﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:06,240
ʼO jun achi,

2
00:00:06,240 --> 00:00:07,500
ma Lázaro u bi,

3
00:00:07,500 --> 00:00:08,900
lic iwab.

4
00:00:08,900 --> 00:00:12,380
Ire are qui xibal i ati Mariy i ati Márta,

5
00:00:12,380 --> 00:00:15,000
je jekel pa ral tinimit Betánia.

6
00:00:15,000 --> 00:00:16,600
I ati Mariy-le,

7
00:00:16,600 --> 00:00:18,440
are ati Mariy chi xoʼon panok,

8
00:00:18,440 --> 00:00:21,220
xcojow cunbal muy che rakan i Kajwal,

9
00:00:21,220 --> 00:00:23,560
y xu chakijsaj ruʼ u wi.

10
00:00:23,560 --> 00:00:24,640
Ire,

11
00:00:24,640 --> 00:00:27,440
ranab i ma Lázaro chi iwab.

12
00:00:27,440 --> 00:00:29,560
I je queb ranab-le,

13
00:00:29,560 --> 00:00:31,200
xqui tak rason ruʼ i Jesus,

14
00:00:31,200 --> 00:00:32,560
xqui bij bic:

15
00:00:32,560 --> 00:00:33,700
—Kajwal,

16
00:00:33,700 --> 00:00:37,460
lic iwab i achi chi cʼax ca naʼo —xqui bij.

17
00:00:37,460 --> 00:00:38,680
I Jesus,

18
00:00:38,680 --> 00:00:39,800
are xu ta ile,

19
00:00:39,800 --> 00:00:40,580
xu bij:

20
00:00:40,580 --> 00:00:41,920
—I yobil-le,

21
00:00:41,920 --> 00:00:44,140
n-are ta ca qʼuisaw u camic.

22
00:00:44,140 --> 00:00:45,800
Are i rumal re,

23
00:00:45,800 --> 00:00:48,680
are ca ʼalijinsaw u ʼij u choʼab i Dios,

24
00:00:48,680 --> 00:00:53,260
ca ʼalijinsaw u ʼij u choʼab i u Cʼojol i Dios chique i winak —xu bij.

25
00:00:53,260 --> 00:00:56,840
I Jesus lic cʼax que u na i oxib alcʼwa-laxel-le.

26
00:00:56,840 --> 00:00:58,780
(Tupu cʼax que u naʼo),

27
00:00:58,780 --> 00:01:01,160
are xu ta chi iwab i ma Lázaro,

28
00:01:01,160 --> 00:01:03,940
xcanaj chic queb ʼij chila pa ʼo wi.

29
00:01:03,940 --> 00:01:06,440
Teʼuri xu bij chique u tijoxelab:

30
00:01:06,440 --> 00:01:10,580
—Coj ʼe chic pa Judéa (pa jekel wi i ma Lázaro).

31
00:01:10,580 --> 00:01:13,140
I u tijoxelab xqui bij che:

32
00:01:13,140 --> 00:01:14,300
—Tijonel,

33
00:01:14,300 --> 00:01:16,800
¿cawaj bari cat ʼe tan chic chila?

34
00:01:16,800 --> 00:01:23,140
Man cacaj teʼek i nimak tak aj Israel chila cat qui camsaj che abaj —xe cha che.

35
00:01:23,140 --> 00:01:25,620
(I Jesus xu bij jun tzij chique,

36
00:01:25,620 --> 00:01:29,100
ʼilbal-re chi maja cu rik i ʼij ca camic.)

37
00:01:29,100 --> 00:01:30,260
Xu bij:

38
00:01:30,260 --> 00:01:32,900
—¿Xataba n-ta cablajuj ʼor che jun ʼij?

39
00:01:32,900 --> 00:01:34,340
ʼOlic pues.

40
00:01:34,340 --> 00:01:36,500
We jun ca bin paʼij,

41
00:01:36,500 --> 00:01:38,360
n-ta cu taquij wi rib,

42
00:01:38,360 --> 00:01:41,480
man ʼo i sak chuwach i jyub taʼaj crilo.

43
00:01:41,480 --> 00:01:43,620
Péro we jun ca bin chaʼab,

44
00:01:43,620 --> 00:01:45,300
cu taquij rakan,

45
00:01:45,300 --> 00:01:47,820
man n-ti sak ruʼ —xu bij.

46
00:01:47,820 --> 00:01:50,000
Teʼuri xu bij i Jesus chique:

47
00:01:50,000 --> 00:01:52,880
—I kamig ma Lázaro ya xwaric,

48
00:01:52,880 --> 00:01:55,460
xui-ri ca ʼe in cʼastaj —xu bij.

49
00:01:55,460 --> 00:01:57,600
I u tijoxelab xqui bij che:

50
00:01:57,600 --> 00:01:58,700
—Kajwal,

51
00:01:58,700 --> 00:01:59,800
we xa cwaric,

52
00:01:59,800 --> 00:02:02,320
lic cutzir-i —xe cha.

53
00:02:02,320 --> 00:02:02,880
Xui-ri,

54
00:02:02,880 --> 00:02:07,040
i usucʼ u tzij i Jesus queʼelok chi ma Lázaro camnak chic.

55
00:02:07,040 --> 00:02:10,560
I u tijoxelab xqui chʼob ique chi xa cwaric,

56
00:02:10,560 --> 00:02:12,560
man queje ile xu bij i Jesus.

57
00:02:12,560 --> 00:02:15,880
Teʼuri i Jesus xu ʼalijinsaj u tzij chique;

58
00:02:15,880 --> 00:02:17,020
xu bij:

59
00:02:17,020 --> 00:02:19,600
—I ma Lázaro ya xcamic.

60
00:02:19,600 --> 00:02:22,940
Quin quicotic chi n-in ta chila are xcamic.

61
00:02:22,940 --> 00:02:25,060
ʼUtz queʼel chiwe yix,

62
00:02:25,060 --> 00:02:27,640
man ca cowir u cubibal i cʼux chwe,

63
00:02:27,640 --> 00:02:29,280
rumal wach i quin ʼan na.

64
00:02:29,280 --> 00:02:30,180
Bay.

65
00:02:30,180 --> 00:02:30,860
Joʼ,

66
00:02:30,860 --> 00:02:33,160
jo kila —xu bij chique.

67
00:02:33,160 --> 00:02:34,760
ʼO jun chique i tijoxelab,

68
00:02:34,760 --> 00:02:36,220
ma Tomas u bi,

69
00:02:36,220 --> 00:02:38,440
xak “a-Yox” quiqui bij che.

70
00:02:38,440 --> 00:02:41,160
Ire xu bij chique i juban chic tijoxelab:

71
00:02:41,160 --> 00:02:43,660
—Xak choj ʼoj yoj ruʼ,

72
00:02:43,660 --> 00:02:45,820
chakachiʼilaj bi i ka Mayes;

73
00:02:45,820 --> 00:02:46,960
we quiqui camsaj,

74
00:02:46,960 --> 00:02:50,400
xak coj qui camsaj yoj ruʼ —xu bij.

75
00:02:50,400 --> 00:02:53,180
Are xupon i Jesus chila pa Betánia,

76
00:02:53,180 --> 00:02:55,980
ʼo chic cajib ʼij che u mukic i ma Lázaro.

77
00:02:55,980 --> 00:02:57,820
I ral tinimit Betánia,

78
00:02:57,820 --> 00:02:59,780
n-naj ta ʼo wi che i Jerusalen,

79
00:02:59,780 --> 00:03:03,800
colo queb kilómetro ruʼ nicʼaj ʼo che u najtil.

80
00:03:03,800 --> 00:03:08,500
Rumal-i je qʼui chique i aj Israel winak xe ʼe quila i ati Márta i ati Mariy,

81
00:03:08,500 --> 00:03:11,940
que qui pacbej qui bis rumal u camic i qui xibal.

82
00:03:11,940 --> 00:03:13,360
I ati Márta,

83
00:03:13,360 --> 00:03:15,420
are xu ta chi xupon i Jesus,

84
00:03:15,420 --> 00:03:16,800
xa ʼe u cʼulaj;

85
00:03:16,800 --> 00:03:17,680
xui-ri,

86
00:03:17,680 --> 00:03:19,700
i ati Mariy xcanaj can ruʼ ja.

87
00:03:19,700 --> 00:03:22,100
I ati Márta xu bij che i Jesus:

88
00:03:22,100 --> 00:03:23,280
—Kajwal,

89
00:03:23,280 --> 00:03:24,560
we tene at ʼo chi,

90
00:03:24,560 --> 00:03:26,660
n-queje tene ca cam-i in xibal.

91
00:03:26,660 --> 00:03:32,440
Péro wetaʼam chi Dios cu ya na chawe wach ca tzʼonoj che —xu bij che i Jesus.

92
00:03:32,440 --> 00:03:34,660
I Jesus xu bij che:

93
00:03:34,660 --> 00:03:37,140
—I a xibal ca cʼasi chic.

94
00:03:37,140 --> 00:03:39,320
I ati Márta xu bij che:

95
00:03:39,320 --> 00:03:44,620
—Wetaʼam chi ire cwalij chic are que walij i camnak pa qʼuisbal ʼij —xu bij.

96
00:03:44,620 --> 00:03:47,260
Are ʼuri i Jesus xu bij che:

97
00:03:47,260 --> 00:03:50,020
—Are yin que in walijsaj i je camnak;

98
00:03:50,020 --> 00:03:52,100
are yin in qui cʼaslemal.

99
00:03:52,100 --> 00:03:54,200
Pachin cu cuba u cʼux chwe yin,

100
00:03:54,200 --> 00:03:55,080
we xcamic,

101
00:03:55,080 --> 00:03:57,080
ca cʼun chic sak chuwach.

102
00:03:57,080 --> 00:03:58,860
Xak pachin i cʼaslic,

103
00:03:58,860 --> 00:04:00,660
we xu cuba u cʼux chwe yin,

104
00:04:00,660 --> 00:04:02,300
lic n-ca cam taj.

105
00:04:02,300 --> 00:04:03,980
¿Cat cojon yet che ile?

106
00:04:03,980 --> 00:04:05,200
—xu bij che.

107
00:04:05,200 --> 00:04:07,300
I ati Márta xu bij:

108
00:04:07,300 --> 00:04:08,480
—In cojom ile,

109
00:04:08,480 --> 00:04:09,360
Kajwal.

110
00:04:09,360 --> 00:04:12,120
Cul in cʼux che chi yet at i Crísto,

111
00:04:12,120 --> 00:04:13,560
at Racʼal i Dios;

112
00:04:13,560 --> 00:04:18,820
are yet chi ʼax koyʼem wi a cʼunic chuwach i jyub taʼaj —xcha.

113
00:04:18,820 --> 00:04:20,980
Are xbitaj ile,

114
00:04:20,980 --> 00:04:23,800
teʼuri i ati Márta xa ʼe chu siqʼuixic u chaʼ,

115
00:04:23,800 --> 00:04:25,080
chi ati Mariy.

116
00:04:25,080 --> 00:04:27,100
Xu bij che aliʼal:

117
00:04:27,100 --> 00:04:31,740
—I ka Tijonel ya xcʼunic y cat u siqʼuij —xu bij.

118
00:04:31,740 --> 00:04:33,040
I ati Mariy,

119
00:04:33,040 --> 00:04:34,200
are xu ta ile,

120
00:04:34,200 --> 00:04:35,660
juntir xwalijic,

121
00:04:35,660 --> 00:04:37,860
xa ʼe chu cʼulaxic i Jesus.

122
00:04:37,860 --> 00:04:40,680
I Jesus cʼa maja coc che i tinimit;

123
00:04:40,680 --> 00:04:44,040
chila ʼo wi pa xcʼulax wi rumal i ati Márta.

124
00:04:44,040 --> 00:04:47,500
I aj Israel winak chi je ʼo chi rachoch i ati Mariy,

125
00:04:47,500 --> 00:04:49,140
quiqui pacbej u bis,

126
00:04:49,140 --> 00:04:51,800
are xquilo chi juntir xa ʼe i ati Mariy,

127
00:04:51,800 --> 00:04:56,500
xqui chʼobo chi mok chila ca ʼe oʼ wi pa muktal wi u xibal.

128
00:04:56,500 --> 00:04:59,300
Rumal-i ique xe terej bic.

129
00:04:59,300 --> 00:05:02,200
I ati Mariy xupon chila ruʼ i Jesus.

130
00:05:02,200 --> 00:05:03,800
Are xril u wach,

131
00:05:03,800 --> 00:05:05,900
xuqui chuwach y xu bij che:

132
00:05:05,900 --> 00:05:07,180
—Kajwal,

133
00:05:07,180 --> 00:05:08,540
we tene at ʼo chi,

134
00:05:08,540 --> 00:05:12,040
n-queje tene ca cam-i in xibal —xu bij.

135
00:05:12,040 --> 00:05:14,920
I Jesus xril ati Mariy coʼic,

136
00:05:14,920 --> 00:05:18,020
xak xe ril i juban je ʼo ruʼ que oʼic.

137
00:05:18,020 --> 00:05:21,620
Ile n-xu maj tu wach y xa ʼutut u cʼux.

138
00:05:21,620 --> 00:05:23,520
Xu tzʼonoj chique:

139
00:05:23,520 --> 00:05:25,800
—¿Pa xi muk wi i a-Lázaro?

140
00:05:25,800 --> 00:05:26,840
—coʼono.

141
00:05:26,840 --> 00:05:28,080
—Kajwal,

142
00:05:28,080 --> 00:05:30,360
chol awila —xe cha che.

143
00:05:30,360 --> 00:05:32,480
I Jesus xoʼic.

144
00:05:32,480 --> 00:05:33,320
Rumal-i,

145
00:05:33,320 --> 00:05:35,020
i aj Israel winak xqui bij:

146
00:05:35,020 --> 00:05:36,240
—Chiwilapeʼ,

147
00:05:36,240 --> 00:05:39,340
lic cʼax cu na i ma Lázaro —xe cha.

148
00:05:39,340 --> 00:05:42,040
Xak je ʼo jujun chique xqui bij:

149
00:05:42,040 --> 00:05:44,680
—Are ire-le chi xu tzunsaj i mawach.

150
00:05:44,680 --> 00:05:48,440
We tene ʼo ire chi ¿ca cam nawi i ʼetz ma Lázaro?

151
00:05:48,440 --> 00:05:50,780
—xqui bij chiquiwach.

152
00:05:50,780 --> 00:05:54,540
I Jesus lic xa ʼutut tan chic pu cʼux,

153
00:05:54,540 --> 00:05:57,240
y xtejeb pan pa muktal wi i ma Lázaro.

154
00:05:57,240 --> 00:06:00,680
I jul pa qui mukum wi qui worom che jun abaj,

155
00:06:00,680 --> 00:06:03,340
tzʼapim can u chiʼ ruʼ jun abaj.

156
00:06:03,340 --> 00:06:05,260
I Jesus xu bij:

157
00:06:05,260 --> 00:06:07,620
—Chiwesaj i abaj-le.

158
00:06:07,620 --> 00:06:09,220
I ati Márta,

159
00:06:09,220 --> 00:06:11,960
chi ranab i camnak xu bij che i Jesus:

160
00:06:11,960 --> 00:06:12,880
—Kajwal,

161
00:06:12,880 --> 00:06:14,380
ya n-ʼus ta chic;

162
00:06:14,380 --> 00:06:19,060
ya ʼo chic ruxlab man ya ʼo chic cajib ʼij che —coʼono.

163
00:06:19,060 --> 00:06:21,120
Are ʼuri i Jesus xu bij:

164
00:06:21,120 --> 00:06:23,600
—¿Xataba n-in bim ta chawe,

165
00:06:23,600 --> 00:06:24,800
we cul a cʼux chwe,

166
00:06:24,800 --> 00:06:27,000
cawil i nim laj u ʼij u choʼab i Dios?

167
00:06:27,000 --> 00:06:28,260
—xu bij che.

168
00:06:28,260 --> 00:06:30,840
Are ʼuri xquesaj abaj chu chiʼ i jul.

169
00:06:30,840 --> 00:06:32,920
I Jesus xtaken chicaj,

170
00:06:32,920 --> 00:06:33,640
xu bij:

171
00:06:33,640 --> 00:06:34,620
—Ta,

172
00:06:34,620 --> 00:06:37,520
quin tioxij chawe man a tom in tzij.

173
00:06:37,520 --> 00:06:40,220
Yin wetaʼam chi yet ʼax quin a ta wi,

174
00:06:40,220 --> 00:06:43,340
péro xin bij i tzij-le cumal que i winak-i,

175
00:06:43,340 --> 00:06:47,480
man ʼutz quiqui coj ique chi yet in a takom lok —xu bij.

176
00:06:47,480 --> 00:06:49,620
Are xbitaj ile rumal,

177
00:06:49,620 --> 00:06:51,640
teʼuri co xchʼawic;

178
00:06:51,640 --> 00:06:52,920
xu bij:

179
00:06:52,920 --> 00:06:53,640
—A-Lázaro,

180
00:06:53,640 --> 00:06:55,020
¡chat el lok!

181
00:06:55,020 --> 00:06:56,080
—xcha.

182
00:06:56,080 --> 00:06:58,200
Juntir xel li camnak,

183
00:06:58,200 --> 00:07:00,140
balʼatim i rakan u ʼab pa cʼul;

184
00:07:00,140 --> 00:07:02,440
i u palaj xak pasim pa cʼul.

185
00:07:02,440 --> 00:07:03,960
I Jesus xu bij:

186
00:07:03,960 --> 00:07:04,920
—Chi toro,

187
00:07:04,920 --> 00:07:07,300
man ca binic —xu bij chique.

188
00:07:07,300 --> 00:07:10,520
I aj Israel winak chi je petnak ruʼ i ati Mariy,

189
00:07:10,520 --> 00:07:14,820
je qʼui xqui cuba qui cʼux che i Jesus rumal wach i xquilo.

190
00:07:14,820 --> 00:07:20,660
Xui-ri je ʼo jujun chique xe ʼe chu bixquil chique i aj Fariséo wach i xu ʼan i Jesus.

191
00:07:20,660 --> 00:07:21,640
Rumal-i,

192
00:07:21,640 --> 00:07:22,640
i aj Fariséo,

193
00:07:22,640 --> 00:07:24,520
xak cuʼ i ajwab sacerdóte,

194
00:07:24,520 --> 00:07:27,140
xe ʼe chu molic quib cuʼ i aj nucʼbal tʼisbal.

195
00:07:27,140 --> 00:07:28,640
Are qui molom quib,

196
00:07:28,640 --> 00:07:30,360
xqui bij chiquiwach:

197
00:07:30,360 --> 00:07:31,760
—¿Wach caka ʼano?

198
00:07:31,760 --> 00:07:33,080
I achi-le,

199
00:07:33,080 --> 00:07:35,400
mas i milágro ca tijin chu ʼanic.

200
00:07:35,400 --> 00:07:37,720
We toʼ queje ile caka canaj,

201
00:07:37,720 --> 00:07:40,340
conojel i winak quiqui coj ni u tzij i achi-le.

202
00:07:40,340 --> 00:07:44,580
Teʼuri i ʼatbal tzij pa Róma que u tak li rakan u ʼab,

203
00:07:44,580 --> 00:07:46,280
quiqui maj i rachoch i Dios waral,

204
00:07:46,280 --> 00:07:50,380
xak quiqui ya quib puwi i ka tinimit —xqui bij.

205
00:07:50,380 --> 00:07:51,760
Teʼuri,

206
00:07:51,760 --> 00:07:54,280
i mer cajʼatzil i sacerdóte che i junab-le,

207
00:07:54,280 --> 00:07:55,960
ma Caifas u bi,

208
00:07:55,960 --> 00:07:58,820
ire xu bij chique i qui molom quib:

209
00:07:58,820 --> 00:08:00,900
—¡Yix n-ta ʼo iwetaʼam!

210
00:08:00,900 --> 00:08:05,320
¿N-qui chʼob ta bari chi ʼutz queʼel chake we ta ca cam jun achi,

211
00:08:05,320 --> 00:08:06,280
xa jun,

212
00:08:06,280 --> 00:08:08,440
pa qui qʼuexel conojel i winak?

213
00:08:08,440 --> 00:08:09,560
Queje ile,

214
00:08:09,560 --> 00:08:13,540
n-ca sach tu wach ronojel i ka tinimit —xu bij chique.

215
00:08:13,540 --> 00:08:15,280
I mam Caifas,

216
00:08:15,280 --> 00:08:16,560
are xu bij i tzij-le,

217
00:08:16,560 --> 00:08:18,860
n-toʼ ta pu jolom ire xpe wi;

218
00:08:18,860 --> 00:08:21,640
ruʼ i Dios petnak wi u bixquil ile.

219
00:08:21,640 --> 00:08:25,020
Dios xa ʼanaw che are xu bij i tzij-le,

220
00:08:25,020 --> 00:08:28,600
man i mam-le ʼatz laj sacerdóte che i junab-le.

221
00:08:28,600 --> 00:08:29,480
Queje ile,

222
00:08:29,480 --> 00:08:34,420
xu ʼalijinsaj chique chi Jesus ca cam na pa qui qʼuexel i aj Israel winak.

223
00:08:34,420 --> 00:08:36,420
Y n-xui ta chique i aj Israel;

224
00:08:36,420 --> 00:08:37,880
xak ca cam na,

225
00:08:37,880 --> 00:08:43,080
junamsabal-que conojel i je racʼal i Dios chi je ʼo chuwach tak i jyub taʼaj.

226
00:08:43,080 --> 00:08:44,460
Che i ʼij-le,

227
00:08:44,460 --> 00:08:49,800
i nimak tak aj Israel xqui jek u yijbaxic wach u camsaxic i Jesus quiqui ʼano.

228
00:08:49,800 --> 00:08:51,040
Rumal-i,

229
00:08:51,040 --> 00:08:56,040
i Jesus n-xmalcat ta chic chiquiwach u qʼuial aj Israel winak chila pa Judéa,

230
00:08:56,040 --> 00:09:01,720
xui-ri xa ʼe che jun aldéa chi ʼo chu chiʼ i chakij jyub pa n-ta wi winak.

231
00:09:01,720 --> 00:09:02,720
I aldéa-le,

232
00:09:02,720 --> 00:09:04,260
Efrain u bi.

233
00:09:04,260 --> 00:09:07,020
Chila xcanaj wi cuʼ u tijoxelab.

234
00:09:07,020 --> 00:09:11,060
Are ya mer cu rik i ʼij re i páscua que i aj Israel winak,

235
00:09:11,060 --> 00:09:13,320
je qʼui i winak xe ʼel pa qui tinimit,

236
00:09:13,320 --> 00:09:15,280
xe ʼe cʼa Jerusalen.

237
00:09:15,280 --> 00:09:17,220
Xe ʼe chu ʼanic rawasil,

238
00:09:17,220 --> 00:09:21,340
ʼanbal chʼam che quib chuwach i Dios man ya ca cʼun i nimaʼij páscua.

239
00:09:21,340 --> 00:09:24,500
Are xe malcat pa tinimit Jerusalen,

240
00:09:24,500 --> 00:09:27,300
xqui tij u takexic chiquixol i winak,

241
00:09:27,300 --> 00:09:29,940
ʼilbal-re we ca cʼun i Jesus.

242
00:09:29,940 --> 00:09:32,140
Are xe oc pa rachoch i Dios,

243
00:09:32,140 --> 00:09:33,760
xqui tzʼonoj chiquiwach:

244
00:09:33,760 --> 00:09:35,560
—¿Wach qui chʼob yix?

245
00:09:35,560 --> 00:09:37,420
¿Ca cʼun nawi che i nimaʼij-i?

246
00:09:37,420 --> 00:09:39,500
¿O n-ca cʼun taj?

247
00:09:39,500 --> 00:09:40,400
—xe cha.

248
00:09:40,400 --> 00:09:41,680
I aj Fariséo,

249
00:09:41,680 --> 00:09:45,640
xak cuʼ i ajwab sacerdóte xquesaj u bixquil chique i winak:

250
00:09:45,640 --> 00:09:47,260
“We xiwil u wach i Jesus,

251
00:09:47,260 --> 00:09:48,280
chi bij chake,”

252
00:09:48,280 --> 00:09:49,440
xqui bij.

253
00:09:49,440 --> 00:09:54,160
Queje ile xqui bij man cacaj ique quiqui chapo.

