﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:07,320
Kꞌate tanchi kꞌu riꞌ,

2
00:00:07,320 --> 00:00:09,880
ri Jesús xbꞌin pa taq ri luwar re Galilea;

3
00:00:09,880 --> 00:00:15,320
na xraj taj kakꞌojiꞌ Judea ma chilaꞌ raj judiꞌabꞌ kakaj kakikamisaj.

4
00:00:15,320 --> 00:00:21,280
Xa kꞌu naqaj chi kꞌo wi lo ruqꞌijol ri kinimaqꞌij raj judiꞌabꞌ echiriꞌ kakiꞌan kirancho.

5
00:00:21,280 --> 00:00:24,120
E taq kꞌu ruchaqꞌ xkibꞌiꞌij che:

6
00:00:24,120 --> 00:00:25,600
—Matkanaj kan wara;

7
00:00:25,600 --> 00:00:31,840
jat Judea chaꞌ ri jujun chik atijoꞌn e kꞌo chilaꞌ kakilo saꞌ taq ri kaꞌano.

8
00:00:31,840 --> 00:00:34,200
Ma we junoq karaj ketaꞌmax uwach,

9
00:00:34,200 --> 00:00:37,320
ronoje ri kuꞌano kuꞌan chiwachil.

10
00:00:37,320 --> 00:00:38,240
E uwariꞌche,

11
00:00:38,240 --> 00:00:42,440
chaꞌana waꞌ chikiwach konoje ri tikawex —xecha che.

12
00:00:42,440 --> 00:00:47,120
Xkibꞌiꞌij waꞌ che ma na kakikoj taj we Rire e Ruchaꞌoꞌn lo ri Dios,

13
00:00:47,120 --> 00:00:50,240
tobꞌ ne rike e uchaqꞌ ri Jesús.

14
00:00:50,240 --> 00:00:52,140
Xubꞌiꞌij kꞌu Rire chike:

15
00:00:52,140 --> 00:00:54,600
—Ri nuqꞌijol riꞌin kꞌamajaꞌ koponik;

16
00:00:54,600 --> 00:00:55,360
noꞌj riꞌix,

17
00:00:55,360 --> 00:00:57,360
xa tobꞌ pachike qꞌij utz chiwach.

18
00:00:57,360 --> 00:01:00,720
Ri tikawex re ruwachulew na tzel ta kixkil riꞌix;

19
00:01:00,720 --> 00:01:02,400
noꞌj riꞌin lik tzel kinkilo,

20
00:01:02,400 --> 00:01:05,240
ma kanqꞌalajisaj chi utz ri kimak.

21
00:01:05,240 --> 00:01:06,840
Jix riꞌix che ri nimaqꞌij;

22
00:01:06,840 --> 00:01:08,640
noꞌj riꞌin na kinꞌek ta woꞌora,

23
00:01:08,640 --> 00:01:11,240
ma kꞌamajaꞌ kopon ri nuqꞌijol —xchaꞌ.

24
00:01:11,240 --> 00:01:13,880
Xubꞌiꞌij kꞌu waꞌ y xkanaj kan Galilea.

25
00:01:13,880 --> 00:01:16,000
Ekꞌuchiriꞌ ebꞌenaq chi ruchaqꞌ,

26
00:01:16,000 --> 00:01:18,040
ri Jesús xeꞌek pa ri nimaqꞌij,

27
00:01:18,040 --> 00:01:22,900
pero na xeꞌek ta chiwachil chaꞌ taq ri winaq na kakinaꞌbꞌej taj.

28
00:01:22,900 --> 00:01:26,720
Pa ri nimaqꞌij raj judiꞌabꞌ lik kakitzukuj ri Jesús,

29
00:01:26,720 --> 00:01:27,960
y jewaꞌ kakibꞌiꞌij:

30
00:01:27,960 --> 00:01:30,160
«¿Pa nawi kꞌo wi laꞌ la jun achi?»

31
00:01:30,160 --> 00:01:30,760
kechaꞌ.

32
00:01:30,760 --> 00:01:34,400
Chikixoꞌl ri winaq lik e kꞌi ri kakichꞌaꞌtibꞌej ri Jesús.

33
00:01:34,400 --> 00:01:35,920
Jujun kakibꞌiꞌij:

34
00:01:35,920 --> 00:01:39,200
«Laꞌ la Jesús lik utz ukꞌuꞌx» kechaꞌ.

35
00:01:39,200 --> 00:01:41,560
Yey e kꞌo jujun chik kakibꞌiꞌij:

36
00:01:41,560 --> 00:01:46,440
«Laꞌ la Jesús lik na utz ta ri kuꞌano ma xa kebꞌusok ri winaq» kechaꞌ.

37
00:01:46,440 --> 00:01:50,560
Pero na jinta kꞌu junoq kachꞌaꞌt puwi ri Jesús chiwachil;

38
00:01:50,560 --> 00:01:52,440
xa xeꞌlaqꞌay kechꞌaꞌt puwiꞌ,

39
00:01:52,440 --> 00:01:56,120
ma kakixiꞌij kibꞌ chikiwach raj judiꞌabꞌ e aj wach.

40
00:01:56,120 --> 00:02:04,080
Ekꞌu riꞌ nikꞌajarinaq chi ri nimaqꞌij xopon ri Jesús pa ri Rocho Dios y xujeqo kakꞌutun chikiwach.

41
00:02:04,080 --> 00:02:07,760
Raj judiꞌabꞌ lik xkam kanimaꞌ che y jewaꞌ xkibꞌiꞌij:

42
00:02:07,760 --> 00:02:11,280
«¿Chaꞌtaj lik kꞌo retaꞌam yey na jinta kꞌo kꞌutuyum chwach?»

43
00:02:11,280 --> 00:02:12,080
xechaꞌ.

44
00:02:12,080 --> 00:02:14,280
Ri Jesús xukꞌul uwach:

45
00:02:14,280 --> 00:02:17,520
—Ri kintajin che ukꞌutik na xa ta pa we riꞌin kanꞌano;

46
00:02:17,520 --> 00:02:20,160
ma waꞌ petinaq rukꞌ ri taqayom lo weꞌin.

47
00:02:20,160 --> 00:02:23,360
We kꞌo kꞌu junoq lik kuya ribꞌ che uꞌanik ri karaj ri Dios,

48
00:02:23,360 --> 00:02:26,600
riꞌ karetaꞌmaj we ri kankꞌutu rukꞌ ri Dios kape wi,

49
00:02:26,600 --> 00:02:28,800
o we xa pa we riꞌin kinchꞌaꞌtik.

50
00:02:28,800 --> 00:02:30,960
Ma china ri xa pa re kachꞌaꞌtik,

51
00:02:30,960 --> 00:02:33,800
riꞌ xew karaj kayak uqꞌij kuma ri winaq.

52
00:02:33,800 --> 00:02:36,800
Noꞌj china ri karaj e kayak uqꞌij ri taqayom lo re,

53
00:02:36,800 --> 00:02:40,760
riꞌ lik qatzij ri kutzijoj y na jinta kꞌana raqꞌubꞌal kuꞌano.

54
00:02:40,760 --> 00:02:44,680
»¿Na qatzij ta nebꞌa laꞌ e ri Moisés xyaꞌw che alaq ri Tzij Pixabꞌ?

55
00:02:44,680 --> 00:02:45,920
Na rukꞌ ta kꞌu riꞌ,

56
00:02:45,920 --> 00:02:49,880
na jinta junoq che alaq kaꞌanaw re ronoje ri kꞌo chupa wa Tzij Pixabꞌ.

57
00:02:49,880 --> 00:02:52,240
¿Suꞌchak kaꞌaj alaq kinkamisaj alaq?

58
00:02:52,240 --> 00:02:52,760
—xchaꞌ.

59
00:02:52,760 --> 00:02:55,040
Ekꞌu taq ri winaq xkikꞌul uwach:

60
00:02:55,040 --> 00:02:57,640
—Lal kꞌo puqꞌabꞌ jun itzel uxlabꞌixel.

61
00:02:57,640 --> 00:02:59,880
¿China ri karaj kakamisan e la?

62
00:02:59,880 --> 00:03:00,400
—xechaꞌ.

63
00:03:00,400 --> 00:03:02,520
Ri Jesús xubꞌiꞌij chike:

64
00:03:02,520 --> 00:03:05,840
—Riꞌin kꞌo jun kꞌutubꞌal re ruchuqꞌabꞌ ri Dios xinꞌano,

65
00:03:05,840 --> 00:03:10,520
yey onoje ralaq lik kakam animaꞌ alaq che ma xinꞌan waꞌ chupa ri qꞌij re uxlanibꞌal.

66
00:03:10,520 --> 00:03:11,760
»Paqatzij wi,

67
00:03:11,760 --> 00:03:17,880
ri Moisés xuya che alaq ri jun taqanik re ri retalil re circuncisión tobꞌ na e ta rire xjeqow loq,

68
00:03:17,880 --> 00:03:20,720
ma e xejeqow lo re ri qatiꞌ-qamam ojertan.

69
00:03:20,720 --> 00:03:26,040
Yey ralaq kakoj alaq ri retalil re circuncisión che junoq tobꞌ pa ri qꞌij re uxlanibꞌal.

70
00:03:26,040 --> 00:03:33,600
Kaꞌan alaq waꞌ ma ri taqanik re ri Moisés kutaq che kaꞌaniꞌ ri circuncisión pa ri uwajxaq qꞌij ralaxibꞌem juna ralko ala.

71
00:03:33,600 --> 00:03:35,000
Kaꞌan kꞌu alaq riꞌ,

72
00:03:35,000 --> 00:03:37,320
tobꞌ waꞌ katzaq pa ri qꞌij re uxlanibꞌal,

73
00:03:37,320 --> 00:03:40,520
chaꞌ na kapalajij ta alaq wa taqanik re ri Moisés.

74
00:03:40,520 --> 00:03:45,440
¿Suꞌbꞌe kꞌu riꞌ kꞌo oyowal alaq chwij riꞌin ruma xinkunaj jun achi pa ri qꞌij re uxlanibꞌal?

75
00:03:45,440 --> 00:03:49,280
»Makoj alaq umak junoq xa ruma kachꞌobꞌ alaq etaꞌam alaq ri uꞌanom;

76
00:03:49,280 --> 00:03:54,080
ri ꞌana alaq e chꞌobꞌo alaq rukꞌ saqil naꞌoj puwi ri paqatzij wi uꞌanom,

77
00:03:54,080 --> 00:03:55,980
we kꞌo umak o na jintaj —xchaꞌ.

