﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:09,440
Quéecha'inaami namácacoo nabánua wayá Italiala,

2
00:00:09,440 --> 00:00:11,680
Pablo ya áabi presobini,

3
00:00:11,680 --> 00:00:16,120
jáiwa'ee néejueda jíni báqueerrirru wánacaleerri jí'ineerri Julio,

4
00:00:16,120 --> 00:00:20,780
néenaa náa'a soldado yáarruica jí'ineerri Emperador shínaa.

5
00:00:20,780 --> 00:00:22,400
Wáurrucoo lancha rícula,

6
00:00:22,400 --> 00:00:33,520
áabai lancha chánactacoo jí'ineerri Adramitio jái jiácoo liyácai íyaberri'inau liácoo chaléeni áabi lancha chánactacoo liá'a cáinabi jí'ineerri Asia.

7
00:00:33,520 --> 00:00:36,980
Yáairri wáajcha lécchoo báqueerri jí'ineerri Aristarco,

8
00:00:36,980 --> 00:00:40,140
che sáini Tesalónica néenee sái,

9
00:00:40,140 --> 00:00:44,580
áabai chacáalee yáairri Macedonia shínaa cáinabi íta'aa.

10
00:00:44,580 --> 00:00:49,260
Cajójchanaami wáiinu áabai chánactacoo lijí'inacta Sidón,

11
00:00:49,260 --> 00:00:52,240
néenee Julio sáica limédacoo Pablo yáajcha,

12
00:00:52,240 --> 00:00:56,840
línda Pablo yáacoo licába náa'a lijúnicai quéewique'e nashírrueda lirrú.

13
00:00:56,840 --> 00:00:58,760
Wajiáu Sidón néenee,

14
00:00:58,760 --> 00:01:03,800
jáiwa wanáwau liwójuna íteeji liá'a liwówaica jí'ineerri Chipre,

15
00:01:03,800 --> 00:01:06,360
jiníwata liá'a cáulica cánaquerriu wajúnta.

16
00:01:06,360 --> 00:01:12,140
Wachuáu manuá lirrícu lijúntamirra liá'a litácoowa jí'ineerri Cilicia ya Panfilia,

17
00:01:12,140 --> 00:01:14,340
ya ta wáiinu chalée jíni Mirala,

18
00:01:14,340 --> 00:01:16,720
áabai chacáalee Licia shínaa.

19
00:01:16,720 --> 00:01:23,420
Liá'a wánacaleerri soldado líinu áabai lancha mawíyii máanuica nácu che sáini Alejandría sái,

20
00:01:23,420 --> 00:01:25,700
yáairri'eewoo liyáca Italiala,

21
00:01:25,700 --> 00:01:29,300
jáiwa liwána wáurrococoo wawína washínaa iníjbau úniacu.

22
00:01:29,300 --> 00:01:31,740
Íchaba éerri wáau arrájuata,

23
00:01:31,740 --> 00:01:35,800
ya carrúni jináatayu wáiinu lijúntamirra liá'a jí'ineerri Cnido.

24
00:01:35,800 --> 00:01:38,960
Ne áicala újnibii cáuli cánacau wajúnta já'a,

25
00:01:38,960 --> 00:01:41,720
wabésunau lijúntami liá'a jí'ineerri Salmón,

26
00:01:41,720 --> 00:01:44,580
warríjcocoo liwówai íteeji liá'a Crétaca;

27
00:01:44,580 --> 00:01:47,140
wachuáu carrúni jináatayu litácoowala,

28
00:01:47,140 --> 00:01:50,320
wáiinu áabai yáarruishi jí'ineerri Buenos Puertos,

29
00:01:50,320 --> 00:01:53,000
urrúni lirrú liá'a chacáalee jí'ineerri Lasea.

30
00:01:53,000 --> 00:01:54,880
Jái wáuca íchaba éerri,

31
00:01:54,880 --> 00:01:57,300
jái carrúnata wamáacacoo manuá yáacoo,

32
00:01:57,300 --> 00:02:00,440
jiníwata jái urrúni wárruacoo liá'a uniábica.

33
00:02:00,440 --> 00:02:02,660
Linácueji Pablo yáa nawítee:

34
00:02:02,660 --> 00:02:04,620
—Washiálicuenai wánacaleenai,

35
00:02:04,620 --> 00:02:07,680
nucába liáni wáctacoo carrúnatai wérri'inaa,

36
00:02:07,680 --> 00:02:12,660
ya wáucaminaajoo liá'a lanchaca ya liá'a quinínama watéeni lirrícu,

37
00:02:12,660 --> 00:02:14,860
ya carrúnata wáuca wacáwicau.

38
00:02:14,860 --> 00:02:17,100
Ne liá'a soldado wácalica,

39
00:02:17,100 --> 00:02:22,340
léewida lirrú mawí liá'a lancha wácalica ya liá'a wánacaleerri litée lancha,

40
00:02:22,340 --> 00:02:23,820
Pablo yúcha mawí.

41
00:02:23,820 --> 00:02:28,400
Ne jócala sáica liá'a nachánactacoo nabésunedau'inaa uniábi néeni,

42
00:02:28,400 --> 00:02:32,460
jáiwa quinínama namá'ee nalíwoo sáicanata najiácoo néenee,

43
00:02:32,460 --> 00:02:35,220
néenedaquinicta náiinu Fenice néerra,

44
00:02:35,220 --> 00:02:42,720
áabai náiinucta nachánacoo Creta shínaa yáairri lijúntami liá'a cáiwia wárruactalacoo ya léemalawoo báchairra,

45
00:02:42,720 --> 00:02:47,340
ya néeni wawówaicta wabésuneda uniábi.

46
00:02:47,340 --> 00:02:54,720
Namá nalíwoo najínacoo báaniu machúnuca lijiáu áabai cáuli arrájuata chéni sur néenee,

47
00:02:54,720 --> 00:02:58,640
najiá'eewoo nachuáu litácoowa liá'a liwówai jí'ineerri Creta.

48
00:02:58,640 --> 00:03:02,860
Ne arrájuata rími liáwinaami áabai cáuli wérri íinuerri léemamiyu,

49
00:03:02,860 --> 00:03:05,020
báseerri cadánani lancha nácula,

50
00:03:05,020 --> 00:03:07,480
jáiwa lichánau liwátanedaqui jíni.

51
00:03:07,480 --> 00:03:10,820
Jócu wéenaa wamáchiquinia cáuli júnta liá'a lanchaca,

52
00:03:10,820 --> 00:03:12,920
arrúnaa wáida litée wayái.

53
00:03:12,920 --> 00:03:17,620
Wabésuna'inau liwójuna ítee áabai liwówai píitui rími jí'ineerri Cauda,

54
00:03:17,620 --> 00:03:21,060
jiníwata liá'a cáuli jócai énajta bása néenee cadánani,

55
00:03:21,060 --> 00:03:26,120
ya jócai súti tráawajo wéenaque'e wáawaqueda liá'a íida éenibi natéenica.

56
00:03:26,120 --> 00:03:28,860
Néenee náirda'inaa lirrícula,

57
00:03:28,860 --> 00:03:32,880
narrúnaa nabájiqui jíni jócubeecha liájoo dujíwala liá'a lanchaca.

58
00:03:32,880 --> 00:03:36,560
Néenee'e cáarru náiinu lítala liá'a cáina jí'ineerri sirte,

59
00:03:36,560 --> 00:03:38,880
náaca'ee léenaa limíicheda nayá,

60
00:03:38,880 --> 00:03:41,080
náinda'ee cáuli tée nayá.

61
00:03:41,080 --> 00:03:42,240
Cajójchanaami,

62
00:03:42,240 --> 00:03:44,800
liá'a cáuli wérri ái újni cadánani já'a,

63
00:03:44,800 --> 00:03:49,860
cháwa'ee nachánaa náuca manuá yáacula liá'a shínaashi natéeni lancha rícu.

64
00:03:49,860 --> 00:03:51,860
Matáli éerri ricúla'inaami,

65
00:03:51,860 --> 00:03:55,200
náuca nacáajiyu quinínama yáairri lancha rícu sáica

66
00:03:55,200 --> 00:03:59,460
Íchaba éerri jócai wéewa wacába cáiwia ya náa'a sáaliica,

67
00:03:59,460 --> 00:04:02,680
liyú liá'a cáuli wérri básairri wayá,

68
00:04:02,680 --> 00:04:04,180
wayá walíjani yúcacuwai.

69
00:04:04,180 --> 00:04:07,180
Jiníwata wabésunau íchaba éerri jiní wáayani,

70
00:04:07,180 --> 00:04:09,420
Pablo libárruacoo béewami nalí,

71
00:04:09,420 --> 00:04:10,340
limá nalí:

72
00:04:10,340 --> 00:04:11,560
—Nuwácanai,

73
00:04:11,560 --> 00:04:15,980
imédactata sáica nuwánacaalai jócu wajiáu chéni Creta;

74
00:04:15,980 --> 00:04:18,140
jócuminaata wabésunau cháiji'i,

75
00:04:18,140 --> 00:04:21,320
jiní wáuquedaca washínau yáairrimi lancha rícu.

76
00:04:21,320 --> 00:04:22,900
Ne wáalee,

77
00:04:22,900 --> 00:04:24,820
áawita wabésunacoo cha,

78
00:04:24,820 --> 00:04:26,540
oyúrruqueda iwówa,

79
00:04:26,540 --> 00:04:29,320
jiníwata íibicha éenaa máanali'inaa,

80
00:04:29,320 --> 00:04:31,580
áawita liúcacoo liá'a lanchaca.

81
00:04:31,580 --> 00:04:35,640
Ne táayee báqueerri ángel íyadau nulí Dios bánuani,

82
00:04:35,640 --> 00:04:39,000
nuyá Dios shínaa lécchoo nusírbia lirrú,

83
00:04:39,000 --> 00:04:39,960
limá nulí:

84
00:04:39,960 --> 00:04:41,400
—Ocáarru jiyá,

85
00:04:41,400 --> 00:04:42,080
Pablo,

86
00:04:42,080 --> 00:04:47,800
jiníwata arrúnaa jíyadacoo lináneewa liá'a máanui wérri wánacaalaca Roma néenee sáica,

87
00:04:47,800 --> 00:04:53,720
ne jinácueji Dios jócu línda máanali jiyá ya náa'a yáainai jiájcha lancha rícu.

88
00:04:53,720 --> 00:04:54,760
Tándawa,

89
00:04:54,760 --> 00:04:55,600
nuwácanai,

90
00:04:55,600 --> 00:04:57,500
o'éjueda iwówau,

91
00:04:57,500 --> 00:05:05,440
jiníwata nuéebida Dios nácu nuyá yéerri yáawaiyi quinínama liá'a bésuneerricoo limá'ee nulí liá'a ángel.

92
00:05:05,440 --> 00:05:08,460
Ne arrúnaa wachánacoo áabai liwówai nácula.

93
00:05:08,460 --> 00:05:09,640
Áabai táayebee,

94
00:05:09,640 --> 00:05:11,720
libésunau chámai semana nácu,

95
00:05:11,720 --> 00:05:13,280
jáiwa wáiinu manuá,

96
00:05:13,280 --> 00:05:15,660
áabai jí'ineerri Adriático,

97
00:05:15,660 --> 00:05:18,300
litéecala bajiálanaa liá'a cáulica,

98
00:05:18,300 --> 00:05:20,580
ne liyáali béewami táayebee,

99
00:05:20,580 --> 00:05:25,480
ne náa'a téeni'inaacoo lancha náa léenaa warrúnicoo wáacoo cáinabirru.

100
00:05:25,480 --> 00:05:28,320
Néeneda lidujíwaca liá'a shiátaica,

101
00:05:28,320 --> 00:05:31,040
ne liwáalia treinta y seis metros,

102
00:05:31,040 --> 00:05:33,860
ne mawí libéechala néeneda báaniu,

103
00:05:33,860 --> 00:05:36,100
liwáalia'ee veintisiete metros.

104
00:05:36,100 --> 00:05:39,980
Ne cáarrucala nayá carrúnataca náiinuacoo íiba wérrica nácula,

105
00:05:39,980 --> 00:05:45,140
jáiwa náuca cuatro náa'a gámbia wérrinai chéni líishii néenee liá'a lanchaca,

106
00:05:45,140 --> 00:05:48,840
nácula nasáta Dios yúcha quéewique'e jucámarraca.

107
00:05:48,840 --> 00:05:53,900
Ne náa'a téene nácu lancha namá'ee nalíwoo quéewique'e namánicoo lancha rícucha,

108
00:05:53,900 --> 00:05:57,400
jáiwa nachánau náurrucueda náa'a íida éenibirrimica,

109
00:05:57,400 --> 00:06:03,180
namédacala'eewoo nayáca jicá'a náa'a yúquenai'inaa gámbia wérrinai lancha béecha.

110
00:06:03,180 --> 00:06:08,300
Ne Pablo líiwa'ee lirrú liá'a wánacaleerrica ya lishínaa soldádorru lécchoo,

111
00:06:08,300 --> 00:06:09,620
limá'ee:

112
00:06:09,620 --> 00:06:11,360
—Ne jócta namáacau lancha rícu,

113
00:06:11,360 --> 00:06:13,240
iyá jócai'inaa cáwi.

114
00:06:13,240 --> 00:06:15,360
Néenee náa'a soldádoca,

115
00:06:15,360 --> 00:06:18,100
nawíchua nabáji náa'a íida éenibirrimica,

116
00:06:18,100 --> 00:06:21,060
jáiwa náida licáacoo shiátai yáacula.

117
00:06:21,060 --> 00:06:23,200
Ne wówai'inaa jucámarracai,

118
00:06:23,200 --> 00:06:27,080
Pablo íiwa nalí quinínama quéewique'e náaya máayabaca,

119
00:06:27,080 --> 00:06:28,280
limá'ee nalí:

120
00:06:28,280 --> 00:06:32,300
—Jái chámai semanacai wanénda wacábaca libésunau'u,

121
00:06:32,300 --> 00:06:34,960
iyá jócaini íya léjta iwítee séewirrinaa.

122
00:06:34,960 --> 00:06:37,560
Nusáta yúcha íyaque'e máayabaca.

123
00:06:37,560 --> 00:06:40,680
Sáicabee'inaawa irrú liérra quéewique'e cáwi iyá,

124
00:06:40,680 --> 00:06:42,760
jiní'inaa yúquerriu yúcha,

125
00:06:42,760 --> 00:06:44,820
jiní áabai iwíta báinaa.

126
00:06:44,820 --> 00:06:46,720
Linísa'inaami limá liéni,

127
00:06:46,720 --> 00:06:48,880
Pablo wína licáaji rícuu áabai páani,

128
00:06:48,880 --> 00:06:51,100
liá sáicai Diosru quinínama nanáneewa.

129
00:06:51,100 --> 00:06:52,420
Lishírridani jíni,

130
00:06:52,420 --> 00:06:54,380
jáiwa lichánau líyaqui jíni.

131
00:06:54,380 --> 00:06:58,320
Jáiwa liá nadánani quinínamai nachánau náaya lécchu.

132
00:06:58,320 --> 00:07:03,840
Wayá'ee wamánaba lancha rícu doscientas setenta y seis chóniwenai quinínama.

133
00:07:03,840 --> 00:07:07,260
Liáwinaami nanísa'inaa'ee náaya liá'a nawówainica,

134
00:07:07,260 --> 00:07:13,040
náuca'ee liá'a trigo manuá yáacula jéewique'e lijínacoo madéjcalicu liá'a lanchaca.

135
00:07:13,040 --> 00:07:15,240
Jái'inaa jucámarrai,

136
00:07:15,240 --> 00:07:19,140
náa'a téenai nácu lancha jócu náa léenaa táshia nayá jíni,

137
00:07:19,140 --> 00:07:23,480
ne nacába áabai libéerricula liwáalia'ee cáina;

138
00:07:23,480 --> 00:07:25,840
nawówai narrúnda lancha néerra.

139
00:07:25,840 --> 00:07:28,880
Nawíchueda licuábai náa'a gámbia wérrinaimica,

140
00:07:28,880 --> 00:07:30,960
namáaca'ee manuá yáacu jíni,

141
00:07:30,960 --> 00:07:35,280
ne nawáseda jíni náa'a téenaca sírbierri litée lancha.

142
00:07:35,280 --> 00:07:39,540
Jáiwa nanácuda cáulirru liá'a vela libéechala sáica,

143
00:07:39,540 --> 00:07:42,800
jáiwa liá'a lanchaca lichánau lirrúnicoo cáina nácula.

144
00:07:42,800 --> 00:07:43,980
Ne liáu cáina ítala macáshtairra,

145
00:07:43,980 --> 00:07:45,640
limáacactala'inau liá'a barco machúnucunaa.

146
00:07:45,640 --> 00:07:49,560
Liá'a libéechala sáica cháneerri júchananaa cáina íibirra,

147
00:07:49,560 --> 00:07:51,820
jócta néewa nachúnidacani,

148
00:07:51,820 --> 00:07:58,520
nácula liá'a líishiicaa néenee sáica lichána'eewoo lisúbirriedacoo lidánaniyu'e liá'a marrádacaca.

149
00:07:58,520 --> 00:08:01,800
Náa'a soldádoca nawówai'e náiinua náa'a presobinica,

150
00:08:01,800 --> 00:08:05,180
jócubeecha náindata namánicoo náamarracoo.

151
00:08:05,180 --> 00:08:07,860
Ne liá'a nashínaa wánacaleerri soldado,

152
00:08:07,860 --> 00:08:09,700
liwówai lijédacani liá'a Pabloca,

153
00:08:09,700 --> 00:08:11,400
jócu línda namédacani,

154
00:08:11,400 --> 00:08:13,780
jiníwata liwánacaala nayá,

155
00:08:13,780 --> 00:08:18,800
tánashia éewerri liámarracoo shiátai yáacu quéecha mawí íinu litácoowala.

156
00:08:18,800 --> 00:08:23,640
Ne náa'a áabica náa'eewau líta'aa liá'a tabla lancha shídanaamica.

157
00:08:23,640 --> 00:08:29,060
Cháwa'ee wáiinu quinínama cáwi cáinabi íitala.

158
00:08:29,060 --> 00:08:32,020
Quéecha'inaa cáwi wayá quinínama,

159
00:08:32,020 --> 00:08:34,700
wáa léenaa liá'a liwówai jí'ineerri Malta.

160
00:08:34,700 --> 00:08:39,100
Náa'a chóniwenai néeni sánaca narríshibia wayá sáica wérri quinínama,

161
00:08:39,100 --> 00:08:42,620
jiníwata yúwairriu liyáca ya casálini lécchoo,

162
00:08:42,620 --> 00:08:44,300
natúculia chichái wérri,

163
00:08:44,300 --> 00:08:46,880
jáiwa namáida wayá warrúnicoo néerra.

164
00:08:46,880 --> 00:08:52,140
Pablo yáawaquederri chichába máacarrai liníquini liyá libówanaa,

165
00:08:52,140 --> 00:08:55,300
ne bácua áai cánacau lijiácoo líibicha liá'a amóeiyica,

166
00:08:55,300 --> 00:08:58,740
jáiwa'ee liwówanau licáaji nácui liámuacani.

167
00:08:58,740 --> 00:09:04,140
Nacába náa'a chóniwenaica nacába áai cuácoo licáaji nácu liá'a Pabloca,

168
00:09:04,140 --> 00:09:05,180
namá'ee nalí wáacoo:

169
00:09:05,180 --> 00:09:08,900
“Ta liá'a washiálicuerri cájbami cáiinuacai léji liéni,

170
00:09:08,900 --> 00:09:12,220
ne áawita jócu lisácumawai manuá yúcha,

171
00:09:12,220 --> 00:09:16,240
ái áabai wíteeshi cadánani jócai'inaa índa cáwi liyá.”

172
00:09:16,240 --> 00:09:20,220
Ne Pablo licúsuda liúcha liá'a áaica chichái ricúla,

173
00:09:20,220 --> 00:09:21,920
ne jiní libésunawai.

174
00:09:21,920 --> 00:09:24,780
Quinínama nanénda nayáca limúrracacoo,

175
00:09:24,780 --> 00:09:27,500
jócta licáu máanalina;

176
00:09:27,500 --> 00:09:32,540
néenee íchaba liáwinaami nanénda jiní'e libésunawai,

177
00:09:32,540 --> 00:09:36,980
nanáawida'ee nawíteu yá'ee nachánau namáca Pablo cála'ee dios.

178
00:09:36,980 --> 00:09:41,540
Urrúni lirrú liá'a áabai cáinabi lishínaa liá'a chóniwerri wánacaleerri liwówai néeni,

179
00:09:41,540 --> 00:09:42,060
jí'ineerri Publio,

180
00:09:42,060 --> 00:09:46,720
ríshibia wayá sáica ya licába wanácu matáli éerri.

181
00:09:46,720 --> 00:09:51,120
Ne bésuneerriu liá'a lisálijinaa liá'a Publio yéerri liárrubaiu íta'aa,

182
00:09:51,120 --> 00:09:53,000
bálinerri'eewoo cáiwinaa,

183
00:09:53,000 --> 00:09:56,220
licámuna nácu ya suliá wérri nácu.

184
00:09:56,220 --> 00:09:58,100
Pablo yáa'eewoo licábaqui jíni,

185
00:09:58,100 --> 00:10:02,940
néenee liáwinaami lisáta Dios yúcha jíni licháana'ee licáajiu linácu,

186
00:10:02,940 --> 00:10:04,000
jáiwa'ee sáica jíni.

187
00:10:04,000 --> 00:10:04,900
Ne linácueji,

188
00:10:04,900 --> 00:10:09,420
náiinu náa'a áabica bálineneecoo náa'a yáaine liwówai íta'aa,

189
00:10:09,420 --> 00:10:10,960
jáiwa'ee sáica nayá lécchoo.

190
00:10:10,960 --> 00:10:20,400
Jáiwa'ee náa walí quinínamai ne liáwinaami jái'inaa wáirrau wayá báaniu náa walí quinínama liá'a warrúni jinánica washínaa wáni'inau yáajcha.

