\id MAT
\h SAN MATEO
\toc1 San Mateo
\toc2 Mt
\mt1 SAN MATEO
\mt2 Mateoa Jesucristoen huadak huaʼa oʼmanigmadoyaʼuyate.
\c 1
\s Jesucristoen adhueaʼpaneʼ.
\r (Lc. 3.23-38)
\p
\v 1 Jesucristo Davidkudaken adhueaʼsiʼpo kenpaʼti
Abrahamkudaken adhueaʼsiʼpo o̱ʼu̱yate. In berobaʼte do Mateoa
onʼnigmadoyaʼne. Jesucristoen adhueaʼpaneʼdik
onʼnigmadoyaʼdene.
\p
\v 2 Aʼnennanada Abraham Isaacen huaoj o̱ʼu̱yate. Isaac
Jacoben huaoj o̱ʼu̱yate. Jacob Judáen huamaʼbuyereen huaoj
o̱ʼu̱yate.
\v 3 Judá Faresen Zaraereen huaoj o̱ʼu̱yate. Tamar
kenomeyen huaoj o̱ʼu̱yate. Fares Esromen huaoj o̱ʼu̱yate.
Esrom Aramen huaoj o̱ʼu̱yate.
\v 4 Aram Aminadaben huaoj o̱ʼu̱yate. Aminadab Naasónen huaoj
o̱ʼu̱yate. Naasón Salmónen huaoj o̱ʼu̱yate.
\v 5 Salmón Boozen huaoj o̱ʼu̱yate. Rahab Boozen hua̱ye̱
o̱ʼu̱yate. Booz Obeden huaoj o̱ʼu̱yate. Rut Obeden hua̱ye̱
o̱ʼu̱yate. Obed Isaíen huaoj o̱ʼu̱yate.
\v 6 Isaí Huairi Daviden huaoj o̱ʼu̱yate. David Salomónen
huaoj o̱ʼu̱yate. Uríasen ayhua Salomónen inag o̱ʼu̱yate.
\p
\v 7 Salomón Roboamen huaoj o̱ʼu̱yate. Roboam Abíasen huaoj
o̱ʼu̱yate. Abías Asaen huaoj o̱ʼu̱yate.
\v 8 Asa Josafaten huaoj o̱ʼu̱yate. Josafat Joramen huaoj
o̱ʼu̱yate. Joram Uzíasen huaoj o̱ʼu̱yate.
\v 9 Uzías Jotamen huaoj o̱ʼu̱yate. Jotam Acazen huaoj
o̱ʼu̱yate. Acaz Ezequíasen huaoj o̱ʼu̱yate.
\v 10 Ezequías Manasésen huaoj o̱ʼu̱yate. Manasés Amónen
huaoj o̱ʼu̱yate. Amón Josíasen huaoj o̱ʼu̱yate.
\v 11 Josías Jeconíasen huamaʼbuyereen
huaoj o̱ʼe̱po kenokaʼ Israel aratbuttaj Babilonia huadaribayo
onʼbatohuaʼdeʼuyate.
\p
\v 12 Nogok Jeconías Salatielen huaoj o̱ʼu̱yate. Salatiel
Zorobabelen huaoj o̱ʼu̱yate.
\v 13 Zorobabel Abiuden huaoj o̱ʼu̱yate. Abiud Eliaquimen
huaoj o̱ʼu̱yate. Eliaquim Azoren huaoj o̱ʼu̱yate.
\v 14 Azor Sadocen huaoj o̱ʼu̱yate. Sadoc Aquimen huaoj
o̱ʼu̱yate. Aquim Eliuden huaoj o̱ʼu̱yate.
\v 15 Eliud Eleazaren huaoj o̱ʼu̱yate. Eleazar Matánen huaoj
o̱ʼu̱yate. Matán Jacoben huaoj o̱ʼu̱yate.
\v 16 Jacob Joséen huaoj o̱ʼu̱yate. José Maríaen hua̱to̱e̱
o̱ʼu̱yate. María Jesúsen hua̱ye̱ o̱ʼu̱yate. Jesústaj
konogdikda oʼdikkaʼuy Cristo, Diosa oʼtaʼmonaʼuyate.
\p
\v 17 Ken Abraham Davidte catorce Daviden adhueaʼpaneʼ
o̱ʼnuyate. Kenpaʼti David Babilonia huadariyo enʼbatohuadeʼte
Jeconíaste catorce adhueaʼpaneʼ o̱ʼnuyate. Kenpaʼti Jesús
eʼsiʼpoe̱deʼte nog catorce adhueaʼpaneʼ o̱ʼnuyate.
\s Jesucristo oʼsiʼpoe̱ʼuyate.
\r (Lc. 2.1-7)
\p
\v 18 In konig Jesucristo oʼsiʼpoe̱ʼuyate. María Jesúsen
hua̱ye̱ Joséere oʼto̱e̱pakapo. To̱e̱pakhueda̱da huaboaʼda
bogdakhueʼda o̱ʼe̱ onʼtinopo̱e̱ʼuy. Diosen Noki̱re̱ga̱
oʼdapokaʼuy.
\v 19 José Maríaen hua̱to̱e̱ huadak huakaʼeri e̱ʼe̱a̱da María
bogdakhueʼ o̱ʼe̱nok eʼhuaaʼtaʼ pakhueʼada soatayoʼ hua̱to̱e̱
e̱ʼentaʼ oʼpakuynigʼa.
\v 20 Kenpaʼ José eʼnopo̱e̱deʼte oʼyorokpo Dios Huairien
huataʼmoneritaj oʼtiahuayʼuy.
\p —‍On José i̱ʼe̱. Daviden adhueaʼsiʼpo i̱ʼe̱. María
eʼto̱e̱paktaj meʼpukehueʼ ya̱e̱ʼ. Huasiʼpo oʼto̱e̱a̱ponig Dios
Noki̱re̱gen o̱ʼe̱a̱po.
\v 21 Bokereksiʼpoaʼ oʼsiʼpopakapo. Kentaj iʼdikkaʼapo Jesús.
(Jesúsdik Judíoen huaʼate dakhueaʼ eʼkaʼ huamanopoʼyareaʼeri
o̱ʼe̱a̱po) konige̱po keʼnen aratbut Israel aratbuttaj dakhueaʼ
eʼkikaʼ oʼmanopoʼyareaʼapo. —‍Diosen huataʼmoneria kenda
onaʼuyate. Josétaj onaʼuyate.
\p
\v 22 Dios Huairien huamanbatiaʼpakeria oʼmanbatiaʼpakuynig
in ayaʼda o̱ʼu̱y.
\q
\v 23 Muneʼyo̱ katenohued e̱ʼe̱a̱da bogdakhueʼ o̱ʼe̱po.
Huabokereksiʼpo oʼsiʼpopakapo. Kentaj onʼdikkaʼapo Emanuel.
Dios Huairia oʼmanaʼuyate.
\m Emanuel huadik konig Dios oroʼere o̱ʼi̱kaʼ.
\p
\v 24 José oʼmabodepo Dios Huairien huataʼmoneritaj
oʼnigpe̱e̱po hua̱to̱e̱ eʼto̱e̱a̱da
\v 25 eʼsiʼpopakdeʼte batohuedhueʼ o̱ʼu̱yate. Eʼsiʼpopakdeʼte
Jesús oʼdikkaʼuyate.
\c 2
\s Diga̱da huanopo̱e̱ʼeria Jesús yo̱bedtaj onʼtaʼhuade̱ʼuyate.
\p
\v 1 Belén huakkaʼ jakyo Judea huadaribayo Jesús
oʼsiʼpoe̱ʼuyate. Kenokaʼ Herodes Roma hua̱e̱ʼeri Judea gobierno
huairi o̱ʼu̱y. Kenokaʼ Jerusalén huakkaʼ jakyo sueʼda
huabokerek onʼtiakdepo, kenomey diga̱ʼda huanopo̱e̱ʼeria
nogbayaʼ niokpo eʼbehuikyon onʼtiakdepo,
\p
\v 2 —‍Judío aratbuten huairi oʼsiʼpopakdemeʼ. ¿Meyon
ya̱ʼe̱? Ke̱yon niokpo omeʼ judío Huairi eʼsiʼpopakdeʼ
huanopo̱e̱ʼ siokpo oʼtiahuaymeʼpo, judío
Huairitaj dakiti Dios
aaʼyaʼpo oʼtiakdey. —‍Onʼmanaʼuyate.
\v 3 Kenokaʼ Herodes Huairi kenda oʼmatipe̱e̱depo
oʼmeʼpukeʼuyate.
\v 4 Ayaʼ sacerdote huairitaj kenpaʼti ayaʼda Apagbaʼ
huamanmadikaʼeritaj oʼmakupopakaʼuyate Herodesa.
O̱gkupopakdepo, “¿Cristo Diosyaʼ oʼtiakdepo meya̱ʼ
yaʼsiʼpoe̱apo?” oʼmanaʼuyate.
\p
\v 5 —‍Judeabayo Belén huakkaʼ jakyo oʼsiʼpoe̱apo. Diosen
huamanbatiaʼpakeria kenpaʼ oʼnigmadoyaʼuyate:
\q
\v 6 Judea huadaribayoda Belén huakkaʼ jak suhuigda e̱e̱ʼpiʼ
huakhuairi Cristo oʼsiʼpoe̱ʼapo. Belén jakyaʼ
huamataʼmonanhuaʼ Huairi Cristo o̱ʼo̱ro̱kapo. Keʼna Israel
aratbuttaj oʼbatiokikaʼapo. —‍Judío huairia oʼnonaʼuyate.
\p
\v 7 Kenokaʼ diga̱ʼda huanopo̱e̱ʼerite oʼmataʼmonaʼ
Herodesa. “I̱re̱gi̱re̱g yanʼbatotiak.” Herodesa
oʼmanaʼuyate. “¿Judío huairien siokpo menok huaboaʼda
ya̱ʼo̱ro̱kuy boʼtiahuayne?” Herodesa diga̱ʼda huanopo̱e̱ʼeritaj
oʼmanaʼuyate.
\v 8 Oʼnopo̱e̱depo diga̱ʼda huanopo̱e̱ʼerite Belényo
oʼmataʼmonaʼpo,
\p —‍A̱yon yanʼhuatiʼ. Huasiʼpotaj dakaʼ yaduk. Kenokaʼ
yanʼhuahuaydepo doʼtaj yanʼtiaktiʼ. Enadeʼte do kenpaʼti
huahuaʼdik i̱jje̱po kentaj huikudate ijtihuadpo, “ʼUruaʼda
huairi i̱ʼe̱ne.” Yonaʼapoy. —‍Herodesa namaʼda
oʼmanaʼuyate.
\p
\v 9 Ken Herodestaj onʼpe̱e̱depo diga̱ʼda huanopo̱e̱ʼeria
oʼnokhuaʼuyate. Ken siokpo niokpo yaʼbehuikyon onʼtiahuayde
ken siokpo huakkuruyon oʼhuaʼuy. Oʼhuaʼpo kutayaʼ kente
huasiʼpo e̱ʼhua̱e̱ʼte oʼbatik.
\v 10 Diga̱ʼda huanopo̱e̱ʼeria siokpo onʼtiahuaypo huakkaʼda
onʼdurugpakuy. Judío aratbuten huairisiʼpo kente o̱ʼe̱
onʼnopo̱e̱po.
\v 11 Jakyo onʼkuddepo
huasiʼpotaj onʼtiahuayʼuy. Huasiʼpo
hua̱ye̱ Maríaere onʼtiahuayʼuyate. Konig gobierno huairitaj
huikudate onʼhuadikuy huasiʼpo Jesústaj huikudate onʼtihuadpo
ʼuruaʼda judío aratbuten gobierno huairi o̱ʼe̱ onʼbatiaʼpakpo.
Kenokaʼ cajaʼ oʼnokhuikedepo katetehueʼ huasiʼpotaj oro
onʼyokuyate. ʼUruaʼda o̱hue̱y huasihuaj dakaʼda eʼbakpakte
ʼuruʼhui̱e̱a̱da oʼhui̱ri̱kikaʼ. Huakkaʼteda e̱e̱ʼtada Jesústaj
onʼyokuyate. Nogda konig ʼuruʼhui̱e̱a̱da eʼhui̱ri̱kikaʼ
kenpaʼti huakkaʼteda e̱e̱ʼtada onʼyokuyate. Katetehueʼ huasiʼpo
huairitaj onʼyokuyate.
\v 12 Nogok onʼyorokdepo “Herodeste onteʼti huahueʼ
yaneʼ,” kenda onʼpe̱e̱depo kenomeyenbayo nog dagtekon
onʼhuaʼuyate.
\s Nog aratbutenbayo Egiptobayo onʼmonʼuyate.
\p
\v 13 Diga̱ʼda huanopo̱e̱ʼeri enʼhuadeʼte José oʼtaypo
oʼyorokpo Diosen huataʼmoneritaj oʼtiahuayʼuy.
\p —‍Herodes Jesússiʼpotaj aʼarakyaʼpo oʼukaponok, yamaboʼ,
huasiʼpo hua̱ye̱ere yabatohuaʼpo Egipto aratbutenbayo
yamatomonʼ. Ke̱yo̱ yanikatiʼ. Kenok yakumejtiʼ
onaʼapone. —‍José eʼyorokyaʼ Diosen huataʼmoneria
onaʼuyate.
\p
\v 14 Ken José oʼpe̱e̱depo oʼmaboduyate. Sikyo huasiʼpo
hua̱ye̱erea oʼtohuaʼbedpo Egiptobayo oʼtohuaʼuyate.
\v 15 Egiptoyo o̱ʼi̱kaʼuyate. Herodes Huairi eʼbueydeʼte
o̱ʼi̱kaʼuyate. Konig Oseas Diosen huamanbatiaʼpakeria
aʼnenda oaʼuy konigti o̱gkaʼuyate. “Egiptobayaʼ ya̱o̱ro̱k.
Doʼhued Huasiʼpotaj yonaʼapoy.” Dios Huairia oaʼuy.
\s “Huasiʼpotaj yanʼbatiarakaʼ.” Herodesa oʼmanaʼuyate.
\p
\v 16 Diga̱ʼda huanopo̱e̱ʼeria judío huairisiʼpotaj
aʼbatiaʼpakyaʼpo tiakhueʼ ya̱ʼneapet. Namaʼda
meʼnonaʼuyne. Herodes kenda oʼnokotdepo diga̱ʼda oʼdiaypo,
“Ayaʼda huabokereksiʼpo yo̱bed nogbayoktidaere bottaʼ
huabayokere enʼta̱e̱tada yanʼbatiarakaʼ. Belén huakkaʼ jakyo
kenpaʼti Belén meyo̱hueʼda huasiʼpotaj yanʼbatiarakaʼ.”
Oʼmanaʼuyate. Diga̱ʼda huanopo̱e̱ʼeria aʼnenda bottaʼ
huabayok Jesúsen siokpo huaboaʼda onʼtiahuayʼuyate. Kenokaʼ
Herodestaj onʼbatiaʼpakuy.
\v 17 Konig Jeremías Diosen huamanbatiaʼpakeria oaʼuyate.
Kenda Herodesa oʼkaʼuy.
\q
\v 18 Ramá huakkaʼ jak hua̱e̱ʼeria diga̱ʼda
onʼbahuikonhuahuaʼ. Bidteda onʼmapeeonhuahuaʼ. Huasiʼpo
onʼmabueynok Raquel huasiʼpotaj onʼbahuikonhuahuaʼapo.
Jeremíasa kenda oaʼuyate.
\p
\v 19 Herodes eʼbueydeʼte José eʼyorokyaʼ Diosen
huataʼmoneritaj oʼtiahuayʼuy. Egiptobayo o̱ʼe̱po oʼtiahuayʼuy.
\p
\v 20 —‍Keʼna huasiʼpotaj eʼaraktaʼ oʼpakuy oʼbueyde, yaboʼ,
Israel aratbutenbayo yakumejtiʼ. Huasiʼpo hua̱ye̱eretaj
yabatohuaʼ. —‍Diosen huataʼmoneria Josétaj onaʼuyate.
\p
\v 21 José oʼpe̱e̱depo oʼbodpo huasiʼpo hua̱ye̱ere Israel
aratbutenbayo oʼbatohuaʼuyate.
\v 22 Herodesensiʼpo Arquelao Judeabayo gobierno huairi o̱ʼe̱.
José oʼpe̱e̱depo Judeayo eʼhuaʼtaʼ oʼmeʼpukpo oʼbayorokpo,
“Judeayo huahueʼ ya̱e̱ʼ,” oʼpe̱e̱depo Galileabayo oʼhuaʼuyate.
\v 23 Nazaret huakkaʼ jakyo oʼhuaʼuyate. O̱ʼi̱kaʼuyate. Jesús
Nazaret hua̱e̱ʼeri o̱ʼe̱ onʼdikkaʼapo Apagbaʼ
huamanbatiaʼpakeria oaʼuyate. Konig Apagbaʼ oaʼuyate aratbut
Jesústaj onʼdikkaʼuyate.
\c 3
\s Sueʼda aratbut eʼnahue̱ʼyo̱ Juan bautiza huakaʼeria Diosbaʼ oʼmanaʼonhuahuaʼuyate.
\r (Mr. 1.1-8; Lc. 3.1-9, 15-17; Jn. 1.19-28)
\p
\v 1 Nogok Jesús Nazaretyo oʼkerekdepo Juan bautiza huakaʼeria
huaboaʼda oʼmanaʼonhuahuaʼuyate. Sueʼda aratbut eʼnahue̱ʼyo̱
Jordánhue̱yon oʼmanaʼonhuahuaʼuyate.
\p
\v 2 —‍Dakhueaʼ eʼkikaʼ yanʼbatikpo onteʼti Diostaj
yanʼnigpe̱i̱kaʼ. Diosen Huairi oʼtiakdeapo Diosensiʼpo
moʼe̱a̱pone. —‍Juana aratbut e̱gkupopakyaʼ oʼmanaʼuyate.
\p
\v 3 Isaías Diosen huamanbatiaʼpakeria aʼnenda Juantaj
oʼtimadoyaʼuyate,
\q Sueʼda aratbut eʼnahue̱ʼyo̱ kentaj moʼpe̱e̱a̱po. ʼUttaʼ
enaʼpakte moʼpe̱e̱a̱po. “Huairi eʼtiakdeʼte dakaʼda aeʼyaʼpo
ʼurunopoʼda ya̱gʼkikaʼ. Dakhueaʼ eʼkikaʼ yanʼbatikpo onteʼti
Diostaj yanʼnigpe̱e̱ʼ. Huairitaj yadeʼ.” ʼUttaʼda
oʼmanaʼapo. Kenda Isaíasa oʼtimadoyaʼuyate.
\p
\v 4 Yudtaj camello huahuijtaj eʼkaʼ Juan Bautista oʼotikaʼpo
kenpaʼti huasiʼdak makaʼbij o̱ʼta̱e̱ʼuyate. Tiktik
oʼbapikaʼuyate. Asi̱gku oʼminikaʼuyate.
\v 5 Juantaj eʼpe̱e̱taʼ onʼpakpo huakkaʼda aratbut Juantaj
onʼhuatiakuyate. Huakkaʼ Jerusalén huakkaʼ jakyo hua̱e̱ʼeri
kenpaʼti huakkaʼ Judea huadari hua̱e̱ʼeri kenpaʼti Jordánhue̱
idbodte hua̱e̱ʼeria Juantaj onʼhuatiakuyate.
\v 6 “Dakhueaʼda ijkikaʼmey, bekkahueaʼ Dios.” Enadeʼte Juana
bautiza oʼmagkaʼuyate. Jordánhue̱ya̱ʼ bautiza oʼmagkaʼuyate.
\p
\v 7 Huakkaʼada huamanmadikaʼeri huairi onʼbahuaʼpo fariseo
huairi saduceo huairiere onʼbahuaʼuyate. Juantaj bautiza
megkeʼpo onʼhuahuaʼuyate. Juana oʼbatiahuaydepo:
\p —‍Konig dakhueʼda bihui oʼmagkikaʼ. Konigti opudomey
dakhueaʼda boʼkikaʼpo kenpaʼti opudomey namaʼda
moʼnopo̱i̱kaʼpo. Nopoʼkoreahueʼtada bautiza e̱gkadeʼte Diosa
dakhueaʼda castiga e̱gkaʼte yoktitikonapoy. Kenda namaʼda
moʼnopo̱e̱ne.
\v 8 ʼUruaʼda ya̱gʼkikatiʼ. Daknopoʼda ya̱gʼkikaʼpo Diostaj
moʼnopoʼkoreaʼuynok ayaʼada tiahuaydik moʼe̱a̱pone.
\v 9 “Abraham oroʼomeyen adhueaʼpaneʼ o̱ʼe̱nok Diostaj
meʼpukhueʼdik o̱ʼe̱y.” Nopo̱e̱hueʼ yanikaʼ. Diosa eʼpaknayo
in huid oʼbahuednigtaj Abrahamen huayayoaʼ magkaʼdik o̱ʼe̱.
\v 10 Nopoʼkoreahueʼ e̱e̱ʼnayo i̱da Diosa castiga mogkaʼapone.
In konig o̱ʼe̱. Konig taʼbayo huada huato̱e̱ʼeri o̱ʼe̱po.
Huada ʼuruaʼda onhuadhueʼ o̱ʼeonhuahuikaʼnok dakaʼda
oʼtiahuayonhuahuaʼdepo yamiʼa oʼtaʼtegpo taʼakyo
oʼmahui̱gikaʼ.
\v 11 Dakhueaʼ eʼkikaʼ moʼnopoʼkoreaʼde huamanopo̱e̱a̱ʼ
hue̱ʼe̱ya̱ doʼhua bautiza e̱gkaʼtada noga̱nayo Cristoanayo
oʼtiakdepo Diosen Noki̱re̱ga̱ taʼakerea bautiza oʼmagkaʼapo.
Kennayo huakhuairinanada teynanada e̱ʼe̱a̱da doʼhuataj
ehueʼnanada i̱jje̱y.
\v 12 Cristo oʼtiakdepo konig aroz huatuga̱ʼeri o̱ʼe̱po aroz
oʼtugdepo oktipoaʼ. Ken oktipoaʼdepo jakyo oʼkudapo.
Oʼkuda̱ʼdepo huakusiʼhue taʼakyo oʼhui̱gonhuahuikaʼpo okbithueʼ
o̱ʼe̱a̱po. Ken huadak huakid konig Cristotaj huaknopo̱e̱ʼeri
o̱ʼne. Onʼnigpe̱i̱kaʼ. Huaknopo̱e̱ʼeritaj oʼbakuda̱ʼapo,
Diosen jakyo oʼbakuda̱ʼapo. Huakusiʼhue konig aratbut Diostaj
nigpe̱e̱hueʼ o̱ʼnikaʼ. Konig castiga eʼmagkaʼ taʼakyo
oʼmajenapo. —‍Juana ayaʼtada oʼmanaʼuyate.
\s Juana Jesústaj bautiza o̱gkaʼuyate.
\r (Mr. 1.9-11; Lc. 3.21-22)
\p
\v 13 Kenokaʼ Galilea huadaribayaʼ Jordánhue̱yo̱ Juante
oʼhuahuaʼuyate Jesúsa. Bautiza megkeʼpo oʼhuahuaʼpo.
\v 14 Juan Jesústaj bautiza e̱gkaʼtaʼ pakhueʼ o̱ʼe̱po,
\p —‍Doʼtaj bautiza o̱gkaʼdik o̱ʼe̱ne o̱ʼna. ¿Menaʼpo bautiza
megkeʼpo doʼtaj iʼtiak? —‍Juana Jesústaj onaʼuyate.
\p
\v 15 —‍Ayaʼda Diosa oʼpaknig eʼkaʼtaʼ ijpaknok bautiza
megkaʼ. —‍Jesúsa onaʼuyate.
\p —‍Huadak bautiza o̱gkaiʼ. —‍Juana onaʼuyate.
\v 16 Juan bautiza o̱gkaʼdenok Jesús hua̱hue̱ya̱ʼ eʼbehuikdeʼte
i̱da kurud konig akbogpe okhuikepo Diosen Noki̱re̱ga̱
dakaʼdamon konig tukkuʼ oʼhuahuarakpo Jesústaj oʼtikot.
Jesúsa eʼtiahuayte oʼtikotpo.
\p
\v 17 —‍On doʼhued Huasiʼpo o̱ʼta̱e̱ne. Huadiʼda o̱ʼta̱e̱ne.
Ontaj durugda oʼto̱e̱ne. —‍Kurudya̱ʼ Diosa onaʼuyate.
\c 4
\s Jesústaj namaʼda kakeʼpo totoʼ huairia Jesústaj onaʼuyate.
\r (Mr. 1.12-13; Lc. 4.1-13)
\p
\v 1 Nogok sueʼda aratbut eʼnahue̱ʼyo̱ Diosen Noki̱re̱ga̱
Jesústaj oʼtohuaʼuyate. Totoʼa Jesústaj aʼdikdikyaʼpo ke̱yo̱
Jesústaj oʼtohuaʼuyate.
\p
\v 2 Jesús cuarenta huameʼnoe cuarenta sikyo bapehueʼ
o̱ʼunhuahuikaʼdepo aypotaʼ o̱ʼu̱yate.
\v 3 Jesús namaʼda kakeʼpo totoʼa Jesústaj oʼhuahuaʼdepo,
\p —‍On buttida Diosensiʼpo e̱e̱ʼnayo in huidtaj aypo ya̱e̱ʼ
yanaʼ. —‍Totoʼa Jesústaj onaʼuyate.
\p
\v 4 —‍Aypoayoʼda noikahueʼdik o̱ʼne aratbut. Aypo onʼbapepo
ayaʼda Apagbaʼ huadikkon nigpe̱i̱kaʼdik o̱ʼne. Apagbaʼ kenpaʼ
oaʼ. —‍Jesúsa onaʼuyate.
\p
\v 5 Kenokaʼ totoʼ Jesústaj oʼtohuaʼpo Jerusalényo̱ Diosen
huakkaʼ jakyo oʼtohuaʼpo Diosen huaboroʼ jak kutayoda
jakkutagpiyo oʼtobehuikuyate.
\p
\v 6 —‍On buttida Diosen Huasiʼpo e̱e̱ʼnayo barakte yakudaj Apagbaʼ
oaʼpo:
\q Kanokbaʼhuadeʼpo eʼkotte Diosa keʼnen huataʼmoneritaj
oʼmataʼmonaʼaponok huidbate kothueʼdik i̱ʼe̱a̱pone. Huabaʼa
kutate monokbaʼhuada̱pone. Apagbaʼ kenpaʼ oʼmadoyaʼuyate.
\m —‍Totoʼa onaʼuyate.
\p
\v 7 —‍Kenpaʼti “Dios Huairitaj namaʼda kakeʼpo dikdikhueʼ
ya̱e̱ʼ.” Apagbaʼte kenpaʼ oʼmadoyaʼuyate. —‍Jesúsa totoʼtaj
onaʼuyate.
\p
\v 8 Onteʼti totoʼa Jesústaj oʼtohuaʼ. Kutayoda oteʼyo
oʼtobehuikuyate. Nogyo̱ nogyo̱da ayaʼ ʼuruaʼda huadaribayo
kenpaʼti ayaʼda huadaribayo gobierno huairi Jesústaj
oʼtiahuayʼeaʼuyate.
\p
\v 9 —‍Doʼtaj huikudate beʼtihuadpo “ʼUruaʼda huairi
meʼta̱e̱ne,” doʼtaj eaʼnayo ayaʼda iʼtiahuaynig ayaʼda
ʼuruaʼda huadaribayo kenpaʼti huadaribayo huairi huaunhuaʼ
oʼbayokapone. —‍Totoʼa namaʼda Jesústaj onaʼuyate.
\p
\v 10 —‍Kejeʼ, yahuatiʼ, totoʼ. “Dios Huairitayoʼda huikudate
yanʼtihuadpo kentayoʼda yanʼnigpe̱i̱kaʼ.” Apagbaʼa oaʼ.
—‍Jesúsa onaʼuyate.
\p
\v 11 Ken totoʼa okhuaʼdepo Diosen huataʼmoneria Jesústaj
onʼhuatiakdepo aypo onʼyokuyate.
\s Galilea judíoen huadaribayo Jesúsa huaboaʼda oʼmanmadikaʼuyate.
\r (Mr. 1.14-15; Lc. 4.14-15)
\p
\v 12 Juan Bautista huabakuda̱ʼ jakyo o̱ʼe̱, Jesúsa
oʼtipe̱e̱depo Galilea huadaribayo oʼhuaʼuyate.
\v 13 Nazaret huakkaʼ jakyo eʼhuaʼada ijhuiti ehueʼ Capernaum
huakkaʼ jakyo oʼhuaʼpo Capernaumyo o̱ʼi̱kaʼuyate. Capernaum
huaboroʼ e̱ʼpo̱gte o̱ʼe̱. Zabulón huadaribayo kenpaʼti
Neftalí huadaribayo huakkaʼ jak Capernaum kenteda o̱ʼe̱.
\v 14 Capernaumyo o̱ʼi̱kaʼpo konig Isaíaskudaka aʼnenda
oʼtimadoyaʼuyatenig, Jesúsa oʼkaʼuy.
\q
\v 15 Zabulón huadarieri kenpaʼti Neftalí huadari onteteyoʼ
e̱ʼpo̱gtoneʼ hua̱e̱ʼeri Jordánhue̱ akodpeneri Galilea
hua̱e̱ʼeri Galilea kenteda nog aratbutda judío hua̱e̱ʼeri
ehueʼ o̱ʼnika.
\v 16 Inomey aratbut Diostaj oknopo̱e̱hueʼ o̱ʼnepo konig
sikki̱re̱gyo̱ o̱ʼnikaʼpo huaboaʼnayo Diostaj oʼnoknopo̱e̱depo
konig huaboroʼda huakjey huaboaʼda onʼtiahuayde. Kenomeya̱
dakhueaʼda o̱gkikaʼpo kenpaʼda bueydik ya̱ʼneapetnigʼa
huaboaʼnayo huakjeytaj onʼtiahuayde. Isaíaskudaka
oʼmadoyaʼuyate.
\p
\v 17 Kenokaʼ Jesúsa huaboaʼda oʼmanaʼpo:
\p —‍Diosen Huairi oʼtiakdenok dakhueaʼ bokikaʼnig
yanʼnopoʼkoreaʼ Diostaj yanʼnopoʼkoreaʼ. Dios Huairitaj
yanoknopo̱e̱ʼ. —‍Jesúsa huakkaʼ aratbuttaj
oʼmanaʼikaʼuyate.
\s Bottaʼ bottaʼ huakjeneʼeritaj: “Doere monhuaʼ.” Jesúsa oʼmanaʼuyate.
\r (Mr. 1.16-20; Lc. 5.1-11)
\p
\v 18 Nogok Galilea e̱ʼpo̱g aktaʼbogpete Jesúsa oʼhuaʼepo
bottaʼ huamaʼbuy oʼtiahuayʼuy. Simóntaj oʼtiahuay. Simón
nogdikda oʼdikkaʼ Pedro. Andréstakon oʼtiahuayʼuy.
Huakjeneʼeri o̱ʼneʼuy. E̱ʼpo̱gyo̱ oʼnokjenʼe̱po:
\p
\v 19 —‍Doere monhuaʼ. Aratbut Diosensiʼpo kaʼnikeʼpo
kanʼmanopoʼkoreʼpo moʼmanmadikikaʼapone. —‍Jesúsa
oʼmanaʼuyate.
\p
\v 20 Onʼpe̱e̱depo huakjeneʼ kenpaʼda onʼmaenonpo
Jesúsere onʼhuaʼuyate.
\p
\v 21 Adyonda nog bottaʼ huamaʼbuytaj Jesúsa oʼtiahuayʼuy.
Jacobo Juanere oʼtiahuayʼuy. Zebedeoen huasiʼpo o̱ʼnuy.
Kusiʼpetoneʼyo o̱ʼnepo huaojere huakjeneʼtaj onʼtoʼkaʼpo,
“Doere monhuaʼpo doʼtaj meʼnigpe̱i̱kaʼ.” Jesúsa
oʼmanaʼuy.
\v 22 Onʼpe̱e̱depo kusiʼpe huaojtere kenpaʼda oʼnenonpo
Jesústaj aʼnigpe̱i̱kayaʼpo onʼtahuaʼuyate.
\s Huakkaʼtada oʼmanmadikaʼuyate Jesúsa.
\r (Lc. 6.17-19)
\p
\v 23 Ken Galilea huadaribayo nog huakkaʼ jakyo nog huakkaʼ
jakyo Jesúsa oʼhuaʼepo judío aratbuten hua̱i̱takeʼ jakyo
nogya̱ʼ nogya̱ʼ oʼmanmadikaʼonhuahuaʼpo Diosen Huairi
oʼtiakdepo yanʼnopoʼkoreaʼpo yanʼnigpe̱i̱kaʼ Diosensiʼpo
moʼe̱a̱pone. Oʼmanmadikaʼonhuahuaʼpo kenpaʼti aratbut
nogpaʼ nogpaʼ dakhueʼda enʼto̱e̱te oʼbayareadhuaʼuyate.
\v 24 Jesúsa aratbuttaj oʼbayareaʼ bidteda Siria huadaribayo
onʼtipe̱e̱depo ayaʼda dakhueʼda aratbut Jesúste onʼbatohuaʼpo
nogda nogda dakhueʼ enʼto̱e̱te onʼbatohuaʼuyate. Nog eʼareʼ,
nog eʼso̱ʼteyyeʼ, nog ayhueʼ, nog totoʼ eʼnopoʼto̱e̱ʼtaj
onʼbatohuaʼuy. Jesúsa oʼbayareadhuaʼuyate.
\v 25 Galilea huadaribayaʼ aratbut, Decápolis huakkaʼ jakyaʼ
aratbut, Jerusalén huakkaʼ jakyaʼ aratbut, Judea huadaribayaʼ
aratbut, kenpaʼti Jordánhue̱ akodpen hua̱e̱ʼeri huakkaʼada
Jesúsere onʼhuahuudhuahuikaʼuyate.
\c 5
\s Oteʼtaʼ Jesúsa oʼmanmadikanhuaʼuy.
\p
\v 1 Huakkaʼ aratbut e̱gkupopakte Jesús oʼbatiahuaypo oteʼyo
oʼbehuikpo oʼhuaduy. Keʼnen huamanigpe̱i̱kaʼeri kentaj
meyo̱hueʼda o̱gkupopakuy.
\v 2 Huaboaʼda oʼmanmadikaʼapo:
\s Durugda hua̱e̱ʼeri konig o̱ʼne. Jesúsa oʼmanmadikaʼuyate.
\r (Lc. 6.20-23)
\p
\v 3 —‍Opudomey huataʼda Diosen kikahueʼdik i̱hue̱y,
moʼnopo̱e̱po, “Beʼtihuapok Dios,” boʼtionaʼpakikaʼpo,
durugda moʼe̱. Dios opuden Huairi o̱ʼe̱. Diosensiʼpo
moʼe̱ne.
\p
\v 4 Opudomey dakhueaʼ eʼkaʼdeʼ namaʼda ijkamey
moʼnopo̱i̱kaʼdenok paiʼda moʼe̱nok, Dios opudtaj
moʼmanoeynoeya̱ʼapone. Durugdakon moʼi̱kaʼapone.
\p
\v 5 Opudomey daknopoʼda huataʼyoʼda pakhueʼ yanikaʼpo
Diosen aratbut moʼe̱a̱po kenpaʼti Diosere Diosenbayo
hua̱e̱ʼeri moʼe̱a̱po. Durugda moʼi̱kaʼapone.
\p
\v 6 Opudomey Diosen eʼmanaʼ ʼurunanada eʼkikaʼtaʼ
boʼeretpakikaʼnok. Diosa boʼtihuapokaponok daknopoʼda
moʼta̱e̱a̱pone. Durugnada moʼi̱kaʼapone.
\p
\v 7 Nogomeytaj moʼmatinepahuiʼnok Diosa opudtaj
moʼmatinepahuiʼpo. Durugda moʼi̱kaʼapone.
\p
\v 8 Diosenyoʼda huapakeri ʼurunanada huanopo̱e̱ʼeriomey
Diosere moʼe̱a̱pone. Durugda moʼi̱kaʼapone.
\p
\v 9 Opudomey huamanoeynoeyeri doʼhuedsiʼpo moʼe̱ne.
Diosa monaʼapone. Durugda moʼi̱kaʼapone.
\p
\v 10 Diosen eʼmanaʼ boʼkikaʼnok nogomeya̱ boʼhuadiaypo
boʼtierikpo mogkaʼne. Opud Diosen boʼkikaʼpo Diosensiʼpo
moʼi̱kaʼapone. Durugda moʼi̱kaʼapone.
\p
\v 11 Opud doʼhued huaʼa eʼkikaʼtaʼ boʼpaknok namaʼda
boʼtidiʼkene kenpaʼti namaʼda mogkaʼne kenpaʼti dakhueaʼda
boʼhuaaʼne. Durugda moʼi̱kaʼapone.
\v 12 Aʼnenda opud siʼpopakhued Diosen huamanbatiaʼpakeritaj
kenpaʼti onʼmagkuyate. Konig premio Diosa ʼuruaʼda
moʼto̱e̱a̱ʼapone. Durugda moʼi̱kaʼapone.
\s Cristoen huanigpe̱i̱kaʼeri konigti sal huadak onʼmanigkikaʼpo konig huakjey Diosen e̱gkikaʼte ayaʼada onʼbatiahuaypo  oknopo̱e̱ʼdik o̱ʼneapo.
\r (Mr. 9.50; Lc. 14.34-35)
\p
\v 13 Sal huadakda o̱ʼe̱po aratbuttehuapaʼ. Konigti doʼhued
huanigpe̱i̱kaʼeri konig salonig huadakda o̱ʼnepo
aratbuttehuapaʼ huadakda o̱ʼne. Sal paiʼ eʼtitiknayo onteʼti
huadakda kahueʼdik o̱ʼe̱a̱po. Sal paiʼ eʼtitiknayo
huadaritehuapaʼ huadak ehueʼdik o̱ʼe̱a̱po. Paichi kahueʼdik
o̱ʼe̱a̱po. Kenpaʼda enʼdik o̱ʼe̱. Batikhueʼada dakaʼ
menʼpe̱e̱ʼ. Batikhueʼada dakaʼ meʼnoknopoenkaʼ.
\p
\v 14 Opudomey konig huakjey moʼe̱ne. Diostaj
moʼnigpe̱e̱po huadak boʼkikaʼnok aratbuta tiahuaydik
moʼe̱ne. Konigti beʼedpiʼ huakkaʼ jak oteʼyo e̱e̱ʼnayo
ayaʼada jaktaj tiahuaydik o̱ʼne. Konigti Diosen boʼkikaʼnok
ayaʼ aratbutada tiahuaydik moʼe̱a̱pone.
\v 15 Huakjey eʼbakpakdeʼte e̱kti̱o̱ke̱ʼyo̱ jonhuadahueʼ
o̱ʼnikaʼ. Ayaʼ onʼkudpo tiahuaydik kaʼneʼpo kutopa kutapen
huakjey oʼnonhuadikaʼ. Ayaʼ jakyoda jeyda o̱ʼe̱.
\v 16 Konigti opud huadak ya̱gʼkikaʼpo konig huakjey ya̱ʼnepo
ayaʼada opudtaj tiahuaydik kaʼneʼpo kenpaʼti huadakda Dios
o̱ʼe̱a̱ʼ batiaʼpakdik kaʼneʼ.
\s Moisés eʼmanaʼtaj Jesúsa oʼtiaʼpakuy.
\p
\v 17 “Moisésen eʼmanaʼ kenpaʼti Diosen
huamanbatiaʼpakeritaj pe̱e̱hueʼdik yaneʼ.” Eaʼtaʼ oʼpakpo
oʼtiakuy. Kenda namaʼda nopo̱e̱hueʼ yaneʼ. “Moisésen
eʼmanaʼ kenpaʼti Diosen huamanbatiaʼpakeritaj pe̱e̱hueʼdik
yaneʼ.” Ahueʼ a̱ʼe̱ya̱ʼpo ayaʼtada dakaʼda eʼmanopo̱e̱a̱ʼtaj
ijpakpo ijtiakuy.
\v 18 Kurud huadari e̱e̱ʼte batikhued kenpaʼda Moisésen
eʼmanaʼ dikenhueʼ o̱ʼe̱a̱po. Suigpiʼ dikenhueʼdik o̱ʼe̱a̱po.
Keneʼhua̱ya̱ʼ huameʼnoe e̱ʼe̱deʼte ayaʼda Moisés eʼmanaʼ
kuhuitdik o̱ʼe̱a̱pet. Buttida ijjay.
\v 19 Beʼapiʼ Diosen eʼmanaʼtaj kahueʼ e̱e̱ʼnayo kenpaʼti
Diosen eʼmanaʼ kahueʼdik yaneʼ eʼmanmadikaʼnayo Dios
Huairiensiʼpo ehueʼda o̱ʼneapo. Kenpaʼ Moisésa
oʼmanaʼuyate opud boʼkaʼpo kenpaʼti ya̱gʼkikaʼ
eʼmanmadikaʼnayo Dios Huairiensiʼpo moʼe̱a̱pone.
\v 20 Moisésbaʼ huamanmadikaʼeri kenpaʼti fariseo aratbut
eretpakhueʼ e̱ʼe̱a̱da Moisésbaʼtaj namaʼda
onʼnigpe̱i̱kaʼnigʼa. Opudomeynayo huadakada yanʼnopo̱e̱po
Diostaj dakaʼ ya̱gʼkikaʼ. Huadaknopoʼ ehueʼ e̱e̱ʼnayo Diosen
aratbut ehueʼ moʼe̱a̱pone.
\s Madiayhueʼ yanikaʼ Jesúsa oʼmanmadikaʼuy.
\r (Lc. 12.57-59)
\p
\v 21 “Aratbuttaj arakhueʼ ya̱e̱ʼ. Iʼhuadiaypo eʼaraknayo
o̱ʼnakon bueydik i̱ʼe̱ne.” Opuden adhueaʼpaneʼ
monaʼuyate. Kenda opud moʼpe̱e̱ʼuy.
\v 22 Kenda huadak e̱e̱ʼpiʼ nogda ijjaʼapoy. Beʼapiʼ nog
aratbuttaj eʼhuadiaynayo dakhueʼda oʼkaʼnok gobierno huairite
castiga ka̱gkeʼpo tohuaʼdik moʼe̱ne. Nog aratbuttaj
oʼbahuadiaypo eʼbatidiʼkeʼnayo dakhueaʼda oaʼnok mabitbitdik
moʼe̱ne. Castiga ka̱gkeʼpo gobierno huairi e̱gkupopakyo
tohuaʼdik moʼe̱ne. “Huasegda i̱ʼe̱po dakhueaʼ iʼkikaʼne.”
Nog aratbuttaj enaʼnayo dakhueaʼda iaʼnok taʼakyo hui̱gdik
moʼi̱kaʼapone. Doʼa ijjay.
\p
\v 23,24 Diostaj aʼtionaʼpakyaʼpo iʼhuaʼpo nog aratbuttaj
dakhueʼada ijkamey huaboaʼda iʼnopo̱e̱de. Tionaʼpakhueda̱da
yahuatiʼ. Kentaj yamanoeynoey. Yamanoeynoeydepo
aʼtionaʼpakyaʼpo yahuatiʼ.
\p
\v 25 “O̱ʼna dakhueaʼ megkaʼne,” noga̱ enaʼnayo gobierno
huairitaj boʼtohuaʼdepo eʼtohuaʼte kentaj yanoeya̱ʼ.
Eʼmaʼdehueʼnayo huakupepiʼ yayoktiʼ. Noeyahueʼpiʼ yokhueʼpiʼ
e̱e̱ʼnayo gobierno huairitaj boʼtohuaʼapone. Ken gobierno
huairi sorotatataj boʼyokapone. Sorotataa huabakuda̱ʼ jakyo
boʼkuda̱ʼapone.
\v 26 Ke̱yo̱da ijhueʼda o̱ro̱khueʼdik i̱ʼe̱a̱pone. Ayaʼda
dehueʼte iʼyokdeʼpo o̱ro̱kdik i̱ʼe̱a̱pone.
\s Eʼbokerekboʼnayo konig hua̱to̱e̱ to̱e̱hueʼ o̱ʼe̱po eʼbakdej o̱ʼe̱. Kenda Jesúsa oʼmanmadikaʼuy.
\p
\v 27 Nogen bakdejhueʼ yaneʼ. Kenda moʼpe̱e̱ʼuyate.
\v 28 Kenda buttida eaʼpiʼ beʼapiʼ eʼbokerekboʼnayo konig
huanopoyaʼ oʼeretpakpo konigti oʼbakdej. Dakhueaʼda oʼkaʼ.
Donayo ijjay.
\p
\v 29 Eʼbokerekboʼnayo dakhueaʼda ijkay yanʼnopo̱e̱po kenpaʼda
yanʼbatiktiʼ. Batikhueʼda dakhueaʼda eʼkikaʼnayo Diosa castiga
mogkaʼpo taʼakyo hui̱gdik moʼi̱kaʼapone.
\v 30 Dakhueaʼda huabaʼa ekaʼnayo kenpaʼda yanʼbatiktiʼ,
dakhueʼda eʼkikaʼnayo. Batikhueʼda Diosa castiga mogkaʼpo
taʼakyo hui̱gdik moʼi̱kaʼapone.
\s Hua̱to̱e̱ konig e̱ʼentaj Jesúsa oʼmanmadikaʼ.
\r (Mt. 19.9; Mr. 10.11-12; Lc. 16.18)
\p
\v 31 Beʼapiʼ huabokerek hua̱to̱e̱ e̱ʼennayo ettoneʼtaj
e̱ʼendeʼ huanopo̱e̱ʼ berobaʼ yokdik o̱ʼe̱. Opuden
adhueaʼpaneʼ kenda monaʼikaʼuyne.
\v 32 Donayo nogda ijjay. Huabokereken hua̱to̱e̱ bakdejhued
e̱e̱ʼtada e̱ʼennayo ettoneʼtaj dakhueʼda o̱gkaʼ. Ken
ettoneʼ e̱ʼendeʼtaj eʼto̱e̱ʼnayo konig eʼbakdejonhuahuikaʼ
o̱ʼe̱. Kenpaʼti huabokereka nogen hua̱to̱e̱ e̱ʼentaj
eʼto̱e̱ʼnayo konig eʼbakdejonhuahuikaʼ o̱ʼe̱. Diostehuapaʼ
dakhueaʼda o̱ʼe̱, ijjay.
\s “Ijkaʼapoy. Buttida ijjay. Diosa meknopo̱e̱ne.” Ken
konig aratbut oʼdikaʼnig Jesúsa oʼmanmadikaʼuy.
\p
\v 33 “Ijkaʼapoy. Buttida ijjay. Diosa meknopo̱e̱ne.”
Diostaj eʼhuaaʼnayo da ahueʼ ya̱e̱ʼ, kenda yakatiʼ. Kenda
opuden adhueaʼpaneʼa̱ onʼmanaʼuyate moʼpe̱e̱deʼuy.
\v 34 Donayo nogda ijjay. “Ijkaʼapoy. Buttida ijjay.” Ahueʼ
yanikaʼ. “Ijkaʼapoy,” kenyoʼda yaaʼ. Kurud Diosenbayo
o̱ʼe̱. Ke̱ya̱ʼ oʼmataʼmonaʼikaʼ. “Ijkaʼapoy. Buttida ijjay.
Kuruda meknopo̱e̱ne da ahueʼ i̱jje̱y.” Ken konig ahueʼ
yanikaʼ.
\v 35 Dios huadarite oʼibonok, “Ijkaʼapoy, buttida ijjay.
Huadaria meknopo̱e̱ne. Da ahueʼ i̱jje̱y.” Ken konig ahueʼ
yanikaʼ. Jerusalén Dios Huairien huakkaʼ jak o̱ʼe̱nok,
“Ijkaʼapoy, buttida ijjay. Jerusaléna meknopo̱e̱ne. Da ahueʼ
i̱jje̱y.” Ken konigtion ahueʼ yanikaʼ.
\v 36 Opuda̱da kuhuirihueahueʼdik moʼe̱ne. Diosayoʼda
kuhuirihueaʼdik o̱ʼe̱. “Ijkaʼapoy, buttida ijjay. Doʼhued huaku
oʼnopo̱e̱. Da ahueʼ i̱jje̱y.” Kention ahueʼ yanikaʼ.
\v 37 Kenpaʼda buttida yadaʼ. Menokpiʼ da ahueʼ yaneʼ.
Nogi̱ti nogi̱tinada eaʼnayo totoʼa menaʼnok iaʼne.
\s Noga̱ ontaj dakhueaʼ e̱gkaʼnayo konigti kahueʼ ya̱e̱ʼ. Jesúsa oʼmanmadikaʼuy.
\r (Lc. 6.29-30)
\p
\v 38 Huabokerekapiʼ nogtaj dakhueaʼ e̱gkaʼnayo kenpaʼti
huairiakon konigti kentaj o̱gkaʼdik o̱ʼe̱. Kenda opud
moʼpe̱e̱ʼuyate.
\v 39 Nogpaʼda donayo ijjay. Noga̱ ontaj dakhueaʼ e̱gkaʼnayo
diayhueʼ ya̱e̱po kentaj o̱gkahueʼ ya̱e̱tiʼ. Noga̱ ontaj
noga̱tida e̱gkaʼnayo diayhueʼ ya̱e̱po o̱gkahueʼ ya̱e̱tiʼ.
Onteʼti e̱gkaʼnayo onteʼti diayhueʼ ya̱e̱po o̱gkahueʼ ya̱e̱ʼ.
\v 40 Noga̱ gobierno huairipiʼ “Opiot beyok,” enaʼnayo
dakaʼda yayoktiʼ. Kenpaʼti diayhueʼada chompakon yayoktiʼ.
\v 41 “Doʼhued yudtaj adtemon betatohuaʼ.” Sorotataapiʼ
enaʼnayo diayhueʼada adyo̱da yatatohuatiʼ.
\v 42 “Aypo beyok.” Noga̱ enaʼnayo sueʼnopo ehueʼada
yabayoktiʼ. Yudtaj bektoyok enaʼnayo daknopoda ya̱e̱po
yaktoyoktiʼ, ijjay.
\s Dig huadiayeritaj konig takaʼtaj onteʼti diayhueʼada diʼ yanʼmaikaʼ.
\r (Lc. 6.27-28; 32-36)
\p
\v 43 “Huadiʼtaj diʼ yamaikaʼ. Ontaj huatinosikeritaj
konigti yanʼhuadiayikatiʼ.” Kenda opuden adhueaʼpaneʼ
onʼmanaʼuyatenig moʼpe̱e̱deʼuyne.
\v 44 Donayo nogpaʼda ijjay. Matinosikeritaj diʼ
yanʼmaikaʼ. Dakhueaʼda huaaʼeritaj Diosa “Kanopoʼkoreʼ,”
yanʼtionaʼpakikatiʼ. Huadiayeritaj huadakda yakikatiʼ.
Huabatidiʼkeritaj yanʼtionaʼpakikatiʼ. Huamagkeritaj kenpaʼti
yanʼtionaʼpakikatiʼ.
\v 45 Kenda boʼkikaʼpo konig Apag Dios Kuruderiensiʼpo
moʼi̱kaʼapet. Huadak huakaʼeri kenpaʼti dakhueaʼ huakaʼeriere
aypo kanʼto̱i̱ke̱ʼpo Diosa niokpoa kataʼteikeʼpo oʼkuyate
kenpaʼti ehuiʼ moʼnigtaʼmonaʼikaʼne.
\v 46 Diʼ aratbuttayoʼda diʼ eʼmaikaʼnayo gana eʼkaʼhuayak
baehueʼdik moʼe̱a̱pone. Kenda dakhueaʼ huakaʼeria o̱gkikaʼ.
Diʼ aratbuttaj diʼ onʼmaikaʼ. Dakhueaʼ huakeritaj kenpaʼti
diʼ maikaʼdik moʼi̱kaʼapone.
\v 47 O̱ʼnen huabettayoʼda ʼuruaʼda e̱ʼhua̱i̱kaʼnayo “Huadakda
ijkay,” nopo̱e̱hueʼ yanikaʼ. Dakhueaʼ huakaʼeria kenda
o̱gkikaʼ. Dakhueaʼ huakeritaj kenpaʼti diʼda huaaʼdik
moʼi̱kaʼne.
\v 48 Opuden Apag Dios kurudyo̱ ayaʼtada diʼ oʼmaikaʼ
kenpaʼti ayaʼtada huadakaʼda oʼmagkikaʼ. Konigti opuden Apag
Dios ayaʼtada diʼ yanʼmaikaʼ kenpaʼti ayaʼda huadaknopoʼda
ya̱gʼkikatiʼ.
\c 6
\s Huadaknopoʼada huadakyoʼda ya̱gʼkikatiʼ. Jesúsa oʼmanmadikaʼuyate.
\p
\v 1 Aratbuta menʼtiahuayeʼpoyoʼda paiʼda aratbuttaj eʼbayoknayo
namaʼda bokaʼne. Ken konig kahueʼ yanikaʼ. Kenda
eʼkikaʼnayo Apag Dios kurudyo̱ hua̱e̱ʼeria kenpaʼ eʼkaʼhuayak
bayokhueʼdik moʼe̱a̱pone.
\v 2-3 Namaʼda huanopo̱e̱ʼeria huakkaʼ aratbut menʼtiahuayeʼpo
paiʼda aratbuttaj onʼbayokikaʼ. Kenpaʼti hua̱i̱takeʼ jakyaʼ
huakkaʼ aratbut menʼtiahuayeʼpo paiʼda aratbuttaj onʼbayokikaʼ.
Konige̱po huadakda o̱gkaʼ batiaʼpakikaʼdik meʼnepo.
Kenpayoʼda onʼpe̱i̱kaʼpo. “Huadak o̱gkaʼ.” Diosa ahueʼ
moʼe̱a̱pone. Kenomey namaʼda huanopo̱e̱ʼeria diga̱ʼda
aratbuttayoʼda onʼpakikaʼ. Diostanayo pakhueʼ o̱ʼne. Konig
kenomey o̱gkikaʼ kikahueʼ yaneʼ. I̱re̱gi̱re̱g
yanʼbayokikatiʼ. O̱ʼnen huadiʼa tiahuayhueʼte paiʼda aratbuttaj
yanʼbayokikatiʼ.
\v 4 I̱re̱gi̱re̱g aratbuta tiahuayhueʼ eneʼte paiʼda aratbuttaj
yanʼbayokikatiʼ. Kenda eʼkikaʼnayo Dios i̱re̱gi̱re̱g
eʼbayokikaʼnayo oʼtiahuaypo Diosa nogi̱tida ʼuruda boʼyokapone.
\s Diostaj konig tionaʼpakikaʼdik Jesúsa oʼmanmadikaʼuy.
\r (Lc. 11.2-4)
\p
\v 5 Do huadakda i̱jje̱y namaʼda huamanopo̱e̱a̱ʼeri
hua̱i̱takeʼ jakyo kenpaʼti jak kurute aratbut e̱gkupopakikayaʼ
onʼtionaʼpakikaʼ. “Huadakda o̱ʼne.” Aratbuta menhuaikeʼpo
onʼtionaʼpakikaʼ. Kenda dakhuapa e̱ʼe̱a̱da
onʼtionaʼpakikaʼnigʼa Diosanayo sigpiʼ pe̱e̱hueʼdik
moʼe̱a̱pone.
\v 6 Opudomeynayo menokapiʼ eʼtionaʼpaktaʼ boʼpakpo
o̱ʼnenbayo dubayapiʼ nogtiaʼda Apag Diostaj
yanʼtionaʼpakikatiʼ. I̱re̱gi̱re̱g eʼtionaʼpakikaʼte Apag
Diosa tiahuaydik moʼe̱ne. Moʼpe̱e̱i̱kaʼapone.
Montihuapokikaʼapone.
\p
\v 7-8 Diostaj oknopo̱e̱hueʼ hua̱e̱ʼeria konigdikti onteʼti
onteʼti ijhueʼda onʼtionaʼpakonhuaʼnigʼa Diosa
moʼpe̱e̱a̱pone namaʼda onʼnopo̱e̱nigʼa. Kenomeytaj Diosa
nigpe̱e̱hueʼdik oʼmaikaʼapo. Konigti kikahueʼ yaneʼ.
Tionaʼpakhued e̱e̱ʼted kenda iʼpaknig Apag Diosa oʼnopo̱e̱.
\v 9 In konig yanʼtionaʼpakikatiʼ:
\q Oroʼen Apag i̱ʼe̱ne, Apag Dios. Kurudyo̱ i̱ʼi̱kaʼne.
Kenpaʼda ʼurunanada i̱ʼi̱kaʼne. O̱ʼnen huadik kenpaʼda
huadakda o̱ʼi̱kaʼ. Ayaʼada kaʼdikeʼ.
\v 10 Huakhuairi i̱ʼe̱nok i̱da ayaʼada ontaj moʼnigpe̱i̱keʼ.
Dios Huairi i̱ʼe̱po ayaʼda iʼpakpo iʼmanikaʼ. Kurudyo̱
hua̱e̱ʼeria moʼnigpe̱i̱kaʼpo o̱gkikaʼ konigti i̱yo̱ huadariyo
ayaʼada huakaʼ.
\v 11 Inmeʼnoete aypo oroʼtaj aʼnigya̱ya̱ʼpo boʼtihuapok.
\v 12 Oroʼtaj dakhueaʼ mogkameʼnigtaj oroa oʼbakkahueay
konigti oroʼen dakhueaʼ eʼkikaʼtaj bokkahueaʼ.
\v 13 Dakhueaʼ eʼkaʼ nopo̱e̱hueʼ ka̱i̱keʼpo montihuapok.
Namaʼda eʼkaʼtaʼ eʼpaknayo kikahueʼ ka̱e̱ʼpo boʼtihuapok, Apag
Dios. Dios Huairinayo ayaʼenda Huakhuairinanada i̱ʼe̱po
teynananada i̱ʼe̱po kenpaʼda huadaknananada i̱ʼe̱nok
kenda ayaʼada kanʼmanbatiaʼpakikeʼ, ken. Ken konig
yanʼtionaʼpakikatiʼ.
\p
\v 14 Opudtaj dakhueaʼ mogkameʼnigtaj ekkahueaʼnayo o̱ʼnen
Apaga̱ kurudya̱ʼ o̱ʼnen dakhueaʼ eʼkaʼ bokkahueaʼapone.
\v 15 Opudomey nogomeytaj okkahueahueʼ e̱e̱ʼnayo Diosa
opudtaj okkahueahueʼdik moʼe̱a̱pone.
\s Diosa kapeunhueʼpo in konig bapehueʼ moʼunhuaʼnigʼa Jesúsa oʼmanmadikaʼuy.
\p
\v 16 Oroʼ huadakda o̱ʼe̱ namaʼda huamanopo̱e̱a̱ʼeri, paiʼda
o̱ʼe̱, namaʼda eʼmanopo̱e̱a̱ʼtaʼ onʼpakpo huakok koyoahueʼda
o̱gkokparokaʼpo “Huadakda o̱ʼne.” Aratbuta kanʼbatiaʼpakeʼpo
aypo bapehueʼ o̱ʼneonhuaʼnigʼa, “Huadakda o̱ʼne.” Diosanayo
huaahueʼdik moʼe̱a̱pone. Opudomeynayo Diostaj aypo bapehueʼ
moʼunhuaʼpo ken konig kikahueʼ yaneʼ.
\v 17-18 Opudnayo eʼtionaʼpakte aypo bapehueʼ e̱ʼunhuaʼnayo
ya̱gʼkokkoyoikaʼ kenpaʼti dakaʼ ya̱gʼkuirida̱ʼikaʼ. Kenda
ekaʼnayo aratbut boʼtiahuaypo aypo bapehueʼ o̱ʼnunhuaʼnigtaj
nokothueʼdik o̱ʼneapo. Opuden Apag Diosayoʼda soatayoʼ
boʼtiahuayapone. Boʼtiahuaypo moʼpe̱e̱po huanoeonhuahuikaʼ
moʼbayokapone.
\s Diostaj boʼeretpakpo yanʼnigpe̱i̱kaʼpo kenda Diosa okkahuehueʼ moʼe̱a̱pone.
\r (Lc. 12.33-34)
\p
\v 19 Katepiʼ ʼuru yudtapiʼ huakkaʼnada eʼtamaetaʼ
eretpakhueʼ yanikatiʼ. Huakkaʼda mato̱e̱hueʼ yanikatiʼ.
Huakkaʼda eʼmato̱e̱ʼnayo indariyo huithuita yaʼbapeapetpiʼ,
huakkaʼda yaʼparaʼapetpiʼ, yanʼbereapetpiʼ,
\v 20 Dios kuruderienyoʼda yaderetpakpo yanʼnigpe̱i̱kaʼ. Diosa
okkahuehueʼdik o̱ʼe̱a̱po. Kenpaʼti Diosen o̱ʼta̱e̱ kateapiʼ
bapehueʼdik parahueʼdik okberehueʼdikpiʼ o̱ʼunhuahuikaʼapo.
\v 21 Diosen eʼkikaʼnayo Diostaj diʼnanada moʼe̱po Diostaj boʼeretpakikaʼapone.
\s Opudomeyen huakpo hua̱so̱ʼen huakjey o̱ʼe̱.
\r (Lc. 11.34-36)
\p
\v 22-23 Opudomeyen huakpo hua̱so̱ʼen huakjey e̱ʼdik o̱ʼe̱.
Huakpoa katepiʼ boʼtiahuaypopiʼ ontehuapayoʼda eretpakdik
moʼenepiʼ, huadaknopoʼda moʼe̱po nogomey paiʼda
hua̱e̱ʼeritapiʼ eʼbayoktaʼ boʼeretpakpopiʼ. Katetapiʼ ʼuruda
eʼtiahuayada nogomey kanʼtamaeʼpo eʼpaknayo huadaknopoʼda
moʼe̱po durugda moʼe̱po huadakda boʼkikaʼne. Konig
huakjeyyonig moʼi̱kaʼ. Katetapiʼ boʼtiahuaypo ontehuapayoʼda
boʼeretpakpo dakhueʼnopoʼda moʼe̱po durugnopoʼ ehueʼ dakhueʼ
boʼkikaʼ. Konig sikki̱re̱gyo̱nig moʼi̱kaʼne.
\s Dios huairi o̱ʼe̱. Huakkaʼ eʼtamaetaʼ eʼeretpaknayo ken konig nogda huairionig moʼta̱e̱.
\r (Lc. 16.13)
\p
\v 24 Diosyoʼda konig huairi o̱ʼe̱. Kentayoʼda nigpe̱i̱kaʼdik
moʼe̱ne. Kentayoʼda diʼnanada i̱kaʼdik moʼe̱ne. Huakkaʼda
katepiʼ eʼeretpakikaʼnayo nogda huairi moʼta̱e̱. Konige̱po
huakkaʼda katepiʼ eretpakhueʼ yanikatiʼ. Diostaj
eʼnigpe̱i̱kaʼnayo huakkaʼda katetapiʼ eretpakhueʼdik moʼe̱ne.
\s Dios keʼnensiʼpotaj oʼbatihuapokikaʼ.
\r (Lc. 12.22-31)
\p
\v 25 Aypotaʼ eʼmaiʼtaʼpiʼ yudtataʼ mepuʼkudhuahuahueʼ
yanikatiʼ. Diosa oroʼtaj moʼnoeaʼikaʼne kenpaʼti oroʼen
aypo oroʼen yudtaj boʼyokikaʼne. Konige̱po Diostaj
yanoknopounhuahuikaʼ.
\v 26 Bakoy baahueʼtada o̱ʼnen Apag Diosa aypo oʼbayokikaʼ.
Bakoytaʼ suigda oʼpak. Opudtanayo Apag Diosa huakkaʼda oʼpak.
Konige̱po boʼtihuapokikaʼapone. Aypotaʼ mepuʼkikahueʼ
yanikaʼ.
\v 27 Huabokerek eʼkerektaʼ eʼpakada huakkaʼ eʼmepuʼkudhuahuada
nogi̱ti kerekhueʼdik o̱ʼe̱a̱po.
\p
\v 28 ¿Menaʼpo yudtataʼ moʼmepuʼkikaʼ? Mepuʼkehueʼ
yanikaʼ. Mire̱bayo huakhuen yanʼtiahuayikaʼ. Mire̱
huakhuen baahueʼada o̱ʼe̱. Jo̱da oʼkerek.
\v 29 Salomónkudak huairitoneʼ o̱ʼu̱yate. Huakkaʼda
oʼto̱e̱ʼuyate. ʼUruda yudtaj oʼmato̱e̱ʼikaʼuyate. ʼUruda
oʼotikaʼ. Huakhuennayo nogi̱tinada ʼurunanada Salomónkudak
sueʼda ʼuruda oʼotikaʼuyate.
\v 30 Diosa huakunopia okhuenpakaʼ. ʼUruaʼnada eʼkaʼtada
i̱dada okhuenkot. Diosa huakunopiada okhuenpakaʼikaʼ kenpaʼti
opudtaj huakkaʼda oʼpakpo oʼtihuapokapone yudtaj yokikaʼdik
moʼi̱kaʼapone.
\v 31 Konige̱po katetapiʼ mepuʼkehueʼ yanikatiʼ. “¿Kate
oʼbapeapo?” Nopo̱e̱hueʼ yanikatiʼ. “¿Kate oʼmayapo?”
Nopo̱e̱hueʼ yanikatiʼ. “¿Kate ijjotapo?” Nopo̱e̱hueʼ
yanikatiʼ.
\v 32 Oknopo̱e̱hueʼ hua̱e̱ʼeri huakkaʼda yudtaj kenpaʼti
huakkaʼda aypo diga̱ʼda onʼpakikaʼ. Kenokaʼ opud to̱e̱hueʼda
moʼe̱nok Apag Diosa oʼnopo̱e̱po boʼtihuapokikaʼapone.
\v 33 Nogi̱ti nogi̱ti Dios Huairitaj yanʼpakikaʼ. Nogi̱ti
nogi̱ti Dios Huairitaj eʼnigpe̱e̱taʼ yanʼpakikaʼ. Ken
konig Diostaj eʼpakikaʼnayo Diosa boʼyokikaʼapone. Yudtaj aypo
huamaiʼ katepiʼ boʼyokikaʼapone.
\v 34 Emeʼte katepiʼ ijjotapo, katepiʼ ijbapeapo katepiʼ
yamayapo kenpaʼ nopo̱e̱hueʼ yanikaʼ. Konig oy Diosa
boʼtihuapokpo emeʼtepiʼ nogok nogok Diosa dakaʼ
boʼtihuapokikaʼapone.
\c 7
\s Nogomeytaj “Dakhueaʼ oʼkaʼ,” bahuaahueʼ yanikaʼ.
\r (Lc. 6.37-38, 41-42)
\p
\v 1 “Dakhueaʼ oʼkaʼ,” Diosa huaahueʼ moʼe̱ʼpo nogomeytaj
“Dakhueaʼ oʼkaʼ,” bahuaahueʼ yanikaʼ.
\v 2 Konig nogomeytaj boʼhuaaʼikaʼnig konigti Diosa
opudtaj boʼhuaaʼapone. Konig nogomeytaj boʼkikaʼnig
konigti Diosa mogkikaʼapone.
\v 3-5 Noga̱ sueʼpiʼ dakhueaʼ eʼkaʼtada “dakhueaʼ ikaʼ,” i̱da
onahueʼ yanikaʼ. Onaʼtaj dakhueaʼnanada iʼkuyʼetpiʼ.
Kenda nopo̱e̱hueʼ moʼe̱ne. In konig o̱ʼe̱ ijbatiaʼpakapoy.
Nogen huakpoyo huataʼsujsiʼpo ekpohuedte o̱ʼna iʼtiahuaynigʼa.
O̱ʼnen huakpoyoaʼtaj huaboroʼtaʼsuada bekpohuedne. “Huataʼsuj
huakpoyo oktokiʼ, egʼ.” Menpaʼ inaʼ. Namaʼda iʼnopo̱e̱po
iaʼ. Ken o̱ʼnen huakpoyoaʼtaj huaboroʼtaʼsuada ekpohuedtada
tiahuayhueʼ i̱ʼe̱ne. Namaʼda huanopo̱e̱ʼeri i̱ʼe̱ne.
Huakkuruda o̱ʼnen huakpoyo huaboroʼtaʼsutaj on huataʼ
yakokpotoken. Ken konig dakhueaʼ iʼkaʼuynig yanopoʼkoreaʼpo
yabatik. Kenokaʼ iʼnopoʼkoreaʼdepo dakaʼ iʼtiahuaydepo nogen
huataʼsujsiʼpokon okpotokdik i̱ʼe̱a̱pone. Noga̱ namaʼda
ekaʼnayo dakhueaʼ eʼkaʼ kabatikeʼpo batihuapokdik i̱ʼe̱a̱pone.
\p
\v 6 Huatidiʼkeritaj Diosen huadak huaʼa manmadikahueʼ
yanikaʼ. Kentaj eʼmanmadikaʼnayo dakhueaʼ magkaʼdik
ya̱ʼneapetpiʼ. Konigti Diostaj pakhueʼ hua̱e̱ʼeritaj Diosen
huadak huaʼa manmadikahueʼ yanikaʼ. ʼUrunanada
eʼmanmadikaʼnayo opudomeytaj boʼhuadiaypo dakhueaʼda
mogkaʼapetpiʼ.
\s In konig Diostaj yanʼtionaʼpakikaʼ.
\r (Lc. 11.9-13; 6.31)
\p
\v 7 Katepiʼ boʼpakpo “Beyok” Diostaj yanʼtionaʼpakikatiʼ.
Diosa boʼyokikapone. Diostaj boʼukpo boʼhuahuayapone.
Menigokhuikeʼ Diosyo ijkuda̱poy. Yanʼtionaʼpak.
Moʼtionaʼpakdepo kuddik moʼe̱a̱pone.
\v 8 Konige̱po beyok o̱ʼna eaʼnayo Diosa boʼyokapone.
Kenpaʼti eʼuknayo boʼhuahuayapone. Ijkudapoy menigokhuikeʼ
enaʼnayo kuddik moʼe̱a̱pone.
\p
\v 9 “Aypo beyok.” O̱ʼnensiʼpoa enaʼnayo huid yokhueada
aypoda yokdik moʼe̱ne.
\v 10 “Biig beyok.” Enaʼnayo bihui yokhueada, biigda yokdik
moʼe̱ne. Kenda huasiʼpo oʼpaknig kenda boʼyokne.
\v 11 Opud dakhueʼda e̱e̱ʼpiʼ katepiʼ huadakda moʼbayokikaʼne
huasiʼpotaj. Kenpaʼda Diosnayo huadakda oʼkikaʼ. Opud Diostaj
eʼtionaʼpakikaʼnayo Diosa huadakda mogkikaʼapone kenpaʼti
huadakda huakikaʼ boʼtihuapokikaʼapone.
\p
\v 12 Konig nogomeya̱ opudtaj huadakda e̱gkikaʼtaʼ eʼpaknayo
huadakda o̱gkikahueʼ e̱e̱ʼpiʼ kenomeytaj huadakda
ya̱gʼkikatiʼ. Konig nogomey opudtaj diʼda e̱e̱ʼtaʼ
eʼbatipaknayo kenomeytakon diʼnanada yanʼmaikatiʼ. Ken
konig Moisésa oʼmanbatiaʼpakonhuahuaʼuyate. Kenpaʼti
huamanbatiaʼpakeria ken konigti
onʼmanbatiaʼpakonhuahuaʼuyate.
\s Diosyo huahuaʼ suigda akbogpe huakud o̱ʼe̱.
\r (Lc. 13.24)
\p
\v 13 Diosyo huahuaʼ suig akbogpe huakud o̱ʼe̱. Diosyo huahuaʼ
suigdagda o̱ʼe̱. Diosyo boʼhuaʼpo suigdag huakkaʼ boʼpakpo huaʼdik
moʼi̱kaʼpone. Suigdagte huahuaʼ Diostaj moʼnigpe̱i̱kaʼpo
Diosere onteʼti moʼnoeonhuahuikaʼapo. Boroʼdagte taʼakyo
onʼhuaʼikaʼ. Taʼakyo huahuaʼ dag huaboroʼdag o̱ʼi̱kaʼ.
Boroʼdagtaj huakkaʼda eretpakdik o̱ʼnikaʼ. Katepiʼ huakkaʼda
eʼtamaetaʼ onʼpakikaʼ. Dakhueaʼda kikaʼdik o̱ʼnikaʼ.
Boroʼdagte huakkaʼnada onʼbahuaʼikaʼ. Taʼakyo onʼbahuaʼikaʼ.
Taʼakyo mahui̱gdik o̱ʼi̱kaʼapo.
\v 14 Diosyo huahuaʼ suigdagda o̱ʼe̱. Dagsiʼpoda o̱ʼe̱.
Suigdagteda huakkaʼda katepiʼ to̱e̱hueʼdik moʼi̱kaʼapone.
Diosenyoʼda kikaʼdik moʼi̱kaʼpone. Suigdagte boʼhuaʼpo onteʼti
Diosere moʼnoeonhuahuikaʼapone. Suigdagtaj sueʼada
onʼhuahuaypo onʼhuaʼikaʼ.
\s Huamanmadikaʼeri konig hue̱ymey o̱ʼne. Huadak hue̱ymey e̱e̱ʼnayo huadak huada oʼto̱e̱.
\r (Lc. 6.43-44)
\p
\v 15 Namaʼda huamanmadikaʼeria opudtaj eʼmanmadikaʼtaʼ
onʼpakpo yanʼtiakapet. Keyoj namaʼda monmadikapet.
Namaʼda eʼmanopo̱e̱a̱ʼtaʼ onʼpak. Konig oveja i̱jje̱y.
Huadakda ijkikay. Buttida ijjay. Namaʼda opudtaj
monaʼikaʼapet. Konig apetpet o̱ʼne. Huiyokda o̱ʼne.
Dakhueaʼda o̱gkaʼdik moʼe̱a̱pone.
\v 16 Huamanmadikaʼeria dakhueaʼda eʼkikaʼnayo namaʼda
huamanmadikaʼeri o̱ʼne. Maknokotdik moʼe̱ne. Konig
okposidsiʼ ʼuruda huada dapakhueʼdik o̱ʼe̱. Konigti namaʼda
huamanmadikaʼeri huadak kikahueʼdik o̱ʼne.
\v 17 Huamanmadikaʼeri konig hue̱ymey o̱ʼne. Huadak
hue̱ymeya̱ kenpaʼti huadak huada oʼto̱i̱kaʼ. Hue̱ymey eʼaya
huada kenpaʼti oʼay. Dakhueʼda o̱ʼe̱.
\v 18 Hue̱ymey huadakda e̱e̱ʼnayo dakhueʼ huada to̱e̱hueʼdik
o̱ʼe̱. Hue̱ymey eʼaya huadak huada to̱e̱hueʼdik o̱ʼe̱.
\v 19 Ayaʼda hue̱ymey eʼmadaayikaʼnayo taʼtegdik o̱ʼe̱a̱po.
Oʼtaʼtegpo hui̱gdik o̱ʼe̱a̱po taʼakyo.
\v 20 Namaʼda huamanmadikaʼeria dakhueʼda o̱gkikaʼ.
Huamanmadikaʼeria dakhueʼda eʼkikaʼnayo namaʼda
huamanmadikaʼeri o̱ʼne. Maknokotdik moʼe̱ne. Kenomeytaj
manigpe̱e̱hueʼ yanetiʼ.
\s Diosensiʼpo ayaʼda ehueʼdik o̱ʼneapo.
\r (Lc. 13.25-27)
\p
\v 21 “Doʼhued huairi ontaj huakkaʼda ijnigpe̱i̱kay, Huairi.”
Doʼtaj huakkaʼada oʼnonaʼapet. Sueʼda huakkaʼamon aratbuta
huadaknopoʼda kenda oʼnonaʼpo Apag Diostaj
moʼnigpe̱i̱kaʼnok kenomeynayo Diosensiʼpo o̱ʼne.
“Doʼhued huairi ontaj huakkaʼda ijnigpe̱i̱kay, Huairi.”
Huakkaʼada doʼtaj namaʼda oʼnonaʼapet. Apag Diostaj
nigpe̱e̱hueʼ o̱ʼnepo dapitaʼ Diosensiʼpo ehueʼda o̱ʼne.
\v 22 Keneʼhua̱ya̱ʼ huameʼnoete ayaʼada Diostaj onʼtoboapo.
“Diosa monaʼnok Diosbaʼ oroʼa oʼmanbatiaʼpakikaʼuy. Diosa
monaʼnok aratbuttaj oʼbayareaʼpo totoʼ noki̱re̱g
oʼmaoro̱kaʼuy. Diosa monaʼnok konig Diosyoʼda teyda kaʼdik
o̱ʼe̱ konigti oroʼ ʼuruaʼda oʼkikaʼuy.” Diostaj onʼtobopo
huakkaʼada ya̱ʼnonaʼapet.
\v 23 “Opudtaj o̱ki̱e̱hueʼ i̱jje̱a̱huadikamey. Dakhueaʼda
huakaʼeri moʼe̱ne. Kenpaʼda yanhuatiʼ.” Ijmanaʼapoy.
\s Konig jak o̱gkaʼ Jesúsa oʼmanbatiaʼpakpo oʼmanmadikaʼuyate.
\r (Lc. 6.47-49; Mr. 1.22)
\p
\v 24-25 Ayaʼada doʼhued huaʼataj moʼnigpe̱i̱kaʼpo boʼkikaʼ
kenpaʼda bueyhueʼdik moʼi̱kaʼapone. Onteʼti doere
moʼnoeonhuahuikaʼapone. Konig huadak huanopo̱e̱ʼeri jak
huakaʼeri o̱ʼnepo jak o̱gkaʼ. Oteʼyaʼ dariteytaʼ jak o̱gkaʼ.
Adteda ʼiddu o̱gkude̱a̱ʼ. Diga̱ʼda oʼhuiʼ, diga̱ʼda kenpaʼti
oʼbapok. Hue̱kurukon oʼtiak. Oteʼyo o̱ʼe̱nok hue̱kurua jak
tohuahueʼdik o̱ʼe̱. Bapoka onhue̱ke̱hueʼdik o̱ʼe̱.
\v 26 Ayaʼada doʼhued huaʼataj nigpe̱e̱hueʼ o̱ʼnepo konig
namaʼda huakaʼeri o̱ʼne. Namaʼda huakaʼeri konig kuhuadtaʼ
jak huakaʼeri o̱ʼne. Adteda ʼiddu kude̱a̱hueʼ o̱ʼne.
\v 27 Huakkaʼ oʼhuiʼ kenpaʼti diga̱ʼda oʼbapok kenpaʼti
hue̱kuru o̱ʼhue̱pokpo jak oʼtohuaʼ. Keʼpoda oʼkaʼ. Namaʼda
huakaʼeri ken konig o̱gkikaʼ kenpaʼti doʼed eʼmanmadikaʼte
nigpe̱e̱hueʼ o̱ʼnikaʼ. —‍Kenda Jesúsa oʼmanmadikaʼahuaduy.
\p
\v 28 Jesúsa kenda eʼmanmadikadeʼte “Kenpihuay ʼuruaʼda
oʼmanmadikaʼ.” Aratbuta onʼbatiaʼpakuy.
\v 29 “ʼUruaʼda oʼmanmadikaʼnok nigpe̱i̱kaʼdik o̱ʼi̱kaʼapoy.
Moisésenbaʼ huamanmadikaʼeria konig huairi manmadikahueʼ
o̱ʼnikaʼ.” Aratbuta onʼbatiaʼpakuy.
\c 8
\s Huabokerek keʼpoda eʼso̱ʼsettaj Jesúsa oʼyareaʼuyate.
\r (Mr. 1.40-45; Lc. 5.12-16)
\p
\v 1 Jesús oteʼyaʼ oʼhuarakpo huakkaʼada onʼtaʼbahuaʼuy.
\v 2 Jesústaj huabokereka oʼhuatiakuy, kena keʼpoda
eʼso̱ʼset. Konig aʼnenda aratbut gobierno huairitaj
o̱gkikaʼuynig keʼna Jesústaj huikudate oʼtihuadpo:
\p —‍O̱ʼna eʼpaknayo beyareaʼ, Huairi. —‍Onaʼuy.
\p
\v 3 Jesúsa oʼtibataʼtepo onaʼpo:
\p —‍Eʼyareaʼtaʼ ijpaki. Ijyareapoy. —‍Jesúsa onaʼuy. Enaʼte
i̱dada oʼyarudʼuy.
\p
\v 4 —‍Jesúsa beʼyareaʼne mantiaʼpakhueʼ ya̱e̱ʼ. Sacerdote
Diostaj ʼuhua huanigbatiarakerite yahuatiʼ. Aʼyareyaʼpo konig
Moisésa oʼmanaʼuyate ken konig yayoktiʼ. Sacerdotea ʼuhua
Diostaj kanigarakeʼpo ʼuhuapiʼ yayoktiʼ. Ken konig iʼkaʼpo
oʼyaredepo aratbuta moʼtinopo̱e̱a̱pone. —‍Jesúsa onaʼuy.
\s Roma gobierno capitánen huanabaʼtaj Jesúsa oʼyareaʼuyate.
\r (Lc. 7.1-10)
\p
\v 5 Huakkaʼ jak Capernaumyo Jesús eʼkudondeʼte Roma
sorotataj
Capitána Jesústaj oʼhuahuaʼuy. Cien sorotataj
oʼmataʼmonaʼikaʼ.
\v 6 Jesústaj
\p —‍Doʼhued huanabaʼ jakyo onpahued. Hua̱so̱ʼ dakhueʼda
o̱ʼe̱po konig ayhueʼda o̱ʼe̱. Paiʼnada oʼnopoʼe̱, Huairi.
—‍Capitána diga̱ʼ oʼpakpo onaʼuy.
\p
\v 7 —‍Aʼyareayaʼpo ijhuaʼapoy. —‍Jesúsa onaʼuy.
\p
\v 8 —‍O̱ʼna ʼuruaʼda Huairi i̱ʼe̱. Donayo nog aratbutda
i̱jje̱y. Ehueʼda i̱jje̱y. Doʼhued jakyo kudhueʼdik i̱ʼe̱ne,
Huairi. Kayareʼ yaaʼ. Eadeʼte oʼyaruda̱po.
\v 9 Doʼhued sorotataj huairia menikaʼne kenda
ijnigpe̱i̱kay. Kenpaʼti doʼhued sorotatataj ijmanikay doʼtaj
menʼnigpe̱i̱kaʼne. “Yahuatiʼ.” Doʼhued sorotatataj enadeʼte
onʼhuaʼikaʼ. Nogtaj “Yatiak,” enaʼte onʼtiakikaʼ. Doʼhued
huanabaʼtaj katepiʼ “Yakaʼ,” enaʼnayo oʼkikaʼ. —‍Capitána
Jesústaj onaʼuyate.
\v 10 Kenda Jesúsa oʼpe̱e̱depo,
\p —‍Kenpihuay, huakkaʼda meknopo̱e̱ne. Israel aratbut
Diosen aratbut e̱ʼe̱a̱da sueʼda Diostaj oʼnoknopo̱e̱.
\v 11 Huakkaʼda nog aratbutda judío ehueʼ oʼnoknopo̱e̱a̱po.
Bidtaʼda onʼtiakapo nogya̱ʼ nogya̱ʼ. Abrahamere Isaacere
Jacobere onʼbapeʼpo onʼnoeonhuahuikaʼapo. Diosensiʼpo
o̱ʼneapo.
\v 12 Huakkaʼada judío aratbuta Diosensiʼpo o̱ʼe̱y namaʼda
onʼnopo̱e̱po Diostaj oknopo̱e̱hueʼada onʼnopo̱e̱nok Diosa
oʼmaenapo. Sikki̱re̱gyo̱da onʼbahuaʼapo. Paiʼda
onʼnopoʼunhuahuikaʼapo. Kenpaʼda onʼhuikonhuahuikaʼapo.
—‍Jesúsa huanigpe̱i̱kaʼeritaj oʼmanaʼuy.
\p
\v 13 Onaʼti capitántaj onaʼpo:
\p —‍O̱ʼnen jakyo yahuatiʼ. Konig doʼtaj iknopo̱e̱nig o̱ʼnen
huanabaʼ oʼyarudde. —‍Jesúsa onaʼuy. Kenda eaʼte huanabaʼ
oʼyarud.
\s Pedroen huasuʼtaj oʼyareadʼuy Jesúsa.
\r (Mr. 1.29-31; Lc. 4.38-39)
\p
\v 14 Pedroen jakyo Jesús oʼhuaʼuy. Pedroen huasuʼ oʼdigpakpo
onpahued. Jesús eʼkuddeʼte oʼtiahuayʼuy.
\v 15 Huabaʼtaʼ oʼnejpo oʼyareadʼuy. Ken Pedroen huasuʼ
oʼyaruddepo oʼbodpo oʼmanigmanhuada̱ʼuy.
\s Jesúsa huakkaʼtada oʼbayareaʼuy.
\r (Mr. 1.32-34; Lc. 4.40-41)
\p
\v 16 Nogya̱ʼ nogya̱ʼ huakkaʼ aratbut o̱ʼnepo, dakhueʼda
o̱ʼnepo, noga̱ noga̱ nogda nogda dakhueʼ onʼto̱e̱po
onʼdigpakpiʼ, ekpobigpiʼ, nogda nogda dakhueʼda o̱ʼneʼuyate.
Ken eʼsikdeʼte kenomeyen huabeta Jesúste onʼbatotiakuyate.
Jesús nogtati nogtati oʼbatibataʼteʼepo oʼbayareaʼuyate.
Nogomey kenpaʼti dakhueʼda e̱ʼneʼte Jesúsa totoʼtaj
oʼmakenaʼuyate. Ayaʼ dakhueʼ hua̱e̱ʼeritaj oʼbayareaʼuy.
\v 17 “Oroʼtaj moʼtinepahuiʼpo boʼyareaʼapone.” Isaíasa
aʼnennada oaʼuyate. Kenpaʼ Isaíasa Jesústaj oʼtiaʼpakpo
oaʼuyate. Kenda Jesúsa oʼkaʼpo oʼbayareaʼuy. Jesúsa
huakkaʼtada oʼbayareaʼuy.
\s Nogomeya̱ Jesústaj eʼtahuataʼ onʼpakuy.
\r (Lc. 9.57-62)
\p
\v 18 Nogok Jesústaj huakkaʼada enʼtikupopakte Jesúsa
oʼbatiahuaypo, “E̱ʼpo̱gtoneʼ moʼdayhua,” oʼmanaʼuy.
\v 19 E̱ʼpo̱g ayhuahued Moisésenbaʼ huamanmadikaʼeria
Jesústaj oʼhuatiakuy. Onaʼpo:
\p —‍Meyo̱piʼ iʼhuikaʼapo o̱ʼnen huanigpe̱i̱kaʼeri e̱e̱ʼtaʼ
ijpaki. Ontaj eʼtahuikaʼtaʼ ijpaki, Huamanmadikaʼeri.
—‍Jesústaj onaʼuy.
\p
\v 20 —‍Nubakuhued huakog o̱ʼta̱i̱kaʼ. Bakoyen kenpaʼti huapak
o̱ʼta̱i̱kaʼ. Do huabokerek i̱jje̱po Diosyaʼ ijtiakuy. Donayo nog
jakyo nog jakyo ijtayʼikay. Doere eʼhuaʼnayo meyo̱kon
yatayapet nopo̱e̱hueʼ ya̱e̱ʼ. —‍Huamanmadikaʼeritaj Jesúsa
onaʼuy.
\p
\v 21 —‍Ontaj etahuataʼ ijpaknigʼa huakkuru bueyhued e̱e̱ʼted
huaojtoneʼtaj dakaʼ to̱e̱dik i̱jje̱y. —‍Noga̱
huanigpe̱i̱kaʼeria Jesústaj onaʼuy.
\p
\v 22 —‍Huabo oknopo̱e̱hueʼ hua̱e̱ʼeria nog oknopo̱e̱hueʼ
hua̱e̱ʼeritoneʼtaj dakaʼ kanʼto̱i̱ke̱ʼ kenpaʼti
kanʼkubarakkeʼ. Onnayo diga̱ʼda yaeretpakpo betaʼhuaʼ.
—‍Jesúsa onaʼuy.
\s Jesúsa e̱ʼhue̱niri̱ʼtoneʼtaj bapokaʼtere oʼbatikaʼuy.
\r (Mr. 4.35-41; Lc. 8.22-25)
\p
\v 23 Jesús huanigpe̱i̱kaʼeriere e̱ʼpo̱g aktegyaʼpo
kusiʼpetoneʼyo onʼbahuadpo onʼhuaʼuy.
\v 24 E̱ʼpo̱gnopoyo e̱e̱ʼte huaboroʼbapokada oʼbahuatiakuy.
Teyaʼda oʼbapoknok huaboroʼda oʼhue̱niri̱ʼtoneʼpo diga̱ʼda
oʼhue̱kudpo huataʼkotdikte o̱ʼu̱y. Jesúsnayo oʼtayʼuy.
\v 25 Aʼmaboayaʼpo Jesústaj onʼhuahuaʼ huanigpe̱i̱kaʼeria:
\p —‍Boʼtihuapok, Huairi. Montakotnede. —‍Jesústaj
oʼnonaʼuy.
\p
\v 26 —‍Meʼpukhueʼ yaneʼ. Diosa boʼtihuapokapone. Diosa
boʼtiokkikaʼapo dakaʼ yanoknopo̱i̱kaʼ. —‍Jesúsa oʼmanaʼuy.
\p Oʼmabodpo, “Yabatik, bapokhueʼ ya̱e̱ʼ, hue̱niri̱hueʼ
ya̱e̱ʼ,” onaʼnok oʼbatikanpo, bapokhueʼ o̱ʼe̱po kenpaʼti
hue̱niri̱hueʼ o̱ʼu̱y.
\v 27 “Kenpihuay. I̱ʼna huabokerek ʼuruaʼda oʼkaʼ. Kentaj
bapoka oʼnigpe̱e̱ kenpaʼti e̱ʼpo̱ga̱ oʼnigpe̱e̱.”
Huanigpe̱i̱kaʼeria onʼbatiaʼpakuy.
\s Bottaʼ huabokerektaj totoʼ huakkaʼada oʼmanopoʼto̱e̱ʼikaʼuyate.
\r (Mr. 5.1-20; Lc. 8.26-39)
\p
\v 28 Jesús e̱ʼpo̱g akodpen oʼbeʼtuy. Ken huadari Gadarabayo
o̱ʼe̱. Jesústaj bottaʼ huabokerek onʼhuatiakuy. Huakkaʼada
totoʼa oʼmanopoʼtounhuahuaʼnok kubarakbayo o̱ʼnikaʼuyate.
Soroke̱yo̱ o̱ʼnikaʼuyate. Huiyokda o̱ʼnikaʼuyate. Huiyokda
o̱ʼnenok keʼnenbayo aratbut huahueʼdik o̱ʼnikaʼuyate.
\p
\v 29 —‍¿Menaʼpo oroʼtaj oʼhuatiak, Jesús? Diosen Huasiʼpo
i̱ʼe̱ne. Keneʼhua̱ya̱ʼ castiga huameʼnoe ehued oroʼtaj
castiga magkahueʼ moeʼ. —‍ʼUttaʼda Jesústaj oʼnonaʼuy
totoʼa.
\p
\v 30 Kentaʼda meyo̱hueʼda huakkaʼda huakyariʼ onʼbapeʼuy.
\p
\v 31 —‍Oroʼtaj eʼmaoro̱kaʼnayo huakyarien huanopoʼyo
motaʼmonaʼ. —‍Jesústaj diga̱ʼda oʼnonaʼuy.
\p
\v 32 —‍Yanhuatiʼ, huakyarien huanopoʼyo yanʼbakud. —‍Jesúsa
oʼmanaʼnok, totoʼ botbokerektaj onʼmaenonpo huakyarien
huanopoʼyo onʼhuaʼpo onʼbakudʼuy. Ken, ayaʼda huakyariʼ
huaduk onʼbahuarakpo kubogyo onʼbaajpo e̱ʼpo̱gyo̱
onʼbataʼkoʼtuyate. Totoʼere onʼbataʼkoʼtuy.
\p
\v 33 Ken huakyariʼ huamato̱e̱ʼeri kenda onʼtiahuaydepo
diga̱ʼda onʼmameʼpukonpo kenomeyen huakkaʼ jakyo
onʼbaketʼuyate. Onʼtiakdepo kenda huaboaʼda onʼtiahuaynig
onʼbatiaʼpakatoʼuyate.
\v 34 Ayaʼada huakkaʼ jak hua̱e̱ʼeria onʼpe̱e̱depo Jesúste
onʼhuahuaʼuy. Jesústaj onʼhuahuaydepo, “Oroʼenbayaʼ
yahuadeʼ.” Jesústaj diga̱ʼda oʼnonaʼuyate.
\c 9
\s Huabokerek eʼketpaktaj Jesúsa oʼyareaʼuyate.
\r (Mr. 2.1-12; Lc. 5.17-26)
\p
\v 1 Ken, Jesús kusiʼpeyo oʼhuadpo akodpen oktegdepo huaen
jakyokon oʼtiakuy.
\v 2 Jesúste aratbuta asukte huabokerektaj oʼnonpahueda̱ʼpo
onʼnigtotiakuyate. Keʼna eʼketpak o̱ʼi̱kaʼuy. Jesúsanayo
oʼyareapo oʼnoknopo̱e̱po onʼnigtotiakuy. Kenda Jesúsa
oʼnopo̱e̱po.
\p —‍Durugda ya̱e̱ʼ. Ayaʼda Diostaj dakhueaʼ iʼkaʼuyatenigʼa doa
yokkahueay. —‍Jesúsa eʼketpaktaj onaʼuy.
\p
\v 3 “Inbokerek namaʼda oʼnopo̱e̱po Diostaj dakhueaʼda
oʼhuaaʼ.” Sueʼda Moisésenbaʼ huamanmadikaʼeria huanopoyaʼda
onʼnopo̱e̱po.
\v 4 Kenda huanopoyaʼda onʼnopo̱e̱nig Jesúsa oʼnopo̱e̱po
oʼmanaʼpo:
\p —‍Menpaʼ dakhueaʼda onʼtinopo̱e̱.
\v 5 Diostaj dakhueaʼ eʼkaʼ huabokerekada okkahueahueʼdik o̱ʼne.
Diosayoʼda dakhueaʼ eʼkaʼ okkahueaʼdik o̱ʼe̱. Huabokerekanayo
sigpiʼ yareahueʼdik o̱ʼne. Diosayoʼda yareaʼdik o̱ʼe̱.
\v 6 Do huabokerek i̱jje̱po Diosyaʼ ijtiakuy. Diostaj dakhueaʼ
eʼkaʼ bakkahueaʼdik i̱jje̱y opudtaj kenda aʼmanopo̱e̱a̱yaʼpo,
\p —‍Yaboʼ, asuk yato̱e̱po, o̱ʼnen jakyo yahuatiʼ. —‍Huabokerek
eʼketpaktaj Jesúsa onaʼuy.
\p
\v 7 Keʼna oʼboddepo jakyo oʼhuaʼuyate.
\v 8 Huakkaʼda aratbut o̱gkupopakpo kenda onʼtiahuaypo
onʼmameʼpukpo Diosa oʼtihuapoknok Jesús teyda o̱ʼe̱po
konig Diosonigti okkahueaʼdik o̱ʼe̱. Yareaʼdik o̱ʼe̱.
ʼUruaʼnanada Dios o̱ʼe̱. Onʼhuaaʼuy.
\s Jesúsa Mateotaj “menigpeunhuahuikaʼpo betaʼhuikaʼ,” onaʼuyate.
\r (Mr. 2.13-17; Lc. 5.27-32)
\p
\v 9 Ken ke̱ya̱ʼ Jesús oʼtiakuy. Do Mateotaj Jesúsa
beʼhuahuayʼuyne. Jaksiʼpoyaʼ gobiernoen huakupe
ijtabaeʼikaʼuy.
\p —‍Doʼtaj aʼnigpeunhuahuikayaʼpo betaʼhuikaʼ.
—‍Menaʼuynok ijbodpo kenere ijhuaʼuy.
\p
\v 10 Ken jakyo Jesúsere Jesúsen huanigpe̱i̱kaʼeriere
ijbapeʼpo huakkaʼada gobiernoen huakupe huatabaeʼeri onʼbakudpo
oroʼere onʼbapepo kenpaʼti nogomey Moisésenbaʼ dakaʼ
pe̱e̱hueʼ hua̱e̱ʼeri onʼbapeʼuy.
\v 11 Kenda fariseo huamanmadikaʼeria onʼtiahuaypo:
\p —‍¿Menaʼpo Jesúsa gobiernoen huakupe huatabaeʼeriere
kenpaʼti dakhueaʼ huakaʼeriere yaʼbapeʼ? Dakhueaʼ huakikaʼeriere
bapehueʼdik o̱ʼi̱kaʼne. —‍Fariseoa Jesúsen
huanigpe̱i̱kaʼeritaj onʼhuaaʼuy.
\v 12 Jesúsa kenda oʼmape̱e̱depo,
\p —‍Aratbut dakda e̱e̱ʼnayo huamadakkaʼeritaj pakhueʼ
o̱ʼnikaʼ. Dakhueʼda e̱e̱ʼnayo huamadakkaʼeritaʼ onʼpakikaʼ.
Opud fariseo huamanmadikaʼeri huadakda o̱ʼe̱y moʼnopo̱e̱po
doʼtaj pakhueʼ moʼe̱ne. Gobiernoen huakupe huatabaeʼeri
kenpaʼti dakhueaʼ huakaʼeriere dakhueʼda o̱ʼne onʼnopo̱e̱po
doʼte huamanopoʼyareaʼeri i̱jje̱nok onʼpakpo onʼbatiakikaʼ.
\v 13 “Nog aratbuttaj diʼ yanʼmaepo yanʼmatinepahuikaʼ.
Kenda huakkaʼda ijpaki. Doʼtaj ʼuhua eʼnigarakikaʼ kennayo
sueʼda ijpaki.” Apagbaʼa oaʼ. Kenda dakaʼ yanʼnopo̱i̱kaʼ.
Konige̱po “Yanʼnopoʼkoreaʼ, onteʼti Diostaj
yanʼnigpe̱i̱kaʼ.” Dakhueaʼ huakaʼeritaj eʼmanaʼtaj ijpakpo
ijtiakuy. Huadak huakaʼeritaj “Yanʼnopoʼkoreaʼ,”
aʼmanayaʼpo Diosyaʼ tiakhueʼ i̱jju̱y. —‍Jesúsa oʼmanaʼuy.
\s Menaʼpo o̱ʼnen huanigpe̱i̱kaʼeria Dios kamape̱e̱ʼpo aypo bapehueʼ ehueʼ yanikaʼ. Jesústaj oʼnonaʼuyate.
\r (Mr. 2.18-22; Lc. 5.33-39)
\p
\v 14 Juan Bautistaen huanigpe̱i̱kaʼeria Jesústaj
onʼhuatiakpo:
\p —‍Diosa meʼpe̱e̱ʼpo bapehueʼ o̱ʼi̱kay oroʼ. Fariseo
huamanmadikaʼeriakon Diosa meʼpe̱e̱ʼpo bapehueʼ o̱ʼnikaʼ.
O̱ʼnen huanigpe̱i̱kaʼerinayo kenpaʼda onʼbapikaʼ. ¿Menaʼpo
yanʼbapikaʼ? —‍Jesústaj oʼnonaʼuy.
\p
\v 15 —‍Huabokerek oʼto̱e̱pakpo keʼnen huadiʼa fiestate
onʼtiakdepo onʼbapikaʼ. Ken huabokerekere o̱ʼnepo paiʼda
ehueʼdik o̱ʼne. Do kenpaʼti doʼhued huanigpe̱i̱kaʼeriere
i̱ji̱kaʼnok durugda o̱ʼnikaʼ. Paiʼda ehueʼ o̱ʼnepo
onʼbapikaʼ. Nogok doʼtaj moʼbaktohuaʼapone. Kenokaʼ paiʼda
o̱ʼneapo. Nogok nogok Dios kamape̱e̱ʼpo bapehueʼ
o̱ʼnikaʼapo.
\p
\v 16 Huatoneʼok keʼpoda eʼparaʼte akbetyaʼpo huabo huaoktaj
okteghueʼ o̱ʼi̱kay oroʼomey judío aratbut. Huaboenpa
huatoneʼoktaj ekbetnayo onteʼti keʼpoda oʼparaʼapo kenpaʼti
huabo huaok dakhueʼda o̱ʼe̱a̱po. Konigti adhueaʼpaneʼa̱
eʼmanmadikaʼ huatoneʼdik onteʼti nigpe̱e̱hueʼdik yaneʼ.
Doʼhued huabodikyoʼda eʼmanmadikaʼ nigpe̱e̱dik yanikaʼ.
\v 17 Huatoneʼsiʼdak vino hua̱to̱e̱ʼ ayda kenpaʼti kuruga̱da
o̱ʼe̱po konige̱po huabo vino sineʼ hue̱biahued onjoyhueʼdik
o̱ʼe̱ne. Huatoneʼsiʼdakyo huabo vino onjoyhueʼdik
o̱ʼi̱kaʼne. Huatoneʼsiʼdakyo huabo vino enjoynayo
oʼhue̱poagpo huasiʼdak onʼtitagonapo. Vino oʼsurukapo kenpaʼti
huasiʼdak keʼpoda oʼsuʼhuitonapo, dakhueʼda o̱ʼe̱a̱po. Huabo
vino huabosiʼdakyo onjoydik o̱ʼe̱ne. Huasiʼdak vinoere huadak
o̱ʼneapo. —‍Jesúsa oʼmanaʼuy.
\s Jairoen hua̱yo̱butaj oʼnoyhuada̱ʼuyate. Kenpaʼti ettoneʼ Jesúsen yudtaj oʼnejdepo oʼyarudʼuyate.
\r (Mr. 5.21-43; Lc. 8.40-56)
\p
\v 18 Juan Bautistaen huanigpe̱i̱kaʼeritaj Jesúsa eʼmanaʼte
judío huairia oʼhuatiakpo Jesúsen huaʼite huikudate
oʼtisakotpo:
\p —‍Doʼhued hua̱yo̱bu huaboaʼda eʼbueytada on ehuaʼnayo
tanoyhuada̱ʼdik i̱ʼe̱ne. Bohuaʼ. Yakutibataʼteʼ,
eʼkutibataʼteʼte oʼnoyhuadapo. —‍Jesústaj onaʼuy.
\p
\v 19 Kenda Jesúsa oʼpeeonpo oʼbodpo kenere oʼhuaʼuy. Oroʼ
Jesúsen huanigpe̱i̱kaʼeriere Jesúsere oʼhuaʼuy.
\v 20-21 Jesús dagte eʼhuaʼte ettoneʼ huataʼpiyen oʼtatiakpo.
Mimi batikhueʼ o̱ʼunhuahuikaʼpo doce huabayok
o̱ʼunhuahuikaʼpo, “Jesúsen huaok huakubogpitaʼ eʼnejnayo
ijyareapoy.” Huanopoa oʼnopo̱e̱po huaok huakubogpitaʼ
o̱ʼneʼuy.
\v 22 Eʼnejdeʼte Jesúsa oʼtikorudpo oʼtiahuaypo:
\p —‍Yadurugpak. Doʼtaj oknopo̱e̱nok oʼyareaddene, sion.
—‍Jesúsa onaʼuy. Kenda eadeʼte oʼyareadpo huadakda
o̱ʼunhuahuikaʼuyate.
\p
\v 23 Aʼkubarakkaʼdeyaʼpo música huakaʼeri onʼtiakdepo huairien
jakyo o̱ʼnedepo kenpaʼti huakkaʼada aratbut onʼbahuik. Jesús
oʼtiakdepo oʼbatiahuaydepo:
\p
\v 24 —‍Yanʼmaoro̱k. Ettoneʼsiʼpo bueyhueʼada o̱ʼe̱. Oʼtaypo
o̱ʼe̱. —‍Jesúsa oʼmanaʼuy. Aratbuta kenda onʼpe̱e̱po
Jesústaj onʼtierikuy.
\v 25 Jesúsa oʼmaoro̱kaʼdepo oʼkudpo ettoneʼsiʼpobuey
eʼhuedyo oʼhuahuaʼpo huabaʼtaj oʼto̱e̱a̱toʼnok oʼnoyhuadonpo
oʼbodu̱y.
\v 26 Jesúsa judío huairien hua̱yo̱busiʼpotaj oʼnoyhuada̱ʼ
aratbuta Capernaum ayaʼbayoda onʼbatiaʼpakuyate.
\s Bottaʼ ekpobigtaj Jesúsa oʼbakpoyareaʼuyate.
\p
\v 27 Jesús huairien jakyaʼ oʼbakhuaʼdepo eʼpokte bottaʼ
ekpobiga̱ onʼtatiakpo:
\p —‍Moʼtinepahuiʼ, Davidkudaken adhueaʼ huayayo. —‍Jesústaj
ʼuttaʼda oʼnonaʼuy.
\p
\v 28 Jakyo eʼkudondeʼte ekpobiga̱ onʼhuahuaʼnok
\p —‍¿Doʼa okpoyareaʼdik meʼe̱ne menpaʼ moʼnopo̱e̱?
—‍Jesúsa oʼmanaʼuy.
\p —‍E̱e̱ʼ, oknopo̱e̱ne, huairi. —‍Oʼnonaʼuy.
\p
\v 29 Ekponejdeʼte:
\p —‍Boʼtiahuayapone moknopo̱e̱nok, yanʼtiahuayʼ.
—‍Oʼmanaʼuy.
\p
\v 30 Oʼnokpoyarudpo onʼtiahuayonʼuy.
\p —‍Bokpoyareaʼne, beʼtapiʼ batiaʼpakhueʼ yanetiʼ.
—‍Huiyokaʼda oʼmanaʼuynigʼa.
\v 31 Oʼnoro̱kondepo, Jesúsa bokpoyareaʼne huabada
onʼbatiaʼpakuyate.
\s Aʼpakhueʼda e̱ʼi̱kaʼtada Jesúsa oʼyareaʼuy.
\p
\v 32 Jesúsomey eʼnoro̱kondeʼte sueʼda nogomeya̱
huabokerektaj onʼtotiakuy. Ken huabokerek aʼpakhueʼda
o̱ʼi̱kaʼuy, totoʼa oʼnoʼto̱i̱kaʼnok. Jesúste onʼtotiakuy.
\v 33 Jesúsa totoʼtaj okenonnok aʼpakhueʼda hua̱e̱ʼeria
i̱dada oaʼpakonʼuy.
\p —‍Kenpihuay, Israel aratbut ken konig tiahuayhued
o̱ʼneahuadikameʼte. —‍Huakkaʼ aratbut e̱gkupopakte
onʼbatiaʼpakuy.
\p
\v 34 —‍Totoʼ huairia oʼteypakaʼnok totoʼtaj oʼmaen Jesúsa.
—‍Fariseo huamanmadikaʼerianayo namaʼda onʼhuaaʼuy.
\s Jesús aratbuttaj oʼmatinepahuiʼuy.
\p
\v 35 Kendariyo ayaʼda huakkaʼ jakyo Jesús oʼhuaeʼuy. Nogyo̱
nogyo̱ oʼhuaeʼuy. Judíoen hua̱i̱takeʼ jakyo
oʼmanmadikikaʼuy. Dios Huairia meʼnopoʼto̱i̱keʼpo
yanʼnopoʼkoreaʼ. Dios Huairitaj yanoknopo̱e̱ʼ
yanʼnigpe̱i̱kaʼ. Diosensiʼpo moʼe̱a̱pone. Oʼmanmadikaʼuy.
Eʼdigpaktaj kenpaʼti nogpaʼ nogpaʼ dakhueʼ e̱e̱ʼ enʼto̱e̱ʼtada
oʼbayareaʼuyate.
\v 36 Huakkaʼ aratbut e̱gkupopakte oʼbatiahuaypo
oʼmatinepahuiʼuy. Kenomey konig oveja ʼuhua o̱ʼnepo
konig huamato̱e̱ʼeri to̱e̱hueʼ o̱ʼnikaʼuy. Paiʼda
o̱ʼneonhuahuikaʼpo kate kaʼdik nopo̱e̱hueʼ o̱ʼnepo, kenpaʼti
Diostaj buttida manmadikahueʼ o̱ʼnenok kenomeytaj Jesúsa
oʼmatinepahuiʼuy.
\p
\v 37 —‍Huakkaʼada Diosensiʼpo e̱e̱ʼtaʼ eʼpakada Dios Huairitaj
eknopo̱e̱ʼtaʼ eʼpakada sueʼada huadak huaʼa huamanmadikaʼeri
o̱ʼne.
\v 38 Konige̱po Diosa huadak huaʼa huamanmadikaʼeritaj
yamataʼmonaʼ, Diosa aratbuttaj kamanopoʼyareʼpo
yamataʼmonaʼ, Diostaj yanʼtionaʼpakikaʼ. —‍Jesúsa oroʼ
huanigpe̱i̱kaʼeriomeytaj monaʼuyne.
\c 10
\s Docetaj huamataʼmonaʼ Jesúsa oʼbaktieʼeaʼuy.
\r (Mr. 3.13-19; Lc. 6.12-16)
\p
\v 1 Oroʼtaj doce huanigpe̱i̱kaʼeritaj, “Menhuatiak.” Jesúsa
monaʼuyne. Eʼtiakdeʼte, “Dakhueʼ totoʼa
huamanopoʼto̱e̱ʼeritaj kanʼmaoro̱keʼpo onʼteypakapone
onʼtihuapokapone. Ayaʼda dakhueʼ e̱e̱ʼ kanʼbayarikeʼpo
onʼteypakapone onʼtihuapokapone. Bayareaʼdik moʼe̱a̱pone.”
Jesúsa monaʼuyne.
\p
\v 2 Jesúsen doce huamataʼmonaʼeri o̱ʼnepo: Simón nogdikda
Pedro, Pedroen huamaʼbuy Andrés, nog Jacobo huamaʼbuy
Juanere Zebedeoensiʼpo,
\v 3 nog Felipe, Bartoloméere, kenpaʼti Tomás do Mateoere
huakupe huabaeʼeri i̱ji̱kamey, kenpaʼti Jacobo Alfeoensiʼpo,
Lebeo konogdikda oʼdikkaʼuy Tadeo,
\v 4 Simón cananista jonyo huapakeri, kenpaʼti Judas
Iscariote. Judas Iscariote Jesústaj kanʼarakeʼpo judío
huairitaj bayokdik o̱ʼe̱a̱po.
\s Doce huanigpe̱i̱kaʼeritaj kanʼmanmadikeʼpo oʼmataʼmonaʼuy.
\r (Mr. 6.7-13; Lc. 9.1-6)
\p
\v 5 Jesúsa oroʼ doce huanigpe̱i̱kaʼeritaj moʼtaʼmonaʼuyne.
\p —‍Judíoenbayoyoʼda yanhuatiʼ. Nog aratbutenbayo huahueʼ
yaneʼ. Samaria aratbuten huakkaʼ jakyo kudhueʼ yanetiʼ.
\v 6 Israel aratbut konig oveja Diostaj eʼtiyoyahueʼtaj
yanhuatiʼ.
\v 7 Dios Huairi o̱ʼe̱de. Yanoknopo̱e̱po yanʼnigpe̱i̱kaʼ.
Nogyo̱ nogyo̱ yanhuaʼepo yanʼmanatiʼ.
\v 8 Keʼpoda eʼsiʼdakparaʼtada yanʼbayareatiʼ. Dakhueʼda
e̱e̱ʼtada yanʼbayareaʼ. Eʼbueytada yanʼmanoyhuada̱ʼ. Totoʼa
eʼmanopoʼto̱e̱tada yanʼmaentiʼ. Katetehueʼ Diosa
boʼtihuapokaponok katetehueʼ yanʼbatihuapokikaʼ. “Huakupe
beyok,” manahueʼ yanikaʼ.
\p
\v 9 Yanʼhuaʼpo oro tohuahueʼ yaneʼ. Huakupe tohuahueʼ
yaneʼ.
\v 10 Kutama batohuahueʼ yaneʼ. Nogtida huaok yanʼtohuatiʼ.
Huabo zapatos tohuahueʼ yaneʼ. Oteypapiʼ tohuahueʼ yaneʼ.
Huakkaʼda moʼmanmadikaʼaponok kenpaʼti moʼbatihuapokapone
tobapeʼdik moʼe̱a̱pone.
\p
\v 11 Huakkaʼ jakyo boʼkudondepo, “¿Beʼa Diostaj boʼpak?
¿Beʼa Diostaj eʼnigpe̱e̱taʼ boʼpak?” Yanʼmanatiʼ. Beʼa
Diostaj yaʼpakapet keʼnen jakyo yanikatiʼ. Yanhuaʼapo
ke̱yo̱da yanʼtayikatiʼ.
\v 12 Jakyo yanʼkudondepo, “Opudtaj Diosa
moʼmanopoʼnoeye̱ʼ.” Yanʼmanaʼ.
\v 13 Jak hua̱ta̱e̱ʼeria opudtaj eʼpaknayo kenpaʼti eʼpe̱e̱nayo
Diosa kenomeytaj kamanoeye̱ʼ. Jak hua̱ta̱e̱ʼeria opudtaj
pakhueʼ e̱e̱ʼnayo yanokhuatiʼ. Diosa jak hua̱ta̱e̱ʼeritaj
manoeya̱hueʼ kamaeʼ.
\v 14 Jak hua̱ta̱e̱ʼeria opudtaj pakhueʼ e̱e̱ʼnayo kenpaʼti
eʼpe̱e̱taʼ pakhueʼ e̱e̱ʼnayo ken jakyaʼ huakkaʼ jakyaʼpiʼ
yanʼbakhuatiʼ. Yanʼo̱ro̱kdepo Diostaj dakhueaʼda oʼkaʼdey
ayaʼada kanʼnopo̱e̱ʼpo soroka eʼitimabette yanʼitihuekeatiʼ.
\v 15 Ken jaktaj Diosa diga̱ʼnanada castiga oʼmagkaʼapo.
Sodoma huakkaʼ jak hua̱e̱ʼeritaj kenpaʼti Gomorra huakkaʼ jak
hua̱e̱ʼeritaj sueʼda huakkaʼ castiga oʼmagkaʼuy. —‍Jesúsa
oroʼtaj monaʼuyne.
\s “Opudtaj dakhueaʼda mogkaʼapone.” Jesúsa monaʼuyne.
\p
\v 16 —‍Opudomeytaj onʼtaʼmonaʼne. Aratbut opudtaj
dakhueaʼda eʼmagkaʼtaʼ onʼpakapo. Konig ovejasiʼponig
dubakuhuaenbanopoyonig moʼe̱a̱po. Huadakaʼda yanʼnopo̱e̱po
ya̱gʼkikatiʼ. ʼUrunopoʼda yanikaʼ.
\v 17 Opudomey doʼhued huanigpe̱i̱kaʼeritaj huabokereka
dakhueaʼ mogkaʼaponok “keyoj” ijjay. Castiga kanʼmagkeʼpo
judío huairite boʼtohuaʼapone. Judíoen hua̱i̱takeʼ jakyo
moʼbatibitbitapone.
\v 18 Doʼtaj moknopo̱e̱nok nog aratbuten gobierno huairite
boʼtohuaʼapone. Diostaj kenpaʼti doʼtaj kanʼmanbatiaʼpakeʼpo
huairite boʼtohuaʼapone.
\v 19 Gobierno huairitaj eʼyokdeʼte “Katiaʼpiʼ huairitaj
yanʼbatiaʼpakapo.” Meʼpukehueʼ yaneʼ. Kenokaʼ aʼdik
kaʼneʼpo Diosa moʼnopo̱e̱a̱ʼapone.
\v 20 Huairitaj moʼbatiaʼpakpo Apag Diosen Noki̱re̱ga̱
moʼnopo̱e̱a̱ʼaponok moʼbatiaʼpakapone.
\p
\v 21 Nogok oknopo̱e̱hueʼ hua̱e̱ʼeria huaknopo̱e̱ʼeri
huamaʼbuytaj kanʼbatiarakeʼpo gobierno huairitaj onʼbayokapo.
Kenpaʼti huaoa huasiʼpotaj kanʼbatiarakeʼpo gobierno huairitaj
onʼbayokapo. Kenpaʼti huasiʼpoa keʼnen huaoj
huaknopo̱e̱ʼeritaj kanʼbatiarakeʼpo gobierno huairitaj
onʼbayokapo.
\v 22 Doʼtaj moknopo̱e̱nok ayaʼada boʼhuadiayapone. Dakhueʼda
mogkadhuahuikaʼapone. Opud batikhueʼda
eknopounhuahuikaʼnayo onteʼti Diosere
moʼnoeonhuahuikaʼapone.
\v 23 Huakkaʼ jakyaʼ opudtaj eʼhuadiaynayo eʼbatiarakataʼ
eʼtipakte i̱dada yanʼmakmamontiʼ. Nog huakkaʼ jakyo
yanʼbakhuatiʼ. Ke̱ya̱ʼ kenpaʼti eʼhuadiaynayo onteʼti i̱da
yanʼbakhuatiʼ. Nog judíoen huakkaʼ jakyo nog judíoen
huakkaʼ jakyo eʼhuaʼte konigti dakhueʼda mogkaʼapet. Ayaʼda
judíoen huakkaʼ jakyo huaehued eneʼted do Diosen Huairi
i̱jje̱po onteʼti ijtiakapoy.
\p
\v 24 Opud doʼhued huanigpe̱i̱kaʼeri moʼe̱ne. Doʼtaj dakhueaʼda
e̱gkaʼnayo opudtakon dakhueaʼda mogkaʼapone.
\v 25 Doʼtaj totoʼ huairia eʼtidikeʼnayo opud doʼhued
huanigpe̱i̱kaʼeritakon diga̱ʼda dakhueaʼda boʼhuaaʼapone.
\s ¿Beʼtaj okmeʼpukdik ya̱ʼe̱?
\r (Lc. 12.2-9)
\p
\v 26 Aratbuttaj meʼpukhueʼ yanikaʼ. Opudtahuanig Diosen
huadak huaʼa oʼnonmadikaʼne. Nogok ayaʼada onʼnokotapo.
\v 27 Kenda soatayoʼ oʼnonmadikaʼnig nogok ayaʼtada
yanʼmanikatiʼ.
\v 28 Huabokereka hua̱so̱ʼtayoʼda barakdik o̱ʼne. Huabokereka
noki̱re̱gtaj arakhueʼdik o̱ʼne. Huabokerektaj mididhueʼ
yanikaʼ. Diosanayo hua̱so̱ʼtaj noki̱re̱geretaj taʼakyo enʼdik
o̱ʼe̱. Onteʼti noyhuadhueʼdikda o̱ʼne. Konige̱po Diostayoʼda
yanokmeʼpukikatiʼ.
\p
\v 29 Bakoysiʼpotaj aratbuta suhuigda onʼpak. Bottaʼ bakoysiʼpote
huasigkupesiʼpo bayokdik o̱ʼe̱. Opuden Apag Diosa eʼpaknayo
bakoysiʼpo bueydik o̱ʼe̱. Eʼpaknayo bueyhueʼdik o̱ʼe̱. Opuden
Apag Diosa bakoysiʼpotaj dakaʼ oʼmato̱i̱kaʼ.
\v 30 Opudtaj kenpaʼti dakaʼ moʼmato̱i̱kaʼne. Opuden
huakuhuijtaj moʼdikikaʼne.
\v 31 Diosa bakoytaj sueʼda oʼpakpo opudtanayo huakkaʼda
boʼpakne. Dakaʼ moʼmato̱i̱kaʼne. Konige̱po aratbuttanayo
mididhueʼ yanikatiʼ.
\s “Jesucristotaj huaknopo̱e̱ʼeri i̱jje̱y” huaaʼeritaj Apag Diostaj Jesúsa huadakda oʼbahuaaʼapo.
\r (Lc. 12.8-9)
\p
\v 32 “Do Jesucristotaj huaknopo̱e̱ʼeri i̱jje̱y.” Ayaʼada
aratbuttaj eʼmanikaʼnayo Dioste kurudyo̱ enʼtiakte, “Doʼhued
huaknopo̱e̱ʼeri o̱ʼne.” Doʼhued Apagtaj yonaʼapoy.
\v 33 “Do Jesucristotaj oknopo̱e̱hueʼ hua̱e̱ʼeri i̱jje̱y.”
Ayaʼada beʼapiʼ aratbuttaj eʼikaʼnayo, “Kenomey doʼhued
huaknopo̱e̱ʼeri ehueʼ o̱ʼne.” Doʼhued Apag Diostaj kurudya̱ʼ
yonaʼapoy.
\s Jesucristotaj oknopo̱e̱hueʼ hua̱e̱ʼeria huabeta huaknopo̱e̱ʼeritaj onʼhuadiayapo.
\r (Lc. 12.51-53; 14.26-27)
\p
\v 34 Doʼa ayaʼda aratbuttaj aʼmanoeya̱yaʼpo Diosyaʼ oʼtiakuy
nopo̱e̱hueʼ yaneʼ. Aratbut nog aratbuttaj
aʼpoespakanhuayaʼpo Diosyaʼ ijtiakuy. Nogtaj nogtaj
onʼbahuadiayikaʼapo.
\v 35-36 Diosyaʼ ijtiakuynok huabet nog onaratbuttaj huabettaj
yanʼmahuadiayikaʼapet. Oknopo̱e̱hueʼ hua̱e̱ʼeria
huaknopo̱e̱ʼeritaj yanʼmahuadiayikaʼapet. Huasiʼpo huaojtaj
yanʼmahuadiayikapet. Kenpaʼti hua̱yo̱bua hua̱ye̱taj
yanʼmahuadiayikaʼapet. Kenpaʼti huakabu huasuʼtaj
yanʼmahuadiayikaʼapet.
\p
\v 37 Beʼapiʼ doʼtaj eʼnigpe̱i̱kaʼtaʼ eʼpaknayo doʼtaj huakkaʼda
diʼnanada meʼnikatiʼ. Apagtapiʼ, hua̱ye̱tapiʼ huasiʼpotapiʼ
huamaʼbuytapiʼ huakkaʼda diʼ e̱e̱ʼnayo doʼtaj sueʼda diʼ
e̱e̱ʼnayo, doʼhued huaknopo̱e̱ʼeri ehueʼdik o̱ʼne.
\v 38 “Jesucristoen huaknopo̱e̱ʼeri i̱jje̱y.” Nog aratbuttaj
eʼmanaʼnayo opudtaj diga̱ʼ onʼhuadiaypo mogkaʼapet.
“Jesúsen huaknopo̱e̱ʼeri i̱jje̱y.” Aratbuttaj manahueʼ
e̱e̱ʼnayo doʼtaj huaknopo̱e̱ʼeri ehueʼdik moʼe̱ne.
\v 39 Doʼhued huaknopo̱e̱ʼeri moʼe̱nok diga̱ʼda
mogkadhuahuikaʼapone. “Jesúsen huaknopo̱e̱ʼeri ehueʼ
i̱jje̱y.” Enaʼnayo ontaj arakhueʼdik moʼe̱a̱pone. Onteʼti
Diosere noeonhuahuikahueʼ moʼe̱a̱pone. Doʼhued
huaknopo̱e̱ʼeri i̱ʼe̱nok aratbut diga̱ʼda mogkapone.
Batikhueʼda “Jesúsen huaknopo̱e̱ʼeri i̱jje̱y.”
Iʼmanaʼikaʼnok eʼaraknayo onteʼti Diosere
moʼnoeonhuahuikaʼapone.
\s Diosen huadak eʼkikaʼnayo Diosa ʼuruaʼda mogkikaʼapone.
\r (Mr. 9.41)
\p
\v 40 Ayaʼada opudomeytaj onʼnigpe̱e̱po boʼikaʼne, doʼtakon
meʼdepo onʼnigpe̱i̱kaʼ. Kenpaʼti ayaʼada doʼtakon
onʼnigpe̱i̱kaʼpo Apag Diostakon onʼpakpo onʼnigpe̱i̱kaʼapo.
Keʼna doʼtaj beʼtaʼmonaʼuyne.
\v 41 Diosen huamanbatiaʼpakeritaj Diosa oʼmataʼmonaʼikaʼ.
Diosen huamanbatiaʼpakeri o̱ʼe̱nok kentaj eʼnigpe̱e̱ʼnayo
konig huamanbatiaʼpakeritaj huadakhuapa Diosa oʼbayokapo,
ontaj konigti huadakhuapa Diosa moʼbayokapone. Diosenbaʼ
ʼuruda huanigpe̱i̱kaʼeritaj eʼdeʼnayo konig kentaj
huadakhuapa Diosa oʼyokapo konigti ontaj huadakhuapa Diosa
boʼyokapone.
\v 42 Huakkaʼ huaknopo̱e̱ʼeri o̱ʼne. Diostaj sueʼdamon
huaknopo̱e̱ʼeritaj hue̱ʼe̱ypiʼ eʼyoknayo huadakda boʼkaʼnig
Diosa okkahuehueʼdik o̱ʼunhuahuikaʼapo. Nogok kurudya̱ʼ
huadakhuapa moʼbaeʼapo. —‍Kenda oroʼomey huanigpe̱i̱kaʼeritaj
monmadikahuadu̱y Jesúsa.
\c 11
\s Juan Bautistaa bottaʼtaj Jesúste oʼmataʼmonaʼuyate.
\r (Lc. 7.18-35)
\p
\v 1 Jesúsa oroʼtaj keʼnen doce huamataʼmonaʼeritaj
monmadikaʼdepo oroʼtaj bokhuaʼuy. Meyo̱hueʼda huakkaʼ jakyo
Jesús oʼhuaʼuy. Aʼmanmadikayaʼpo oʼhuaʼuy.
\p
\v 2 Juan Bautista huabakuda̱ʼ jakyo o̱ʼe̱po Cristo oʼbayareaʼpo
nogda nogda ʼuruda oʼkikaʼ. Juana kenda oʼtipe̱e̱depo bottaʼ
keʼnen huanigpe̱i̱kaʼeritaj Jesúste oʼtaʼmonaʼuyate.
\p
\v 3 —‍Diosa Cristotaj moʼnigtaʼmonaʼapone. Cristo
yaʼtiakapet oknopo̱e̱y. “¿O̱ʼna menpaʼ Cristo i̱ʼe̱?
¿Oroʼomey menpaʼ nogtaj nige̱ʼdik o̱ʼe̱?” Jesústaj
ya̱ʼnonatiʼ. —‍Juana monaʼne. Jesúsa Juanen
huanigpe̱i̱kaʼeritaj oʼpe̱e̱depo,
\p
\v 4-6 —‍Huakpobigtaj ijbakpoyareay. Huaʼehueʼdik e̱e̱ʼtada
ijbayareay. Keʼpoda eʼsiʼdakparaʼtaj ijbayareay. Eʼpeokbettaj
ijbayareay. Huakudakaʼda eʼbueytada ijmanoyhuada̱y. Doʼtaj
eknopo̱e̱ʼnayo Diosere onteʼti moʼnoeonhuahuikaʼapone.
Paiʼda aratbuttaj ijmanikay. Doʼtaj oʼnoknopo̱e̱po
okbatikhueʼ o̱ʼnenok kenomeytaj ijmadurugpakaʼapoy. Kenda
eʼkaʼte onʼtiahuayonhuaʼnig onʼpeeonhuaʼnig Juantaj
yanʼhuahuaʼpo yanʼnonatiʼ. —‍Jesúsa Juanen
huanigpe̱i̱kaʼeritaj oʼmanaʼuyate.
\p
\v 7 Ken Juan Bautistaen huanigpe̱i̱kaʼeri eʼnokhuadeʼte
huakkaʼ aratbut e̱gkupopakte Jesúsa Juantaj oʼtiaʼpakpo:
\p —‍Nogbayo sueʼda aratbut eʼnahue̱ʼyo̱ opudomey
boʼhuaʼuyne. Huabokerek nogpaʼ nogpaʼ huaaʼeritaj aʼpe̱e̱yaʼpo
huahueʼ moʼu̱yne.
\v 8 Huabokerek ʼurunada yudtaj eʼotikaʼte kenda aʼtiahuayaʼpo
huahueʼ moʼu̱yne. Aratbut ʼuru yudtaj onʼotikaʼpo konig
huairien ʼuru jakyoda o̱ʼnikaʼ.
\v 9 Diosen huamanbatiaʼpakeritaj aʼtiahuayaʼpo jakbahueʼyo
boʼhuaʼuyne. Diosen huamanbatiaʼpakeri huadakda o̱ʼne.
Juannayo nogi̱ti hueretnanada Diosen huamanbatiaʼpakeri
o̱ʼi̱kaʼnok. Juantaj aʼtiahuayaʼpo boʼhuaʼuyne.
\v 10 Doʼtaj katiaʼpakeʼpo huakkuruda Diosa Juantaj
oʼtaʼmonaʼuyate. Apagbaʼte kenpaʼ oʼtimadoyaʼpo:
\q Ontaj huakkuruda doʼhued huataʼmonaʼeritaj
ijtaʼmonaʼapoy. Dakhueaʼ o̱gkikaʼnok ayaʼtada
yamanopoʼkoreaʼ. Diosen Huasiʼpotaj yanoknopo̱e̱ʼ.
Aratbuttaj oʼmanaʼapo. Apagbaʼte oʼtimadoyaʼuyate. Kenda
Diosa Apagbaʼte menaʼuyne doʼtaj.
\m
\v 11 Oyedda ayaʼda huabokerek sueʼda huadak o̱ʼnikaʼ. Juannayo
huadaknada o̱ʼe̱. Diosa oknopo̱e̱ʼ. Dios Huairitaj
huaknopo̱e̱ʼeri huadaknanada o̱ʼneapo. Diosa
kenomeytanayo huakkaʼ oʼbaeretpakikaʼapo. Juantanayo sueʼda
oʼpakapo. Ijjay.
\p
\v 12-13 Diosen Huairi o̱ʼe̱a̱po Moisésa Apagbaʼte
oʼbatiaʼpakuyate. Kenpaʼti Diosen Huairi o̱ʼe̱a̱po Diosen
huamanbatiaʼpakeria Apagbaʼte onʼbatiaʼpakuyate. Juan bautista
tiakhued e̱e̱ʼted onʼbatiaʼpakuyate. Juan bautista Diosen
Huairitaj huaboaʼda eʼbatiaʼpakdeʼte aratbuta Diosen Huairitaj
diga̱ʼda onʼpakikaʼ. Diosensiʼpotaj eʼnigpe̱e̱taʼ onʼpak.
Nogomeya̱nayo Diosen Huairitaj onʼhuadiaypo Cristoen
huaknopo̱e̱ʼeritaj eknopo̱e̱batikaʼtaʼ onʼpakpo, “Yanʼbatik.
Dakhueʼ iaʼne.” Huaknopo̱e̱ʼeritaj onʼmanikaʼnigʼa.
\v 14 Eknopo̱e̱ʼtaʼ eʼpaknayo Elías Diosen huamanbatiaʼpakeri
o̱ʼe̱ Juan. Diosen Huairi oʼtiakde Elías huakkuru o̱ʼe̱a̱po.
Apagbaʼa oaʼuyate.
\v 15 Kenda yonay dakaʼ yanʼpe̱e̱ʼ boʼpeokhuadne.
\p
\v 16-19 Aratbut oy ken konig o̱ʼnikaʼ ijbatiaʼpakapoy.
Kenomeytaj beʼapiʼ madurugpakahueʼdik o̱ʼnikaʼ. Katepiʼ
nogomey onʼpakpo o̱gkikaʼnig kenomeynayo konigti
eʼkaʼtaʼ pakhueʼ o̱ʼne. Kenda Juan Bautista oʼkikaʼnig
kenomeynayo pakhueʼ o̱ʼne. Kenpaʼti do huabokerek i̱jje̱nok
Diosa meʼtaʼmonaʼuyne konig do ijkikaʼnig kenda kenpaʼti
pakhueʼda o̱ʼne. Juan Bautista katepiʼ ʼuruda aypo bapehueʼ
o̱ʼi̱kaʼpo kenpaʼti vino mayhueʼ o̱ʼi̱kaʼpo. Kenda Juana
oʼkikaʼnok totoʼa Juantaj oʼnopoʼto̱e̱ kenomeya̱ namaʼda
onʼbatiaʼpakikaʼnigʼa. Nogok do huabokerek i̱jje̱nok Diosa
meʼtaʼmonaʼuyne opudere katepiʼ ʼuruda aypo ijbapikay
kenpaʼti do katepiʼ ijmayʼikay. Doʼtakon dakhueaʼda
menhuaikaʼne. “Huakkaʼda oʼbapikaʼ kenpaʼti huakkaʼda
huamaiʼeri o̱ʼi̱kaʼ. Kenpaʼti Jesúsa dakhueaʼ huakaʼeritaj
diʼda oʼmaikaʼ. Kenpaʼti gobierno huakupe huatabaeʼeritaj
diʼda oʼmaikaʼ.” Doʼtaj kenpaʼ menhuaaʼikaʼne. Aratbut oy
ken konig o̱ʼnikaʼ nogda ijbatiaʼpakapoy. Katepiʼ nogomey
onʼpakpo o̱gkaʼ kenomeynayo konigti eʼkaʼtaʼ pakhueʼ
o̱ʼnikaʼ. Konig huasiʼpo onʼbatuerikikaʼnig aratbut oy
konigti o̱ʼne. Huasiʼpo huakkaʼ jak kurute onʼbahuadpo
onʼbatuerikpo nogtaj nogtaj onʼmanaʼpo “Teteʼpuʼte
ʼuruaʼda oʼbatadiʼkeay opudnayo oroʼere eʼdurugpaktaʼ pakhueʼ
moʼe̱ne, baila e̱e̱ʼtaʼ pakhueʼ moʼe̱ne. Oroʼ eʼbahuiktada
opudnayo huikhueʼ moʼe̱ne.” Ken konig huasiʼpoa ondaʼikaʼ.
Ken konig aratbut oyda o̱gkikaʼ. Diosa ʼuruaʼda
oʼnopo̱i̱kaʼnok Diostaj huanigpe̱i̱kaʼerinayo ʼuruaʼda
onʼnopoenkikaʼpo kenomeyoʼda durugda o̱ʼnikaʼ. —‍Jesúsa
oʼmanaʼuyate.
\s Huakkaʼ jakyo hua̱e̱ʼeria Diostaj nigpe̱e̱hueʼada dakhueaʼda o̱gkikaʼpo nopoʼkoreahueʼda o̱ʼneʼuy.
\r (Lc. 10.13-15)
\p
\v 20 Huakkaʼ jakyo nogyo̱ nogyo̱ Jesúsa oʼbayareaʼuy. Aratbut
nopoʼkoreahueʼ o̱ʼnenok Diosa keʼpoda oʼmagkaʼapo. Jesúsa
huaboaʼda oʼmanbatiaʼpakapo:
\p
\v 21-23 —‍Huakkaʼ jak Corazín hua̱e̱ʼeria paiʼda
moʼnopoʼe̱a̱pone. Kenpaʼti huakkaʼ jak Betsaida hua̱e̱ʼeria
paiʼda moʼnopoʼe̱a̱pone. Opudomeyen jakyaʼ Diosa teyda
oʼkameʼnigʼa ʼuruaʼda oʼkameʼnigʼa oʼbayareameʼnigʼa,
opudomeynayo nopoʼkoreahueʼ moʼe̱meʼne. Konig Betsaida
huakkaʼ jakyaʼ kenpaʼti Corazínya̱ʼ Diosa ʼuruaʼda oʼkameʼ
kenpaʼti teyda oʼkameʼ konigti Tiro nog aratbuten huakkaʼ
jakyaʼ Sidón nog aratbuten huakkaʼ jakyaʼkon Diosa ʼuruaʼda
ekaʼnayo kenomeya̱ i̱da yanʼmanopoʼkoreaʼaymetnigʼa
kenpaʼti kenomey paiʼda o̱ʼneaʼ aratbuttaj moknopo̱e̱po
saconig yanʼotayʼmetnigʼa. Nogok kenokaʼ Diosa ayaʼtada
aratbuttaj dakhueaʼ huakaʼeritaj castiga oʼmagkaʼpo Tiro
hua̱e̱ʼeritaj Sidón hua̱e̱ʼerieretaj sueʼda castiga
oʼmagkaʼapo. Opudomeytanayo keʼpoda castiga mogkaʼapone.
Opud Capernaum huakkaʼ jakyo hua̱e̱ʼeri “Huadakda o̱ʼe̱y.
Kurudyo̱ oʼhuaʼapoy.” Moʼnopo̱e̱nigʼa. Kubarakyoda bohuapone.
Sodoma huakkaʼ jak hua̱e̱ʼeria dakhueaʼda o̱gkikuynok Diosa
huakkaʼ jak taʼaka o̱ʼmahui̱gʼuyate. Kenomeytaj mahui̱ghued
konig opudtaj ijbayarikay konigti Sodomayo eʼbayarikaʼuynayo
Diosa taʼakyo mahui̱ghueʼ ya̱ʼe̱a̱yʼuyetnigʼa.
\v 24 Nogok Diosa castiga e̱gkaʼte opudtaj keʼpoda mogkapet.
Sodomataj sueʼdamon castiga oʼmagkaʼapo. —‍Jesúsa
oʼbayareaddepo huakkaʼ jakyo hua̱e̱ʼeritaj huiyokada
oʼmanaʼuy.
\s Doʼtaj meʼnoknopo̱e̱ʼpo dakhueaʼ eʼkaʼ onʼbatikaʼapone. Jesúsa oʼmanaʼuyate.
\r (Lc. 10. 21-22)
\p
\v 25 —‍ʼUruaʼda i̱ʼe̱ne, Apag Dios. Kurudyo̱ hua̱e̱ʼeried
huairi i̱ʼe̱ne. Kenpaʼti huadariyo hua̱e̱ʼeried huairi
i̱ʼe̱ne, Apag Dios. Suhueʼdamon huanopo̱e̱ʼeritaj
ʼurunopoʼtada o̱ʼnen huairitaj iʼmaknopo̱e̱a̱ʼne. Huakkaʼ
huanopo̱e̱ʼeritaj o̱ʼnen huairitaj huaknopo̱i̱kaʼ
menʼtiokhueyne.
\v 26 Iʼpaknok huaknopo̱i̱kaʼ menʼtiokhueyne, kenpaʼti
iʼpaknok menoknopo̱e̱ne, Apag. —‍Jesúsa Diostaj
oʼtionaʼpakuy.
\p
\v 27 —‍Doʼhued Apaga̱ beʼteypakaʼuyne, meʼmanopo̱e̱a̱ʼuyne.
Ayaʼda beyokuyne. Do Diosen Huasiʼpo o̱ʼe̱, Apag Diosayoʼda
moknopo̱e̱a̱ʼne. Konig Apag Dios o̱ʼe̱po, konig
oʼnopo̱e̱, konig Apag Dios oʼkaʼ doʼhuayoʼda ijnopo̱e̱y
kenpaʼti kenomeytaj doʼhua Diosen Huasiʼpoa
ijmaknopo̱e̱a̱y.
\v 28 Opud dakhueʼda boʼkikameʼte. Diostaj dakhueaʼ huakeri
moʼe̱ne. Dakhueaʼ eʼkaʼ aʼnopoʼyareayaʼpo diga̱ʼda namaʼda
boʼkikaʼnigʼa. Opudtaj eʼtihuapoktaʼ ijpaki. Doʼtaj
meknopo̱e̱nok onʼnopoʼyareaʼapone. Dakhueaʼ eʼkaʼ
onʼbatikaʼapone.
\v 29 Diosen ijkikay. Doere bokikaʼ. Doʼtaj menʼnigpe̱i̱kaʼpo
nogi̱ti nogi̱ti yanʼnoponhuatiʼ. Opudtehuapaʼ ijhueʼda
dakaʼda ijnigi̱kay. Opudtaj ijmatinepahuikaʼnok onteʼti
dakhueaʼ kikahueʼdik moʼe̱a̱pone. Onaʼti meʼpukehueʼdik
moʼe̱a̱pone.
\v 30 Doere boʼpakpo Diostaj oʼnigpe̱e̱ne kenpaʼti
onʼtihuapoknok doʼhued eʼmanmadikaʼtaj nigpe̱i̱kaʼdik
moʼe̱a̱pone. —‍Jesúsa oʼmanaʼuy.
\c 12
\s Judíoen okmapi̱e̱ʼahuaddik huameʼnoete oroʼ Jesúsen huanigpe̱i̱kaʼeri o̱gkupoktega̱ʼuy.
\r (Mr. 2.23-28; Lc. 6.1-5)
\p
\v 1 Nogok judíoen okmapi̱e̱ʼahuaddik huameʼnoete oroʼ
Jesústaj huanigpe̱i̱kaʼeri Jesúsere oʼhuaeʼuy. Taʼbayo
oʼhuaeʼuy. Oʼkusitokpo o̱gkupayaʼpo oʼbapeʼuy.
\v 2 Fariseo huamanmadikaʼeri huairia oroʼtaj boʼtiahuaypo
Jesústaj:
\p —‍Yatiahuayʼ. Kenda judíoen okmapi̱e̱ʼahuaddik e̱e̱ʼte
kikahueʼdik o̱ʼe̱nig o̱ʼnen huanigpe̱i̱kaʼeria o̱gkaʼ.
Dakhueaʼda o̱gkaʼ. —‍Fariseo Moisésbaʼtaj namaʼda
huaknopo̱e̱ʼeria Jesústaj oʼnonaʼuy.
\p
\v 3 —‍Apagbaʼte Davidtaj eʼbatiaʼpak moʼbaʼtiahuayʼuyate. David
kenere hua̱e̱ʼeri o̱gkusitokuyate.
\v 4 Diosen carpa jakyo onʼkudonʼuyate. Pan Diostaj
oʼnighueda̱ʼikaʼ oʼhuedʼuyate. Sacerdote Diostaj ʼuhua
huanigbatiarakeriyoʼda ken pan bapeʼdik o̱ʼnikaʼ. David
kenere hua̱e̱ʼeri o̱gkusitokpo ken pan oʼdepo onʼpeʼuyate.
\v 5 Sacerdote Diostaj ʼuhua huanigbatiarakeritaj Moisésenbaʼ
oʼbatiaʼpak moʼbaʼtiahuayde. Judíoen okmapi̱e̱ʼahuaddik
e̱e̱ʼte sacerdote ʼuhua Diostaj onʼnigbarakikaʼ. Judíoen
okmapi̱e̱ʼahuaddik e̱e̱ʼte baahueʼdik o̱ʼe̱. Moisésa
oʼmadoyaʼuyate. Opudomeynayo sacerdote dakhueaʼda o̱gkaʼ
bahuaahueʼ moʼi̱kaʼne.
\v 6 Diosen jak huadakda o̱ʼe̱nigʼa do huabokerek i̱jje̱po
Diosyaʼ ijtiakuy. Doʼtataj ayaʼada nigpe̱i̱kaʼdik o̱ʼne.
\v 7 “ʼUhua eʼnigbatiarakikaʼ sueʼda ijpaki. Aratbuttaj
eʼmatinepahuiataj huakkaʼda ijpaki,” Apagbaʼa oaʼ. Kenda
eʼnopo̱e̱ʼnayo doʼhued huanigpe̱i̱kaʼeritaj
moʼmatinepahuiʼpo dakhueaʼda o̱gkaʼ ahueʼ moʼe̱a̱yet.
\v 8 —‍Do huabokerek i̱jje̱nok Diosa meʼtaʼmonaʼuyne. Judío
aratbuten okmapi̱e̱ʼahuaddik huameʼnoete huairi i̱jje̱po
katepiʼ ya̱gkaʼ aratbuttaj manaʼdik i̱ji̱kay. —‍Fariseotaj
Jesúsa oʼmanaʼuyate.
\s Ebaʼpoʼketpaktaj Jesúsa oʼbayareaʼuy.
\r (Mr. 3.1-6; Lc. 6.6-11)
\p
\v 9 Kenda Jesúsa oʼmanaʼdepo oʼhuaʼuy. Judíoen hua̱i̱takeʼ
jakyo oʼkudonʼuy.
\v 10 Jakyo huabokerek ebaʼpoʼketpak o̱ʼu̱y.
\p —‍¿Okmapi̱e̱ʼahuaddik huameʼnoete menpaʼ yareaʼdik
ya̱ʼe̱? —‍Jesústaj oʼnonaʼpo Jesúsa namaʼdapiʼ kaeʼpo
Jesústaj dakhueʼ eʼhuaaʼtaʼ onʼpakpo kenpaʼ Fariseomeya̱
oʼnonaʼuy.
\p
\v 11 —‍Opuden nogtida oveja e̱ʼta̱e̱a̱da judíoen
okmapi̱e̱ʼahuaddik huameʼnoe e̱e̱ʼpiʼ huabid sorokkogyo̱
eʼtakotnayo dapitaʼ i̱da sorokkogyo̱ boʼtotokikaʼne.
\v 12 Diosa oveja ʼuhuataj sueʼda oʼpak. Aratbuttanayo huakkaʼda
oʼpak. Konige̱po judíoen okmapi̱e̱ʼahuaddik huameʼnoete
aratbuttaj tihuapokdik i̱jje̱y. —‍Jesúsa oʼmanaʼuy.
\p
\v 13 —‍Yaopiteʼ. —‍Jesúsa onaʼuy. Huabokerek oʼopitedepo
oʼbayaruduy. Dakbaʼda nogbapenonigti o̱ʼunʼuy.
\v 14 Fariseo huamanmadikaʼeri oʼnokbahuaʼuy. O̱gkupopakpo
ontatayo onʼbatiaʼpakpo, monig Jesústaj oʼarakapo, huaboaʼda
onʼbatiaʼpakuyate.
\s Aʼnenda Jesústaj Diosen huamanbatiaʼpakeria oʼtimadoyaʼuyate.
\p
\v 15 Fariseo huairi Jesústaj eʼaraktaʼ onʼpaknok kenok
Jesús oʼnokotpo ke̱ya̱ʼ oʼbakhuaʼuy. Kenere huakkaʼda
onʼhuaʼuy. Ayaʼda dakhueʼ hua̱e̱ʼeritaj oʼbayareaʼuy.
\v 16 Jesúsa oʼbayareaʼ nogyo̱ nogyo̱ batiaʼpakhueʼ yaneʼ.
Huiyokaʼda oʼmanaʼuy.
\v 17 Kenda Isaíasa Diosen huamanbatiaʼpakeri
oʼbatiaʼpakuyatenig Jesúsa ayaʼ oʼkaʼuy. Oaʼpo:
\q
\v 18 In doʼhued huanabaʼ meʼta̱e̱ne. Doʼhued kakikeʼpo
ijtaʼmonaʼapoy. Kentaj diʼ i̱jje̱y. Doʼtaj
meʼdurugpakaʼapone. Kentaj ijdurugpakapoy. Doʼhued Noki̱re̱ga̱
ijnopoʼto̱e̱a̱poy. Ayaʼtada nog aratbuttakon dakhueaʼ eʼkaʼ
manopoʼyarikaʼdik o̱ʼi̱kaʼapo.
\v 19 Nog aratbuttaj maboyhueʼ o̱ʼi̱kaʼapo. Aratbuttaj ʼuttaʼda
okoyhueʼ o̱ʼe̱a̱po. Jak kurutaʼ ʼuttaʼ manaʼpakhueʼ o̱ʼe̱a̱po.
\v 20 Konig hue̱ʼpi sueʼpiʼ tey e̱ʼe̱o̱k dakaʼ to̱i̱kaʼdik
o̱ʼne, konigti aratbut sueʼda oʼnoknopo̱e̱nok dakaʼ
oʼmato̱i̱kaʼapo. Konig kerosenbij ayaʼ ekpakada i̱da
bakayhueʼdik o̱ʼe̱. Konigti paiʼda aratbuttaj
oʼmanopoʼyareaʼapo. Doʼhued huanabaʼa ayaʼ dakhueaʼ
huakaʼeritaj castiga oʼmagkaʼdepo kenpaʼda Diosen huadak huaʼa
oʼmananhuahuikaʼapo. Keʼnen huaknopo̱e̱ʼeriomeynayo kenere
onʼneonhuahuikaʼapo.
\v 21 Nogbayo nogbayo hua̱e̱ʼeria kentaj
yanoknopo̱i̱kaʼapet. Isaíasa aʼnenda oaʼuyate.
\s “Totoʼ huairia Jesústaj oʼteyyaʼ.” Fariseo huamanmadikaʼeria namaʼda onʼhuaaʼuyate.
\r (Mr. 3.19-30; Lc. 11.14-23; 12.10)
\p
\v 22 Totoʼ noki̱re̱ga̱ dakhueʼa oʼnopoʼto̱e̱nok huabokerek
botpenpenda ekpobig o̱ʼu̱y kenpaʼti aʼpakhueʼdik o̱ʼu̱y.
Jesúste onʼtohuaʼuy. Jesúsa oʼyareaʼnok oʼyarud. Huaboaʼda
ʼuruaʼda maboʼdik o̱ʼu̱y kenpaʼti huaboaʼda aʼpakdik o̱ʼu̱y.
\p
\v 23 —‍¡Kenpihuay! Diosa huabokerek huairitaj oʼtaʼmonaʼapo.
Kentaj onʼmaboikay. ¿Menpaʼ Diosa Jesústaj yaʼtaʼmonaʼuy?
¿Menpaʼ Jesús David Huairien adhueaʼ huayayo ya̱ʼe̱? —‍Huakkaʼ
aratbuta o̱gkupopakpo oʼdaʼuy.
\v 24 Fariseo huamanmadikaʼeria onʼpe̱e̱depo,
\p —‍Ehueʼ. Diosa taʼmonahueʼ o̱ʼu̱y. Totoʼ huairia oʼteyyaʼnok
Jesúsa totoʼ noki̱re̱gtaj maendik o̱ʼe̱. —‍Fariseoa
onʼhuaaʼuy.
\p
\v 25 Kenda fariseo enʼhuaaʼte Jesúsa oʼnopo̱e̱po,
\p —‍Ondariyoyoʼ hua̱e̱ʼeri gobierno huairi huayahuaya
eʼbarakikaʼnayo gobierno huairi to̱e̱hueʼdik o̱ʼneapo. Onyoyoʼ
hua̱e̱ʼeri aratbut eʼbatuktuktaʼ onʼpakpo onʼbakkupopak.
Eʼbaraknayo ehueʼdikda o̱ʼne.
\v 26 Konigti totoʼ huairi huayahuaya eʼmagkaʼnayo aʼti
ehueʼdik ya̱ʼneapet.
\v 27 Totoʼ huairi doʼtaj oʼteyyaʼnok nog totoʼ noki̱re̱gtaj
oʼmaenaʼ. Opud fariseo huamanmadikaʼeria namaʼda
onʼhuaaʼne. Opuden huanigpe̱i̱kaʼeria totoʼ noki̱re̱gtaj
kanʼmaeneʼpo menpaʼ totoʼ huairia yaʼbateypakaʼpo. Ehueʼ.
Namaʼda boaʼne. Opuden huanigpe̱i̱kaʼeria monaʼapone
\v 28 Diosen Noki̱re̱ga̱ beʼteyyaʼnok totoʼtaj ijmakenikay.
Konige̱po do Diosen Huairi oʼtiakde. Diosa oʼtaʼmonaʼuy.
Opudere Diosen Huairi o̱ʼe̱de. Kentaj yanoknopo̱e̱ʼ.
\p
\v 29 Huabokereka huairien eʼtamaikaʼ ekbakaytaʼ eʼpaknayo
baʼtinukuʼdik kenpaʼti itakpiʼtinukuʼdik o̱ʼe̱. Huairitaj
eʼtinukudeʼ okbakaydik o̱ʼe̱. Donayo teyda i̱jje̱y. Totoʼ
huairitaj tinukuʼdik i̱jje̱y. Totoʼ huairien huanabaʼ
maendik i̱jje̱y.
\p
\v 30 Beʼapiʼ doʼtaj pakhueʼ e̱e̱ʼnayo konig doʼhued takaʼ
moʼi̱kaʼne. Beʼapiʼ doere eʼbaktieʼeaʼtaʼ tihuapokhueʼ
e̱e̱ʼnayo doʼhued huaknopo̱e̱ʼeritaj onʼbaknopo̱e̱batikaʼpo
dakhueaʼ o̱gkaʼpo.
\p
\v 31 Aratbut dakhueaʼda ekaʼnayo kenpaʼti Diostaj dakhueaʼda
eʼhuaaʼnayo Diosa bakkahueaʼdik o̱ʼe̱. Diosen Noki̱re̱gtanayo
dakhueaʼda eʼhuaaʼnayo bakkahueahueʼdik o̱ʼe̱.
\v 32 Beʼapiʼ doʼtaj dakhueaʼda eʼhuaaʼnayo Diosa bakkahueaʼdik
o̱ʼe̱. Beʼapiʼ Diosen Noki̱re̱gtaj dakhueaʼda eʼhuaaʼnayo
bakkahueahueʼdik o̱ʼe̱. Menokapiʼ bakkahueahueʼdik o̱ʼe̱a̱po.
\s Hue̱ymeyen huada huadakda e̱e̱ʼnayo oʼtiahuaypo hue̱ymey huadakda o̱ʼe̱ oʼnopo̱e̱ne. Konigti aratbut huadakda eʼbatiaʼpakikaʼnayo huadakda o̱ʼne nopo̱e̱ʼdik o̱ʼe̱ne.
\r (Lc. 6.43-45)
\p
\v 33 Daknopoda hue̱ymey e̱e̱ʼnayo ʼuru huada oʼto̱i̱kaʼ.
Hue̱ymeya̱ eʼaynayo huadakon oʼaypo dakhueʼ huada o̱ʼi̱kaʼ.
Huadakdada enhuadnayo ʼuruda o̱hue̱y o̱ʼe̱ oʼnopo̱e̱ne. Do
kenpaʼti huadakda ijkikaʼnok huadakda o̱ʼe̱. Yanʼnopo̱e̱ʼ.
\v 34 Konig bihui aʼnenda namaʼda onaʼuyate, opudkon
namaʼda huaaʼeri moʼe̱ne. Opud dakhueaʼ hua̱e̱ʼeri moʼe̱po
huadak sigpiʼ ahueʼdik moʼi̱kaʼne. Katepiʼ huanopoyaʼda
oʼnopo̱e̱po kenda oʼbatiaʼpakikaʼne.
\v 35 Huabokerek huadaknopoʼda o̱ʼnepo huadakda
onʼnopo̱i̱kaʼpo huadakyoʼ onʼbatiaʼpakikaʼ. Huabokerek
dakhueʼnopoʼda o̱ʼnepo dakhueʼda onʼnopo̱i̱kaʼpo dakhueayoʼ
onʼbatiaʼpakikaʼ.
\v 36 Keneʼhua̱ya̱ʼmeʼnoete Diosen castiga huameʼnoete
ayaʼda dakhueʼdik o̱daʼikaʼuynigtaj castiga oʼmagkaʼapo.
\v 37 Huadakyoʼ huaaʼeritaj “Huadakda moʼe̱ne.” Diosa
monaʼapet. Dakhueaʼ huaaʼeritaj “Dakhueʼda moʼe̱ne.” Diosa
monaʼapet, ken. —‍Jesúsa oʼmanaʼuy.
\s —‍On Diosyaʼ oʼtiakuyate. Kenda oroʼomeya̱ oknopo̱e̱ʼdik kaʼneʼpo konig Dios teyda oʼkikaʼ konigti yakaʼ. —‍Dakhueaʼ
huakaʼeriomeya̱ Jesústaj oʼnonaʼuyate.
\r (Mr. 8.12; Lc. 11.29-32)
\p
\v 38 —‍On Diosyaʼ oʼtiakuyate. Kenda oroʼomeya̱ oknopo̱e̱ʼdik
kaʼneʼpo konig Dios teyda oʼkikaʼ konigti yakaʼ,
huamanmadikaʼeri. —‍Sueʼda Moisésenbaʼ huamadoyaʼeria
kenpaʼti fariseo huamanmadikaʼeria oʼnonaʼuy.
\p
\v 39 —‍Oy aratbut dakhueaʼda o̱ʼnikaʼ. Diostaj oknopo̱i̱kay
o̱danigʼa Diostaj nigpe̱e̱hueʼda o̱ʼne. Konig Dios teyda
oʼkikaʼ konigti yakaʼ oʼnonaʼnigʼa kahueʼ i̱jje̱a̱poy.
Kenyoʼda konig Jonás Diosen huamanbatiaʼpakeria oʼkuyate
sueʼda konigtimon ijkaʼapoy.
\v 40 Jonás bapaʼmeʼnoe bapaʼ sikyo sikidbiʼdapoyo
o̱ʼunhuaʼuyate konigti do bapaʼmeʼnoe bapaʼ sikyoere
sorokkogyo̱ i̱jje̱a̱poy.
\v 41-42 Aʼnennada huakkaʼ jak Nínive hua̱e̱ʼeritaj Jonás
Diosen huaʼa eʼmanadeʼte Nínive aratbut Diostaj
onʼnopoʼkoreaʼpo huaboaʼda Diostaj onʼnigpe̱e̱ʼuyate. Oy
aratbut doʼtaj moʼpe̱e̱denigʼa nopoʼkoreahueʼ moʼe̱po doʼtaj
oknopo̱e̱hueʼ moʼe̱ne. Jonás sueʼda huairi o̱ʼu̱yate. Donayo
hueretda huairi i̱jje̱y. Konige̱po keneʼhua̱ya̱ʼmeʼnoete
ayaʼda Diostaj eʼnigbakupobote opudomey oy hua̱e̱ʼeri
dakhueaʼda o̱gkikaʼuyate. Nínive hua̱e̱ʼeria kenda Diostaj
onʼbahuaaʼapo. Aʼnennada huadaribayo ettoneʼa̱ huairi
o̱ʼu̱yate. Keʼnenba bidtenada o̱ʼu̱yate. Salomón Israel
aratbuten huairi huakkaʼnada oʼnopo̱e̱po ʼuruaʼda
oʼbatiaʼpakikaʼnok aʼpe̱e̱yaʼpo ken ettoneʼ keʼnenbayaʼ
bidtaʼnada oʼtiakonhuahuaʼuyate. Israel aratbutenbayo
oʼtiakonhuahuaʼuyate. Salomónnayo sueʼda ʼuruaʼdamon
oʼnopo̱e̱ʼuyate. Donayo ʼuruaʼnanada ijnopo̱e̱po huadakaʼda
ijmanmadikikaʼnigʼa oy hua̱e̱ʼeria sueʼada doʼtaj moʼpe̱e̱po
oʼnoknopo̱e̱ne. Konige̱po nogok keneʼhua̱ya̱ʼmeʼnoete
ayaʼda Diostaj enʼnigbakupoboʼte opudomey doʼtaj
oknopo̱e̱hueʼ hua̱e̱ʼeri Diostaj dakhueʼnada o̱ʼne ettoneʼ
huairia Diostaj oʼbahuaaʼapo. —‍Jesúsa oʼmanaʼuyate.
\s Dakhueʼ totoʼ noki̱re̱ga̱ huabokerektaj ekhuaʼdeada onteʼti oʼhuakumeʼuy.
\r (Lc. 11.24-26)
\p
\v 43 —‍Dakhueʼ totoʼ noki̱re̱g huabokerektaj
eʼnopoʼtoeonhuahuaʼdeʼ okhuaʼdepo aratbut ehueʼ e̱e̱ʼyo̱
oʼhuaʼpo meyo̱piʼ hua̱i̱kaʼ eʼuktada huahuayhueʼda o̱ʼe̱po.
\v 44 “Ke̱yo̱ i̱ji̱kamey aʼkumeyi̱ʼ.” Kenpaʼ noki̱re̱ga̱
oʼnopo̱e̱po, ken huabokerektaj oʼnopoʼto̱i̱kameʼ, kentaj
e̱kye̱deʼte Diosapiʼ nopoʼto̱e̱hueʼda daknopoʼda konig jak
eʼberokeʼyonig ʼuruaʼda o̱ʼe̱nok
\v 45 ken totoʼa oʼhuaʼpo nog siete dakhueʼnanadakon
noki̱re̱gtaj oʼbahuahuaydepo oʼbatotiakpo
ken ontayoʼ
huabokerektaj onʼnopoʼto̱e̱nok. Huakkuruda nogtotoatida
oʼnopoʼto̱e̱po sueʼda dakhueʼmon o̱ʼe̱po taʼpotaʼtaj ochoa
dakhueaʼnanada totoʼ onʼnopoʼto̱e̱denok huabokerek
dakhueaʼnanada o̱ʼe̱ʼuy. —‍Jesúsa oʼmanaʼuyate.
\s Jesúsen hua̱ye̱ Jesúsen huamaʼbuyere onʼhuatiakuy.
\r (Mr. 3.31-35; Lc. 8.19-21)
\p
\v 46 Jesús eʼbatiaʼpakonhuaʼte Jesúsen hua̱ye̱ Jesúsen
huamaʼbuyere oʼnokye̱depo onʼboatoʼpo, “Jesústaj
eʼbatiaʼpaktaʼ oʼpaki.” Huabokerektaj oʼnonaʼuy.
\p
\v 47 —‍I̱yo̱ jak kurute o̱ʼnen hua̱ye̱ o̱ʼnen huamaʼbuyere
boʼukne. Ontaj eʼbatiaʼpaktaʼ onʼpak. —‍Huabokereka Jesústaj
onaʼuy.
\p
\v 48 —‍Be doʼhued hua̱ye̱ ya̱ʼe̱t. Be doʼhued huamaʼbuy
ya̱ʼnet. —‍Jesúsa oʼmanaʼpo,
\v 49 huanigpe̱i̱kaʼeritaj oʼbaʼtohuaʼeaʼpo:
\p —‍Inomey doʼhued hua̱ye̱ doʼhued huamaʼbuy o̱ʼne.
\v 50 Ayaʼada kenda doʼhued Apag kurudyo̱ hua̱e̱ʼeri oʼpaknok
o̱gkikaʼ kenomeyyoʼda doʼhued huamaʼbuy o̱ʼne. Kenomey
Diosen o̱gkikaʼ doʼhued huidpo o̱ʼne, kenomey Diosen
o̱gkikaʼ doʼhued hua̱ye̱ o̱ʼne. —‍Jesúsa oʼmanaʼuy.
\c 13
\s Huabakidenaʼeri konig o̱gkikaʼnig oʼmanbatiaʼpakpo oʼmanmadikaʼuyate.
\r (Mr. 4.1-9; Lc. 8.4-8)
\p
\v 1 Kenmeʼnoe Jesús o̱ʼo̱ro̱kpo e̱ʼpo̱gyo̱ oʼhuaʼpo
aktaʼbogpete oʼhuadʼuy.
\v 2 Huakkaʼada aratbut Jesústaj onʼtikupopaknok kusiʼpe
eʼbetyo oʼhuadatoʼpo. Aratbut kuhuadte o̱gkupopakuy.
\v 3 Konig Diosen Huairitaj yanoknopo̱e̱a̱pet
aʼmanmadikayaʼpo oʼmanbatiaʼpakonhuaʼpo:
\p —‍Huabakidenaʼeri aʼbakidenayaʼpo oʼhuaʼuy.
\v 4 Nogyon nogyon oʼhuaʼeʼuyate. Oʼhuaʼepo oʼbakideneaʼpo
dagte sueʼda oʼkidbakotapo bakoy oʼbatiakpo oʼkidye̱ʼkeaʼuyate.
\v 5 Huidbate sorok burujte sueʼda oʼkidbakoʼtuyate. Kentaʼ
i̱dada oʼkerekuy. Sorok buruj o̱ʼe̱po i̱dada oʼkerekuy.
\v 6 Ken diga̱ʼ niokpo oʼtaʼtedepo eyyaʼ oʼpakpo suhueʼda
huaʼihuit o̱ʼe̱po oʼayʼuy.
\v 7 Nog huakid okpotaʼpidsiʼbayo oʼkidbakoʼtuyate. Huakpi
sueʼda oʼbatipakbonigʼa okpotaʼpidsiʼ diga̱ʼ oʼbakerekpo
huakpitaj oʼbatibukʼuyate.
\v 8 Nog huakid huadak sorokteda oʼkidbakoteaʼuyate.
Oʼbatipakbodepo huakkaʼkida̱da o̱gkupahuadʼuyate. Noga̱ huakpia
cien huakid o̱gkupa̱e̱po. Noga̱ huakpia sesenta huakid
o̱gkupa̱e̱po. Noga̱ treinta huakid o̱gkupa̱e̱ʼuyate, ken.
\v 9 Kenda oʼnonaʼdene dakaʼ yanʼpe̱e̱ʼ. Boʼpeokhuadne.
—‍Jesúsa oʼmanaʼuy.
\s Jesúsa konig o̱ʼe̱ oʼmanbatiaʼpakpo oʼmanmadikaʼuyatenok huakkaʼa nopoenkahueʼdik ya̱ʼneapet.
\r (Mr. 4.10-12; Lc. 8.9-10)
\p
\v 10 Oroʼ Jesúsen huanigpe̱i̱kaʼeri oʼhuatiakpo:
\p —‍¿Menaʼpo aratbuttaj nopoenkahueʼdik e̱ʼhua̱e̱ʼ
jonbatiaʼpak? —‍Jesústaj onaʼuyne.
\p
\v 11 —‍Diosen Huakhuairitaj konig aratbuta
onʼnigpe̱i̱kaʼapo opudtanayokon konig eʼmanopo̱e̱a̱ʼtaʼ
ijpaki. Nogomeytaj eʼmanopo̱e̱a̱ʼtaʼ pakhueʼ i̱jje̱y.
\v 12 Kenomey sueʼda huakkaʼ onʼnopo̱e̱po eʼnigpe̱i̱kaʼtaʼ
onʼpakpo nogda onʼnopo̱e̱a̱po. Nogomey suhuigda
onʼnopo̱e̱nigʼa nogda eʼnopo̱e̱taʼ pakhueʼ o̱ʼnenok Diosa
oʼbakkahueaʼapo.
\v 13 Nogomey eʼtiahuayada eʼpe̱e̱a̱da nopoenkahueʼdik
e̱ʼhua̱e̱ʼ Diosen huakhuairi konig o̱ʼe̱ ijmanbatiaʼpakpo
ijmanmadikikay.
\v 14 Isaías Diosen huamanbatiaʼpakeria nopoenkahueʼ
hua̱e̱ʼeri konig o̱ʼnikaʼ oʼbatiaʼpakuyate:
\q Opuda̱da moʼpe̱e̱a̱petnigʼa nopo̱gkahueʼ moʼe̱a̱pet.
Kenpaʼti boʼtiahuayapetnigʼa nopo̱gkahueʼ moʼe̱a̱pet.
\v 15 Nopoʼteyda moʼe̱po. Diosendiktaj dakhueaʼda
moʼpe̱e̱a̱pet. Konig ekposikonig ya̱ʼnepo hueretda huaʼa
tiahuayhueʼdik ya̱ʼneapet. Pe̱e̱hueʼ ya̱ʼneapet.
Nopo̱gkahueʼ ya̱ʼneapet. Kenpaʼti aʼnopoʼyareayaʼpo
nopoʼkoreahueʼ moʼe̱a̱pet. Kenda Isaíasa oaʼuyate.
\p
\v 16 Opudnayo doʼhued huanigpe̱i̱kaʼerianayo onʼtiahuayne
onʼpe̱e̱ne. Konige̱po durugda moʼi̱kaʼne.
\v 17 Aʼnenda Diosen huamanbatiaʼpakeria kenpaʼti
huadaknopoada aratbut doʼtaj eʼtiahuaytaʼ eʼpakada
tiahuayhueʼdik meʼnuyate kenpaʼti doʼhued eʼmanmadikaʼtaj
eʼpe̱e̱taʼ eʼpakada pe̱e̱hueʼ o̱ʼnuyate. Buttida ijjay.
—‍Jesúsa oroʼtaj monaʼuyne.
\s Huakidenaʼeri konig o̱ʼe̱ kanʼnopoenkeʼpo Jesúsa huanigpe̱i̱kaʼeritaj dakaʼ oʼmanopo̱e̱a̱ʼuyate.
\r (Mr. 4.13-20; Lc. 8.11-15)
\p
\v 18 —‍Yanʼpe̱e̱ʼ. Huabakidenaʼeri konig o̱ʼe̱ dakaʼ
ijbatiaʼpakapoy.
\v 19 Huabakidenaʼeria oʼbakidenaʼpo dagte oʼkidbakot. Diosen
Huakhuairitaj huadak huaʼa konig huakid o̱ʼe̱. Sueʼada aratbut
konig dag o̱ʼne. Teynopoʼda o̱ʼne. Diostaj eʼnigpe̱e̱taʼ
pakhueʼ o̱ʼne. Doʼhued eʼmanmadikaʼ eʼpe̱e̱a̱da nopoenkahueʼ
o̱ʼne. Totoʼ oʼbahuatiakpo huadak huaʼataj oʼbakkayikaʼ.
\v 20-21 Sueʼda huidbate oʼkidbakot. Sorok burujda o̱ʼe̱. Ken
konig aratbut doʼhued eʼmanmadikaʼtaj onʼpe̱e̱po i̱dada
oʼnoknopo̱e̱nigʼa durugda onʼpe̱e̱a̱tunigʼa kenpaʼda
nigpeonhuahuahueʼ o̱ʼnepo sueʼda oʼnopoenkaʼpo. Sueʼda
huameʼnoe oʼnoknopoeonhuaʼ. Nogok Jesúsen
eʼmanmadikaʼtaj yoknopo̱e̱y oʼdaʼnok aratbuta onʼbatierikpo
diga̱ʼ onʼmagkaʼnok oʼnoknopo̱e̱batikapo.
\v 22-23 Huakid okpotaʼpidsiʼbayo oʼkidbakoʼtuyate. Ken konig
aratbut Diosen eʼmanmadikaʼtaj onʼpe̱e̱po onʼpe̱e̱nigʼa
nogok nogtaʼ nogtaʼ onʼmameʼpukepo onteʼti sig sig Diostaj
oʼnoknopo̱e̱batikapo. Kenpaʼti huakkaʼ eʼmato̱e̱ʼtaʼ onʼpakpo
sig sig Diostaj oʼnoknopo̱e̱batikapo. Kenpaʼti hua̱ʼenda
eʼdurugpaktaʼ onʼpakikaʼpo onteʼti Diostaj pakhueʼ o̱ʼneapo,
nigpe̱e̱hueʼ o̱ʼneapo. Diosen kahueʼdik o̱ʼneapo. Ken
huakid huadak sorokyo oʼkidbakoʼtuyate. Ken konig aratbut
huadaknopoʼda Diosbaʼtaj onʼpeeonhuahuikaʼpo
onʼnigpeeonhuahuikaʼ. Dakaʼ konig ʼurunopoʼda
onʼnigpe̱e̱po batikhueʼda huadakda o̱gkikaʼapo. Kenomey
Diosensiʼpo o̱ʼne, huakkaʼada onʼnopo̱e̱a̱po. Noga̱
suhuignada onʼnigpe̱i̱kaʼ. Noga̱ huakkaʼmon
onʼnigpe̱i̱kaʼ. Noga̱ huakkaʼnanada onʼnigpe̱i̱kaʼ.
—‍Jesúsa oroʼ huanigpe̱i̱kaʼeritaj monaʼuyne.
\s Aʼmanmadikayaʼpo nogdakon Jesúsa oʼmanbatiaʼpakuy. Trigo mire̱ere eʼtipakboʼ konig o̱ʼe̱ Jesúsa oʼmanbatiaʼpakuy.
\p
\v 24 Huadak huaʼa konig Dios Huairitaj
oʼnoknopo̱e̱a̱ponigtaj onʼnigpe̱e̱a̱ponigtaj ken konig
o̱ʼe̱a̱po Jesúsa onteʼti oʼmanbatiaʼpakpo oʼmanmadikaʼpo:
\p —‍Diosen Huakhuairi in konig o̱ʼe̱. Huairien huanabaʼ
taʼbayo huadakkidda oʼbatukeʼuyate.
\v 25 Ayaʼada enʼbatayte huairien takaʼ taʼbayo oʼtiakbedpo
trigotaj mire̱okda oʼnoktibatukbedʼuyate. Oʼnoktibatukbedpo
onʼhuaʼuyate.
\v 26 Ken trigo huakpi oʼkerekdepo trigokid oʼmagkupapaʼkuyate.
Mire̱ trigoere oʼbakerekuyate.
\v 27 Huanabaʼ mire̱ onʼtiahuaydepo huairite onʼhuaʼpo,
“Huadakkidyoʼ oʼbatuʼkemey. ¿Meyo̱ eeʼ mire̱ yaʼbo,
huairi?” Oʼnonaʼuyate.
\v 28 “Takaa o̱gkameʼte.” Huairia onaʼnok, “¿Menpaʼ
eʼtaburutaʼ iʼpak?” Huanabaʼa huairitaj oʼnonaʼuy.
\v 29 “Kejeʼ, mire̱ moʼburupo trigo huakpitaj tionurudikpiʼ
moʼe̱t. Trigoere mire̱ere kenpaʼda ka̱e̱ʼ.
\v 30 O̱gkupayeaʼhued e̱e̱ʼted onteteyoʼ kenpaʼda ka̱e̱ʼ.
Huakkuru aʼbakpakayaʼpo mire̱ yanʼburupo yanʼkupahuiaʼ,
trigokidnayo aypo jakyo ya̱gʼkuda̱tiʼ. Ijmanaʼapoy.” Huairia
oaʼuyate. —‍Jesúsa ken konig oʼmanbatiaʼpakpo
oʼmanmadikaʼuy.
\s Mostazakidtaj ken konig o̱ʼe̱ oʼmanbatiaʼpakpo oʼmanmadikaʼuyate.
\r (Mr. 4.30-32; Lc. 13.18-19)
\p
\v 31 Huadak huaʼa konig Dios Huairitaj
oʼnoknopo̱e̱a̱ponigtaj onʼnigpe̱e̱a̱ponigtaj ken konig
o̱ʼe̱a̱po oʼmanbatiaʼpakpo oʼmanmadikaʼpo:
\p —‍Diosen Huakhuairi konig suhuigkidda mostaza huakid o̱ʼe̱.
Huabokerek keʼnen taʼbayo mostaza huakidsiʼpo oʼtukpo.
\v 32 Suhuigkida̱da eʼkerekpo hue̱ymeytoneaʼ oʼkerekdepo
huaboroʼnanada o̱ʼe̱a̱po. Huaʼopite huakkaʼ bakoya
onʼpakkaʼapo. Konigti huakkuruda Dios Huairien
huaknopo̱e̱ʼeri sueʼda o̱ʼne. Nogok huakkaʼada Dios Huairitaj
oʼnoknopo̱e̱po onʼnigpeonhuahuikaʼpo huakkaʼda o̱ʼneapo.
—‍Jesúsa ken konig oʼmanbatiaʼpakpo oʼmanmadikaʼuy.
\s Pan huabiaʼo̱g ken konig oʼkaʼ Jesúsa oʼmanbatiaʼpakpo oʼmanmadikaʼuyate.
\r (Lc. 13.20-21)
\p
\v 33 Onaʼti aʼmanmadikayaʼpo Jesúsa oʼmanbatiaʼpakpo:
\p —‍Ettoneʼa̱ harinao̱gyo̱ huabiaʼo̱g oʼbuk. ʼUruaʼda
oʼti̱o̱gkuayaga̱ʼnok huabada oʼkudapo. Ayaʼda oʼbiaʼapo.
Ken konig Diosen Huakhuairitaj huabada
yanoknopo̱e̱a̱pet. —‍Jesúsa ken konig oʼmanbatiaʼpakpo
oʼmanmadikaʼuy.
\s Huakkaʼ aratbut e̱gkupopakte Jesúsa Dios Huairitaj huaknopo̱e̱ʼeri oʼnoknopo̱e̱a̱po ken konig o̱ʼe̱a̱po oʼmanbatiaʼpakikaʼpo oʼmanmadikaʼuyate.
\r (Mr. 4.33-34)
\p
\v 34 Huakkaʼ aratbut e̱gkupopakte konig Dios Huairitaj
yanʼnigpeunhuahuikaʼapet nogda nogda oʼmanbatiaʼpakikaʼpo
oʼmanmadikaʼuy.
\v 35 Diosen huamanbatiaʼpakeria oaʼuyatenok aratbut
e̱gkupopakte Jesúsa ken konig o̱ʼunhuahuikaʼapo
oʼmanbatiaʼpakikaʼuy.
\q Huadari eʼkaʼdetada kenda aratbut nopo̱e̱hued
o̱ʼnunhuahuikaʼuy, kenda kanʼnopo̱e̱ʼpo, ken konig
o̱ʼe̱a̱po ijmanbatiaʼpakpo ijmanmadikaʼapoy. Diosen
huamanbatiaʼpakeria aʼnenda oaʼuyate.
\s Mire̱ trigoere eʼbakerek Jesúsa ken konig o̱ʼe̱ oʼmanbatiaʼpakde dakaʼ oʼmanmadikaʼuy.
\p
\v 36 Huakkaʼ aratbut e̱gkupopakte Jesúsa oʼbakhuaʼpo jakyo
oʼkudonʼuy. Oroʼ keʼnen huanigpe̱i̱kaʼeria oʼhuatiakondepo,
\p —‍Trigo mire̱ere taʼbayo onteteyoʼ oʼbakerek ken konig
iʼmanbatiaʼpaknig dakaʼ monaʼ. —‍Oroʼ Jesúsen
huanigpe̱i̱kaʼeria onaʼuyne.
\p
\v 37 —‍Do huabokerek i̱jje̱nok Diosa meʼtaʼmonaʼuyne. Ken
konig ijmanbatiaʼpaknig. Huairien taʼba o̱ʼta̱e̱po
huadakkidda eʼbatukeʼ. Ken huairi do i̱jje̱y.
\v 38 Huadarite hua̱e̱ʼeri aratbut konig huairien taʼba
o̱ʼne. Aratbut doʼtaj moʼnigpe̱i̱kaʼnig konig huadakkidda
o̱ʼne. Aratbut totoʼtaj onʼnigpe̱i̱kaʼnig konig mire̱
o̱ʼne.
\v 39 Takaʼ mire̱ huabakbatukeʼeri konig totoʼ huairida
o̱ʼne. Totoʼada namaʼda oʼmanopo̱e̱a̱ʼnok Cristoen
huaknopo̱e̱ʼeri o̱ʼe̱y namaʼda yaʼmanopo̱e̱a̱ʼapet. Nogok
keneʼhua̱ya̱ʼ huameʼnoete Diosen huataʼmoneri ayaʼtada
oʼbakbaeaʼapet
\v 40 Konig aratbut tajpo mire̱ onʼbakpakikaʼnig konigti
keneʼhua̱ya̱ʼ huameʼnoe e̱e̱ʼte Diosa dakhueaʼ huakkaʼeritaj
huehueaʼnanada taʼakyo oʼmahui̱gapo.
\v 41 Do Diosen huataʼmoneritaj ijmataʼmonaʼapoy. Ayaʼda
dakhueaʼ huakaʼeritaj onʼbakbeʼeaʼapo.
\v 42 Dakhueaʼ huakkaʼeritaj taʼakyo onʼmaenaponok
onʼbahuikonhuahuikaʼapo paiʼnanada o̱ʼneonhuahuikaʼapo.
\v 43 Kenokaʼ Diostaj huanigpe̱i̱kaʼeri ʼuruaʼnanada
o̱ʼneapo. Konig niokpo eʼtaʼteonig ʼuruaʼnanada
o̱ʼneapo. Kenda oʼnonaʼnig dakaʼ yanʼpe̱i̱katiʼ.
Boʼpiokhuadne.
\s Huakkaʼte huapaʼda o̱ʼi̱kaʼnig katepiʼ oʼhuahuaypo konig o̱ʼe̱. Jesúsa oʼmanbatiaʼpakuy.
\p
\v 44 Huadak huaʼa konig Dios Huairitaj
oʼnoknopo̱e̱a̱ponigtaj onʼnigpe̱e̱a̱ponigtaj konig e̱ʼdik
o̱ʼe̱a̱po ijmanbatiaʼpakapoy. Konig huabokereka nogen
taʼbayo huakkaʼte huapaʼda o̱ʼi̱kaʼnig oʼhuahuaypo kenda
huakkaʼda oʼpakpo soroka oʼtibukanpo. Ken taʼba huakupete
eʼbakeʼnayo kenda oʼhuahuaymeʼnig o̱ʼtaeonhuahuikaʼapo.
Konige̱po ken taʼba eʼbaketaʼ huakkaʼ oʼpakpo ayaʼda
oʼmato̱e̱ huakupete oʼbahuayaʼpo, ken huakupe oʼto̱e̱depo taʼba
huakupete durugteda oʼbakepo. Kenda ʼurunanada
oʼhuahuaymeʼnig huaboaʼda o̱ʼtaeonhuahuikaʼapo. Konigti
Diosen huakhuairitaj huakkaʼda pakdik o̱ʼnepo kentayoʼda
nigpe̱i̱kaʼdik o̱ʼneonhuahuikaʼapo.
\s ʼUruda sakbij huakkaʼtenanada o̱ʼi̱kaʼ, konigti Diosen Huakhuairien eʼmanmadikaʼ o̱ʼi̱kaʼ.
\p
\v 45-46 Diosen Huakhuairien eʼmanmadikaʼ
onʼnigpeeonhuahuikaʼaponigtaj konig o̱ʼe̱ ijbatiaʼpaki.
Konig yudtaj huabahuayaʼeria ʼuruda sakbij oʼukikaʼpo
ʼurunanada oʼhuahuaydepo kenda sakbijtaj oʼpakpo ayaʼda
oʼmato̱e̱po huakupete oʼbahuayaʼpo sakbij oʼbake. Ken konigti
Diosen Huakhuairien eʼmanmadikaʼ huakkaʼnada pakdik
o̱ʼneonhuahuikaʼapo.
\s Dios Huairien huaknopo̱e̱ʼeri konig biigentotok o̱ʼe̱. Hueretda huaknopo̱e̱ʼeritaj onʼbaktieʼeaʼapo. Nogtaj taʼakyo
mahui̱gdik o̱ʼneapo.
\p
\v 47 Dios Huairien huaknopo̱e̱ʼeri ken konig o̱ʼne.
Konig biig huakjenea e̱ʼpo̱gya̱ʼ oʼnoke̱ne. Nogda nogda
biig oʼnontotokpo
\v 48 hueda̱ʼda o̱ʼe̱nok kuhuadtaʼ oʼnontotok, oʼnontotokdepo
huadak biigyo̱ʼ oʼnoktieʼeaʼ. Nogda biig pehueʼdik e̱ʼhua̱e̱ʼ
o̱ʼnen.
\v 49 Diosen keneʼhua̱ya̱ʼ huameʼnoete ken konig Diosa
aratbuttaj oʼmagkaʼapo. Diostaj hueretda huaknopo̱e̱ʼeritaj
Diosen huataʼmoneria onʼbaktieʼeaʼapo.
\v 50 Dakhueaʼ huakkaʼeritaj taʼakyo onʼmaenapo. Taʼakyo
paiʼda o̱ʼnepo onʼbahuikapo. —‍Jesúsa monaʼuyne.
\s Moisésen eʼmanaʼbaʼ huamanmadikaʼeria Jesústaj eknopo̱e̱ʼnayo huatoneʼbapiʼ kenpaʼti Jesúsen huaboda
eʼmanmadikaʼ manmadikaʼdik o̱ʼne.
\p
\v 51 —‍¿Menpaʼ oʼnonbatiaʼpaknig moʼnopoenkaʼ? —‍Jesúsa
oroʼtaj keʼnen huanigpe̱i̱kaʼeritaj monaʼuyne.
\p —‍E̱e̱ʼ, oʼnopoenkay. —‍Jesústaj onaʼuy.
\p
\v 52 —‍Opud Moisésenbaʼ huamanmadikaʼeri Moisésenbaʼtaj
dakaʼ moʼnopo̱e̱. Kenpaʼti Diosen huamanbatiaʼpakerienbaʼ
moʼnopo̱e̱. Oy Diosen Huairitaj ijmanmadikaʼnig opud
moknopo̱e̱dene. Huatoneʼbaʼ kenpaʼti doʼhued huaboda
eʼmanmadikaʼ manmadikaʼdik moʼe̱ne. Konig jak
hua̱ta̱e̱ʼeri ken konig ya̱gʼkikatiʼ. Jak hua̱ta̱e̱ʼeria
paiʼda hua̱e̱ʼeritaj onʼbatiahuayikaʼ. Jakyo katepiʼ o̱ʼta̱e̱
huatoneʼpiʼ huabopi oʼbatotiakpo paiʼda hua̱e̱ʼeritaj
oʼbayokikaʼ. Opud konigti ya̱gʼkikaʼ. Apagbaʼ huatoneʼbaʼ
doʼhued huaboaʼda eʼmanmadikaʼere yanʼmanmadikikatiʼ.
—‍Jesúsa oʼmanaʼuy.
\s Nazaretyo Jesús o̱ʼi̱kaʼuy.
\r (Mr. 6.1-6; Lc. 4.16-30)
\p
\v 53 Kenokaʼ Jesúsa ken konig oʼmanmadikandepo
oʼbatikuy. Ke̱ya̱ʼ onʼbakhuaʼuy.
\v 54 Hua̱ʼenbayokon o̱kye̱ʼuy. Judíoen hua̱i̱takeʼ jakyo
huaboaʼda oʼmanmadikaʼuy. Aratbut onʼpe̱e̱depo eʼmeʼpukeada
oknopo̱e̱hueʼ o̱ʼnepo:
\p —‍¡Kenpihuay! ʼUruaʼda oʼnopo̱e̱. Menpapiʼ huakkaʼda
yanopo̱e̱ʼ. Menpapiʼ yabayareaʼ.
\v 55 Huamenhueaʼeriensiʼpo o̱ʼe̱nigʼa. Keʼnen hua̱ye̱ María
o̱ʼe̱. Jacobo keʼnen huamaʼbuy o̱ʼe̱, José Simón Judas.
\v 56 Jesúsen huidpopiʼ oroʼere o̱ʼnikaʼ, meya̱ʼ huakkaʼ
yaʼnopu̱yet. —‍Aratbut Jesúsen huakkaʼ jakyo hua̱e̱ʼeri
huayahuaya onʼbatiaʼpakuy.
\p
\v 57 Konige̱po Jesústaj digda onʼhuanopo̱e̱ʼuy.
\p —‍Ayaʼda nogbayo nogbayo hua̱e̱ʼeria Diosen
huamanbatiaʼpakeritaj eʼpe̱e̱taʼ onʼpakikaʼ. Kenpaʼti huadakda
o̱ʼne. Eʼbahuaaʼtaʼ onʼpakikaʼ. Keʼnenbayo hua̱e̱ʼerinayo
eʼpe̱e̱taʼ pakhueʼ o̱ʼnikaʼ kenpaʼti Diosen
huamanbatiaʼpakeri huadak o̱ʼne. Eʼbahuaaʼtaʼ pakhueʼ o̱ʼne.
—‍Jesúsa keʼnenbayo hua̱e̱ʼeritaj oʼmanaʼuy.
\p
\v 58 Ke̱ya̱ʼ aratbut Jesústaj oknopo̱e̱hueʼ o̱ʼnenok
sueʼtada oʼbayareaʼuy.
\c 14
\s Juan Bautistataj onʼhue̱renoktegʼuyate.
\r (Mr. 6.14-29; Lc. 9.7-9)
\p
\v 1-12 Galilea huadari gobierno huairi Herodes o̱ʼu̱yate.
Herodesen huamaʼbuy Felipeen hua̱to̱e̱ Herodíastaj
oʼto̱e̱ʼuyate.
\p —‍Felipeen hua̱to̱e̱ Herodíastaj to̱e̱hueʼdik i̱ʼe̱ne.
—‍Juana Herodestaj onaʼikaʼnok Herodes Juantaj
oʼtitaʼmonaʼuyate. “Huabakuda̱ʼ jakyo ya̱gʼkuda̱ʼ.”
Oʼmanaʼuyate. Herodes Juantaj eʼaraktaʼ oʼpaknigʼa arakhueʼ
o̱ʼu̱yate. Aratbuttaj oʼmeʼpukpo Juantaj arakhueʼ o̱ʼu̱yate.
Juan Bautista Diosen huamanbatiaʼpakeri o̱ʼe̱. Aratbuta
oʼnoknopo̱e̱nok. Herodesen cumpleañote huakkaʼtada
oʼbatobapeʼuyate.
\p Ayaʼtada Herodíasen hua̱yo̱bua baileaʼ oʼmanige̱ʼuy.
Herodes huakkaʼda oʼdurugpakpo “Ayaʼda katepiʼ on iʼpak
menatiʼ kenda oʼyokapone.” Ayaʼda enʼpe̱e̱te hua̱yo̱butaj
onaʼuy. Muneʼyo̱a̱ Herodías hua̱ye̱taj oʼhuahuatupo.
“¿Kaʼtiaʼ yonaʼapo?” Onatupo. “Juan Bautistaen huaku
beyok.” Yanatiʼ. Muneʼyoen hua̱ye̱a̱ onaʼuyate. Herodeste
oʼkumej. “Baegte Juan Bautistaen huaku beyok.” Herodestaj
onaʼuy. Herodes kenda oʼpe̱e̱depo paiʼda eʼnopoʼe̱a̱da
“Ayaʼda katepiʼ on iʼpak menatiʼ kenda ijyokapoy.” Ayaʼada
huabokerek onʼpe̱e̱nok sorotatataj “Huabakuda̱ʼ jakyo
yanhuatiʼ, Juantaj yanhue̱renokteg. Ya̱gʼkutotiak. Herodíasen
hua̱yo̱butaj yanʼyok.” Huairia oʼmanaʼuyate. Sorotataj
onʼnigpe̱e̱po huaku onʼtotiakpo Herodesen hua̱yo̱butaj
onʼyokuyate. Keʼna hua̱ye̱taj oʼkutohuaʼpo oʼkuyokuyate.
Aʼtimon Juan Bautistaen huanigpe̱i̱kaʼeri onʼtiakpo huabuey
onʼtohuaʼuy. O̱gkubarakkaʼuyate. O̱gkubarakkaʼdepo Jesústaj
onʼhuaʼpo Juantaj onʼhue̱renokteg oʼnonbatiaʼpakatoʼuy.
\p Nogok Jesús ʼuruaʼda oʼkikaʼnok Herodes huairia
oʼtipe̱e̱depo:
\p —‍Ken Juan Bautista o̱ʼe̱taj. Huakudakaʼda e̱e̱ʼtada Diosa
oʼnoyhuada̱meʼte. Konige̱po ʼuruaʼda oʼkikaʼte. —‍Kenda
namaʼda oʼnopo̱e̱po oaʼuyate.
\s Cinco mil huabokerektaj Jesúsa aypo oʼbiaʼpo oʼbatobapeʼuyate.
\r (Mr. 6.30-44; Lc. 9.10-17; Jn. 6.1-14)
\p
\v 13 Juan Bautista eʼbueydeʼte Jesúsa oʼpe̱e̱depo ke̱ya̱ʼ
oʼbakhuaʼuy. Kusiʼpete oʼhuaʼuy. Kente aratbut ehueʼ e̱ʼnikaʼyo
oʼhuaʼuy. Jesús oʼhuaʼde onʼtipe̱e̱po huakkaʼda jakyaʼ
oʼnoro̱konpo aktaʼbogpeaʼ onʼtahuaʼeʼuy.
\v 14 Kusiʼpe oʼbetatodepo Jesúsa oʼkutuy. Oʼkutdepo huakkaʼda
aratbuttaj oʼbatiahuayʼuy. Oʼmatinepahuiʼpo dakhueʼ e̱ʼneʼtaj
oʼbayareaʼuy.
\v 15 Huaboaʼ eʼsikonyakte oroʼ Jesúsen huanigpe̱i̱kaʼeria
Jesústaj oʼhuahuaʼpo,
\p —‍Oʼsikde. I̱yo̱ aratbut ehueʼ o̱ʼne. Huakkaʼ jakyo aypo
kanʼbaeʼpo yamataʼmonaʼ. —‍Oroʼa Jesústaj onaʼuynigʼa.
\p
\v 16 —‍Huahueʼdik o̱ʼne. Opuda̱ aypo yanʼbayok. —‍Jesúsa
oroʼtaj monaʼuyne.
\p
\v 17 —‍Ehueʼ to̱e̱hueʼda o̱ʼe̱y. Huabaniga̱ʼ pan bottaʼ
biigyo̱ʼda oʼto̱e̱y. —‍Jesústaj onaʼuy.
\p
\v 18 —‍I̱yo̱ doʼtaj menigtotiak. —‍Jesúsa monaʼuyne.
\p
\v 19 “Mire̱bate yanʼbahuad.” Huakkaʼda aratbuttaj Jesúsa
oʼmanaʼdepo, huabaniga̱ʼ pan bottaʼ biigere oʼbapadpo kurudyo̱
oʼmabopo Diostaj dakiti oʼtionaʼpakuy. Dakiti oaʼdepo
pannopote oʼposakeaʼuy. Oroʼ keʼnen huanigpe̱i̱kaʼeritaj
boʼyokeʼuyne. Oroʼ huakkaʼ aratbuttaj oʼbayokeʼuy.
\v 20 Ayaʼada onʼbapeʼpo noteyyaʼ o̱gkaʼuy. Onʼtiokayonpo
doce kusogyo̱ hueda̱ʼda huataʼsuj onʼdohueaʼuy. Huaboroʼ
huaenmo boroʼtaʼsujmonere onʼdohueaʼuy.
\v 21 Cinco mil huabokerek onʼbapeʼuy. Ettoneʼ huasiʼpobetaʼ
kenpaʼti onʼbapeʼuy.
\s Jesús hua̱hue̱tiudte oʼhuaeʼuy.
\r (Mr. 6.45-52; Jn. 6.16-21)
\p
\v 22 “Huakkuru kusiʼpete yanʼkudpo yanoktegtiʼ.” Jesúsa
oroʼtaj monaʼuyne. Enadeʼte huakkaʼ aratbuttaj jakyoda
oʼmataʼmonaʼuy.
\v 23 Oʼmataʼmonaʼdepo oteʼyo oʼbehuikuyate. Diostaj
aʼtionaʼpakyaʼpo oʼbehuikuyate. Osikdenok Jesúsyoʼda
o̱ʼu̱yate.
\v 24 Kenok oroʼ e̱ʼpo̱gnopoyo o̱ʼu̱y. Diga̱ʼda oʼbapokpo
kusiʼpete monbosakaʼuyne.
\v 25 Sikyoedda Jesúsa hua̱hue̱tiudte boʼhuatiakuyne.
\v 26 Jesús hua̱hue̱tiudte oroʼ oʼtiahuaypo oʼmeʼpukonʼuy.
\p —‍Noki̱re̱g o̱ʼe̱. —‍Oʼmeʼpukonpo oʼokoyʼuy.
\p
\v 27 —‍Meʼpukhueʼ yaneʼ. Do i̱jje̱y. —‍Jesúsa monaʼuyne.
\p
\v 28 —‍O̱ʼna e̱e̱ʼnayo doʼtaj yatiak. Menaʼ Huairi. —‍Pedroa
onaʼuy.
\p
\v 29 —‍Yatiak. —‍Jesúsa onaʼnok Pedro oʼkotpo Jesústaj
hua̱hue̱tiudte oʼhuahuaʼuy.
\v 30 Hua̱hue̱tiudte oʼhuahuaʼpo eʼhuahuada diga̱ʼda oʼbapok
oʼnokotpo oʼmeʼpukonʼuy. Oʼmeʼpukonpo huaboaʼda
oʼtaʼkotaypo.
\p —‍Beʼtotok, Huairi, ijtaʼkotdey. —‍Pedroa Jesústaj
oʼnokoyʼuy.
\v 31 Jesúsa Pedrotaj oʼbaʼtotokpo,
\p —‍¿Menaʼpo suhuigda meknopo̱e̱ʼ doʼtaj? Hua̱hue̱tiudte
iʼhuatiakpo beʼtihuapokapone menaʼpo oknopo̱e̱hueʼ o̱ʼe̱.
—‍Onaʼuy.
\v 32 Jesús Pedroere kusiʼpeyo enʼhuaddeʼte bapoka
oʼbatikonʼuy.
\v 33 Oroʼ huikudate oʼhuadpo,
\p —‍Kenpihuay, on buttida i̱ʼe̱ Diosen Huasiʼpo. Kurudya̱ʼ
iʼtiakuyate. —‍Oroʼa onaʼuy.
\s Genesaret huadaribayo Jesúsa huakkaʼtada oʼbayareaʼuyate.
\r (Mr. 6.53-56)
\p
\v 34 E̱ʼpo̱gtoneʼ oktegdepo Genesaret huadaribayo oʼbetdepo
o̱kye̱ʼuy.
\v 35 Enʼkotdeʼte Jesús o̱ʼe̱ aratbuta oʼnoki̱e̱ʼdepo ayaʼtada
huabada onʼmanaʼuy. Ayaʼda dakhueʼ e̱ʼhua̱e̱ʼ Jesúste
onʼmanpatotiakuy.
\v 36 “O̱ʼnen huaok huakubogpi aʼneya̱ʼpo,” Jesústaj diga̱ʼ
oʼnonaʼnok ayaʼada onʼnejdepo Diosa oʼbayareadʼuy.
\c 15
\s Huabokerekapiʼ dakhueaʼ ekaʼnayo Diostaj dakhueʼnopoʼda o̱ʼne.
\r (Mr. 7.1-23)
\p
\v 1 Nogok sueʼda judío hua̱e̱ʼeri huairi Jesústaj
onʼhuatiakuy. Jerusalén huakkaʼ jakyaʼ onʼhuatiakuy. Jesústaj
oʼnonaʼpo:
\p
\v 2 —‍Aʼnenda oroʼen adhueaʼpaneʼ huairi huadaknopoʼ oroʼen
Diosa moknopo̱e̱po bapehued onʼbaʼkoyoʼikaʼuyate. Menaʼpo
kenda o̱ʼnen huanigpe̱i̱kaʼeria nigpe̱e̱hueʼada
baʼkoyohueʼada yanʼbapeʼikaʼ. —‍Judío huairia Jesústaj
oʼnonaʼuy.
\p
\v 3 —‍Konig opuden adhueaʼpaneʼ o̱gkikaʼuyate opuda̱kon
aʼkikayaʼpo Apag Diostaj nigpe̱e̱hueʼ moʼi̱kaʼne.
\v 4 “Opuden huaojtaj hua̱ye̱tere nigpe̱i̱kaʼdik moʼe̱ne
kenpaʼti tihuapokikaʼdik moʼe̱ne.” Diosa oaʼuyate. Kenpaʼti
“Huaojtaj hua̱ye̱tapiʼ beʼapiʼ dakhueaʼ eʼhuaaʼikaʼnayo bueydik
moʼe̱ne.” Diosa oaʼuyate.
\v 5 “Huaojtaj hua̱ye̱tere oyda tihuapokhueʼdik o̱ʼnene
kenpaʼti bayokonhuahueʼdik o̱ʼnene. Diostaj ayaʼda
moʼtamaikaʼnigtaj oʼbayokdeʼuy.” Beʼapiʼ huaojta
hua̱ye̱tapiʼ aʼdik o̱ʼne.
\v 6 Ken konig huaojta hua̱ye̱tapiʼ eaʼnayo tihuapokhueʼdik
o̱ʼneapo. Opuda̱ moʼmanmadikikaʼne. Konig adhueaʼpaneʼ
namaʼda onʼmanmadikikaʼuyatenig opuda̱ namaʼda
moʼmanmadikikaʼnok aratbuta Diostaj nigpe̱e̱hueʼdik
o̱ʼnikaʼapo. Boʼikaʼne.
\v 7 Opud namaʼda huanopo̱e̱ʼeri moʼi̱kaʼne. Isaías Diosen
huamanbatiaʼpakeria aʼnenda ʼuruaʼda boʼtimadoyaʼuyate
opudtaj:
\q
\v 8 In aratbuta Diostaj oʼpaki namaʼda oʼdikaʼnigʼa doʼtaj
huanopoyaʼda eretpakhueʼ o̱ʼne.
\v 9 Namaʼda doʼtaj dakiti moʼtionaʼpakikaʼne. Huabokerekada
eʼhuaaʼyoʼda onʼmanmadikikaʼnigʼa. Isaíasa
oʼmanigmadoyaʼuyate.
\m —‍Jesúsa judío huairitaj oʼmanaʼuy.
\p
\v 10,11 —‍I̱yon yanʼbatiak. —‍Jesúsa huakkaʼ aratbuttaj
oʼmanaʼdepo,
\p —‍Katepiʼ eʼpeʼpiʼ konig Diostaj dakhueaʼ eʼkaʼ ehueʼdik
o̱ʼe̱. Kenda dakhueʼdik eaʼnayo konig da eaʼ Diostaj dakhueaʼ
eʼkaʼ e̱ʼdik o̱ʼe̱. In oʼnonaʼnig yanʼpe̱e̱ʼ kenpaʼti
yanʼnopoenkaʼ. —‍Jesúsa huakkaʼtada oʼmanaʼuy.
\p
\v 12 Kenokaʼ oroʼ Jesúsen huanigpe̱i̱kaʼeria Jesústaj
oʼbahuahuaʼpo,
\p —‍Fariseo huamanmadikaʼeri ontaj moʼpe̱e̱po boʼhuadiayne.
¿Menpaʼ iʼnopo̱e̱? —‍Jesústaj onaʼuy.
\p
\v 13 —‍Konig huakpi doʼhued Apaga̱ konig batukehueʼda sueʼda
huamanmadikaʼeria konigti o̱ʼne. Huakpi doʼhued Apag
batukehueʼtaj oʼbauruaʼpo oʼmaenapo. Konigti nogenda
huamanmadikaʼeritaj oʼmaenapo.
\v 14 Fariseo huamanmadikaʼeritaj mepuʼkehueʼ yaneʼ.
Kenomey namaʼda oʼnoknopo̱e̱po namaʼda
onʼmanmadikikaʼnigʼa. Konig ekpobigtaj eʼtohuanig o̱ʼne.
Kenomey kenpaʼti konig ekpobig o̱ʼne. Fariseo ekpobigyoʼ
eʼhuaʼenayo huabidkogyo kotdik ya̱ʼneapet. —‍Jesúsa oroʼtaj
monaʼuyne.
\p
\v 15 —‍Katepiʼ boʼpeʼpo konig Diostaj dakhueaʼ eʼkaʼ ehueʼdik
o̱ʼe̱. Iaʼnig. Nopoenkahueʼ o̱ʼe̱nok dakaʼ monaʼ. —‍Pedroa
Jesústaj onaʼuy.
\p
\v 16 —‍Menpaʼ opud kenpaʼti nopoenkahueʼ moʼe̱.
\v 17 Moʼbapeʼpo huaʼaypoyo oʼkudikaʼ. Huaminya̱ʼkon
o̱ʼo̱ro̱kikaʼ. Kenda Diostaj dakhueaʼ eʼkaʼ ehueʼdik o̱ʼe̱.
Kenpaʼ moʼnopo̱e̱.
\v 18 Dakhueʼda eaʼnayo huanopoʼada iʼnopo̱e̱po iaʼ. Diostaj
dakhueaʼda i̱ʼe̱ne Diosa oʼnopo̱e̱.
\v 19 Aratbut huanopoyaʼda onʼpakpo dakhueaʼda o̱gkikaʼ.
Huanopoyaʼ onʼhuadiaypo onʼbarakikaʼ. Huanopoyaʼ
onʼeretpakpo nogen hua̱to̱e̱ onʼbakdejikaʼ. Huanopoyaʼ
onʼpakpo hua̱to̱e̱ to̱e̱hueʼ hua̱e̱ʼeri onʼbakdejikaʼ.
Huanopoyaʼ onʼpakpo onʼbereʼikaʼ. Huanopoyaʼ onʼeretpakpo
namaʼda onʼmahui̱a̱ʼikaʼ. Huanopoyaʼ onʼpakpoda
onʼmahui̱a̱ʼikaʼ.
\v 20 Kenpaʼ o̱gkikaʼpo dakhueʼda o̱ʼne Diosa oʼnopo̱e̱.
Baʼkoyohueʼada eʼbapeʼnayo “dakhueaʼ iʼkaʼ,” Diosa manahueʼ
o̱ʼe̱. —‍Jesúsa monaʼuyne.
\s Esoeri ettoneʼa̱ Jesústaj oknopo̱e̱ʼuy.
\r (Mr. 7.24-30)
\p
\v 21 Ke̱ya̱ʼ Jesús oʼhuaʼpo Tiro huakkaʼ jakyo kenpaʼti Sidón
huakkaʼ jak huadaribayo oʼhuaʼuy.
\v 22 Ettoneʼ judío aratbut ehueʼ ke̱yo̱ o̱ʼi̱kaʼ. Cananea
hua̱e̱ʼeri o̱ʼu̱y. Jesústaj oʼhuahuaʼpo,
\p —‍Doʼtaj meʼtinepahuiʼpo beʼtihuapok. Doʼhued hua̱yo̱buʼtaj
totoʼa oʼnopoʼto̱e̱po dakhueʼnanada o̱ʼe̱, Huairi. On
Daviden huayayo i̱ʼe̱ne. —‍Ettoneʼa̱ Jesústaj ʼuttaʼda
onaʼuy.
\p
\v 23 Jesúsanayo sigpiʼ aʼtokhueʼ o̱ʼu̱y.
\p —‍Ettoneʼtaj yataʼmonaʼ. Konige̱po oroʼtaj botaʼtiakpo
ʼuttaʼda oʼokoyʼonyak. —‍Oroʼ huanigpe̱i̱kaʼeria Jesústaj
diga̱ʼda onaʼuy.
\p
\v 24 —‍Judío aratbuttaj kabatihuapokeʼpo Diosa
meʼtaʼmonaʼuyne. Judío aratbut konig oveja eʼtitikononig
Diostaj nigpe̱i̱kahueʼ o̱ʼne. Nog aratbuttaj judío ehueʼtaj
Diosa taʼmonahueʼ meʼu̱yne. —‍Jesúsa oaʼuy.
\p
\v 25 Ken ettoneʼnayo Jesústaj oʼhuahuaʼpo huaʼikudate
oʼtihuadatoʼpo,
\p —‍Beʼtihuapok, Huairi. —‍Jesústaj onaʼuy.
\p
\v 26 —‍Konig huasiʼpoen aypo kuhuataj eʼyok dakhueʼda o̱ʼe̱.
Konigti judío aratbuttayoʼda tihuapokdik i̱jje̱y. Nog
aratbuttaj tihuapokhueʼdik i̱jje̱y. —‍Jesúsa ettoneʼtaj
onaʼuy.
\p
\v 27 —‍Buttida iaʼne. Kuhuanayo huasiʼpoen eʼtaʼsujkahuaʼ
onʼbapikaʼ, Huairi. —‍Ettoneʼa̱ Jesústaj onaʼuy.
\p
\v 28 —‍Huakkaʼda doʼtaj iknopo̱e̱nok. Kenda onaʼnok
oʼtayareaʼne, ettoneʼ. —‍Jesúsa onaʼuy. Kenpaʼ eaʼte
ettoneʼen hua̱yo̱bu oʼyarudʼuy.
\s Jesúsa ayaʼpaʼda e̱ʼneʼtaj oʼbayareaʼuy.
\p
\v 29 Ke̱ya̱ʼ Jesús oʼhuaʼpo Galilea e̱ʼpo̱g aktaʼbogpete
oʼhuaʼeʼuy, Nogok oteʼyo oʼbehuikdepo oʼhuaduy.
\v 30 Kentaj huamojtaʼpo so̱doda, ekpobig, aʼpakhueʼdik
aratbut, kenpaʼti huakkaʼ dakhueʼ nogpaʼ nogpaʼ e̱e̱ʼ
onʼbatotiakpo Jesústaj huakkaʼda onʼhuatiakuy.
Onʼbatotiaknok Jesúsa oʼbayareaʼuy.
\p
\v 31 —‍Kenpihuay. Aʼpakhueʼa aratbuta huaboaʼda onʼaʼpak.
Huamojtaʼpo so̱doda huaboaʼda ʼuruda onʼhuaʼe. Huakpobiga̱
huaboaʼda onʼtiahuay. —‍Onʼbatiaʼpakpo, “ʼUruaʼda o̱ʼe̱
Israelen Dios. Dakiti Dios.” Huaboaʼda onʼbatadiʼkeaʼuy.
\s Cuatro mil huabokerektaj ettoneʼeretaj Jesúsa oʼbatobapeʼuy.
\r (Mr. 8.1-10)
\p
\v 32 Oroʼ huanigpe̱i̱kaʼeritaj boʼkupopakaʼdepo monaʼpo:
\p —‍I̱yo̱da huakkaʼnada boʼkupopakmeʼne. Bapaʼmeʼnoeaʼ
o̱ʼnedepo aypobayoʼ kate bapehueʼdikda o̱ʼnenok
ijmatinepahuiʼpo bapehued enʼbahuaʼnayo jakyo o̱kye̱hued
dagtaʼ a̱ro̱gdik o̱ʼnenok eʼmataʼmonaʼtaʼ pakhueʼ i̱jje̱y.
—‍Jesúsa monaʼuyne.
\p
\v 33 —‍I̱yo̱ aratbut ehueʼ o̱ʼnikaʼ. ¿Meyo̱ aypo oʼeyapet?
—‍Oroʼa Jesúsen huanigpe̱i̱kaʼeria Jesústaj oʼnonaʼuyne.
\p
\v 34 —‍¿Meniga̱ʼ pan moʼta̱e̱? —‍Jesúsa monaʼuyne
oroʼtaj.
\p —‍Siete pan sueʼda biigere moʼta̱e̱ne. —‍Oroʼa onaʼuy.
\p
\v 35 —‍Barakte yanʼbahuad. —‍Jesúsa oʼmanaʼuy.
\v 36 Siete pan sueʼda biigere oʼbapadpo, “Dakiti Dios. Dakaʼ
jokaʼne.” Oʼtionaʼpakpo oʼposakeaʼpo oroʼtaj keʼnen
huanigpe̱i̱kaʼeritaj boʼyokeʼuyne. Oroʼa huakkaʼda aratbuttaj
oʼbayokeʼuy. Ayaʼtada oʼbayokeʼuy.
\v 37 Ayaʼada onʼbapeʼuy. Noteymeyaʼda o̱gkaʼuy. Siete
kusogyo̱ huaboroʼpe̱gda boroʼtaʼsujmonere onʼdohueaʼuy.
Huedmeya̱ʼda onʼdohueaʼuy.
\v 38 Cuatro mil huabokerek onʼbapeʼuy. Ettoneʼ huasiʼpoere
kenpaʼti o̱ʼnuyate.
\v 39 Kenokaʼ “Opuden jakyo yanʼhuatiʼ.” Jesúsa huakkaʼda
aratbuttaj oʼmanaʼuy. Oʼmanaʼdepo kusiʼpete Magdalabayo
oʼhuaʼuy.
\c 16
\s Konig Diosayoʼda kaʼdik kurudya̱ʼ katepiʼ oroʼ tiahuayhueʼ o̱ʼi̱kaʼuynig moʼnigkaʼ. Judío huairia Jesústaj oʼnonaʼuy.
\r (Mr. 8.11-13; Lc. 12.54-56)
\p
\v 1 Judío aratbut huairia Jesústaj onʼhuatiakuy. Jesúsa
namaʼda katepiʼ yakaʼapetpiʼ onʼnopo̱e̱po, “Katepiʼ konig
Diosayoʼda kurudya̱ʼ kaʼdik oroʼ tiahuayhueʼ o̱ʼi̱kaʼuynig
kakeʼpo.” Judío huairia Jesústaj onʼdikdikpo oʼnonaʼuy.
\p
\v 2 —‍Baysik kurudbed boʼtiahuaypo “Emeʼte ʼuruʼbada
o̱ʼe̱a̱po.” Opuda̱ boaʼikaʼne.
\v 3 Sikyoedda kurudbed e̱e̱ʼnayo kenpaʼti diga̱ʼda e̱ʼsi̱hui̱ʼ
e̱e̱ʼnayo “Dakhueʼbada o̱ʼe̱a̱po.” Opuda̱ boaʼikaʼne. Opud
huadakda o̱ʼe̱y huataʼda namaʼda moʼtinopo̱i̱kaʼne.
Dakhueʼda moʼe̱ne. Kurud huadakda moʼnopo̱i̱kaʼnigʼa Diosa
oʼtaʼmonaʼuy, oknopo̱e̱hueʼ o̱ʼnene.
\v 4 In judío aratbut dakhueʼnada o̱ʼnikaʼ. Diostaj
oknopo̱e̱hueʼda o̱ʼnikaʼ. “Katepiʼ kurudyo̱ konig Diosayoʼda
kaʼdik oroʼ tiahuayhueʼ o̱ʼi̱kaʼuynig yakaʼ.” Namaʼda
oʼnonaʼne. Kenpaʼda konig Jonás oʼnoyhuadu̱yate do konigti
ijnoyhuada̱poy, ijjay. —‍Jesúsa oʼmanaʼpo oʼbakhuaʼuy.
\s “Fariseo huairi Saduceo huairiere dakhueʼdik e̱ʼhua̱e̱ʼ onʼmanmadikikaʼ. Kenomeytaj keyoj ijjay.” Jesúsa oaʼuyate.
\r (Mr. 8.14-21)
\p
\v 5 Kenokaʼ oroʼ Jesúsen huanigpe̱i̱kaʼeri e̱ʼpo̱g
akodpen oktegpo pan okkahuudi̱.
\p
\v 6 —‍E̱ya̱ʼ, judío huairien eʼbiaʼo̱gtaj keyoj ijjay.
—‍Jesúsa oroʼtaj monaʼuyne.
\p
\v 7 —‍Pan okkahuudnok kenda monaʼne. —‍Oroʼa huayahuaya
oʼbatiaʼpakuy.
\p
\v 8 Kenda oroʼa oʼbatiaʼpaknig Jesúsa oʼnopo̱e̱po,
\p —‍¿Menpaʼ aypotaʼ moʼmepuke? Doʼhua dakaʼ to̱e̱dik
o̱ʼnene. Suhuigda doʼtaj oʼnoknopo̱e̱ne.
\v 9 Opuda̱ doʼtaj nopo̱e̱hueʼ o̱ʼnene. Cinco mil huabokerektaj
cinco pan ijmanigposakeaʼuy. Ayaʼda noteyaʼ onʼbapemeʼ.
Menpaʼ kenda bokkahueʼ. Doce kusogyo̱ huedmeya̱ʼda
oʼdohueaʼuy.
\v 10 Kenpaʼti cuatro mil aratbuttaj siete pan sueʼda biigere
ijmanposakeaʼmey. Noteymeyaʼda onʼbapemeʼ. Siete kusogyo̱
huataʼsuj huedmeya̱ʼda oʼdohueameʼ.
\v 11 “E̱ya̱ʼ, judío huairien eʼbiaʼo̱gtaj keyoj.” Huaboaʼda
oʼnonaʼdene. Pantaj oʼbatiaʼpak namaʼda moʼnopo̱e̱ne.
Judío huairien eʼbiaʼo̱gtaj keyoj oʼnonaʼne kenti.
—‍Jesúsa oroʼtaj monaʼuyne.
\p
\v 12 Jesúsa nog konig monbatiaʼpaknig huaboaʼda oʼnokoti.
Pan eʼbiaʼo̱gtaj batiaʼpakhueʼ o̱ʼe̱. Judío huairia
dakhueʼdiken onʼmanmadikaʼikaʼ. Kenomeytaj keyoj. Kenda
Jesúsa oʼbatiaʼpaknig oʼnopoenkaʼuy oroʼa.
\s Diosen Cristo i̱ʼe̱ne. Diosa kurudya̱ʼ metaʼmonaʼuyne. Pedroa Jesústaj onaʼuyate.
\r (Mr. 8.27-30; Lc. 9.18-21)
\p
\v 13 Nogok Jesús Cesarea Filipo huadaribayo o̱kye̱depo oroʼ
keʼnen huanigpe̱i̱kaʼeritaj monaʼpo:
\p —‍¿Be o̱ʼe̱a̱ʼ doʼtaj aratbuta menhuaaʼikaʼ? —‍Oroʼtaj
monaʼuy Jesúsa.
\p
\v 14 —‍Juan Bautista on o̱ʼe̱. Noga̱ boʼhuaaʼikaʼne. On
Elías o̱ʼe̱. Noga̱ boʼhuaaʼikaʼne. On Jeremías o̱ʼe̱. Noga̱
boʼhuaaʼikaʼne. Diosen huamanbatiaʼpakeripiʼ o̱ʼe̱.
Nogomeya̱ boʼhuaaʼikaʼne. —‍Oroʼa Jesústaj onaʼuy.
\p
\v 15 —‍¿Be o̱ʼe̱a̱ʼ doʼtaj opuda̱ onʼhuaaʼikaʼ? —‍Oroʼtaj
monaʼuyne.
\p
\v 16 —‍On Diosen Cristo i̱ʼe̱ne. Diosen Huasiʼpo i̱ʼe̱nok
Diosa meʼtaʼmonaʼuyne. —‍Pedroa onaʼuy.
\p
\v 17 —‍Kenda onaʼne aratbuta onahueʼtada onaʼne. Apag Dios
kurudyo̱ hua̱e̱ʼeria menʼnopo̱e̱a̱ʼne, Simón Jonásensiʼpo.
Konige̱po durugda i̱ʼi̱kaʼapone.
\v 18 O̱ʼnendik Pedro o̱ʼe̱. Pedro huidtoneʼdik o̱ʼe̱. On
konig huakkuruda huaknopo̱e̱ʼeria judíotaj nog aratbuttaere
moʼmanbatiaʼpakapone. Ken ayaʼda ijkikaʼnig
moʼmanbatiaʼpakikaʼapone. Huakkaʼada doʼtaj oʼnoknopo̱e̱a̱po.
Huakkaʼtada Diosa oʼbaktieʼeaʼapo. Kenomeytaj totoʼa kenpaʼda
engaña magkahueʼdik o̱ʼe̱a̱po. Doʼhua onaʼne.
\v 19 On Pedro moʼmanbatiaʼpaknok aratbut Diosen Huairitaj
huaboaʼda onʼnigpe̱e̱a̱po Diosensiʼpo o̱ʼneapo. Katepiʼ
aratbut dakhueʼ kahueʼdik e̱ʼhua̱e̱ʼ manmadikikaʼdik
i̱ʼe̱a̱pone. Katepiʼ huadakyoʼ kaʼdik e̱ʼhua̱e̱ʼ
manmadikikaʼdik i̱ʼe̱a̱pone. —‍Jesúsa Pedrotaj onaʼuy.
\p
\v 20 —‍“Cristo o̱ʼe̱. Diosa oʼtaʼmonaʼuy.” Beʼtapiʼ
manahueʼ yaneʼ. —‍Oroʼtaj monaʼuyne Jesúsa.
\s “Ijbueydeapoy.” Jesúsa oʼbatiaʼpakpo oaʼuy.
\r (Mr. 8.31-9.1; Lc. 9.22-27)
\p
\v 21 “Jerusalén gobierno huairien huakkaʼ jakyo huaʼdik
i̱jje̱y. Ke̱yo̱ judío huairitoneʼ sacerdote huairiere
Moisésen eʼmanaʼbaʼ huamanmadikaʼeriere doʼtaj paiʼda
meʼnogkaʼapone. Doʼtaj menʼarakapone. Bapaʼmeʼnoe
eʼpokdeʼte Diosa meʼnoyhuada̱ʼapone.” Kenokaʼ Jesúsa
huaboaʼda kenpaʼ monbatiaʼpakuyne. Oroʼtaj
monbatiaʼpakuyne.
\p
\v 22 —‍Kenpaʼ ahueʼ ya̱e̱ʼ, Huairi. Dios kenpaʼ pakhueʼ o̱ʼe̱.
Konig o̱gkahueʼdik moʼe̱a̱pone. —‍Pedroa adyon oʼtohuaʼdepo
Jesústaj onaʼuynigʼa.
\v 23 Jesúsa Pedrotaj oʼtikoretupo,
\p —‍Yahuatiʼ. Konig totoniga̱ onaʼne. Namaʼda menaʼne.
Konig huabokerekada namaʼda onʼnopo̱i̱kaʼnig o̱ʼna
konigti iʼnopo̱i̱kaʼ. Diosen eʼnopo̱e̱ʼ nopo̱e̱hueʼda
i̱ʼe̱ne. —‍Pedrotaj onaʼuyate.
\p
\v 24 —‍Bepiʼ doʼtaj eʼnigpe̱i̱kaʼtaʼ eʼpaknayo katepiʼ
hua̱ʼenda onʼpakikaʼ onaʼti eretpakhueʼ kaʼnikeʼ. Onaʼti
doʼhuedyoʼda kanʼpakikeʼ. Kenpaʼti doʼtaj moknopo̱i̱kaʼpo
paiʼda nopoʼe̱dik moʼe̱a̱pet.
\v 25 Kenpaʼda hua̱ʼenda eʼpaknayo Cristoere kurudyo̱ onteʼti
noeonhuahuahueʼ o̱ʼnikaʼapo. Kenomey kenpaʼda hua̱ʼenda
pakhueʼ o̱ʼnepo, Diostayoʼda eʼnigpe̱i̱kaʼtaʼ huakkaʼ onʼpakpo
onteʼti Diosere kenpaʼda onʼnoeonhuahuikaʼapo.
\v 26 Ayaʼada oy katetapiʼ huakkaʼtaʼda onʼeretpakpo
onʼbaeʼikaʼpo doʼtaj eʼnigpe̱e̱taʼ pakhueʼ o̱ʼnepo kenpaʼda
onʼbueyapo. Kurudyo̱ Diosere noeonhuahuikahueʼdik
o̱ʼneapo.
\v 27 Do huabokerek i̱jje̱nok Diosa meʼtaʼmonaʼuyne.
Diosen huataʼmoneriere nogok kurudya̱ʼ ijtiakapoy. Konig
Apag Dios ʼuruaʼda o̱ʼe̱ konigti i̱jje̱a̱poy. Konig Apag Dios
huairitoneʼ o̱ʼi̱kaʼ konigti i̱ji̱kaʼapoy. Konig dakaʼ
onʼnigpe̱i̱kaʼnigtaj huakkaʼ dakhuapa ijbayokapoy. Sueʼda
onʼnigpe̱i̱kaʼnigtaj sueʼda ijbayokapoy.
\v 28 Sueʼda opud i̱yo̱ doere moʼe̱nig bueyhued e̱e̱ʼte
huakkaʼada Dios Huairitaj moknopo̱i̱kaʼnigtaj
moʼnigpe̱i̱kaʼnigtaj moʼbatiahuayapet. —‍Jesúsa
monaʼuyne.
\c 17
\s Jesús oʼeypakatuʼuyate.
\r (Mr. 9.2-13; Lc. 9.28-36)
\p
\v 1 Seis huameʼnoe eʼpokdeʼte Pedrotaj Jacobotaere Jacoboen
huamaʼbuy Juantaere oʼbatohuaʼpo huakupa kutayo Jesúsa
oʼbatobehuikuyate.
\v 2 Kenomey onʼtiahuaypo Jesúsen huakok konig niokpo
oʼkokeypakuyate. Yudtakon diga̱ʼda oʼtakeregpakatupo konig
senogda o̱ʼe̱tuyate.
\v 3 Moiséskudak Elíaseretaj Jesús enʼbatiaʼpakte Pedromeya̱
onʼbatiahuayʼuyate.
\p
\v 4 —‍Oroʼ i̱yo̱da o̱ʼe̱po huadakda o̱ʼe̱ne. O̱ʼna eʼpaknayo
bapaʼ bak oʼkayʼ. Ontehuapaʼ nogtida Moiséstaj nogtida
kenpaʼti Elíastaj nogtida oʼkayʼ, Huairi. —‍Pedroa Jesústaj
onaʼuyate.
\p
\v 5 Pedroa kenpaʼ enadeʼte senogada e̱ʼsi̱hui̱a̱
oʼbatibukʼuyate. E̱ʼsi̱hui̱ya̱ʼ onʼpe̱e̱po,
\p —‍In doʼhued Huasiʼpo meʼta̱e̱ne. Huadiʼda meʼta̱e̱ne.
Kentaj huakkaʼda ijdurugpakikay. Kentaj yanʼnigpe̱i̱kaʼ.
—‍Diosa e̱ʼsi̱hui̱ya̱ʼ oaʼnok onʼpe̱e̱ʼuyate.
\p
\v 6 Kenda onʼpe̱e̱po konig gobierno huairitaj o̱gkikaʼnig
Diostaj okkubukaʼ huakkaʼda onʼmeʼpukpo onʼbahuedonʼuyate.
\v 7 Ken Jesúsa Pedromeytaj oʼbahuahuaʼpo oʼtibataʼtepo,
\p —‍Yanboʼ. Meʼpukhueʼ yaneʼ. —‍Jesúsa oʼmanaʼuyate.
\p
\v 8 Onaʼti enʼtiahuayte Jesústayoʼda onʼtiahuayʼuyate.
\p
\v 9 Huakupayaʼ onʼhuarakdepo,
\p —‍Do huakudakaʼda eʼbueyada noyhuadhued kenda huakupayo
huaboaʼda boʼtiahuaynig batiaʼpakhueʼ yaneʼ. —‍Jesúsa
oʼmanaʼuyate.
\p
\v 10 —‍“Diosen Cristo tiakhued e̱e̱ʼted Elías huakkuruda
tiakdik o̱ʼe̱a̱pet”. ¿Menaʼpo Moisésenbaʼ
huamanmadikaʼeria kenda yadikaʼ? —‍Jesústaj oroʼomeya̱
onaʼuy.
\p
\v 11 —‍Elíasonigti huakkuruda tiakdik o̱ʼe̱a̱po. Ayaʼtada
yaʼmanopoʼyareayaʼpo yaʼtiakapet. Buttida oaʼuynigʼa.
\v 12 Elías eʼtiaktada kentaj o̱ki̱e̱hueʼ o̱ʼnuy Apagbaʼ
huamanmadikaʼeria. Dakhueaʼ huakaʼeria kentaj dakhueaʼda
oʼnogkaʼuy. Onʼpakpo dakhueaʼda oʼnogkaʼuyate. Doʼtaj
kenpaʼti dakhueaʼda meʼnogkaʼapone. Paiʼda
menʼnopoʼe̱a̱ʼapone. Do huabokerek i̱jje̱nok Diosa
meʼtaʼmonaʼuy. Buttida ijjay. —‍Jesúsa oroʼomeytaj
monaʼuyne.
\p
\v 13 Jesúsa Juan Bautistataj oʼhuaaʼ oroʼomeya̱ huaboaʼda
oʼnopondeʼuy.
\s Huasiʼpo eʼketpakonkaʼtaj Jesúsa oʼyareaʼuyate.
\r (Mr. 9.14-29; Lc. 9.37-43)
\p
\v 14 Huakupayaʼ eʼhuarakdeʼte huakkaʼda aratbut e̱gkupopakyo
oroʼomey e̱kye̱ʼte nogbokerekatida Jesústaj oʼhuahuaʼpo
huikudate oʼtihuadatoʼpo,
\p
\v 15 —‍Doʼhuedsiʼpotaj yatinepahuiʼ, huairi. Oʼketpakonkikaʼ
kenpaʼti paiʼnanada oʼnopoʼi̱kaʼ. Nogok nogok taʼakyo
o̱ʼhue̱kikaʼ kenpaʼti hua̱hue̱yo̱ o̱ʼhue̱kikaʼ.
\v 16 O̱ʼnen huanigpe̱i̱kaʼeritaj ijtohuaʼnigʼa yareahueʼdik
o̱ʼne. —‍Jesústaj onaʼuy.
\p
\v 17 —‍Opudomey judío aratbut eknopo̱e̱ʼtaʼ pakhueʼ
moʼe̱ne. Oknopo̱e̱hueʼ hua̱e̱ʼeri moʼe̱po dakhueʼda
moʼi̱kaʼne. Dios teyda o̱ʼe̱po bayareaʼdik o̱ʼe̱
oknopo̱e̱hueʼda moʼe̱ne. Ijhueʼtaʼda doʼtaj moknopo̱e̱ne.
Huasiʼpotaj yanʼtotiak. —‍Jesúsa monaʼuyne.
\p
\v 18 Totoʼ huasiʼpotaj eʼnopoʼto̱e̱tada Jesúsa huiyokda
onaʼpo oʼtaʼmonaʼdenok totoʼ okmonnok huasiʼpo oʼyarudʼuy.
\p
\v 19 Nogok oroʼ Jesúsen huanigpe̱i̱kaʼeriyoʼda o̱ʼe̱po,
\p —‍¿Oroʼnayo totoʼtaj menaʼpo taʼmonahueʼdik o̱ʼe̱?
—‍Jesústaj onaʼuy.
\p
\v 20 —‍Dios teyda o̱ʼe̱po yareaʼdik o̱ʼe̱. Opudnayo suigda
moknopo̱e̱ne. Mostazakid sigkidonig sigda sigda
eknopo̱e̱ʼnayo oteʼtaj “yahuaʼ” onaʼdik moʼe̱nok, enaʼte
oʼhuaʼapo. Diosnayo ayaʼda kaʼdik o̱ʼe̱ yanoknopo̱e̱ʼ.
\v 21 Bapehueʼ moʼunhuaʼpo kenpaʼti eʼtionaʼpakonhuaʼnayo
in totoʼtaj taʼmonaʼdik moʼe̱ne. —‍Jesúsa monaʼuyne.
\s “Doʼtaj meʼdarakapone.” Onteʼti Jesúsa oʼmanaʼuy.
\r (Mr. 9.30-32; Lc. 9.43-45)
\p
\v 22 Jesús oroʼ huanigpe̱i̱kaʼeriere Galilea huadaribayo
oʼhuaʼudhuapo, “Do huabokerek i̱jje̱nok Diosa
meʼtaʼmonaʼuyne. Huabokereka doʼtaj huairitaj menʼyokapone.
\v 23 Doʼtaj menʼarakapone. Bapaʼmeʼnoe huakudakaʼda
e̱ʼe̱a̱da ijnoyhuada̱poy.” Jesúsa monaʼuyne. Jesús kenda
eadeʼte paiʼda oʼmauy.
\s Diosen jak eʼtoʼkaʼhuayak huakupe onʼbayokʼuy.
\p
\v 24 Capernaum huakkaʼ jakyo Jesús oroʼere oʼtiakdenok
Diosen jak eʼtoʼkaʼ huakupe huabaeʼeria Pedrotaj onʼhuahuaʼpo,
\p —‍¿Huamanmadikaʼeria Diosen jak eʼtoʼkaʼ huakupe menpaʼ
yayokikaʼ? —‍Pedrotaj oʼnonaʼuy.
\p
\v 25 —‍E̱e̱ʼ. Oʼyokikay. —‍Pedroa oʼmanaʼuy. Jakyo Pedro
eʼkudondeʼte Jesúsa huakkuruda onaʼpo:
\p —‍¿Huadari gobierno huairitaj beʼa huakupe yokdik yanikaʼ?
¿Gobiernoen huadakyereapiʼ esoeriapiʼ yokdik yanikaʼ?
—‍Jesúsa Pedrotaj onaʼuy.
\p
\v 26 —‍Esoeriayoʼda huakupe yokdik o̱ʼnikaʼ. —‍Pedroa onaʼuy.
\p —‍Ken gobierno huairitaj huadakyerenayo yokhueʼdik
o̱ʼnikaʼ. Konigti do Diosen Huasiʼpo i̱jje̱po Diosen jak
eʼtoʼkaʼhuayak huakupe yokhueʼdik i̱jje̱y.
\v 27 Aratbut beʼapiʼ huadiayhueʼdik moʼe̱po ijyokapoy.
E̱ʼpo̱gyo̱ yahuaʼ. Yanigkaʼetiʼ. Huakkuru biig e̱ʼta̱ka̱ʼ
iʼtotokdepo huakittaʼyo huakupe iʼhuahuayapone. Diosen jak
eʼtoʼkaʼhuayak huakupe huabaeʼeritaj yayoktiʼ. Onere doerea
dakhuapa o̱ʼe̱a̱po. —‍Jesúsa onaʼuy.
\c 18
\s “¿Beʼa hueret huairida e̱ʼdik ya̱ʼe̱a̱pet?” Huanigpe̱i̱kaʼeriomeya̱ Jesústaj oʼnonaʼuyate.
\r (Mr. 9.33-37; Lc. 9.46-48)
\p
\v 1 Kenokaʼ oroʼomey Jesúsen huanigpe̱i̱kaʼeri Jesústaj
oʼhuahuaʼpo,
\p —‍¿Diosen Huairitaj nogok eʼnigpe̱e̱deʼte beʼa hueret
huairida e̱ʼdik ya̱ʼe̱a̱pet? —‍Oroʼa Jesústaj onaʼuy.
\p
\v 2 Jesús kenda oʼpe̱e̱depo, “yatiak huasiʼpo,” onaʼpo
nopoyo oʼboaʼpo.
\p
\v 3 —‍Huasiʼpotaj ʼuruaʼda manmadikaʼdik moʼe̱ kenpaʼti
huasiʼpo ʼuruaʼda onʼnigpe̱i̱kaʼ. Diostaj nopoʼkoreaʼdik
moʼe̱. Konig huasiʼpo ʼuruaʼda onʼnigpe̱i̱kaʼnig
yanʼnigpe̱i̱kaʼ. Konig huasiʼpo onʼnigpe̱i̱kaʼ opud
nigpe̱e̱hueʼ e̱e̱ʼnayo kenpaʼti nopoʼkoreahueʼ e̱e̱ʼnayo
Diosensiʼpo ehueʼdik moʼe̱a̱pone.
\v 4 In isiʼpo huairi i̱jje̱y nopo̱e̱hueʼ o̱ʼi̱kaʼnig ayaʼada
konigti yanʼnopo̱i̱kaʼpo Cristoere hueret huairida
ya̱ʼneapet.
\v 5 Doʼhua ijpaknok ayaʼada konig huasiʼpotaj doʼhued
huaknopo̱e̱ʼeritaj eʼtihuapoknayo dakaʼ eʼmato̱e̱ʼnayo
doʼtakon oʼdene, doʼtakon mento̱e̱ne.
\s Keyoj namaʼda ekaʼnayo dakhueʼda o̱ʼunhuahuikaʼapo.
\r (Mr. 9.42-48; Lc. 17.1-2)
\p
\v 6 Beʼapiʼ doʼhued ʼuru huanigpe̱i̱kaʼeritaj dakhueaʼ
eʼbatokaʼnayo keʼponanada castiga Diosa o̱gkadhuahuikaʼapo
konige̱po doʼhued ʼuru huanigpe̱i̱kaʼeritaj dakhueaʼ
eʼbatokaʼtaʼ eʼpaknayopiʼ dakhueaʼ batokahued beʼapiʼ huidtoneʼ
keʼnen hua̱hue̱rentaʼ yanʼtiontidukupo taʼkotdik a̱ʼe̱ya̱ʼpo
jod ya̱koyo eʼkotnayo kendanayo konig sueʼda castiga eʼmagkaʼ
o̱ʼe̱.
\v 7 Dakhueaʼnanada o̱ʼe̱po nogtaj nogtaj dakhueaʼ huabatokaʼ
o̱ʼnikaʼpo dakhueʼda o̱ʼe̱. Onʼbatokaʼikaʼaponok dakhueaʼ
eʼkaʼ huabatokaʼeritaj Diosa diga̱ʼnanada castiga
oʼmagkadhuahuikaʼapo.
\v 8,9 Konige̱po huabaʼpiʼ huaʼipiʼ huakpopiʼ dakhueaʼ eʼkaʼ
huataʼda eʼtokaʼnayo dakhueaʼnanada o̱ʼe̱nok Diosa castiga
oʼmagkaʼpo taʼakyo oʼenapo. Konige̱po huabaapiʼ huaʼiapiʼ
huakpoapiʼ dakhueaʼ eʼtokaʼtaʼ eʼpaknayo dakhueʼda o̱ʼe̱po
kahueʼdik a̱ʼe̱ya̱ʼpo eʼboktegnayopiʼ huadak ya̱ʼe̱a̱pet,
tokahueʼdik a̱ʼe̱ya̱ʼpo ekpokotoknayopiʼ huadak ya̱ʼe̱a̱pet. Ken
konig yanʼnopo̱e̱po dakhueaʼ kahueʼ yanikaʼ. Dakhueaʼ
ekaʼnayo Diostaj dakhueaʼnanada boʼkaʼnok castiga
mogkadhuahuikaʼapone.
\s Oveja eʼtitikon ken konig o̱ʼe̱ Jesúsa oʼmanbatiaʼpakpo oʼmanmadikaʼuy.
\r (Lc. 15.3-7)
\p
\v 10 Huaboaʼ huaknopo̱e̱ʼeritaj konig huasiʼpotaj dakhueʼda
o̱ʼne matinopo̱e̱hueʼ yanikatiʼ. Diosen huataʼmoneria
Diosere o̱ʼnikaʼpo dakaʼ onʼmato̱i̱kaʼ. Huaboaʼ
huaknopo̱e̱ʼeritaj dakaʼ onʼmato̱i̱kaʼ.
\v 11 Do Diosen Huasiʼpo i̱jje̱nok Diosa meʼtaʼmonaʼuyne.
Aratbut Diostaj nigpe̱e̱hueʼ hua̱e̱ʼeritaj aʼmanopoʼyareayaʼpo
ijtiakuy.
\p
\v 12 Cien oveja on eʼto̱e̱ʼnayo nogtida eʼtatitikonte
nogomey noventa y nuevetaj iʼbakhuaʼapo nogtiaʼda
eʼtatitikontaj iʼukapo.
\v 13 Iʼhuahuaypo durugnada i̱ʼe̱a̱pone. Nog ovejataj sueʼpiʼ
durugda i̱ʼe̱a̱pone
\v 14 Ayaʼda huaknopo̱e̱ʼeritaj Diosa huadiʼda oʼmaikaʼ.
Nogtiapiʼ huadiʼda huaknopo̱e̱ʼeri Diostaj eʼyoyahueʼtaʼ Apag
Dios kurudya̱ʼ pakhueʼ o̱ʼe̱.
\s Huaknopo̱e̱ʼeri huamaʼbuytaj okkahueaʼikaʼdik moʼe̱ne. Ken konig Jesúsa oʼmanmadikaʼuy.
\r (Lc. 17.3)
\p
\v 15 O̱ʼnen huaknopo̱e̱ʼeri huamaʼbuy ontaj dakhueaʼ
ekaʼnayo kentaj nogtiaʼ yanʼto̱e̱po namaʼda o̱gkaʼne.
Yanatiʼ. Keʼna oʼpe̱e̱po eʼnopoʼkoreaʼnayo onteʼti onʼtaj
huadiʼda o̱ʼe̱a̱po kenpaʼti Diostaj diʼda o̱ʼe̱a̱po.
\v 16 Ontaj pe̱e̱hueʼda e̱e̱ʼnayo nogtida bottatapiʼ
yabatohuaʼ. O̱ʼnen huaknopo̱e̱ʼeri huamaʼbuyte yabatohuaʼ.
Kenpaʼ huamaʼbuy ontaj dakhueaʼ megkaʼne kanʼhuaeʼpo
yabatohuaʼ. Huamaʼbuyte yabatohuaʼ.
\v 17 Kenda enadeʼte kenomeytakon eʼpe̱e̱taʼ pakhueʼ
e̱e̱ʼnayo Diostaj huaknopo̱e̱ʼeri e̱gkupopakikayaʼ dakaʼ
yamanaʼ. Keʼna kenpaʼti Diostaj huaknopo̱e̱ʼeritaj
manpe̱e̱hueʼda e̱e̱ʼnayo konig oknopo̱e̱hueʼ hua̱e̱ʼeri
ka̱e̱ʼ. Konig huakupe huabaeʼeri dakhueʼda ka̱e̱ʼ. Kentaj egʼ
huaahueʼ yanikatiʼ.
\p
\v 18 Opudere nogtiapiʼ huaknopo̱e̱ʼeri oʼkupopakikaʼ dakhueaʼ
ekaʼnayopiʼ dakaʼda yanʼnopo̱e̱po kentaj okkahueaʼdik
moʼe̱ne. Ekkahueaʼnayo Diosakon okkahueaʼapo. Okkahueahueʼda
e̱ʼnikaʼnayo Diosakon okkahueahueʼdikda o̱ʼe̱a̱po.
\p
\v 19 Opud bottaʼda konigti boʼpakpo boʼtionaʼpaknok Apag
Diosa kurudyo̱ moʼnigkikaʼapone.
\v 20 Doʼhued eʼkikaʼtaʼ onʼpakpo bottaʼapiʼ bapaʼapiʼ
onʼkupopak. Aʼtionaʼpakyaʼpo onʼkupopakpo kenomeynopoyo
i̱jje̱a̱poy. Kenpaʼti ijjay. —‍Jesúsa oʼmanaʼuy.
\p
\v 21 Ken, Pedroa Jesústaj oʼhuahuaʼpo,
\p —‍¿Doʼhued huamaʼbuy doʼtaj onteʼti onteʼti dakhueaʼ
e̱gkaʼnayo menigaʼaʼ okkahueaʼdik i̱jje̱? ¿Menpaʼ sieteaʼaʼ
okkahueaʼdik i̱jje̱, Huairi? —‍Pedroa Jesústaj onaʼuy.
\p
\v 22 —‍Sieteaʼ okkahueaʼdik ahueʼ i̱jje̱y. Cuatro cientos
noventaaʼ okkahueaʼdik moʼe̱ne, ijjay. —‍Jesúsa onaʼuy.
\s Huanabaʼ nogtaj ekkahueaʼtaʼ pakhueʼ e̱e̱ʼnayo Dios Huairiakon ekkahueaʼtaʼ pakhueʼ o̱ʼe̱a̱po. Ken konig Jesúsa
oʼmanbatiaʼpakpo oʼmanmadikaʼuy.
\p
\v 23 —‍Dios huairitaj eʼnigpe̱i̱kaʼ konig huadari gobierno
huairi o̱ʼe̱. “Ayaada doʼtaj dehueʼ e̱e̱ʼnayo yokdik
moʼe̱ne.” Kenpaʼ huairia oʼmanaʼuyate.
\v 24 Kenpaʼ eʼmanadeʼte nogtida huadehueʼeritaj
onʼtotiakuy. Huairite onʼtotiakuy. Huakkaʼnanada dehueʼ
o̱ʼu̱yate.
\v 25 Ken huabokerek huadehueʼeri huakupebayoʼ o̱ʼe̱po
yokhueʼdik o̱ʼe̱nok. “Ken huanabaʼ huakupete yabahuayatiʼ.
Keʼnen hua̱to̱e̱ere huasiʼpoere kenpaʼti ayaʼda
oʼtamaenig yabahuayatiʼ. Kenda huakupe dehueʼ baeʼdik
i̱jje̱y.” Gobierno huairia oʼmanaʼuyate.
\v 26 Ken huadehueʼeria oʼpe̱e̱depo huikudate oʼtihuadpo
“Doʼtaj menige̱ʼ. Doʼtaj meʼtinepahuiʼpo dakhuapa
ijyokapoy, huairi.” Onaʼuy.
\v 27 Keʼnen huairia oʼtinepahuiʼpo oʼenpo kenpaʼti ayaʼ
dehueʼ oʼtitiokahueʼuy.
\v 28 Oʼtitiokahueʼnigʼa ken huadehueʼeri eʼhuaʼte nog
huanabaʼtaj oʼdeatoʼpo. Ken huanabaʼ huadehueʼeritaj suhuigda
dehueʼ e̱e̱ʼtada hua̱hue̱rentaʼ o̱ʼhue̱rendapikpo “Kenda
huakupe eʼdehueʼte beyok.” Huiyokda onaʼuy.
\v 29 Ken huanabaʼ huikudate oʼtihuadpo. “Menige̱ʼ.
Meʼtinepahuiʼpo. Aʼti ayaʼ ijyokapoy,” enaʼtada
\v 30 noga̱ eʼnige̱ʼtaʼ pakhueʼ o̱ʼe̱po huabakuda̱ʼ jakyo
oʼkuda̱ʼuy. Huakupe yokhued huabakuda̱ʼ jakyo e̱ʼdik o̱ʼe̱a̱po.
\v 31 Kenda nog huanabaʼ oʼkaʼnig onʼtiahuaypo konig
eʼtirionig o̱ʼnepo. Gobierno huairitaj onʼhuahuaʼuy. Ayaʼda
dakhueaʼ huadehueʼeria oʼkaʼnig oʼnonbatiaʼpakuy.
\v 32 “Keʼna dehuemeʼenigtaj yanʼtotiak.” Huairia
oʼmanaʼuy. Enʼtotiakdeʼte “Dakhueʼda huanabaʼ i̱ʼe̱ne.
Paiʼda onaʼnok o̱ʼna dehueʼ ayaʼ ijtitiokahueʼmey.
\v 33 Konig ontaj oʼmatinepahuimeʼne on konigti
nogtaj tinepahuiʼdik ya̱i̱kaʼ.” Ken huairia onaʼuy.
\v 34 Ken huairia huakkaʼda oʼhuadiaypo, “Huakupe paga kahued
e̱e̱ʼte huabakuda̱ʼ jakyo huamato̱e̱ʼeritaj yanʼyoktiʼ.”
Huairia oʼmanaʼuy. —‍Ken konig Jesúsa oʼmanbatiaʼpakpo:
\p
\v 35 —‍Nog aratbuttaj okkahueahueʼ e̱e̱ʼnayo konigti doʼhued
Apag Dios opudtaj okkahueahueʼ o̱ʼe̱po castiga oʼmagkaʼapo.
—‍Jesúsa oʼmanaʼuy.
\c 19
\s “¿Huabokerek hua̱to̱e̱ʼtaj menpaʼ enʼdik ya̱ʼne?” Jesústaj namaʼda kaeʼpo oʼnonaʼuy.
\r (Mr. 10.1-12; Lc. 16.18)
\p
\v 1 Kenpaʼ Jesúsa oʼmanaʼdepo Galilea huadaribayaʼ
oʼbakhuaʼpo Jordánhue̱ akodpen Judeabayo oʼhuaʼuy.
\v 2 Judeabayo oʼhuaʼepo kentaj huakkaʼ o̱gkupopakpo Jesústaj
onʼtaʼhuaʼuy. Ke̱ya̱ʼ huakkaʼtada oʼbayareaʼuy. Dakhueʼtaj
oʼbayareaʼuy.
\p
\v 3 Kenokaʼ sueʼada fariseo huamanmadikaʼeria Jesústaj
onʼhuahuaʼpo Jesúsa namaʼda kaeʼpo onʼpakpo:
\p —‍¿Huabokerek hua̱to̱e̱ katepiʼ dakhueaʼ eʼkaʼte menpaʼ
kenpaʼda endik ya̱ʼe̱? —‍Jesústaj oʼnonaʼuy.
\p
\v 4 —‍“Huakkuruda Diosa huabokerektaj ettoneʼtakon
oʼkaʼuyate.” Apagbaʼte kenpaʼ oaʼ.
\v 5 Kenpaʼti oaʼpo: “Konige̱po huabokerek keʼnen huaoj
hua̱ye̱eretaj okhuaʼpo ettoneʼtaj aʼto̱e̱pakyaʼpo. Bottaʼ
e̱ʼe̱a̱da onʼto̱e̱pakdepo konig nogtida o̱ʼnede.” Apagbaʼte
kenpaʼ oaʼ.
\v 6 Konige̱po huabokerek hua̱to̱e̱ere onaʼti bottaʼ ehueʼdik
nogtida o̱ʼne. Konige̱po kenda Diosa oʼto̱e̱pakaʼde
huabokereka enhueʼdikda o̱ʼne. —‍Jesúsa fariseo
huamanmadikaʼeritaj oʼmanaʼuy.
\p
\v 7 —‍Huabokerek hua̱to̱e̱ʼtaj e̱ʼentaʼ eʼpaknayo e̱ʼen berobaʼ
madoyaʼdik o̱ʼe̱. Hua̱to̱e̱ʼtaj iyokdepo ʼendik o̱ʼe̱.
¿Menaʼpo Moisésa kenpaʼ oʼmanaʼuyate? —‍Jesústaj
oʼnonaʼuy.
\p
\v 8 —‍Aratbut Diosen eʼkaʼtaʼ pakhueʼ o̱ʼnepo konige̱po
hua̱to̱e̱ enʼdik moʼe̱ne. Moiséskudaka eʼmanaʼtada aʼnenda
huakkuruda enhueʼdik o̱ʼnikaʼuy.
\v 9 Hua̱to̱e̱ nog huabokerekere bakdejhueʼ e̱e̱ʼnayo ken
huabokerek keʼnen huadakda hua̱to̱e̱ e̱ʼenada kenpaʼti nog
ettoneʼtaj eʼto̱e̱paknayo Diostaj dakhueaʼda oʼkaʼpo konig
nogen hua̱to̱e̱ oʼbakdej. Kenpaʼti nogen hua̱to̱e̱ e̱ʼen
berobaʼ eʼyokdeʼtaj on eʼto̱e̱paknayo konig nogen hua̱to̱e̱
eʼbakdeonig o̱ʼe̱. Diostaj dakhueaʼda iʼkaʼ. Doʼhua ijjay.
—‍Jesúsa fariseo huamanmadikaʼeritaj oʼmanaʼuy.
\p
\v 10 —‍Ken konig huabokerek hua̱to̱e̱ʼtaj enhueʼdik
e̱e̱ʼnayo to̱e̱pakhueʼdik o̱ʼe̱y. —‍Oroʼ Jesúsen
huanigpe̱i̱kaʼeria onaʼuy.
\p
\v 11 —‍Sueʼdamona huabokereka to̱e̱pakhueʼdik o̱ʼnikaʼapo.
Kenomeytaj Diosa oʼtihuapoknok to̱e̱pakhueʼ o̱ʼnikaʼapo.
\v 12 Sueʼda huabokerek dakhueʼ eʼsiʼpoe̱ʼa̱ to̱e̱pakhueʼdik
o̱ʼnikaʼ. Nogomeytaj huabokereken ektego̱k to̱e̱pakhueʼdik
o̱ʼnikaʼ. Nogomey Diostayoʼda diʼ e̱ʼe̱taʼ onʼpakpo kenpaʼti
Diosenyoʼda eʼkaʼtaʼ onʼpakpo to̱e̱pakhueʼ o̱ʼnepo
Diosenyoʼda o̱gkikaʼ. Kenda pe̱e̱ʼdik e̱e̱ʼnayo yanʼpe̱e̱ʼ.
—‍Jesúsa oroʼtaj monaʼuyne.
\s Jesúsa huasiʼpotaj oʼmationaʼpakuy.
\r (Mr. 10.13-16; Lc. 18.15-17)
\p
\v 13 Nogok huasiʼpotaj Jesúste onʼbatohuaʼuy. Jesúsa
beʼtatibataʼteʼeʼpo kenpaʼti meʼtationaʼpakeʼpo onʼpakpo
onʼbatotiakuy. Oroʼ huanigpe̱i̱kaʼerianayo “Kejeʼ,
nigbatohuahueʼ yaneʼ.” Oʼmanaʼuynigʼa.
\p
\v 14 —‍Huasiʼpo doʼte kanʼbatiakeʼ. “Ka̱e̱ya̱ʼ,” manahueʼ
yaneʼ. Konige̱po konig inomey ʼurunopoʼda huasiʼpo
o̱ʼne konigti aratbut huaknopo̱e̱ʼeri Diosensiʼpo o̱ʼnepo
Dios Huairitaj onʼnigpe̱i̱kaʼ. —‍Jesúsa monaʼuyne.
\p
\v 15 Huasiʼpotaj oʼbatibataʼteʼedepo oʼmationaʼpakdepo
ke̱ya̱ʼ oʼbakhuaʼuy.
\s Huairi Jesúsere onʼbatiaʼpakuy.
\r (Mr. 10.17-31; Lc. 18.18-30)
\p
\v 16 Jesústaj huairia oʼhuatiakdepo:
\p —‍¿Kurudyo̱ Diosere aʼnoeonhuahuikayaʼpo kate huadakda
kikaʼdik i̱jje̱, huadakda huamanmadikaʼeri? —‍Jesústaj
onaʼuy.
\p
\v 17 —‍Kaʼtiaʼpo huadakda i̱ʼe̱ onaʼ. Diosyoʼda huadakda
o̱ʼi̱kaʼ. Kurudyo̱ Diosere eʼnoeonhuahuikaʼtaʼ eʼpaknayo
Diosen eʼmanaʼ yanigpe̱i̱kaʼ. —‍Jesúsa huairitaj onaʼnok:
\p
\v 18 —‍¿Kateaʼ eʼmanaʼ nigpe̱i̱kaʼdik i̱jje̱a̱po?
—‍Jesústaj onaʼuy huairia.
\p —‍Aratbuttaj yahuadiaypo arakhueʼ ya̱i̱kaʼ. Nogen
hua̱to̱e̱ʼtaj bakdejhueʼ ya̱i̱kaʼ. Nogen bakberehueʼ ya̱i̱kaʼ.
Namaʼda bahuaahueʼ ya̱i̱kaʼ.
\v 19 Huaojtaj hua̱ye̱taere dakaʼda yanigpe̱i̱kaʼ, kenpaʼti
dakaʼda yamato̱i̱kaʼpo, yabayokikaʼ. Konig huataʼ diʼda
i̱ʼi̱kaʼ nog aratbuttakon diʼnanada yamaikaʼ. —‍Jesúsa
onaʼuy.
\p
\v 20 —‍Do huasiʼpoeda̱da ayaʼda ijnigpe̱i̱kaʼuy. ¿Kate nog
kaʼdiken i̱jje̱a̱po? —‍Huairia onaʼnok:
\p
\v 21 —‍Ayaʼda kaʼdiken i̱ʼe̱po iʼpakpo huakupete ayaʼda
iʼtamaetnig yabahuayaʼ. Ken huakupe yabaedepo paiʼda
aratbuttaj yabayokeʼ. Kenda on ekaʼnayo kurudyo̱ Diosere
huakkaʼda iʼmatoeunhuahuikaʼapone. Doʼtaj beʼtahuaʼikaʼpo
doʼtayoʼda menigpeonhuahuikaʼ. —‍Jesúsa onaʼuy.
\p
\v 22 Ken huairi huakkaʼnada oʼtamaenok suhueʼnanada
o̱ʼunpo okhuaʼuy.
\p
\v 23 —‍Huairi huakkaʼ eʼmato̱e̱ʼtaʼ huaeretpakeri Diostaj
oknopo̱e̱hueʼdik o̱ʼneapo Diosensiʼpo ehueʼdikda o̱ʼne.
\v 24 Konig camello huaboroʼ ʼuhua sakpiʼpe̱yo̱ kudhueʼdik
o̱ʼe̱. Konigti huairi huakkaʼda onʼmato̱e̱po Diosensiʼpo
ehueʼdikda o̱ʼneapo. —‍Jesúsa oroʼtaj monaʼuyne.
\v 25 Kenpaʼ oroʼ oʼpe̱e̱depo,
\p —‍¡Kenpihuay! ¿Beʼa Diosensiʼpo e̱ʼdik ya̱ʼneapo? ¿Beʼa
Diosere onteʼti noeonhuahuikaʼdik ya̱ʼneapo? —‍Oroʼa
huayahuaya oʼbatiaʼpakuynok.
\p
\v 26 Jesúsa oroʼtaj boʼtiahuaypo:
\p —‍Huabokereka huataʼda nopoʼyareahueʼdik o̱ʼne. O̱ʼnada
onʼpakpo noeonhuahuikahueʼdik o̱ʼneapo. Diosayoʼda
nopoʼyareaʼdik oʼmae kenpaʼti onteʼti
manoeanhuahuikaʼdik oʼmae. Diosayoʼda ayaʼda kaʼdik o̱ʼe̱.
—‍Jesúsa monaʼuyne.
\p
\v 27 —‍Oroʼnayo ayaʼda oʼmato̱i̱kaʼnig oʼmaenonʼuy. Ontaj
ataʼhuayaʼpo ayaʼda oʼmaenondemey. ¿Oroʼ kate mato̱e̱ʼdik
o̱ʼe̱a̱pet? —‍Pedroa Jesústaj onaʼuy.
\p
\v 28 —‍Nogok Diosa konig huaboda ayaʼda onteʼti oʼkaʼapo.
Kenokaʼ do huamataʼmonaʼanhuaʼ gobierno huairitoneʼ
i̱jje̱po opud doce huanigpe̱i̱kaʼeri Israel tribu aratbuttaj
maboroaydik moʼi̱kaʼapone.
\v 29 Ayaʼada keʼnen jak kenpaʼda o̱ʼnen, huamaʼbuytaj
huidpotapiʼ o̱ʼnen, huaojtaj hua̱ye̱tapiʼ o̱ʼnen, hua̱to̱e̱ʼtaj
huasiʼpotaj taʼbapiʼ o̱ʼnen. Doʼtayoʼda aʼnigpe̱i̱kayaʼpo
o̱ʼnen. Kenomeytaj huakkaʼnada Diosa oʼbayokapo kenpaʼti
onteʼti Diosere onʼnoeonhuahuikaʼapo.
\v 30 Oy huakkaʼda huairi e̱ʼe̱a̱da nogok huairida ehueʼ
o̱ʼneapo. Konig huanabaʼ o̱ʼneapo. Huakkaʼmon konig
huairionig ehueʼda o̱ʼnikaʼnig konig huanabaʼda oy
o̱ʼnikaʼnig nogoknayo ʼuruaʼda o̱ʼneapo. Konig gobierno
huairitoneʼ o̱ʼneapo. —‍Jesúsa monaʼuyne.
\c 20
\s Huakupete huabaaʼeri konig o̱ʼne Jesúsa oʼmanbatiaʼpakpo oʼmanmadikaʼuy.
\p
\v 1 Dios huairitaj eʼnigpe̱i̱kaʼ konig o̱ʼe̱a̱po onteʼti
Jesúsa oʼmanbatiaʼpakpo:
\p —‍Taʼba huairi huaboroʼda taʼba oʼto̱e̱po uva kanʼdakeʼpo
sikyoedda taʼba huabaaʼeritaj oʼukuy.
\v 2 Nogtida denario huakupe ijyokapoy oʼmanaʼdepo keʼnen
taʼbayo oʼmataʼmonaʼuy.
\v 3 Tokhuada̱ʼ huadhued e̱e̱ʼted onaʼti huakkaʼ jak
eretnopoyo huabokerektaj oʼbahuahuaypo,
\v 4 “Doʼhued taʼbayo yanhuatiʼ. Dakhuapa onʼyokapone.”
Oʼmanaʼnok kenomeykon taʼbayon onʼhuaʼuy.
\v 5 Tokhuad eʼhuadte taʼba huairi onteʼti konigti oʼkaʼuy
kenpaʼti tereaʼ eʼhuadte konigti oʼkaʼuy. Onteʼti onteʼti
nogbokerek nogbokerek taʼbayo oʼmataʼmonaʼuy.
\v 6 Kenpaʼti baysikdakon jak eretnopoyo oʼhuaʼdepo nogda
oʼbahuahuaypo “¿Opud ayaʼ inmeʼnoete menaʼpo baahueʼ
moʼe̱?” Huabokerektaj oʼmanaʼuy.
\v 7 “Beʼapiʼ oroʼtaj taʼmonahueʼ moʼe̱ne.” Huairitaj
oʼnonaʼuy. “Doʼhued taʼbayo yanhuaʼ. Ke̱yo̱ yanʼbaaʼ.
Dakhuapa onʼyokapone.” Huairia oʼmanaʼuy.
\v 8 Oʼsikdenok taʼba huairi keʼnen huakupe huato̱e̱ʼeritaj
taʼbayo oʼtaʼmonaʼpo, “Huabaaʼeritaj yabatotiak. Huakupe
yabayokeʼ. Taʼpotaʼ huahuaʼeritaj huakkuruda yabayokeʼ. Kenomey
sikyoedda huakkuru onʼbaaʼ taʼpotaʼ yabayok.” Huairia keʼnen
huakupe huato̱e̱ʼeritaj onaʼuy.
\v 9 Kenomey bisikda huaboaʼda onʼbaaʼnig enʼtiakdeʼte
nogtida denario huakupe oʼbayokeʼ.
\v 10 Nog huakkuruda huabaaʼeria aʼtimon taʼpotaʼ onʼtiakdepo
nogi̱timon oroʼtaj boʼyokapone enʼnopo̱e̱ʼtada konigti
oʼbayokeʼuy. Kenomeytakon nogtida denario huakupe
oʼbayokeʼuy.
\v 11 Huakupe onʼto̱e̱depo huaboaʼda huairitaj dakhueaʼda
onʼhuaaʼpo,
\v 12 “Taʼpotaʼ huakaʼeria sueʼda onʼbaaʼnigʼa oroʼnayo ukkaʼda
eʼtaʼteʼte huameʼnoeaʼ oʼbaaʼahuadnigʼa konig kenomeytaj
oʼbayok konigti oroʼtaj boʼyokne.” Huairitaj enʼhuaaʼte,
\v 13 nogtitada “Ontaj dakhueaʼ kahueʼ i̱jje̱y. Nogtida
denario huakupete ijbaaʼapoy o̱ʼna iaʼne iʼbaaʼne, huadiʼ.
\v 14 O̱ʼnen huakupe in iʼta̱e̱ne yahuatiʼ. Taʼpotaʼda
huabaaʼeritaj konigti doada eʼyoktaʼ ijpaki.
\v 15 Doʼhuedda huakupe ijto̱e̱po beʼtapiʼ ijpakpo yokdik
i̱jje̱y. Nogtaj ijpakpo huakkaʼda ijbayoki namaʼda
oʼhuadiayne, huadiayhueʼ meeʼ.” Huairia onaʼuy.
\v 16 Ken aratbut taʼpotaʼ doʼtaj oʼnoknopo̱e̱a̱po konig
huakkuruda huaknopo̱e̱ʼeritaj konigti Diosa oʼbayokapo. Diosa
oʼmanoeanhuahuikaʼapo. —‍Jesúsa oʼmanbatiaʼpakpo
oʼmanmadikaʼuy.
\s Nog aratbuta doʼtaj meʼdarakapone. Jesúsa onteʼti oaʼuyate.
\r (Mr. 10.32-34; Lc. 18.31-34)
\p
\v 17 Jesús Jerusalényo̱ oʼhuaʼdepo oroʼ keʼnen doce
huataʼmoneritaj Jesúsa boʼtohuaʼuy. Meyo̱hueʼda boʼtohuaʼuy.
Oroʼtaj monaʼpo:
\p
\v 18 —‍Jerusalényo̱ oʼhuaʼne. Do huabokerek i̱jje̱po Diosyaʼ
ijtiakuy. Jerusalényo̱ huabokereka sacerdote huairiomeytaj
menʼyokapone. Moisésenbaʼ huamanmadikaʼeritere
menʼyokapone. Ken bueydik o̱ʼe̱. Menʼhuaaʼapone.
\v 19 Nog aratbuttaj judío aratbut ehueʼtaj doʼtaj
onʼbayokapo. Nog aratbuta doʼtaj menʼtierikapone. Huiyokda
pidetbiʼa menʼbitbitapone. Hue̱ypa Cruzte doʼtaj
meʼdarakapone. Bottaʼaʼ eʼtisikdeʼte kubarakyo huakudakaʼda
e̱ʼemeʼtada Diosa meʼnoyhuada̱ʼapone. —‍Jesúsa
monaʼuyne.
\s Jacoboen Juanereen hua̱ye̱a̱ Jesústaj huasiʼpotehuapaʼ oʼnigaʼuy.
\r (Mr. 10.35-45)
\p
\v 20 Zebedeoensiʼpo Jacobo kenpaʼti Juan o̱ʼnepo hua̱ye̱ere
Jesústaj onʼhuahuaʼuy. Konig huairitaj huikudate
onʼtihuadikaʼ ettoneʼa̱ Jesústaj huikudate oʼtihuaduy.
\p
\v 21 —‍¿Kate iʼpak? —‍Jesúsa onaʼnok.
\p —‍O̱ʼna huakhuairi e̱ʼe̱deʼte in doʼhued bottaʼsiʼpo onere
kaʼnikeʼ kenpaʼti onere huairitoneʼ yanʼmanpa̱i̱kaʼ.
—‍Jacoboen Juanenere hua̱ye̱a̱ Jesústaj onaʼuy.
\p
\v 22 —‍Kenpaʼ onahueʼ meneʼ. Do paiʼnada ijnopoʼe̱a̱poy.
¿Menpaʼ doere konigti paiʼda nopoʼe̱ʼdik moʼe̱? —‍Jesúsa
oʼmanaʼuy.
\p —‍E̱e̱ʼ, onere paiʼnada nopoʼe̱ʼdik o̱ʼe̱y. —‍Jesústaj
oʼnonaʼuy Juana Jacoboerea.
\p
\v 23 —‍Buttida ijjay, konig do paiʼda ijnopoʼe̱a̱poy opud
konigti paiʼda moʼnopoʼe̱a̱pone. Nogok do huakhuairi
i̱jje̱depo ijmanikaʼapoy. Doere huakhuairi kaʼneʼpo doʼhuanayo
yahueahueʼdik o̱ʼnene. Kenomey doʼhued Apag Dios aʼnenda
oʼbaktieʼeaʼuynigtaj doʼere huairi oʼbayahueaʼapo. —‍Jesúsa
oʼmanaʼuy.
\p
\v 24 Oroʼa Jesúsen nog diez huataʼmonaʼeria kenda
oʼmape̱e̱po Juantaj Jacobotaere oʼmahua̱diayʼuy. Kenomey
huakhuairi Jesúsere e̱e̱ʼtaʼ onʼpaknok oroʼa
oʼmahua̱diayʼuy.
\v 25 Inte yanʼbatiak Jesúsa oroʼ huanigpe̱i̱kaʼeritaj
monaʼdepo:
\p —‍Nog aratbuten gobierno huairitoneʼ kenpaʼda teyda
onʼmanaʼikaʼnok kenomeyen aratbut huairitaj
nigpe̱i̱kaʼdik o̱ʼnikaʼ.
\v 26 Opudnayo ken konig kikahueʼdik moʼe̱ne. Beʼapiʼ huairi
e̱e̱ʼtaʼ eʼpaknayo nog aratbuttaj kanʼbatihuapokikeʼ.
\v 27 Kenpaʼti beʼapiʼ doʼere huairi e̱e̱ʼtaʼ eʼpaknayo nog
aratbuten huanabaʼ kaʼnikeʼ.
\v 28 Konig do ijkikaʼnig konigti ya̱gʼkikaʼ. “Konig
huanabaʼa mentihuapok.” Aʼikayaʼpo tiakhueʼ i̱jju̱y.
Aratbuttaj aʼtihuapokyaʼpo ijtiakuy. Aratbuten dakhueaʼ eʼkaʼtaj
aʼbakkahueayaʼpo aʼmanigbueyyaʼpo ijtiakuy. —‍Jesúsa oroʼtaj
monaʼuyne.
\s Bottaʼ ekpobigtaj oʼbayareaʼuy Jesúsa.
\r (Mr. 10.46-52; Lc. 18.35-43)
\p
\v 29 Jerusalényo̱ oʼhuaʼpo huakkaʼ jak Jericóyo e̱ʼunhuaʼdeʼ
o̱ʼo̱ro̱kdenok huakkaʼada aratbut Jesústaj onʼtahuaʼuy.
\v 30 Dagope bottaʼ ekpobig onʼhuadpo, “Jesús oʼpokde,”
aratbuta enhuaaʼte huakpobiga̱ onʼpe̱e̱po,
\p —‍Oroʼtaj moʼtinepahuiʼpo bokpoyareaʼ Huairi, Daviden
adhueaʼ huayayo. —‍Jesústaj oʼnonokuyʼuy.
\p
\v 31 —‍Yanʼbatikdeʼ. —‍Aratbuta huiyokaʼda enʼmanaʼtada
nogi̱ti huakkaʼaʼda oʼnonokuyeʼuy.
\p —‍Oroʼtaj moʼtinepahuiʼpo bokpoyareaʼ Huairi, Davidkudaken
adhueaʼ huayayo. —‍ʼUttaʼda oʼnonokuyʼuy.
\p
\v 32 Ken, Jesúsa eʼhuaʼada oʼboatoʼpo. Ekpobigtaj
oʼmanaʼpo:
\p —‍¿Kate boʼpak? —‍Jesúsa oʼmanaʼuy.
\p
\v 33 —‍Ekpoyareaʼtaʼ oʼpaki. Oroʼtaj boyareaʼ, Huairi.
—‍Jesústaj oʼnonaʼuy.
\p
\v 34 Ken, Jesúsa oʼmatinepahuiʼpo eʼmakpoto̱e̱a̱deʼte
huaboaʼda onʼtiahuaydepo Jesúsere onʼhuaʼuy.
\c 21
\s Jerusalényo̱ Jesús oʼkuduy.
\r (Mr. 11.1-11; Lc. 19.28-40; Jn. 12.12-19)
\p
\v 1 Jerusalén meyo̱hueʼda e̱ʼe̱deʼte Betfagé huakkaʼ jakyo
oʼtiakuy. Olivos oteʼ kenteda o̱ʼe̱. Jesús bottaʼ
huanigpe̱i̱kaʼeritaj oʼmataʼmonaʼpo:
\p
\v 2 —‍A̱yon Jerusalén dagyon huakkuruyon huakkaʼ jakyo
yanhuatiʼ. Ke̱yo̱ burra ʼuhua burrasiʼpoere enukuʼ
boʼhuahuayapone. Yanogkujpo doʼtaj menigtotiak.
\v 3 “¿Menaʼpo boʼtohuaʼ?” Beʼapiʼ enaʼnayo “Huairia
oʼpaknok oʼkay. Huaboaʼda onteʼti oʼtotiakapoy.” Ya̱ʼnonatiʼ.
—‍Jesúsa bottaʼ huanigpe̱i̱kaʼeritaj oʼmanaʼuy.
\p
\v 4 Konig Diosen huamanbatiaʼpakeria oaʼuyatenok Jesúsa
burrate kanʼtotiakeʼpo oʼmataʼmonaʼuy. Oʼmadoyaʼpo:
\q
\v 5 Jerusalén aratbuttaj yanaʼ: “Yanʼmaboʼ. O̱ʼnen Huairi
opudtaj boʼhuatiakne. Konig huanabaʼ huiyokaʼ ahueʼ o̱ʼe̱po
burrosiʼpote oʼhuadpo oʼtiakapo. Burra katepiʼ huamabaʼhuiʼeri
o̱ʼe̱.” Diosen huamanbatiaʼpakeria kenpaʼ oʼmadoyaʼuyate.
\p
\v 6 Ken Jesúsen huanigpe̱i̱kaʼeria konig Jesúsa
oʼmanaʼdenig onʼhuaʼdepo o̱gkaʼuyate.
\v 7 Burra huasiʼpoere onʼtotiakuy. Huanigpe̱i̱kaʼeriomeyen
huaokaʼ burrataʼpite onʼhueda̱ʼdenok Jesúsa burrataʼpite
oʼhuaddeʼuy.
\v 8 Jesúsere huakkaʼda aratbut onʼkupopakdepo dagte
huakkuruyon huaok dagte onʼbahueda̱ʼpo kente Jesús oʼpokapo
onʼnopo̱e̱po huaok onʼbahueda̱ʼuy. Huakkaʼ nogomey o̱hue̱y
ʼopi baʼkutaj onʼbaktega̱ʼdepo dagte onʼbahueda̱ʼuy.
\v 9 Huakkurute hua̱e̱ʼeria kenpaʼti huataʼpoeria ayaʼada
huaboaʼda ʼuttaʼda onʼdaʼpo:
\p —‍Huairitoneʼ Daviden adhueaʼ huayayo ʼuruaʼnanada
o̱ʼi̱kaʼ. Dios Huairia ʼuruaʼda meʼtaʼmonaʼuyate. Dakiti
Dios. —‍Aratbuta ʼuttaʼnada oʼnokoyʼuy.
\p
\v 10 Jerusalényo̱ Jesúsa eʼkuddeʼte ayaʼ huakkaʼ jakyo
hua̱e̱ʼeria diga̱ʼda onʼbatiaʼpakpo:
\p —‍¿Beʼa in ya̱ʼe̱? —‍Huakkaʼada huayahuaya onʼbatiaʼpakuy.
\p
\v 11 —‍Galilea huadaribayo huakkaʼ jak Nazaret hua̱e̱ʼeri o̱ʼe̱.
Jesús o̱ʼe̱. Diosen huamanbatiaʼpakeri o̱ʼe̱. —‍Huakkaʼ
aratbut e̱gkupopakyaʼ onʼbatiaʼpakuy.
\s Diosen jakyaʼ huabahuayaʼeritaj oʼmaenʼuy Jesúsa.
\r (Mr. 11.15-19; Lc. 19.45-48; Jn. 2.13-22)
\p
\v 12 Jesúsa Diosen jakyo oʼkudondepo ayaʼ ʼuhua
huabahuayaʼeritaj oʼmaoro̱kaʼ. Kenpaʼti ayaʼ huabakbaeʼeritaj
oʼmaoro̱kaʼuy. Kenpaʼti huakupe huakabiaʼerien kutopa
oʼmakmaenaʼuy. Kenpaʼti tukkuʼ ʼuhua huabahuayaʼerien
huahuadtaj oʼmakmaenaʼuy.
\v 13 Oʼmanaʼpo:
\p —‍Apagbaʼte oʼmadoyaʼuyate. “In doʼhued jak o̱ʼe̱.
Aʼtionaʼpakyaʼpo aratbut i̱yo̱da onʼtiakikaʼ. Konig
huabereʼerien jakonig opudomeya̱ moʼto̱e̱ne.” Apagbaʼte
kenpaʼ oaʼ. —‍Jesúsa huabahuayaʼeritaj oʼmanaʼuy.
\p
\v 14 Diosen jakyo sueʼda huakpobig sueʼda huakketkon Jesústaj
onʼhuatiaknok oʼbayareaʼuy.
\v 15 Sacerdote huairi kenpaʼti Apagbaʼ huamadoyaʼeri o̱ʼnepo,
Jesús eʼbayareaʼte onʼtiahuaydepo, Diosen jakyo huasiʼpo
Jesústaj “On ʼuruaʼnanada huairitoneʼ i̱ʼe̱. Daviden
adhueaʼ huayayo i̱ʼe̱.” Huasiʼpoa ʼuttaʼda eʼnonaʼte huairi
onʼpe̱e̱depo onʼdiaypo:
\p
\v 16 —‍¿Inomey huasiʼpoa boʼhuaaʼnig menpaʼ iʼpe̱e̱?
—‍Jesústaj oʼnonaʼuy.
\p —‍E̱e̱ʼ ijpe̱e̱y. Aʼnenda Apagbaʼte David oʼmadoyaʼuyate
opuda̱da boʼtiahuayikaʼne.
\q Huasiʼpo yo̱bederea “ʼuruaʼda o̱ʼe̱,” onʼhuaaʼapo Apagbaʼte
kenpaʼ oaʼuyate.
\m —‍Jesúsa oʼmanaʼuy.
\p
\v 17 Judío huairitaj oʼbakhuaʼdepo huakkaʼ jak Betaniayo
oʼhuaʼuy. Ke̱yo̱ oʼtayʼuy.
\s Hue̱ymey higuerataj “onteʼti dapakhueʼdikda i̱ʼe̱a̱pone,” Jesúsa onaʼuy.
\r (Mr. 11.12-14, 20-26)
\p
\v 18 Sikyoedmon onteʼti Jerusalényo̱ Jesús oʼkumejdepo
aypotaʼ o̱e̱ʼuy.
\v 19 Hue̱ymey higuera dagte oʼtiahuaypo oʼhuahuaʼuy.
Huakutayoʼda o̱ʼe̱nok,
\p —‍Onteʼti dapakhueʼdikda i̱ʼe̱a̱pet. —‍Jesúsa higuerataj
onaʼnok i̱dada higuera oʼayonʼuy.
\v 20 Oroʼ oʼtiahuaydepo,
\p —‍Kenpihuay. ¿Menpaʼ i̱dada oʼayon? —‍Oroʼa Jesústaj
onaʼnok.
\p
\v 21 —‍Dakaʼ eknopo̱e̱ʼnayo konig higuerataj ijkaʼdey
konigti ʼuruaʼda kaʼdik moʼe̱a̱pone opuda̱kon. Nog
kenpaʼti dakaʼ moknopo̱e̱po “In oteʼ yatohuaʼ, Dios.
E̱ʼpo̱gyo̱ yaen.” Tionaʼpakdik moʼe̱a̱pet. Kenpaʼ
eʼtionaʼpakdeʼte Diosa oʼenapo.
\v 22 Eknopo̱e̱ʼnayo katepiʼ iʼpakpo iʼtionaʼpaknok Diosa
oʼkikaʼapo. —‍Jesúsa oroʼtaj monaʼuyne.
\s “Yabayareadhuatiʼ. ¿Beʼa menaʼuy?” Jesústaj judío huairia oʼnonaʼuy.
\r (Mr. 11.27-33; Lc. 20.1-8)
\p
\v 23 Nogok Diosen jakyo Jesúsa oʼkudondepo eʼmanmadikaʼte
sacerdote huairi huatoneʼ huairiere Jesústaj onʼhuatiakpo:
\p —‍¿Yabayareadhuatiʼ. Beʼa menaʼuy? —‍Jesústaj
oʼnonaʼuy.
\p
\v 24 —‍Huakkuru doʼtaj meʼnakonen. Opud enaʼnayo keʼna
“yabayareaʼ,” menaʼuyne do kenpaʼti oʼnonaʼapone.
\v 25 “Bautiza yamagkikaʼ.” ¿Beʼa Juantaj yanaʼuy,
huabokereka Diosapiʼ? —‍Jesúsa oʼmanaʼnok. Ken huairiayoʼ
huayahuaya onpayoʼ onʼbatiaʼpakpo:
\p —‍Diosa Juantaj oʼtaʼmonaʼuy. Oroʼa eaʼnayo “¿Kenda Juana
doʼtaj beʼtiaʼikuynig menaʼpo oknopo̱e̱hueʼ moʼu̱y?” Oroʼtaj monaʼapone.
\v 26 “Huabokereka Juantaj onaʼuy.” Oroʼa enaʼnayo aratbuta
oroʼtaj dakhueʼda mogkaʼapet konige̱po Diosen
huamanbatiaʼpakeri Juan o̱ʼe̱ʼuy aratbut oʼnoknopo̱e̱.
—‍Judío huairia huayahuaya onʼbatiaʼpakdepo:
\p
\v 27 —‍Beʼa Juantaj yanuye̱t oroʼ nopo̱e̱hueʼ o̱ʼe̱y.
—‍Huairia Jesústaj oʼnonaʼuy.
\p —‍“Yabayareaʼ.” Keʼna menaʼuyne do kenpaʼti onahueʼ
o̱ʼneapone. —‍Jesúsa oʼmanaʼuy.
\s Jesúsa bottaʼ isiʼpotaj oʼmanbatiaʼpakpo oʼmanmadikaʼuy.
\p
\v 28 —‍Huabokerek bottaʼ huasiʼpo oʼto̱e̱ʼuy. Nogtatida
huasiʼpotaj “Oy doʼhued uva taʼbayo yahuaʼpo yabaaʼ.” Huaoa
onaʼuy.
\v 29 “Keʼ baahuey.” Eʼada aʼtimon huadakda oʼnopo̱e̱po
aʼbaayaʼpo oʼhuaʼuyate.
\v 30 Aʼti huaoj nogsiʼpotaj oʼhuahuaʼ. Konigti onaʼuy. “Oy
doʼhued uva taʼbayo yahuaʼpo yabaaʼ.” Huaoa onaʼuynigʼa.
“E̱e̱ʼ ijkaʼapoy.” Keʼna huaojtaj onaʼuy. Kenpaʼ enaʼada
huahueʼ o̱ʼu̱y.
\v 31,32 ¿Menata huasiʼpoa huaoj oʼpaknig yaʼkaʼuy? —‍Jesúsa
judío huairitaj oʼmanaʼuy.
\p —‍Huakkuru e̱ʼhuana huasiʼpo konig huaoj oʼpaknig
oʼkaʼuy. —‍Huairia Jesústaj oʼnonaʼuy.
\p —‍“Yanʼnopoʼkoreaʼ onteʼti Diosen ya̱gʼkikatiʼ.” Juan
Bautista opudtaj monaʼuynigʼa opuda̱ nopoʼkoreahueʼ moʼu̱y.
Oknopo̱e̱hueʼda moʼu̱y. Gobierno huakupe huabaeʼeria kenpaʼti
huakupete huabakdejeriomeynayo Juana eʼmanmadikaʼte
onʼnopoʼkoreaʼpo oʼnoknopo̱e̱ʼuyate. Opud kenomeytaj
eʼbatiahuayada eknopo̱e̱ʼtaj nopoʼkoreahueʼ moʼu̱ynok.
Konige̱po gobierno huakupe huabaeʼeria kenpaʼti huakupete
huabakdejeriere huakkuruda Diosensiʼpo o̱ʼneapo. Opudnayo
taʼpote Diosensiʼpo e̱ʼdikpiʼ moet. Buttida ijjay. —‍Jesúsa
judío huairitaj oʼmanaʼuy.
\s Huairien taʼba hua̱ta̱to̱e̱ʼeria dakhueaʼda onʼtakaʼuy. Ken konig Jesúsa oʼmanbatiaʼpakpo oʼmanmadikaʼuy.
\r (Mr. 12.1-12; Lc. 20.9-19)
\p
\v 33 —‍In ijmanbatiaʼpakapoy dakaʼ yanʼpe̱e̱tiʼ. Huairien
taʼbayo uva huakpi onʼbatukeʼuy. Uva setda huada huakpi
onʼbatukeʼuy. Onʼtiokpakaʼuy. Uva huada huasapaʼaʼ sipanaʼ
ʼuruda oʼkogkaʼ. Huaʼia aʼsapayaʼpo oʼkogkaʼuy. Taʼba huatiokaʼ
kutayoda kutopa oʼkaʼuy.
\p Kenokaʼ uva taʼba hua̱ta̱to̱e̱ʼeritaj taʼba oʼbaktoyokuy.
Oʼyokdepo bidteda nogbayo huairi oʼbakhuaʼuyate. Nogbayo
ijhueʼda o̱ʼu̱yate.
\v 34 Kenokaʼ uva huada oʼboyogdenok taʼbayo
oʼmataʼmonaʼuyate. Huanabaʼtaj oʼmataʼmonaʼuyate. Sueʼda
huada kanʼtotiakeʼpo oʼmataʼmonaʼuyate.
\v 35 Taʼbayo enʼtiakte hua̱ta̱to̱e̱ʼeria huairien huanabaʼtaj
onʼmato̱e̱po nogtaʼtida onʼbitbituyate. Nogtaj oʼdarakuy.
Nogtaj onʼpaʼeaʼuy.
\v 36 Onteʼti nogi̱ti huakkaʼ huanabaʼtaj oʼmataʼmonaʼuy.
Huada kanʼtotiakeʼpo oʼmataʼmonaʼuy. Taʼbayo enʼtiakdeʼte
hua̱ta̱to̱e̱ʼeria konig huakkurueri huanabaʼtaj onʼmagkaʼuy
konigti kenomeytaj onʼbarakuyate.
\p
\v 37 Keneʼhua̱ya̱ʼ huairia huasiʼpo oʼtaʼmonaʼuy. Kentanayo
ʼuruaʼda onʼdeapet oʼnopo̱e̱po.
\v 38 Huasiʼpokon eʼtaʼmonaʼtada taʼba hua̱ta̱to̱e̱ʼeria
huasiʼpotaj onʼtiahuaydepo “Huairi eʼbueydeʼte huasiʼpoa ayaʼ
huaojen baeʼdik o̱ʼe̱a̱po. Huairien taʼba oroʼen kenpaʼda
moʼta̱e̱ʼpo huasiʼpotaj moʼdarak.” Onpayoʼ onʼbatiaʼpakuy.
\v 39 Ken huasiʼpotaj onʼto̱e̱po taʼbayaʼ onʼto̱o̱ro̱kpo,
oʼdarakuy, ken. —‍Jesúsa ken konig oʼmanbatiaʼpakuy.
\p
\v 40 —‍¿Taʼbayo huairi oʼtiakdepo, hua̱ta̱to̱e̱ʼeritaj menpaʼ
magkaʼdik ya̱ʼe̱? ¿Menpaʼ moʼnopo̱e̱? —‍Jesúsa judío
huairitaj oʼmanaʼnok,
\p
\v 41 —‍Matinepahuihueʼda dakhueaʼ huakaʼeritaj oʼbarakapo.
Taʼba nogomey hua̱ta̱to̱e̱ʼeritaj oʼbayokapo. Kenomeya̱nayo
i̱da keʼnen uva huada onʼtatotiakapo. —‍Jesústaj
oʼnonaʼuy.
\q
\v 42 —‍In Apagbaʼ boʼtiahuaydeʼuy:
\q Huid jak o̱gkaʼpo jak huakaʼeria Diosen ʼuru huidda
e̱ʼhua̱e̱ʼtaj pakhueʼ o̱ʼnepo o̱ʼnenʼuy. Ken huidte Diosnayo
oʼpak ken huidte huaboroʼ jakda oʼkaʼapo. Kenda Dios Huairia
oʼkaʼapo ʼurudapitaʼ oʼkaʼ, oʼnopo̱e̱y. Apagbaʼte kenda oaʼ.
\m
\v 43 Konige̱po Diosen Huairitaj nogomeya̱ oʼnoknopo̱e̱po
ʼuruaʼda onʼnigpe̱i̱kaʼapo. Diosen ʼuruda huasiʼpo o̱ʼneapo.
Opudomeytanayo moʼeneapone.
\v 44 Konig huidtoneʼtaj oʼtikudeʼpo oʼnokketo̱gkaʼapo ken
konig e̱ʼdik o̱ʼneapo. Diosen Huairitaj oknopo̱e̱hueʼ
o̱ʼnepo dakhueʼda o̱ʼneapo. Huidtoneʼ kutahueyaʼ eʼtikotnayo
konig hua̱o̱ga̱da yaʼmagkaʼapet. Ehueʼda o̱ʼneapo. Konigti
nopoʼkoreahueʼ hua̱e̱ʼeritaj Diosa castiga oʼmagkaʼapo.
Kenpaʼda ehueʼdikda o̱ʼneapo. —‍Jesúsa judío huairitaj
oʼmanaʼuy.
\p
\v 45 Sacerdote huairi fariseo huamanmadikaʼeriere Jesúsen
eʼmanbatiaʼpaktaj onʼpe̱e̱depo, Jesúsa oroʼtaj boʼtiaʼpakne
onʼnokotuy. Oroʼa huairien taʼba hua̱ta̱to̱e̱ʼeri o̱ʼneaʼ
Jesúsa boʼtiaʼpakne judío huairiomeya̱ oʼnokotdepo,
\v 46 Jesústaj huabakuda̱ʼ jakyo eʼtohuataʼ onʼpaknigʼa
aratbuttaj onʼmakmeʼpukpo tohuahueʼdik o̱ʼnuy. Jesús Diosen
huamanbatiaʼpakeri o̱ʼe̱. Aratbuta oʼnoknopo̱e̱nok aratbuttaj
onʼmakmeʼpukuy huairia.
\c 22
\s Huairia huasiʼpotaj e̱ʼta̱to̱e̱pakte fiesta oʼnigkaʼuyate. Jesúsa oʼmanbatiaʼpakpo oʼmanmadikaʼuy.
\p
\v 1 Ken onteʼti Jesúsa ken konig oʼmanbatiaʼpakpo,
oʼmanmadikaʼuy.
\p
\v 2 —‍Dios Huairitaj eʼnigpe̱i̱kaʼ ken konig huairiensiʼpo
e̱ʼta̱to̱e̱pak fiesta o̱ʼe̱. Gobierno huairiensiʼpo
oʼto̱e̱pakaponok huairia fiesta oʼnigkaʼuyate.
\v 3 Huakkaʼtada kenokaʼ yanʼtiaktiʼ fiesta aypo monʼbapeʼ
ikken oʼmanaʼdemeʼte. Ken aypo eʼmahue̱ydeʼte huanabaʼ
oʼmataʼmonaʼuyate. “Kenomeytaj ijmanaʼmey kentaj
yanʼbatotiak.” Oʼmanaʼuyatenok. Huanabaʼa “Yanʼtiak.”
Enaʼtada tiakhueʼ o̱ʼneʼuyate. Eʼtiaktaʼ pakhueʼ o̱ʼnepo
tiakhueʼ o̱ʼneʼuy.
\v 4 Nogomeytakon huanabaʼtaj oʼmataʼmonaʼpo,
“Kenomeytaj yanʼtiak ijmanaʼdemey. Vaca huasihuada
ijbatiarakamey. Vacasiʼpo ijbatiarakamey. Vacaere aypoere
oʼhue̱yde. Oyedda eʼto̱e̱pak aypotaj yanʼtiak. Huairia
monaʼne.” Yanʼmanatiʼ.
\v 5 Onʼhuaʼdepo onʼmanaʼnigʼa. Nigpe̱e̱hueʼ o̱ʼnepo
onʼtierikpo ehuaʼtaʼ pakhueʼ o̱ʼneʼuy. Sueʼada eʼpe̱e̱a̱da
taʼbayo onʼhuaʼuy. Noga̱ huabahuayaʼ jakyo onʼhuaʼuy.
\v 6 Nogomey onʼpe̱e̱depo huairien huanabaʼtaj
onʼmabitbituy. Dakhueaʼda onʼmagkaʼuy. Nogte onʼbarakuy.
\v 7 Huairia kenda oʼmatipe̱e̱depo huakkaʼda oʼbahuadiaypo
“Yanhuatiʼ. Kenomey huabarakeritaj yanʼbarak. Kenomeyen
huakkaʼ jaktaj yanʼmakhui̱g.” Hua̱ʼen sorotatataj
oʼmanaʼuyate.
\v 8 Kenokaʼ “Eʼto̱e̱pak fiesta ayaʼda oʼkaʼdey ayaʼ aypo
eʼmahue̱ydeʼtada kenomey eʼtiaktaʼ pakhueʼ o̱ʼnenok
\v 9 jak nopoyo kente aratbut onʼkupopakikaʼ kente
yanhuatiʼ. Ayaʼtada moʼbahuahuayapetnigtaj, ‘Yanʼtiak,
eʼto̱e̱pak aypo monʼbapeʼ.’ Yanʼmanatiʼ.” Huairia
huanabaʼtaj oʼmanaʼuyate.
\v 10 Huanabaʼ onʼpe̱e̱depo kurute onʼhuaʼuy. Ayaʼda
onʼbahuahuaydepo huairien jakyo onʼbatotiakpo aypo aʼbapeyaʼpo
onʼbatotiakpo huadakda dakhueʼdaere onʼbatotiaknok jakyo
hueda̱ʼda o̱ʼu̱y.
\p
\v 11 Ayaʼda onʼkuddepo ʼuru eʼto̱e̱pak huaok onʼbaenigʼa
nogbokerekatida othueʼ o̱ʼu̱yate. Gobierno huairi oʼkudondepo
othueʼ oʼtiahuayʼuyate.
\v 12 “ʼUru eʼto̱e̱pak huaok othueʼ e̱e̱ʼa̱da menpaʼ i̱yo̱da
iʼkud, huadiʼ.” Huairia enaʼtada keʼna aʼtokhueʼda
o̱ʼu̱yate.
\v 13 “Huamataʼkoypiʼ huaʼitakpipenkon yanʼtinukuʼ.
Sikki̱re̱gyo̱ yanenʼ. Ke̱yo̱ kenpaʼda oʼhuikonhuahuaʼapo
kenpaʼti paiʼda oʼnopoʼunhuahuaʼapo.” Huairia huanabaʼtaj
oʼmanaʼuyate, ken.
\v 14 “Doʼhued huasiʼpotaj yanoknoponhuatiʼ.” Diosa
huakkaʼtada oʼmanaʼikaʼ. Sueʼada oʼnoknopo̱e̱nok sueʼtada
Diosa oʼbaktieʼeaʼapo. Dios Huairitaj eʼnigpe̱i̱kaʼ in konig
fiesta o̱ʼe̱. —‍Jesúsa oʼmanbatiaʼpakpo oʼmanmadikaʼuy.
\s “¿Menpaʼ Romano gobierno huairitaj huakupe yokikaʼdik o̱ʼe̱?” Onʼbatiaʼpakuy.
\r (Mr. 12.13-17; Lc. 20.20-26)
\p
\v 15 Kenokaʼ fariseo huamanmadikaʼeria oʼnokhuaʼdepo
“Jesúsa namaʼda kaeʼ kentaj kate onaʼdik o̱ʼe̱,”
huayahuaya onʼbatiaʼpakuyate. Jesúsa namaʼda eaʼnayo
dakhueaʼda oaʼ huaaʼdik o̱ʼe̱a̱pone. Onʼbatiaʼpakuyate.
\v 16 Konige̱po Jesúste onʼmataʼmonaʼuyate. Sueʼda
fariseomey sueʼda Herodes huamanmadikaʼeria Jesúste
onʼhuahuaʼuy. Oʼnonaʼpo:
\p —‍Buttida iaʼikaʼ. Konig aratbut kaʼdik o̱ʼnikaʼ, kenda
Diosa oʼpak buttida iʼmanmadikikaʼne. Beʼapiʼ aratbut
huairiapiʼ ontaj eʼpe̱e̱tada meʼpukhueʼda i̱ʼe̱po buttida
iʼmanmadikikaʼ.
\v 17 ¿Menpaʼ Romano gobierno huairitaj huakupe yokikaʼdik
o̱ʼe̱? ¿Yokhueʼdikpiʼ o̱ʼe̱, huamanmadikaʼeri? —‍Fariseo
huamanmadikaʼeria Herodes huamanmadikaʼeria Jesústaj
oʼnonaʼuy.
\p
\v 18 Jesúsa namaʼda yaaʼapetpiʼ namaʼda kaeʼpo
meʼnonaʼne. Jesúsnayo oʼnokotpo,
\p —‍Huadakda i̱jje̱y opuda̱da huataʼda namaʼda
moʼtinopo̱i̱kaʼne. ¿Do dakhueaʼ kaeʼpo menaʼpo namaʼda
oʼnonaʼ?
\v 19 Men huakupe gobierno huairitaj yokdik ya̱ʼi̱kaʼ.
Menʼtiahuayʼeaʼ. —‍Jesúsa oʼmanaʼuynok.
\p Ken denario huakupe eʼyokte
\v 20 Jesús oʼtiahuaydepo,
\p —‍¿Huakupete beʼed huakok ya̱ʼe̱? ¿Huakupete beʼed huadik
eʼmadoyaʼ ya̱ʼe̱? —‍Jesúsa oʼmanaʼuy.
\p
\v 21 —‍Romano gobierno huairien huakok huadikere o̱ʼe̱.
—‍Jesústaj oʼnonaʼuy.
\p —‍Gobiernoen e̱ʼhua̱e̱ʼ yanʼyokikatiʼ. Kenpaʼti Diosen
e̱ʼhua̱e̱ʼ ya̱gʼkikaʼpo yanʼyokikatiʼ. —‍Jesúsa oʼmanaʼuy.
\p
\v 22 Kenpaʼ onʼpe̱e̱depo, kenpihuay, ʼuruaʼda oaʼ
onʼnopo̱e̱po Jesústaj oʼnokhuaʼuy.
\s ¿Menpaʼ aratbut kubarakyaʼ noyhuaddik ya̱ʼneapet?
\r (Mr. 12.18-27; Lc. 20.27-40)
\p
\v 23 Saduceo huamanmadikaʼeria aratbut kubarakyaʼ onteʼti
noyhuadhueʼ o̱ʼneapo onʼbatiaʼpakikaʼuy. Kenmeʼnoete
Saduceoa Jesústaj onʼhuahuaʼpo oʼnonaʼpo:
\p
\v 24 —‍“Huabokerek eʼto̱e̱pakada huasiʼpo to̱e̱hueda̱da
eʼbueynayo keʼnen huamaʼbuy ayhuataj to̱e̱pakdik o̱ʼe̱po
huamaʼbuykudaktaj huasiʼpo kanigto̱e̱ʼ.” Moisésa aʼnenda
oʼmanaʼuyate.
\v 25 Ken oroʼere siete huamaʼbuy o̱ʼnuy. Huakkurueria
oʼto̱e̱pakdepo nogok okbueyʼuyate. Sigpiʼ huasiʼpo to̱e̱hueʼada
okbueyʼuy. Nog huamaʼbuya ekbuey ayhuataj oʼto̱e̱pakuy.
\v 26 Konigti huakkuruerien ayhua oʼto̱e̱po huasiʼpo
to̱e̱hueʼada okbueyʼuy. Konigti ayaʼada huamaʼbuy o̱gkaʼuy.
Ayaʼda huamaʼbuya huakkuruerien ayhuataj onʼto̱e̱pakdepo
onʼtimabueyʼuy. Sieteaʼ huamaʼbueya ayhuataj onʼto̱e̱pakdepo
onʼmabueyʼuy.
\v 27 Taʼpotaʼ ayhuakon oʼbueyʼuy.
\v 28 ¿Nogok aratbut kubarakyaʼ onteʼti enʼnoyhuaddeʼte
keʼna ayhua beʼed hua̱to̱e̱a̱ʼtaj ya̱ʼe̱a̱pet? Ayaʼada
huamaʼbuya onʼto̱e̱ʼuy, huamanmadikaʼeri. —‍Saduceoa
Jesústaj oʼnonaʼuy.
\p
\v 29 —‍Opud Apagbaʼ nopo̱e̱hueʼda moʼe̱ne. Kenpaʼti Dios
teyda o̱ʼe̱ oknopo̱e̱hueʼda moʼe̱po namaʼda
moʼnopo̱i̱kaʼne.
\v 30 Aratbut onʼbueydepo onteʼti kubarakyaʼ onʼnoyhuaddepo
to̱e̱pakhueʼdik o̱ʼneapo kenpaʼti hua̱yo̱bu kato̱e̱pakeʼpo
bayokhueʼdik o̱ʼneapo. Aratbut kubarakyaʼ onteʼti
onʼnoyhuaddepo konig Diosen huataʼmoneri kurudyo̱ o̱ʼne
konigti o̱ʼneapo. Diosen huataʼmoneri to̱e̱pakhueʼ
o̱ʼnikaʼ.
\v 31 Aratbut kubarakyaʼ onteʼti onʼmanoyhuadapo nopo̱e̱ʼdik
moʼe̱ne. Apagbaʼte Diosa kenpaʼ oaʼuyate. Moisésenbaʼte
konig boʼtiahuayikaʼ.
\v 32 “Abrahamen Dios i̱jje̱y. Isaacen Dios i̱jje̱y. Jacoben
Dios i̱jje̱y.” Diosa oaʼuyate. Kenpaʼ eaʼte inomey huabokerek
aʼnenda onʼbueyonʼuyate. Diosere onʼnoeonhuahuikaʼ.
Eʼbueyen Dios ehueʼda o̱ʼe̱. Dios aratbut huanoikaʼerien Dios
o̱ʼe̱. —‍Jesúsa oʼmanaʼuy.
\p
\v 33 Jesústaj onʼpe̱e̱depo ʼuruaʼnada oaʼ huakkaʼada aratbuta
onʼtinopo̱e̱ʼuy.
\s Diosen eʼmanaʼ menata hueretda inigpe̱e̱po kikaʼdik ya̱ʼe̱.
\r (Mr. 12.28-34)
\p
\v 34-36 Jesúsa ʼuruaʼda oaʼnok Saduceo aratbut onteʼti
onahueʼ o̱ʼnuy Jesústaj. Kenpaʼ fariseo huamanmadikaʼeria
onʼnopoendepo o̱gkupopakpo Jesúsa namaʼda yaaʼapetpiʼ
¿kateaʼ onaʼdik o̱ʼe̱a̱po? Onʼnopo̱e̱po,
\p —‍¿Diosen eʼmanaʼ menata hueretda inigpe̱e̱po kikaʼdik
ya̱ʼe̱, Huamanmadikaʼeri? —‍Fariseo huamanmadikaʼeria
Jesústaj onaʼuy.
\p
\v 37 —‍“Dios Huairitaj diʼnanada yanikaʼ. Huanopoʼabetaʼ
huakkaʼda yanʼpakpo Diostaj diʼ yanikaʼ. Hua̱so̱ʼa̱betaʼ
huakkaʼda yanʼpakpo Diostaj diʼ yanikaʼ. Huanoki̱re̱ga̱betaʼ
huakkaʼda yanʼpakpo Diostaj diʼ yanikaʼ. Eʼnopo̱i̱kaʼa
yanʼeretpakpo Diostaj diʼ yanikaʼ.”
\v 38 Kenda Diosen hueretda eʼmanaʼ iʼnigpe̱i̱kaʼpo kikaʼdik
o̱ʼe̱. Huakkuruda kenda eʼmanaʼ o̱ʼe̱.
\v 39 Diosen taʼpotaʼ eʼmanaʼ konigtimon o̱ʼe̱. “Konig
huataʼ diʼda moʼi̱kaʼne konigti nog aratbuttaj diʼda
yanʼmaikaʼ.”
\v 40 Kenda ijjaʼnig Moisésen eʼmanaʼpiʼ konigti ayaʼda
o̱ʼe̱. Kenpaʼti Diosen huamanbatiaʼpakeri eʼmanmadikaʼpiʼ
konigti ayaʼda o̱ʼe̱. —‍Jesúsa oʼmanaʼuy.
\s ¿Beʼed adhueaʼ huayayo o̱ʼe̱ Cristo?
\r (Mr. 12.35-37; Lc. 20.41-44)
\p
\v 41 Fariseo huamanmadikaʼeri Jesústaj e̱gkupopakte,
\p
\v 42 —‍¿Cristotaj katiaʼ moʼtinopo̱e̱ʼ? ¿Beʼed adhueaʼ
huayayo o̱ʼe̱? —‍Jesúsa oʼmanaʼuy.
\p —‍Daviden adhueaʼ huayayo o̱ʼe̱. —‍Jesústaj oʼnonaʼuy.
\p
\v 43 —‍Davidtaj Diosen Noki̱re̱ga̱ oʼnopoʼto̱e̱denok,
“Cristo doʼhued Huairi meʼta̱e̱ne.” ¿Menaʼpo Davida
kenpaʼ yaaʼuyate?
\q
\v 44 “Doere teyda yamanaʼikaʼ. Ayaʼda o̱ʼnen takaʼ
oknopo̱e̱hueʼ hua̱e̱ʼerikon nogokaʼda huaboaʼda ontaj
nigpe̱i̱kaʼdik o̱ʼneapo.” Doʼhued Huairi Cristotaj Diosa
onaʼuy, aʼnennada Davida oaʼuyate.
\m
\v 45 “¿Doʼhued Huairi Cristo o̱ʼe̱,” David eaʼnayo Cristo
Daviden adhueaʼ huayayo menpaʼ e̱ʼdik ya̱ʼe̱? —‍Jesúsa
oʼmanaʼuy.
\p
\v 46 Fariseo onʼpe̱e̱depo konig aʼtokhueʼdikda o̱ʼnepo kate
onaʼdik o̱ʼe̱ nopo̱e̱hueʼda o̱ʼnuy. Onaʼti onahueʼ
o̱ʼnuy.
\c 23
\s Fariseo huamanmadikaʼeritaj kenpaʼti Moisésenbaʼ huamanmadikaʼeritaj Jesúsa oʼbatiaʼpakuy.
\r (Mr. 12.38-40; Lc. 11.37-54; 20.45-47)
\p
\v 1 Huakkaʼ aratbut Jesústaj enʼtikupopakte kenpaʼti
Jesúsen huanigpe̱i̱kaʼeribetaʼ o̱ʼnenok ayaʼtada Jesúsa
oʼmanaʼpo:
\p
\v 2 —‍Moisésenbaʼ huamanmadikaʼeri kenpaʼti fariseo
huamanmadikaʼeriere Moisésenbaʼ manmadikaʼdik
o̱ʼnikaʼapo.
\v 3 Konige̱po kenomeytaj yanʼmanigpe̱i̱kaʼ kenpaʼti
kenda kaʼdik enaʼte kennayo ya̱gʼkikatiʼ. Konig
huamanmadikaʼeria o̱gkikaʼnignayo kikahueʼ yanikatiʼ. Kenda
onʼmanikaʼnignayo kikahueʼ o̱ʼnepo dakhueʼda o̱gkikaʼ.
\v 4 Nogda nogda huakkaʼda ya̱gʼkikaʼ opudtaj monaʼikaʼnigʼa.
Ayaʼda menpaʼ kikahueʼdik moʼe̱ne. Huamanmadikaʼerianayo
kenda onʼmanaʼikaʼnigʼa katepiʼ sigpiʼ kahueʼdikda
o̱ʼnikaʼ.
\v 5 Aratbuta menʼtiahuayeʼpo huamanmadikaʼeria ayaʼda
o̱gkikaʼ. Aratbuta menʼtiahuayeʼpo Apagbaʼsiʼpo huanoyte
onʼbetaʼikaʼ kenpaʼti huaʼopite onʼbetaʼikaʼ. Kenpaʼti
aratbuta menʼtiahuayeʼpo huabida̱da o̱gkubogpiokdeaʼikaʼ
huaoktaj.
\v 6 Fiesta aypo eʼbapeʼnayo huairien huahuadte eʼhuadtaʼ
onʼeretpakikaʼ kenpaʼti judíoen hua̱i̱takeʼ jakyo huairien
huahuadte eʼhuadtaʼ onʼeretpakikaʼ.
\v 7 Huakkaʼ jak eretnopoyo eʼhuaeʼte, “Iʼtiak huairi,”
kenpaʼti “Iʼtiak huamanmadikaʼeri,” enaʼtaʼ
onʼeretpakikaʼ. Apagbaʼ huamanmadikaʼeri kenpaʼti fariseo
huamanmadikaʼeri kenpaʼ eʼpe̱i̱kaʼtaʼ onʼeretpakikaʼ.
\p
\v 8 “Huamanmadikaʼeri, menonaʼ,” manahueʼ yanikaʼ.
Ayaʼda huamaʼbuy moʼmaene kenpaʼti nogtida
Huamanmadikaʼeri moʼta̱e̱ne. Cristoyoʼda moʼta̱e̱ne.
\v 9 Kenpaʼti in huadariyo nogbokerektaj “pag,” manahueʼ
yanikaʼ. Nogtida Pag moʼta̱e̱ne. Kurudyo̱ o̱ʼe̱.
\v 10 “Huairi menonaʼ,” manahueʼ yanikaʼ Cristoyoʼda
Huairi o̱ʼe̱nok.
\v 11 Nogtaj huabatihuapokeʼeri keʼna opuden huairi o̱ʼne.
Huabatihuapokeʼeritaj Diosa oʼpak.
\v 12 Kenomey “huairitoneʼ i̱jje̱y,” huataʼda
huatinopo̱e̱ʼeri ehueʼdikda o̱ʼneapo. Kenomey “huairi
ehueʼda i̱jje̱y,” huanopo̱e̱ʼeria konig huairi o̱ʼneapo.
\p
\v 13 Moisésenbaʼ huamanmadikaʼeri fariseo
huamanmadikaʼeriere paiʼda moʼnopoʼe̱a̱pone. Huadakda o̱ʼne,
ʼuruda huamanmadikaʼeri o̱ʼne. Aratbuta opudtaj
menʼtinopo̱e̱ʼpo kenpaʼda boʼeretpakikaʼne. Namaʼda
huanopo̱e̱ʼeri moʼi̱kaʼne. Dakhueaʼda boʼkikaʼnok aratbut
Diosensiʼpo e̱e̱ʼtaʼ eʼpakada Diosensiʼpo ehueʼdik o̱ʼneapo.
Opudkon Diosensiʼpo ehueʼdik moʼe̱a̱po.
\p
\v 14 Moisésenbaʼ huamanmadikaʼeri Fariseo
huamanmadikaʼeriere opud paiʼda moʼnopoʼe̱a̱pone. Huadakda
o̱ʼne. Namaʼda moʼmanopo̱e̱a̱ʼikaʼne. Ayhuataj huakkaʼ
huakupe dehueaʼ namaʼda monaʼpo ayhuataj huid jak katepiʼ
enʼta̱e̱ʼ moʼbakkayʼikaʼne, nogok aratbut eʼtiahuayte Diostaj
ijhueʼnada boʼtionaʼpakikaʼne. Namaʼda boʼkikaʼne. Keʼpoda
Diosa castiga mogkaʼapone.
\p
\v 15 Moisésenbaʼ huamanmadikaʼeri fariseo
huamanmadikaʼeriere paiʼda moʼnopoʼe̱a̱pone. Huadakda
o̱ʼne. Namaʼda moʼmanopo̱e̱a̱ʼikaʼne. Namaʼda huakaʼeri
moʼe̱ne. Opuden eʼmanmadikaʼtaj nogtiaʼ kanopoʼkoreʼ
opudtaj moʼnigpe̱i̱keʼpo nogtaʼtipiʼ boʼukonhuahuaʼpo diga̱ʼda
boʼhuaʼudhuahuaʼpo. Huadarite kenpaʼti e̱ʼpo̱gte bidteda
boʼhuaʼudhuahuaʼpo. Nogtiada oʼpe̱e̱depo eʼnopoʼkoreaʼdeʼ
konig opud dakhueʼda moʼe̱ne keʼnanayo dakhueʼnanada
oʼyahueapo.
\p
\v 16 “Diosen jaka meknopo̱e̱nok katepiʼ Diosenpiʼ
ijkikaʼapoy buttida ijjay.” Beʼapiʼ kenpaʼ eaʼada kahueʼdik
e̱ʼe̱a̱da oaʼ. “Diosen jak oro huakupea meknopo̱e̱nok
katepiʼ ijkikaʼapoy buttida ijjay.” Beʼapiʼ eaʼnayo kenda
kaʼdik moʼe̱ne. Opuda̱ namaʼda boaʼikaʼne. Opud
huamanmadikaʼeri ekpobiga̱ huabatohuaʼerionig paiʼda
moʼnopoʼe̱a̱pone.
\v 17 Namaʼda moʼnopo̱i̱kaʼne. Ekpobigo̱nig moʼe̱ne.
Diostaj oknopo̱e̱hueʼ moʼe̱ne. Diosen jak o̱ʼe̱nok oroa
e̱ʼti̱hui̱t Diostaj ʼuruda o̱ʼe̱. Diosen jaktanayo Diosa huakaʼ
oʼpak.
\v 18 “Ijkaʼapoy, buttida ijjay. Diosen ʼuhuataj eʼnigbakpaka
kutopa meknopo̱e̱ne,” kenda eaʼada kahueʼ moʼi̱kaʼne.
“Ijkaʼapoy, buttida ijjay. ʼUhuataj eʼnigbakpaka kutopate ʼuhua
oʼhuedpo meknopo̱e̱ne eaʼnayo kaʼdik moʼe̱ne.” Opuda̱
namaʼda boaʼikaʼne
\v 19 Konig huakpobigonig Diostaj oknopo̱e̱hueʼ moʼi̱kaʼne.
Diosen kutopa o̱ʼe̱nok ʼuhua Diostaj huadak o̱ʼe̱. Kutopatanayo
Diosa huakkaʼ oʼpak.
\v 20 Ijkaʼapoy, kutopa meknopo̱e̱ne buttida ijjay eaʼnayo
kutopayoʼda oknopo̱e̱hueʼ moʼe̱ne. Kutopa ʼuhuaerea
moknopo̱e̱ne. Kaʼdik moʼe̱ne.
\v 21 Kenpaʼti Diosen jaka meknopo̱e̱nok ijkaʼapoy eaʼnayo
kaʼdik moʼe̱ne. Dios jakyo o̱ʼi̱kaʼ.
\v 22 Kenpaʼti kenda ijkaʼaponig, kuruda̱piʼ meknopo̱e̱ne
buttida ijjay. Kenpaʼ eaʼnayo Diosen huahuada̱ Diosakon
moknopo̱e̱nok kenda kaʼdik moʼe̱ne.
\p
\v 23 Opud Moisésenbaʼ huamanmadikaʼeri fariseo
huamanmadikaʼeriere Apagbaʼ huakkaʼ moʼnopo̱e̱nigʼa namaʼda
moʼnopo̱i̱kaʼpo boʼkikaʼne. Opud paiʼda moʼnopoʼe̱a̱pone.
Menta anís cominoere aypo huatokbuk Diostaj sig sig
boʼyokikaʼnigʼa Diosen eʼmanmadikaʼ kenda Dios huakkaʼ oʼpak
kennayo kahueʼ moʼi̱kaʼne. Opudnayo butukda huadik kikahueʼ
moʼe̱ne. Nog aratbuttaj matinepahuihueʼ moʼi̱kaʼne.
Kenpaʼti Diostaj oknopo̱e̱hueʼda moʼi̱kaʼne. Ayaʼ Diosen
ʼuru eʼmanmadikaʼ kikaʼdik moʼe̱po, nogomeytaj butuk
huadikyoʼ kikaʼdik moʼe̱po, ayaʼtada yanʼmatinepahuikaʼpo,
kenpaʼti aypo huatokbukkon Diostaj yokdik moʼi̱kaʼapone.
\v 24 Kenda Diosa pakhueʼ o̱ʼi̱kaʼnig boʼkikaʼne. Kenda Diosa
huakkaʼ oʼpak opudnayo kahueʼ moʼi̱kaʼne. Opud konig
ekpobiga̱ eʼbatohuaʼnig moʼi̱kaʼne.
\p
\v 25 Opud huamanmadikaʼeri paiʼda moʼnopoʼe̱a̱pone.
Huadakda o̱ʼne, ʼuruda huamanmadikaʼeri o̱ʼne. Aratbuta
opudtaj menʼtinopo̱e̱ʼpo kenda boʼeretpakikaʼ.
Hua̱so̱ʼtayoʼda boʼkoyoaʼikaʼne. Huanopoʼnayo
dakhueʼnopoʼnada moʼi̱kaʼpo huakkaʼtada katetapiʼ
boʼeretpakikaʼpo kenpaʼti moʼbakkayʼikaʼne.
\v 26 Fariseo Diostaj konig ekpobigo̱nig moʼi̱kaʼne. Konig
vaso huaki̱re̱gpenkon koyodik moʼi̱kaʼne, ken konig
eʼnopoʼkoyoaʼ yanikaʼ. Huakkuruda nopoʼkoyoaʼdik moʼe̱ne.
Moʼnopoʼkoyoaʼdepo hua̱so̱ʼkon ʼuruda o̱ʼe̱a̱po.
\p
\v 27 Opud huamanmadikaʼeri paiʼda moʼnopoʼe̱a̱pone.
Huadakda o̱ʼne. ʼUruda huamanmadikaʼeri o̱ʼne. Aratbut opudtaj
menʼtinopo̱e̱ʼpo kenpaʼda boʼeretpakikaʼne. Konig
kubaraktoneʼonig moʼe̱ne. Huid huanokbettaj yereda
e̱ʼti̱hui̱tdeʼte ʼuruda e̱ʼe̱a̱da sorokya̱ʼnayo pa̱gda o̱ʼe̱po
eʼbueyen huaʼay huakkaʼda o̱ʼnikaʼ.
\v 28 Ken konig moʼi̱kaʼne. Opuden hua̱so̱ʼ ʼuruda
moʼe̱nigʼa dakhueʼnopoʼ moʼi̱kaʼpo kenpaʼda namaʼda
moʼnopo̱i̱kaʼpo dakhueaʼda boʼkikaʼne.
\p
\v 29 Moisésenbaʼ huamanmadikaʼeri fariseoere paiʼnada
moʼnopoʼe̱a̱pone. Huadakda o̱ʼne. Aratbuta
menʼtinopo̱e̱ʼpo namaʼda moʼnopo̱i̱kaʼpo boʼkikaʼne.
Apagbaʼ huamanbatiaʼpakerikudaken kubaraktaʼ konig
okkahuehueʼdik huid jaksiʼpo boʼkikaʼnigʼa. Kenpaʼti huadak
huakaʼerien kubarak huanokbet ʼuruaʼda botoʼkikaʼnigʼa.
\v 30 “Oroʼen adhueyaʼpaneʼkudaka Diosen
huamanbatiaʼpakeritaj onʼbatiarakikaʼuy. Oroʼ kenokaʼ
e̱e̱ʼnayo batiarakahueʼ o̱ʼe̱a̱yʼuyyet.” Opuda̱ namaʼda
moʼmanaʼikaʼne.
\v 31 Diosen huamanbatiaʼpakeritaj oroʼen huaoj
onʼbatiarakaʼuyate. Opuda̱ huataʼda boʼhuaaʼikaʼne.
\v 32 Kenda opuden huaoj huaboaʼda o̱gkikaʼuyatenig kenpaʼda
ya̱gkaʼpo yanʼbatiktiʼ.
\p
\v 33 Opud konig bihui moʼe̱ne. Konig bihuien aratbut
moʼe̱ne. Namaʼda huaaʼeri moʼi̱kaʼne. Kenpaʼda
moʼbueyapone. Diosa castiga mogkaʼpo kenpaʼda taʼakyo
moʼeonhuahuikapone.
\v 34 Opudtaj Diosen huamanbatiaʼpakeritaj ijmataʼmonaʼapoy.
Diosen huanopo̱e̱ʼeritaj ijmataʼmonaʼapoy. Kenpaʼti huadak
huaʼa huamanmadikaʼeritaj ijnigtaʼmonaʼapoy. Dakhueʼda
moʼe̱po opuda̱ sueʼda huakkaʼmon moʼbaarakapone. Hue̱ypa
cruzte nogtaj moʼbaarakapone. Nogtaj opuden hua̱i̱takeʼ
jakyaʼ huiyokbiada moʼmabitbitapone. Nogtaj huakkaʼ jakyo
nog huakkaʼ jakyo moʼbahuahuaʼpo dakhueʼada moʼmagkaʼapone.
\v 35 Konig opud judío aratbuten adhueaʼpaneʼ huairi
dakhueaʼda moʼnigkikaʼuyatenok opudomeya̱kon konigti
boʼkikaʼ. Huakkuru moʼdiaypo Abeltaj oʼdarakuyate. Abel ʼuruaʼda
Diostaj oʼnigpe̱i̱kaʼuyate. Nogok nogda nogda Diosen
huamanbatiaʼpakeritaj onʼhuadiaypo oʼdarakuyate. Taʼpote
Zacarías Berequíasensiʼpotaj Diosen jak kurutaʼ
oʼdarakuyate.
\v 36 Opuden adhueaʼpaneʼ dakhueaʼda moʼnigkikaʼuynok
opudkon dakhueaʼda boʼkikaʼnok Diosa diga̱ʼda castiga
mogkaʼapone, buttida ijjay. —‍Jesúsa judío huairitaj
i̱ghuaʼnanada oʼmanaʼuy.
\s Jerusalén huakkaʼ jakyo hua̱e̱ʼeritaj Jesúsa oʼmatinepahuiʼuyate.
\r (Lc. 13.34-35)
\p
\v 37 —‍Opud Jerusalén huakkaʼ jakyo hua̱e̱ʼeritaj diʼ
o̱ʼnikaʼnigʼa. Diosen huamanbatiaʼpakeritaj kenpaʼti Diosen
huataʼmonaʼeritaj opuda̱ moʼbatiarakikaʼuyate kenpaʼti
aʼarakyaʼpo huida̱ moʼbapaʼeaʼuyate. Konig huatahuaj hua̱ye̱a̱
huasiʼpotaj okajpea oʼbatiokaʼikaʼ konigti menigaaʼ
opudomeytaj aʼbatiokayaʼpo eʼkupopakataʼ ijpakikaʼuynigʼa
opudnayo konig Diosensiʼpo e̱e̱ʼtaʼ pakhueʼ moʼi̱kaʼuyne.
\v 38 Opudomeytaj Diosa bokhuaʼnede. Opuden huakkaʼ jaktaj
Diosa onteʼti tiokahueʼ moʼe̱a̱po. Jak ehueʼda
o̱ʼta̱e̱a̱pone.
\v 39 Onteʼti doʼtaj tiahuayhueʼ o̱ʼneonhuahuaʼapone.
Kenokaʼ “Kentaj Diosa oʼtaʼmonaʼuyate ʼurunanada o̱ʼe̱.
Kentaj oʼpaki.” Opudomeya̱ eadeʼte onteʼti doʼtaj
onʼtiahuayapone, ijjay. —‍Jesúsa oʼmanaʼuy.
\c 24
\s Diosen huid jak ayaʼnada onʼbaksakaʼapo. Jak ehueʼda o̱ʼe̱a̱po.
\r (Mr. 13.1-2; Lc. 21.5-6)
\p
\v 1 Diosen jakyaʼ Jesúsa o̱ʼo̱ro̱kdepo jak kurute eʼhuaeʼte,
“Diosen huakkaʼ jak yatiahuayʼ, ʼuruda o̱ʼe̱.” Oroʼa Jesúsen
huanigpe̱i̱kaʼeria Jesústaj onaʼuy.
\p
\v 2 —‍In huid jak boʼtiahuaydenigtaj nogok ayaʼda huid
onʼsakapo. Huabada sorokte nog aratbuta onʼsakaʼapo. Huid
kupahuihuihueʼ o̱ʼe̱a̱po. Diosen jak ehueʼda o̱ʼe̱a̱po. Buttida
ijjay. —‍Jesúsa oroʼtaj monaʼuyne.
\s Cristo onteʼti tiakhued e̱e̱ʼted kenpaʼti keneʼhua̱ya̱ʼ huameʼnoe tiakhued e̱e̱ʼted in konig aratbuta onʼmagkikaʼaponig Jesúsa oʼmanopo̱e̱a̱ʼuyate.
\r (Mr. 13.3-23; Lc. 21.7-24; 17.22-24)
\p
\v 3 Ken Olivos oteʼyo oʼhuaʼdeʼuy Jesús eʼhuadte oroayoʼda
kentaj oʼhuahuaʼpo onaʼpo:
\p —‍¿Menokaʼ Diosen huid jak yansakapet? ¿On onteʼti
eʼtiak kenpaʼti keneʼhua̱ya̱ʼ huameʼnoe menokaʼ
ya̱ʼe̱a̱pet? ¿Oroʼomey aʼnopo̱e̱yaʼpo kate huakkuru
oʼtiahuayapet? —‍Jesústaj onaʼuy.
\p
\v 4 —‍Keyoj, huakkaʼada opudtaj namaʼda enaʼte pe̱e̱hueʼ
yanikatiʼ.
\v 5 Huakkaʼada opudtaj boʼhuatiakapone. “Cristo i̱jje̱y.”
Namaʼda monaʼapet. Kenomeytaj huakkaʼada namaʼda
onʼmanigpe̱e̱a̱po.
\v 6 Nogbayo nogbayo gobierno sorotataj nog gobierno sorotataj
onʼbarakonhuaʼ yanʼbatiaʼpakapet. Opudnayo meʼpukhueʼ
yaneʼ. Keneʼhua̱ya̱ʼ huameʼnoe tiakhued e̱e̱ʼted.
\v 7 Nogbayaʼ nogbayaʼ gobierno sorotataj
yanʼbarakeonhuahuaʼapet. Diga̱ʼda yanʼbarakeonhuaʼapet.
Nogya̱ʼ nogya̱ʼ aratbut aypobayoʼ o̱ʼnepo
yanʼmabueyonhuaʼapet, huakkaʼda dakhueʼda yanʼmamaeapet,
kenpaʼti nogbayaʼ nogbayaʼ huadari ya̱ʼi̱ye̱ga̱pet.
\v 8 Kenpaʼ huaboaʼ dakhueaʼda o̱ʼe̱depo paiʼnanada
yanʼnopoʼe̱a̱pet.
\p
\v 9 Nogok doʼtaj moknopo̱i̱kaʼnok opudtaj diga̱ʼda
mogkaʼapet. Opudtaj boʼarakapet. Nogba nogbayaʼ huabada opud
huaknopo̱e̱ʼeritaj boʼhuadiayikaʼapet.
\v 10 Kenokaʼ huakkaʼada yanoknopo̱e̱batikapet. Nog
huaknopo̱e̱ʼeritaj dakhueaʼda yanʼmagkaʼapet
yanʼbakude̱a̱ʼapet kenpaʼti huayahuaya
yanʼbahuatitotiaʼkeapet.
\v 11 Kenpaʼti huakkaʼda huamanbatiaʼpakeri ya̱ʼneapet.
Diosen huamanmadikaʼeri i̱jje̱y namaʼda yadaʼapet. Kenpaʼ
onʼmonaʼnok huakkaʼada namaʼda yanoknopo̱e̱a̱pet.
Onaʼti Diostaj pakhueʼ ya̱ʼneapet.
\v 12 Diga̱ʼda dakhueaʼ onʼmagkaʼaponok huaknopo̱e̱ʼeria diʼ
onʼmaepo sigda sigda yanʼbatikapet. Onteʼti nog
huaknopo̱e̱ʼeritaj huayahuaya suepiʼ diʼ yanʼmaeapet.
\v 13 Kenomey Diostaj dakaʼda onʼnigpe̱e̱po
oʼnoknopoeonhuahuikaʼpo batikhueʼda huayahuaya diʼ
onʼmaeʼikaʼnignayo onʼbueydepo batikhueʼda onteʼti Diosere
onʼnoeonhuahuikaʼapo.
\v 14 Konig ijmanmadikaʼnig, Dios Huairitaj huaknopo̱e̱ʼeri
Diosensiʼpo ya̱ʼneapet. Kenda nogbayaʼ nogbayaʼ huabada
yanʼmanbatiaʼpakikaʼapet. Ayaʼada yanʼmape̱a̱pet. Ayaʼada
enʼmape̱e̱deikaʼte keneʼhua̱ya̱ʼ huameʼnoe ya̱ʼe̱a̱pet.
\p
\v 15 Kenda Diostaj konig ta̱hui̱re̱gnanada o̱ʼe̱po Diosen
jakyo ya̱ʼe̱a̱pet. Daniela aʼnenda oʼmadoyaʼuyate.
Yanʼbonaʼpakpo yanʼnopoenkatiʼ. Kenda Diosen jakyo
e̱ʼe̱deʼte yanʼtiahuaydepo
\v 16 ayaʼda aratbut Judea huadaribayo o̱ʼnepo oteʼyon i̱da
kenʼmamoneʼ.
\v 17 Huabarakeri i̱dada onʼbatiaknok jak kurute opud e̱e̱ʼnayo
jakyo katepiʼ moʼtamae aʼudyaʼpo kudhueʼ yanetiʼ. I̱dada
yanʼmamontiʼ.
\v 18 Kenomey taʼbayo o̱ʼnepo jakyo huaoktaj aʼetuyaʼpo
kumejhueʼ yaneʼ. I̱dada yanʼmamontiʼ.
\v 19 Ettoneʼ bogdakhueʼ ya̱ʼnepo kenpaʼti ettoneʼ yo̱bed
yanʼto̱e̱po onʼminognok i̱da monhueʼdik o̱ʼnenok
kenomeytaj dakhueʼnanada ya̱ʼe̱a̱pet. Paiʼda
yanʼnopoʼe̱a̱pet.
\v 20 Yanʼtionaʼpakikatiʼ. Huahuiʼokpiʼ uuʼok e̱e̱ʼtepiʼ
monhueʼdikpiʼ a̱ʼe̱ya̱ʼpo, okmapi̱e̱ʼahuaddikte monhueʼdikpiʼ
a̱ʼe̱ya̱ʼpo, yanʼtionaʼpakikatiʼ.
\v 21 Huakkaʼnada paiʼda yanʼnopoʼeonhuahuaʼapetnok.
Keʼponanada ya̱ʼneonhuahuaʼapet. Aʼnenda sueʼda paiʼdamon
onʼnopoʼe̱ʼuyate. Kenpaʼti nogok onteʼti sueʼda dakhueʼmon
yanʼnopoʼe̱a̱pet.
\v 22 Ayaʼada mabueyhueʼdik kaʼneʼpo kenpaʼti Diostaj
huaknopo̱e̱ʼeri Diosen huabaktieʼeaʼeritaj Diosa
oʼmatinepahuiʼpo “sueʼda huameʼnoe aratbut paiʼnananada
kanʼnopoʼunhuahuikeʼ.” Diosa yaʼaapet. Konige̱po
yanʼtionaʼpakikatiʼ.
\p
\v 23 Kenokaʼ paiʼda eʼnopoʼunhuahuadeʼte “Yanʼtiahuayʼ in
Cristo o̱ʼe̱.” “Yanʼtiahuayʼ a̱yo̱ Cristo o̱ʼe̱.” Beʼapiʼ
enaʼnayo pe̱e̱hueʼ yanetiʼ.
\v 24 Nogok “Cristo i̱jje̱y,” huabokerekapiʼ namaʼda
yanʼmanaʼapet. Noga̱ “Diosen huamanbatiaʼpakeri i̱jje̱y,”
namaʼda nogok nogok yanʼmanaʼapet. Diosen
huabaktieʼeaʼeri namaʼda ka̱gkeʼpo namaʼda yanʼmanaʼapet.
Kenpaʼti ʼuruaʼda konig Diosayoʼda kaʼdik o̱ʼe̱nig
ya̱gkaʼapet kenpaʼti yanʼbayareaʼapet.
\v 25 Namaʼda huaaʼeria namaʼda yanʼbatiaʼpakapet. Namaʼda
huaaʼeri tiakhued dakaʼda opudtaj onʼnopo̱e̱a̱ʼne.
\v 26 “Aratbut ehueʼ eʼnahue̱ʼyo̱ Cristo o̱ʼe̱.” Aratbuta
eʼnaʼnayo huahueʼ yanetiʼ. “I̱yo̱ Cristo o̱ʼe̱ jakyo.”
Beʼapiʼ enaʼnayo pe̱e̱hueʼ yanetiʼ.
\v 27 Konig o̱jbedtoneʼ adteda kurudya̱ʼ eʼeypak oʼhuaikaʼ
ayaʼada aratbuta nogbayaʼ nogbayaʼ onokteyoʼ onʼtiahuayikaʼ.
Ken konig do onteʼti eʼtiakte aratbut nogbayaʼ nogbayaʼ
onokteyoʼ onʼtiahuayapet. Doʼtaj Diosen Huasiʼpo i̱jje̱nok
Diosa meʼtaʼmonaʼuyne.
\v 28 Hua̱so̱ʼ oʼbueypo i̱da pa̱gda o̱ʼe̱. Matuk i̱da
onʼbatiakikaʼ. Konigti nogok aratbut dakhueaʼda
o̱gkikaʼdeaponok doere Diosen huataʼmoneriere ijhuarakapoy.
Dakhueaʼ huakaʼeritaj castiga ijmagkaʼapoy.
\s In konig ijtiakapoy Jesúsa oʼbatiaʼpakuyate.
\r (Mr. 13.24-37; Lc. 21.25-33; 17.26-30, 34-36)
\p
\v 29 Kenokaʼ paiʼda enʼnopoʼunhuahuadeʼte diga̱ʼ
eʼmagkadhuahuaʼ enʼbatikdeʼte niokpoakon sigpiʼ
taʼtehueʼdikda ya̱ʼe̱a̱pet konigti puug jeyhueʼda ya̱ʼe̱a̱pet.
Kurudya̱ʼ siokpo yakahuaapet. Kurudyo̱ hua̱e̱ʼeri huairinig
yanʼkiriga̱ʼapet.
\v 30 Kenokaʼ kurudyo̱ do Diosen Huasiʼpotaʼ boʼtiahuayapet,
ʼuruaʼnanada e̱e̱ʼte ayaʼada boʼtiahuayapet. Diostaj dakhueʼda
o̱gkikaʼpo onʼmanokotdepo onʼmameʼpukpo diga̱ʼda
onʼbahuikapo. Do eʼtiakte boʼtiahuayapet. Teynanada i̱jje̱po
ʼurunanada i̱jje̱po ijhuarakapoy.
\v 31 ʼUttaʼda huatoʼkaʼpuʼ eʼtoʼkaʼte doʼhued huataʼmoneri
ijmataʼmonaʼapoy. Nogyon nogyon doʼhued huabaktieʼeaʼeritaj
onʼbakupopakaʼapo. Ayaʼbayaʼda onʼbakupopakaʼapo.
\p
\v 32 Higuera hue̱ymeytaj ijmanbatiaʼpakapoy. Kenda dakaʼ
yanʼnopo̱e̱ʼ. Huaʼopi oʼkutaʼsonpakde oʼbakutapakde huabayok
oʼtiakonyak moʼnopo̱i̱kaʼ.
\v 33 Kenda kenpaʼ huaboda ijmanay e̱ʼe̱deʼte opud
boʼtiahuaydepo kurudya̱ʼ oʼtiakdeapo nopo̱e̱ʼdik moʼe̱ne.
\v 34 Ayaʼ opud aratbut bueyhued opuden huakkaʼ jaktaj takaʼ
sorotataj keʼpoda mogkaʼapet.
\v 35 Doʼhued huaʼa doʼhued eʼmanmadikaʼnayo kenpaʼda
o̱ʼunhuahuikaʼapo. Batikhueʼdik o̱ʼe̱a̱po. Huadari batikdik
kurud batikdik doʼhued eʼmanaʼnayo batikhueʼdikda o̱ʼe̱a̱po.
\p
\v 36 Ken huameʼnoe oʼtiakapo kente niokpo eʼhuadte
ayaʼada beʼapiʼ nopo̱e̱hueʼda o̱ʼne. Diosen huataʼmoneripiʼ
kurudya̱ʼ nopo̱e̱hueʼ o̱ʼne. Do, Diosen Huasiʼpo itipiʼ
nopo̱e̱hueʼ i̱jje̱y. Apag Diosayoʼda oʼnopo̱e̱.
\p
\v 37 Konig aʼnenda Noékudak e̱e̱ʼte aratbut hua̱hue̱
e̱ʼpo̱gtaj onmabohueʼ o̱ʼnuy. Do eʼtiakte konigti
o̱ʼe̱a̱po. Aratbut doʼtaj onmaboikahueʼ o̱ʼneapo.
\v 38 Aʼnenda Noé eʼnoete hue̱kurutoneʼ tiakhued e̱e̱ʼted
aratbut onʼbapeikaʼ, onʼmamayʼikaʼ, onʼto̱e̱pakikaʼ,
kenpaʼda o̱gkikaʼuy. Diostaj nopoʼkoreahueʼda Noéomey
kusiʼpetoneʼyo e̱gkuddeʼte
\v 39 kenpaʼti hue̱kurutoneʼ oʼtiakapo oknopo̱e̱hueʼ o̱ʼnuy.
Eʼtiakte entaʼkotdeʼte huaboaʼda onʼnokotuyate. Kenokaʼ
hue̱kurua ayaʼda oʼbatohuaʼuyate. Do eʼtiakte konigti
ya̱ʼneapet.
\v 40 Do eʼtiakte taʼbayo bottaʼ huabokerek ya̱ʼneapet. Diosen
huataʼmoneria nogtatida yanoktohuaʼapet. Nogtaj
yaʼnenonapet.
\v 41 Bottaʼ ettoneʼa̱ yanʼbataruaʼapet. Diosen huataʼmoneria nogtatida yanʼtohuaʼapet. Nogtaj yaʼnenonapet.
\p
\v 42 Kenokaʼ do opuden Huairi oʼtiakdeapo nopo̱e̱hueʼ
moʼe̱po, dakaʼ e̱kpo̱e̱ʼ menigi̱katiʼ opuda̱nayo.
\v 43 Jak hua̱ta̱e̱ʼeri eʼtayte huabereʼeri aʼbereyaʼpo
onʼtiakikaʼ. Ken horate huabereʼeri oʼtiakapo jak hua̱ta̱e̱ʼeri
eʼnopo̱e̱ʼnayo tayhueʼ o̱ʼe̱po huabereʼeritaj oʼmabonok
berehueʼdik o̱ʼe̱a̱po.
\v 44 Konigti opud kenpaʼti doʼtaj dakaʼ maboikaʼdik
moʼi̱kaʼne. Kenokaʼ Huairi oʼtiakapo nopo̱e̱hueʼ e̱ʼneʼte
ijtiakapoy.
\s Huairien huanabaʼ huamato̱e̱ʼeri dakaʼ huakikaʼeri konig
o̱ʼne. Huairien huanabaʼ huamato̱e̱ʼeri dakaʼ kikahueʼ
hua̱e̱ʼeri konig o̱ʼne.
\r (Lc. 12.41-48)
\p
\v 45 Huaknopo̱e̱ʼeritaj ʼuruaʼnanada huatamato̱e̱ʼeritaʼ
Diosa oʼpakikaʼ. ʼUruaʼnanada huatamato̱e̱ʼeria
huaknopo̱e̱ʼeritaj dakaʼ onʼmanmadikikaʼ kenpaʼti dakaʼ
onʼmato̱i̱kaʼ.
\v 46 Do eʼtiakte huatamato̱e̱ʼeri dakaʼda onʼnigpe̱i̱kaʼpo
huadakda eʼmanmadikikaʼnayo kenpaʼti ʼuruda nog
huaknopo̱e̱ʼeritaj eʼtihuapokikaʼnayo durugda o̱ʼneapo.
\v 47 Dakaʼda Diosen o̱gkikaʼpo ayaʼda Diosen eʼtamaeʼ
onʼto̱i̱kaʼapo.
\v 48 Doʼhued huairi ijhueʼda ya̱ʼe̱po yatiakapet namaʼda
eʼnopo̱e̱ʼnayo kenpaʼti
\v 49 Diosen huaknopo̱e̱ʼeritaj eʼmabitbitnayo kenpaʼti
sineʼ huakkuda̱ʼeriere eʼbapeʼikaʼnayo kenpaʼti kenomeyere
eʼmamayʼikaʼnayo
\v 50 kenokaʼ Huairitaj mabohueʼ eneʼte ijtiakapoy.
Kenmeʼnoete nopo̱e̱hueʼ e̱e̱ʼte ijtiakapoy.
\v 51 Kenomeytaj diga̱ʼda oʼnogkaʼapone. Namaʼda huaaʼeri
dakhueaʼda o̱ʼnenok kenomeyere oʼnogkaʼapone. Ke̱yo̱da
aratbut paiʼda onʼnopoʼi̱kaʼ kenpaʼti diga̱ʼda onʼbahuikikaʼ
ke̱yo̱ kenomeytaj ijmaenapoy.
\c 25
\s Diez muneʼyo̱ konig o̱gkaʼuyate.
\p
\v 1 Konig Dios Huairien hueretda huanigpe̱i̱kaʼeri, Dios
Huairiensiʼpo o̱ʼnepo dakaʼ e̱kpo̱e̱ʼ onʼnigonhuahuikaʼdepo
durugda Diosyo onʼbakudapo. Ken konig o̱ʼe̱
ijmanbatiaʼpakapoy. Konig opud judío aratbut o̱gkikaʼ
huabokerek aʼto̱e̱pakyaʼpo sikyo hua̱to̱e̱ aeʼyaʼpo oʼtiakapo.
Kentaj aʼdeatuyaʼpo diez muneʼyo̱a̱ sikyo onʼhuahuaʼuy.
Huasihuaj huakjeysiʼpo oʼnonto̱e̱ʼe̱po onʼhuahuaʼuy. Muneʼyo̱
konig Jesúsen huaknopo̱e̱ʼeri o̱ʼne.
\v 2 Huabaniga̱ʼ dakaʼ nopo̱e̱hueʼada o̱ʼnuy. Nog
huabaniga̱ʼ dakaʼda onʼnopo̱e̱po huadakda o̱gkikaʼuy.
\v 3 Dakaʼ manopo̱e̱ʼ ehueʼada muneʼyo̱ sueʼda huasihuaj
oʼnontohuaʼuy. Nog huasihuaj ontohuaehueʼ o̱ʼnuyate.
\v 4 Nog muneʼyo̱a̱nayo nog huasihuaj oʼnontohuaeʼuyate.
Diosen Noki̱re̱ga̱ oʼmanopoʼto̱i̱kaʼnok Diosen ʼuruaʼda
o̱gkikaʼpo huabokerektaj ke̱yo̱da onʼnigu̱yate. Huasihuaj
konig Diosen Noki̱re̱g o̱ʼe̱.
\v 5 Huabokerek aʼto̱e̱pakyaʼpo ijhueʼtaʼda oʼtiaknok ayaʼda
oʼnokbataiʼuyate.
\v 6 Ken sikyo nopokaʼ “Ken huabokerek aʼto̱e̱pakyaʼpo
oʼtiakde. Kentaj yanʼdej.” ʼUttaʼda ayaʼada
onʼpe̱e̱deʼuyate.
\v 7 Ayaʼada muneʼyo̱ onʼmamaboʼuyate. Huakjeysiʼpotaj
aʼbakpakayaʼpo o̱gkaʼuyate.
\v 8 Dakaʼ manopo̱e̱ʼ ehueʼada hua̱e̱ʼeria muneʼyo̱ nog
muneʼyo̱taj onʼmanaʼpo: “Sueʼda huasihuaj beyok. Oroʼen
huakjey oʼbakayde.” Onʼmanaʼuyate.
\v 9 “Kejeʼ sueʼda moʼta̱e̱ne. Yokhueʼdik o̱ʼnene.
Huabahuayaʼerite yanhuaʼ. Ke̱yo̱ ya̱ʼdetuʼ.” Dakaʼda
huanopo̱e̱ʼeri muneʼyo̱a̱ onʼmanaʼuyate.
\v 10 Nog huabaniga̱ʼ dakaʼ nopo̱e̱hueʼada hua̱e̱ʼeri
muneʼyo̱ huasihuate enhuadeʼte huabokerekakon oʼtiakuy.
Keʼna aʼto̱e̱pakyaʼpo oʼtiakuy. Kenere huabaniga̱ʼ muneʼyo̱
Diosen Noki̱re̱ga̱ oʼmanopoʼto̱i̱kaʼnok dakaʼda Diostaj
onʼnigpe̱i̱kaʼpo jakyo eʼto̱e̱pak fiestate onʼkuduyate.
Onʼkuddepo akbogpe oʼnokhuikuy.
\v 11 Aʼtimon huabaniga̱ʼ dakaʼ nopo̱e̱hueʼada hua̱e̱ʼeri
muneʼyo̱ onʼtiakuy. “Monigokhuikeʼ, Huairi.”
Oʼnonaʼuynigʼa.
\v 12 “Opudtaj o̱ki̱e̱hueʼ o̱ʼnene. Buttida ijjay.” Huairia
oʼmanaʼuy. Ken konig ya̱ʼe̱a̱pet. —‍Jesúsa
oʼmanbatiaʼpakuy.
\p
\v 13 —‍Konige̱po Diosen dakaʼda ya̱gʼkikatiʼ. Batikhueʼda do
eʼtiakapote e̱kpo̱e̱ʼ yanikatiʼ. —‍Jesúsa monaʼuyne.
\s Huairien huadak huanigpe̱e̱ʼeria huairien huakupe dakaʼ
o̱ʼta̱e̱po nog huakupe gana oʼtakaʼapo. Ken konig Jesúsa
oʼmanbatiaʼpakpo oʼmanmadikaʼuy.
\p
\v 14 —‍Konig Dios Huairien hueretda huanigpe̱i̱kaʼeri, Dios
Huairiensiʼpo o̱ʼnepo kiriga̱yo̱ʼ Diosen o̱gkikaʼ. Konig
huairi huanabaʼ oʼmato̱e̱po nogbayo aʼti oʼhuaʼdepo
huanabaʼtaj keʼnen huakupe oʼbaktoyokeʼuyate. Gana
menʼtakadhuahueʼpo oʼbaktoyokeʼuyate.
\p
\v 15 Nogtatida huabaniga̱ʼ mil huakupe oktoyokuyate. Nogtaj
bottaʼ mil huakupe oktoyokuyate. Nogtaj nogtida mil huakupe
oktoyokuyate. Konig gana menʼtakeʼpo huakkaʼ huanopo̱e̱ʼeritaj
huakkaʼmon oʼbaktoyokuyate. Sueʼda huanopo̱e̱ʼeritaj huakkahueʼ
oʼbaktoyokuyate. Oʼbayokdepo nogbayo oʼbakhuaʼuyate.
\v 16 Keʼna huanabaʼ huabaniga̱ʼ mil huakupe oʼedepo nogok
nogok oʼbaeʼ kenpaʼti oʼbahuayaʼ. Dakaʼda oʼkikaʼdepo nog
huabaniga̱ʼ mil huakupe o̱ʼi̱takaʼuyate.
\v 17 Konigti oʼkaʼpo noga̱ bottaʼ mil oʼto̱e̱po nog bottaʼ
mil huakupe o̱ʼi̱takaʼuyate.
\v 18 Kennayo nogtida mil oʼedepo sorokyo
oʼmaʼi̱re̱ga̱ʼuyate.
\p
\v 19 Huairi ijhueʼda o̱ʼe̱depo onteʼti oʼtiakuyate.
“Yanʼtiak.” Huakupe huato̱e̱ʼeritaj oʼmanaʼpo enʼtiakte,
“Men doʼhued huakupe moʼto̱e̱,” oʼmanaʼuyate.
\v 20 Keʼna huabaniga̱ʼ mil huakupe oeʼuy huakkuru oʼhuatiakuy.
Huairitaj botbaniga̱ʼ mil huakupekon oʼtabahuaʼuyate.
“Huabaniga̱ʼ mil huakupe bekuyne. Nog huabaniga̱ʼ mil
i̱ji̱takaʼmey. In botbaniga̱ʼ mil huakupe iʼtamaene,
Huairi.” Onaʼuyate.
\v 21 “Huadakda huanabaʼ o̱ʼta̱e̱ne o̱ʼna. Dakaʼda iʼkikaʼnok.
Batikhueʼda iʼkikaʼ. Sueʼda doʼhued meʼta̱e̱meʼnigʼa dakaʼda
iʼkikaʼtenok huakkaʼda doʼhued meʼta̱e̱a̱pone. Doere
iʼdurugpakapone.” Huairia onaʼuy.
\v 22 Noga̱kon huanabaʼ bottaʼ mil huakupe oeʼuyate huairite
oʼhuatiakpo “Bottaʼ mil huakupe bektoyokuyne. Nog bottaʼ mil
huakupe i̱ji̱takaʼmey. In bottaʼ bottaʼ mil huakupe iʼta̱e̱ne,
Huairi.” Keʼna huanabaʼa onaʼuyate.
\v 23 “Huadakda huanabaʼ meʼta̱e̱ne. Dakaʼda iʼkikate. Sueʼda
doʼhued meʼta̱e̱meʼnigʼa dakaʼda iʼkikaʼtenok huakkaʼda
doʼhued meʼta̱e̱a̱pone. Doere iʼdurugpakapone.” Huairia
onaʼuy.
\v 24 Keʼna nogtida mil huakupe oeʼuy huairitaj oʼhuatiakdepo
“O̱ʼna baʼtey o̱ʼe̱piʼ, ijnopo̱e̱po o̱ʼnen huanabaʼ diga̱ʼda
enʼbaaʼtada ayaʼda iʼbakbaeʼikaʼ. Huanabaʼen ehueʼda o̱ʼe̱.
Huakid batukehueʼada iʼbakbakayikaʼ.
\v 25 Konige̱po ijmeʼpukpo o̱ʼnen huakupe sorokyo
ijmaire̱ga̱ʼuy. In o̱ʼnen iʼta̱e̱ne.” Ken huanabaʼa
onaʼuy.
\v 26 “On huanabaʼ dakhueʼda i̱ʼe̱ne. Baahueʼ hua̱e̱ʼeri
i̱ʼe̱ne. Do baahueʼda oʼbakbaikaʼ kenpaʼti batukhueʼ e̱ʼe̱a̱da
huakid oʼbakbaikaʼ iʼnopo̱e̱po
\v 27 konige̱po doʼhued huakupe bancoyo eʼkuda̱meʼnayo do
eʼtiakdeʼte doʼhued huakupe nogi̱ti huakupe
menʼtahuayetnigʼa.” Huanabaʼtaj huairia onaʼuyate.
\v 28 Nogomey kenteda e̱ʼneʼte “Ken mil huakupe huanabaʼ
oʼto̱e̱ yaʼnokkayʼ. Keʼna diez mil oʼto̱e̱nigtaj yanʼyok.
\v 29 Ayaʼada sueʼda huakkaʼ onʼto̱e̱po dakaʼda eʼto̱i̱kaʼnayo
dakaʼda eʼkikaʼnayo kenomeyen huairia oʼpakpo nogi̱ti
oʼbayokapo. Nogomey sueʼda onʼto̱e̱po dakaʼda to̱e̱hueʼ
e̱e̱ʼnayo dakaʼda kikahueʼ e̱e̱ʼnayo kenpaʼti nogda i̱takahueʼ
e̱e̱ʼnayo kenomeyen huairi kenda sueʼda onʼto̱e̱nigtaj
oʼbaktiparatapo.
\v 30 Ken dakhueʼ huanabaʼtaj ke̱yo̱da sikki̱re̱gda o̱ʼi̱kaʼ,
ke̱yo̱da kenpaʼda paiʼda onʼnopoʼi̱kaʼ, ke̱yo̱da yaʼnenʼ.”
Huairia oʼmanaʼuyate. —‍Jesúsa ken konig oʼmanbatiaʼpakpo
oʼmanmadikaʼuy.
\s Jesús Huairi onteʼti eʼtiakdeʼte keʼnen hueretda huanigpe̱i̱kaʼeritaj dakaʼ oʼbaeapo. Oknopo̱e̱hueʼ hua̱e̱ʼeritanayo Diosen castiga eʼkadhuahuikaʼyo oʼmaenapo.
\p
\v 31 —‍Diosa doʼtaj meʼtaʼmonaʼuyne. Nogok do onteʼti
ijtiakapoy. Onteʼti konig huairitoneʼ ʼuruaʼda i̱jje̱po
doere ayaʼda Diosen huataʼmoneriere oʼtiakapoy. Kenokaʼ Dios
Huairien ʼuruaʼda huahuadte konig huamataʼmonaʼ huairi
ijhuadapoy.
\v 32 Ayaʼada nogbayo nogbayo hua̱e̱ʼeria doʼtaj
menhuatiakapone. Doʼtaj e̱gkupopakte ijbaktieʼeaʼapoy. Konig
oveja huato̱e̱ʼeria ovejataj cabra ʼuhua oʼbakupopakaʼikaʼ ken
konig ijkaʼapoy.
\v 33 Oveja konig Diosen huabaktieʼeaʼeri ʼuruda Diosen huaʼa
huanigpe̱e̱ʼeri doʼhued huadaʼkopen ijkupopakaʼapoy. Cabra
konig Diosen huabaktieʼeaʼeri ehueʼda namaʼda huakaʼeritaj
doʼhued opeʼtopen ijkupopakaʼapoy.
\v 34 Ijbakupopakaʼdepo doʼhued huadaʼkopen hua̱e̱ʼeritaj
“Yanʼtiak. Opudtaj doʼhued Apaga̱ oʼmadurugpakaʼuyate. Huadari
kurud Diosa aʼnenda oʼkaʼpo doʼhuedsiʼpo o̱ʼneapo Diosa
oʼnopo̱e̱ʼuyate. Oyda Diosensiʼpo moʼe̱ne.
\v 35 Aypotaʼ eʼkusitokte aypo onʼyokuyne. Maymaya̱ʼ eaʼte
hue̱ʼe̱y onʼyokuyne. Nogbayo eʼhuaeʼte huatayʼ onʼyokuyne.
\v 36 Yudtaj to̱e̱hueʼ e̱e̱ʼte onʼyokuyne. Dakhueʼ, e̱e̱ʼte
onʼtaʼhuade̱ʼu̱yne. Huabakuda̱ʼ jakyo e̱e̱ʼte doʼtaj
onʼtaʼhuade̱ʼu̱yne.” Do Diosen Huairi huadaʼkopen
hua̱e̱ʼeritaj ijmanaʼapoy.
\v 37 “Menok kenpaʼ kahueʼ o̱ʼu̱y ontaj. O̱ʼna aypotaʼ
eʼkusitokte aypo yokhueʼ o̱ʼu̱yne. Maymaya̱ʼ eaʼte hue̱ʼe̱y
yokhueʼ o̱ʼu̱y.
\v 38 O̱ʼna nogbayo eʼhuaeʼte oroʼen jakyo katayeʼpo kuda̱hueʼ
o̱ʼu̱y. Yudtaj to̱e̱hueʼ e̱e̱ʼte menok yokhueʼ o̱ʼu̱yne.
\v 39 Dakhueʼ e̱e̱ʼte kenpaʼti huabakuda̱ʼ jakyo e̱e̱ʼte onʼtaj
taʼhuade̱hueʼ o̱ʼu̱yne, Huairi.” Huadak huakaʼeria doʼtaj
kenpaʼ boaʼapone.
\v 40 “Kenokaʼ inomey doʼhued huamaʼbuytaj boʼkaʼuyate
kenda doʼtaj hueretda boʼkaʼuyne.” Do Diosen Huairia
ijmanaʼapoy.
\p
\v 41 Aratbut opeʼtopen Diosen huabaktieʼeaʼeri ehueʼ
e̱ʼhua̱e̱ʼtaj “Menokbahuaʼ. Opudtaj Diosa diga̱ʼ castiga
magkaʼdik moʼe̱a̱pone. Bakpak batikhueʼda e̱ʼi̱kaʼyo
yanhuatiʼ. Ken taʼakyo castiga aʼmagkayaʼpo totoʼtaj kenpaʼti
totoʼen huataʼmoneritaj Diosa oʼnigkaʼde.
\v 42 Aypotaʼ e̱e̱ʼtada yokhueʼ o̱ʼneʼuyne. Maymaya̱ʼ eaʼtada
yokhueʼ o̱ʼneʼuyne.
\v 43 Nogbayo eʼhuaeʼte huatayʼ yokhueʼ o̱ʼneʼuyne. Yudtaj
to̱e̱hueʼ e̱e̱ʼte yokhueʼ o̱ʼneʼuyne. Dakhueʼ e̱e̱ʼte kenpaʼti
huabakuda̱ʼ jakyo e̱e̱ʼte doʼtaj taʼhuadehueʼ o̱ʼneʼuyne.” Do
Diosen Huairia ijmanaʼapoy.
\v 44 “Ehueʼ ontaj eʼkusitokte tiahuayhueʼda maymaya̱ʼ eaʼte
tiahuayhueʼda o̱ʼna nogbayo eʼhuaeʼte kenpaʼti yudtaj to̱e̱hueʼ
e̱e̱ʼte kenpaʼti dakhueʼda e̱e̱ʼte huabakuda̱ʼ jakyo e̱e̱ʼte
tiahuayhueʼ o̱ʼe̱ʼuyne. Konige̱po ontaj tihuapokhueʼ
o̱ʼe̱ʼuy, Huairi.” Opeʼtopen huakupopakeria doʼtaj
monaʼapone.
\v 45 “Inomey doʼhued huamaʼbuy doʼhued huaknopo̱e̱ʼeri
huairihueʼda kenpaʼti konig paiʼda e̱ʼneʼtada
batihuapokhueʼda moʼi̱kaʼuynok konige̱po doʼtada konig
tihuapokhueʼ o̱ʼnuyne. Buttida ijjay.” Ijmanaʼapoy.
\v 46 Kenomey opeʼtopen huakupoboʼeri Diosen castigayo
kenpaʼda oʼnokbahuaʼapo. Kenpaʼda paiʼda
onʼnopoʼunhuahuikaʼapo. Diosen ʼuruda huakikaʼeri kenpaʼda
Diosere onʼnoeonhuahuikaʼapo. —‍Jesúsa oroʼtaj
monaʼuyne.
\c 26
\s Jesústaj aʼarakyaʼpo monig oʼtotiakapo judío huairiomey onʼbatiaʼpakuyate.
\r (Mr. 14.1-2; Lc. 22.1-2; Jn. 11.45-53)
\p
\v 1 Kenpaʼ ayaʼda Jesúsa oroʼtaj monaʼdepo nogdakon
monaʼpo:
\p
\v 2 —‍Emeʼtekentaʼ judío huakkurueri isiʼpo mabueyhueʼ e̱e̱ʼ
okkahuehueʼ fiesta o̱ʼe̱a̱po, moʼnopo̱e̱ne. Doʼtaj cruzte
kanʼarakeʼpo judío huairitaj nogbokerekaʼtida
meʼbahuayaʼapone —‍Jesúsa monaʼuyne.
\p
\v 3 Jesúsa kenpaʼ eaʼte sacerdote, Moisésenbaʼ
huamanmadikaʼeri, judío huairitoneʼ, Caifás sacerdote
huairien jak kurute onʼkupopakuyate.
\v 4 Ke̱ya̱ʼ monig Jesústaj i̱re̱gi̱re̱g oʼtotiakapet
kenpaʼti monig oʼarakapet onʼbatiaʼpakuyate.
\p
\v 5 —‍Fiesta e̱e̱ʼte arakhueʼdik o̱ʼe̱ne. Kenokaʼ eʼaraknayo
aratbut moʼhuadiaypo ʼuttaʼda boyʼdik moʼe̱a̱pone. —‍Judío
huairia onʼbatiaʼpakuyate.
\s Ettoneʼ ʼuruʼhui̱e̱a̱da huasihuaʼa Jesústaj oʼkutioyʼuy.
\r (Mr. 14.3-9; Jn. 12.1-8)
\p
\v 6 Eʼsiʼdaksetaʼ Simóntaj onʼdikkaʼuyate. Oʼsiʼdakyareʼuyate.
Betania huakkaʼ jakyo Simónen jakyo Jesús e̱e̱ʼte
\v 7 ettoneʼa̱ Jesústaj oʼhuahuaʼpo huid yerepuʼte
ʼuruʼhui̱e̱da huasihuaj huakkaʼteda e̱e̱ʼtada oʼtohuaʼuy. Jesús
huabapeʼ kutopate eʼhuadte ʼuruʼhui̱e̱a̱da huasihuaj
oʼkutioyʼuy.
\v 8 Sueʼada Jesúsen huanigpe̱i̱kaʼeria eʼkutioy
onʼtiahuaydepo onʼhuadiayonpo,
\p —‍Menaʼpo huakkaʼteda e̱e̱ʼtada namaʼda injoy.
\v 9 Onjoyhued e̱e̱ʼnayo huakkaʼteda bahuayaʼdik huakupe paiʼda
aratbuttaj bayokdik o̱ʼe̱a̱yʼnigʼa. —‍Huanigpe̱i̱kaʼeria
nopo̱e̱hueʼ o̱ʼnepo onʼdaʼuy.
\p
\v 10 —‍In ettoneʼtaj namaʼda iʼkaʼne onahueʼ yaneʼ.
ʼUruaʼda megkaʼne.
\v 11 Opudere paiʼda aratbut o̱ʼnikaʼapo. Donayo opudere ehueʼ
i̱ji̱kaʼapoy.
\v 12 In huasihuaj beʼtioyne doʼhued hua̱so̱ʼ eʼkubarakkaʼ
ikkenda beʼsihuakaʼne.
\v 13 Do aratbuttaj aʼmanopoʼkoreayaʼpo moʼnigbueyʼuy.
Meya̱piʼ ayaʼda huadaribayaʼ kenpaʼ onʼmanbatiaʼpakikaʼapo
kenda in ettoneʼ megkaʼnigkon onʼmanbatiaʼpakikaʼapo.
Ken ettoneʼtaj okkahuehueʼ o̱ʼnikaʼapo. —‍Jesúsa monaʼuyne.
\s Huakupete Judasa Jesústaj oʼhuatitotiakapo judío huairitaj.
\r (Mr. 14.10-11; Lc. 22.3-6)
\p
\v 14 Doce Jesúsen huataʼmoneri o̱ʼnepo nogtida Judas
Iscariote e̱ʼe̱a̱da oʼbakhuaʼuy. Judío sacerdote huairitaj
aʼbatiaʼpakyaʼpo oʼbahuahuaʼuyate.
\p
\v 15 —‍¿Jesús opudtaj eʼyoknayo meniga̱ʼ huakupe doʼtaj
yokdik o̱ʼne? —‍Judasa sacerdote huairitaj oʼmanaʼuy. Ken
Judastaj treinta plata huakupe onʼyokuyate.
\v 16 Huaboaʼda Jesústaj sacerdote huairitaj monig ijbayokapet
Judasa oʼnopo̱e̱ʼuyate.
\s Keneʼhua̱ya̱ʼ Jesúsere onʼbapeʼuyate.
\r (Mr. 14.12-25; Lc. 22.7-23; Jn. 13.21-30; 1 Co. 11.23-26)
\p
\v 17 Ken huameʼnoe judío huakkurueri isiʼpo mabueyhueʼ
e̱e̱ʼ okkahuehueʼ fiesta huakkuru huameʼnoe o̱ʼu̱y. Oroʼ
Jesústaj oʼhuahuaʼpo,
\p —‍¿Meya̱ʼ fiesta aypo manhuada̱ʼdik o̱ʼe̱a̱po? —‍Jesústaj
onaʼuy.
\p
\v 18 —‍Jerusalényo̱ yanhuaʼ. Huabokerektaj boʼhuahuayapet,
“Aʼti ijbueyapoy. O̱ʼnen jakyo doʼhued huanigpe̱i̱kaʼeriere
fiesta aypo oʼbapeʼapoy. Huamanmadikaʼeria oaʼ.” Ken
huabokerektaj ya̱ʼnonatiʼ. —‍Jesúsa monaʼuyne.
\p
\v 19 Kenda Jesúsa monaʼnig oroʼa oʼkaʼpo fiesta aypo
oʼmanhuada̱ʼuy.
\p
\v 20 Esikdeʼte Jesús doce huanigpe̱i̱kaʼeriere kutopate
o̱ʼe̱po
\v 21 oʼbapeʼpo,
\p —‍Judío huairia doʼtaj kadarakeʼpo opud nogtiada doʼtaj
moʼbayokapone. Buttida ijjay. —‍Oroʼtaj Jesúsa monaʼuyne.
\p
\v 22 Ken huaboaʼda suhueʼnada o̱ʼu̱y oroʼ. Noga̱ noga̱
Jesústaj onaʼpo:
\p —‍Doapiʼ oʼyokapetpiʼ, Huairi. —‍Oroʼa noga̱ noga̱ onaʼuy.
\p
\v 23 —‍Keʼna doere aypo huabapeʼte oʼbapeʼdenigʼa keʼnada
judío huairitaj meʼbahuayaʼapone.
\v 24 Konig Apagbaʼte oaʼikaʼ doʼtaj o̱gkaʼaponiga̱ keʼna
meʼbahuayaʼapone. Kentaj keʼponada o̱ʼe̱a̱po. Paiʼnada
oʼnopoʼunhuahuikaʼapo. Keʼna aʼnen siʼpoe̱hueʼ e̱ʼu̱ynayo
huadakda o̱ʼe̱a̱ynigʼa. —‍Jesúsa oroʼtaj monaʼuyne.
\p
\v 25 —‍Doʼhuapiʼ oʼbahuayaʼapetpiʼ. —‍Jesústaj Judasa namaʼda
onaʼnigʼa keʼna judío huairitaj oʼyokapo.
\p —‍E̱e̱ʼ o̱ʼna oʼbahuayaʼapone. —‍Jesúsa Judastaj onaʼuy.
\p
\v 26 Oʼbapeʼpo Jesúsa pan oʼbapadpo, “dakiti Dios” oaʼdepo
oʼposakeaʼpo oroʼtaj boʼyokeʼpo,
\p —‍Yanʼbapeʼ. In pan doʼhued hua̱so̱ʼ o̱ʼe̱. —‍Oroʼtaj
monaʼuyne.
\v 27 Aʼtimon vino huamaiʼpuʼ oʼto̱e̱po “dakiti Dios”
onaʼdepo oroʼtaj boʼyokpo,
\p —‍Opud ayaʼada yanʼmaiʼ
\v 28 Doʼhued mimi o̱ʼe̱. Aratbuten dakhueaʼ eʼkaʼ
ijbakkahueaʼapoy. Huaboaʼda ijjay. Opudtaj aʼnopo̱e̱a̱yaʼpo
ijbueydepo doʼhued mimi oʼhuaʼapo. Aratbuten dakhueaʼ eʼkaʼ
akkahueayaʼpo doʼhued mimi oʼmanighuaʼapo.
\v 29 Aʼti in vino mayhueʼ i̱ji̱kaʼapoy. Nogok doʼhued Apag
Dios Huairitaj ayaʼda huaknopo̱e̱ʼeria huaboaʼda
enʼnigpe̱i̱kadeʼte onteʼti vino ijmayapoy. —‍Jesúsa
monaʼuyne.
\s “Jesústaj jo̱ki̱a̱hueʼya i̱jje̱y.” Iaʼapone Pedro. Jesúsa onaʼuy.
\r (Mr. 14.26-31; Lc. 22.31-34; Jn. 13.36-38)
\p
\v 30 Diostaj eʼbatadiʼkeaʼdeʼ huakkaʼ jak Jerusalénya̱ʼ
oʼnoro̱kdepo oteʼ Olivosyo sikyo oʼhuaʼuy.
\p
\v 31 —‍In sikyo opud ayaʼda doʼtaj oʼnokmabirada̱pone. Doʼtaj
oʼnokmamonapone. “Oveja huamato̱e̱ʼeritaj ekarakte oveja
oʼnokmamonapo.” Apagbaʼte kenpaʼ oaʼ.
\v 32 Nogok huakudakaʼda e̱ʼe̱a̱da ijnoyhuaddeapoy Galileayo
huakkuruda ijhuaʼapoy. Opud taʼpotaʼ boʼtiakapone. —‍Jesúsa
oroʼtaj monaʼuyne.
\p
\v 33 —‍Nogomey bokbiradpo ekmamonpiʼ donayo okbiradhueʼ
i̱jje̱a̱poy. —‍Pedroa Jesústaj onaʼuy.
\p
\v 34 —‍Oyda in sikyo huatahuaj sipoghued “Jesústaj
jo̱ki̱a̱hueʼya i̱jje̱y.” Bapaʼaʼ iaʼapone. Buttida ijjay.
—‍Jesúsa Pedrotaj onaʼuy.
\p
\v 35 —‍Ehueʼ onere bueydik e̱e̱ʼpiʼ “Jesústaj jo̱ki̱a̱hueʼya
i̱jje̱y,” ahueʼ i̱jje̱a̱poy. —‍Pedroa onaʼuy. Oroʼ Jesúsen
huanigpe̱i̱kaʼeria konigti ayaʼada onaʼuy.
\s Getsemaní taʼbayaʼ Jesúsa Diostaj oʼtionaʼpakuy.
\r (Mr. 14.32-42; Lc. 22.39-46)
\p
\v 36 Ken sikyoda Getsemaní taʼbayo Jesús oroʼ keʼnen
huanigpe̱i̱kaʼeriere o̱kye̱ʼuy.
\p —‍Inteda yanʼbahuadtiʼ. A̱yo̱ aʼtionaʼpakyaʼpo ijhuaʼapoy.
—‍Jesúsa oroʼtaj monaʼuyne.
\p
\v 37 Pedrotaj kenpaʼti Zebedeoen bottaʼ huasiʼpo Juan
Jacobotaj oʼbatohuaʼdepo Jesús huaboaʼda suhueʼnanada o̱ʼe̱po
kenpaʼti paiʼnanada oʼnopoʼe̱po,
\p
\v 38 —‍Konig ijbueyapopo paiʼnanada ijnopoʼe̱y. I̱yo̱da
menʼnige̱ʼ. Doere yanokpoehueʼ. —‍Jesúsa oʼmanaʼuyate.
\p
\v 39 Ken Jesús nogi̱ti adyonda oʼhuaʼdepo okkubukaʼ oʼhuedpo
oʼtionaʼpakpo:
\p —‍Do paiʼda nopoʼe̱hueʼ ka̱e̱ʼpo tihuapokdik e̱e̱ʼnayo
konig do ijpaknig kahueʼ ya̱e̱ʼ. Konig kenda on iʼpakpo
megkaʼ, doʼhued pag. —‍Jesúsa oʼtionaʼpakuyate.
\p
\v 40 Ken Pedromeytaj oʼbahuahuaʼpo enʼbatayte
oʼbahuahuayʼuy.
\p —‍Nogoratipiʼ menaʼpo doere okpoehuehueʼdik moʼe̱ne.
\v 41 Namaʼda kahueʼ a̱ʼe̱ya̱ʼpo yanokpoehueʼ yanʼtionaʼpak.
Huadak eʼkikaʼtaʼ boʼeretpaknigʼa kahueʼdik moʼe̱ne. —‍Jesúsa
oʼmanaʼuyate.
\p
\v 42 Onteʼti aʼtionaʼpakyaʼpo adyonda oʼbakhuaʼuy.
\p —‍Doʼhuada paiʼda eʼnopoʼe̱taʼ pakhueʼ i̱jje̱y. Kenpaʼti
eʼbueytaʼ pakhueʼ i̱jje̱nok konig kenda on ipaknok bueydik
a̱ʼe̱yʼ, doʼhued pag. —‍Jesúsa oʼtionaʼpakondepo
\v 43 onteʼti huanigpe̱i̱kaʼeritaj oʼbahuatiakuy. Entayte
oʼbahuahuayatoʼuy. Taytayaʼ ijjay. Huakkaʼ oʼdaʼnok.
\v 44 Oʼbakhuaʼdepo bapaʼaʼ oʼtionaʼpakuyate. Konigti
oʼtionaʼpakuyate.
\v 45 Ken oʼtionaʼpakondepo huanigpe̱i̱kaʼeritaj
oʼbahuatiakpo,
\p —‍Oyiti̱e̱yo̱ yanʼhuedtiʼ, yanʼtaytiʼ. Oy dakhueaʼ
huakaʼeritaj doʼtaj menʼbahuayaʼne.
\v 46 Yanʼmaboʼ monhuaʼ. Keʼna menʼbahuayaʼdene oʼtiakde.
—‍Jesúsa oʼmanaʼuyate.
\s Jesústaj onʼtohuaʼuyate.
\r (Mr. 14.43-50; Lc. 22.47-53; Jn. 18.2-11)
\p
\v 47 Jesúsa kenpaʼ eʼmanaʼted Judas oʼtiakdeʼuy. Jesúsen
doce huanigpe̱i̱kaʼeri Judas nogtida o̱ʼu̱y. Judasere huakkaʼda
onʼbatiakbedu̱yate. Sorotataen siroenpa noga̱ hue̱ypa
onʼtotiakpo onʼbatiakbedu̱yate. Sacerdote huairi judío
huairitoneʼa onʼmataʼmonaʼnok onʼbatiakbedu̱yate.
\p
\v 48 —‍Kentaj boʼpaknigtaj ijbuyukapoy yanʼtohuatiʼ.
—‍Kenpaʼ Judas huabahuayaʼeri tiakhued o̱ʼe̱po oʼmanaʼuyate.
Jesústaj kaʼnoki̱e̱ʼpo kenpaʼ oʼmanaʼuyate.
\p
\v 49 Ken Judas Jesústaj oʼhuahuatoʼpo,
\p —‍Ijtiaki, Huamanmadikaʼeri, —‍onaʼdepo oʼbuyukuy.
\p
\v 50 —‍¿Katete iʼtiak huadiʼ? —‍Jesúsa onaʼuy.
\p Nogomeya̱ Jesústaj onʼtaʼkoyatoʼ onʼtohuaʼuy.
\p
\v 51 Ken nogtiada huanigpe̱i̱kaʼeria siroenpa oʼto̱e̱po
sacerdote huairien huanabaʼtaj oʼpesodokteguy.
\p
\v 52 —‍Siro yakuda̱ʼ. Kenomey kenpaʼti siroa o̱gkaʼpo siroa
mabueydik o̱ʼe̱a̱po.
\v 53,54 Setenta mil Diosen huataʼmoneri sorotataj
menigtaʼmonaʼ, pag. Oyedda doʼhued Apag Diostaj
tionaʼpakdik i̱jje̱a̱yetnigʼa, kenda eʼtionaʼpaknayo i̱dada
menigtaʼmonayetnigʼa inomey doʼtaj tohuaʼdik o̱ʼne.
Apagbaʼte oaʼikaʼnok kenpaʼ tionaʼpakhueʼdik i̱jje̱y.
—‍Jesúsa Pedrotaj onaʼuy.
\v 55 Kenokaʼ huakkaʼ aratbuttaj:
\p —‍Konig huiyokda huabereʼeritaj aʼtohuayaʼpo moʼbahuahuikaʼ.
Konigti doʼtaj onʼhuatiakbedne. Siroenpa moʼto̱e̱po hue̱ypa
moʼto̱e̱po doʼtaj onʼhuatiakbedne. ¿Menaʼpo? Diosen jakyo
ayaʼda huameʼnoe ijhuadpo ijmanmadikaʼikay.
Kenokaʼ doʼtaj
tohuahueʼ o̱ʼnikaʼne.
\v 56 Konig Diosen huamanbatiaʼpakeria Apagbaʼte
mentimadoyaʼuyate. Konigda opud doʼtaj kaʼdik o̱ʼnene.
—‍Jesúsa oʼmanaʼuy. Eadeʼte oroʼ Jesúsen huanigpe̱i̱kaʼeria
Jesústaj okmamonʼuy.
\s Judío huairi e̱gkupopakyo Jesústaj onʼboaʼuyate.
\r (Mr. 14.53-65; Lc. 22.54-55, 63-71; Jn. 18.12-14, 19-24)
\p
\v 57 Caifáste onʼtohuaʼuyate. Caifás sacerdote huairitoneʼ
o̱ʼi̱kaʼuy. Caifásen jakyo ayaʼ judío huairi onʼkupopakbedu̱y.
\v 58 Pedronayo adteda Jesústaj oʼtaʼhuaʼuyate. Sacerdote
huairien kurute oʼtiakdepo eʼtiokpakaʼyo oʼkudpo sorotataere
oʼhuadonhuaʼpo, Jesústaj menpaʼ yanogkaʼapet oʼnopo̱e̱po
aʼtiahuayaʼpo oʼhuadonhuaʼuyate.
\p
\v 59 Sacerdote huairiere huatoneʼ huairiere kenpaʼti ayaʼda
nog judío huairi o̱gkupopakpo, “Jesúsa dakhueaʼda oʼkaʼ.”
“Jesúsa namaʼda oaʼ.” Beʼapiʼ kenpaʼ aʼhuaayaʼpo oʼdikuk.
Nogpaʼ nogpaʼ namaʼda aʼhuaayaʼpo kenpaʼti onʼdikukpo
Jesús kabueyeʼ, eaʼtaʼ oʼderetpakuy.
\v 60 Huakkaʼda namaʼda huaaʼeria da onʼhuaaʼnigʼa “Dakhueaʼ
oʼkikaʼ, bueydik o̱ʼe̱.” Ahueʼdik o̱ʼnuy. Taʼpote bottaʼ
namaʼda huaaʼeria onʼhuaaʼpo,
\p
\v 61 —‍“Diosen huid jaktoneʼtaj sakdik i̱jje̱y. Bapaʼ
huameʼnoe onteʼti kaʼdik i̱jje̱y.” Jesúsa oaʼuy. —‍Kenpaʼ
namaʼda huaaʼeria onʼhuaaʼuyate.
\p
\v 62 Kenokaʼ sacerdote huairi oʼbodpo Jesústaj
\p —‍¿O̱ʼna menpaʼ baaʼtokhueʼ i̱ʼe̱? ¿Kenda inomey ontaj
boʼhuaaʼne buttida menpaʼ yadaʼ? —‍Sacerdote huairia Jesústaj
onaʼuyate.
\p
\v 63 Jesúsnayo sohuataʼ aʼtokhueʼda o̱ʼu̱yate.
\p —‍Diosnayo oʼnoeonhuahuikaʼ. Diosa mepe̱i̱kaʼne doʼtaj
buttida onaʼdik moʼe̱ne. ¿O̱ʼna menpaʼ Cristo i̱ʼe̱?
¿Menpaʼ Diosen Huasiʼpo i̱ʼe̱? Menaʼ. —‍Sacerdote huairia
onaʼuyate.
\p
\v 64 —‍E̱e̱ʼ, Cristo i̱jje̱y. Diosen Huasiʼpo i̱jje̱y. Doʼtaj
Diosa meʼtaʼmonaʼuyne. Kurudyo̱ doʼtaj onʼtiahuayapone.
Dios teyda o̱ʼe̱. Keʼnen huadaʼkopen i̱jje̱po kurudya̱ʼ
e̱ʼsi̱hui̱ya̱ʼ eʼtiakte onʼtiahuayapone. —‍Jesúsa huairitaj
oʼmanaʼuyate.
\p
\v 65 Konig judío aratbuta o̱gkikaʼuyate onʼdiaypo yudtaj
onʼhuisikaʼ. Keʼna sacerdote huairi Jesústaj oʼpe̱e̱depo
oʼhuadiayonpo yudtaj oʼhuisʼuyate.
\p —‍In huabokereka Dios i̱jje̱y namaʼda oʼnopo̱e̱po
dakhueaʼda oaʼ. Nogi̱ti dakhueaʼ huaaʼeritaj eʼpe̱e̱taʼ pakhueʼ
o̱ʼe̱y. Diostaj dakhueaʼda oaʼnigtaj opuda̱ moʼpe̱e̱ne.
\v 66 ¿Menpaʼ moʼnopo̱e̱? —‍Sacerdote huairia nog judío
huairitaj oʼmanaʼuyate.
\p —‍Dakhueaʼda oaʼ. Bueydik ka̱e̱ʼ. —‍Oʼnonaʼuyate.
\p
\v 67 Jesúsen huakoktaj onʼtisupueʼuy kenpaʼti Jesústaj
onʼtuktukuy kenpaʼti Jesúsen huakoktaj onʼpebasʼuy.
\p
\v 68 —‍¿Ontaj Diosa eʼtaʼmonuyʼnayo beʼa huaboaʼda betuktuk
keʼna yaaʼ? —‍Jesústaj oʼnonaʼuyate.
\s “Jesústaj jo̱ki̱a̱hueʼya i̱jje̱y.” Pedroa bapaʼaʼ oaʼuyate.
\r (Mr. 14.66-72; Lc. 22.56-62; Jn. 18.15-18, 25-27)
\p
\v 69 Kenokaʼ jak kurute Pedro eʼhuadte muneʼyo̱ huanabaʼa
oʼhuahuaʼdepo,
\p —‍Jesús Galileayo hua̱e̱ʼeriere iʼhuaeʼikaʼuyate. —‍Pedrotaj
muneʼyo̱a̱ onaʼuyate.
\p
\v 70 Ayaʼada enpe̱e̱ʼte,
\p —‍Ehueʼ. Kateaʼ iʼet nopo̱e̱hueʼ i̱jje̱y. —‍Pedroa oaʼuyate.
\p
\v 71 Eʼtiokpakaʼ akbogpeyo eʼhuadeʼte noga̱ ettoneʼa̱
oʼtiahuaydepo,
\p —‍Jesús Nazareteriere ken kenpaʼti oʼhuaeʼikaʼuyate.
—‍Pedrotaj oʼhuaaʼuyate.
\p
\v 72 —‍Ehueʼ. Kenbokerektaj jo̱ki̱a̱hueʼya i̱jje̱y. Buttida
ijjay Diosapiʼ oʼnopo̱e̱. —‍Onteʼti Pedroa oaʼuyate.
\p
\v 73 Aʼtimon nogomey meyo̱hueʼda o̱ʼnepo Pedrotaj
onʼhuatiakpo,
\p —‍O̱ʼna Jesúsen huanigpe̱i̱kaʼeri i̱ʼe̱po konig Galilea
hua̱e̱ʼerien huaʼa iaʼne. —‍Pedrotaj oʼnonaʼuyate.
\p
\v 74 —‍Kentaj jo̱ki̱a̱hueʼya i̱jje̱y. Buttida ijjay. Buttida
ahueʼ e̱e̱ʼnayo dakhueaʼda doʼtaj ka̱gkeʼ. —‍Pedroa
oʼmanaʼuyate.
\p Kenpaʼ eaʼte huatahuaa oʼsipogdeʼuyate.
\v 75 Eʼsipogdeʼte “Oyda in sikyo huatahuaa sipoghued,
‘Jesústaj jo̱ki̱a̱hueʼya i̱jje̱y,’ bapaʼaʼ iaʼapo.” Jesúsa
menameʼnig. Pedro huaboaʼda okkahuehueʼda onteʼti
oʼnoponpo o̱ʼo̱ro̱kdepo paiʼnanada oʼhuikuyate.
\c 27
\s Jesústaj Pilato gobierno huairitaj onʼyokuyate.
\r (Mr. 15.1; Lc. 23.1-2; Jn. 18.28-32)
\p
\v 1 Emedeʼte monig Jesús bueydik o̱ʼe̱a̱po ayaʼ sacerdote
huairia ayaʼ judío huatoneʼ huairia onʼbatiaʼpakdepo
onʼnopo̱e̱ʼuyate.
\v 2 Jesústaj onʼtinukupo onʼtohuaʼpo Poncio Pilato Romano
gobierno huairitaj onʼyokuyate.
\s Judas oʼbueyʼuyate.
\p
\v 3 Judas huakupete Jesústaj judío huairitaj oʼbahuayameʼte.
Jesús bueydik o̱ʼe̱a̱po Judas huaboaʼda oʼnopo̱e̱depo huaboaʼda
oʼnopoʼkoreaʼuyate. Treinta plata huakupe sacerdote huairitaj
kenpaʼti huatoneʼ huairitaj onteʼti aʼbatahuayaʼpo
oʼtohuaʼpo,
\p
\v 4 —‍In huabokerek dakhueaʼ kahueʼ o̱ʼu̱y. Kenpaʼda huadak
oʼkikaʼuy. Opuda̱ kanʼarakeʼpo onʼyokmeʼne. Kenpaʼ ijkaʼpo
dakhueaʼda ijkaʼmey. —‍Judasa huairitaj oʼmanaʼuyate.
\p —‍Kenda eʼpe̱e̱taʼ pakhueʼ o̱ʼe̱y oroʼnayo. —‍Huairia
Judastaj oʼnonaʼuyate.
\p
\v 5 Diosen jakyo Judas plata huakupe barakte oʼendepo
o̱ʼo̱ro̱kuyate. Oʼhuaʼdepo eʼbia o̱ʼhue̱renpitinukupo huataʼ
oʼoroaʼpo oʼbueyʼuy.
\p
\v 6 Sacerdote huairi huakupe onʼedepo,
\p —‍Huabokerektaj eʼarak huakupe o̱ʼe̱nok Diosen huakupe
huanto̱e̱ʼyo̱ in huakupe kuda̱hueʼdik o̱ʼe̱ne. —‍Huairia
o̱daʼuyate.
\p
\v 7 Nogok huayahuaya onʼbatiaʼpakpo,
\p —‍Mamasot huadari in huakupete monʼbake. Ke̱yo̱da
esoeritayoʼda bakubarakkaʼdik o̱ʼnikaʼapo. —‍Huayahuaya
onʼbatiaʼpakuyate.
\v 8 Ken huakupe Jesústaj kanʼarakeʼpo oʼbahuayaʼuynig ken
huadari onʼbakeʼuy. Mimi huadari o̱ʼe̱. Aratbuta
onʼbatiaʼpakikaʼapo.
\v 9,10 Konig Jeremías Diosen huamanbatiaʼpakeria oaʼuyate.
Judío Huairia konigda o̱gkaʼdeʼuy. “Ken treinta plata
eʼhuatitotiak huakupe konig Dios Huairia oaʼuynig mamasot
huadari yanʼbakeapet.” Jeremías oʼmadoyaʼuyate. Kenda judío
huairi o̱gkaʼuyate.
\s Pilato gobierno huairitaj Jesúsa huakpote oʼnigboʼuyate.
\r (Mr. 15.2-5; Lc. 23.3-5; Jn. 18.33-38)
\p
\v 11 Kenokaʼ Pilato gobierno huairite Jesústaj
onʼtohuaʼdepo,
\p —‍¿Judíoen gobierno huairi menpaʼ i̱ʼe̱? —‍Pilatoa onaʼuy
Jesústaj.
\p —‍E̱e̱ʼ kenda iaʼ kenda i̱jje̱y. —‍Jesúsa onaʼuy.
\p
\v 12 —‍Jesús dakhueʼda o̱ʼe̱. Nogda nogda dakhueaʼ oʼkaʼ.
—‍Judío huairia Pilatotaj onʼhuaaʼuynigʼa. Jesúsanayo
baaʼtokhueʼ o̱ʼu̱y.
\p
\v 13 —‍Ontaj dakhueaʼda boʼhuaaʼne. O̱ʼna soataʼ i̱ʼe̱ne.
¿Menpaʼ iʼpe̱e̱? —‍Pilatoa Jesústaj onaʼuy.
\p
\v 14 Jesúsanayo sigpiʼ aʼtokhueʼ o̱ʼu̱y. Pilato kenpihuay
Jesústaj huakkaʼ oknopoenʼuy.
\s Jesústaj yanʼaraktiʼ Pilatoa taʼpotaʼda oʼmanaʼuy.
\r (Mr. 15.6-20; Lc. 32.13-25; Jn. 18.38-19.16)
\p
\v 15 Ken fiestate gobierno huairia nogtatida huabakuda̱ʼ jakyo
hua̱e̱ʼeritaj oʼmaoro̱kaʼikaʼ. Kentaj aratbuta oʼnoktieʼeaʼ
gobierno huairia o̱ʼo̱ro̱kaʼikaʼ.
\v 16 Kenokaʼ Barrabás huabakuda̱ʼ jakyo o̱ʼu̱yate.
Dakhueaʼda huakaʼeri o̱ʼe̱ ayaʼada onʼnopo̱e̱ʼuy.
\v 17 Huakkaʼda enʼbakupopakdeʼte,
\p —‍¿Huabakuda̱ʼ jakyaʼ eʼo̱ro̱kataʼ beʼtaj boʼpak Barrabástaj
Jesústapiʼ? Jesús opuden Cristo o̱ʼe̱. —‍Pilatoa oʼmanaʼuy.
\p
\v 18 Judío huairi Jesústaj digda onʼhuahuaypo
menigtotiakne. Pilatoa kenpaʼ oʼnopondepo oʼmanaʼuy.
\p
\v 19 Kenokaʼ Pilato huairi a̱pon huahuadte oʼhuadde “Jesús
huadakda o̱ʼe̱. Bueydik o̱ʼe̱. Ahueʼ ya̱e̱ʼ. Eʼbayorokte kentaj
paiʼda yoknopoʼunhuahuay.” Pilatotaj behuaatiʼ Pilatoen
hua̱to̱e̱a̱ oʼmanaʼuyate.
\p
\v 20 —‍“Barrabástaj ya̱o̱ro̱kaʼ. Jesústaj ya̱ʼdarak.” Pilatotaj
ya̱ʼnonaʼ. —‍Sacerdote huairia kenpaʼti huatoneʼ huairia
huakkaʼ aratbut e̱gkupopakte onʼeretpakpo onʼmanaʼuy.
\p
\v 21 —‍Bottaʼ o̱ʼnenok. ¿Beʼtataj i̱jjo̱ro̱kaʼapo? —‍Pilatoa
onteʼti oʼmanaʼuy.
\p —‍Barrabástaj. —‍Oʼnonaʼuy.
\p
\v 22 —‍¿Jesús opuden Cristotaj monig ijkaʼapo? —‍Pilatoa
oʼmanaʼuy.
\p —‍Hue̱ypa cruzte yaarak. —‍Ayaʼada oʼnonaʼuy.
\p
\v 23 —‍¿Menaʼpo? ¿Kate dakhueaʼ yakaʼ? —‍Pilatoa
oʼmanaʼuy.
\p —‍Hue̱ypa cruzte yaarak. —‍Nogi̱ti nogi̱ti ʼuttaʼda
oʼnonaʼuy.
\p
\v 24 Doʼtaj pe̱e̱hueʼ o̱ʼnepo kenpaʼti aratbut diga̱ʼda
oʼnokoynok. Pilato oʼnopondepo, “Hue̱ʼe̱y yatotiak,”
onaʼpo ayaʼada enʼtiahuayte oʼbaʼkoyopo,
\p —‍In huadak huabokerektaj eʼaraktaʼ pakhueʼ i̱jje̱y. Donayo
dakhueaʼ kahueʼ i̱jje̱y. Opud boʼpaknok ijjarakapoy. —‍Pilatoa
oʼmanaʼuy.
\p
\v 25 —‍Kentaj ya̱ʼdarak namaʼda eaʼnayo oroʼ kenpaʼti
oroʼensiʼpo paiʼda oʼnopoʼe̱a̱po. —‍Ayaʼada oʼnonaʼuy.
\p
\v 26 Kenokaʼ Pilato Barrabástaj o̱ʼo̱ro̱kaʼuy. Jesústaj
huiyokda huasiʼdakbiʼa enʼbitbitdeʼte Pilatoa sorotataʼtaj
oʼbayokuy. Hue̱ypa cruzte kanʼarakeʼpo oʼbayokuy.
\v 27 Gobierno huairien huaboroʼ jakyo onʼtohuaʼdepo ayaʼda
sorotataj Jesústaj onʼtikupopakuyate.
\v 28 Ken Jesúsen huaok oʼnokkirokaʼpo ayagdakon huaok
onʼotaʼpo. (Ken konig gobierno huairiayoʼda onʼotikaʼnig.)
\v 29 Kenpaʼti eʼpid huakiok o̱gkuottaʼpo kenpaʼti hue̱ypa
huadaʼkopen onʼbaʼpada̱ʼuyate. Kenpaʼ oʼnogkaʼdepo huikudate
onʼtihuadpo,
\p —‍Iʼtiak judíoen gobierno huairi. —‍Namaʼda sorotataʼa
onʼtierikpo oʼnonaʼuyate.
\p
\v 30 Kenpaʼti onʼtisupuʼuyate. Hue̱ypa onʼto̱e̱po
o̱gkubitbituyate.
\v 31 Ken konig onʼtierikdepo okayagda oʼnokirokaʼpo
keʼnenokkon onteʼti onʼotaʼdepo hue̱ypa cruzte aʼarakyaʼpo
Jesústaj onʼtohuaʼuyate.
\s Hue̱ypa cruzte onʼarakuyate.
\r (Mr. 15.21-32; Lc. 23.26-43; Jn. 19.17-27)
\p
\v 32 Jerusalén huakkaʼ jakyaʼ onʼto̱o̱ro̱kdepo Cirene huakkaʼ
jak hua̱e̱ʼeri Simóntaj onʼdeʼuyate. Sorotataa oʼnonaʼnok
Jesúsen hue̱ypa cruz Simóna oʼtohuaʼuyate.
\p
\v 33 Ken Gólgota oteʼ onokye̱ʼuyate. Gólgota aratbutenjate
huakuaiʼ oteʼ.
\v 34 Ke̱yo̱ sorotataj Jesústaj vino paiʼ onʼyokuyate. Monigti
ya̱ʼe̱tapo suhuigda oʼmaypo nogi̱ti mayhueʼ o̱ʼu̱yate.
\p
\v 35 Sorotataj Jesústaj hue̱ypa cruzte onʼbetandepo beʼa
keʼnen yudtaj yaʼdeyapet aʼnopo̱e̱yaʼpo huid okmo o̱ʼneneʼuy.
Kenda Diosen huamanbatiaʼpakeria oaʼuyatenig kenda
o̱gkaʼuy.
\v 36 Kenokaʼ Jesúsen hua̱so̱ʼ aʼtiokayaʼpo onʼhuadʼuyate.
\v 37 Huaku kutapen hue̱ymeyente “In Jesús o̱ʼe̱. Judío
aratbuten gobierno Huairi o̱ʼe̱.” Onʼmadoyaʼuyate.
Konige̱po bueydik o̱ʼe̱ onʼnopo̱e̱ʼuyate.
\p
\v 38 Kenokaʼ bottaʼ huabereʼeritakon hue̱ypa cruzte
onʼmabetaʼuyate. Jesús huadaʼkopen nogtaj opeʼtopen
onʼmabetaʼuyate.
\v 39 Judío aratbut onʼpokpo Jesústaj dakhueaʼda
onʼtidiʼkeonhuaʼuy. Kenpaʼti onʼhuadiaypo huakua
onʼpekoreʼepo,
\p
\v 40 —‍“Diosen huaboroʼ jak ijsakapoy, bapaʼ huameʼnoe
onteʼti ijkaʼapoy.” Iameʼne. O̱ʼna bueyhueʼ a̱ʼe̱ya̱ʼpo
huataʼ yatihuapok. O̱ʼna Diosen Huasiʼpo e̱e̱ʼnayo cruzyaʼ
yahuarak. —‍Judío aratbuta onʼbapokpo Jesústaj
oʼnonaʼuyate.
\v 41 Sacerdote huairia Apagbaʼ huamanmadikaʼeria fariseo
huamanmadikaʼeria huatoneʼ huairierea kenpaʼti Jesústaj
dakhueaʼda oʼnonaʼpo:
\p
\v 42 —‍Nogomeytaj oʼbayareaʼikaʼuyatenigʼa huataʼnayo
bueyhueʼ a̱ʼe̱ya̱ʼpo tihuapokhueʼdik o̱ʼe̱. Israel aratbuten
huairi e̱e̱ʼnayo hue̱ypa cruzyaʼ kahuarakeʼ. Eʼhuaraknayo kentaj
oknopo̱i̱kaʼdik o̱ʼe̱a̱poy.
\v 43 Diostaj oknopo̱e̱nok kenpaʼti “Diosen Huasiʼpo
i̱jje̱y.” Jesúsa oaʼuynok Diosa dakaʼ Jesústaj eʼpaknayo
bueyhueʼdik ka̱e̱ʼpo katihuapokeʼ. —‍Judío huairia Jesústaj
onʼhuaaʼuyate.
\p
\v 44 Huabereʼeriere Jesús onteteyoʼ hue̱ypa cruzte onʼbetpo
kenpaʼti Jesústaj dakhueaʼda onaʼuyate.
\s Konig Jesús oʼbueyʼuyate.
\r (Mr. 15.33-41; Lc. 23.44-49; Jn. 19.28-30)
\p
\v 45 Tokhuada̱ʼ eʼhuadte huadari huabada oʼsikonʼuy.
Sikki̱re̱gda o̱ʼu̱yate. Tereaʼ eʼhuaddeʼte onteʼti
oʼtaʼtudu̱yate.
\v 46 Kenteda niokpo eʼhuadted,
\p —‍Elí, Elí, ¿lama sabactani? —‍Jesúsa ʼuttaʼda
oʼokoyonʼuyate. Ken aratbuten huaʼate:
\p —‍¿Menaʼpo doʼtaj meʼenonne, doʼhued Dios? —‍Jesúsa
ʼuttaʼda oʼokoyonʼuyate.
\p
\v 47 Sueʼda huakkaʼmona onʼtikupobopo onʼpe̱e̱depo,
\p —‍In huabokerek Elíaskudaktaj oʼnokoy.
—‍Onʼmanaʼuyate.
\p
\v 48 Nogbokerektida i̱da oʼketpo a̱pon esponja oʼtotiakdepo
vino paiʼyo oʼtaʼbutaʼpo hue̱ypate oʼbetaʼpo kenpaʼti
huakittaʼte oʼnigokteaʼuyate. Kabuyukeʼpo oʼnigokteaʼuyate.
\p
\v 49 —‍Aʼti, Elías aʼtihuapokyaʼpo yatiakapetpiʼ aʼtiahuayaʼpo
monʼnige̱. —‍Nogomeya̱ onʼmanaʼuyate.
\p
\v 50 Onteʼti Jesús ʼuttaʼda oʼokoyondepo
oʼnotitikonʼuyate.
\v 51 Eʼbueyondeʼte Diosen huid jakyo konig tela pe̱gtoneʼ
eʼoroyaʼda kutapen nopote oʼhuisonʼuyate. Huadari
o̱ʼi̱yi̱gʼuy. Huidtoneʼ oʼsakuy.
\v 52 Huakkaʼ kubarak oʼbakhuikeadʼuy. Huakkaʼ Diosen
huaknopo̱e̱ʼerikudak onʼmanoyhuadonʼuyate.
\v 53 Bapaʼmeʼnoe eʼpokondeʼ Jesús eʼnoyhuaddeʼte
huaknopo̱e̱ʼerikudakkon kubarakyaʼ onʼmaoro̱konʼuyate.
Diosen huakkaʼ jakyo Jerusalényo̱ onʼkudonʼuyate. Ke̱yo̱da
huakkaʼda onʼbatiahuayʼuyate.
\p
\v 54 Kentaʼ sorotataj sorotataj capitánere Jesústaj
huatiokaʼeri huadari e̱ʼi̱ye̱g kenpaʼti nogpaʼ nogpaʼ e̱e̱ʼte
onʼtiahuaydepo huakkaʼda onʼmeʼpukpo,
\p —‍In huabokerek buttida Diosen Huasiʼpo o̱ʼe̱.
—‍Onʼbatiaʼpakuy.
\p
\v 55 Kenpaʼti ke̱yo̱da huakkaʼ ettoneʼ onʼnepo bidtaʼda
onʼtiahuayanhuaʼuyate. Ettoneʼ Galilea huadaribayaʼ Jesústaj
onʼtaʼhuaʼikaʼpo kenpaʼti onʼtihuapokikaʼuy.
\v 56 María Magdalena kenpaʼti María Jacoboen Joséereen
hua̱ye̱ kenpaʼti Zebedeoen huasiʼpoed hua̱ye̱ ke̱yo̱da
o̱ʼneʼuyate.
\s Jesústaj onʼkubarakkaʼuyate.
\r (Mr. 15.42-47; Lc. 23.50-56; Jn. 19.38-42)
\p
\v 57 Ken eʼsikonyakte José huakkaʼda huamato̱e̱ʼeri huairi
oʼtiakuyate. José huakkaʼ jak Arimatea hua̱e̱ʼeri kenpaʼti
Jesústaj huanigpe̱i̱kaʼeri o̱ʼe̱po
\v 58 Pilatotaj oʼhuahuaʼdepo, “Jesúsenso̱ʼ beyok.” Onaʼnok
“Jesúsenso̱ʼ Josétaj yanʼyok.” Pilatoa oʼmanaʼuyate.
\v 59 José oʼso̱ʼto̱e̱po yereda telaa oʼso̱ʼti̱hui̱yi̱gdepo
\v 60 Joséen huabo sipanaʼkogyo̱ oʼso̱ʼhuedanʼuyate. Ken
kubarak akbogpete huaboroʼ huid oʼtinokbetandepo oʼhuaʼuyate.
\v 61 Joséen kubarak meyo̱hueʼda María Magdalena nog
Maríaere onʼhuadpo onʼtiahuayʼuyate.
\s Jesús kubaraktaj sorotataj onʼtiokaʼuyate.
\p
\v 62 Emeʼte sábadote sacerdote huairi kenpaʼti fariseo
huamanmadikaʼeriere Pilatotaj onʼhuahuaʼpo,
\p
\v 63 —‍“Bapaʼ huameʼnoe eʼpokte onteʼti ijnoyhuadapoy.”
Keʼna da huaaʼeria bueyhued o̱ʼe̱po oameʼ, okkahuehueʼ o̱ʼe̱y,
huairi.
\v 64 Keʼnen huanigpe̱i̱kaʼeri yanʼhuahuaʼpo
yanʼso̱ʼbereapetdapiʼ “Eʼbueytada Jesús oʼnoyhuadde.”
Aratbuttaj yanʼmanaʼapet. Kenpaʼ e̱gkaʼnayo dakhueʼda e̱ʼdik
o̱ʼe̱a̱po. Diga̱ʼda aratbut namaʼda yanoknopo̱e̱a̱petpiʼ.
Konige̱po bapaʼaʼ huameʼnoeaʼ kubaraktaj dakaʼ yanʼtiokaʼ
yamanaʼ. —‍Judío huairia Pilatotaj oʼnonaʼuyate.
\p
\v 65 —‍Inomey sorotataj yanʼbatohuatiʼ. Dakaʼnada
kubaraktaj yanʼtiokaʼ yanʼmanatiʼ. —‍Pilatoa oʼmanaʼuyate.
\p
\v 66 Ken onʼbahuaʼuyate. Kubaraktaj aʼtiokayaʼpo, huaboroʼ
huid teyda oʼnokbettinukuʼuyate. Kenpaʼti sorotataj
kanʼtiokeʼpo sacerdote huairi kenpaʼti fariseo
huamanmadikaʼeriere onʼmaenonpo onʼbakhuaʼuyate.
\c 28
\s Jesúsa huakudakaʼda, e̱ʼe̱a̱da oʼnoyhuadu̱yate.
\r (Mr. 16.1-8; Lc. 24.1-12; Jn. 20.1-10)
\p
\v 1 Judío aratbuten okmapi̱e̱ʼahuaddik huameʼnoe
eʼpokondeʼte domingo emedeʼte María Magdalena nog Maríaere
kubarakyo aʼtiahuayaʼpo onʼhuaʼuyate.
\v 2 Kenokaʼ diga̱ʼda huadari o̱ʼi̱ye̱g. Diosen huataʼmoneri
kurudya̱ʼ oʼhuarakonpo kubarakyo oʼhuaʼpo boroʼ huid huanokbet
okpokoreaʼdepo huaboroʼ huidte oʼhuaduyate.
\v 3 Keʼna jeynada konig o̱jbed. Keʼnen yudtaj keregnanada
o̱ʼu̱y.
\v 4 Sorotataj onʼtiahuaypo diga̱ʼda onʼmeʼpukuyate. Konig
eʼbueyonig onʼbahuedʼuyate.
\v 5 Ettoneʼtaj:
\p —‍Okmeʼpukhueʼ meneʼ. Jesústaj boʼukne ijnopo̱e̱y
kentaj hue̱ypa cruzte oʼdarakmeʼte.
\v 6 I̱yo̱ ehueʼ o̱ʼe̱. Oʼnoyhuadonde. Ken konig
monaʼuyne. Yanʼtiak. Kente onʼhueda̱meʼte yanʼtiahuayʼ.
\v 7 Enʼtiahuaydeʼte i̱da yanhuatiʼ. Jesúsen
huaknopo̱e̱ʼeritaj yanʼbahuahuatiʼ, “Huabueyaʼda
o̱ʼemeʼnigʼa oʼnoyhuadonde. Huakkuruda Galileayo oʼhuaʼapo
opud huahued. Ke̱ya̱ʼ boʼtiahuayapone.” Kenpaʼ
huaknopo̱e̱ʼeritaj yanʼmanatiʼ. Kenpaʼda ijjay. —‍Diosen
huataʼmoneria ettoneʼtaj oʼmanaʼuyate.
\p
\v 8 Ken ettoneʼ kubarakyaʼ i̱dada onʼhuaʼpo
onʼdurugpakonpo kenpaʼti onʼmeʼpukudpo onʼbahuaʼuyate.
Huaknopo̱e̱ʼeritaj aʼmanaʼtoyaʼpo onʼbaketonhuaʼuyate.
\v 9 I̱da Jesúsa oʼmadejpakuyate. “Ijtiaki.” Oaʼuyate.
Ettoneʼ Jesústaj onʼhuahuaʼdepo Jesúsen huaʼitaj diʼda
o̱ʼnepo onʼbapaduyate kenpaʼti
\p —‍ʼUruaʼnanada Diosen Huasiʼpo i̱ʼi̱kaʼ. —‍Oʼnonaʼuyate.
\p
\v 10 —‍Meʼpukhueʼ yaneʼ. Doʼhued huamaʼbuyte yanhuaʼ.
“Galileayo yanhuatiʼ. Ke̱yo̱da Jesústaj boʼtiahuayapone.”
Yanʼmanatiʼ. —‍Jesúsa ettoneʼtaj oʼmanaʼuyate.
\s Kenda sorotataj onʼbatiaʼpakatoʼuyate.
\p
\v 11 Ettoneʼ enʼhuadeʼte sueʼda sorotataj kubarak
huatiokaʼeria Jerusalén huakkaʼ jakyo onʼhuaʼuyate. A̱yo̱da
judío sacerdote huairitaj ayaʼda kenda onʼtiahuaydepo
onʼmanbatiaʼpakatoʼuyate.
\v 12 Kate oʼkapoy eʼnopo̱e̱ʼtaʼ onʼpakpo huatoneʼ huairitere
onʼbatiaʼpakuyate. Onʼnopo̱e̱depo huakkaʼ huakupe sorotatataj
onʼbayokpo,
\p
\v 13 —‍Sikyo eʼtayte Jesúsen huaknopo̱e̱ʼeria onʼtiakpo
Jesúsen hua̱so̱ʼ onʼberepo onʼtohuate. Namaʼda
yanʼbatiaʼpaktiʼ.
\v 14 Kenda gobierno huairi eʼpe̱e̱nayo oroʼ opudtaj
oʼtihuapokpo huairitaj oʼbatiaʼpakapoy. Opudtaj menpaʼ
o̱gkahueʼdik moʼe̱a̱pone. —‍Judío huairia sorotataʼtaj
onʼmanaʼuyate.
\p
\v 15 Ken sorotataj huakupe onʼbaedepo onʼhuaʼuyate. Kenpaʼ
huairia onʼmanaʼnig onʼbatiaʼpakonhuaʼuyate. Konige̱po oy
kenpaʼti Jesúsenso̱ʼtaj Jesúsen huaknopo̱e̱ʼeria
onʼbereʼuyate. Judío namaʼda onʼbatiaʼpakikaʼ.
\s Once huaknopo̱e̱ʼeritaj Jesúsa oʼmanaʼuy.
\r (Mr. 16.14-18; Lc. 24.36-49; Jn. 20.19-23)
\p
\v 16 Ken oteʼ Galileayo Jesúsa oʼdikkameʼ oroʼa Jesúsen
once huaknopo̱e̱ʼeri oʼhuaʼuy.
\v 17 Jesústaj oʼtiahuaydepo “ʼUruaʼda i̱ʼe̱. Diosen Huasiʼpo
i̱ʼe̱.” Jesústaj oʼnonaʼuynigʼa nogte Jesústaj
oki̱o̱gkahueʼ o̱ʼnuy.
\v 18 Jesúsa oroʼtaj oʼhuatiakdepo,
\p —‍Diosa menaʼnok ayaʼtada kurudyo̱piʼ huadarieretapiʼ
mataʼmonaʼdik i̱jje̱y. Ayaʼada doʼtaj nigpe̱e̱dik
meʼnikaʼapone.
\v 19 Yanhuatiʼ. Ayaʼ aratbuten huadaribayo yanhuatiʼ. Doʼtaj
kanoknopo̱e̱ʼpo dakaʼ yanʼmanmadikikatiʼ kenpaʼti Apag
Diosa oʼpaknok do ijpaknok Diosen Noki̱re̱g oʼpaknok bautiza
yanʼmagkikatiʼ.
\v 20 Ayaʼda ijmanaʼnig nigpe̱i̱kaʼdik moʼe̱ne
yanʼmanikatiʼ. Kenpaʼda opudere ayaʼda huameʼnoe
i̱jjeonhuahuikaʼapoy. Keneʼhua̱ya̱ʼ huameʼnoete onteʼti
opudere i̱jjeonhuahuikaʼapoy. —‍Jesúsa monaʼuyne, ken.