\id MRK
\h Marcos
\mt1 Ñꞌoom naya cantyja ꞌnaaⁿꞌ Jesucristo na seiljeii Marcos
\c 1
\s Tyoñequiaa Juan ñꞌoom ndyuaa na tjaa nnꞌaⁿ cꞌom
\r (Mt. 3:1-12; Lc. 3:1-9, 15-17; Jn. 1:19-28)
\p
\v 1 Luaa waa na jnaⁿ ñꞌoom naya cantyja ꞌnaaⁿꞌ Jesucristo,
Jnda Tyꞌo̱o̱tsꞌom.
\p
\v 2 Jnda̱ seicanda̱a̱ꞌñenaꞌ ñꞌoom na seiljeii profeta
Isaías, matsonaꞌ:
\q Majño̱o̱ⁿñetya̱ya cwii moso ꞌnaⁿya na wjaajndyee jo njomꞌ.
Jom nncwjiꞌyuuꞌñê cantyja ꞌnaⁿꞌ,
\q cha mamꞌaⁿcꞌeendye nnꞌaⁿ quia na nncueꞌcañoomꞌ.
\q
\v 3 Jom tsꞌaⁿ na jndeii matseineiⁿ nda̱a̱ nnꞌaⁿ jo
ndoꞌ yuu tjaa nnꞌaⁿ cꞌom.
\q Matsoom: “Calajndaaꞌndyoꞌ naquiiꞌ nꞌomꞌyoꞌ chaꞌcwijom
cwii nato na juu joꞌ nndyocwjeeꞌcañoom nquii na nntsa̱ꞌntjom
ꞌo.
\q Cataꞌndyoꞌxcweꞌyoꞌ chaꞌcwijom cwilayo̱ꞌyoꞌ nato na nñoom.”
\m
\v 4 Ñꞌoommeiⁿꞌ seicanda̱a̱ꞌñenaꞌ quia na to̱ꞌ Juan na
tyotseitsꞌoomñê nnꞌaⁿ ndyuaa yuu tjaa nnꞌaⁿ cꞌom. Tyoñequiaaⁿ
ñꞌoom na calcweꞌ nꞌomna jnaaⁿna cha nntseitꞌmaⁿ tsꞌom
Tyꞌo̱o̱tsꞌom joona ndoꞌ nleitsꞌoomndyena.
\v 5 Jndye nnꞌaⁿ tyꞌe na mꞌaaⁿ na jnaⁿna chaꞌwaa tsꞌo̱ndaa
Judea ñequio tsjoom Jerusalén. Jnda̱ na lcweꞌ nꞌomna
jnaaⁿna, seitsꞌoomñê joona tsꞌom jndaa Jordán.
\p
\v 6 Juanꞌñeeⁿ tyocweⁿ liaa na tuiinaꞌ ñꞌeⁿ sooꞌ camello.
Chiꞌtyeⁿ xcweeⁿꞌeⁿ cwii tjaⁿ. Tyocwaaⁿꞌaⁿ calcaa ntyueꞌ
ndoꞌ tyoꞌom tsiomꞌ jnda̱a̱.
\v 7 Luaa ñꞌoom na tyoñequiaaⁿ nda̱a̱ nnꞌaⁿ, tyotsoom:
\p —Mandyontyjo̱ nqueⁿ na tꞌmaⁿti tseixmaaⁿ, nchiiti ja.
Ticatseixmaⁿya na cweꞌ ja nndiꞌntjo̱ⁿya nnoom na nntseicanaⁿꞌa
lcoomꞌm.
\v 8 Ja matseitsꞌoomndyo̱ ꞌo ñequio ndaatioo, sa̱a̱ nqueⁿ
nntseitsꞌoomñê ꞌo ñequio Espíritu Santo.
\s Na teitsꞌoomñe Jesús
\r (Mt. 3:13-17; Lc. 3:21-22)
\p
\v 9 Tiempoꞌñeeⁿ jnaⁿ Jesús tsjoom Nazaret, tsꞌo̱ndaa
Galilea. Tyjeꞌcañoom Juan ndyuaa yuu na tjaa nnꞌaⁿ cꞌom.
Ndoꞌ seitsꞌoomñe Juan jom tsꞌom jndaa Jordán.
\v 10 Quia na jlueeⁿꞌeⁿ naquiiꞌ ndaa mantyjacheⁿ ntyꞌiaaⁿꞌaⁿ
na seicanaaⁿñenaꞌ tsjo̱ꞌluee. Jndyocue Espíritu Santo
chaꞌcwijom catuꞌ. Jndyocaljo nacjoomꞌm.
\v 11 Ndoꞌ teicꞌuaa na seineiⁿ Tyꞌo̱o̱tsꞌom cañoomꞌluee.
Matso:
\p —ꞌU cwiluiindyuꞌ Jndaaya na jeeⁿ candyaꞌ tsꞌo̱o̱ⁿya.
Cantyja ꞌnaⁿꞌ ꞌu ñequiiꞌcheⁿ mañequiaanaꞌ na neiⁿya.
\s Ñeꞌqueⁿ tsaⁿjndii xjeⁿ Jesús
\r (Mt. 4:1-11; Lc. 4:1-13)
\p
\v 12 Ndoꞌ mantyjacheⁿ tjañꞌoom Espíritu Santo Jesús
cwiicheⁿ ntyja yuu tjaa nnꞌaⁿ cꞌom.
\v 13 Joꞌ ljooꞌñê wenꞌaaⁿ xuee. Tyoqueⁿñe tsaⁿjndii
na nlqueⁿ xjeⁿ jom. Mati tyomꞌaaⁿ Jesús quiiꞌntaaⁿ quiooꞌ
wjee. Ndoꞌ tquieꞌcañom ángeles na tyondyeꞌntjomna nnoom.
\s Mato̱ꞌ Jesús tsꞌiaaⁿ ꞌnaaⁿꞌaⁿ tsꞌo̱ndaa Galilea
\r (Mt. 4:12-17; Lc. 4:14-15)
\p
\v 14 Jnda̱ na tjuꞌ Herodes Juan wꞌaancjo, quia joꞌ tja
Jesús tsꞌo̱ndaa Galilea. Joꞌ joꞌ tyoñequiaaⁿ ñꞌoom naya
nda̱a̱ nnꞌaⁿ cantyja na matsa̱ꞌntjom Tyꞌo̱o̱tsꞌom.
\v 15 Tyotsoom:
\p —Jnda̱ tueꞌntyjo̱ xjeⁿ na nñeꞌquiandyoꞌ na nntsa̱ꞌntjom
Tyꞌo̱o̱tsꞌom ꞌo. Calayuꞌyoꞌ ñꞌoom naya ꞌnaaⁿꞌaⁿ ndoꞌ calcweꞌ
nꞌomꞌyoꞌ.
\s Maꞌmaⁿ Jesús ñequiee nnꞌaⁿ na cwitjeiiꞌ calcaa
\r (Mt. 4:18-22; Lc. 5:1-11)
\p
\v 16 Yocheⁿ na mawinom Jesús ꞌndyoo ndaaluee Galilea,
ntyꞌiaaⁿꞌaⁿ Simón ñequio tyjee tsaⁿꞌñeeⁿ Andrés. Cwitueeꞌna
tsquiꞌ ꞌnaaⁿna tsꞌom ndaaluee ee joona tsꞌiaaⁿ ꞌnaaⁿna
na cwitjeiiꞌna calcaa.
\v 17 Quia joꞌ tso Jesús nda̱a̱na:
\p —Quioꞌyoꞌ ñꞌeⁿndyo̱ ndoꞌ ja nntsꞌaa na nlatjomꞌyoꞌ
nnꞌaⁿ tachii cweꞌ calcaa.
\p
\v 18 Joona mañoomꞌ ꞌndyena lquiꞌ ꞌnaaⁿna. Tyꞌena ñꞌeⁿñê.
\p
\v 19 Tjatjatyeeⁿ chjoowiꞌ ꞌndyoo ndaaluee. Tueeꞌcañoom
Jacobo ñꞌeⁿ tyjee tsaⁿꞌñeeⁿ na jndyu Juan. Joona ntseinda
Zebedeo. Mꞌaⁿna tsꞌom wꞌaandaa, cwilaꞌyo̱na lquiꞌtsaⁿ
ꞌnaaⁿna.
\v 20 Mantyja tqueeⁿꞌñê joona, quia joꞌ ꞌndyena tsotyena
Zebedeo tsꞌom wꞌaandaa ñequio naⁿntjoomꞌm. Tyꞌena ñequio
Jesús.
\s Tsaⁿ na tyoleiñꞌoom jndyetia
\r (Lc. 4:31-37)
\p
\v 21 Tyꞌena tquiena tsjoom Capernaum. Quia na tueꞌntyjo̱
xuee na cwitaꞌjndyee nnꞌaⁿ judíos quia joꞌ tjaquieeꞌ
Jesús naquiiꞌ watsꞌom. To̱o̱ⁿꞌo̱ⁿ na tyoꞌmo̱o̱ⁿ nda̱a̱ nnꞌaⁿ.
\v 22 Ndoꞌ ñꞌoom na tyoñequiaaⁿ, jeeⁿ tjaweeꞌ nꞌomna.
Tꞌmo̱ⁿnaꞌ nda̱a̱na na waa najndeii na matseixmaaⁿ, ee ñꞌoom
na tyoꞌmo̱o̱ⁿ cajndatinaꞌ, nchii cweꞌ chaꞌna ñꞌoom na cwitꞌmo̱o̱ⁿ
nnꞌaⁿ na jndo̱ꞌ nꞌom chiuu tꞌmaⁿ ljeii na tqueⁿ Moisés.
\v 23 Ndoꞌ naquiiꞌ watsꞌomꞌñeeⁿ tyjeꞌcañoom cwii tsꞌaⁿ
na maleiñꞌoom jndyetia juu. Jndeii tyotseixuaa tsaⁿꞌñeeⁿ
ñꞌoom ndyuee jndyetiaꞌñeeⁿ.
\p
\v 24 Tsoom nnom Jesús:
\p —¿Ljoꞌ lꞌue tsꞌomꞌ ñꞌeⁿndyô̱ jâ, ꞌu Jesús na jnaⁿꞌ Nazaret?
¿Aa jndyoꞌ na jndyoꞌtseiꞌtyuiꞌ na laxmaaⁿyâ najnda̱a̱yâ?
Jâ macwitajnaaⁿꞌâ ꞌñeeⁿ cwiluiindyuꞌ. Nncuꞌ cwiluiindyuꞌ
na ljuꞌ tsꞌomꞌ na jnaⁿꞌ na mꞌaaⁿ Tyꞌo̱o̱tsꞌom.
\p
\v 25 Quia joꞌ seitiaꞌ Jesús jndyetiaꞌñeeⁿ. Tsoom:
\p —Catseicheⁿꞌ. Caluiꞌ naquiiꞌ tsꞌom tsaⁿmꞌaaⁿꞌ.
\p
\v 26 Ndoꞌ sꞌaa jndyetiaꞌñeeⁿ na seicantyeeⁿñe tsaⁿꞌñeeⁿ
ndoꞌ tyoteiñe. Sꞌaaⁿ na seixuaa jndeii, jnda̱ joꞌ jlueeⁿꞌeⁿ
naquiiꞌ tsꞌom tsaⁿꞌñeeⁿ.
\v 27 Ndoꞌ chaꞌtso nnꞌaⁿ na ntyꞌiaa na luaaꞌ tuii jeeⁿ
tyuena. Tyotaꞌxꞌeena nda̱a̱ ncꞌiaana, tyoluena:
\p —¿Ljoꞌ maꞌmo̱ⁿnaꞌ na luaaꞌ tuii? Cwa cwii ñꞌoom xco
cwindya̱a̱ya jeꞌ. Ee tsaⁿmꞌaaⁿꞌ waa najneiⁿ na matsa̱ꞌntjoom
meiⁿ jndyetia ndoꞌ cwilaꞌcanda̱na ñꞌoom na matsoom.
\p
\v 28 Mañoomꞌ tꞌom ñꞌoom cantyja ꞌnaaⁿꞌ Jesús chaꞌwaa
tsꞌo̱ndaa Galilea.
\s Seinꞌmaⁿ Jesús sta̱xeeⁿꞌ Simón Pedro
\r (Mt. 8:14-15; Lc. 4:38-39)
\p
\v 29 Ndoꞌ jnda̱ na jluiꞌna watsꞌom, tyꞌena waaꞌ Simón
ñꞌeⁿ Andrés, ndi ñꞌeⁿ Jacobo ñꞌeⁿ Juan.
\v 30 Tquiena. Ndoꞌ joꞌ joꞌ mꞌaaⁿ sta̱xeeⁿꞌ Simón. Waa
cjooꞌ jnduu na matseiconaꞌ juu. Mañoomꞌ jlaꞌcandii nnꞌaⁿ
Jesús na wiiꞌ yuscuꞌñeeⁿ.
\v 31 Quia joꞌ tjantyjaaꞌ Jesús tsaⁿꞌñeeⁿ, tꞌueeⁿ tsꞌo̱,
seiweeⁿ juu. Mañoomꞌ ntquiuuñe na matseiconaꞌ juu. Mana
to̱ꞌ na mandintjom nda̱a̱na.
\s Seinꞌmaⁿ Jesús jndye nnꞌaⁿwii
\r (Mt. 8:16-17; Lc. 4:40-41)
\p
\v 32 Majuu tmaaⁿꞌñeeⁿ jnda̱ na tjacue ñeꞌquioomꞌ, tquieꞌcho
nnꞌaⁿ nnꞌaⁿwii ñꞌeⁿ nnꞌaⁿ na maleichuu jndyetia na mꞌaaⁿ
Jesús.
\v 33 Manndyo ndyuendye nnꞌaⁿ tsjoomꞌñeeⁿ na tquiena
na cweꞌ ꞌndyootsꞌa wꞌaaꞌñeeⁿ.
\v 34 Xjeⁿꞌñeeⁿ seinꞌmaaⁿ jndye nnꞌaⁿwii chaꞌtso nnom
ntycu na cwitjoomna. Mati jndye jndyetia tjeiiⁿꞌeⁿ naquiiꞌ
nꞌom nnꞌaⁿ. Meiⁿ tînquiaaⁿ na nlaꞌneiⁿ jndyetiaꞌñeeⁿ
meiⁿcwii ñꞌoom ee ticalꞌue tsꞌoom na nndye nnꞌaⁿ cantyja
ꞌnaaⁿꞌaⁿ. Ee jndyetiaꞌñeeⁿ manquiuna ꞌñeeⁿ cwiluiiñê.
\s Jesús mañequiaaⁿ ñꞌoom tsꞌo̱ndaa Galilea
\r (Lc. 4:42-44)
\p
\v 35 Teincoo cwiicheⁿ xuee ndicwaⁿ jaaⁿcheⁿ teicantyjaaⁿ,
tjaaⁿ cwii joo yuu na ñenqueⁿ. Joꞌ joꞌ tyotseineiiⁿ
nnom Tyꞌo̱o̱tsꞌom.
\v 36 Ndoꞌ Simón ñequio ncꞌiaaⁿꞌaⁿ tyꞌentyjo̱na naxeⁿꞌ
Jesús na cwilꞌueena jom.
\v 37 Jnda̱ na jliuna jom, jluena nnoom:
\p —Jndye nnꞌaⁿ jeeⁿ cwilꞌuee ꞌu.
\p
\v 38 Tsoom nda̱a̱na:
\p —Cjaaya ntꞌomcheⁿ njoom na nndyooꞌ cha mati joꞌ nñequiaya
ñꞌoom naya na nndye nnꞌaⁿ. Ee maxjeⁿ tsꞌiaaⁿwaaꞌ na
qui na jndyo̱o̱ya.
\p
\v 39 Quia joꞌ tyomanoom chaꞌwaa tsꞌo̱ndaa Galilea.
Tyoñequiaaⁿ ñꞌoom naya naquiiꞌ lanꞌom ꞌnaaⁿ naⁿꞌñeeⁿ
cwii cwii joo. Ndoꞌ tyocwjeeⁿꞌeⁿ jndyetia naquiiꞌ nꞌom
nnꞌaⁿ.
\s Seinꞌmaⁿ Jesús tsꞌaⁿ na chuu tycu lepra
\r (Mt. 8:1-4; Lc. 5:12-16)
\p
\v 40 Tyjeeꞌcañoom cwii tsꞌaⁿ na mꞌaaⁿ Jesús na chuu
tycu lepra. Tcoꞌxtye jo nnoom, sꞌaa tyꞌoo, tso:
\p —Ta, ntyjii ꞌu nnda̱a̱ nntseinꞌmaⁿꞌ ja, xeⁿ wajnaⁿꞌ na
matyꞌiomnaꞌ.
\p
\v 41 Jesús tꞌoom na wiꞌ tsꞌoom tsaⁿꞌñeeⁿ. Seilioom
tsꞌo̱o̱ⁿ, tyeⁿnquioomꞌm juu. Tsoom nnom:
\p —Maxjeⁿ matyꞌiomnaꞌ na ljoꞌ. Canꞌmaⁿꞌ.
\p
\v 42 Mantyja tsu tycu lepra. Mana ljuuꞌ tjaaⁿꞌaⁿ chaꞌwaañê.
\v 43 Jnda̱ joꞌ jñom Jesús tsaⁿꞌñeeⁿ, tyeⁿ ñꞌoom tsoom
nnom:
\p
\v 44 —Meiⁿcwii ñꞌoom ticatsuꞌ nda̱a̱ nnꞌaⁿ chiuu tuii
na nꞌmaⁿꞌ. Sa̱a̱ cjaꞌ, cjaꞌtseicaꞌmo̱ⁿndyuꞌ nnom tyee. Ndoꞌ
quiaaꞌ quiooꞌ nnoom na matseitꞌmaaⁿꞌndyuꞌ Tyꞌo̱o̱tsꞌom
chaꞌxjeⁿ na tyotsa̱ꞌntjom Moisés. Ee laaꞌtiꞌ nncwjiꞌyuuꞌñenaꞌ
nda̱a̱ nnꞌaⁿ na jnda̱ nꞌmaⁿꞌ.
\p
\v 45 Sa̱a̱ quia na tja tsaⁿꞌñeeⁿ, to̱o̱ⁿꞌo̱ⁿ na tyotseineiiⁿ,
tyotsoñꞌeeⁿ chiuu waa na nꞌmaaⁿ. Joꞌ chii mañoomꞌ tꞌom
ñꞌoom ndiocheⁿ. Cweꞌ joꞌ seicuꞌnaꞌ na nncjaaquieeꞌ Jesús
meiⁿnquia tsjoom ee jeeⁿ jndye nnꞌaⁿ nncꞌoontyjaaꞌna
xeⁿ nliuna jom. Joꞌ chii ljooꞌñê yuu tjaa nnꞌaⁿ cꞌoom
ndoꞌ tquieꞌcañom nnꞌaⁿ na mꞌaaⁿ na jndye joo jnaⁿna.
\c 2
\s Seinꞌmaⁿ Jesús tsꞌaⁿ na ntjeiⁿ ncꞌee
\r (Mt. 9:1-8; Lc. 5:17-26)
\p
\v 1 Jnda̱ na teinom cwantindyo xuee, tueꞌcañoomnndaꞌ
Jesús tsjoom Capernaum. Ndoꞌ teicꞌuaa ñꞌoom na jnda̱
tyjeeⁿꞌeⁿ, mꞌaaⁿ waaꞌ cwii tsꞌaⁿ.
\v 2 Jndye nnꞌaⁿ tjomndyena joꞌ joꞌ hasta tileicwiijndeii
wꞌaa. Meiⁿ cweꞌ ꞌndyootsꞌa tîcanda̱a̱ nlquieꞌcañomna.
Ndoꞌ tyoñequiaaⁿ ñꞌoomꞌ Tyꞌo̱o̱tsꞌom nda̱a̱na.
\v 3 Ndoꞌ joꞌ tquieꞌcañom ñequiee nnꞌaⁿ na mꞌaaⁿ Jesús.
Tquioñꞌomna cwii tsꞌaⁿ na ntjeiⁿ ncꞌee.
\v 4 Quia na ntyꞌiaana na tîcanda̱a̱ nncꞌoontyjaaꞌna
na mꞌaaⁿ ee na jeeⁿ tyeeⁿ mꞌaⁿ nnꞌaⁿ, quia joꞌ tyꞌewana
xqueⁿ wꞌaa. Jlaꞌcanaaⁿndyena ndyeyu na meintyjeeꞌ Jesús.
Jlaꞌcꞌo̱ⁿna tsuee na ndiiꞌ tsꞌaⁿwiiꞌ.
\v 5 Quia na ntyꞌiaaꞌ Jesús na cwilaꞌyuꞌya nꞌom naⁿꞌñeeⁿ,
tsoom nnom nquii tsꞌaⁿ na wiiꞌ:
\p —ꞌU jndaaya, jnda̱ seitꞌmaⁿ tsꞌo̱o̱ⁿya ꞌu chaꞌtso jnaⁿꞌ
na niom.
\p
\v 6 Ndoꞌ ntꞌom nnꞌaⁿ na cwitꞌmo̱o̱ⁿ ljeii na tqueⁿ Moisés
na teindyuaandye joꞌ joꞌ, jndye ñꞌoom tyolaꞌtiuuna naquiiꞌ
nꞌomna na ticueeꞌ nꞌomna Jesús.
\v 7 Jlaꞌneiⁿ cheⁿnquieena naquiiꞌ nꞌomna, jluena: “Tsaⁿmꞌaaⁿꞌ
¿chiuu na luaaꞌ matsoom? Cwa ñꞌoom ntjeiⁿ matseineiiⁿ
nacjooꞌ Tyꞌo̱o̱tsꞌom ee macanda̱ jom nnda̱a̱ nntseitꞌmaⁿ
tsꞌoom jnaaⁿ nnꞌaⁿ.”
\v 8 Ndoꞌ ntyjii Jesús na luaaꞌ mꞌaaⁿꞌ nꞌomna. Tsoom
nda̱a̱na:
\p —¿Chiuu na ticuaaya nquiuꞌyoꞌ ñꞌeⁿndyo̱?
\v 9 ¿Cwaaⁿ ñꞌoom cwilaꞌtiuuꞌyoꞌ na tijndeiꞌtinaꞌ na
nntsjo̱o̱ nnom tsaⁿwiiꞌmꞌaaⁿ? ¿Aa nchii chaꞌna jnda̱ tsjo̱o̱
nnoom na matseitꞌmaⁿ tsꞌo̱o̱ⁿya jnaaⁿꞌaⁿ na waa? Oo ¿aa
nchii jndeiꞌtinaꞌ nquiuꞌyoꞌ na nntsjo̱o̱ na quicantyjaaⁿ,
catseilcwiiñê tsuee ꞌnaaⁿꞌaⁿ ndoꞌ cjaacaⁿ?
\v 10 Queⁿꞌyoꞌ cwenta, ja na cwiluiindyo̱ tsaⁿ na jnaⁿ
cañoomꞌluee nntsjo̱o̱ juu ñꞌoom na nquiuꞌ ꞌo na jndeiꞌtinaꞌ.
Quia joꞌ quia na jnda̱ tcoꞌyanaꞌ tsaⁿmꞌaaⁿ nlaꞌno̱ⁿꞌyoꞌ
na majndeiiticheⁿ ja waa najndo̱ nnom tsjoomnancue na
nnda̱a̱ nntseitꞌmaⁿ tsꞌo̱o̱ⁿya jnaaⁿ nnꞌaⁿ.
\p
\v 11 Quia joꞌ tsoom nnom tsꞌaⁿ na ntjeiⁿ ncꞌee:
\p —ꞌU re, matsjo̱o̱ya njomꞌ, quicantyjaꞌ. Catseilcwiindyuꞌ
tsuee ꞌnaⁿꞌ. Cjaꞌtoꞌ waꞌ.
\p
\v 12 Ndoꞌ mantyja teicantyja tsaⁿꞌñeeⁿ, seilcwiiñê
tsuee ꞌnaaⁿꞌaⁿ. Jlueeⁿꞌeⁿ na jndooꞌ chaꞌtsondye naⁿꞌñeeⁿ.
Jeeⁿ tjaweeꞌ nꞌomna na luaaꞌ tuii. Tyolaꞌtꞌmaaⁿꞌndyena
Tyꞌo̱o̱tsꞌom, tyoluena:
\p —Meiⁿjom ndiiꞌ tyoontyꞌiaaya na nluii na luaaꞌ.
\s Maꞌmaⁿ Jesús Leví na mati jndyu Mateo
\r (Mt. 9:9-13; Lc. 5:27-32)
\p
\v 13 Jnda̱ tuii na luaaꞌ, tja Jesús cwiicheⁿ cwii ndiiꞌ
ꞌndyoo ndaaluee ndoꞌ jndye nnꞌaⁿ tyꞌentyjaaꞌna jom.
Tyoꞌmo̱o̱ⁿ nda̱a̱na.
\v 14 Cwii xuee mawinoom yuu na cwitioom nnꞌaⁿ tsꞌiaaⁿnda̱a̱na
cwentaaꞌ gobiernom. Joꞌ joꞌ noomꞌm cwii tsꞌaⁿ na jndyu
Leví jnda Alfeo. Wacatyeeⁿ tsaⁿꞌñeeⁿ na macoꞌñoom sꞌom
na cwitioom nnꞌaⁿ. Tso Jesús nnoom:
\p —Candyoꞌtseijomndyuꞌ ñequio tsꞌiaaⁿ ꞌnaⁿya.
\p Ndoꞌ teicantyja tsaⁿꞌñeeⁿ, tjatseijomñe ñꞌeⁿ Jesús.
\p
\v 15 Cwii xuee mꞌaaⁿ Jesús waaꞌ Leví ñequio nnꞌaⁿ
na cwilaꞌjomndye ñꞌeⁿñê. Joꞌ joꞌ wacatyeeⁿ nacañoomꞌ
meiⁿsa ñequio naⁿꞌñeeⁿ na cwicwaꞌna. Ndoꞌ mati majndye
nnꞌaⁿ na cwitoꞌnoom tsꞌiaaⁿnda̱a̱ nnꞌaⁿ cwentaaꞌ gobiernom
ñequio nnꞌaⁿ na cwilaꞌtjo̱o̱ndye nnom Tyꞌo̱o̱tsꞌom cantyja
na nquiu nnꞌaⁿ fariseos, teindyuaandyena ñꞌeⁿñê. Ee jndye
nnꞌaⁿ tyꞌentyjo̱na naxeeⁿꞌeⁿ.
\v 16 Sa̱a̱ nnꞌaⁿ fariseos ñequio ncꞌiaana na cwitꞌmo̱o̱ⁿ
ljeii na tqueⁿ Moisés, quia na ntyꞌiaana na macwaꞌ Jesús
ñequio nnꞌaⁿ na cwilaꞌtjo̱o̱ndye nnom Tyꞌo̱o̱tsꞌom ndoꞌ
ñequio nnꞌaⁿ na cwitoꞌñoom sꞌom cwentaaꞌ gobiernom, taꞌxꞌeena
nda̱a̱ nnꞌaⁿ na cwilaꞌjomndye ñꞌeⁿñê, jluena:
\p —¿Chiuu waayuu na macwaaⁿꞌaⁿ ñꞌeⁿ nnꞌaⁿ na cwitoꞌñoom
sꞌom ndoꞌ ñꞌeⁿ nnꞌaⁿ na cwilaꞌtjo̱o̱ndye nnom Tyꞌo̱o̱tsꞌom?
\p
\v 17 Jnda̱ na jndii Jesús na luaaꞌ cwiluena, tsoom nda̱a̱na:
\p —Nnꞌaⁿ na tiwii titjo̱o̱ndyena tsꞌaⁿ na machꞌee nasei.
Sa̱a̱ nnꞌaⁿ na wii, tjo̱o̱ndyena tsaⁿꞌñeeⁿ. Ja nchii na jndyo̱o̱
na nncwaⁿya nnꞌaⁿ na mꞌaⁿ cantyja na matyꞌiomyanaꞌ, ja
jndyo̱o̱ na nncwaⁿya nnꞌaⁿjnaⁿ.
\s ¿Chiuu na tyoolaꞌcwejndoꞌndye nnꞌaⁿ na cwilaꞌjomndye ñꞌeⁿ Jesús?
\r (Mt. 9:14-17; Lc. 5:33-39)
\p
\v 18 Nnꞌaⁿ na cwilaꞌjomndye ñꞌoom na tyoñequiaa Juan
tsaⁿ na tyotseitsꞌoomñe nnꞌaⁿ ñequio nnꞌaⁿ na cwilaꞌjomndye
ñꞌoom na cwilaꞌnaaⁿ nnꞌaⁿ fariseos, mꞌaⁿna na cwilaꞌcwejndoꞌndyena
cwii xuee. Ndoꞌ ntꞌomndye joona tyꞌentyjaaꞌna Jesús,
taꞌxꞌeena nnoom, jluena:
\p —Nnꞌaⁿ na cwilaꞌjomndye ñꞌoom na mañequiaa Juan cwilaꞌcwejndoꞌndyena
ndoꞌ majoꞌti cwilꞌa nnꞌaⁿ fariseos, sa̱a̱ nnꞌaⁿ na cwilaꞌjomndye
ñꞌoom na mañequiaaꞌ, tyoolaꞌcwejndoꞌndyena. ¿Chiuu na
tyoolꞌana?
\p
\v 19 Tꞌo̱ Jesús cwii ñꞌoom na cweꞌ tjañoomꞌ cantyja
ꞌnaaⁿꞌ nqueⁿ. Tsoom nda̱a̱ naⁿꞌñeeⁿ:
\p —Nnꞌaⁿ na cwilaꞌjomndye na macoco tsꞌaⁿ ¿aa matyꞌiomnaꞌ
na nlaꞌcwejndoꞌndyena yocheⁿ na ndii ñꞌeⁿ tsaⁿsꞌaꞌñeeⁿ
ñꞌeⁿndyena? Cantyjati xuee na mꞌaaⁿ ñꞌeⁿndye naⁿꞌñeeⁿ
na cwiwitꞌmaaⁿꞌ na tocoom, ticatsonaꞌ na nlaꞌcwejndoꞌndyena.
\v 20 Sa̱a̱ manncueꞌntyjo̱ xuee na nncwjiꞌnaꞌ jom quiiꞌntaaⁿna,
quia ljoꞌcheⁿ nlaꞌcwejndoꞌndyena.
\p
\v 21 Seineiⁿticheⁿ Jesús cwii ñꞌoom na tjañoomꞌ cantyja
ꞌnaaⁿꞌ ñꞌoom xco na maꞌmo̱o̱ⁿ nda̱a̱na. Tsoom:
\p —Tsꞌaⁿ na matseiyo̱ liaa, ticatyꞌiomnaꞌ na nncwjaaꞌñê
cwii taⁿꞌ liaa xco na tyootmaⁿ na nntseiyo̱o̱ⁿ liaa ntsaa.
Ee na ljoꞌ nntsꞌaaⁿ, quia nntmaⁿ liaa tquie quia joꞌ
nncjaateii liaa xco, nntyjaañenaꞌ liaa ntsaa, ndoꞌ cwajndiiti
nncꞌiooꞌñenaꞌ liaa ntsaaꞌñeeⁿ.
\v 22 Mati tsꞌaⁿ na machꞌee winom tijoom nntioom juunaꞌ
tjaⁿ na jnda̱ teijndyo. Ee xeⁿ na ljoꞌ nntsꞌaa tsꞌaⁿ
nntꞌiooꞌ tjaⁿꞌñeeⁿ, mana cwiwiꞌndaaꞌnaꞌ, ndoꞌ mati nlcweꞌ
winom. Joꞌ chii matyꞌiomnaꞌ na tsꞌom tjaⁿ xco nncꞌoocuenaꞌ.
\s Cwitꞌiooꞌndyena xuꞌlqueeⁿ xuee na cwitaꞌjndye nnꞌaⁿ
\r (Mt. 12:1-8; Lc. 6:1-5)
\p
\v 23 Cwii xuee na cwitaꞌjndyee nnꞌaⁿ judíos, mawinom
Jesús yuu na niom ntjom lqueeⁿ trigo. Ndoꞌ nnꞌaⁿ na
cwilaꞌjomndye ñꞌeⁿñê, yocheⁿ na cwiwinomna joꞌ joꞌ, to̱ꞌna
na cwitꞌiooꞌndyena meiⁿ ndyee xuꞌlqueeⁿ.
\v 24 Ntꞌom nnꞌaⁿ fariseos jluena nnom Jesús:
\p —Queⁿꞌ cwenta naⁿmꞌaⁿꞌ, ¿chiuu na cwilꞌana cwii na
ticatsa̱ꞌntjomnaꞌ xuee na cwitaꞌjndya̱a̱ya?
\p
\v 25 Tꞌo̱ Jesús, tsoom nda̱a̱na:
\p —ꞌO, ¿aa nchii jnda̱ jlaꞌnaⁿꞌyoꞌ ñꞌoom chiuu sꞌaa David
quia na seitjo̱o̱naꞌ na nlcwaaⁿꞌaⁿ? Sa̱a̱ tyoolancjooꞌndyoꞌ
cantyja ꞌnaaⁿꞌaⁿ. Jom tꞌoom na ñejnoomꞌm ndoꞌ mati nnꞌaⁿ
na ñꞌeeⁿ ñꞌeⁿñê.
\v 26 Tjaqueⁿꞌeⁿ naquiiꞌ watsꞌom ꞌnaaⁿꞌ Tyꞌo̱o̱tsꞌom
ndoꞌ tcaaⁿ tyooꞌ nnom Abiatar tyee na cwiluiitquieñe.
Jnaaⁿꞌaⁿ ntyooꞌñeeⁿ. Tcwaaⁿꞌaⁿ joonaꞌ ndoꞌ mati tquiaaⁿ
na tcwaꞌ nnꞌaⁿ na ñꞌeeⁿ ñꞌeⁿñê. Ndoꞌ ntyooꞌñeeⁿ na jnda̱
tquia nnꞌaⁿ nnom Tyꞌo̱o̱tsꞌom, ticwanaaⁿ na nlcwaꞌ meiⁿnquia
tsꞌaⁿ, macanda̱ ntyee wanaaⁿ na nlcwaꞌna juunaꞌ.
\p
\v 27 Tsoticheⁿ Jesús nda̱a̱na:
\p —Tqueⁿ Tyꞌo̱o̱tsꞌom xuee na nntaꞌjndyee nnꞌaⁿ cha na
nnteijndeiinaꞌ joona, nchii seijndaaꞌñê na nntsꞌaanaꞌ
xjeⁿ ꞌo na nnduꞌyoꞌ na jeeⁿ tꞌmaⁿ xuee tseixmaⁿnaꞌ.
\v 28 Joꞌ chii ja na cwiluiindyo̱ tsꞌaⁿ na jnaⁿ cañoomꞌluee
waa na matseixmaⁿya na nntsjo̱o̱ ljoꞌ wanaaⁿ na calꞌa
nnꞌaⁿ xuee na cwitaꞌjndya̱a̱ya.
\c 3
\s Seinꞌmaⁿ Jesús tsꞌaⁿ na jnda̱ tjateii cwii tsꞌo̱
\r (Mt. 12:9-14; Lc. 6:6-11)
\p
\v 1 Cwiicheⁿ cwii ndiiꞌ tjaquieeꞌ Jesús naquiiꞌ watsꞌom.
Joꞌ joꞌ mꞌaaⁿ cwii tsaⁿsꞌa na jnda̱ tjateii cwii tsꞌo̱.
\v 2 Jeeⁿ tyoqueⁿ nnꞌaⁿ fariseos cwenta ljoꞌ nntsꞌaaⁿ,
aa nntseinꞌmaaⁿ tsaⁿꞌñeeⁿ juu xuee na cwitaꞌjndyeena,
ee jeeⁿ queeⁿ nꞌomna na nnda̱a̱ nlqueⁿna ñꞌoom nacjoomꞌm.
\v 3 Quia joꞌ tsoom nnom tsꞌaⁿ na jnda̱ tjateii tsꞌo̱:
\p —Quicantyjaꞌ, cwintyjeꞌ xcwe quiiꞌntaaⁿ naⁿmꞌaⁿ.
\p
\v 4 Ndoꞌ tsoom nda̱a̱ nnꞌaⁿ na mꞌaⁿ joꞌ joꞌ:
\p —Ja mawaxꞌa̱ya nda̱a̱ꞌyoꞌ, xuee na cwitaꞌjndya̱a̱ya ¿aa
wanaaⁿ na cateijndeii tsꞌaⁿ xꞌiaaⁿꞌaⁿ na wiꞌ matjom,
oo aa ticateijneiⁿ juu? ¿Aa cwjiꞌnꞌmaaⁿñê xꞌiaaⁿꞌaⁿ
na ticueꞌ, oo aa caꞌñeeⁿ na cueꞌ?
\p Sa̱a̱ joona yacheⁿ jlaꞌcheⁿna.
\v 5 Quia joꞌ ntyꞌiaaⁿꞌaⁿ nda̱a̱ nnꞌaⁿ ndiocheⁿ, seiliooꞌñê
ñꞌeⁿndyena. Tquiaanaꞌ na chjooꞌ tsꞌoom ee seiꞌno̱o̱ⁿꞌo̱ⁿ
na jeeⁿ quieꞌ nꞌomna. Tsoom nnom tsaⁿsꞌaꞌñeeⁿ:
\p —Catseiliuuꞌ tsꞌo̱ꞌ.
\p Seiliuu tsaⁿꞌñeeⁿ tsꞌo̱o̱ⁿ ndoꞌ mana tcoꞌyanaꞌ jom.
\v 6 Sa̱a̱ nnꞌaⁿ fariseos mantyja jluiꞌna, tyoꞌmaⁿna ñequio
nnꞌaⁿ ꞌnaaⁿꞌ Herodes chiuu nlꞌayoona na nlaꞌcueeꞌna
Jesús.
\s Jndye nnꞌaⁿ tjomndye ꞌndyoo ndaaluee
\p
\v 7 Quia joꞌ tjanndaꞌ Jesús ꞌndyoo ndaaluee ñequio
nnꞌaⁿ na cwilaꞌjomndye ñꞌeⁿñê. Cwii tmaaⁿꞌ nnꞌaⁿ tyꞌentyjo̱
naxeeⁿꞌeⁿ na jnaⁿna tsꞌo̱ndaa Galilea.
\v 8 Ndoꞌ mati ntꞌomcheⁿ nnꞌaⁿ tyondyena cantyja ꞌnaaⁿ
jndye nnom tsꞌiaaⁿ tꞌmaⁿ na tyochꞌeeⁿ. Quia joꞌ jndyendyena
jnaⁿna tsꞌo̱ndaa Judea ñequio tsjoom Jerusalén, ñequio
ndyuaa Idumea, ñequio xndyaaꞌ jndaa Jordán, ndoꞌ ñequio
ndiocheⁿ tsjoom Tiro ñꞌeⁿ Sidón. Tyꞌentyjaaꞌna jom.
\v 9 Joꞌ chii sa̱ꞌntjoom nnꞌaⁿ na cwilaꞌjomndye ñꞌeⁿñê
na calaꞌjndaaꞌndyena cwii wꞌaandaa chjoo na nleilꞌueeꞌñê
cha tintsꞌaanaꞌ na ꞌoontquieena jom ee tyeeⁿ na jeeⁿ
jndye nnꞌaⁿ mꞌaⁿ nacañomꞌm.
\v 10 Ee ncꞌe na jnda̱ seinꞌmaaⁿ jndyendye nnꞌaⁿ, joꞌ
chii chaꞌtso ntꞌomcheⁿ nnꞌaⁿ na ndicwaⁿ chona ntycu,
tyolaꞌcantoꞌndyena nacañomꞌm na ñeꞌnquioꞌna jom cha
nnꞌmaaⁿna.
\v 11 Ndoꞌ jndyetia na mꞌaⁿ naquiiꞌ nꞌom nnꞌaⁿ, meiⁿyuucheⁿ
na ntyꞌiaana jom, lꞌana naquiiꞌ nꞌom naⁿꞌñeeⁿ na cataꞌna
cantyena jo nnoom. Tyolaꞌxuaana, tyoluena:
\p —ꞌU cwiluiindyuꞌ Jnda Tyꞌo̱o̱tsꞌom.
\p
\v 12 Sa̱a̱ Jesús jndeiꞌnaꞌ tyotsa̱ꞌntjoom na ticatꞌmo̱o̱ⁿna
ꞌñeeⁿ cwiluiiñê.
\s Maꞌmaⁿ Jesús canchooꞌwe nnꞌaⁿ na nlaꞌjomndye ñꞌoom ꞌnaaⁿꞌaⁿ
\r (Mt. 10:1-4; Lc. 6:12-16)
\p
\v 13 Tjawa Jesús cwii ta, ndoꞌ tqueeⁿꞌñê nnꞌaⁿ na macwjiiꞌñê
cwentaaⁿꞌaⁿ na cꞌoona na mꞌaaⁿ.
\v 14 Tqueeⁿ canchooꞌwendyena na nñꞌeeⁿna ñꞌeⁿñê ndoꞌ
na njñoom joona na nñeꞌquiana ñꞌoom naya ꞌnaaⁿꞌaⁿ nda̱a̱
nnꞌaⁿ. Matseicajndyunaꞌ joona apóstoles.
\v 15 Tquiaaⁿ cantyja najndeii na tseixmaaⁿ na nlaꞌxmaⁿna
cha nnda̱a̱ nlaꞌnꞌmaaⁿna nnꞌaⁿ ndoꞌ nnda̱a̱ nntjeiiꞌna jndyetia
naquiiꞌ nꞌom nnꞌaⁿ.
\v 16 Nmeiiⁿ ncuee nchooꞌwe nnꞌaⁿ na tjeiiꞌñe Jesús
cwentaaⁿꞌaⁿ: Simón, tsaⁿ na seicajñoom Pedro,
\v 17 Jacobo ñequio tyjeeⁿ Juan, ntseinda Zebedeo, joona
seicajñoom Boanerges, ñꞌoomwaaꞌ maꞌmo̱ⁿnaꞌ na jeeⁿ chona
ndyueena,
\v 18 Andrés, Felipe, Bartolomé, Mateo, Tomás, Jacobo jnda
Alfeo, Tadeo, Simón, tsaⁿ na matiiꞌñe ñꞌoom ñꞌeⁿ tmaaⁿꞌ
nnꞌaⁿ cananista.
\v 19 Ndoꞌ ñꞌeⁿ Judas Iscariote, tsꞌaⁿ na tquiaa cwenta
Jesús.
\s Cwilueyoona na Jesús tsaⁿjndiitquiee matseixmaaⁿ
\r (Mt. 12:22-32; Lc. 11:14-23; 12:10)
\p
\v 20 Jnda̱ joꞌ tja Jesús yuu na macꞌeeⁿ, ndi ñꞌeeⁿ naⁿꞌñeeⁿ.
Ndoꞌ tjomndyenndaꞌ cwii tmaaⁿꞌ nnꞌaⁿ yuu na mꞌaaⁿ hasta
tileinquiaanaꞌ na nlcwaaⁿꞌaⁿ ñꞌeⁿ nnꞌaⁿ na ñꞌeeⁿ ñꞌeⁿñê.
\v 21 Jnda̱ na jndye nnꞌaaⁿꞌ nqueⁿ na luaaꞌ matjoom,
tyꞌecꞌomna jom na jndeiꞌnaꞌ ee cwilue nnꞌaⁿ na jnda̱
seintjeiⁿnaꞌ jom.
\p
\v 22 Ntꞌom nnꞌaⁿ na cwitꞌmo̱o̱ⁿ ljeii na tqueⁿ Moisés
na jnaⁿ Jerusalén, tyoluena:
\p —Tsaⁿmꞌaaⁿꞌ matseixmaaⁿ Beelzebú, juu tsaⁿjndiitquiee.
Ncꞌe najndeii na matseixmaⁿ, joꞌ na macwjeeⁿꞌeⁿ jndyetia
naquiiꞌ nꞌom nnꞌaⁿ.
\p
\v 23 Tqueeⁿꞌñe Jesús naⁿꞌñeeⁿ ndoꞌ seineiiⁿ ñꞌoom
tjañoomꞌ nda̱a̱na. Tsoom:
\p —¿Chiuu nntsꞌaayuunaꞌ na nquii Satanás mawjaⁿ nacjooꞌ
nqueⁿ na macwjeeⁿꞌeⁿ jndyetia ñequio ntyjenaⁿjndiiñê
naquiiꞌ nꞌom nnꞌaⁿ?
\v 24 Xeⁿ mꞌaaⁿ cwii gobiernom na cwito̱ⁿꞌndye nnꞌaⁿ
ꞌnaaⁿꞌaⁿ, ntꞌom cwiꞌoo nacjoomꞌm ndoꞌ ntꞌom cwilaꞌjomndye
ñꞌeⁿñê, tsaⁿꞌñeeⁿ xocaljooꞌñetyeeⁿ tsꞌiaaⁿ.
\v 25 Ndoꞌ mati nnꞌaⁿ na mꞌaⁿ cwii wꞌaa xeⁿ cwilaꞌntjaꞌndyena,
xocꞌomna na ñeꞌnaaⁿꞌ, maxjeⁿ nntꞌoomꞌndyena.
\v 26 Ndoꞌ majoꞌti cantyja ꞌnaaⁿꞌ Satanás, xeⁿ na matseiweñê
nacjooꞌ ntyjenaⁿjndiiñê quia joꞌ xocaljotyeⁿ cantyja
najneiⁿ na matsa̱ꞌntjoom joona. Ee xeⁿ na luaaꞌ machꞌeeⁿ,
quia joꞌ matseintycwiiñe cheⁿnqueⁿ.
\p
\v 27 ’Tjaaꞌnaⁿ tsꞌaⁿ na nnda̱a̱ na cweꞌ nncjaaquieeꞌto
waaꞌ tsꞌaⁿ na jeeⁿ jndeii na nncwjiꞌ ꞌnaaⁿꞌ tsaⁿꞌñeeⁿ.
Sa̱a̱ xeⁿ nntseityeⁿjñeeⁿ tsaⁿꞌñeeⁿ quia ljoꞌcheⁿ nnda̱a̱
nncwjiꞌñꞌeeⁿ ꞌnaaⁿꞌ. Maluaaꞌ matseijomnaꞌ ñꞌeⁿndyo̱ ja
quia macwjiiꞌa naⁿjndii ñꞌeⁿ jndyetia naquiiꞌ nꞌom nnꞌaⁿ.
\p
\v 28 ’Mayuuꞌcheⁿ candyeꞌyoꞌ nntsjo̱o̱, nnda̱a̱ nntseitꞌmaⁿ
tsꞌom Tyꞌo̱o̱tsꞌom chaꞌtso nnom na cwilaꞌtjo̱o̱ndye nnꞌaⁿ
ñequio meiⁿnquia ñꞌoom wiꞌ na ntjeiⁿnaꞌ na cwiluena.
\v 29 Sa̱a̱ meiⁿcwiꞌñeeⁿcheⁿ tsꞌaⁿ na matsoyuu na cwiluii
tsꞌiaaⁿ ꞌnaⁿya cweꞌ cantyja najndeii tsaⁿjndii, tsaⁿꞌñeeⁿ
matseineiiⁿ ñꞌoom ntjeiⁿ nacjooꞌ Espíritu Santo. Ndoꞌ
na ljoꞌ tijoom nntseitꞌmaⁿ tsꞌom Tyꞌo̱o̱tsꞌom tsaⁿꞌñeeⁿ.
Jnaⁿwaaꞌ tijoom cantycwiinaꞌ.
\p
\v 30 Luaaꞌ tsoom nda̱a̱ naⁿꞌñeeⁿ na cwitꞌmo̱o̱ⁿ ljeii
na tqueⁿ Moisés. Ee joona tyoluena na jom tseixmaaⁿ
tsaⁿjndiitquiee.
\s Jesús, tquie ntyjeeⁿ na mꞌaaⁿ ñꞌeⁿ tsoñeeⁿ
\r (Mt. 12:46-50; Lc. 8:19-21)
\p
\v 31 Tquiecañom ntyjee Jesús ñequio tsoñeeⁿ yuu na
mꞌaaⁿ sa̱a̱ chꞌeⁿ ljooꞌndyena ncꞌe na jeeⁿ tyeeⁿ mꞌaⁿ
nnꞌaⁿ. Cweꞌ jlaꞌcwanomna ñꞌoom na calueeⁿꞌeⁿ chꞌeⁿ.
\v 32 Joꞌ chii nnꞌaⁿ na meindyuaandye nacañomꞌm jluena
nnoom:
\p —Aa ndiꞌ, jnda̱ tyjeeꞌ tsoꞌndyoꞌ ñꞌeⁿ ndyentyꞌiuꞌ. Mꞌaⁿna
chꞌeⁿ, cwilꞌueena ꞌu.
\p
\v 33 Sa̱a̱ tꞌo̱o̱ⁿ nda̱a̱na tsoom:
\p —Nndyeꞌyoꞌ nntsjo̱o̱ nda̱a̱ꞌyoꞌ ꞌñeeⁿ cwiluiiñe tsondyo̱
ndoꞌ ndyentyjo̱.
\p
\v 34 Jnda̱ chii ntyꞌiaaⁿꞌaⁿ ndiocheⁿ nda̱a̱ nnꞌaⁿ na
meindyuaandye nacañomꞌm, tsoom nda̱a̱na:
\p —Queⁿꞌyoꞌ cwenta, ncjoꞌyoꞌ cwiluiindyoꞌ tsondyo̱ ñequio
ndyentyjo̱.
\v 35 Ee meiⁿcwiꞌñeeⁿcheⁿ tsꞌaⁿ na machꞌee yuu na lꞌue
tsꞌom Tyꞌo̱o̱tsꞌom, tsaⁿꞌñeeⁿ cwiluiiñe tiꞌtyjo̱, ndoꞌ nomtyjo̱,
ndoꞌ tsondyo̱.
\c 4
\s Tsꞌaⁿ na tjacjuꞌ lqueeⁿ trigo
\r (Mt. 13:1-9; Lc. 8:4-8)
\p
\v 1 Cwiicheⁿ cwii ndiiꞌ tquieꞌcañom cwii tmaaⁿꞌ nnꞌaⁿ
na jndyendye na mꞌaaⁿ Jesús ꞌndyoo ndaaluee. To̱o̱ⁿꞌo̱ⁿ
na maꞌmo̱o̱ⁿ nda̱a̱na. Ndoꞌ jeeⁿ ndyaꞌ tyolaꞌcantoꞌndyena
nacañomꞌm. Joꞌ chii tjacuo̱o̱ⁿ tsꞌom wꞌaandaa chjoo na
meintyjeꞌcheⁿnaꞌ tsꞌom ndaaluee. Tjacjom tsꞌomnaꞌ ndoꞌ
chaꞌtsondye nnꞌaⁿ ljooꞌndyena ꞌndyoowiꞌ ndaaluee tyuaatcwii.
\v 2 Jndye ñꞌoom tjañoomꞌ teilꞌueeꞌñê na tyoꞌmo̱o̱ⁿ nda̱a̱
nnꞌaⁿ. Tueꞌcañoomnaꞌ na tsoom ñꞌoomwaa:
\p
\v 3 —Candyeꞌyoꞌ ñꞌoomwaa: Tyomꞌaaⁿ cwii tsꞌaⁿ, tjacjoomꞌm
lqueeⁿ trigo.
\v 4 Ndoꞌ yocheⁿ na majoomꞌm lqueeⁿꞌñee, ntꞌom tquiaa
tsꞌom nato. Ndoꞌ tquie cantsaa, tcwaꞌyoꞌ joonaꞌ.
\v 5 Ntꞌom lqueeⁿ tquiaanaꞌ tyuaa na jeeⁿ ljo̱ꞌ yuu
na tita mꞌaaⁿ tsꞌo. Lqueeⁿꞌñeeⁿ tyuaaꞌ tꞌoomnaꞌ ee tita
tionaꞌ tsꞌo.
\v 6 Sa̱a̱ na jeeⁿ jmeiⁿꞌ tyontyꞌiaaꞌ ñeꞌquioomꞌ, tꞌuaanaꞌ.
Tjacaaⁿnaꞌ ee na tinjoom tyꞌe nchꞌiooꞌnaꞌ.
\v 7 Ntꞌom lqueeⁿ tquiaanaꞌ yuu na meintyjeeꞌ ndaꞌ
lꞌo̱o̱ nioom. Tyuaaꞌti tjawindye lꞌo̱o̱ nioomꞌñeeⁿ, tco̱ꞌnaꞌ
ntjom, ncꞌe naljoꞌ tjaaꞌnaⁿ ljoꞌ tueꞌ lꞌa lqueeⁿꞌñeeⁿ.
\v 8 Sa̱a̱ ntꞌom lqueeⁿ tquiaanaꞌ yuu na ya tsꞌo. Tꞌoomnaꞌ,
tyꞌewijnda̱naꞌ, jndye lqueeⁿ tueꞌ. Ntꞌom tjeiꞌnaꞌ cwii
xuu waljooꞌ yom tsꞌoom lqueeⁿ trigo na cwii tsꞌoom lqueeⁿ
tjacjuꞌ tsaⁿꞌñeeⁿ. Ndoꞌ ntꞌom tjeiꞌnaꞌ we xuu waljooꞌ
xcwe na cwii tsꞌoom lqueeⁿ tjacjoomꞌm. Ndoꞌ ntꞌom tjeiꞌnaꞌ
ñequiee xuu na cwii tsꞌoom lqueeⁿ na tjacjoomꞌm.
\p
\v 9 Quia joꞌ tso Jesús nda̱a̱na:
\p —ꞌÑeeⁿ juu na niom lueꞌ nꞌom luaꞌqui na nndii, candii.
\s Luaa tsꞌiaaⁿꞌ ñꞌoom tjañoomꞌ
\r (Mt. 13:10-17; Lc. 8:9-10)
\p
\v 10 Jnda̱ na tjuꞌnaꞌ na ñenquii Jesús ñequio nnꞌaⁿ
canchooꞌwendye ndoꞌ ñequio ntꞌom nnꞌaⁿ na mati cwicañꞌeeⁿtyeⁿ
ñꞌeⁿñê, taꞌxꞌeena ljoꞌ ñeꞌcaꞌmo̱ⁿ ñꞌoom tjañoomꞌñeeⁿ.
\v 11 Ndoꞌ tsoom nda̱a̱na:
\p —Mañequiaa Tyꞌo̱o̱tsꞌom na ꞌo calaꞌno̱ⁿꞌyoꞌ ñꞌoom na
tyooliu nnꞌaⁿ cantyja na matsa̱ꞌntjoom. Sa̱a̱ nnꞌaⁿ na
tyoolaꞌjomndye ñꞌeⁿndyo̱, ñenquiiꞌ ñꞌoom tjañoomꞌ matseina̱ⁿya
nda̱a̱na.
\v 12 Joꞌ chii machꞌeenaꞌ na mayuuꞌcheⁿ meiiⁿ na jndye
ndiiꞌ nndyena ñꞌoom na mañequiaya, sa̱a̱ xocalaꞌno̱ⁿꞌna.
Ndoꞌ meiiⁿ na jndye ndiiꞌ nntyꞌiaana tsꞌiaaⁿ na matsꞌaa
sa̱a̱ tixoqueⁿna cwenta. Ee cwilꞌayana na nmeiiⁿꞌ cha
tilcweꞌ nꞌomna, tintseitꞌmaⁿ tsꞌom Tyꞌo̱o̱tsꞌom jnaaⁿna.
\s Luaa maꞌmo̱ⁿ ñꞌoom na tjacjuꞌ tsꞌaⁿ lqueeⁿ trigo
\r (Mt. 13:18-23; Lc. 8:11-15)
\p
\v 13 Quia joꞌ tsoom nda̱a̱na:
\p —¿Aa maxjeⁿ ticalaꞌno̱ⁿꞌyoꞌ ñꞌoom tjañoomꞌwaaꞌ? ¿Chiuu
nlꞌaa na nlaꞌno̱ⁿꞌyoꞌ ntꞌomcheⁿ ñꞌoom tjañoomꞌ?
\v 14 Juu tsꞌaⁿ na tjacjuꞌ lqueeⁿ trigo, joꞌ tsꞌaⁿ na
mañequiaa ñꞌoomꞌ Tyꞌo̱o̱tsꞌom.
\v 15 Lqueeⁿ na tquiaa tsꞌom nato, joꞌ nnꞌaⁿ na cwindye
ñꞌoomꞌ Tyꞌo̱o̱tsꞌom na mañequiaa tsꞌaⁿ, sa̱a̱ mantyja macwjiꞌ
Satanás ñꞌoomꞌñeeⁿ naquiiꞌ nꞌomna.
\v 16 Ndoꞌ lqueeⁿ na tquiaa yuu na jeeⁿ ljo̱ꞌ tyuaa,
joꞌ nnꞌaⁿ na ya cwindye ñꞌoomꞌ Tyꞌo̱o̱tsꞌom. Neiiⁿna cwitoꞌñoomna
juunaꞌ.
\v 17 Sa̱a̱ tiyo cwindyena ee matseijomnaꞌ joona chaꞌna
jnda̱ lqueeⁿꞌñeeⁿ na tinjoom tyꞌe nchꞌiooꞌnaꞌ. Ndoꞌ quia
na macoꞌwiꞌnaꞌ joona oo cwilaꞌwjee nnꞌaⁿ joona ncꞌe
na cwilaꞌyuꞌna, mantyja cwiꞌndyena.
\v 18 Lqueeⁿ na tquiaa naquiiꞌ lꞌo̱o̱ nioom, joꞌ nnꞌaⁿ
na ya Cwindye ñꞌoomꞌ Tyꞌo̱o̱tsꞌom.
\v 19 Sa̱a̱ naⁿꞌñeeⁿ jeeⁿ mꞌaaⁿꞌ nꞌomna chiuu cwii ꞌoomꞌaⁿtina.
Maquiuꞌnnꞌaⁿnaꞌ joona na ñeꞌcwityandyena, ndoꞌ jeeⁿ cwilaꞌqueeⁿ
nꞌomna na ñeꞌcaleiꞌchona chaꞌtso nnom ꞌnaⁿ. Chaꞌtso
nmeiⁿꞌ matseicatsuunaꞌ ñꞌoomꞌ Tyꞌo̱o̱tsꞌom naquiiꞌ nꞌomna.
Joꞌ chii tileicanaⁿjndeiinaꞌ na nlꞌana yuu na cjaweeꞌ
ntyjii Tyꞌo̱o̱tsꞌom.
\v 20 Sa̱a̱ mꞌaⁿ nnꞌaⁿ na ya cwindye ñꞌoomꞌ Tyꞌo̱o̱tsꞌom.
Cwilaꞌljona juunaꞌ naquiiꞌ nꞌomna. Cwiqueⁿndyena na
cwilꞌana yuu na ya. Matseijomnaꞌ joona chaꞌna lqueeⁿ
na tquiaa yuu na jeeⁿ ya tsꞌo. Ntꞌom naⁿꞌñeeⁿ matseijomnaꞌ
cantyja ꞌnaaⁿna chaꞌna cwii tsꞌoom lqueeⁿꞌñeeⁿ na tjeiꞌnaꞌ
cwii xuu waljooꞌ yom tsꞌoom. Ndoꞌ ntꞌomndyena matseijomnaꞌ
chaꞌna cwii tsꞌoom lqueeⁿꞌñeeⁿ na tjeiꞌnaꞌ we xuu waljooꞌ
xcwe. Ndoꞌ ntꞌomndye naⁿꞌñeeⁿ matseijomnaꞌ joona chaꞌna
cwii tsꞌoom lqueeⁿꞌñeeⁿ na tjeiꞌnaꞌ ñequiee xuu.
\s Ñꞌoom tjañoomꞌ cantyja ꞌnaaⁿꞌ xjocanti
\r (Lc. 8:16-18)
\p
\v 21 Jnda̱ joꞌ seineiⁿtyeeⁿcheⁿ nda̱a̱na:
\p —¿Aa nntsꞌaacheⁿnaꞌ na nntseicwꞌaa tsꞌaⁿ xjocanti
ndoꞌ nncwjaaꞌñeyom juunaꞌ nacjeeꞌ tsꞌoom maquila, oo
na nlcoomꞌm juunaꞌ nacjeeꞌ jnduu? ¿Aa nchii ndye nntseintyjaaⁿ
juunaꞌ?
\v 22 Chaꞌtso na matsꞌaa jeꞌ na ticaliu chaꞌtsondye
nnꞌaⁿ, mancjoꞌyoꞌ nlacano̱o̱ⁿꞌyoꞌ nda̱a̱na. Ndoꞌ cwii cwii
ñꞌoom wjaañoomꞌ na matseina̱ⁿya jeꞌ maxjeⁿ nncueꞌntyjo̱
na nlaꞌno̱ⁿꞌ nnꞌaⁿ meiⁿnquiayuucheⁿ.
\v 23 ꞌÑeeⁿ juu na niom lueꞌ nꞌom luaꞌqui na nndii,
candii.
\p
\v 24 Ndoꞌ mati tsoom nda̱a̱na:
\p —Queⁿꞌyoꞌ cwenta cantyja ꞌnaaⁿ ñꞌoommeiⁿꞌ na cwindyeꞌyoꞌ.
Ee chaꞌxjeⁿ na cwiqueⁿndyoꞌ na cwindyeꞌyoꞌ, malaaꞌtiꞌ
nñequiaa Tyꞌo̱o̱tsꞌom na nlaꞌno̱ⁿꞌyoꞌ. Ndoꞌ nntsꞌaaⁿ na
nntsaalaꞌno̱ⁿꞌtiꞌyoꞌ ncꞌe na cwiqueⁿꞌyoꞌ cwenta.
\v 25 Ee meiⁿcwiꞌñeeⁿcheⁿ tsꞌaⁿ na mayuuꞌ matseiljo
ñꞌoomya naquiiꞌ tsꞌom, mꞌmo̱o̱ⁿtya̱ya nnom. Sa̱a̱ tsꞌaⁿ na
ticatseiljo ñꞌoomya naquiiꞌ tsꞌom, tsaⁿꞌñeeⁿ machꞌeenaꞌ
cweꞌ tsꞌiaaⁿꞌndyo cantyjati chjoowiꞌ ñꞌoom na mantyjiityeeⁿ.
\s Ñꞌoom tjañoomꞌ cantyja na ꞌoowijnda̱ lqueeⁿ trigo
\p
\v 26 Mati tsonndaꞌ Jesús nda̱a̱na:
\p —Juu na matsa̱ꞌntjom Tyꞌo̱o̱tsꞌom, matseijomnaꞌ chaꞌxjeⁿ
na cwiluii quia na majuꞌ tsꞌaⁿ lqueeⁿ trigo nomtyuaa.
\v 27 Jnda̱ na tjoomꞌm lqueeⁿ wjaⁿ. Nntsom, nneiⁿncooñê,
mmaaⁿñê, cweꞌ laaꞌtiꞌ cwiwinom jndye xuee, jndye tsjom.
Ndoꞌ lqueeⁿꞌñeeⁿ nncꞌoomnaꞌ, wjaawindyenaꞌ sa̱a̱ tsaⁿꞌñeeⁿ
ticatseiꞌno̱o̱ⁿꞌo̱ⁿ chiuu cwiluiiyuu na cwiꞌoowijnda̱naꞌ.
\v 28 Ee tyuaa ticaⁿnaꞌ tsꞌaⁿ na nnteijndeii na nncꞌoom
ntjom. Najndyee cwiꞌoom jnda̱, ndoꞌ ꞌoowindyenaꞌ. Ndoꞌ
cwiwaaꞌ xuꞌlqueeⁿ. Jnda̱ joꞌ macwjaaꞌñenaꞌ nꞌom lqueeⁿ.
\v 29 Ndoꞌ quia na jnda̱ tmaⁿ lqueeⁿ, ꞌoocatyje nnꞌaⁿ
joonaꞌ ee na jnda̱ tueꞌntyjo̱ xjeⁿ na nno̱ⁿnaꞌ.
\s Ñꞌoom tjañoomꞌ cantyja ꞌnaaⁿꞌ lqueeⁿ mostaza
\r (Mt. 13:31-32; Lc. 13:18-19)
\p
\v 30 Ndoꞌ mati tsoom:
\p —Juu na matsa̱ꞌntjom Tyꞌo̱o̱tsꞌom, ¿ljoꞌ ñꞌeⁿ matseijomnaꞌ?
Ndoꞌ ¿ljoꞌ ñꞌeⁿ nlajo̱o̱ⁿꞌa na mꞌmo̱ⁿnaꞌ chiuu jaawitꞌmaⁿ
cantyja na matsa̱ꞌntjoom?
\v 31 Matseijomnaꞌ chaꞌna cwii lqueeⁿ mostaza na nnomꞌ
tsꞌaⁿ. Tjaaꞌnaⁿ cwiicheⁿ lqueeⁿ na cachjooti na cwinom
nnꞌaⁿ.
\v 32 Jnda̱ na jnomꞌ tsꞌaⁿ lqueeⁿꞌñeeⁿ cwiꞌoomnaꞌ, wjaawindyenaꞌ,
mawinomꞌnaꞌ chaꞌtso ntjom na tiquiwindye. Cwileitanaꞌ
hasta cantsaa na cwiꞌoontyja cwitaꞌjndyeeyoꞌ ncwaⁿꞌ
lꞌo̱ tsꞌoomꞌñeeⁿ.
\s Ñequiiꞌcheⁿ ñꞌoom tjañoomꞌ seineiⁿ Jesús quia tꞌmo̱o̱ⁿ nda̱a̱ nnꞌaⁿ.
\r (Mt. 13:34-35)
\p
\v 33 Jndye ntꞌomcheⁿ ñꞌoom tjañoomꞌ teilꞌueeꞌñe Jesús
quia tyotseineiiⁿ nda̱a̱ tmaaⁿꞌ naⁿꞌneeⁿ, cantyjati na
nnda̱a̱ nlaꞌno̱ⁿꞌna.
\v 34 Chaꞌtso ñꞌoom na tyotseineiiⁿ nda̱a̱na, ñenquiiꞌcheⁿ
ñꞌoom tjañoomꞌ. Ndoꞌ jnda̱nquia quia na tjuꞌnaꞌ na ñenqueⁿ
ñequio nnꞌaⁿ na cwilaꞌjomndye ñꞌeⁿñê, quia joꞌ seineiⁿndyeyoom
ñꞌoomꞌñeeⁿ nda̱a̱na.
\s Seicheⁿ Jesús jndye ñꞌeⁿ nmo̱ⁿ ndaaluee
\r (Mt. 8:23-27; Lc. 8:22-25)
\p
\v 35 Mañejuu xueeꞌñeeⁿ quia na jnda̱ tmaaⁿ, tsoom nda̱a̱
nnꞌaⁿ na cwilaꞌjomndye ñꞌeⁿñê:
\p —Cjaaya xndyaaꞌ ndaaluee, ntyjawaꞌñeⁿ.
\p
\v 36 Quia joꞌ ꞌndyena nnꞌaⁿ na jndyendye. Tuo̱na tsꞌom
wꞌaandaa na maxjeⁿ njom Jesús. Tyꞌeñꞌomna jom. Mati
tyꞌelaꞌjomndye ntꞌomcheⁿ lꞌaandaa.
\v 37 Xjeⁿꞌñeeⁿ jndeii tioo jndye nnom ndaaluee tyontquienaꞌ
nmo̱ⁿ tsꞌom wꞌaandaa hasta wjaatooꞌnaꞌ wjaatiomnaꞌ ndaatioo.
\v 38 Sa̱a̱ nquii Jesús watsom jo tsꞌaaⁿ wꞌaandaa, wantyeeⁿ
cwii liaa ndyaa. Joona jlaꞌnlcwina jom, jluena nnoom:
\p —ꞌU Maestro, ¿aa maxjeⁿ tjaa na cochꞌeenaꞌ ꞌu meiiⁿ
na nncwja̱a̱ya?
\p
\v 39 Quia joꞌ teicantyja Jesús, seitiaaⁿꞌaⁿ jndye.
Seineiiⁿ nnom ndaaluee, tsoom:
\p —Cuacheeⁿ, cjameiⁿntyjeꞌ.
\p Quia joꞌ teicheⁿ jndye ndoꞌ su sꞌaanaꞌ nnom ndaaluee.
\v 40 Ndoꞌ tsoom nda̱a̱ nnꞌaⁿ na cwilaꞌjomndye ñꞌeⁿñê:
\p —¿Chiuu na jeeⁿcheⁿ tyueꞌyoꞌ? ¿Aa maxjeⁿ tjo̱o̱cheⁿ
na nlayuꞌya nꞌomꞌyoꞌ?
\p
\v 41 Sa̱a̱ joona yacheⁿ tyocatyuena. Tyoluena nda̱a̱ ntyjeena:
\p —¿ꞌÑeeⁿ cwiluiiñe tsaⁿmꞌaaⁿꞌ? Jndaꞌjom meiiⁿ jndye,
meiiⁿ ndaaluee cwilaꞌcanda̱naꞌ ñꞌoom na matsa̱ꞌntjoom.
\c 5
\s Tsꞌaⁿ Gadara na maleiñꞌoom jndyetia
\r (Mt. 8:28-34; Lc. 8:26-39)
\p
\v 1 Tquiena xndyaaꞌ ndaaluee, ndyuaa Gadara.
\v 2 Quia na jluiꞌ Jesús tsꞌom wꞌaandaa mantyja jnaⁿ
cwii tsꞌaⁿ watsꞌomtyueꞌ na mꞌaaⁿ jndyetia naquiiꞌ tsꞌom.
Jndyocatjomñe Jesús.
\v 3 Ñequiiꞌ macꞌeⁿ tsaⁿꞌñeeⁿ yuu niom ndeiꞌluaa. Ndoꞌ
meiⁿcwii tsꞌaⁿ taticanda̱a̱ nntseityeⁿ jom, meiiⁿ ñꞌeⁿ
lꞌuaancjo.
\v 4 Ee jndye ndiiꞌ jnda̱ ñejlaꞌtyeⁿ nnꞌaⁿ ncꞌeeⁿ ñequio
lꞌo̱o̱ⁿ ñꞌeⁿ lꞌuaancjo. Sa̱a̱ jom tyocꞌiooꞌñê lꞌuaancjoꞌñeeⁿ
nchꞌu nchꞌu ntaⁿꞌ. Tjaa meiⁿ cwii tsꞌaⁿ na nnda̱a̱ nlqueⁿ
xjeⁿ jom.
\v 5 Naxuee, natsjom ñequiiꞌcheⁿ tyomanoom quiiꞌntaaⁿ
ndeiꞌluaa ndoꞌ quiiꞌ jnda̱a̱. Matseixuaⁿ jndeii ndoꞌ matseiquieeꞌñe
cheⁿnqueⁿ ñequio ljo̱ꞌ.
\v 6 Quia na ntyꞌiaaꞌtquiaaⁿ Jesús, jndyoleinoom, tjantyjaaⁿꞌaⁿ
tcoomꞌm xtyeeⁿ jo nnom.
\v 7-8 To̱ꞌ Jesús na matseineiⁿ nnom jndyetia, tsoom:
\p —ꞌU jndyetia, caluiꞌ naquiiꞌ tsꞌom tsaⁿmꞌaaⁿꞌ.
\p Joꞌ chii tꞌo̱ tsaⁿꞌñeeⁿ. Jndeii seineiⁿ tso:
\p —¿Ljoꞌ nntsaꞌ ñꞌeⁿndyo̱ ja, ꞌu Jesús na cwiluiindyuꞌ
Jnda Tyꞌo̱o̱tsꞌom na mꞌaaⁿ nandyeticheⁿ? Ñequio xueeꞌ
Tyꞌo̱o̱tsꞌom, matsꞌaa tyꞌoo njomꞌ na tilcoꞌwiꞌ ja.
\p
\v 9 Ndoꞌ taxꞌee Jesús ꞌndyoo tsaⁿꞌñeeⁿ, tsoom:
\p —¿Chiuu jndyuꞌ?
\p Tꞌo̱ jndyetia, tso:
\p —Ja jndyuya Jndye Meiⁿ, ee na jndye meiⁿ caya.
\p
\v 10 Quia joꞌ jndye tyꞌoo tyochꞌee tsaⁿꞌñeeⁿ na tincwjiꞌ
Jesús joo jndyetia ndyuaaꞌñeeⁿ.
\v 11 Ndoꞌ joꞌ joꞌ nndyooꞌ waa cwii ta yuu na mꞌaaⁿ
cwii tmaaⁿꞌ calcu na cwicwaꞌ.
\v 12 Joo jndyetiaꞌñeeⁿ tyolꞌana tyꞌoo nnom Jesús, jluena:
\p —Cweꞌ na cajñomꞌ jâ yuu na mꞌaⁿ calcu. Quiaaꞌ ñꞌomꞌ
na nncuo̱o̱yâ naquiiꞌ nꞌom jooyoꞌ.
\p
\v 13 Quia joꞌ tquiaa Jesús ñꞌoomꞌm na ljoꞌ calꞌana.
Joꞌ chii jluiꞌna, tyꞌequieꞌna naquiiꞌ nꞌom calcuꞌñeeⁿ.
Jleinomyoꞌ, teityuꞌyoꞌ yuu na ntyꞌa ꞌndyoo ndaaluee.
Mana nchjeeñenaꞌ jooyoꞌ quiiꞌ ndaa. Ndoꞌ tmaaⁿꞌ calcuꞌñeeⁿ
tueeꞌ chaꞌna we meiⁿ jooyoꞌ.
\p
\v 14 Quia joꞌ nnꞌaⁿ na tyojndooꞌ calcu jlaꞌtyuaaꞌna,
tyꞌelaꞌcandiina nnꞌaⁿ quiiꞌ tsjoom ndoꞌ jo jnda̱a̱ na
luaaꞌ tuii. Jluiꞌ nnꞌaⁿ, tquiocantyꞌiaana chiuu waa na
tuii.
\v 15 Tquiena na mꞌaaⁿ Jesús. Jliuna tsꞌaⁿ na jeeⁿ
cwajndii ñetjom, jnda̱ macweⁿ liaa ndoꞌ jnda̱ tcoꞌyañꞌeⁿnaꞌ
jom. Jeeⁿ ndyaꞌ seicatyꞌuenaꞌ joona.
\v 16 Ndoꞌ nnꞌaⁿ na ntyꞌiaanda̱a̱ chiuu waa na tuii, tcuu
tcuu jlaꞌneiⁿna nda̱a̱ nnꞌaⁿ na tquiocantyꞌiaa. Jlaꞌcandiina
chiuu waa na nꞌmaⁿ tsꞌaⁿ na ñejleiñꞌoom jndyetia ndoꞌ
chiuu na tjoom calcuꞌñeeⁿ.
\v 17 Quia joꞌ chaꞌtso nnꞌaⁿ to̱ꞌna na tyotaⁿna nnom
Jesús na calueeⁿꞌeⁿ ndyuaa tsjoomna.
\p
\v 18 Xjeⁿ na majaacuo̱nnaⁿꞌaⁿ tsꞌom wꞌaandaa, tjatseicandyooꞌñe
juu tsꞌaⁿ na ñeseixmaⁿ jndyetia naquiiꞌ tsꞌom, macaⁿ
na wjaa ñꞌeⁿñê.
\v 19 Sa̱a̱ Jesús ticwancueⁿꞌeⁿ. Tsoom nnom tsaⁿꞌñeeⁿ:
\p —Cjaꞌlcweꞌ waꞌ na mꞌaⁿ nnꞌaⁿꞌ. Catsuꞌ nda̱a̱na cwanti
na jeeⁿ tꞌmaⁿ naya na sꞌaa Tyꞌo̱o̱tsꞌom ñꞌeⁿndyuꞌ, ndoꞌ
chiuu na tyꞌoom na wiꞌ tsꞌoom ꞌu.
\p
\v 20 Quia joꞌ tja tsaⁿꞌñeeⁿ ndyuaa na mꞌaⁿ njoom Decápolis.
To̱o̱ⁿꞌo̱ⁿ na tyotseicañeeⁿ nnꞌaⁿ cantyja ꞌnaaⁿꞌ naya na
sꞌaa Jesús ñꞌeⁿñê. Ndoꞌ chaꞌtsondye nnꞌaⁿ ndyuaaꞌñeeⁿ
jeeⁿ tjaweeꞌ nꞌomna.
\s Yuscuchjoo jnda Jairo ndoꞌ yuscu na tyenquiuuꞌ liaaꞌ Jesús
\r (Mt. 9:18-26; Lc. 8:40-56)
\p
\v 21 Teixndyaañenndaꞌ Jesús ndaaluee ñequio wꞌaandaa.
Quia na tueⁿꞌeⁿ mantyja tyꞌentyjaaꞌ cwiicheⁿ cwii tmaaⁿꞌ
nnꞌaⁿ jom.
\v 22 Cwii tsꞌaⁿ na jndyu Jairo na cwiluiitquieñe cantyja
ꞌnaaⁿꞌ watsꞌom ꞌnaaⁿ nnꞌaⁿ judíos, tyjeꞌcañoom tsaⁿꞌñeeⁿ
joꞌ joꞌ. Quia na ljeiiⁿ Jesús, tcoomꞌm xtyeeⁿ jo nnom.
\v 23 Sꞌaaⁿ tyꞌoo, tsoom:
\p —Nomjndaaya mañeꞌcueeⁿꞌeⁿ. ¿Aa tijoom nntsaꞌ cwii
nayaꞌñeeⁿ na nncjaꞌ, cjaꞌcatiooꞌ lꞌo̱ꞌ nacjoomꞌm cha na
nnꞌmaaⁿ na nncwandoꞌtyeeⁿ?
\p
\v 24 Ndoꞌ tja Jesús ñꞌeⁿ tsaⁿꞌñeeⁿ. Mati jndye ntꞌomcheⁿ
nnꞌaⁿ tyꞌentyjo̱, joꞌ chii sꞌaanaꞌ na jeeⁿ tyeeⁿ wjaⁿ.
\v 25 Ndoꞌ na quiiꞌntaaⁿ naⁿꞌñeeⁿ ñꞌeⁿ cwii yuscu na
jeeⁿ nioom wiiꞌ na jnda̱ canchooꞌwe chu na tyoojaameintyjeeꞌ
na cwicaa nioomꞌm.
\v 26 Jeeⁿ wiꞌ ñetjoom na jndye nnom nasei tyolꞌa nnꞌaⁿ
jom. Ndoꞌ chaꞌtso ꞌnaaⁿꞌaⁿ jnda̱ seicatsoom. Sa̱a̱ tjaaꞌnaⁿ
na teijndeiinaꞌ jom, yacheⁿ nioomti matjoom.
\v 27 Jnda̱ ñejñeeⁿ ñꞌoom cantyja ꞌnaaⁿꞌ Jesús, joꞌ chii
tjantyjo̱o̱ⁿ naxeⁿꞌ quiiꞌntaaⁿ nnꞌaⁿ ndoꞌ tyenquioomꞌm
liaaꞌ.
\v 28 Ee na jnda̱ seitioom naquiiꞌ tsꞌoom: “Xeⁿ cweꞌ
na nnda̱a̱ nñequiuuꞌa liaⁿꞌaⁿ, quia joꞌ nnꞌmaⁿya.”
\v 29 Ndoꞌ jnda̱ na tyenquioomꞌm, mantyja ta̱a̱ꞌ. Ntyjiicheeⁿ
na jnda̱ nꞌmaaⁿ tycu na weeⁿꞌeⁿ.
\v 30 Sa̱a̱ Jesús seiꞌno̱o̱ⁿꞌo̱ⁿ na nꞌmaⁿ cwii tsꞌaⁿ ñequio
najndeii na matseixmaaⁿ. Quia joꞌ taqueeⁿ, ntyꞌiaaⁿꞌaⁿ
nda̱a̱ chaꞌtso nnꞌaⁿ. Taxꞌeeñê nda̱a̱na:
\p —¿ꞌÑeeⁿ cwii ꞌo tyenquiuuꞌ liaya?
\p
\v 31 Nnꞌaⁿ na cwilaꞌjomndye ñꞌeⁿñê jluena nnoom:
\p —Jeeⁿ ꞌu Ta, jeeⁿ tyeeⁿ mꞌaⁿ nnꞌaⁿ nacañomꞌ. Ndoꞌ na
mawaxeꞌ nda̱a̱yâ, xocanda̱a̱ nlꞌuuyâ ꞌñeeⁿ tyenquiuuꞌ liaꞌ.
\p
\v 32 Sa̱a̱ mantyꞌiaaⁿꞌaⁿ ndiocheⁿ nacañomꞌm cha nljeiiⁿ
ꞌñeeⁿ juu tyenquiuuꞌ liaⁿꞌaⁿ.
\v 33 Ndoꞌ juu yuscuꞌñeeⁿ, jeeⁿ cwiteiñê na macatyꞌueeⁿ
ee na ntyjiicheeⁿ na jom jnda̱ tcoꞌyanaꞌ. Seicandyooꞌñê,
tcoomꞌm xtyeeⁿ jo nnom Jesús. Tjeiꞌyuuꞌñê na jom tyenquioomꞌm.
\v 34 Tso Jesús nnoom:
\p —ꞌU nomjndaaya, ncꞌe na matseiꞌyuꞌ ñꞌeⁿndyo̱, joꞌ na
jnda̱ nꞌmaⁿꞌ. Jnda̱ jndyaandyuꞌ tycu na ñetjomꞌ. Cjaꞌtoꞌ
waꞌ. Tyꞌo̱o̱tsꞌom cjaa ñꞌeⁿndyuꞌ.
\p
\v 35 Yocheⁿ na ndicwaⁿ matseineiⁿ Jesús nnom yuscuꞌñeeⁿ,
tquieꞌcañom nnꞌaⁿ na jnaⁿ waaꞌ Jairo, juu tsꞌaⁿ na cwiluiitquieñe
watsꞌom ꞌnaaⁿ nnꞌaⁿ judíos. Jluena nnoom:
\p —Jnda̱ tueꞌ nomjndaꞌ. ¿Ljoꞌ nntsaꞌ na cwimatseicachjuuꞌtiꞌ
Maestromꞌaaⁿꞌ?
\p
\v 36 Sꞌaa Jesús ndooꞌ ticañeeⁿ ñꞌoom na jlue naⁿꞌñeeⁿ.
Tsoom nnom tsꞌaⁿ na cwiluiitquieñe cantyja ꞌnaaⁿꞌ watsꞌom:
\p —Tintyꞌueꞌ. Macanda̱ na catseiyuꞌ ñꞌeⁿndyo̱ ja.
\p
\v 37 Meiⁿ tatinquiaaⁿ na nncꞌoolaꞌjomndye ntꞌomcheⁿ
nnꞌaⁿ ñꞌeⁿñê na wjaⁿ waaꞌ tsaⁿꞌñeeⁿ. Macanda̱ tjañꞌoom
Pedro, ñequio Jacobo ñꞌeⁿ Juan, tyjee Jacoboꞌñeeⁿ.
\v 38 Jnda̱ na tquiena waaꞌ tsꞌaⁿ na cwiluiitquieñe
cantyja ꞌnaaⁿꞌ watsꞌom, jndyena na jeeⁿ cꞌuaa camꞌaⁿ
nnꞌaⁿ najndeii cwilaꞌxuaa na cwityuee.
\v 39 Jnda̱ na tjaqueⁿꞌeⁿ quiiꞌ wꞌaa, tsoom nda̱a̱ naⁿꞌñeeⁿ:
\p —¿Chiuu na jeeⁿ cꞌuaa mꞌaⁿꞌyoꞌ na cwityueeꞌyoꞌ? Yuscuchjoomꞌaaⁿꞌ
nchii na jnda̱ tueeⁿꞌeⁿ. Cweꞌ na watsom.
\p
\v 40 Sa̱a̱ joona cweꞌ cwincona jom. Quia joꞌ tjeiiⁿꞌeⁿ
chaꞌtsondye naⁿꞌñeeⁿ chꞌeⁿ. Jnda̱ joꞌ tjañꞌoom tsotye
yuscuchjoo ñꞌeⁿ tsondyee, mati ndyee naⁿꞌñeeⁿ na ñꞌeeⁿ
ñꞌeⁿñê. Tyꞌequieꞌna na mꞌaaⁿ tsꞌoo chjoo.
\v 41 Tꞌueeⁿ tsꞌo̱ tsꞌoo chjoo. Tsoom nnom:
\p —Talita, cumi. (Ñꞌoomwaaꞌ matsonaꞌ: ꞌU leii, matsjo̱o̱
njomꞌ, quicantyjaꞌ.)
\p
\v 42 Mañoomꞌ teicantyja yuscuchjooꞌñeeⁿ. To̱o̱ⁿꞌo̱ⁿ na
manoom ee tsꞌaⁿ na canchooꞌwe chuuꞌ jom. Ndoꞌ nnꞌaⁿ
na mꞌaⁿ joꞌ joꞌ mañoomꞌ tquiaanaꞌ na jeeⁿ tjaweeꞌ nꞌomna,
hasta tyueneiiⁿna.
\v 43 Quia joꞌ Jesús seicoomꞌm ndyueena na ticaluena
nnom meiⁿcwii tsꞌaⁿ ljoꞌ tuii. Ndoꞌ tsoom na quiana
na nlcwaꞌ yuscuchjooꞌñeeⁿ.
\c 6
\s Tja Jesús tsjoom Nazaret
\r (Mt. 13:53-58; Lc. 4:16-30)
\p
\v 1 Jluiꞌ Jesús tsjoomꞌñeeⁿ, tjalcweeⁿꞌeⁿ ndyuaa tsjomꞌm.
Ndoꞌ nnꞌaⁿ na cwilaꞌjomndye ñꞌeⁿñê tyꞌena ñꞌeⁿñê.
\v 2 Quia na tueeꞌ xuee na cwitaꞌjndyee nnꞌaⁿ judíos,
tjaquieeꞌ Jesús naquiiꞌ watsꞌom ꞌnaaⁿna, to̱o̱ⁿꞌo̱ⁿ na tyoꞌmo̱o̱ⁿ
nda̱a̱na. Ndoꞌ jndye nnꞌaⁿ na tyondye ñꞌoom na tyoñequiaaⁿ
jeeⁿ tjaweeꞌ nꞌomna. Jluena:
\p —¿Yuu chuu tsaⁿmꞌaaⁿ chaꞌtso ñꞌoommeiⁿꞌ na jeeⁿ yanaꞌ?
Ndoꞌ ¿yuu jnaⁿ na jeeⁿ jndo̱ꞌ tsꞌoom? ¿Chiuu waayuu na
jeeⁿ jndye nnom tsꞌiaaⁿ tꞌmaⁿ machꞌeeⁿ na tiquintyꞌiaaya?
\v 3 Ndoꞌ tsaⁿmꞌaaⁿꞌ, ¿aa nchii cweꞌ tsꞌaⁿ na macuuñe
nꞌoom? ¿Aa tiyuuꞌ na jom jnda María? Ndoꞌ ntyjeeⁿ, ¿aa
nchii Jacobo ñequio José ndoꞌ Judas ñequio Simón? Ndoꞌ
mati yolcu ntyjeeⁿ mꞌaⁿna quiiꞌntaaⁿya.
\p Joꞌ chii tꞌomna na tineiiⁿna jom.
\v 4 Quia joꞌ tso Jesús nda̱a̱na:
\p —Majndye nnꞌaⁿ mꞌaⁿ na cwilaꞌtꞌmaaⁿꞌndye profeta.
Sa̱a̱ macanda̱ nnꞌaⁿ ndyuaaⁿꞌaⁿ ñequio nnꞌaaⁿꞌaⁿ ñequio
nnꞌaⁿ waⁿꞌaⁿ tixocalaꞌtꞌmaaⁿꞌndyena jom.
\p
\v 5 Macweꞌ joꞌ tjaaꞌnaⁿ tsꞌiaaⁿ tꞌmaⁿ na sꞌaaⁿ quiiꞌntaaⁿna.
Macanda̱ tioom lꞌo̱o̱ⁿ nacjoo cwantindye nnꞌaⁿwii na seinꞌmaaⁿ
joona.
\v 6 Ndoꞌ sꞌaanaꞌ na jeeⁿ jnda ntyjeeⁿ na tileicaꞌlaꞌyuꞌ
naⁿꞌñeeⁿ. Jnda̱ chii tjawinoom njoom nchꞌu na nndyooꞌ
tsjomꞌm. Tyoꞌmo̱ⁿtyeeⁿ nda̱a̱ nnꞌaⁿ.
\s Majñom Jesús nnꞌaⁿ canchooꞌwendye
\r (Mt. 10:5-15; Lc. 9:1-6)
\p
\v 7 Quia joꞌ tꞌmaaⁿ nnꞌaⁿ canchooꞌwe na cwilaꞌjomndye
ñꞌeⁿñê. Tquiaaⁿ najndeii na tseixmaaⁿ na nlaꞌxmaⁿna
cha nnda̱a̱ nntjeiiꞌna jndyetia naquiiꞌ nꞌom nnꞌaⁿ. Ndoꞌ
to̱o̱ⁿꞌo̱ⁿ na majñoom we wendyena tsꞌiaaⁿ ꞌnaaⁿꞌaⁿ.
\v 8 Ndoꞌ sa̱ꞌntjoom na meiⁿcwii ꞌnaⁿ ticꞌooñꞌomna nato,
meiⁿ chetsjaꞌ, meiⁿ tyooꞌ, meiⁿ tsjo̱ꞌñjeeⁿ. Macanda̱ tsꞌoom
lꞌeii wanaaⁿ na nncꞌooñꞌomna,
\v 9 ñequio lcoom na ñjoomna. Ndoꞌ manda̱ liaa na cweeꞌna
na cwiꞌoona.
\v 10 Mati tsoom nda̱a̱na:
\p —Meiⁿyuucheⁿ waaꞌ tsꞌaⁿ na nntsquieꞌyoꞌ, caljooꞌndyoꞌ
joꞌ joꞌ hasta xjeⁿ na nluiꞌyoꞌ tsjoomꞌñeeⁿ.
\v 11 Sa̱a̱ xeⁿ nntsquieꞌyoꞌ cwii tsjoom na tiñeꞌcatoꞌñoom
nnꞌaⁿ ꞌo, meiⁿ tiñeꞌcandyena ñꞌoom ndyueꞌyoꞌ, quia na
nluiꞌyoꞌ tsjoomꞌñeeⁿ, calaquiaꞌyoꞌ tsꞌojnda̱a̱ na chuuꞌ
ncꞌeeꞌyoꞌ cha na nncwjiꞌyuuꞌñenaꞌ nacjoo naⁿꞌñeeⁿ na
tîcatoꞌñoomna ñꞌoomꞌ Tyꞌo̱o̱tsꞌom. Mayuuꞌcheⁿ nndyeꞌyoꞌ
nntsjo̱o̱, xuee na nncuꞌxeⁿ Tyꞌo̱o̱tsꞌom nnꞌaⁿ, tꞌmaⁿti nawiꞌ
nntjoom nnꞌaⁿ tsjoomꞌñeeⁿ, nchiiti na nntjoom nnꞌaⁿ tsjoom
Sodoma ñꞌeⁿ Gomorra.
\p
\v 12 Ndoꞌ jluiꞌ nnꞌaⁿ na jñom Jesús. Tyꞌenquiana ñꞌoom
na calcweꞌ nꞌom nnꞌaⁿ jnaaⁿna.
\v 13 Mati majndye jndyetia tyotjeiiꞌna naquiiꞌ nꞌom
nnꞌaⁿ. Tyotyꞌoomndyena seitye nacjoo nnꞌaⁿ wii na tyolaꞌnꞌmaⁿna
naⁿꞌñeeⁿ.
\s Cantyja na tueꞌ Juan, tsaⁿ na tyotseitsꞌoomñe nnꞌaⁿ
\r (Mt. 14:1-12; Lc. 9:7-9)
\p
\v 14 Ndoꞌ Herodes, tsꞌaⁿ na matsa̱ꞌntjom, jñeeⁿ cantyja
ꞌnaaⁿꞌ Jesús ee chaꞌwaa ndyuaaꞌñeeⁿ jnda̱ tꞌoomꞌ ñꞌoomꞌñeeⁿ.
Sa̱a̱ luaa seitioom cantyja ꞌnaaⁿꞌ Jesús, tsoom:
\p —Tsaⁿmꞌaaⁿꞌ ¿aa nchii juu Juan, tsꞌaⁿ na tyotseitsꞌoomñe
nnꞌaⁿ? ¿Aa nchii jom jnda̱ wandoꞌxcoom na tueeⁿꞌeⁿ, joꞌ
chii waa na matseixmaaⁿ na cwicanda̱a̱ machꞌeeⁿ tsꞌiaaⁿ
tꞌmaⁿmeiⁿꞌ?
\p
\v 15 Sa̱a̱ ntꞌomcheⁿ nnꞌaⁿ tyolue:
\p —Profeta Elías luaaꞌ.
\p Ndoꞌ ntꞌomcheⁿ tyolue:
\p —Luaaꞌ profeta chaꞌna joo profeta na tyomꞌaⁿ tandyo
xuee.
\p
\v 16 Quia na jndii Herodes ñꞌoommeiⁿꞌ na cwilue ntꞌomcheⁿ,
tsonnaaⁿꞌaⁿ:
\p —Maxjeⁿ Juan luaaꞌ, tsꞌaⁿ na sa̱ꞌntjo̱ⁿ na catyjena xtyoꞌ.
Jnda̱ wandoꞌxcoom na tueeⁿꞌeⁿ.
\p
\v 17-19 Ee Herodes ñequio tsaⁿ na jndyu Felipe joona
cwii nquieendyena. Sa̱a̱ Herodes mꞌaaⁿ ñꞌeⁿ scuuꞌ tyjeeⁿ.
Herodías jndyu yuscuꞌñeeⁿ. Ndoꞌ tyotso Juan nnoom:
\p —ꞌU ticatsa̱ꞌntjomnaꞌ na mañꞌoomꞌ scuuꞌ tꞌiuꞌ.
\p Jnaaⁿꞌ ñꞌoomwaaꞌ na jeeⁿ ndyaꞌ jndooꞌ yuscu Herodías
Juan. Joꞌ chii seincjooꞌñe yuscuꞌñeeⁿ nnom Herodes ndoꞌ
jom jeꞌ seiyoomꞌm, sa̱ꞌntjoom na calaꞌtyeⁿna Juan, chii
catueeꞌna juu wꞌaancjo. Herodías queeⁿ tsꞌoom Juan hasta
lꞌue tsꞌoom na calacueeꞌna juu sa̱a̱ tileicanda̱a̱.
\v 20 Ee Herodes nquiaⁿꞌaⁿ juu. Seiꞌno̱o̱ⁿꞌo̱ⁿ na tseixmaⁿ
Juan cantyja na matyꞌiomyanaꞌ ndoꞌ na jnda̱ tqueⁿljuꞌ
Tyꞌo̱o̱tsꞌom naquiiꞌ tsꞌom tsaⁿꞌñeeⁿ. Joꞌ chii tyowañomꞌm
juu cha ticatsꞌaa yuscuꞌñeeⁿ nawiꞌ ñꞌeⁿñe. Ñequio na
xcweeꞌ tsꞌoom tyoñeeⁿ ñꞌoom na tyoñeꞌquiaa tsaⁿꞌñeeⁿ
sa̱a̱ tijndye seiꞌno̱o̱ⁿꞌo̱ⁿ ñꞌoom na tyotseineiⁿ Juan.
\v 21 Sa̱a̱ tueꞌntyjo̱ xjeⁿ na juu Herodías ljeiiⁿ chiuu
ya na nnda̱a̱ nntsꞌaaⁿ. Ee tueeꞌ xueechuuꞌ Herodes, tyolaꞌtꞌmaaⁿꞌndyena
jom. Tquiaaⁿ nantquie na tcwaꞌ nnꞌaⁿ na cwiluiitquiendye
cantyja ꞌnaaⁿꞌaⁿ, ñequio nnꞌaⁿ na cwitsa̱ꞌntjom sondaro,
ndoꞌ ñequio ntꞌomcheⁿ nnꞌaⁿ na cwiluiitquiendye tsꞌo̱ndaa
Galilea.
\v 22 Quia joꞌ tjaquieeꞌ yuscundyua jnda Herodías yuu
cwicwaꞌ naⁿꞌñeeⁿ, seijnom jo nda̱a̱na. Jeeⁿ tjaweeꞌ tsꞌom
Herodes ndoꞌ mati nnꞌaⁿ na jlaꞌjomndye ñꞌeⁿñê. Tsoom
nnom yuscundyuaꞌñeeⁿ:
\p —Caⁿꞌ cantyjati na lꞌue tsꞌomꞌ no̱o̱ⁿ, ndoꞌ ja nñequia.
\p
\v 23 Seityeⁿtyeeⁿ ñꞌoom, tsoom:
\p —Meiⁿnquia na nlcaⁿꞌ no̱o̱ⁿ, nñequia hasta meiiⁿ xcwe
cantyja na matsa̱ꞌntjo̱ⁿ.
\p
\v 24 Jluiꞌ yuscuꞌñeeⁿ quiiꞌntaaⁿ nnꞌaⁿ, taxꞌeeⁿ nnom
tsoñeeⁿ:
\p —Naⁿ, ¿ljoꞌ nlcaaⁿꞌa?
\p Tꞌo̱ tsaⁿꞌñeeⁿ nnom jnaaⁿ:
\p —Caⁿꞌ xqueⁿ Juan, tsaⁿ na tyotseitsꞌoomñe nnꞌaⁿ.
\p
\v 25 Mantyja seityuaaⁿꞌaⁿ, tjaquieeꞌnnaaⁿꞌaⁿ na mꞌaaⁿ
rey Herodes, tsoom:
\p —Ja lꞌue tsꞌo̱o̱ⁿ na majeꞌndyo quiaaꞌ no̱o̱ⁿ cwii xio
na njom xqueⁿ Juan, tsaⁿ na tyotseitsꞌoomñe nnꞌaⁿ.
\p
\v 26 Na luaaꞌ tso tsaⁿꞌñeeⁿ, jeeⁿ seichjooꞌnaꞌ tsꞌom
Herodes. Sa̱a̱ ncꞌe na jnda̱ tqueⁿtyeeⁿ ñꞌoomꞌm ñequio
na ndyecheⁿ nnꞌaⁿ na cwilaꞌjomndye ñꞌeⁿñê, joꞌ chii tîcanda̱a̱ꞌ
tsꞌoom na nntseichueeⁿꞌeⁿ ñꞌoom.
\v 27 Mantyja jñoom cwii sondaro ꞌnaaⁿꞌaⁿ, sa̱ꞌntjoom
na cjaacꞌoom tsaⁿꞌñeeⁿ xqueⁿ Juan.
\v 28 Quia joꞌ tja sondaroꞌñeeⁿ wꞌaancjo, tjacatyjeeⁿ
xtyoꞌ Juan. Jnda̱ chii jndyoñꞌoom juunaꞌ tsꞌom cwii xio.
Tquiaaⁿ nnom yuscuꞌñeeⁿ ndoꞌ juu tquiaa nnom tsondyee.
\p
\v 29 Jnda̱ na jndye nnꞌaⁿ na tyocañꞌeeⁿ ñꞌeⁿ Juan, quia
joꞌ tyꞌecꞌomna seiꞌtsꞌo ꞌnaaⁿꞌaⁿ. Tyꞌecatꞌiuuna jom.
\s Tquiaa Jesús na tcwaꞌ ꞌom meiⁿ naⁿnom
\r (Mt. 14:13-21; Lc. 9:10-17; Jn. 6:1-14)
\p
\v 30 Nnꞌaⁿ na jñom Jesús tsꞌiaaⁿ ꞌnaaⁿꞌaⁿ tjomndyenndaꞌna
na mꞌaaⁿ. Tyoluena nnoom chaꞌtso tsꞌiaaⁿ na jnda̱ ñelꞌana
ndoꞌ chaꞌtso ñꞌoom na jnda̱ ñetꞌmo̱o̱ⁿna.
\v 31 Quia joꞌ tsoom nda̱a̱na:
\p —Cjaaya, nntsaaya cwii joo yuu na ñencjo̱o̱ jo jnda̱a̱
na nntaꞌjndya̱a̱ya.
\p Ee yuu na tyomꞌaⁿna jndye tsꞌaⁿ, nnꞌaⁿ na cwiquie ndoꞌ
nnꞌaⁿ na cwiꞌoo, meiⁿ tileicjuꞌnaaⁿñenaꞌ na nlcwaꞌna.
\v 32 Joꞌ chii jluiꞌna na ñenquieena ñꞌeⁿ wꞌaandaa
na ꞌoona cwii joo yuu na tjaaꞌnaⁿ nnꞌaⁿ.
\v 33 Sa̱a̱ jndye nnꞌaⁿ ntyꞌiaatquia na cwiꞌoona ndoꞌ
taꞌjnaaⁿꞌ naⁿꞌñeeⁿ joona na ꞌoowinomna. Ndoꞌ jlaꞌtyuaaꞌti
naⁿꞌñeeⁿ, jnaⁿna njoomna tyꞌecaꞌna, tyꞌenquiandyena ꞌndyoo
ndaaluee. Joona tquiejndyeena yuu na wjaa Jesús ñequio
nnꞌaⁿ na cwilaꞌjomndye ñꞌeⁿñê.
\v 34 Quia jlueeⁿꞌeⁿ tsꞌom wꞌaandaa ntyꞌiaaⁿꞌaⁿ na
jeeⁿ jndye nnꞌaⁿ jnda̱ tjomndye joꞌ joꞌ. Tyꞌoom na jeeⁿ
wiꞌ tsꞌoom naⁿꞌñeeⁿ ee cweꞌ mꞌaⁿtona chaꞌcwijom cwii
tmaaⁿꞌ canmaⁿ na tjaa ꞌñeeⁿ juu na ya nnteixꞌee. Quia
joꞌ to̱o̱ⁿꞌo̱ⁿ na jndye ñꞌoom tyoꞌmo̱o̱ⁿ nda̱a̱na.
\v 35 Quia na jnda̱ tmaaⁿ, nnꞌaⁿ na cwilaꞌjomndye ñꞌeⁿñê
tyꞌentyjaaꞌna jom, jluena nnoom:
\p —Jeꞌ jnda̱ tmaaⁿ ndoꞌ tjaaꞌnaⁿ lꞌaa meiⁿ rancho ꞌnaaⁿ
nnꞌaⁿ.
\v 36 Cajñomꞌ naⁿmꞌaⁿꞌ na nncꞌoona ranchoo nnꞌaⁿ oo
njoom nchꞌu na nndyooꞌ nndyooꞌ cha joꞌ joꞌ nnda̱a̱ nlaꞌjndana
na nlcwaꞌna. Ee joona tjaaꞌnaⁿ na cꞌomna na nlcwaꞌna.
\p
\v 37 Tꞌo̱ Jesús nda̱a̱na, tsoom:
\p —ꞌO quiaꞌyoꞌ na nlcwaꞌna.
\p Quia joꞌ jluena nnoom:
\p —¿Cwaaⁿ nnda̱a̱ nleijndeii meiiⁿ nntsalajndaayâ chaꞌna
we siaⁿnto sꞌom denario tyooꞌ na nñeꞌquiaayâ na nlcwaꞌ
naⁿmꞌaⁿꞌ?
\p
\v 38 Taxꞌeeⁿ nda̱a̱na, tsoom:
\p —¿Cwanti tyooꞌ cwileiñꞌomꞌyoꞌ? Cantyꞌiaꞌyoꞌ cwanti
na mawaa.
\p Jnda̱ na lꞌueena, jluena nnoom:
\p —Ñeꞌom taⁿꞌ tyooꞌ ñꞌeⁿ we catscaa cwileinꞌo̱o̱ⁿyâ.
\p
\v 39 Quia joꞌ sa̱ꞌntjoom na calꞌa nnꞌaⁿ cwii cwii tmaaⁿꞌ
ndoꞌ cwindyuaandyena nacjooꞌ jnda̱ nchꞌu.
\v 40 Ntꞌom naⁿꞌñeeⁿ tyꞌemeindyuaandyena cwii siaⁿnto
na cwii cwii tmaaⁿꞌ, ndoꞌ ntꞌom naⁿꞌñeeⁿ lꞌana wenꞌaaⁿ
nchooꞌ nqui na cwii cwii tmaaⁿꞌ joona.
\v 41 Jnda̱ na toꞌñoom ꞌom taⁿꞌ tyooꞌ ñequio we catscaa,
quia joꞌ jlunda̱a̱ñê cañoomꞌluee. Tquiaaⁿ na quianlꞌuaaꞌ
Tsotyeeⁿ. Jnda̱ joꞌ tyjeeⁿ tyooꞌñeeⁿ, tquiaaⁿ joonaꞌ nda̱a̱
nnꞌaⁿ na cwilaꞌjomndye ñꞌeⁿñê cha joona nntꞌoomna joonaꞌ
nda̱a̱ nnꞌaⁿ na meindyuaandye. Majoꞌti sꞌaaⁿ ñꞌeⁿ we catscaa.
\v 42 Tcwaꞌ chaꞌtsondye nnꞌaⁿ hasta tjacjoona.
\v 43 Ndoꞌ nnꞌaⁿ na cwilaꞌjomndye ñꞌeⁿñê jlaꞌtjomna
ntaⁿꞌ ntyooꞌ ñꞌeⁿ calcaa na ꞌndiinaꞌ. Tooꞌ canchooꞌwe
tsquiee.
\v 44 Ndoꞌ jndye nnꞌaⁿ na tcwaꞌ ntyooꞌ na tyotꞌoom
naⁿꞌñeeⁿ. Tueꞌntyjo̱ chaꞌna ꞌom meiⁿ na cweꞌ naⁿnom.
\s Tjacaa Jesús nnom ndaaluee
\r (Mt. 14:22-27; Jn. 6:16-21)
\p
\v 45 Quia joꞌ mantyja jñom Jesús nnꞌaⁿ na cwilaꞌjomndye
ñꞌeⁿñê na cuo̱na tsꞌom wꞌaandaa, cꞌooñetina, nncwitꞌiooꞌna
xndyaaꞌ ndaaluee na nlquiena tsjoom Betsaida. Jom nljooꞌñetyeeⁿ
yocheⁿ na majñoom nnꞌaⁿ na jndyendye.
\v 46 Ndoꞌ jnda̱ na jñoom naⁿꞌñeeⁿ, tjawaaⁿ cwii joo
quiiꞌ jnda̱a̱ yuu na ñenqueⁿ na nntseineiiⁿ nnom Tsotyeeⁿ.
\v 47 Quia na jnda̱ teinco̱o̱ⁿꞌ, juu wꞌaandaaꞌñeeⁿ mamꞌaaⁿnaꞌ
xcwe tsꞌom ndaaluee, ndoꞌ Jesús ñenqueⁿ cwii mꞌaaⁿ tyuaatcwii.
\v 48 Ntyꞌiaaⁿꞌaⁿ na jeeⁿ wiꞌ cwitjoom naⁿꞌñeeⁿ na
ñjomndye wꞌaandaa, ee matseilcweꞌtyaꞌ jndye juunaꞌ. Jeeⁿ
cwilaꞌjnda̱na na cwicantyjaandyena nꞌoom palaꞌ cwentaaꞌ
wꞌaandaaꞌñeeⁿ. Chaꞌna ñequiee na cwitsjoom jnaaⁿ tjacaⁿ
nnom ndaaluee. Tueeꞌcañoom na mꞌaⁿna, ndooꞌ cweꞌ nncwinoomꞌm
joona.
\v 49 Quia ntyꞌiaana na mawjaacaⁿ nnom ndaaluee, jlaꞌtiuuna
jndii cwintyꞌiaana. Jndeii tyolaꞌxuaana.
\v 50 Jeeⁿ ndyaꞌ tyuena ee chaꞌtsondyena ntyꞌiaana
jom. Mantyja tꞌmaaⁿ joona, tsoom nda̱a̱na:
\p —Cꞌomꞌyoꞌ na tꞌmaⁿ nꞌomꞌyoꞌ. Mannco̱ luaa. Tilacatyuendyoꞌ.
\p
\v 51 Quia joꞌ tuo̱o̱ⁿ tsꞌom wꞌaandaa yuu na ñjomndyena,
mana teicheⁿ jndye. Joꞌ chii jeeⁿ seiñꞌeeⁿꞌñenaꞌ joona
cantyja ꞌnaaⁿꞌaⁿ.
\v 52 Ee tilaꞌno̱ⁿꞌna cantyja ꞌnaaⁿꞌ tsꞌiaaⁿ tꞌmaⁿ na
sꞌaa Jesús ñequio ntyooꞌ na tcwaꞌ nnꞌaⁿ. Ndoꞌ ndicwaⁿ
tileiqueⁿna cwenta ꞌñeeⁿ cwiluiiñê.
\s Seinꞌmaⁿ Jesús nnꞌaⁿwii ndyuaa Genesaret
\r (Mt. 14:34-36)
\p
\v 53 Quia na jnda̱ teiꞌxndyaandyena ndaaluee, tquiena
ndyuaa Genesaret. Joꞌ joꞌ teicjoomna wꞌaandaa ꞌndyoo
ndaaluee.
\v 54 Quia jluiꞌna wꞌaandaa mañoomꞌ taꞌjnaaⁿꞌ nnꞌaⁿ
ndyuaaꞌñeeⁿ Jesús.
\v 55 Jlaꞌtyuaaꞌna, tyꞌena chaꞌwaa ndyuaaꞌñeeⁿ, tyoꞌoochona
nnꞌaⁿwii cweꞌ ñꞌeⁿ nduu meiⁿyuucheⁿ joo na ndyena na
maweeꞌ Jesús.
\v 56 Ndoꞌ meiⁿyuucheⁿ na tueⁿꞌeⁿ, meiiⁿ njoom nchꞌu,
meiiⁿ njoom tꞌmaⁿ, meiiⁿ jo ndoꞌ jnda̱a̱, tyotsa̱ꞌna nnꞌaⁿwii
tsꞌom nato. Ndoꞌ joo nnꞌaⁿwiiꞌñeeⁿ tyolaꞌtyꞌoondyena
nnoom na nñequiaaⁿ meiiⁿ cweꞌ ꞌndyoo liaⁿꞌaⁿ na nñeꞌquioꞌna.
Ndoꞌ chaꞌtso nnꞌaⁿ na tyeꞌnquioꞌ ꞌndyoo liaⁿꞌaⁿ nꞌmaaⁿ.
\c 7
\s Waa na machꞌeenaꞌ na tilꞌueñe tsꞌaⁿ jo nnom Tyꞌo̱o̱tsꞌom
\r (Mt. 15:1-20)
\p
\v 1 Nnꞌaⁿ fariseos ñequio nnꞌaⁿ na cwitꞌmo̱o̱ⁿ ljeii
na tqueⁿ Moisés, jnaⁿna Jerusalén, tquiena na mꞌaaⁿ Jesús.
\v 2 Ee jnda̱ tqueⁿna cwenta chiuu cwilꞌa nnꞌaⁿ na cwilaꞌjomndye
ñꞌeⁿñê na cwicwaꞌ na tyootjeiꞌljuuꞌndyena chaꞌxjeⁿ costumbre
na waa ee tyoondyuuꞌna chaꞌxjeⁿ nquiu naⁿꞌñeeⁿ na macaⁿnaꞌ.
Joꞌ chii tyolaꞌncjooꞌndye naⁿꞌñeeⁿ nacjoona.
\v 3 Ee nnꞌaⁿ fariseos ñequio chaꞌtso nnꞌaⁿ judíos,
jeeⁿ cwiqueⁿndyena na cwilaꞌcanda̱na costumbre na tqueⁿ
nnꞌaⁿ na tyoluiitquiendye nda̱a̱na. Joꞌ chii mati ticwaꞌna
xeⁿ nchii na nndyuuꞌjndyeena chaꞌxjeⁿ na matso costumbreꞌñeeⁿ.
\v 4 Ndoꞌ quia na cwinquiolcweeꞌna na tyꞌena tsꞌua
ticwaꞌna xeⁿ nchii na cwiqueⁿljuꞌndyejndyeena. Mati
jndye ntꞌomcheⁿ costumbre cwilaꞌwena na matseijndaaꞌñenaꞌ
chiuu waa na nntmaaⁿ waso, ñequio caseito, ñequio xjo
casuela, ñequio jnduu.
\v 5 Quia joꞌ nnꞌaⁿ fariseos ñequio nnꞌaⁿ na cwitꞌmo̱o̱ⁿ
ljeii na tqueⁿ Moisés, taꞌxꞌeena nnom Jesús, jluena:
\p —Nnꞌaⁿ na cwilaꞌjomndye ñꞌeⁿndyuꞌ ¿chiuu na ticalaꞌcanda̱na
costumbre na tqueⁿ nnꞌaⁿ na tyoluiitquiendye nda̱a̱ya
na cwicwaꞌna na ndicwaⁿ mꞌaⁿna na tiqueⁿljuꞌndyena?
\p
\v 6 Tꞌo̱ Jesús nda̱a̱na, tsoom:
\p —ꞌO nnꞌaⁿ na we waa cwilaꞌtiuuꞌyoꞌ, jeeⁿ teixcwe ñꞌoom
tjeiꞌ profeta Isaías cantyja ꞌnaⁿꞌyoꞌ quia na seiljeiⁿ
ñꞌoom na matsonaꞌ:
\q Naⁿmꞌaⁿꞌ ndooꞌ na jeeⁿ cwilaꞌtꞌmaaⁿꞌndyena ja,
\q sa̱a̱ tꞌmaⁿ waa na tixcweeꞌ nꞌomna ñꞌeⁿndyo̱.
\q
\v 7 Cweꞌ tsꞌiaaⁿꞌndyo na cwilaꞌtꞌmaaⁿꞌndyena ja
\q ee cwitꞌmo̱o̱ⁿna ñꞌoom na cweꞌ cwiqueⁿ nnꞌaⁿ, tachii ñꞌoomya.
\p
\v 8 Ndoꞌ tsoti Jesús nda̱a̱na:
\p —ꞌO yacheⁿ cwiꞌndyeꞌyoꞌ ñꞌoom na sa̱ꞌntjom Tyꞌo̱o̱tsꞌom
ndoꞌ cwitsantyjo̱ꞌyoꞌyoꞌ costumbre na cweꞌ nnꞌaⁿ tqueⁿ.
Joo costumbreꞌñeeⁿ cwitꞌmo̱o̱ⁿnaꞌ chiuu waa na nntmaaⁿ
caseito, ñequio waso, ndoꞌ jndye ntꞌomcheⁿ ñꞌoom na laaꞌtiꞌ
macaⁿnaꞌ na calacanda̱ꞌyoꞌ.
\p
\v 9 Ndoꞌ tsotyeeⁿ nda̱a̱ naⁿꞌñeeⁿ:
\p —ꞌO jeeⁿ cwilꞌaꞌyoꞌ na tilꞌue ljeii na sa̱ꞌntjom Tyꞌo̱o̱tsꞌom,
cha nnda̱a̱ nntsantyjo̱ꞌyoꞌ costumbre na cwilꞌueeꞌndyoꞌ
ncjoꞌyoꞌ.
\v 10 Ee matso Moisés: “Catseitꞌmaaⁿꞌndyuꞌ tsotyeꞌ
ñꞌeⁿ tsoꞌndyoꞌ”, ndoꞌ mati matsoom: “ꞌÑeeⁿ juu na matso
ñꞌoomwiꞌ nacjooꞌ tsotye oo tsondyee, calaꞌcueeꞌ nnꞌaⁿ
juu.”
\v 11 Sa̱a̱ ꞌo cwinduꞌyoꞌ wanaaⁿ na nntso tsꞌaⁿ nnom
tsotyeeⁿ oo tsoñeeⁿ: “Catseitꞌmaⁿ tsꞌomꞌ taxocanda̱a̱
nnteijndeiya ꞌu ꞌnaⁿ na tjo̱o̱ndyuꞌ ee chaꞌtso ꞌnaⁿya
na niom laꞌxmaⁿnaꞌ Corbán.” (Ñꞌoomwaaꞌ maꞌmo̱ⁿnaꞌ na
chaꞌtso ꞌnaaⁿꞌ tsꞌaⁿ jnda̱ tqueeⁿ joonaꞌ cwentaaꞌ Tyꞌo̱o̱tsꞌom).
\v 12 Ndoꞌ quia na luaaꞌ cwinduꞌyoꞌ cwilꞌaꞌyoꞌyoꞌ na
tacaⁿnaꞌ na cateijndeii tsꞌaⁿ tsotyeeⁿ oo tsoñeeⁿ.
\v 13 Ndoꞌ laaꞌtiꞌ cwilꞌaꞌyoꞌ na tilꞌue ñꞌoom na tqueⁿ
Tyꞌo̱o̱tsꞌom ee cwilacanda̱ꞌyoꞌ costumbre na tqueⁿ nnꞌaⁿ.
Mati jndye ntꞌomcheⁿ nnom na cwilꞌaꞌyoꞌ chaꞌna nmeiⁿꞌ.
\p
\v 14 Cwiicheⁿ cwii ndiiꞌ tꞌmaⁿ Jesús nnꞌaⁿ na jndyendye
na mꞌaaⁿ, tsoom nda̱a̱na:
\p —Candyeꞌyoꞌ chaꞌtsondyoꞌ ndoꞌ calaꞌno̱ⁿꞌyoꞌ:
\v 15 Tjaaꞌnaⁿ cwii nantquie na macwaꞌ tsꞌaⁿ na nntsꞌaanaꞌ
na tilꞌueñê jo nnom Tyꞌo̱o̱tsꞌom. Sa̱a̱ ñꞌoom na cwinaaⁿꞌ
naquiiꞌ tsꞌoom nlꞌanaꞌ na tilꞌueñê.
\v 16 ꞌÑeeⁿ juu na niom lueꞌ nꞌom luaꞌqui na nndii,
candii.
\p
\v 17 Quia joꞌ ꞌndii Jesús nnꞌaⁿ na jndyendye, tjaqueⁿꞌeⁿ
quiiꞌ wꞌaa. Ndoꞌ nnꞌaⁿ na cwilaꞌjomndye ñꞌeⁿñê taꞌxꞌeendyena
cantyja ꞌnaaⁿꞌ ñꞌoom tjañoomꞌ na seineiiⁿ.
\v 18 Quia joꞌ tsoom nda̱a̱na:
\p —¿Aa maxjeⁿ mati ꞌo tilaꞌno̱ⁿꞌyoꞌ? ¿Aa tiqueⁿꞌyoꞌ cwenta
na tjaaꞌnaⁿ cwii nnom nantquie na cwicwaꞌ nnꞌaⁿ na juunaꞌ
nntsꞌaanaꞌ na tilꞌueñe tsꞌaⁿ jo nnom Tyꞌo̱o̱tsꞌom?
\v 19 Ee nchii naquiiꞌ tsꞌom tsꞌaⁿ nncueeꞌnaꞌ. Maxjeⁿ
tsꞌom tsiaⁿꞌaⁿ nncueeꞌnaꞌ, jnda̱ chii nnteiⁿꞌeⁿ juunaꞌ.
\p Luaaꞌ tsoom na maꞌmo̱o̱ⁿ na ya nlcwaꞌ tsꞌaⁿ chaꞌtso
nnom nantquie.
\v 20 Jnda̱ chii tsoom nda̱a̱na:
\p —Joo na cwinaaⁿꞌ naquiiꞌ tsꞌom tsꞌaⁿ cwilꞌanaꞌ na
tilꞌueñê jo nnom Tyꞌo̱o̱tsꞌom.
\v 21 Ee cantyjati na tseixmaⁿ naquiiꞌ tsꞌom tsꞌaⁿ
joꞌ na cwiwitquiooꞌ natia na matseitiuu chaꞌna cweꞌ
nncꞌoomya tsꞌaⁿ ñꞌeⁿ xꞌiaaⁿꞌaⁿ, oo ñꞌeⁿ sculjaaꞌ, chaꞌna
nntseicueeꞌ tsꞌaⁿ xꞌiaaⁿꞌaⁿ,
\v 22 chaꞌna nnchꞌuee tsꞌaⁿ, chaꞌna nntseiqueeⁿ tsꞌom
tsꞌaⁿ ꞌnaaⁿꞌ xꞌiaaⁿꞌaⁿ, chaꞌna nncꞌoom tsꞌaⁿ na wiꞌñe,
chaꞌna cweꞌ ñequiuꞌnnꞌaⁿ tsꞌaⁿ, chaꞌna meiⁿ cweꞌ tajnaaⁿꞌto
tsꞌaⁿ, chaꞌna nntseita̱a̱ꞌ tsꞌom tsꞌaⁿ, chaꞌna nntioꞌñꞌoom
tsꞌaⁿ xꞌiaaⁿꞌaⁿ, chaꞌna nntseisꞌañe oo nntseiscuñe tsꞌaⁿ,
oo chaꞌna nntseintjeiⁿñe cheⁿnquii tsꞌaⁿ.
\v 23 Chaꞌtso natiameiⁿꞌ cwinaaⁿꞌnaꞌ naquiiꞌ tsꞌom
tsꞌaⁿ ndoꞌ joonaꞌ cwilꞌanaꞌ na tjaa yuu lꞌueñe jo nnom
Tyꞌo̱o̱tsꞌom.
\s Cwii yuscu na seiyuꞌ ñequio Jesús
\r (Mt. 15:21-28)
\p
\v 24 Jluiꞌ Jesús joꞌ joꞌ, tjaaⁿ ndyuaa Tiro ñꞌeⁿ Sidón.
Joꞌ tjaqueⁿꞌeⁿ quiiꞌ wꞌaa ee ticalꞌue tsꞌoom na nndye
nnꞌaⁿ na joꞌ mꞌaaⁿ. Sa̱a̱ tîcanda̱a̱ nncwantyꞌioom.
\v 25 Mañoomꞌ jndii cwii yuscu na joꞌ mꞌaaⁿ. Tyjeꞌcañoom
joꞌ joꞌ ndoꞌ tcoꞌ xtye jo nnom Jesús. Ee mꞌaaⁿ yuscuchjoo
jnda yuscuꞌñeeⁿ na maleiñꞌoom jndyetia.
\v 26 Ndoꞌ jom nchii tsꞌaⁿ judío. Jom tsꞌaⁿ sirofenicia.
Sꞌaa tyꞌoo nnom Jesús na cwjiꞌ tsaⁿꞌñeeⁿ jndyetia naquiiꞌ
tsꞌom yuscuchjoo jnaaⁿ.
\v 27 Sa̱a̱ tso Jesús nnoom:
\p —Matsonaꞌ na nlcwaꞌjndyee yocanchꞌu, ee ticatyꞌiomnaꞌ
na nntjeiiꞌa na cwicwaꞌna na nñeꞌquiaayo̱o̱ joonaꞌ nda̱a̱
calueꞌ nchꞌu.
\p
\v 28 Yuscuꞌñeeⁿ tꞌo̱o̱ⁿ nnom Jesús. Tsoom:
\p —Jeeⁿ mayuuꞌ, ꞌu Ta, sa̱a̱ cantyꞌiaꞌ, calueꞌ nchꞌu ndyaꞌ
cwicwaꞌyoꞌ meiiⁿ cweꞌ nacajnda̱a̱ na cwiquiaa nacjeeꞌ
meiⁿsa na jlaꞌquiaa yocanchꞌu.
\p
\v 29 Quia joꞌ tso Jesús nnom yuscuꞌñeeⁿ:
\p —Jeeⁿ majoꞌndyo ñꞌoom na tsuꞌ. Ya xeⁿ wjaꞌtoꞌ waꞌ.
Jnda̱ jluiꞌ jndyetia naquiiꞌ tsꞌom yuscuchjoo jndaꞌ.
\p
\v 30 Tja tsaⁿꞌñeeⁿ ndoꞌ quia na tueⁿꞌeⁿ waⁿꞌaⁿ, ljeiiⁿ
na mawaacheⁿ yuscuchjoo cjooꞌ jnduu. Mayuuꞌ na jnda̱
jluiꞌ jndyetia naquiiꞌ tsꞌom.
\s Seinꞌmaⁿ Jesús cwii tsꞌaⁿ na tileicatseineiⁿ
\p
\v 31 Tjalcweꞌ Jesús na ñetꞌoom joꞌ joꞌ. Tjawinoom
ndyuaa Tiro, ndoꞌ ndyuaa Sidón ñequio ndyuaa jo ndoꞌ
njoom Decápolis. Tueⁿꞌeⁿ ndaaluee chjoo tsꞌo̱ndaa Galilea.
\v 32 Ndoꞌ tquioñꞌom nnꞌaⁿ cwii tsꞌaⁿ na cantaaꞌ ndoꞌ
cancheeꞌñe. Lꞌana tyꞌoo nnom Jesús na catioom tsꞌo̱o̱ⁿ
nacjooꞌ tsaⁿꞌñeeⁿ.
\v 33 Quia joꞌ tjeiꞌño̱o̱ⁿ tsaⁿꞌñeeⁿ quiiꞌntaaⁿ naⁿꞌñeeⁿ,
tyꞌena yuu na ñeꞌwendyena. Tjaaꞌñê nda̱a̱lꞌo̱o̱ⁿ nꞌom luaꞌqui
tsaⁿꞌñeeⁿ, seicanaⁿꞌaⁿ nomtsꞌo̱o̱ⁿ ñꞌeⁿ ndaajnaaⁿꞌaⁿ, quia
joꞌ tyenquioomꞌm nomtsaa tsaⁿꞌñeeⁿ.
\v 34 Jnda̱ joꞌ ntyꞌiaaⁿꞌaⁿ cañoomꞌluee, ndoꞌ tcom tsꞌoom
na jnda ntyjeeⁿ, tsoom:
\p —Efata. (Ñꞌoomwaaꞌ matsonaꞌ: Catseicanaaⁿñenaꞌ.)
\p
\v 35 Mantyja jnaaⁿ nꞌom luaꞌqui tsaⁿꞌñeeⁿ ndoꞌ mati
xꞌee tsaa. Ndoꞌ mana jnaⁿnaꞌ na ya matseineiiⁿ.
\v 36 Quia joꞌ seicuꞌ Jesús ndyuee naⁿꞌñeeⁿ na ticaluena
nnom meiⁿcwii tsꞌaⁿ cantyja na tuii. Sa̱a̱ meiiⁿ na ñenquiiꞌcheⁿ
tyotsoom nda̱a̱na na ticaluena, joona yacheⁿ jndyeti tyolaꞌneiⁿna
nda̱a̱ ncꞌiaana.
\v 37 Ndoꞌ jeeⁿ tjaweeꞌ nꞌom naⁿꞌñeeⁿ, tyolaꞌneiⁿna,
tyoluena:
\p —Jesús jeeⁿ ya machꞌeeⁿ ee nnꞌaⁿ na cantaa, machꞌeeⁿ
na ya cwindyena. Ndoꞌ nnꞌaⁿ na tileicalaꞌneiⁿ machꞌeeⁿ
na ya cwilaneiⁿna.
\c 8
\s Tquiaa Jesús na tcwaꞌ ñequiee meiⁿ nnꞌaⁿ
\r (Mt. 15:32-39)
\p
\v 1 Joo ncueeꞌñeeⁿ tjomndyenndaꞌ cwii tmaaⁿꞌ nnꞌaⁿ
na jndyendye. Ndoꞌ tjaaꞌnaⁿ na cwileiñꞌom naⁿꞌñeeⁿ na
nlcwaꞌna. Joꞌ chii tꞌmaⁿ Jesús nnꞌaⁿ na cwilaꞌjomndye
ñꞌeⁿñê, tsoom nda̱a̱na:
\p
\v 2 —Wiꞌ tsꞌo̱o̱ⁿya tmaaⁿꞌ nnꞌaⁿmꞌaⁿꞌ, ee jeꞌ jnda̱ ndyee
xuee na mꞌaⁿna ñꞌeⁿndyo̱ ndoꞌ tatjaaꞌnaⁿ ljoꞌ cwii cwileiñꞌomna
na nlcwaꞌna.
\v 3 Ndoꞌ xeⁿ njño̱o̱ⁿya joona na cꞌoolcweeꞌna lꞌaana
na ñeꞌjndoꞌna, quia joꞌ nato mꞌaⁿna nntycwii na jndeiiꞌ
nꞌomna ee ñꞌeeⁿ ntꞌomndye joona na tquia jnaⁿna.
\p
\v 4 Quia joꞌ nnꞌaⁿ na cwilaꞌjomndye ñꞌeⁿñê jluena
nnoom:
\p —Tjaaꞌnaⁿ chiuu ya na nntsꞌaa tsꞌaⁿ na nñequiaaⁿ na
nlcwaꞌ naⁿmꞌaⁿꞌ na jndyendyena, ee ljoo na mꞌaaⁿya jo
jnda̱a̱.
\p
\v 5 Taxꞌeeñê nda̱a̱na:
\p —¿Cwanti tyooꞌ cwileiꞌñꞌomꞌyoꞌ?
\p Tꞌo̱o̱na, jluena:
\p —Ntquieeꞌ taⁿꞌ tyooꞌ.
\p
\v 6 Quia joꞌ sa̱ꞌntjoom na cꞌoocwindyuaandye nnꞌaⁿ
nomtyuaa. Toꞌñoom ntquieeꞌ taⁿꞌ tyooꞌñeeⁿ, tquiaaⁿ na
quianlꞌuaaꞌ Tyꞌo̱o̱tsꞌom, jnda̱ joꞌ tyjeeⁿ joonaꞌ. Tquiaaⁿ
joonaꞌ nda̱a̱ nnꞌaⁿ na cwilaꞌjomndye ñꞌeⁿñê ndoꞌ joona
tquiana joonaꞌ nda̱a̱ nnꞌaⁿ.
\v 7 Mati cwileiñꞌomna cwantindyo calcaa nchꞌu. Jnda̱
na tquiaaⁿ na quianlꞌuaaꞌ Tyꞌo̱o̱tsꞌom, tsoom na quiana
jooyoꞌ nda̱a̱ nnꞌaⁿ.
\v 8 Ndoꞌ chaꞌtsondye naⁿꞌñeeⁿ tcwaꞌ tjacjoona. Tooꞌ
ntquieeꞌ tsquiee na jlaꞌtjomna ntaⁿꞌ ntyooꞌ ñequio ntaⁿꞌ
calcaa na ꞌndiinaꞌ.
\v 9 Ndoꞌ joo nnꞌaⁿ na tcwaꞌ joꞌ tueeꞌ chaꞌna ñequiee
meiⁿ joona. Quia joꞌ tꞌmaⁿ Jesús naⁿꞌñeeⁿ na cꞌootona.
\v 10 Jnda̱ chii tuo̱o̱ⁿ tsꞌom wꞌaandaa ñꞌeⁿ nnꞌaⁿ na
cwilaꞌjomndye ñꞌeⁿñê. Tyꞌena ndyuaa Dalmanuta.
\s Nnꞌaⁿ fariseos cwitaⁿna cwii ꞌnaaⁿ na nntyꞌiaana
\r (Mt. 16:1-4; Lc. 12:54-56)
\p
\v 11 Tquieꞌcañom nnꞌaⁿ fariseos na mꞌaaⁿ Jesús, to̱ꞌna
na cwilaꞌncjooꞌndyena ñꞌeⁿñê. Ndoꞌ cha na nlqueⁿna xjeⁿ
jom, taⁿna na caꞌmo̱o̱ⁿ nda̱a̱na cwii ꞌnaaⁿ na nnaⁿnaꞌ na
mꞌaaⁿ Tyꞌo̱o̱tsꞌom.
\v 12 Jesús jeeⁿ tcom tsꞌoom na chjooꞌ tsꞌoom, tsoom:
\p —Naⁿmꞌaⁿꞌ cwitaⁿna cwii ꞌnaaⁿ na nntyꞌiaana na nnaⁿnaꞌ
cañoomꞌluee. Ñꞌoom na mayuuꞌcheⁿ matsjo̱o̱ nda̱a̱ꞌyoꞌ, maxjeⁿ
xonquia na nntyꞌiaana meiⁿcwii ꞌnaaⁿ meiiⁿ na cwitaⁿna.
\p
\v 13 Quia joꞌ tjaaⁿ. ꞌÑeeⁿ naⁿꞌñeeⁿ. Tuo̱nnaaⁿꞌaⁿ tsꞌom
wꞌaandaa, teixndyaañê cwiicheⁿ nantyja ñequio nnꞌaⁿ na
cwilaꞌjomndye ñꞌeⁿñê.
\s Ndaaljoꞌ na laꞌxmaⁿ nnꞌaⁿ fariseos
\r (Mt. 16:5-12)
\p
\v 14 Ndoꞌ nnꞌaⁿ na cwilaꞌjomndye ñꞌeⁿ Jesús ñecwii
taⁿꞌ tyooꞌ cwileiñꞌomtina tsꞌom wꞌaandaa ee tsuuꞌ nꞌomna
na nncꞌooñꞌomna na nlcwaꞌna.
\v 15 Quia joꞌ seijno̱o̱ⁿꞌo̱ⁿ nꞌomna na ticjaañꞌoomnaꞌ
joona cantyja ꞌnaaⁿ ñꞌoom na cwitꞌmo̱o̱ⁿ nnꞌaⁿ fariseos.
Ndoꞌ seijoomꞌñê ñꞌoomꞌñeeⁿ ñequio ndaaljoꞌ na cwiluii
tyooꞌ. Tsoom nda̱a̱na:
\p —Cꞌomꞌcꞌeendyoꞌ na calꞌaꞌyoꞌ cwenta cantyja ꞌnaaⁿꞌ
tyooꞌ ꞌnaaⁿ nnꞌaⁿ fariseos ñequio Herodes ee ndaaljoꞌ
ꞌnaaⁿna tisꞌa laxmaⁿnaꞌ.
\p
\v 16 Quia joꞌ nnꞌaⁿ na cwilaꞌjomndye ñꞌeⁿ Jesús to̱ꞌna
na cwilaneiⁿna nda̱a̱ ncꞌiaana cantyja ꞌnaaⁿꞌ ñꞌoomwaaꞌ.
Jluena:
\p —Luaaꞌ matsoom cweꞌ ee tjaaꞌnaⁿ tyooꞌ tquiocho̱o̱ya.
\p
\v 17 Seiꞌno̱ⁿꞌ Jesús na ljoꞌ cwilaꞌtiuuna. Tsoom nda̱a̱na:
\p —¿Chiuu na jeeⁿ matseiñꞌeeⁿꞌñenaꞌ ꞌo cweꞌ jnaaⁿꞌ na
tjaaꞌnaⁿ tyooꞌ tquiochoꞌyoꞌ? ¿Aa maxjeⁿ ndicwaⁿ ticalaꞌno̱ⁿꞌyoꞌ
ndoꞌ na tileicjo̱ ñꞌoom naquiiꞌ nꞌomꞌyoꞌ? ¿Aa maxjeⁿ
tileiqueⁿꞌyoꞌ cwenta?
\v 18 ꞌO na niom nꞌomnda̱a̱ꞌyoꞌ, ¿aa maxjeⁿ ticajndoꞌyoꞌ?
Ndoꞌ ꞌo na niom lueꞌ nꞌom luaꞌquiꞌyoꞌ, ¿aa maxjeⁿ ticandyeꞌyoꞌ?
¿Aa tacjaanjoomꞌ nꞌomꞌyoꞌ ljoꞌ sꞌaaya quia na seitjo̱o̱naꞌ
na nlcwaꞌ nnꞌaⁿ?
\v 19 Quia na tyja̱ya ꞌom taⁿꞌ tyooꞌ na tcwaꞌ ꞌom meiⁿ
nnꞌaⁿ, ¿cwanti lquiee na ñjom tyooꞌ ꞌndiinaꞌ na jlaꞌweꞌyoꞌ?
\p Tꞌo̱o̱na, jluena nnoom:
\p —Canchooꞌwe lquiee ꞌndiinaꞌ.
\p
\v 20 —Ndoꞌ cwiicheⁿ cwii ndiiꞌ quia na tyja̱ya ntquieeꞌ
taⁿꞌ tyooꞌ na tcwaꞌ ñequiee meiⁿ nnꞌaⁿ, ¿cwanti lquiee
na ꞌndiinaꞌ?
\p Joona tꞌo̱o̱na nnoom, jluena:
\p —Ntquieeꞌ ꞌndiinaꞌ.
\p
\v 21 Quia joꞌ matsoom nda̱a̱na:
\p —¿Aa maxjeⁿ hasta jeꞌ ticalaꞌno̱ⁿꞌyoꞌ?
\s Seinꞌmaⁿ Jesús cwii tsaⁿnchjaaⁿꞌ tsjoom Betsaida
\p
\v 22 Quia na jnda̱ tquiena tsjoom Betsaida tquioñꞌom
nnꞌaⁿ cwii tsaⁿnchjaaⁿꞌ na mꞌaaⁿ Jesús. Tyolꞌana tyꞌoo
na catioyaaⁿ tsꞌo̱o̱ⁿ nacjooꞌ tsaⁿꞌñeeⁿ na catseinꞌmaaⁿ
juu.
\v 23 Quia joꞌ tꞌueeⁿ tsꞌo̱ tsaⁿnchjaaⁿꞌ. Tjañꞌoom juu
nnom tsjoom. Tyꞌoomñê ndaajnaaⁿꞌaⁿ luaꞌnnom ndoꞌ tyenquioomꞌm
luaꞌnnom tsaⁿꞌñeeⁿ, jnda̱ chii taxꞌeeⁿ nnom, tsoom:
\p —¿Aa waa ljoꞌ mantyꞌiaꞌ?
\p
\v 24 Seinꞌmeiiⁿꞌ tsaⁿnchjaaⁿꞌñeeⁿ luaꞌnnoom, tsoom:
\p —Mantyꞌia nnꞌaⁿ ndooꞌ ntyjii chaꞌcwijom nꞌoom joona,
sa̱a̱ cwiꞌoocaꞌna.
\p
\v 25 Cwiicheⁿ cwii ndiiꞌ tionndaꞌ Jesús lꞌo̱o̱ⁿ cjooꞌ
luaꞌnnom tsaⁿꞌñeeⁿ. Quia joꞌ nquiee ntyꞌiaaꞌ tsaⁿnchjaaⁿꞌ
ndoꞌ mana nꞌmaaⁿ, xueeya ntyꞌiaaⁿꞌaⁿ.
\v 26 Jnda̱ chii jñom Jesús jom. Tso nnoom:
\p —Cjaꞌtoꞌ, cjaꞌndyeꞌyuꞌ waꞌ. Ticwinoomꞌ quiiꞌ tsjoom,
meiⁿ tintsuꞌ nnom meiⁿcwii tsꞌaⁿ chiuu tuii.
\s Macwjiꞌyuuꞌñe Pedro na Jesús cwiluiiñê Cristo
\r (Mt. 16:13-20; Lc. 9:18-21)
\p
\v 27 Jnda̱ chii jluiꞌ Jesús tsjoom Betsaida ñequio
nnꞌaⁿ na cwilaꞌjomndye ñꞌeⁿñê. Tyꞌena njoom nchꞌu ndyuaa
tsjoom Cesarea Filipo. Ndoꞌ xcwe na ñjomndyena nato,
taxꞌeeⁿ nda̱a̱na, tsoom:
\p —¿ꞌÑeeⁿ cwilue nnꞌaⁿ na cwiluiindyo̱?
\p
\v 28 Naⁿꞌñeeⁿ tꞌo̱o̱na, jluena:
\p —Ntꞌom nnꞌaⁿ cwilue na ꞌu Juan, tsꞌaⁿ na tyotseitsꞌoomñe
nnꞌaⁿ. Ndoꞌ ntꞌomcheⁿ cwilue Elías ꞌu. Sa̱a̱ ntꞌomcheⁿ
cwilue na ꞌu cwii profeta na jnda̱ wandoꞌxcoꞌ.
\p
\v 29 Quia joꞌ taxꞌeennaaⁿꞌaⁿ ndyueena, tsoom:
\p —Ndoꞌ ꞌo jeꞌ, ¿ꞌñeeⁿ juu cwinduꞌyoꞌ na cwiluiindyo̱?
\p Tꞌo̱ Pedro, tso:
\p —ꞌU maxjeⁿ nquii Cristo cwiluiindyuꞌ.
\p
\v 30 Jesús ñecwii ñꞌoom sa̱ꞌntjoom na ticaluena nnom
meiⁿcwii tsꞌaⁿ na cwiluiiñê na ljoꞌ.
\s Matseicandii Jesús cantyja na nncueeⁿꞌeⁿ
\r (Mt. 16:21-28; Lc. 9:22-27)
\p
\v 31 Quia joꞌ to̱o̱ⁿꞌo̱ⁿ na tyoꞌmo̱o̱ⁿ nda̱a̱na cantyja ꞌnaaⁿꞌ
nqueⁿ na cwiluiiñê tsꞌaⁿ na jnaⁿ cañoomꞌluee. Tsoom
jndye nawiꞌ tseixmaaⁿ na catjoom. Ndoꞌ tyoꞌmo̱o̱ⁿ na xocatoꞌñoom
nnꞌaⁿ judíos na cwiluiitquiendye jom, meiⁿ ntyee na cwiluiitquiendye,
meiⁿ nnꞌaⁿ na cwitꞌmo̱o̱ⁿ ljeii na tqueⁿ Moisés. Maxjeⁿ
nlaꞌcueeꞌna jom sa̱a̱ xuee jnda̱ ndyee, nncwandoꞌnnaaⁿꞌaⁿ
na nncueeⁿꞌeⁿ.
\v 32 Ndyeyu seineiiⁿ ñꞌoommeiⁿꞌ nda̱a̱na. Ndoꞌ Pedro
tjañꞌoom Jesús cwii ntyja. To̱o̱ⁿꞌo̱ⁿ na matseitiaaⁿꞌaⁿ
juu na nmeiⁿꞌ matso na nluii.
\v 33 Teiqueⁿ Jesús, ntyꞌiaaⁿꞌaⁿ nda̱a̱ nnꞌaⁿ na cwilaꞌjomndye
ñꞌeⁿñê. Seitiaaⁿꞌaⁿ Pedro, tsoom:
\p —Quindyo̱o̱ꞌ nacañomya ꞌu na matseijomndyuꞌ ñꞌeⁿ Satanás.
Ee ñꞌoom na matseiꞌtiuuꞌ jnaⁿnaꞌ cweꞌ cantyja na cwilaꞌtiuu
nnꞌaⁿ, nchii cantyja na lꞌue tsꞌom Tyꞌo̱o̱tsꞌom.
\p
\v 34 Quia joꞌ tꞌmaaⁿ cwii tmaaⁿꞌ nnꞌaⁿ yuu na mꞌaaⁿ
ñequio nnꞌaⁿ na cwilaꞌjomndye ñꞌeⁿñê. Tsoom nda̱a̱na:
\p —Meiⁿcwiꞌñeeⁿcheⁿ tsꞌaⁿ na lꞌue tsꞌom na nncwꞌaaꞌñe
ja, cwjiꞌñê cantyja na matseitiuu nqueⁿ. Caljoya tsꞌoom
nawiꞌ na matjoom, meiiⁿ cueeⁿꞌeⁿ. Ndoꞌ candyontyjo̱o̱ⁿ
cantyja na matsꞌaa.
\v 35 Ee meiⁿcwiꞌñeeⁿcheⁿ tsꞌaⁿ na mañequiaaⁿñe na
catjom ljoꞌ na nntjom ee na mꞌaaⁿ cantyja ꞌnaⁿya ñequio
ñꞌoom naya, juu tsaⁿꞌñeeⁿ nluiꞌnꞌmaaⁿñê. Ndoꞌ meiⁿcwiꞌñeeⁿcheⁿ
tsꞌaⁿ na malꞌueeꞌñe cheⁿnquii chiuu nluiꞌnꞌmaaⁿñe, majoꞌto
joꞌ nntsuuñe.
\v 36 Meiiⁿ chaꞌwaa tsjoomnancue cuaanaꞌ cwentaaꞌ tsꞌaⁿ,
sa̱a̱ ¿yuu waa na mateijndeiinaꞌ juu ee xocꞌo̱naꞌ ñꞌeⁿñê
na ticatsuuñe añmaaⁿꞌaⁿ?
\v 37 ¿Aa nnda̱a̱ nntsꞌaa tsꞌaⁿ na nnjomlꞌua na nluiꞌnꞌmaaⁿñe
añmaaⁿꞌaⁿ? Cwaaⁿ nnda̱a̱.
\v 38 Tiempo jeꞌ laxmaⁿ nnꞌaⁿ na ticalaꞌyuꞌya nꞌomna
ñꞌeⁿ Tyꞌo̱o̱tsꞌom ndoꞌ laꞌxmaⁿna jnaⁿ, xeⁿ jnaaⁿna ja ñequio
ñꞌoom naya na mañequia, mati ja na cwiluiindyo̱ tsꞌaⁿ
na jnaⁿ cañoomꞌluee, quia na nndyo̱nndaꞌa ñequio na matseitꞌmaaⁿꞌñenaꞌ
Tsotya̱ ñequio ángeles na ljuꞌ nꞌom, nncꞌo̱o̱ⁿ na jnaaⁿꞌa
naⁿꞌñeeⁿ.
\c 9
\p
\v 1 Mati tso Jesús nda̱a̱na:
\p —Mayuuꞌcheⁿ nndyeꞌyoꞌ nntsjo̱o̱, mꞌaⁿ nnꞌaⁿ ñjaaⁿ na xocwjena hasta xeⁿ jnda̱ ntyꞌiaanda̱a̱na na matsa̱ꞌntjom Tyꞌo̱o̱tsꞌom ñequio chaꞌtso najnda̱ na matseixmaaⁿ.
\s Seichuiiꞌnaꞌ Jesús
\r (Mt. 17:1-13; Lc. 9:28-36)
\p
\v 2 Jnda̱ na teinom yom xuee, tjañꞌoom Jesús Pedro ñꞌeⁿ Jacobo ñꞌeⁿ Juan. Tyꞌena cwii sjo̱ nandye yuu na ñenquieena. Ndoꞌ joꞌ joꞌ seichuiiꞌnaꞌ jom jo nda̱a̱na.
\v 3 Sꞌaanaꞌ na caxuee liaⁿꞌaⁿ, canchiiꞌtinaꞌ chaꞌna tsaaⁿ. Meiⁿ tjaaꞌnaⁿ cwii tsꞌaⁿ na nnda̱a̱ mmaⁿ cwii liaa na nleicanchiiꞌti juunaꞌ chaꞌna liaⁿꞌaⁿ.
\v 4 Ndoꞌ xjeⁿꞌñeeⁿ teitquiooꞌñe Elías ñꞌeⁿ Moisés na cwilaꞌneiⁿna ñꞌeⁿ Jesús.
\v 5 Quia joꞌ tso Pedro nnom Jesús:
\p —Jeeⁿ ndyaꞌ ya na mꞌaaⁿya ñjaaⁿ. Cwa, nlꞌaayâ ndyee xquieꞌ ncwaⁿꞌ. Cwii cwentaꞌ nncuꞌ, cwii cwentaaꞌ Moisés, ndoꞌ cwii cwentaaꞌ Elías.
\p
\v 6 Ñꞌoommeiⁿꞌ tsoyom cweꞌ ncꞌe na seiñꞌeeⁿꞌñꞌeⁿnaꞌ jom ee na jeeⁿ ndyaꞌ cwicatyuena.
\v 7 Quia joꞌ jndyocue cwii nchquiu na seincwaaⁿꞌñenaꞌ nacjoona. Ndoꞌ teicꞌuaa na seineiⁿ Tyꞌo̱o̱tsꞌom naquiiꞌ nchquiuꞌñeeⁿ, tsoom:
\p —Luaañe Jndaaya na jeeⁿ candyaꞌ tsꞌo̱o̱ⁿya. Candyeꞌyoꞌ ñꞌoom na matseineiiⁿ.
\p
\v 8 Matsꞌiaa joꞌ quia jleityꞌiomnda̱a̱na, jliuna cwa tacꞌoomñe Elías ñꞌeⁿ Moisés ñꞌeⁿndyena. Macanda̱ ñenquii Jesús cwimꞌaaⁿ.
\p
\v 9 Yocheⁿ na cwinquiocuena sjo̱ꞌñeeⁿ, sa̱ꞌntjom Jesús na meiⁿcwii ñꞌoom ticaluena nda̱a̱ nnꞌaⁿ chiuu waa na ntyꞌiaana na seichuiiꞌnaꞌ jom. Ñequiiꞌcheⁿ na nlaꞌneiⁿna ñꞌoomwaaꞌ quia jnda̱ mawandoꞌxcoom xeⁿ jnda̱ jlaꞌcueeꞌ nnꞌaⁿ jom.
\v 10 Ndoꞌ tyolaꞌwena ñꞌoomꞌñeeⁿ ñequio na jeeⁿ xcweeꞌ nꞌomna. Tyotaꞌxꞌeendye cheⁿnquieena nda̱a̱na ljoꞌ ñecatso ñꞌoom na tsoom na quia nncwandoꞌxcoom na nncueeⁿꞌeⁿ.
\v 11 Quia joꞌ jluena nnoom:
\p —Nquiee nnꞌaⁿ na cwitꞌmo̱o̱ⁿ ljeii na tqueⁿ Moisés cwilue macaⁿnaꞌ na Elías nndyojñeeⁿ.
\p —¿Chiuu na luaaꞌ cwilue naⁿꞌñeeⁿ?
\p
\v 12 Ndoꞌ tꞌo̱ Jesús nda̱a̱na tsoom:
\p —Mayuuꞌ na ncwjeeꞌjndyee Elías na nntseijndaaꞌñê chaꞌtso. Sa̱a̱ ja na cwiluiindyo̱ tsꞌaⁿ na jnaⁿ cañoomꞌluee, ¿chiuu waa na matso ljeii ꞌnaaⁿꞌ Tyꞌo̱o̱tsꞌom cantyja ꞌnaⁿya? Matsonaꞌ na jndye nawiꞌ catjo̱ⁿ ndoꞌ nncꞌom nnꞌaⁿ na ticueeꞌ nꞌomna ja.
\v 13 Sa̱a̱ matsjo̱o̱ nda̱a̱ꞌyoꞌ na nquii na cwiluiiñe Elías, jnda̱ tyjeeⁿꞌeⁿ, ndoꞌ tyolꞌa nnꞌaⁿ chaꞌxjeⁿ na lꞌue nꞌomna ñꞌeⁿñê ee luaaꞌ matso ljeii ꞌnaaⁿꞌ Tyꞌo̱o̱tsꞌom na tseixmaaⁿ na catjoom.
\s Seinꞌmaⁿ Jesús cwii tyochjoo
\r (Mt. 17:14-21; Lc. 9:37-43)
\p
\v 14 Jnda̱ na tquienndaꞌna yuu ljooꞌndye ntꞌomcheⁿ ncꞌiaana, quia joꞌ ntyꞌiaana na jnda̱ tquieꞌcañom cwii tmaaⁿꞌ nnꞌaⁿ na jndyendye nacañoom naⁿꞌñeeⁿ. Ñꞌeeⁿ nnꞌaⁿ na cwitꞌmo̱o̱ⁿ ljeii na tqueⁿ Moisés, na cwilaꞌñꞌeeⁿꞌ ndyueena ñꞌeⁿ naⁿꞌñeeⁿ.
\v 15 Ndoꞌ nnꞌaⁿ tmaaⁿꞌñeeⁿ quia na ntyꞌiaana jom, tꞌomna na jeeⁿ tjaweeꞌ nꞌomna. Jlaꞌtyuaaꞌna, tyꞌecatjomndyena jom. Tquiana na xmaⁿñê.
\v 16 Quia joꞌ taxꞌeeⁿ nda̱a̱na, tsoom:
\p —¿Ljoꞌ ñꞌoom na jeeⁿ cwilañꞌeeⁿꞌ ndyueeꞌyoꞌ?
\p
\v 17 Cwii tsꞌaⁿ na mꞌaaⁿ naquiiꞌ tmaaⁿꞌ naⁿꞌñeeⁿ, tꞌo̱o̱ⁿ. Tsoom:
\p —Maestro, jndyo̱ñꞌo̱ⁿya tiꞌjndaaya ñjaaⁿ, ee maleiñꞌoom jndyetia jom ndoꞌ machꞌee na tileicatseineiiⁿ.
\v 18 Ndoꞌ meiⁿyuucheⁿ na mꞌaaⁿñê quia jnda̱ jnaⁿnaꞌ maxjeⁿ matseiquioo jndyetia jom nomtyuaa. Cwiluiꞌ chomꞌ ꞌñom, mati manqueeⁿ ndeiꞌnꞌoom, ndoꞌ cwileiquiiñê. Maꞌndiinaꞌ jom na tajneiⁿ. Ndoꞌ jnda̱ sꞌaa tyꞌoo nda̱a̱ nnꞌaⁿ na cwilaꞌjomndye ñꞌeⁿndyuꞌ na catjeiiꞌna jndyetiaꞌñeeⁿ, sa̱a̱ tîcanda̱a̱ lꞌana.
\p
\v 19 Quia joꞌ tso Jesús:
\p —ꞌO nnꞌaⁿ na ticalaꞌyuꞌyaꞌ nꞌomꞌyoꞌ ñꞌeⁿ Tyꞌo̱o̱tsꞌom, ¿cwanti yo macaⁿnaꞌ na cwii nljooꞌndyo̱ ñꞌeⁿndyoꞌ na mꞌmo̱o̱ⁿtya̱ nda̱a̱ꞌyoꞌ? ¿Cwanti xuee cwii nnda̱a̱ nntseiquii tsꞌo̱o̱ⁿya ñꞌeⁿndyoꞌ? Quioꞌñꞌomꞌyoꞌ tyochjoomꞌaaⁿꞌ ñjaaⁿñe.
\p
\v 20 Quia joꞌ tquioñꞌomna tyochjoo na mꞌaaⁿ Jesús. Ndoꞌ quia ntyꞌiaaꞌ jndyetia Jesús, sꞌaanaꞌ na tyocoñoomñenaꞌ tyochjooꞌñeeⁿ. Tiooñê nomtyuaa, tyotseicantyeeⁿñê ndoꞌ tyocaluiꞌ chomꞌ ꞌñom.
\v 21 Taꞌxꞌee Jesús nnom tsotye tyochjoo, tsoom:
\p —¿Cwanti xuee na luaaꞌ matjoom?
\p Tꞌo̱ tsotyeeⁿ, tso:
\p —Xjeⁿ na cachjooñêcheⁿ jnaⁿnaꞌ.
\v 22 Ndoꞌ teijndye ndiiꞌ matseiquioonaꞌ jom quiiꞌ chom ndoꞌ quiiꞌ ndaa, cha cueeⁿꞌeⁿ. Joꞌ chii cꞌoomꞌ na wiꞌ tsꞌomꞌ ñꞌeⁿndyô̱ xeⁿ waa na nnda̱a̱ nntsaꞌ, cateijndeiꞌ jâ.
\p
\v 23 Tso Jesús nnom:
\p —Matsuꞌ xeⁿ nnda̱a̱ ntsꞌaa. Chaꞌtso nnda̱a̱ nluii quia na matseiyuꞌ tsꞌaⁿ ñꞌeⁿ Tyꞌo̱o̱tsꞌom.
\p
\v 24 Quia joꞌ jndeii seineiⁿ tsotye tyochjoo, tso:
\p —Ja matseiyuꞌa. Cateijndeiꞌ ja na nntseiyuꞌyatya̱.
\p
\v 25 Quia na ntyꞌiaaꞌ Jesús na ntyjantyja jaawijndyendye nnꞌaⁿ nacañomꞌm, quia joꞌ seitiaaⁿꞌaⁿ jndyetiaꞌñeeⁿ, tsoom:
\p —ꞌU jndyetia na macheꞌ na cantaa nnꞌaⁿ ndoꞌ na tileicalaꞌneiⁿna, matsa̱ꞌntjo̱ⁿ na caluiꞌ ndoꞌ tajom nncjaꞌquieꞌnndaꞌ naquiiꞌ tsꞌom tyochjoomꞌaaⁿꞌ.
\p
\v 26 Quia joꞌ jndeii seixuaa jndyetia. Sꞌaaⁿ na jeeⁿ tyocoꞌñoomñenaꞌ tyochjoo, mana jlueeⁿꞌeⁿ. ꞌNdiinaꞌ juu chaꞌcwijom tsꞌoo. Joꞌ chii majndyeti nnꞌaⁿ jluena na jnda̱ tueꞌ tyochjoo.
\v 27 Sa̱a̱ Jesús tꞌueeⁿ tsꞌo̱ tyochjooꞌñeeⁿ, seiweeⁿ juu. Mañoomꞌ teintyjeeꞌ.
\p
\v 28 Jnda̱ joꞌ tjaquieeꞌ Jesús quiiꞌ wꞌaa. Tjuꞌnaꞌ na ñenqueⁿ ñꞌeⁿ nnꞌaⁿ na cwilaꞌjomndye ñꞌeⁿñê. Ndoꞌ taꞌxꞌeena ñꞌoomꞌñeeⁿ ꞌñom, jluena:
\p —¿Chiuu waayuu na jâ tîcanda̱a̱ nntjeiiꞌâ jndyetiamꞌaaⁿꞌ?
\p
\v 29 Quia joꞌ tsoom nda̱a̱na:
\p —Chaꞌna jndyetiamꞌaⁿꞌ, tjaaꞌnaⁿ ꞌneeⁿ nnda̱a̱ nncwjiꞌ joona xeⁿ nchii na nntseineiⁿ tsꞌaⁿ nnom Tyꞌo̱o̱tsꞌom ndoꞌ na nntseicwejndoꞌñe.
\s Matseicandiinndaꞌ Jesús na nncueeⁿꞌeⁿ
\r (Mt. 17:22-23; Lc. 9:43-45)
\p
\v 30 Jnda̱ na jluiꞌ Jesús joꞌ joꞌ ñꞌeⁿ nnꞌaⁿ na cwilaꞌjomndye ñꞌeⁿñê, tyꞌena, teinomna tsꞌo̱ndaa Galilea. Sa̱a̱ ticalꞌue tsꞌoom na nliu nnꞌaⁿ na joꞌ wjaⁿ.
\v 31 Ee maꞌmo̱o̱ⁿ chiuu waa na nntjoom na cwiluiiñê tsꞌaⁿ na jnaⁿ cañoomꞌluee na nñequiaa tsꞌaⁿ cwenta jom luee nnꞌaⁿ ndoꞌ nlaꞌcueeꞌ jom sa̱a̱ xeⁿ jnda̱ ndyee xuee na tueeⁿꞌeⁿ maxjeⁿ nncwandoꞌxcoom.
\v 32 Sa̱a̱ joona ticalaꞌno̱ⁿꞌna ñꞌoom na tsoom ndoꞌ nquiaana na nntaꞌxꞌeena nnoom ljoꞌ ñeꞌcaꞌmo̱ⁿnaꞌ.
\s ¿ꞌÑeeⁿ na tꞌmaⁿti cwiluiiñe?
\r (Mt. 18:1-5; Lc. 9:46-48)
\p
\v 33 Tquiena Capernaum. Ndoꞌ quia na jnda̱ mamꞌaⁿna quiiꞌ wꞌaa, quia joꞌ taxꞌeeⁿ nda̱a̱na, tsoom:
\p —¿Cwaaⁿ ñꞌoom ñejlaꞌncjooꞌndyoꞌ nda̱a̱ ntyjeeꞌyoꞌ xjeⁿ na ñetquio̱o̱ya nato?
\p
\v 34 Sa̱a̱ joona yacheⁿ jlaꞌcheⁿna, ee mayuuꞌ xjeⁿ na ñeñjomndyena nato tyolaꞌncjooꞌndyena ꞌñeeⁿ cwii joona tꞌmaⁿti cwiluiiñe.
\v 35 Jnda̱ na tjacjoo Jesús, tqueeⁿꞌñê canchooꞌwendye joona na cꞌoontyjaaꞌtina. Tsoom nda̱a̱na:
\p —ꞌÑeeⁿ juu tsꞌaⁿ na maqueⁿ tsꞌom na nlcoꞌnnomnaꞌ juu jo nda̱a̱ꞌyoꞌ, tsaⁿꞌñeeⁿ matsonaꞌ na cjuꞌñecjeeⁿ ndoꞌ candiꞌntjoom nda̱a̱ chaꞌtso ncꞌiaaⁿꞌaⁿ.
\p
\v 36 Quia joꞌ tꞌueeⁿ cwii tyochjoo, tcoomꞌm juu xcwe quiiꞌntaaⁿna. Jnda̱ chii tyꞌoom juu ndoꞌ tsoom nda̱a̱na:
\p
\v 37 —Meiⁿcwiꞌñeeⁿcheⁿ tsꞌaⁿ na macoꞌñom cwii yucachjoo ñequio xueya chaꞌna yucachjoomꞌaaⁿ, ja macoꞌñom tsaⁿꞌñeeⁿ. Ndoꞌ tsꞌaⁿ na macoꞌñom ja, nchii macanda̱ ñennco̱ macoꞌñom. Mati macoꞌñom nqueⁿ na jñoom ja.
\s Tsꞌaⁿ na mꞌaaⁿ cantyja ꞌnaaⁿꞌ Jesús
\r (Mt. 10:42; Lc. 9:49-50)
\p
\v 38 Tso Juan nnom Jesús:
\p —Maestro, ntyꞌiaayâ cwii tsꞌaⁿ na macwjiꞌ jndyetia naquiiꞌ nꞌom nnꞌaⁿ ñequio xueꞌ. Juu tsaⁿꞌñeeⁿ tyootseijomñê ñꞌeⁿndyo̱ jaa. Joꞌ chii jlaꞌtsaaⁿꞌndyô̱ jom.
\p
\v 39 Sa̱a̱ tso Jesús nda̱a̱na:
\p —Talaꞌtsaaⁿꞌndyoꞌ jom ee meiⁿcwiꞌñeeⁿcheⁿ tsꞌaⁿ na machꞌee tsꞌiaaⁿ tꞌmaⁿ ñequio xueya, xocatsꞌaanaꞌ na nda̱nquia nntso cwii ñꞌoom wiꞌ nacjoya.
\v 40 Ee tsꞌaⁿ na ticꞌoom nacjoya, cwiluiiñe tsꞌaⁿ na mꞌaaⁿ cantyja ꞌnaⁿya.
\v 41 Ndoꞌ meiⁿcwiꞌñeeⁿcheⁿ tsꞌaⁿ na nñequiaa meiⁿ ñechjoowiꞌ ndaatioo na nncweꞌyoꞌ ncꞌe na cwilaxmaⁿꞌyoꞌ cantyja ꞌnaⁿ nnco̱ na cwiluiindyo̱ Cristo, mayuuꞌcheⁿ waa naya ꞌnaaⁿꞌ tsaⁿꞌñeeⁿ.
\s Qua̱a̱ⁿya cwenta na ticalꞌaya natia
\r (Mt. 18:6-9; Lc. 17:1-2)
\p
\v 42 ’Meiⁿcwiꞌñeeⁿcheⁿ tsꞌaⁿ na ntsꞌaa na catseitjo̱o̱ñe cwii tsꞌaⁿ na cachjoo matseiyuꞌ ñꞌeⁿndyo̱, juu tsaⁿꞌñeeⁿ yati xeⁿ cwityeⁿ cwii tsjo̱ꞌsuu xtyoomꞌm, ndoꞌ catueeꞌ nnꞌaⁿ jom tsꞌom ndaaluee.
\v 43 Xeⁿ na wjaañꞌoomnaꞌ ꞌu na matseiꞌtjo̱o̱ndyuꞌ nnom Tyꞌo̱o̱tsꞌom jnaaⁿꞌ cwii tsꞌo̱ꞌ, catsaꞌ xjeⁿ juunaꞌ chaꞌcwijom na catyjeeꞌ juunaꞌ cha tintseiꞌtjo̱o̱ndyuꞌtiꞌ. Ee yati nntseixmaⁿꞌ na ticantycwii na nncwandoꞌ meiiⁿ chaꞌcwijom na ticanda̱a̱ꞌ we tsꞌo̱ꞌ nchiiti na canda̱a̱ꞌndyuꞌ ndoꞌ nncjuꞌnaꞌ ꞌu quiiꞌ bꞌio yuu na tijoom canduuꞌ chom.
\v 44 Yuu tijoom cwje canti meiⁿ na nnduuꞌ chom.
\v 45 Ndoꞌ xeⁿ wjaañꞌoomnaꞌ ꞌu na matseiꞌtjo̱o̱ndyuꞌ nnom Tyꞌo̱o̱tsꞌom jnaaⁿꞌ cwii xꞌeꞌ, catsaꞌ xjeⁿ chaꞌcwijom na catyjeeꞌ juunaꞌ cha tintseiꞌtjo̱o̱ndyuꞌtiꞌ. Ee yati nntseixmaⁿꞌ na ticantycwii na nncwandoꞌ meiiⁿ chaꞌcwijom ticanda̱a̱ꞌ we ncꞌeꞌ nchiiti na canda̱a̱ꞌndyuꞌ ndoꞌ nncjuꞌnaꞌ ꞌu quiiꞌ bꞌio yuu na tijoom canduuꞌ chom.
\v 46 Ndoꞌ tijoom cwje canti meiⁿ na nnduuꞌ chom.
\v 47 Ndoꞌ xeⁿ cweꞌ cantyja na mantyꞌiaꞌ wjaañꞌoomnaꞌ ꞌu na matseiꞌtjo̱o̱ndyuꞌ nnom Tyꞌo̱o̱tsꞌom, catsaꞌ xjeⁿ chaꞌcwijom na cwjiꞌ tsꞌomnjomꞌ cha tintseiꞌtjo̱o̱ndyuꞌtiꞌ. Ee yati na nncjaꞌquieꞌ cantyja na matsa̱ꞌntjom Tyꞌo̱o̱tsꞌom meiiⁿ chaꞌcwijom na nchjaⁿꞌ nchiiti na canda̱a̱ꞌ we nꞌomnjomꞌ ndoꞌ nncjuꞌnaꞌ ꞌu quiiꞌ bꞌio
\v 48 yuu na tijoom cwje canti ndoꞌ meiⁿ na nnduuꞌ chom.
\p
\v 49 ’Ee ticwii cwii tsꞌaⁿ nleichjeⁿꞌñê ñequio chom. Cwilaꞌchjeⁿꞌ nnꞌaⁿ seii quiooꞌ na cwiñeꞌquiana na cwilaꞌtꞌmaaⁿꞌndyena Tyꞌo̱o̱tsꞌom.
\v 50 Jeeⁿ lꞌue tsjaaⁿꞌ sa̱a̱ xeⁿ jnda̱ jluiꞌ na chjeⁿꞌnaꞌ, tjaa yuu cwii nlꞌue juunaꞌ. Joꞌ chii ꞌo cꞌomꞌyoꞌ chaꞌna tsjaaⁿꞌ na xocaluiꞌ na chjeⁿꞌnaꞌ quia joꞌ ñenquiiꞌcheⁿ nleilꞌuendyoꞌ quiiꞌntaaⁿ ncꞌiaꞌyoꞌ ndoꞌ tjoomꞌ ñꞌoom nncꞌomꞌyoꞌ ñꞌeⁿndyena.
\c 10
\s Tintseityuiiꞌ tsꞌaⁿ ljeii na tocoom
\r (Mt. 19:1-12; Lc. 16:18)
\p
\v 1 Cwiicheⁿ cwii ndiiꞌ jnaⁿ Jesús Capernaum, tjaaⁿ,
tueⁿꞌeⁿ tsꞌo̱ndaa Judea. Teinoom cwiicheⁿ nantyjaaꞌ jndaa
Jordán. Tjomndyenndaꞌ cwii tmaaⁿꞌ nnꞌaⁿ yuu na mꞌaaⁿ.
Quia joꞌ tꞌmo̱o̱ⁿ nda̱a̱na chaꞌxjeⁿ na quichꞌeeⁿ.
\v 2 Majuu xjeⁿꞌñeeⁿ tquieꞌcañom nnꞌaⁿ fariseos na
mꞌaaⁿ na ñeꞌcalꞌana xjeⁿ jom. Taꞌxꞌeena nnoom:
\p —¿Aa matsa̱ꞌntjomnaꞌ na tsaⁿsꞌa nntseityueeⁿꞌeⁿ ljeii
na tocoom ñꞌeⁿ scoomꞌm?
\p
\v 3 Jom tꞌo̱o̱ⁿ, tsoom nda̱a̱na:
\p —Juu ñꞌoom na tqueⁿ Moisés, ¿ljoꞌ matsonaꞌ na calꞌaꞌyoꞌ?
\p
\v 4 Quia joꞌ jluena:
\p —Moisés tquiaaⁿ na wanaaⁿ na nntyuiiꞌ ljeii na toco
tsaⁿsꞌa ñequio scoomꞌm. Ndoꞌ tsaⁿscu nncoꞌñoom cwiicheⁿ
ljeii na matsonaꞌ na macanda̱ cwito̱ⁿꞌndyena ñꞌeⁿ saaⁿꞌaⁿ.
\p
\v 5 Tꞌo̱ Jesús nda̱a̱na, tsoom:
\p —Cweꞌ ee na ꞌo jeeⁿ quieꞌ nꞌomꞌyoꞌ, joꞌ na seiljeii
Moisés ñꞌoomwaaꞌ.
\v 6 Sa̱a̱ cantyjati xuee na to̱ꞌ Tyꞌo̱o̱tsꞌom na tqueeⁿ
chaꞌtso, sꞌaaⁿ tsaⁿsꞌa ñꞌeⁿ tsaⁿscu.
\v 7 Ndoꞌ tsoom: “Macweꞌ joꞌ na nꞌndii tsaⁿsꞌa tsotyeeⁿ,
tsoñeeⁿ, cha tyeⁿ nncꞌoom ñꞌeⁿ scoomꞌm,
\v 8 ndoꞌ wendyena ñeꞌcwii seiꞌ nlaꞌxmaⁿna.” Joꞌ chii
meiiⁿ na we tsꞌaⁿ ñejlaꞌxmaⁿna sa̱a̱ jeꞌ ñecwii tsꞌaⁿ
cwiluiindyena.
\v 9 Ndoꞌ ncꞌe na luaaꞌ, seijndaaꞌñe nquii Tyꞌo̱o̱tsꞌom
na ñecwii tsꞌaⁿ cwiluiindyena, joꞌ chii ticatsonaꞌ na
cweꞌ tsꞌaⁿ nntseityuiiꞌ na luaaꞌ cwiluiindyena.
\p
\v 10 Ndoꞌ quia na tquienndaꞌna na waa wꞌaa, nquiee
nnꞌaⁿ na cwilaꞌjomndye ñꞌeⁿ Jesús jlaꞌlcwiiꞌndyenndaꞌna
juu ñꞌoomwaaꞌ.
\v 11 Tsoom nda̱a̱na:
\p —ꞌÑeeⁿ juu tsꞌaⁿ na nntseityuiiꞌ ljeii na toco ñꞌeⁿ
scuuꞌ ndoꞌ nncoco ñꞌeⁿ cwiicheⁿ yuscu, tsaⁿꞌñeeⁿ waa
jnaaⁿꞌ nnom scuuꞌ ncꞌe na matsonaꞌ cantyja ꞌnaaⁿꞌ na
cweꞌ mꞌaaⁿya ñequio cwiicheⁿ yuscu.
\v 12 Ndoꞌ mati xeⁿ mꞌaaⁿ cwii yuscu na nntseityuiiꞌ
ljeii na toco ñꞌeⁿ saaꞌ ndoꞌ nncoco ñꞌeⁿ cwiicheⁿ tsaⁿsꞌa,
majoꞌti matseijndaaꞌñenaꞌ na waa jnaaⁿꞌ na mꞌaaⁿ ñꞌeⁿ
cwiicheⁿ tsaⁿsꞌa.
\s Matioꞌnaaⁿñe Jesús yocanchꞌu
\r (Mt. 19:13-15; Lc. 18:15-17)
\p
\v 13 Ndoꞌ tyonquiocho ntꞌom nnꞌaⁿ yocanchꞌu na mꞌaaⁿ
Jesús na catioom lꞌo̱o̱ⁿ nacjoona. Sa̱a̱ nnꞌaⁿ na cwilaꞌjomndye
ñꞌeⁿñê jlaꞌtiaꞌna nnꞌaⁿ na tquiocho yocanchꞌuꞌñeeⁿ.
\v 14 Quia ntyꞌiaaꞌ Jesús na ljoꞌ cwilꞌana, seiliooꞌñê
ñꞌeⁿndyena. Tsoom nda̱a̱na:
\p —Caꞌndyeꞌyoꞌ na quiontyjaaꞌ yocanchꞌumꞌaⁿꞌ ja. Tilacuꞌyoꞌ
joona, ee yuu na matsa̱ꞌntjom Tyꞌo̱o̱tsꞌom macanda̱ nncꞌooquieeꞌndye
nnꞌaⁿ na ntyjaandye ja chaꞌna cwilꞌa yocanchꞌu.
\v 15 Ñꞌoom na mayuuꞌ matsjo̱o̱ nda̱a̱ꞌyoꞌ, meiⁿcwiꞌñeeⁿcheⁿ
tsꞌaⁿ na ntyjaañe Tyꞌo̱o̱tsꞌom chaꞌna ntyjaandye yocanchꞌu
ja, ndoꞌ mañequiaañe na matsa̱ꞌntjom Tyꞌo̱o̱tsꞌom juu, tsaⁿꞌñeeⁿ
nnda̱a̱ nncjaaquieeꞌñê cantyja na maTsa̱ꞌntjom Tyꞌo̱o̱tsꞌom.
\p
\v 16 Quia joꞌ toꞌñoom yocanchꞌuꞌñeeⁿ naquiiꞌ lꞌo̱o̱ⁿ.
Tioom lꞌo̱o̱ⁿ nacjoona na tioꞌnaaⁿñê joona.
\s Matseineiⁿ tsaⁿtya ñꞌeⁿ Jesús
\r (Mt. 19:16-30; Lc. 18:18-30)
\p
\v 17 Tjatjati Jesús nato. Ndoꞌ cwii tsaⁿsꞌa maleinom
na jndyontyjaaꞌ jom. Jndyocoꞌ xtye jo nnoom. Tso:
\p —ꞌU Maestro na ya tsꞌaⁿndyuꞌ, ¿ljoꞌ macaⁿnaꞌ na catsꞌaa
cha nntseixmaⁿya na ticantycwii na nncwaꞌndo̱ꞌa?
\p
\v 18 Ndoꞌ tso Jesús nnom:
\p —¿Chiuu na matsuꞌ na ya tsꞌaⁿndyo̱ ja? Macanda̱ nquii
Tyꞌo̱o̱tsꞌom cwiluiiñê na ljoꞌ.
\v 19 ꞌU mantyjiꞌ ljeii naqui na matsa̱ꞌntjoom. Matsonaꞌ:
“Tincꞌomꞌyaꞌ ñꞌeⁿ cwiicheⁿ tsꞌaⁿ. Tintseiꞌcueꞌ tsꞌaⁿ.
Tinchꞌueeꞌ ꞌnaaⁿꞌ tsꞌaⁿ. Tintseineiⁿꞌ ñꞌoom na cweꞌ
cantu nacjooꞌ tsꞌaⁿ. Tiñenquiuꞌnnꞌaⁿꞌ tsꞌaⁿ. Catseitꞌmaaⁿꞌndyuꞌ
tsotyeꞌ ñꞌeⁿ tsoꞌndyoꞌ.”
\p
\v 20 Tsaⁿꞌñeeⁿ tsoom nnom Jesús:
\p —Maestro, chaꞌtso ñꞌoommeiⁿꞌ matseicanda̱ya xjeⁿ na
cachjoondyo̱cha̱ⁿ.
\p
\v 21 Jesús ntyꞌiaaⁿꞌaⁿ nnom tsaⁿꞌñeeⁿ. Sꞌaanaꞌ na
jeeⁿ wiꞌ tsꞌoom juu. Tsoom nnom:
\p —Cwii waa na matseitjo̱o̱naꞌ ꞌu. Cjaꞌ, cajnda̱a̱ꞌ chaꞌtso
ꞌnaⁿꞌ. Sꞌomꞌñeeⁿ quiaaꞌ nda̱a̱ ndyeñeeⁿꞌ. Quia joꞌ nncꞌoomꞌ
na tyandyuꞌ nandye cañoomꞌluee. Ndoꞌ caljoya tsꞌomꞌ
nawiꞌ na nntjomꞌ hasta meiiⁿ xeⁿ nntseicueeꞌnaꞌ ꞌu.
Candyoꞌtseiꞌjomndyuꞌ ñꞌeⁿndyo̱.
\p
\v 22 Jnda̱ na jñeeⁿ ñꞌoomwaaꞌ quia joꞌ jeeⁿ seiꞌndaaꞌnaꞌ
ntyjeeⁿ. Tjaaⁿ na chjooꞌ tsꞌoom ee jeeⁿ jndye ꞌnaaⁿꞌaⁿ
niom.
\p
\v 23 Quia joꞌ taqueⁿ Jesús nda̱a̱ nnꞌaⁿ na mꞌaⁿ nacañomꞌm
na cwilaꞌjomndye ñꞌeⁿñê. Tsoom nda̱a̱na:
\p —Nnꞌaⁿ na tyandye jeeⁿ ndyaꞌ jndeiꞌnaꞌ na nñeꞌquiandyena
na nntsa̱ꞌntjom Tyꞌo̱o̱tsꞌom joona.
\p
\v 24 Jnda̱ na jndyena ñꞌoomwaaꞌ, seitsaⁿꞌnaꞌ joona.
Quia joꞌ tsonnaaⁿꞌaⁿ nda̱a̱na:
\p —ꞌO nnꞌaⁿya, joo nnꞌaⁿ na quitꞌmaⁿ nꞌom ꞌnaⁿ jeeⁿ jndeiꞌnaꞌ
na nñeꞌquiandyena na nntsa̱ꞌntjom Tyꞌo̱o̱tsꞌom joona.
\v 25 Jndeiꞌtinaꞌ na nncjuꞌñecje cwii tsaⁿtya na nntsa̱ꞌntjom
Tyꞌo̱o̱tsꞌom jom, nchiiti na nncwicandiiꞌñe quiooꞌ camello
tsueꞌ xꞌe tseiꞌnchquia.
\p
\v 26 Jnda̱ na jndyena ñꞌoomwaaꞌ yacheⁿ seiñꞌeeⁿꞌñꞌeⁿnaꞌ
joona. Taꞌxꞌeendye cheⁿnquieena nda̱a̱ ntyjeena, jluena:
\p —Quia joꞌ ¿ꞌñeeⁿ tsꞌaⁿ nnda̱a̱ nluiꞌnꞌmaaⁿñe?
\p
\v 27 Ntyꞌiaaꞌ Jesús nda̱a̱na, tsoom:
\p —Tijoom canda̱a̱ nncwjiꞌnꞌmaaⁿñe cheⁿnquii tsꞌaⁿ. Macanda̱
nquii Tyꞌo̱o̱tsꞌom nnda̱a̱ nncwjiꞌnꞌmaaⁿñê tsꞌaⁿ. Ee tjaaꞌnaⁿ
cwii na xocanda̱a̱ nntsꞌaaⁿ.
\p
\v 28 Ndoꞌ tso Pedro nnom Jesús:
\p —Aa ndiꞌ Ta, jâ jnda̱ ꞌndya̱a̱yâ chaꞌtso ꞌnaaⁿyâ na cwitsaantyjo̱o̱yâ
naxeⁿꞌ.
\p
\v 29 Tso Jesús nda̱a̱na:
\p —Candyeꞌyoꞌ nntsjo̱o̱ ñꞌoom na mayuuꞌcheⁿ. Meiⁿcwiꞌñeeⁿcheⁿ
tsꞌaⁿ na maꞌndii waaꞌ, oo tiꞌnquio oo ndyencjo, oo tsotye,
oo tsondyee, oo scuuꞌ oo ntseinda, oo ndyuaaꞌ ncꞌe na
matseijomñe ñꞌoom na mañequia na macwjiꞌnꞌmaaⁿñe Tyꞌo̱o̱tsꞌom
nnꞌaⁿ,
\v 30 juu tsaⁿꞌñeeⁿ tiempomeiiⁿñe nncoꞌñoom siaⁿnto
ndiiꞌcheⁿ lꞌaⁿꞌaⁿ, tiꞌnquioom, ndyencjoom, loñeeⁿ, ntseinaaⁿ,
ndyuaaⁿꞌaⁿ ñequio na nntaꞌwiꞌ nnꞌaⁿ jom. Sa̱a̱ ncuee na
cwii nndyonaꞌ, ticantycwii na nncwanoomꞌm.
\v 31 Ee jndye nnꞌaⁿ mꞌaⁿ na cwilaꞌtiuu nquiee na tꞌmaⁿ
cwiluiindye, sa̱a̱ nncueꞌntyjo̱ na nncjuꞌcjenaꞌ joona. Ndoꞌ
jndye nnꞌaⁿ mꞌaⁿ na majuꞌcjenaꞌ sa̱a̱ nda̱nquia nntseiwendyenaꞌ
joona.
\s Matseicandiinndaꞌ Jesús na nncueeⁿꞌeⁿ
\r (Mt. 20:17-19; Lc. 18:31-34)
\p
\v 32 Jesús ñequio nnꞌaⁿ na cwilaꞌjomndye ñꞌeⁿñê, ñjomndyena
nato na cwiꞌoona Jerusalén. Jom wjaajñeeⁿ jo nda̱a̱na.
Jeeⁿ matseiñꞌeeⁿꞌnaꞌ joona ndoꞌ cwicatyuena na cwiꞌoontyjo̱na
naxeeⁿꞌeⁿ. Quia joꞌ tjeiꞌño̱o̱ⁿ nnꞌaⁿ na canchooꞌwendye,
to̱o̱ⁿꞌo̱ⁿ na matseineiiⁿ nda̱a̱na chiuu waa na nntjom nqueⁿ.
\v 33 Tsoom:
\p —Queⁿꞌyoꞌ cwenta, macwitsaawaaya Jerusalén. Ndoꞌ ja
na cwiluiindyo̱ tsꞌaⁿ na jnaⁿ cañoomꞌluee nñequiaa tsꞌaⁿ
cwenta ja luee ntyee na cwiluiitquiendye, ñequio nnꞌaⁿ
na cwitꞌmo̱o̱ⁿ ljeii na tqueⁿ Moisés na nlaꞌjndaaꞌndyetyeⁿna
na nncꞌio̱ ndoꞌ nñeꞌquiana cwenta ja luee nnꞌaⁿ na nchii
judíos.
\v 34 Ndoꞌ naⁿꞌñeeⁿ nneiⁿꞌncona ndoꞌ njñomna ndaajnaⁿꞌ
ja. Nntjaaꞌna ja ñꞌeⁿ tjaⁿtseiꞌ ndoꞌ nlaꞌcueeꞌna ja.
Sa̱a̱ xuee jnda̱ ndyee nncwaꞌndo̱ꞌxco̱.
\s Jacobo ñꞌeⁿ Juan cwitaⁿna cwii naya
\r (Mt. 20:20-28)
\p
\v 35 Quia joꞌ ntseinda Zebedeo, Jacobo ñꞌeⁿ Juan tquiontyjaaꞌna
Jesús, jluena:
\p —Aa ndiꞌ Ta, lꞌue nꞌo̱o̱ⁿyâ na nñequiaaꞌ cwii naya na
cwitaaⁿyâ njomꞌ.
\p
\v 36 Tsoom nda̱a̱na:
\p —¿Ljoꞌ lꞌue nꞌomꞌyoꞌ na catsꞌaa ꞌo?
\p
\v 37 Tꞌo̱o̱na nnoom, jluena:
\p —Quia jnda̱ mamꞌaaⁿꞌ yuu na matseitꞌmaaⁿꞌñenaꞌ ꞌu, quiaaꞌ
na cwii jâ nncwacatyeeⁿ ntyjaꞌ ntyjaya ndoꞌ cwiicheⁿ
jâ nncwacatyeeⁿ ntyjatymaaⁿꞌ.
\p
\v 38 Quia joꞌ matso Jesús nda̱a̱na:
\p —ꞌO maxjeⁿ ticalaꞌno̱ⁿꞌyoꞌ ljoꞌ cwitaⁿꞌyoꞌ no̱o̱ⁿ. Na
wiꞌtꞌmaⁿ na nncwino̱o̱ⁿ, ¿aa nnda̱a̱ nnaⁿndyoꞌ? ¿Aa nnda̱a̱
nljoya nꞌomꞌyoꞌ na nlaꞌcwjee nnꞌaⁿ ꞌo chaꞌxjeⁿ na jnda̱
ljoya tsꞌo̱o̱ⁿ na nlaꞌcueeꞌna ja?
\p
\v 39 Joona tꞌo̱o̱na, jluena:
\p —Nnda̱a̱.
\p Tsoom nda̱a̱na:
\p —Mayuuꞌ macaⁿnaꞌ na mañejuu nawiꞌ na nncwino̱o̱ⁿya, nncwiꞌnomꞌyoꞌ.
Ndoꞌ macaⁿnaꞌ na caljoya nꞌomꞌyoꞌ na nlaꞌcwjee nnꞌaⁿ
ꞌo chaꞌna cwiljoya tsꞌo̱o̱ⁿ na nlaꞌcueeꞌna ja.
\v 40 Sa̱a̱ nchii nnco̱ tseixmaⁿya na nntseijndaaꞌndyo̱
ꞌñeeⁿ juu nncwacatyeeⁿ ntyjaaꞌa ntyjaya oo ntyjatymaaⁿꞌ.
Nquii Tyꞌo̱o̱tsꞌom nñequiaaⁿ nayaꞌñeeⁿ nda̱a̱ nnꞌaⁿ na jnda̱
seijndaaꞌñê na nntoꞌñoom juunaꞌ.
\p
\v 41 Ndoꞌ joo nquindye naⁿꞌñeeⁿ na cwilaꞌjomndye ñꞌeⁿ
Jesús to̱ꞌna tyolaꞌwjeena we ncꞌiaana Jacobo ñꞌeⁿ Juan.
\v 42 Joꞌ chii Jesús tcwaaⁿ joona, tsoom nda̱a̱na:
\p —ꞌO manquiuꞌyoꞌ nnꞌaⁿ na cwiluiitquiendye cwii cwii
tsjoomnancue cwilaꞌsꞌandyena nda̱a̱ nnꞌaⁿ na cwitsa̱ꞌntjomna.
Ndoꞌ nnꞌaⁿ na cwiluiitꞌmaⁿndye cwiqueⁿna xjeⁿ nnꞌaⁿ
na mꞌaⁿ nacje ꞌnaaⁿna.
\v 43 Sa̱a̱ nchii laaꞌtiꞌ nlꞌaꞌyoꞌ quiiꞌntaaⁿꞌyoꞌ. Ee
meiⁿcwiꞌñeeⁿcheⁿ ꞌo na ntyjaaꞌ tsꞌom na nncꞌoom na tꞌmaⁿñe
quiiꞌntaaⁿꞌyoꞌ, tsaⁿꞌñeeⁿ matsonaꞌ na jom candiꞌntjoom
nda̱a̱ꞌyoꞌ.
\v 44 Ndoꞌ ꞌñeeⁿ juu quiiꞌntaaⁿꞌyoꞌ na maqueⁿ tsꞌom
na juu nlcoꞌnnomnaꞌ jo nda̱a̱ꞌyoꞌ, matsonaꞌ na cateijndeii
ꞌo.
\v 45 Ee ja na cwiluiindyo̱ tsꞌaⁿ na jnaⁿ cañoomꞌluee
jndyo̱o̱ na nndiꞌntjo̱ⁿya nda̱a̱ nnꞌaⁿ, nchii na nndyeꞌntjom
nnꞌaⁿ no̱o̱ⁿ. Ndoꞌ jndyo̱o̱ na nñequiaandyo̱ na cꞌio̱ na nntio̱o̱ⁿya
jnaaⁿ nnꞌaⁿ na jndyendye cha nndyaandyena jnaaⁿna na
waa.
\s Matseinꞌmaⁿ Jesús tsaⁿnchjaaⁿꞌ na jndyu Bartimeo
\r (Mt. 20:29-34; Lc. 18:35-43)
\p
\v 46 Ndoꞌ tquiena tsjoom Jericó. Jnda̱ joꞌ majaacaluiꞌ
Jesús ñequio nnꞌaⁿ na cwilaꞌjomndye ñꞌeⁿñê ndoꞌ ñequio
cwii tmaaⁿꞌ nnꞌaⁿ na jndyendye. Juu xjeⁿꞌñeeⁿ wacatyeeⁿ
tsaⁿnchjaaⁿꞌ Bartimeo ꞌndyoo nato. Jom jnda Timeo. Macaaⁿ
ljoꞌ na nleilꞌueeꞌñê.
\v 47 Quia na jñeeⁿ na mawinom Jesús tsꞌaⁿ Nazaret,
to̱o̱ⁿꞌo̱ⁿ na matseixuaⁿ, tsoom:
\p —ꞌU Jesús, na cwiluiindyuꞌ tsjaaⁿ David na jndyowicantyjooꞌ,
cꞌoomꞌ na wiꞌ tsꞌomꞌ ja.
\p
\v 48 Jndye nnꞌaⁿ jlaꞌtiaꞌna jom na catseicheeⁿ, sa̱a̱
jom yacheⁿ tyotseixuaatyeeⁿ, tsoom:
\p —ꞌU, na cwiluiindyuꞌ tsjaaⁿ David na jndyowicantyjooꞌ,
cꞌoomꞌ na wiꞌ tsꞌomꞌ ñꞌeⁿndyo̱.
\p
\v 49 Jesús tjameintyjeeⁿꞌeⁿ, tsoom:
\p —Cwaⁿꞌyoꞌ jom.
\p Quia joꞌ tcwaⁿna tsaⁿnchjaaⁿꞌ, jluena nnoom:
\p —Cꞌomꞌtꞌmaaⁿꞌndyuꞌ tsꞌomꞌ. Quicantyjaꞌ ee macwaaⁿ
ꞌu.
\p
\v 50 Ndoꞌ jom cweꞌ tjuꞌtoom liaa na wanjoomꞌñê, teicantyjaaⁿ,
tjaaⁿ na mꞌaaⁿ Jesús.
\v 51 Taxꞌee Jesús nnoom:
\p —¿Aa waa na nntsaꞌ ja?
\p Tꞌo̱ tsaⁿnchjaaⁿꞌ, tsoom:
\p —Jeeⁿ ꞌu Ta, lꞌue tsꞌo̱o̱ⁿ na nleitquioya.
\p
\v 52 Tso Jesús nnoom:
\p —Cjaꞌtoꞌ. Jnda̱ nꞌmaⁿꞌ ncꞌe na matseiꞌyuꞌ ñꞌeⁿndyo̱.
\p Mañoomꞌ teitquioomꞌm. Tjantyjo̱o̱ⁿ naxeⁿꞌ Jesús na tyꞌetyꞌetina
nato.
\c 11
\s Tjaquieeꞌ Jesús Jerusalén
\r (Mt. 21:1-11; Lc. 19:28-40; Jn. 12:12-19)
\p
\v 1 Jnda̱ tyꞌewindyoona Jerusalén na nndyooꞌ tsjoom
Betfagé ñequio Betania. Tquiena ndyeyu ta Olivos, quia
joꞌ jñom Jesús we nnꞌaⁿ na cwilaꞌjomndye ñꞌeⁿñê na cꞌoona
lꞌaa.
\v 2 Tsoom nda̱a̱na:
\p —Catsaaquieꞌyoꞌ tsjoom chjoo laꞌñeⁿ. Quia na jnda̱
squieꞌyoꞌ mantyjacheⁿ nliuꞌyoꞌ cwii snom xcoo na ñjom.
Juuyoꞌ quiooꞌ na meiⁿjom ndiiꞌ tyooljo tsꞌaⁿ. Calaꞌnaⁿꞌyoꞌ
ndoꞌ quioꞌñꞌomꞌyoꞌ juuyoꞌ luaa.
\v 3 Xeⁿ mꞌaaⁿ ꞌñeeⁿ juu na nntso nda̱a̱ꞌyoꞌ chiuu na
luaaꞌ cwilꞌaꞌyoꞌ, canduꞌyoꞌ nnom na nquii tsaⁿ na matsa̱ꞌntjom
ꞌo tjo̱o̱ñê snomꞌñeeⁿ ndoꞌ mantyja nntseicwanomnnaaⁿꞌaⁿ
juuyoꞌ.
\p
\v 4 Quia joꞌ tyꞌena, jliuna snom xcoo na ñjomyoꞌ ꞌndyootsꞌa
waaꞌ tsꞌaⁿ ꞌndyoo nato. Ndoꞌ jlacanaⁿꞌna juuyoꞌ.
\p
\v 5 Jlue ntꞌom nnꞌaⁿ na meintyjeeꞌ joꞌ joꞌ:
\p —¿Ljoꞌ cwilꞌaꞌyoꞌ? ¿Chiuu na cwilacanaⁿꞌyoꞌ snom xcoomꞌaaⁿꞌ?
\p
\v 6 Joona tꞌo̱o̱na nda̱a̱ naⁿꞌñeeⁿ chaꞌxjeⁿ na jnda̱ tso
Jesús na caluena. Quia joꞌ ꞌndye naⁿꞌñeeⁿ na cꞌoona.
\v 7 Tyꞌeñꞌomna snom xcoo na mꞌaaⁿ Jesús. Tioona liaana
naxeⁿꞌyoꞌ, jnda̱ joꞌ tjaljoom juuyoꞌ.
\v 8 Jndye nnꞌaⁿ tyotsa̱ꞌna liaana tsꞌom nato na wjaⁿ,
ndoꞌ ntꞌom tyotyje tsco, tyotsa̱ꞌ joonaꞌ tsꞌom natoꞌñeeⁿ.
\p
\v 9 Ndoꞌ nnꞌaⁿ na cwiꞌoojndyee ñequio nnꞌaⁿ na cwiꞌoontyjo̱,
ñequiiꞌcheⁿ tyolaꞌxuaana, tyoluena:
\p —Matseitꞌmaaⁿꞌñenaꞌ tsaⁿmꞌaaⁿ. Matioꞌnaaⁿñenaꞌ jom
na macwjeeꞌcañoom tsꞌiaaⁿ ꞌnaaⁿꞌ Ta Tyꞌo̱o̱tsꞌom.
\v 10 Matioꞌnaaⁿñenaꞌ jom na nntsa̱ꞌntjoom chaꞌxjeⁿ
na ñesa̱ꞌntjom welooya David tiyo. Matseitꞌmaaⁿꞌñenaꞌ
Tyꞌo̱o̱tsꞌom nandye cañoomꞌluee.
\p
\v 11 Tjaquieeꞌ Jesús naquiiꞌ tsjoom Jerusalén. Tjaaⁿ
watsꞌom tꞌmaⁿ. Ndoꞌ quia jnda̱ ntyꞌiaaⁿꞌaⁿ ndiocheⁿ naquiiꞌ
watsꞌom quia joꞌ tjalcweeⁿꞌeⁿ Betania ñꞌeⁿ nnꞌaⁿ na
canchooꞌwendye ee na jnda̱ tmaaⁿ.
\s Ñꞌoomwiꞌ tjuꞌ Jesús nacjooꞌ tsꞌoom higuera
\r (Mt. 21:18-19)
\p
\v 12 Teincoo cwiicheⁿ xuee quia na mꞌaⁿna nato na
jnaⁿna Betania, jndyo na ñeꞌjndoꞌ Jesús.
\v 13 Ntyꞌiaaꞌtquiaaⁿ cwii tsꞌoom higuera na niom tscooꞌnaꞌ.
Seicandyooꞌñê, tjacantyꞌiaaⁿꞌaⁿ aa nljeiiⁿ ta̱ na nlqueeⁿ.
Sa̱a̱ quia na tueꞌcañoom, cweꞌ tsco ljeiiⁿ ee tjo̱o̱cheⁿ
na nncueꞌ ta̱.
\v 14 Tsoom nnom tsꞌoomꞌñeeⁿ:
\p —Tajom xuee nntsaꞌnndaꞌ ta̱ na nlquii tsꞌaⁿ.
\p Ndyecheⁿ nnꞌaⁿ na cwilaꞌjomndye ñꞌeⁿñê na luaaꞌ ñꞌoom
tsoom.
\s Macwjiꞌ Jesús nnꞌaⁿ na wiꞌndye naquiiꞌ watsꞌom tꞌmaⁿ
\r (Mt. 21:12-17; Lc. 19:45-48; Jn. 2:13-22)
\p
\v 15 Jnda̱ na tquienndaꞌna Jerusalén, quia joꞌ cwiicheⁿ
cwii ndiiꞌ tjaquieeꞌ Jesús naquiiꞌ watsꞌom tꞌmaⁿ. Joꞌ
joꞌ niom jndye nnom ꞌnaⁿ ñꞌeⁿ quiooꞌ na cwinda̱a̱ nnꞌaⁿ
ndoꞌ cwilaꞌjnda nnꞌaⁿ na macaⁿnaꞌ joona na cwilaꞌtꞌmaaⁿꞌndyena
Tyꞌo̱o̱tsꞌom. To̱ꞌ Jesús na tyocwjeeⁿꞌeⁿ naⁿꞌñeeⁿ chꞌeⁿ.
Tyotseicantqueeⁿ meiⁿsa ꞌnaaⁿ nnꞌaⁿ na cwilaꞌjndyoondye
sꞌom, ñequio ntsula̱ ꞌnaaⁿ nnꞌaⁿ na cwinda̱a̱ cantuꞌ.
\v 16 Meiⁿ tatinquiaaⁿ na nncwinom nnꞌaⁿ tachꞌeeⁿꞌ
watsꞌom tꞌmaⁿ na cwileiꞌchona ꞌnaⁿ.
\v 17 Tꞌmo̱o̱ⁿ nda̱a̱ naⁿꞌñeeⁿ, tsoom:
\p —Aa nchii mawaa ljeii ꞌnaaⁿꞌ Tyꞌo̱o̱tsꞌom na matsonaꞌ:
“Wꞌaya tseixmaⁿnaꞌ wꞌaa yuu chaꞌtso nnꞌaⁿ tsjoomnancue
cwilaꞌneiⁿna nnom Tyꞌo̱o̱tsꞌom.” Sa̱a̱ ꞌo cwilꞌaꞌyoꞌ juunaꞌ
chaꞌcwijom tsueꞌtsjo̱ꞌ yuu na cwicatooꞌndye naⁿcantyꞌue.
\p
\v 18 Ntyee na cwiluiitquiendye ñequio nnꞌaⁿ na cwitꞌmo̱o̱ⁿ
ljeii na tqueⁿ Moisés, quia tyondyena na luaaꞌ matso
Jesús, tyolꞌueendyena chiuu ya nlꞌana na nlaꞌcueeꞌna
jom. Sa̱a̱ nquiaana na nntꞌuena jom ee na chaꞌtsondye
nnꞌaⁿ jeeⁿ tjaweeꞌ nꞌom ñꞌoom na tyoꞌmo̱o̱ⁿ nda̱a̱.
\v 19 Ndoꞌ ticwii tmaaⁿ tyocaluiꞌ Jesús Jerusalén.
\s Tcaaⁿ tsꞌoom higuera
\r (Mt. 21:20-22)
\p
\v 20 Teincoo cwiicheⁿ xuee teiꞌnomnndaꞌna xꞌee tsꞌoom
higueraꞌñeeⁿ. Ntyꞌiaana na jnda̱ tcaaⁿñꞌeⁿnaꞌ xjeⁿ quiiꞌ
nchꞌiooꞌnaꞌ.
\v 21 Quia joꞌ tjañjoomꞌ tsꞌom Pedro, tsoom nnom Jesús:
\p —Cantyꞌiaꞌ Maestro, tsꞌoom na tjuꞌwiꞌ ñꞌoom nacjooꞌ
jnda̱ tcaaⁿñꞌeⁿnaꞌ.
\p
\v 22 Tꞌo̱ Jesús, tsoom:
\p —Cꞌomꞌyoꞌ na cwilayuꞌya nꞌomꞌyoꞌ ñꞌeⁿ Tyꞌo̱o̱tsꞌom.
\v 23 Mayuuꞌcheⁿ nndyeꞌyoꞌ nntsjo̱o̱, meiⁿcwiꞌñeeⁿcheⁿ
tsꞌaⁿ na ñeꞌcwii waa na matseitiuu ndoꞌ matseiyoomꞌm
naquiiꞌ tsꞌoom na nluii chaꞌxjeⁿ na matsoom, nntsoom
nnom sjo̱waaꞌ: “Quicantyjaꞌ, cjaꞌ, cjuꞌndyuꞌ tsꞌom ndaaluee.”
Ndoꞌ nluii chaꞌxjeⁿ na matsoom.
\v 24 Cweꞌ joꞌ matsjo̱o̱ nda̱a̱ꞌyoꞌ, chaꞌtso na cwitaⁿꞌyoꞌ
quia na cwilaneiⁿꞌyoꞌ nnom Tyꞌo̱o̱tsꞌom, calayuꞌyoꞌ na
cwitoꞌñoomꞌyoꞌ joonaꞌ, quia joꞌ nntoꞌñoomꞌyoꞌ na cwitaⁿꞌyoꞌ.
\v 25 Ndoꞌ quia xcwe na matseiꞌneiⁿꞌ nnom Tyꞌo̱o̱tsꞌom
xeⁿ waa na machꞌeenaꞌ ꞌu ñꞌeⁿ xꞌiaꞌ, catseitꞌmaⁿ tsꞌomꞌ
jom, cha mati Tsotyeꞌ na mꞌaaⁿ cañoomꞌluee, nnda̱a̱ nntseitꞌmaⁿ
tsꞌoom ꞌu jnaⁿꞌ na waa.
\v 26 Ee xeⁿ ꞌu tiñeꞌcatseitꞌmaⁿ tsꞌomꞌ xꞌiaꞌ, mati
Tsotyeꞌ na mꞌaaⁿ cañoomꞌluee xocatseitꞌmaⁿ tsꞌoom ꞌu
juu na matseiꞌtjo̱o̱ndyuꞌ.
\s Cantyja ꞌnaaⁿꞌ najndeii na matseixmaⁿ Jesús
\r (Mt. 21:23-27; Lc. 20:1-8)
\p
\v 27 Quia joꞌ cwiicheⁿ ndiiꞌ tquienndaꞌna Jerusalén.
Ndoꞌ yocheⁿ na matseicaañe Jesús nomchꞌeⁿ watsꞌom tꞌmaⁿ
tyꞌentyjaaꞌ ntyee na cwiluiitquiendye jom, ñequio nnꞌaⁿ
na cwitꞌmo̱o̱ⁿ ljeii na tqueⁿ Moisés, ñequio nnꞌaⁿ na cwiluiitquiendye
nda̱a̱ nnꞌaⁿ judíos.
\v 28 Taꞌxꞌeena nnoom:
\p —¿ꞌÑeeⁿ najndeii ñꞌeⁿ na tjeiꞌ naⁿꞌñeeⁿ watsꞌom? Ndoꞌ
¿ꞌñeeⁿ tquiaa na matseiꞌxmaⁿꞌ juunaꞌ?
\p
\v 29 Tso Jesús nda̱a̱na:
\p —Mati nncwaxꞌa̱ ja cwii ñꞌoom nda̱a̱ꞌyoꞌ. Catꞌo̱ꞌyoꞌ no̱o̱ⁿya
quia joꞌ mati ja nntsjo̱o̱ nda̱a̱ꞌyoꞌ ꞌñeeⁿ juu tquiaa najndeii
na matseixmaⁿya na sꞌaaya na ljoꞌ.
\v 30 Juu na tyotseitsꞌoomñe Juan nnꞌaⁿ, ¿yuu jnaⁿ najndeii
na tyotseixmaaⁿ? ¿Aa na mꞌaaⁿ Tyꞌo̱o̱tsꞌom? oo ¿aa nnꞌaⁿ
jlue na ljoꞌ catsꞌaaⁿ? Catꞌo̱ꞌyoꞌ.
\p
\v 31 Quia joꞌ to̱ꞌna na tyolaꞌneiⁿ cheⁿnquieena, tyolaꞌñꞌeeⁿꞌ
ndyueena. Jluena:
\p —¿Chiuu lꞌuuyo̱o̱? Xeⁿ nlꞌuuya juu najndeii na tyotseixmaaⁿ
jnaⁿnaꞌ na mꞌaaⁿ Tyꞌo̱o̱tsꞌom, quia joꞌ majoꞌto nntso Jesús
nda̱a̱ya: “¿Chiuu na ticalayuꞌyoꞌ ñꞌoom na tyoñequiaaⁿ?”
\v 32 Ndoꞌ xeⁿ nlꞌuuya na jnaⁿnaꞌ cweꞌ ee na nnꞌaⁿ
jlue na ljoꞌ catsꞌaaⁿ, ¿chiuu nntjo̱o̱ⁿyo̱o̱?
\p Luaaꞌ jlaꞌtiuuna na nquiaana nnꞌaⁿ na jndyendye. Ee
chaꞌtsondye nnꞌaⁿ cwilaꞌyuꞌ na mayuuꞌcheⁿ Juan cwiluiiñê
profeta.
\v 33 Joꞌ chii tꞌo̱o̱na nnom Jesús, jluena:
\p —Aa jâ maxjeⁿ ticaliuuyâ.
\p Tsoom nda̱a̱na:
\p —Mati ja xocatsjo̱o̱ nda̱a̱ꞌyoꞌ ꞌñeeⁿ tquiaa najndeii
na matseixmaⁿya na matsꞌaa tsꞌiaaⁿmeiⁿꞌ.
\c 12
\s Nnꞌaⁿ na tyolꞌa cwenta lꞌo̱o̱ntjom
\r (Mt. 21:33-46; Lc. 20:9-19)
\p
\v 1 Quia joꞌ to̱ꞌ Jesús na tyotseineiiⁿ ñꞌoom tjañoomꞌ
nda̱a̱ naⁿꞌñeeⁿ. Tsoom:
\p —Tyomꞌaaⁿ cwii tsꞌaⁿ. Jnoomꞌm lꞌo̱o̱ ta̱uva nnom tyuaaⁿꞌaⁿ.
Sꞌaaⁿ tiom ndiocheⁿ nnom ntjoomꞌm. Mati sꞌaaⁿ cwii peila
na nncꞌoocue ndaa na jnda̱ ꞌndiindyena ta̱ꞌñeeⁿ. Na macanda̱
sꞌaaⁿ cwii tatsiaⁿndye yuu na nntsꞌaa tsꞌaⁿ cwenta ntjoomꞌm.
\p ’Ndoꞌ teijneiⁿ tyuaaⁿꞌaⁿ ntꞌomcheⁿ nnꞌaⁿ na nlꞌa tsꞌiaaⁿ,
jnda̱ joꞌ tjayaaⁿ cwiicheⁿ ndyuaa.
\v 2 Quia na jnda̱ tquie ntjom, jñoom cwii mosoomꞌm yuu
mꞌaⁿ nnꞌaⁿ na cwilꞌa tsꞌiaaⁿ tyuaaⁿꞌaⁿ na nñeꞌquia naⁿꞌñeeⁿ
ta̱ na tseixmaⁿ cwentaaⁿꞌaⁿ.
\v 3 Sa̱a̱ joona yacheⁿ tꞌuena mosoꞌñeeⁿ, cwajndii tyotjaaꞌna
juu. Jñoomna juu na meiⁿcwii tjaa ljoꞌ tjañꞌoom.
\v 4 Quia joꞌ jñomnnaaⁿꞌaⁿ cwiicheⁿ mosoomꞌm. Juu tsaⁿꞌñeeⁿ
jñomna ljo̱ꞌ. Jlaꞌquieeꞌndyena xqueⁿ ndoꞌ tyolaꞌjnaaⁿꞌna
juu.
\v 5 Sa̱a̱ tsꞌaⁿ na ꞌnaaⁿꞌ tyuaa jñomnnaaⁿꞌaⁿ cwiicheⁿ
mosoomꞌm, tsaⁿꞌñeeⁿ jlaꞌcueeꞌna jom. Ndoꞌ malaaꞌtiꞌ lꞌana
ñequio jndye ntꞌomcheⁿ mosoomꞌm na jñoom. Tjaaꞌna ntꞌom
naⁿꞌñeeⁿ ndoꞌ ntꞌom jlaꞌcwjeena.
\p
\v 6 ’Ñecwii tsꞌaⁿ cwii mꞌaaⁿ na matseitioom na njñoom,
nquii jnaaⁿ joꞌ, na jeeⁿ candyaꞌ tsꞌoom. Tsaⁿꞌñeeⁿ jñoom
na macanda̱, ee luaa seitioom: “Matsonaꞌ na nlaꞌtꞌmaaⁿꞌndyena
tiꞌjndaaya.”
\v 7 Sa̱a̱ nquiee nnꞌaⁿ na cwilꞌa tsꞌiaaⁿ tyuaaⁿꞌaⁿ, tyoluena
nda̱a̱ ntyjeena: “Juu tsaⁿmꞌaaⁿꞌ nljo ntjomwaañe lꞌo̱o̱ⁿ
ee jom jnda nquii tsꞌaⁿ na ꞌnaaⁿꞌ tyuaawaa. Chiuu ticalaꞌcua̱a̱ꞌa
tsaⁿmꞌaaⁿꞌ cha jaa nljonaꞌ ꞌnaaⁿya.”
\v 8 Joꞌ chii tꞌuena tsaⁿꞌñeeⁿ, jlaꞌcueeꞌna jom. Tyꞌecatquieeꞌna
jom tquia nnom ntjomꞌñeeⁿ.
\p
\v 9 Quia joꞌ taxꞌee Jesús nda̱a̱na, tsoom:
\p —Nquii tsꞌaⁿ na ꞌnaaⁿꞌ tyuaaꞌñeeⁿ, ¿chiuu nntsꞌaaⁿ?
Maxjeⁿ nñoom, nntseicwjeⁿ naⁿꞌñeeⁿ ndoꞌ nñequiaaⁿ tyuaaⁿꞌaⁿ
nda̱a̱ ntꞌomcheⁿ nnꞌaⁿ na nlꞌa tsꞌiaaⁿ.
\p
\v 10 ’¿Aa tyoolaꞌnaⁿꞌyoꞌ ljeii ꞌnaaⁿꞌ Tyꞌo̱o̱tsꞌom na
matsonaꞌ:
\q Majuuto tsjo̱ꞌ na tixocwilꞌue nquiu luañeⁿ na cwilꞌa
tsiaⁿtsjo̱ꞌ,
\q jnda̱ mawacatyeeⁿnaꞌ nqui tsiaⁿtsjo̱ꞌ?
\q
\v 11 Nquii Ta Tyꞌo̱o̱tsꞌom seijndaaꞌñê na ljoꞌ ndoꞌ
jeeⁿ cwijaaweeꞌ nꞌo̱o̱ⁿya na cwintyꞌiaaya na luaaꞌ tuii.
\p
\v 12 Ndoꞌ nnꞌaⁿ na tyondye ñꞌoommeiⁿꞌ tyoqueⁿndyena
na nntꞌuena Jesús, ee jlaꞌno̱ⁿꞌna na cjoo joona seineiiⁿ
ñꞌoom tjañoomꞌwaaꞌ. Sa̱a̱ nquiaana nnꞌaⁿ na jndyendye,
cweꞌ joꞌ ꞌndyena jom, mana tyꞌena.
\s ¿ꞌÑeeⁿ nnom nñeꞌquiana tsꞌiaaⁿnda̱a̱na?
\r (Mt. 22:15-22; Lc. 20:20-26)
\p
\v 13 Jnda̱nquia nnꞌaⁿ fariseos jñoomna cwantindye ncꞌiaana
ñequio nnꞌaⁿ ꞌnaaⁿꞌ Herodes na mꞌaaⁿ Jesús. Naⁿꞌñeeⁿ
nncꞌomna cwenta ñꞌoom na matseineiiⁿ cha nnda̱a̱ nntꞌuiinaꞌ
jom cantyja ꞌnaaⁿꞌnaꞌ.
\v 14 Jnda̱ na tquiena na mꞌaaⁿ, jluena nnoom:
\p —Maestro, nquiuuyâ na maxjeⁿ ñꞌoom na mayuuꞌ matseiꞌneiⁿꞌ
ndoꞌ ñecwii xjeⁿ macheꞌ ñequio meiⁿnquia nnꞌaⁿ ee titseiñꞌoomꞌndyuꞌ
ljoꞌ waa na cwiluiindyena. Mayuuꞌ ñꞌoom na maꞌmo̱o̱ⁿꞌ
cantyja ꞌnaaⁿꞌ natooꞌ Tyꞌo̱o̱tsꞌom. ¿Aa matsa̱ꞌntjomnaꞌ
na nntio̱o̱ⁿya tsꞌiaaⁿnda̱a̱ya nnom César, oo aa ticatsa̱ꞌntjomnaꞌ?
¿Aa laxmaaⁿya na catio̱o̱ⁿya joꞌ oo aa ticalaxmaaⁿya?
\p
\v 15 Ndoꞌ seiꞌno̱ⁿꞌ Jesús na cweꞌ cwilueyana. Tsoom
nda̱a̱na:
\p —¿Chiuu na ñeꞌcatꞌueꞌyoꞌ ja? Quiaꞌyoꞌ cwii tsjo̱ꞌñjeeⁿ
denario na nntyꞌiaya.
\p
\v 16 Tquiana cwii denario ndoꞌ jnda̱ na ntyꞌiaaⁿꞌaⁿ
tsoom nda̱a̱na:
\p —¿ꞌÑeeⁿ ꞌndyoo nnom luaa? Ndoꞌ ¿ꞌñeeⁿ xueeꞌ teiljeii
luaa?
\p Ndoꞌ tꞌo̱o̱na, jluena:
\p —Tsaⁿmaⁿtsꞌiaaⁿ tꞌmaⁿ, César.
\p
\v 17 Ndoꞌ tsoom:
\p —Catiomꞌyoꞌ tsꞌiaaⁿnda̱a̱ꞌyoꞌ nnom César yuu na tseixmaⁿnaꞌ
cwentaaⁿꞌaⁿ. Ndoꞌ mati quiaꞌyoꞌ cwentaaꞌ Tyꞌo̱o̱tsꞌom
yuu na tseixmaⁿnaꞌ cwentaaꞌ nqueⁿ.
\p Tjaweeꞌ nꞌomna ñꞌoom na tꞌo̱o̱ⁿ sa̱a̱ tiya nquiuna na
ticatꞌuiinaꞌ jom.
\s Cwitaꞌxꞌeena cantyja na nntandoꞌnndaꞌ nnꞌaⁿ
\r (Mt. 22:23-33; Lc. 20:27-40)
\p
\v 18 Jnda̱ joꞌ tquio ntꞌom nnꞌaⁿ saduceos na mꞌaaⁿ
Jesús. Naⁿꞌñeeⁿ ticalaꞌyuꞌna na nntaꞌndoꞌxco nnꞌaⁿ na
jnda̱ tja̱. Taꞌxꞌeena nnoom, jluena:
\p
\v 19 —Maestro, waa ljeii na ꞌndii Moisés lua̱a̱ya na
matsonaꞌ xeⁿ tueꞌ cwii tsaⁿsꞌa ndoꞌ ꞌndiinaꞌ scuuꞌ na
ñenquii, tjaaꞌnaⁿ ndana, quia joꞌ tyjee tsꞌooꞌñeeⁿ cocoom
ñꞌeⁿ scuuꞌ xioom. Nncꞌom ntseinaaⁿ ñꞌeⁿ yuscuꞌñeeⁿ cha
nntseinoomñê na tjaa ntseinda xioom tꞌom.
\v 20 Tyomꞌaⁿ ntquieeꞌ naⁿnom na ñenquii tsꞌaⁿ ntseinda.
Juu tsaⁿtquiee tocoom sa̱a̱ tyuaaꞌ tueeⁿꞌeⁿ, tjaaꞌnaⁿ ndana
ñꞌeⁿ scoomꞌm.
\v 21 Quia joꞌ tsaⁿ na jnda̱ we tocoom ñꞌeⁿ scuuꞌ xioom
sa̱a̱ mati jom tueeⁿꞌeⁿ ndoꞌ tjaaꞌnaⁿ ndana ñꞌeⁿ yuscuꞌñeeⁿ.
Mati tsaⁿ na jnda̱ ndyee tocoom ñꞌeⁿ scuuꞌ xioom ndoꞌ
majoꞌti tjoom.
\v 22 Malaaꞌtiꞌ chaꞌtso ntquieeꞌndye naⁿnomꞌñeeⁿ tuncona
ñequio yuscuꞌñeeⁿ ndoꞌ majoꞌti quia tja̱na, tjaaꞌnaⁿ ndana
ñꞌeⁿñe. Ndoꞌ na macanda̱ tueꞌto yuscuꞌñeeⁿ.
\v 23 Ñeꞌcataꞌxꞌa̱a̱yâ njomꞌ, Ta, quia na nntaꞌndoꞌxco
chaꞌtso nnꞌaⁿ na jnda̱ tja̱, quia joꞌ ¿ꞌñeeⁿ cwiindye joona
na nluii scuuꞌ yuscuꞌñeeⁿ? Ee jom ñetꞌoom scuu chaꞌtso
na ntquieeꞌndye naⁿꞌñeeⁿ.
\p
\v 24 Matso Jesús nda̱a̱na:
\p —Aa nchii ñꞌoomwaaꞌ matseicano̱o̱ⁿnaꞌ na tixcwe cwitjeiꞌyoꞌ
cwenta, ee meiiⁿ na cwilaꞌnaⁿꞌyoꞌ ljeii ꞌnaaⁿꞌ Tyꞌo̱o̱tsꞌom
sa̱a̱ ticalaꞌno̱ⁿꞌyoꞌ ljoꞌ maꞌmo̱ⁿnaꞌ. Meiⁿ cantyja ꞌnaaⁿꞌ
najndeii na matseixmaaⁿ.
\v 25 Ee quia na nntaꞌndoꞌxco nnꞌaⁿ na jnda̱ tja̱ taxocꞌunconndaꞌ
meiⁿ naⁿnom, meiⁿ naⁿlcu ee nncꞌomna chaꞌna ángeles na
mꞌaⁿ cañoomꞌluee.
\v 26 Sa̱a̱ cantyja ꞌnaaⁿꞌ ñꞌoom na nntaꞌndoꞌxco nnꞌaⁿ
na jnda̱ tja̱, ¿aa chii jnda̱ ñejlaꞌnaⁿꞌyoꞌ libro na seiljeii
Moisés yuu na matseineiⁿnaꞌ cantyja ꞌnaaⁿꞌ tsꞌoom nioom
na ntyꞌiaaⁿꞌaⁿ? Joꞌ joꞌ xcwe naquiiꞌ ntsaachom na cwico
tsꞌoomꞌñeeⁿ, teicꞌuaa na matseineiⁿ Tyꞌo̱o̱tsꞌom nnoom,
tso: “Ja cwiluiindyo̱ Tyꞌo̱o̱tsꞌom cwentaaꞌ Abraham, Isaac
ndoꞌ Jacob.”
\v 27 Joꞌ chii caliuꞌyoꞌ na cwitaꞌndoꞌ naⁿꞌñeeⁿ ee
jom nchii cwiluiiñê Tyꞌo̱o̱tsꞌom cwentaa lꞌoo. Jom cwiluiiñê
Tyꞌo̱o̱tsꞌom cwentaa nnꞌaⁿ na cwitaꞌndoꞌ. Cweꞌ joꞌ maꞌmo̱ⁿnaꞌ
na ꞌo meiⁿchjoo ticalaꞌno̱ⁿꞌyoꞌ.
\s Ñꞌoom na matsa̱ꞌntjom Tyꞌo̱o̱tsꞌom na tꞌmaⁿti tseixmaⁿnaꞌ
\r (Mt. 22:34-40)
\p
\v 28 Cwii tsꞌaⁿ na maꞌmo̱ⁿ ljeii na tqueⁿ Moisés tyjeeꞌcañoom
na mꞌaⁿ nnꞌaⁿ saduceosꞌñeeⁿ. Tyondiiñecheeⁿ chaꞌtso
ñꞌoom na tyolaꞌneiⁿna ndoꞌ tyoqueeⁿ cwenta na jeeⁿ xcwe
ñꞌoom tꞌo̱ Jesús nda̱a̱na. Taxꞌeeⁿ nnom Jesús, tsoom:
\p —Quiiꞌntaaⁿ chaꞌtso ñꞌoomꞌ Tyꞌo̱o̱tsꞌom na matsa̱ꞌntjomnaꞌ,
¿cwaaⁿ cwii joonaꞌ na tꞌmaⁿti tseixmaⁿnaꞌ?
\p
\v 29 Tꞌo̱ Jesús, tsoom:
\p —Luaa matso ñꞌoom na tꞌmaⁿti: “Candyeꞌyoꞌ, ꞌo nnꞌaⁿ
Israel. Nquii Ta Tyꞌo̱o̱tsꞌom cwentaaya, macanda̱ ñenqueⁿ
cwiluiiñê na matsa̱ꞌntjoom.
\v 30 Cꞌoomꞌ na candyaꞌ tsꞌomꞌ Ta Tyꞌo̱o̱tsꞌom cwentaꞌ
ñequio na xcweeꞌya tsꞌomꞌ, ñequio chaꞌwaa na jnda ntyjiꞌ,
ñequio chaꞌwaa na jndo̱ꞌya tsꞌomꞌ, ndoꞌ ñequio chaꞌwaa
najnduꞌ.” Luaaꞌ ñꞌoom na tꞌmaⁿti na matsa̱ꞌntjomnaꞌ.
\v 31 Ndoꞌ ñꞌoom na jnda̱ we matseijomnaꞌ ñꞌoomꞌñeeⁿ.
Luaa matsonaꞌ: “Cꞌoomꞌ na wiꞌ tsꞌomꞌ ncꞌiaꞌ chaꞌxjeⁿ
na jnda ntyjiꞌ ñequio nncuꞌ. Tjaaꞌnaⁿ cwiicheⁿ ñꞌoom
na tꞌmaⁿti na matsa̱ꞌntjomnaꞌ chaꞌna ñꞌoommeiⁿꞌ.”
\p
\v 32 Quia joꞌ tꞌo̱ tsaⁿꞌñeeⁿ na maꞌmo̱ⁿ ljeii na tqueⁿ
Moisés, tsoom:
\p —Maxjeⁿ ya, ꞌu Maestro. Luaaꞌ ñꞌoom na mayuuꞌ matsuꞌ
na ñecwii Tyꞌo̱o̱tsꞌom. Tjaaꞌnaⁿ cwiicheⁿ na matsa̱ꞌntjom,
macanda̱ jom.
\v 33 Ndoꞌ na nncꞌoom tsꞌaⁿ na candyaꞌ tsꞌoom Tyꞌo̱o̱tsꞌom
ñequio na xcweeꞌya tsꞌoom, ñequio chaꞌwaa na jndo̱ꞌya
tsꞌoom, ñequio chaꞌwaa na jnda ntyjeeⁿ, ndoꞌ ñequio chaꞌwaa
najneiⁿ, ndoꞌ mati na nncꞌoom na wiꞌ tsꞌoom ncꞌiaaⁿꞌaⁿ
chaꞌxjeⁿ jnda ntyjii nqueⁿ, chaꞌtso nmeiⁿꞌ lꞌueti nchiiti
quiooꞌ na nlco na mañequiaa tsꞌaⁿ nnom Tyꞌo̱o̱tsꞌom ñequio
meiⁿnquia ntꞌomcheⁿ na cwiñeꞌquia nnꞌaⁿ na cwilaꞌtꞌmaaⁿꞌndyena
jom.
\p
\v 34 Jnda̱ na ntyꞌiaaꞌ Jesús na jndo̱ꞌ tsꞌom tsaⁿꞌñeeⁿ
ñꞌoom na tꞌo̱, tsoom nnom:
\p —Jnda̱ teindyooꞌ na nñequiaandyuꞌ na nntsa̱ꞌntjom Tyꞌo̱o̱tsꞌom
ꞌu.
\p Jnda̱ joꞌ tjaaꞌnaⁿ ꞌñeeⁿ cwii jnda̱a̱ꞌ tsꞌom na nncwaxꞌeti.
\s Cristo cwiluiiñê Jnda Tyꞌo̱o̱tsꞌom
\r (Mt. 22:41-46; Lc. 20:41-44)
\p
\v 35 Cwiicheⁿ ndiiꞌ na tyomꞌaaⁿ Jesús naquiiꞌ watsꞌom
tꞌmaⁿ na tyoꞌmo̱o̱ⁿ nda̱a̱ nnꞌaⁿ, tsoom:
\p —Nquiee nnꞌaⁿ na cwitꞌmo̱o̱ⁿ ljeii na tqueⁿ Moisés cwiluena
na nquii Cristo cwiluiiñê tsjaaⁿ David na jndyowicantyjooꞌ.
\v 36 Sa̱a̱ manquiiti David cantyja na tꞌmo̱ⁿ Espíritu
Santo nnoom tsoom na Cristo cwiluiiñê Ta na matsa̱ꞌntjom
jom. Tsoom:
\q Nquii Ta Tyꞌo̱o̱tsꞌom tsoom nnom juu Ta na matsa̱ꞌntjom
ja:
\q “Cajmaⁿꞌ ntyjaaꞌa ntyjaya yuu na matseitꞌmaaⁿꞌñenaꞌ
ꞌu
\q hasta xjeⁿ na jnda̱ tsa̱ꞌa nnꞌaⁿ na jndoo ꞌu na cꞌomna
nacje ꞌnaⁿꞌ.”
\m
\v 37 Cweꞌ joꞌ mawaxꞌa̱a̱ya nda̱a̱ꞌyoꞌ ¿chiuu waayuu na
cwiluiiñe Cristo tsjaaⁿ David na jndyowicantyjooꞌ ee
manquiiti David tsoom na juu cwiluiiñe Ta na matsa̱ꞌntjom
jom?
\p Ndoꞌ jndyendye nnꞌaⁿ ñequio na neiiⁿna tyondyena ñꞌoom
na seineiiⁿ.
\s Matseitiaꞌ Jesús nnꞌaⁿ na cwitꞌmo̱o̱ⁿ ljeii na tqueⁿ Moisés
\r (Mt. 23:1-36; Lc. 11:37-54; 20:45-47)
\p
\v 38 Naquiiꞌ ñꞌoom na tyoꞌmo̱o̱ⁿ, tsoom:
\p —Calꞌaꞌyoꞌ cwenta nnꞌaⁿ na cwitꞌmo̱o̱ⁿ ljeii na tqueⁿ
Moisés ee joona jeeⁿ cjaaweeꞌ nꞌomna na nncoꞌnomna na
cweeꞌna liaa jnda na teiꞌncoo ndoꞌ na nntaⁿ nnꞌaⁿ lueena
na nlaꞌtꞌmaaⁿꞌndye joona ñequio na jndooꞌcheⁿ nnꞌaⁿ.
\v 39 Joona jeeⁿ ñeꞌcwindyuaandyena ntsula̱ nacañoomticheⁿ
naquiiꞌ lanꞌom ndoꞌ majoꞌti cwilꞌana quia na cwicwaꞌna
na waa xuee.
\v 40 Mati cwitjeiiꞌna ꞌnaaⁿ yolcu na jnda̱ ljondye
na tja̱ sꞌaa, ndoꞌ cha nntseicuꞌnaꞌ na luaaꞌ laꞌxmaⁿna,
jeeⁿ yo cwilaꞌneiⁿna nnom Tyꞌo̱o̱tsꞌom. Joꞌ tꞌmaⁿti nntꞌuiiweeⁿꞌeⁿ
joona.
\s Tsjo̱ꞌñjeeⁿ na tquiaa yuscu na jñeeⁿꞌñe
\r (Lc. 21:1-4)
\p
\v 41 Cwii xuee wacatyeeⁿ Jesús ndyeyu na meintyjeeꞌ
castom na cwitueeꞌ nnꞌaⁿ sꞌom cwentaaꞌ watsꞌom tꞌmaⁿ.
Ntyꞌiaaꞌcheeⁿ na cwitioom nnꞌaⁿ sꞌom tsꞌom castom ndoꞌ
na jndye naⁿtya tꞌmaaⁿꞌ sꞌom cwitioomna.
\v 42 Mati tyjeꞌcañoom cwii yuscu na jnda̱ ljoñe. Jeeⁿcheⁿ
ndyaꞌ jñeeⁿꞌñê. Tjacjoomꞌm we tsjo̱ꞌñjeeⁿ chjoo sꞌom
wee na meiⁿchjoo titꞌmaaⁿꞌ.
\v 43 Chii tꞌmaⁿ Jesús nnꞌaⁿ na cwilaꞌjomndye ñꞌeⁿñê.
Tsoom nda̱a̱na:
\p —Na mayuuꞌcheⁿ nndyeꞌyoꞌ nntsjo̱o̱, yuscumꞌaaⁿꞌ tsꞌaⁿ
na jnda̱ tueꞌ saaꞌ ndoꞌ jeeⁿ jñeeⁿꞌñê, sa̱a̱ tꞌmaaⁿꞌti tjoomꞌm
tsꞌom castom, nchiiti chaꞌtso ntꞌomcheⁿ.
\v 44 Ee chaꞌtsondye naⁿmꞌaⁿꞌ tioomna sꞌom na cweꞌ
waljooꞌ na cwileiꞌchona, sa̱a̱ jom meiiⁿ na jeeⁿcheⁿ ntyꞌiaaꞌñê,
tjuꞌñꞌeeⁿ chaꞌwaati na maleiñꞌoom na nntseijnaaⁿ na
nlcwaaⁿꞌaⁿ.
\c 13
\s Matso Jesús na nntyuiiꞌ watsꞌom tꞌmaⁿ
\r (Mt. 24:1-2; Lc. 21:5-6)
\p
\v 1 Xjeⁿ na jaacaluiꞌ Jesús na waa watsꞌom tꞌmaⁿ seineiⁿ
cwii tsꞌaⁿ na matseijomñe ñꞌeⁿñê, tso nnoom:
\p —Maestro, cantyꞌiaꞌ, jeeⁿ tjacanjoomꞌ tsꞌiaaⁿ na tuii
ñꞌeⁿ ljo̱ꞌmeiⁿꞌ ndoꞌ jeeⁿ neiⁿncooꞌ lꞌaameiⁿꞌ.
\p
\v 2 Tsoom nnom tsaⁿꞌñeeⁿ:
\p —Mayuuꞌ na jeeⁿ neiⁿncooꞌ lꞌaa na mantyꞌiaꞌ. Sa̱a̱ queⁿꞌ
cwenta, ljo̱ꞌmeiⁿꞌ xocaljooꞌtyeⁿnaꞌ nacjoo ncꞌiaanaꞌ.
Maxjeⁿ nntyuiiꞌñꞌeⁿnaꞌ.
\s ꞌNaaⁿ na cwitꞌmo̱o̱ⁿnaꞌ na manndyooꞌ na nntycwii
\r (Mt. 24:3-28; Lc. 21:7-24; 17:22-24)
\p
\v 3 Tyꞌena ta na jndyu Olivos ndyeyu yuu na meintyjeeꞌ
watsꞌom tꞌmaⁿ. Joꞌ joꞌ tjacjoo Jesús. Ndoꞌ Pedro ñꞌeⁿ
Jacobo, ñꞌeⁿ Juan ñꞌeⁿ Andrés tyꞌentyjaaꞌna jom cha nnda̱a̱
nlaꞌneiⁿna ñꞌeⁿñê na ñenquieena. Taꞌxꞌeena nnoom, jluena:
\p
\v 4 —Catsuꞌ nda̱a̱yâ, ¿cwaaⁿ nncueꞌntyjo̱ na nluii nmeiⁿꞌ?
Ndoꞌ ¿cwaaⁿ ꞌnaaⁿ mꞌmo̱ⁿnaꞌ na manndyooꞌ nluii nmeiⁿꞌ?
\p
\v 5 Quia joꞌ to̱ꞌ Jesús tyotseineiiⁿ nda̱a̱na:
\p —Calꞌaꞌyoꞌ cwenta na meiⁿcwii tsꞌaⁿ tinquiuꞌnnꞌaⁿ
ꞌo cantyja ꞌnaaⁿꞌ ñꞌoommeiⁿꞌ.
\v 6 Ee nleitquiooꞌndye nnꞌaⁿ cwii cwii ntyja na nlaꞌcajndyundyena
xueya ee nluena na joona cwiluiindyena Cristo. Ndoꞌ
jndye nnꞌaⁿ nñeꞌquioꞌnnꞌaⁿna na ljoꞌ nlꞌana.
\p
\v 7 ’Nntyꞌiaꞌyoꞌ na nndyocwjeꞌcañoom ntiaꞌ ndoꞌ nleicꞌuaa
ñꞌoom na cwiluii ntiaꞌ cwiicheⁿ ntyja, sa̱a̱ tiñeꞌquiandyoꞌ
na nlacatyuendyoꞌ, ee maxjeⁿ jndeiꞌnaꞌ na nmeiⁿꞌ nncwinomjndyee.
Sa̱a̱ tyooweꞌntyjo̱ xjeⁿ na nntycwiiñꞌeⁿ.
\v 8 Nlaꞌwendye nnꞌaⁿ cwii ndyuaa nacjoo nnꞌaⁿ cwiicheⁿ
ndyuaa. Ndoꞌ cwii tsaⁿmaⁿtsꞌiaaⁿ tꞌmaⁿ nntseiweñe nacjooꞌ
cwiicheⁿ tsaⁿmaⁿtsꞌiaaⁿ. Jndye joo nntsꞌeii ndoꞌ nncꞌoom
jndoꞌ tꞌmaⁿ ndoꞌ tꞌmaⁿ nntseiñꞌeeⁿꞌnaꞌ nnꞌaⁿ. Sa̱a̱ chaꞌtso
nawiꞌmeiⁿꞌ cweꞌ weꞌyandyo laꞌxmaⁿnaꞌ. Quia nnquioo ntꞌomcheⁿ
nawiꞌ na jaaꞌti.
\p
\v 9 ’Sa̱a̱ ꞌo cꞌomꞌcꞌeendyoꞌ, ee mꞌaⁿ nnꞌaⁿ na nñeꞌquia
cwenta ꞌo luee nnꞌaⁿ na cwiluiitquiendye naquiiꞌ lanꞌom
ndoꞌ joona nntsa̱ꞌntjomna na catjaaꞌ nnꞌaⁿ ꞌo naquiiꞌ
lanꞌom. Mati nlꞌa nnꞌaⁿ na jndeiꞌnaꞌ nncwintyjeꞌjnaⁿꞌyoꞌ
jo nda̱a̱ gobiernom ñequio jo nda̱a̱ ntꞌomcheⁿ nnꞌaⁿ na
cwitsa̱ꞌntjom ncꞌe na laxmaⁿꞌyoꞌ cantyja ꞌnaⁿya. Ndoꞌ
na luaaꞌ nntjomꞌyoꞌ, nñequiaanaꞌ na ꞌo nntjeiꞌyuuꞌndyoꞌ
ñꞌoom naya ꞌnaⁿya nda̱a̱ naⁿꞌñeeⁿ.
\v 10 Ee cwii tjo̱o̱cheⁿ na nntsuu tsjoomnancue nñeꞌquia
nnꞌaⁿ ñꞌoom cantyja na macwjiꞌnꞌmaaⁿñe Tyꞌo̱o̱tsꞌom nnꞌaⁿ
na chaꞌwaa tsjoomnancue.
\v 11 Ndoꞌ quia na nntꞌuena ꞌo na nñeꞌquiana cwenta
ꞌo, tincꞌomꞌyoꞌ ñomtiuu cwaaⁿ ñꞌoom na nnduꞌyoꞌ nda̱a̱
naⁿmanꞌiaaⁿ. Ee xjeⁿꞌñeeⁿ mꞌmo̱ⁿ Tyꞌo̱o̱tsꞌom cwaaⁿ ñꞌoom
na nntꞌo̱ꞌyoꞌ. Ee nchii nlaneiⁿꞌyoꞌ ñꞌoom na nquiuꞌ ncjoꞌyoꞌ
sa̱a̱ nquii Espíritu Santo nntsꞌaaⁿ naquiiꞌ nꞌomꞌyoꞌ ljoꞌ
ñꞌoom na nnduꞌyoꞌ.
\v 12 Maxio tsꞌaⁿ nñequiaa cwenta jom na cueeⁿꞌeⁿ.
Ndoꞌ majoꞌti nntsꞌaa tsꞌaⁿ ñꞌeⁿ ntseinaaⁿ. Ndoꞌ nda
nnꞌaⁿ nlaꞌwendyena nacjoo lotyena, londyeena, nlꞌueendyena
chiuu nncwje naⁿꞌñeeⁿ.
\v 13 Ndoꞌ chaꞌtsondye nnꞌaⁿ nlaꞌjndoona ꞌo ncꞌe na
mꞌaⁿꞌyoꞌ cantyja ꞌnaⁿya. Sa̱a̱ juu tsꞌaⁿ na tyeⁿ cwiljooꞌñe
ñꞌeⁿndyo̱ hasta na macanda̱, tsaⁿꞌñeeⁿ nluiꞌnꞌmaaⁿñê.
\p
\v 14 ’ꞌÑeeⁿ juu tsꞌaⁿ na matseiꞌnaaⁿꞌ ñꞌoommeiiⁿ, catseiꞌno̱ⁿꞌ
ljoꞌ ñecatsonaꞌ. Juu profeta Daniel, seiljeiⁿ ñꞌoom cantyja
ꞌnaaⁿꞌ tsaⁿ na jeeⁿcheⁿ ndyaꞌ tiaaꞌ na nntseityuiiꞌ
chaꞌtso. Quia na nntyꞌiaꞌyoꞌ na jnda̱ mameintyjeeⁿꞌeⁿ
naquiiꞌ watsꞌom tꞌmaⁿ yuu na meiⁿchjoo ticatsa̱ꞌntjomnaꞌ
na nncꞌoom, quia joꞌ ꞌo na mꞌaⁿꞌyoꞌ tsꞌo̱ndaa Judea catsaaleiꞌnomꞌyoꞌ
quiiꞌ ntsjo̱.
\v 15 Ndoꞌ majuu xjeⁿꞌñeeⁿ, tsꞌaⁿ na ljo nacjooꞌ waaꞌ
yuu na su, ticandyocueeⁿ na nncjaaqueⁿꞌeⁿ na nncwjeeⁿꞌeⁿ
ꞌnaaⁿꞌaⁿ. Catseityuaaⁿꞌaⁿ, caleiꞌnoom.
\v 16 Ndoꞌ tsꞌaⁿ na mꞌaaⁿ jo jnda̱a̱ na machꞌee tsꞌiaaⁿ
tyuaaꞌ, ticjaalcweeⁿꞌeⁿ na nncjaacachoom liaⁿꞌaⁿ.
\v 17 Juu xjeⁿꞌñeeⁿ jeeⁿ wiꞌ nntjoom yolcu na ndeiindye
ñequio joo yolcu na ꞌndaandye nda.
\v 18 Cataⁿꞌyoꞌ nnom Tyꞌo̱o̱tsꞌom na nchii xcwe ncuee
na teiⁿ na nlcaⁿnaꞌ na caleiꞌnomꞌyoꞌ nawiꞌñeeⁿ.
\v 19 Ee quia ljoꞌcheⁿ nnquioo cwii nawiꞌ na tꞌmaⁿticheⁿ
na meiⁿjom ndiiꞌ tyootjoom nnꞌaⁿ cantyjati na tqueⁿ
Tyꞌo̱o̱tsꞌom tsjoomnancue hasta jeꞌ. Ndoꞌ xuee na cwiwjaatinaꞌ
meiⁿ tajom cwinluiinndaꞌ cwiicheⁿ nawiꞌ chaꞌna juunaꞌ.
\v 20 Xeⁿ nchii nquii Ta Tyꞌo̱o̱tsꞌom tqueeⁿ na tijndyeti
xuee nncꞌoom nawiꞌñeeⁿ, meiⁿcwii tsꞌaⁿ xocaluiꞌnꞌmaaⁿñe
cantyja ꞌnaaⁿꞌnaꞌ. Sa̱a̱ ncꞌe na wiꞌ tsꞌoom joo nnꞌaⁿ
na jnda̱ tjeiiꞌñê cwentaaⁿꞌaⁿ, joꞌ chii nntsꞌaaⁿ na tijndyeti
xuee nncꞌoom nawiꞌñeeⁿ.
\p
\v 21 ’Ndoꞌ xeⁿ quia ljoꞌ nntso cwii tsꞌaⁿ nda̱a̱ꞌyoꞌ:
“Cantyꞌiaꞌyoꞌ, ljoo mꞌaaⁿ Cristo”, oo nntso: “Cantyꞌiaꞌyoꞌ,
laaꞌñeⁿ mꞌaaⁿ”, ticalayuꞌyoꞌ.
\v 22 Ee maxjeⁿ nlquieꞌcañom profetas na tiyuuꞌ ñꞌoom
cwiñequia ñequio nnꞌaⁿ na nlue na joona cwiluiindyena
Cristo. Nlꞌana jndye nnom ꞌnaaⁿ tꞌmaⁿ ñequio tsꞌiaaⁿ
tꞌmaⁿ na nncjaaweeꞌ nꞌom nnꞌaⁿ hasta nquiee nnꞌaⁿ na
macwjiꞌ Tyꞌo̱o̱tsꞌom cwentaaⁿꞌaⁿ nñequioꞌnnꞌaⁿ tsꞌiaaⁿꞌñeeⁿ
joona xeⁿ na nnda̱a̱ nlꞌana. Sa̱a̱ Tyꞌo̱o̱tsꞌom tixonquiaaⁿ
na nnda̱a̱ nlꞌana.
\v 23 Chaꞌtso nmeiⁿꞌ jnda̱ tsjo̱o̱ nda̱a̱ꞌyoꞌ cwii tjo̱o̱cheⁿ
na nluii cha calꞌaꞌyoꞌ cwenta.
\s Luaa nncuaa quia na nndyonndaꞌ Jesús
\r (Mt. 24:29-35, 42-44; Lc. 21:25-36)
\p
\v 24 ’Ncuee quia na jnda̱ teinom nawiꞌ tꞌmaⁿꞌñeeⁿ, quia
joꞌ nleijaaⁿñe ñeꞌquioomꞌ, ndoꞌ taxocwixueeñe chiꞌ.
\v 25 Nntquiaandye cancjuu. Ndoꞌ chaꞌtso najnda̱ na
matseixmaⁿ tsjo̱ꞌluee nntyuiiꞌ.
\v 26 Quia ljoꞌcheⁿ nntyꞌiaa nnꞌaⁿ ja na cwiluiindyo̱
tsaⁿ na jnaⁿ cañoomꞌluee na macwja̱caño̱o̱ⁿnndaꞌa tsjoomnancue.
Nndyo̱o̱ naquiiꞌ nchquiu ñequio najndeii na matseixmaⁿya
ndoꞌ ñequio na neiⁿncooꞌ nacaxuee na matseitꞌmaaⁿꞌñenaꞌ
ja.
\v 27 Njño̱o̱ⁿya ángeles ꞌnaⁿya na cꞌoona cwii cwii ntyjaaꞌ
tsjoomnancue ndoꞌ mati ndiocheⁿ cañoomꞌluee na nlaꞌtjomna
nnꞌaⁿ na jnda̱ tjeiiꞌndyo̱ cwentaya.
\p
\v 28 ’Calaꞌno̱ⁿꞌyoꞌ ꞌnaaⁿ na maꞌmo̱ⁿnaꞌ nda̱a̱ꞌyoꞌ cantyja
ꞌnaaⁿꞌ tsꞌoom higuera. Quia na cwintyꞌiaꞌyoꞌ na cwinteiꞌ
lꞌo̱naꞌ ndoꞌ cwicandeiꞌ tscoꞌndaa juunaꞌ, quia joꞌ cwilaꞌno̱ⁿꞌyoꞌ
na jaawindyooꞌ ncueesuaꞌ.
\v 29 Majoꞌti quia na cwintyꞌiaꞌyoꞌ na cwiluii chaꞌtso
nmeiⁿꞌ na jnda̱ tsjo̱o̱ nda̱a̱ꞌyoꞌ, quia joꞌ calaꞌno̱ⁿꞌyoꞌ
na jnda̱ teitsio̱o̱ꞌ mꞌaaⁿnaꞌ. Mawaa mawaa xjeⁿ nncwja̱caño̱o̱ⁿnndaꞌa.
\v 30 Candyeꞌyoꞌ nntsjo̱o̱, mayuuꞌcheⁿ na xocwjeñꞌeⁿ nnꞌaⁿ
na mꞌaⁿ jeꞌ hasta xjeⁿ na jnda̱ seicanda̱a̱ꞌñenaꞌ chaꞌtso
ñꞌoommeiⁿꞌ.
\v 31 Tsjo̱ꞌluee ñꞌeⁿ tsjoomnancue nntycwiiñꞌeⁿnaꞌ sa̱a̱
ñꞌoom ꞌnaⁿya maxjeⁿ nntseicanda̱a̱ꞌñenaꞌ.
\p
\v 32 ’Sa̱a̱ meiⁿcwii tsꞌaⁿ ticaljeii cwaaⁿ xuee ndoꞌ
ꞌñeeⁿ xjeⁿ na nluii chaꞌtso nmeiⁿꞌ. Meiⁿ ángeles na
mꞌaⁿ cañoomꞌluee ticaliuna, meiⁿ ja na cwiluiindyo̱ Jnda
Tyꞌo̱o̱tsꞌom ticaljeiiya cwaaⁿ. Macanda̱ ñenquiicheⁿ Tsotya̱ya
ntyjeeⁿ.
\p
\v 33 ’Joꞌ chii cꞌomꞌcꞌeendyoꞌ ndoꞌ queⁿꞌyoꞌ cwenta.
Ndoꞌ calaneiⁿꞌyoꞌ nnom Tyꞌo̱o̱tsꞌom, ee ticaliuꞌyoꞌ cwaaⁿ
nncueꞌntyjo̱ tiempoꞌñeeⁿ.
\v 34 Nmeiⁿꞌ matseijomnaꞌ chaꞌna machꞌee cwii tsꞌaⁿ
na wjaa cwii ndyuaa na tquia. Cwii tjo̱o̱cheⁿ na nnaaⁿ
waⁿꞌaⁿ, nntyꞌioom tsꞌiaaⁿ mosoomꞌm, cwii cwii nnom tsꞌiaaⁿ
na cwii cwiindyena. Ndoꞌ nntsa̱ꞌntjoom tsꞌaⁿ na machꞌee
cwenta ꞌndyootsꞌa na ñeꞌquiiꞌcheⁿ catsꞌaa cwenta.
\v 35 Malaaꞌtiꞌ matseijomnaꞌ ꞌo ee na ticaliuꞌyoꞌ ꞌñeeⁿ
xjeⁿ na nncwjeeꞌ nquii na matsa̱ꞌntjom ꞌo. ¿Aa nncwjeeⁿꞌeⁿ
natmaaⁿ, oo aa nateijaaⁿ? ¿Aa nncwjeeⁿꞌeⁿ xcwe tsjom,
oo aa na jaancoo? Joꞌ chii cꞌomꞌcꞌeendyoꞌ.
\v 36 Ee ticatsonaꞌ na matsꞌia joꞌ nncwjeeⁿꞌeⁿ ndoꞌ
nljeiiⁿ ꞌo chaꞌcwijom na cwindaꞌyoꞌ.
\v 37 Ñꞌoom na jnda̱ tsjo̱o̱ luaaꞌ nda̱a̱ꞌyoꞌ, juunaꞌ matsjo̱o̱
nda̱a̱ꞌyoꞌ na chaꞌtsondyoꞌ, ñeꞌquiiꞌcheⁿ cꞌomꞌcꞌeendyoꞌ.
\c 14
\s Cwiꞌmaⁿna na nntꞌuena Jesús
\r (Mt. 26:1-5; Lc. 22:1-2; Jn. 11:45-53)
\p
\v 1 We xuee cwii tjo̱o̱ na nncueeꞌ xuee pascua ñequio
xuee na cwicwaꞌ nnꞌaⁿ ntyooꞌ na tjaa ndaaljoꞌ tjaquieeꞌ.
Ndoꞌ ntyee na cwiluiitquiendye ñequio nnꞌaⁿ na cwitꞌmo̱o̱ⁿ
ljeii na tqueⁿ Moisés, tyolꞌueendyena chiuu nlꞌayoona
na nñeꞌquioꞌnnꞌaⁿna Jesús cha nntꞌuena jom, ndoꞌ na nlaꞌcueeꞌna
jom.
\v 2 Jlaꞌtiuuna, jluena nda̱a̱ ntyjeena:
\p —Sa̱a̱ ticatꞌua̱a̱ya jom xcwe ncuee, tintsꞌaanaꞌ na nlaꞌwendye
nnꞌaⁿ nacjooya.
\s Tuꞌnquio María ncheⁿꞌ nacjooꞌ Jesús
\r (Mt. 26:6-13; Jn. 12:1-8)
\p
\v 3 Tyomꞌaaⁿ Jesús tsjoom Betania, waaꞌ Simón, tsꞌaⁿ
na ñechuu tycu lepra. Yocheⁿ na meindyuaandyena nacañoomꞌ
meiⁿsa, tueꞌcañoom cwii yuscu na maleiꞌñꞌoom cwii tsioo
na tuii ñꞌeⁿ tsjo̱ꞌ canchiiꞌ na jndyu alabastro. Ñjom
ncheⁿꞌ na jndyu nardo na jeeⁿ cachi, ndoꞌ jeeⁿ jndanaꞌ.
Tyjeeⁿ yuu na ta̱ꞌtyeⁿ tsiooꞌñeeⁿ, chii tuꞌnquioom ncheⁿꞌñeeⁿ
xqueⁿ Jesús.
\v 4 Ntꞌom nnꞌaⁿ na mꞌaⁿ joꞌ joꞌ jlaꞌliooꞌndyena nacjooꞌ
yuscuꞌñeeⁿ. Jluena nda̱a̱ ntyjeena:
\p —Jeeⁿ ndyaꞌ cweꞌchi ncheⁿꞌ ꞌnaaⁿꞌaⁿ na seicatsoom.
\v 5 Yati xeⁿ teilꞌuanaꞌ ee nncwinom ndyee siaⁿnto
denarios nncwjiꞌnaꞌ. Sꞌomꞌñeeⁿ nnluii naya ndyeñeeⁿꞌ.
\p Jnaaⁿꞌ luaaꞌ na tyolaꞌwjeena yuscuꞌñeeⁿ.
\p
\v 6 Sa̱a̱ tso Jesús:
\p —Caꞌndyeꞌyoꞌ tsaⁿmꞌaaⁿꞌ. ¿Chiuu na cwilaꞌliooꞌndyoꞌ
ñꞌeⁿñê? Ee jeeⁿ tjacañjoomꞌ nayawaaꞌ na sꞌaaⁿ ñꞌeⁿndyo̱.
\v 7 Ee ja nchii ñequiiꞌcheⁿ nncꞌo̱o̱ⁿya ñꞌeⁿndyoꞌ. Sa̱a̱
ndyeñeeⁿꞌ ñequiiꞌcheⁿ na mꞌaⁿna quiiꞌntaaⁿꞌyoꞌ ndoꞌ
quia na ñeꞌcalꞌaꞌyoꞌ naya joona, wanaaⁿ.
\v 8 Yuscumꞌaaⁿꞌ sꞌaaⁿ cwanti na nnda̱a̱ nntsꞌaaⁿ. Jom
tuꞌnquioom ncheⁿꞌ nacjoya cwii tjo̱o̱cheⁿ na nntꞌiuu nnꞌaⁿ
ja.
\v 9 Na mayuuꞌcheⁿ nndyeꞌyoꞌ nntsjo̱o̱, meiⁿyuucheⁿ na
nñeꞌquia nnꞌaⁿ ñꞌoom chaꞌwaa tsjoomnancue na macwjiꞌnꞌmaaⁿñe
Tyꞌo̱o̱tsꞌom nnꞌaⁿ, maxjeⁿ nlaꞌneiⁿna cantyja ꞌnaaⁿꞌ naya
na sꞌaa yuscumꞌaaⁿꞌ cha ticatsuu ñꞌoom cantyja ꞌnaaⁿꞌaⁿ.
\s Judas mañequiaaⁿ cwenta Jesús luee ntyee
\r (Mt. 26:14-16; Lc. 22:3-6)
\p
\v 10 Jnda̱ tuii na luaaꞌ, quia joꞌ Judas Iscariote, cwindye
nnꞌaⁿ na canchooꞌwendye, tjaaⁿ na mꞌaⁿ ntyee na cwiluiitquiendye
na nntseijndaaꞌñê ñequio joona na nñequiaaⁿ cwenta Jesús
lueena.
\v 11 Jnda̱ na jndye naⁿꞌñeeⁿ na ljoꞌ nntsꞌaaⁿ tquiaanaꞌ
na jeeⁿ neiiⁿna. Tꞌmaⁿna na nñeꞌquiana sꞌom nnoom. Quia
joꞌ Judas tyolꞌueeꞌñetyeeⁿ chiuu ya nntsꞌaaⁿ na nñequiaaⁿ
cwenta Jesús lueena.
\s Seijndaaꞌñe Jesús na nncuaa Cena
\r (Mt. 26:17-29; Lc. 22:7-23; Jn. 13:21-30; 1 Co. 11:23-26)
\p
\v 12 Quia joꞌ xuee na cwiwityeⁿ ncuee na cwicwaꞌ nnꞌaⁿ
judíos tyooꞌ na tjaa ndaaljoꞌ tjaquieeꞌ, mañejuu xuee
na cwilaꞌcwjeena canmaⁿ nchꞌu, nnꞌaⁿ na cwilaꞌjomndye
ñꞌeⁿ Jesús taꞌxꞌeena nnoom, jluena:
\p —¿Yuu lꞌue tsꞌomꞌ na nntsaalajndaaꞌndyô̱ cantyja ꞌnaaⁿꞌ
xuee pascua, na nleiñꞌoomꞌ na nlquiꞌ catsmaⁿ chjoo?
\p
\v 13 Ndoꞌ jñoom we nnꞌaⁿ na cwilaꞌjomndye ñꞌeⁿñê cwii
lꞌaa. Tsoom nda̱a̱na:
\p —Catsaꞌquieꞌyoꞌ quiiꞌ tsjoom. Joꞌ joꞌ nliuꞌyoꞌ cwii
tsaⁿsꞌa na maleiñꞌoom cwii tsjoo ndaatioo. Catsaantyjo̱ꞌyoꞌ
naxeeⁿꞌeⁿ.
\v 14 Yuu na nncjaaqueⁿꞌeⁿ canduꞌyoꞌ nnom tsꞌaⁿ na
waaꞌ: “Luaa matso nqueⁿ na matsa̱ꞌntjoom jaa: ¿yuu waa
cuarto na nlcwaaꞌa na nntseitꞌmaaⁿꞌndyo̱ xuee pascua
ñequio nnꞌaⁿ na cwilaꞌjomndye ñꞌeⁿndyo̱?”
\v 15 Juu tsaⁿꞌñeeⁿ mꞌmo̱o̱ⁿ cwii cuarto tꞌmaⁿ wꞌaa nandye
teicantyjooꞌ. Maniom canda̱a̱ꞌ ꞌnaⁿ na macaⁿnaꞌ na nncuaa
xuee. Joꞌ calajndaaꞌndyoꞌ nantquie na nlcwaaꞌa ñꞌeⁿndyoꞌ.
\p
\v 16 Ndoꞌ tyꞌe we naⁿꞌñeeⁿ. Quia na tquiena tsjoomꞌñeeⁿ
jliuna chaꞌxjeⁿ na jnda̱ tsoom nda̱a̱na. Joꞌ joꞌ jlaꞌjndaaꞌndyena
nantquie na nlcwaꞌna na nlaꞌtꞌmaaⁿꞌndyena xuee pascua.
\p
\v 17 Cweꞌ tmaaⁿya, xjeⁿ na tyjeꞌcañoom Jesús ñequio
nnꞌaⁿ canchooꞌwe na cwilaꞌjomndye ñꞌeⁿñê.
\v 18 Yocheⁿ na meindyuaandyena nacañoomꞌ meiⁿsa na
cwicwaꞌna, tso Jesús nda̱a̱na:
\p —Mayuuꞌcheⁿ candyeꞌyoꞌ nntsjo̱o̱, cwiindyoꞌ ꞌo na macwaꞌ
ñꞌeⁿndyo̱ nñequiaa cwenta ja luee nnꞌaⁿ.
\p
\v 19 Ñꞌoomwaaꞌ jeeⁿ ndyaꞌ seichjooꞌnaꞌ nꞌomna. To̱ꞌna
cwii ndoꞌ cwiindyena taꞌxꞌeena nnoom, jluena:
\p —¿Aa ndyaꞌ nntsꞌaanaꞌ na ja?
\p
\v 20 Quia joꞌ tsoom nda̱a̱na:
\p —Cwii ꞌo na canchooꞌwendyoꞌ, cwii tsꞌaⁿ na cwinchjeendyô̱
tyooꞌ ñꞌeⁿñe tsꞌom xio jom nñequiaaⁿ cwenta ja.
\v 21 Ee na mayuuꞌcheⁿ, ja na cwiluiindyo̱ tsꞌaⁿ na jnaⁿ
cañoomꞌluee, maxjeⁿ wjaañꞌoomnaꞌ ja na nncꞌio̱ chaꞌxjeⁿ
na matso ljeii ꞌnaaⁿꞌ Tyꞌo̱o̱tsꞌom. Sa̱a̱ jeeⁿ ntyꞌiaaꞌñe
tsꞌaⁿ na mañequiaa cwenta ja, yaticheⁿ xeⁿ tîcaluiiñe
tsaⁿꞌñeeⁿ.
\p
\v 22 Yocheⁿ na cwicwaꞌna, toꞌñom Jesús tyooꞌ, tquiaaⁿ
na quianlꞌuaaꞌ Tyꞌo̱o̱tsꞌom. Jnda̱ joꞌ tyjeeⁿ juunaꞌ, tquiaaⁿ
nda̱a̱na. Tsoom:
\p —Catoꞌñoomꞌyoꞌ, cwaꞌyoꞌ tyooꞌwaa, ee cwiluiiñenaꞌ seiiꞌa.
\p
\v 23 Mati toꞌñoom cwii waso na ñjom ndaa winom. Jnda̱
na tquiaaⁿ na quianlꞌuaaꞌ Tyꞌo̱o̱tsꞌom, quia joꞌ tquiaaⁿ
juunaꞌ nda̱a̱na, chaꞌtsondyena ta̱na.
\v 24 Ndoꞌ tsoom nda̱a̱na:
\p —Ndaa winomwaa cwiluiiñenaꞌ nioomꞌa na nnquioo na
nncwjiꞌnꞌmaaⁿndyo̱ jndyendye nnꞌaⁿ. Ñꞌeⁿ juunaꞌ maqua̱ⁿtya̱ⁿya
ñꞌoom xco.
\v 25 Candyeꞌyoꞌ nntsjo̱o̱ na mayuuꞌcheⁿ taxocꞌuanndaꞌa
winom hasta juu xuee na nncꞌuaxco̱ juunaꞌ quia na nntsa̱ꞌntjom
Tyꞌo̱o̱tsꞌom.
\s Jesús matseicañeeⁿ na nncwjiꞌñe Pedro
\r (Mt. 26:30-35; Lc. 22:31-34; Jn. 13:36-38)
\p
\v 26 Ndoꞌ jnda̱ na tana luantsa, jluiꞌna joꞌ joꞌ. Tyꞌena
ta Olivos.
\v 27 Quia joꞌ tso Jesús nda̱a̱na:
\p —Tsjom jeꞌ chaꞌtsondyoꞌ ꞌo nntjeiꞌndyoꞌ ñꞌeⁿndyo̱.
Ee ljeii ꞌnaaⁿꞌ Tyꞌo̱o̱tsꞌom matsonaꞌ: “Nntseicua̱ꞌa tsꞌaⁿ
na machꞌee cwenta canmaⁿ, ndoꞌ canmaⁿ ntsmeiiⁿꞌeⁿ nntꞌoomꞌndyeyoꞌ.”
\p
\v 28 Sa̱a̱ tso Jesús:
\p —Ndoꞌ ja quia jnda̱ na mawando̱ꞌxco̱ nncjo̱jndya̱a̱ tsꞌo̱ndaa
Galilea, xeⁿ jnda̱ nntsaantyjo̱ꞌyoꞌ.
\p
\v 29 Quia joꞌ tso Pedro nnoom:
\p —Meiiⁿ chaꞌtsondye naⁿmꞌaⁿꞌ nntjeiiꞌndyena ñꞌeⁿndyuꞌ,
sa̱a̱ ja tijoom cwjiꞌndyo̱ ñꞌeⁿndyuꞌ.
\p
\v 30 Tꞌo̱ Jesús, tsoom nnom:
\p —Ñꞌoom na mayuuꞌ matsjo̱o̱ njomꞌ, tsjom jeꞌ cwii tjo̱o̱cheⁿ
na nnda̱a̱ꞌ we ndiiꞌ na matseixuaa caxtijndyo, sa̱a̱ ꞌu xjeⁿꞌñeeⁿ
jnda̱ ndyee ndiiꞌ jnda̱ tjeiꞌndyuꞌ ñꞌeⁿndyo̱.
\p
\v 31 Sa̱a̱ Pedro yacheⁿ jndeiiꞌ ñꞌoom tꞌo̱o̱ⁿ:
\p —Meiiⁿ cꞌio̱ ñꞌeⁿndyuꞌ, sa̱a̱ tijoom cwjiꞌndyo̱ cantyja
ꞌnaⁿꞌ.
\p Ndoꞌ chaꞌtso ncꞌiaaⁿꞌaⁿ majoꞌti jluena.
\s Getsemaní matseineiⁿ Jesús nnom Tyꞌo̱o̱tsꞌom
\r (Mt. 26:36-46; Lc. 22:39-46)
\p
\v 32 Quia joꞌ tquiena cwii joo na jndyu Getsemaní.
Tsoom nda̱a̱na:
\p —Cwindyuaandyoꞌ ñjaaⁿñe yocheⁿ na jo̱ luaaꞌ na nntseina̱ⁿya
nnom Tyꞌo̱o̱tsꞌom.
\p
\v 33 Joꞌ chii tjatyeeⁿ, tjañꞌoom Pedro ñꞌeⁿ Jacobo
ñꞌeⁿ Juan. Ndoꞌ jnaⁿnaꞌ na tꞌmaⁿ matseiꞌndaaꞌnaꞌ ntyjeeⁿ
ndoꞌ jeeⁿ matseichjooꞌnaꞌ tsꞌoom.
\v 34 Tsoom nda̱a̱ naⁿꞌñeeⁿ:
\p —Jeeⁿ matseichjooꞌnaꞌ tsꞌo̱o̱ⁿ hasta jom ndyoweꞌ tsꞌo̱o̱ⁿ.
Caljooꞌndyoꞌ ljooñe. Cꞌomꞌcꞌeendyoꞌ, nchii cwindaꞌyoꞌ.
\p
\v 35 Quia joꞌ tjatjatyeeⁿcheⁿ, tjacwanquioom nomtyuaa.
Tyocaaⁿ nnom Tyꞌo̱o̱tsꞌom xeⁿ wanaaⁿ tintjoom nawiꞌ na
meiⁿndooꞌnaꞌ jom juu xjeⁿꞌñeeⁿ.
\v 36 Tsoom:
\p —Tsotya̱ya, ꞌu chaꞌtso nnda̱a̱ nntsaꞌ. Catseicandyaandyuꞌ
ja na ticwino̱o̱ⁿya nawiꞌwaa. Sa̱a̱ catsaꞌ chaꞌxjeⁿ na lꞌue
tsꞌomꞌ nncuꞌ nchii chaꞌxjeⁿ na lꞌue tsꞌo̱o̱ⁿ ja.
\p
\v 37 Quia joꞌ jndyolcweꞌ Jesús na mꞌaⁿ ndyee naⁿꞌñeeⁿ.
Ndoꞌ ljeiiⁿ na cwindana. Tsoom nnom Pedro:
\p —Aa ndiꞌ Simón, ¿aa waꞌtsuꞌ? ¿Aa maxjeⁿ tîcanda̱a̱ nntsaꞌ
na ticatsuꞌ meiⁿ ñeꞌcwii hora?
\v 38 Ñequiiꞌcheⁿ cꞌomꞌcꞌeendyoꞌ na calaneiⁿꞌyoꞌ nnom
Tyꞌo̱o̱tsꞌom cha ticjaachuunaꞌ ꞌo quia na ñeꞌcatsꞌaanaꞌ
xjeⁿ ꞌo. Jeeⁿ mꞌaaⁿcꞌeeꞌ tsꞌom tsꞌaⁿ na nntsꞌaa yuu
na ya, sa̱a̱ ncꞌe na tsꞌaⁿ tseixmaⁿ, tileicanaaⁿñe na nntsꞌaa
na ljoꞌ.
\p
\v 39 Jnda̱ joꞌ cwiicheⁿ ndiiꞌ tjannaaⁿꞌaⁿ. Mañejooti
ñꞌoom seineiiⁿ nnom Tyꞌo̱o̱tsꞌom.
\v 40 Quia na jndyolcweꞌnnaaⁿꞌaⁿ na mꞌaⁿna, majoꞌti
ljeiiⁿ na cwindana, ee jeeⁿ tyeⁿ waa na maleichuu tsaⁿtsjom
joona. Ndoꞌ meiⁿ cweꞌ ticaliuna ljoꞌ nluena nnoom.
\v 41 Tjannaaⁿꞌaⁿ na nntseineiiⁿ nnom Tyꞌo̱o̱tsꞌom ndoꞌ
quia tyjeeⁿꞌeⁿ na jnda̱ ndyee ndiiꞌ na mꞌaⁿna, tsoom nda̱a̱na:
\p —Cwa ndicwaⁿ cwindaꞌyoꞌ na cwitaꞌjndyeeꞌyoꞌ. Maleiꞌtyeⁿ.
Jnda̱ tueꞌntyjo̱ xjeⁿ ꞌnaⁿya. Jeꞌ manntꞌue nnꞌaⁿ na wiꞌndye
ja na cwiluiindyo̱ tsꞌaⁿ na jnaⁿ cañoomꞌluee.
\v 42 Quicantyjaꞌyoꞌ. Cjaaya. Luaaꞌ mandyocwjeeꞌcañoom
juu tsꞌaⁿ na tjacatio cwenta ja luee nnꞌaⁿ.
\s Tꞌuena Jesús
\r (Mt. 26:47-56; Lc. 22:47-53; Jn. 18:2-11)
\p
\v 43 Ndicwaⁿ matseineiⁿ Jesús ndoꞌ tyjeeꞌcañoom Judas,
cwii joo nnꞌaⁿ na canchooꞌwendye. Ñꞌeeⁿ cwii tmaaⁿꞌ
nnꞌaⁿ ñꞌeⁿñê na cwileiꞌcho ncjo espadas ñequio nꞌoom
nchꞌio. Naⁿꞌñeeⁿ nnꞌaⁿ ꞌnaaⁿ ntyee na cwiluiitquiendye,
ñequio nnꞌaⁿ na cwitꞌmo̱o̱ⁿ ljeii na tqueⁿ Moisés ñequio
nnꞌaⁿ na cwiluiitquiendye naquiiꞌ tsjoom.
\v 44 Ndoꞌ Judas, tsꞌaⁿ na tquiaa cwenta jom luee naⁿꞌñeeⁿ,
jnda̱ tꞌmo̱o̱ⁿ ꞌnaaⁿ nda̱a̱na chiuu nntsꞌaaⁿ. Tsoom:
\p —Juu tsꞌaⁿ na nncꞌua ntsmaⁿꞌ, majom joꞌ. Tyeⁿ catꞌueꞌyoꞌ
jom ndoꞌ tsaañꞌomꞌyoꞌ jom. Calꞌaꞌyoꞌ cwenta na ticalacanomꞌyoꞌ
jom.
\p
\v 45 Ndoꞌ quia tquieꞌcañomna Jesús, mantyja seicandyooꞌñê,
tsoom nnom Jesús:
\p —Xmaⁿndyuꞌ Maestro.
\p Ndoꞌ tꞌom ntsmaⁿꞌ tsaⁿꞌñeeⁿ.
\v 46 Quia joꞌ jlaꞌcjaa lueena Jesús. Tyeⁿ tꞌuena jom.
\p
\v 47 Cwii tsꞌaⁿ na matseijomñe ñꞌeⁿ Jesús na meintyjeeꞌ
joꞌ tjeiiⁿꞌeⁿ xjo espada ꞌnaaⁿꞌaⁿ. Tioom juunaꞌ mosooꞌ
nquii tyee na cwiluiitquieñe. Jno̱ⁿ tsuaꞌqui.
\v 48 Ndoꞌ tso Jesús nda̱a̱na:
\p —Jndaꞌjom tquioꞌcatꞌueꞌyoꞌ ja chaꞌcwijom tquioꞌyoꞌ
nacjooꞌ cwii tsaⁿcanchꞌue na choꞌyoꞌ ncjo espadas ñꞌeⁿ
nꞌoom nchꞌio.
\v 49 ꞌIo ndii ꞌio ñetꞌo̱o̱ⁿya quiiꞌntaaⁿꞌyoꞌ na ñetꞌmo̱o̱ⁿya
nda̱a̱ꞌyoꞌ naquiiꞌ watsꞌom tꞌmaⁿ sa̱a̱ tîcatꞌueꞌyoꞌ ja.
Ñecuaa ee cwiluii na luaaꞌ cha catseicanda̱a̱ꞌñenaꞌ ljeii
ꞌnaaⁿꞌ Tyꞌo̱o̱tsꞌom na waa.
\p
\v 50 Quia joꞌ chaꞌtsondye nnꞌaⁿ na cwilaꞌjomndye ñꞌeⁿ
Jesús, jleiꞌnomna, ꞌndyena jom na ñenqueⁿ.
\s Cwii tsaⁿsꞌandyua na jleinom
\p
\v 51 Ndoꞌ joꞌ joꞌ mꞌaaⁿ cwii tsaⁿsꞌandyua na tjantyjo̱o̱ⁿ
naxeⁿꞌ Jesús. Macanda̱ chuꞌtyjooñê cwii sábana. Mati
jom tꞌue naⁿꞌñeeⁿ.
\v 52 Sa̱a̱ jom jeꞌ jluiiꞌñê naquiiꞌ sábana ꞌnaaⁿꞌaⁿ,
ꞌñeeⁿ juunaꞌ, jleiꞌnoom na ñecaseiꞌñê.
\s ꞌOoqueⁿna Jesús luee naⁿmanꞌiaaⁿ cwentaa nnꞌaⁿ judíos
\r (Mt. 26:57-68; Lc. 22:54-55, 63-71; Jn. 18:12-14, 19-24)
\p
\v 53 Quia joꞌ tyꞌeñꞌomna Jesús jo nnom nquii tyee
na cwiluiitquieñe nda̱a̱ ntyjentyeeñe. Joꞌ joꞌ tjomndye
chaꞌtsondye ntyee na cwiluiitquiendye ñequio nnꞌaⁿ na
cwiluiitquiendye naquiiꞌ tsjoom ñequio nnꞌaⁿ na cwitꞌmo̱o̱ⁿ
ljeii na tqueⁿ Moisés.
\v 54 Ndoꞌ Pedro tquiacheⁿ tquia tjantyjo̱o̱ⁿ. Macanda̱
tueeꞌtyeeⁿ tachꞌeeⁿꞌ waaꞌ tyee na cwiluiitquieñe. Joꞌ
joꞌ tjacjom nacañoom nnꞌaⁿ na cwindyeꞌntjom watsꞌom
tꞌmaⁿ. Tyotseiwiñê ꞌndyoo chom.
\p
\v 55 Quia joꞌ ntyee na cwiluiitquiendye ñequio chaꞌtsondye
naⁿmanꞌiaaⁿ cwentaa nnꞌaⁿ judíos tyolꞌueena nnꞌaⁿ na
calue ñꞌoom cantu nacjooꞌ Jesús cha nnda̱a̱ nleijndaaꞌ
jnaaⁿꞌaⁿ na cueeⁿꞌeⁿ. Sa̱a̱ tileicaliuna.
\v 56 Ee majndye nnꞌaⁿ tyꞌenquia ñꞌoom na cweꞌ cantu
sa̱a̱ tiñecwii ñꞌoom tquiana joꞌ chii ticaluiꞌyuuꞌ ñꞌoomꞌñeeⁿ
nacjoomꞌm.
\v 57 Jnda̱ joꞌ teiꞌcantyja ntꞌomcheⁿ nnꞌaⁿ na tquia
cwiicheⁿ ñꞌoom na tiyuuꞌ nacjoomꞌm, jluena:
\p
\v 58 —Jâ jndya̱a̱yâ na tso tsaⁿmꞌaaⁿꞌ na jom nntseityueeⁿꞌeⁿ
watsꞌom tꞌmaⁿwaa na lꞌa nnꞌaⁿ, ndoꞌ ñendyee xuee nntsꞌaaxcoom
cwiicheⁿ na nchii nnꞌaⁿ nlꞌa.
\p
\v 59 Sa̱a̱ meiiⁿ jluena ñꞌoomwaaꞌ, maxjeⁿ ticatjoomꞌ
ñꞌoom.
\p
\v 60 Quia joꞌ teintyjeeꞌ nquii tyee na cwiluiitquieñe
xcwe quiiꞌ ntaaⁿna, taxꞌeeⁿ ꞌndyoo Jesús, tsoom:
\p —¿Aa maxjeⁿ meiⁿcwii ñꞌoom ticꞌo̱ꞌ? ¿Chiuu waayuu cantyja
ꞌnaaⁿꞌ ñꞌoom na cwitueeꞌna nacjoꞌ?
\p
\v 61 Sa̱a̱ Jesús ñemaaⁿꞌcheeⁿ mꞌaaⁿ. Meiⁿcwii ñꞌoom
ticꞌo̱o̱ⁿ. Quia joꞌ juu tyee na cwiluiitquieñe taxꞌeeñennaaⁿꞌaⁿ,
tsoom:
\p —¿Aa ꞌu cwiluiindyuꞌ Cristo, Jnda nquii Tyꞌo̱o̱tsꞌom
na cwilaꞌtꞌmaaⁿꞌndyô̱?
\p
\v 62 Tꞌo̱ Jesús, tsoom:
\p —Mayuuꞌ na joꞌ ja. Ndoꞌ nntyꞌiaꞌyoꞌ ja na cwiluiindyo̱
tsꞌaⁿ na jnaⁿ cañoomꞌluee na nncwaꞌcatya̱ⁿ ntyjaaꞌ Tyꞌo̱o̱tsꞌom
ntyjaya na jom matseixmaⁿñꞌeeⁿ chaꞌtso nnom najnda̱ na
nndyo̱cua̱ya, na nnaaⁿ cañoomꞌluee ñequio nchquiu.
\p
\v 63 Quia joꞌ juu tyee na cwiluiitquieñe jndiiꞌñê
tscaꞌnnoom na lioomꞌm, tsoom:
\p —¿Aa cwimacaⁿtinaꞌ ꞌñeeⁿ nñequiotjeiꞌyuuꞌndyeti jnaaⁿꞌaⁿ?
\v 64 ꞌO macwindyeꞌyoꞌ ñꞌoom ntjeiⁿ na matseineiiⁿ
nacjooꞌ Tyꞌo̱o̱tsꞌom. ¿Chiuu cwilatiuuꞌyoꞌ ñꞌeⁿñê?
\p Ndoꞌ chaꞌtsondyena ñeꞌcwii jlaꞌjomndyena na waa jnaaⁿꞌaⁿ
ndoꞌ tseixmaaⁿ na cueeⁿꞌeⁿ.
\p
\v 65 Cwantindyena to̱ꞌna na tyojñomna ndaajnaⁿꞌ jom.
Jlaꞌcata̱ꞌna nnoom, tyotmeiiⁿꞌna ndaꞌ jom, jluena:
\p —Cjaaweeꞌ ꞌndyoꞌ ꞌñeeⁿ tquiaa ꞌu.
\p Mati nnꞌaⁿ na cwilꞌa cwenta watsꞌom tyoñeꞌquiana ndaꞌ
watmeiiⁿ nnoom.
\s Macwjiꞌñe Pedro cantyja ꞌnaaⁿꞌ Jesús
\r (Mt. 26:69-75; Lc. 22:56-62; Jn. 18:15-18, 25-29)
\p
\v 66 Yocheⁿ na mꞌaaⁿ Pedro jo nacje, tachꞌeⁿ wꞌaaꞌñeeⁿ,
tjantyjaaꞌ cwii yuscu jom na mandiꞌntjom nnom tyee na
cwiluiitquieñe.
\v 67 Quia na ljeiiⁿ Pedro na matseiwiñe ꞌndyoo chom,
quiee tyontyꞌiaaⁿꞌaⁿ tsaⁿꞌñeeⁿ. Tsoom:
\p —ꞌU mati ñeñꞌeⁿꞌ ñꞌeⁿ Jesús, tsꞌaⁿ tsjoom Nazaret.
\p
\v 68 Sa̱a̱ tjeiꞌñe Pedro, tsoom:
\p —Ja ticwajnaⁿꞌa tsaⁿꞌñeeⁿ. Meiⁿchjoo ticaljeiiya ñꞌoom
na matsuꞌ luaaꞌ.
\p Jnda̱ joꞌ teiño̱o̱ⁿ nacañoom nnꞌaⁿ, tjaaⁿ yuu waa ꞌndyootsꞌatiom.
Xjeⁿꞌñeeⁿ mana seixuaa caxtijndyo.
\v 69 Ndoꞌ majuu yuscu na mandiꞌntjom, cwiicheⁿ cwii
ndiiꞌ ntyꞌiaaꞌnnaaⁿꞌaⁿ Pedro. To̱o̱ⁿꞌo̱ⁿ na tsonnaaⁿꞌaⁿ
nda̱a̱ nnꞌaⁿ na mꞌaⁿ joꞌ joꞌ:
\p —Tsaⁿmꞌaaⁿꞌ maxjeⁿ cwiindye joona jom.
\p
\v 70 Ndoꞌ Pedro tjeiꞌñennaaⁿꞌaⁿ. Ndoꞌ tiyocheⁿ majluenndaꞌ
nnꞌaⁿ na meintyjeeꞌ joꞌ joꞌ nnoom:
\p —Mayuuꞌcheⁿ cwiluiindyuꞌ cwii joona. Tsꞌaⁿ Galilea
ꞌu ee ljoꞌyu ñꞌoom na matseiꞌneiⁿꞌ chaꞌna cwilaꞌneiⁿ
joona.
\p
\v 71 Quia joꞌ to̱o̱ⁿꞌo̱ⁿ na tjuꞌ cheⁿnqueⁿ ñꞌomwiꞌ nacjoomꞌm,
ndoꞌ tsoom na ntyjiicheⁿ Tyꞌo̱o̱tsꞌom na mayomꞌm. Tsoom:
\p —Meiⁿchjoo ticwajnaⁿꞌa tsꞌaⁿ na cwinduꞌyoꞌ luaaꞌ.
\p
\v 72 Ndoꞌ mañoomꞌ seixuaa caxtijndyo na jnda̱ we ndiiꞌ.
Quia joꞌ tjañjoomꞌ tsꞌom Pedro ñꞌoom na tso Jesús nnoom:
“Cwii tjo̱o̱cheⁿ na nntseixuaa caxtijndyo we ndiiꞌ, sa̱a̱
ꞌu jeꞌ jnda̱ ndyee ndiiꞌ macwjiꞌndyuꞌ cantyja ꞌnaⁿya.”
Ndoꞌ quia tjañjoomꞌ tsꞌoom ñꞌoommeiⁿꞌ, jeeⁿ ndyaꞌ tyotyꞌioom.
\c 15
\s ꞌOoñꞌomna Jesús na mꞌaaⁿ Pilato
\r (Mt. 27:1-2, 11-14; Lc. 23:1-5; Jn. 18:28-38)
\p
\v 1 Ndoꞌ na jaawixuee ntyee na cwiluiitquiendye tjomndyena
ñequio nnꞌaⁿ na cwiluiitquiendye naquiiꞌ tsjoom ñequio
nnꞌaⁿ na cwitꞌmo̱o̱ⁿ ljeii na tqueⁿ Moisés ñequio chaꞌtso
naⁿmanꞌiaaⁿ cwentaa nnꞌaⁿ judíos. Jlaꞌjndaaꞌndyena.
Jnda̱ joꞌ jlaꞌtyeⁿna Jesús, tyꞌeñꞌomna jom. Tyꞌecatioona
cwenta jom lꞌo̱ Pilato.
\v 2 Ndyeyu taxꞌee Pilato nnoom, tso:
\p —¿Aa ꞌu cwiluiindyuꞌ rey cwentaa nnꞌaⁿ judíos?
\p Ndoꞌ tꞌo̱o̱ⁿ:
\p —Majoꞌndyo chaꞌxjeⁿ na matsuꞌ.
\p
\v 3 Ndoꞌ ntyee na cwiluiitquiendye jndye jnaaⁿꞌaⁿ
tquiana.
\v 4 Quia joꞌ taxꞌeenndaꞌ Pilato nnoom, tso:
\p —¿Aa maxjeⁿ meiⁿcwii ñꞌoom xocꞌo̱ꞌ? Queⁿꞌ cwenta na
jndye jnaⁿꞌ cwiluena nacjoꞌ.
\p
\v 5 Sa̱a̱ tjaa na tꞌo̱ti Jesús hasta tquiaanaꞌ na jeeⁿ
tyomꞌaaⁿꞌ tsꞌom Pilato.
\s Cwiwijndaaꞌtyeⁿ na nncueꞌ Jesús
\r (Mt. 27:15-31; Lc. 23:13-25; Jn. 18:38–19:16)
\p
\v 6 Ndoꞌ ticwii chu na cwiweeꞌ xuee pascua waa costumbre
na matseicandyaañe Pilato meiⁿcwiꞌñeeⁿcheⁿ pra̱so na
lꞌue nꞌom nnꞌaⁿ.
\v 7 Quia ljoꞌcheⁿ mꞌaaⁿ cwii tsꞌaⁿ na jndyu Barrabás
wꞌaancjo ñequio ntꞌomcheⁿ pra̱so. Joona jlaꞌwendyena
nacjooꞌ gobiernom, ndoꞌ jlaꞌcwjeena nnꞌaⁿ.
\v 8 Tyꞌentyjaaꞌ cwii tmaaⁿꞌ nnꞌaⁿ na mꞌaaⁿ Pilato.
To̱ꞌna na tyotaⁿna na catsꞌaaⁿ chaꞌxjeⁿ quichꞌeeⁿ na
nntseicandyaañê cwii tsꞌaⁿ.
\v 9 Quia joꞌ tso Pilato nda̱a̱na:
\p —¿Aa lꞌue nꞌomꞌyoꞌ na catseicandyaandyo̱ juu rey cwenta
ꞌo nnꞌaⁿ judíos?
\p
\v 10 Luaaꞌ tsoom ee jnda̱ seiꞌno̱o̱ⁿꞌo̱ⁿ na joo ntyee
na cwiluiitquiendye ta̱a̱ꞌ nꞌomna Jesús, joꞌ na tyꞌecatioona
tsaⁿꞌñeeⁿ lꞌo̱o̱ⁿ.
\v 11 Ndoꞌ joona tyolaꞌjndo̱ꞌna nꞌom nnꞌaⁿ na jndyendye
na cataⁿna nnom Pilato na catseicandyaañê Barrabás, nchii
Jesús.
\v 12 Quia joꞌ taxꞌeenndaꞌ Pilato nda̱a̱ nnꞌaⁿ na jndyendye,
tsoom:
\p —Ndoꞌ ¿ljoꞌ lꞌue nꞌomꞌyoꞌ na catsꞌaaya ñꞌeⁿ juu tsꞌaⁿ
na cwinduꞌyoꞌ na cwiluiiñe rey cwentaꞌ ꞌo nnꞌaⁿ judíos?
\p
\v 13 Tacwaxua ndyueena, jluena:
\p —Catyꞌiomꞌ jom tsꞌoomꞌnaaⁿ.
\p
\v 14 Taxꞌee Pilato nda̱a̱na:
\p —¿Ljoꞌ jeeⁿ tisꞌa sꞌaaⁿ nquiuꞌyoꞌ?
\p Sa̱a̱ joona ñeꞌquiiꞌcheⁿ najndeii tyolaꞌxuaana, jluena:
\p —Catyꞌiomꞌ jom tsꞌoomꞌnaaⁿ.
\p
\v 15 Quia joꞌ Pilato, cweꞌ ee na lꞌue tsꞌoom na calue
nnꞌaⁿ na ya tsꞌaⁿñê, joꞌ na seicandyaañê Barrabás. Ndoꞌ
sa̱ꞌntjoom na catjaaꞌ sondaro Jesús ñꞌeⁿ tjaⁿtseiꞌ. Jnda̱
joꞌ tquiaaⁿ juu lueena na catyꞌioomna juu tsꞌoomꞌnaaⁿ.
\p
\v 16 Ndoꞌ tyꞌeñꞌom sondaroꞌñeeⁿ Jesús naquiiꞌcheⁿ
watsꞌiaaⁿ cwentaaꞌ gobiernom. Joꞌ joꞌ tjomndye chaꞌtso
ncꞌiaana.
\v 17 Jlaꞌcweena cwii liaa colo catsiooꞌ jom. Tyolaꞌtyjoondyena
lꞌo̱o̱ nioom, lꞌana cwii tsei, tioomna juunaꞌ xqueeⁿ.
\v 18 Jnda̱ joꞌ to̱ꞌna, ndooꞌ na cwilaꞌtꞌmaaⁿꞌndyena jom,
jluena:
\p —Catseitꞌmaaⁿꞌñenaꞌ ꞌu na cwiluiindyuꞌ rey cwentaa
nnꞌaⁿ judíos.
\p
\v 19 Ndoꞌ tyotmeiiⁿꞌna tsꞌoom xqueeⁿ. Tyojñomna ndaajnaⁿꞌ
jom, tyotaꞌna cantyena jo nnoom chaꞌcwijom cwilaꞌtꞌmaaⁿꞌndyena
jom.
\v 20 Quia na jnda̱ jlaꞌjnaaⁿꞌñꞌeⁿna jom, quia joꞌ tjeiiꞌna
liaa catsiooꞌ. Jlaꞌcweenndaꞌna jom liaⁿꞌaⁿ. Jnda̱ joꞌ
tyꞌeñꞌomna jom na nntyꞌioomna jom tsꞌoomꞌnaaⁿ.
\s Cwityꞌioomna Jesús tsꞌoomꞌnaaⁿ
\r (Mt. 27:32-44; Lc. 23:26-43; Jn. 19:17-27)
\p
\v 21 Xcwe na cwiꞌoocaluiꞌna naquiiꞌ tsjoom ndoꞌ tjomndyena
tsꞌaⁿ tsjoom Cirene na jndyu Simón na jnaⁿ jnda̱a̱. Jom
tsotye Alejandro ñequio Rufo. Lꞌa sondaro na jndeiꞌnaꞌ
cjaañꞌoom tsꞌoom na nñoom Jesús.
\p
\v 22 Quia joꞌ tyꞌeñꞌomna Jesús Gólgota. Ñꞌoomwaaꞌ
maꞌmo̱ⁿnaꞌ cwii ta na jndyunaꞌ Tseiꞌxqueⁿ Tsꞌoo.
\v 23 Ndoꞌ tquiana winom na nncꞌom na tjoomꞌnaꞌ ñequio
mirra. Sa̱a̱ jom tîcoꞌñoom juunaꞌ.
\v 24 Jnda̱ chii tyꞌioomna jom tsꞌoomꞌnaaⁿ. Ndoꞌ sondaro
tyoꞌoona xꞌiaa, cha nntyꞌiaana cwaaⁿ liaⁿꞌaⁿ nleijnoomꞌ
cwii cwii joona. Laaꞌtiꞌ tꞌoomna liaⁿꞌaⁿ.
\p
\v 25 Jnda̱ tueeꞌ chaꞌna ñjeeⁿ nacwitsjoom quia tyꞌioomna
jom tsꞌoomꞌnaaⁿ.
\v 26 Ndoꞌ jnaaⁿꞌaⁿ na teiljeii luaa matsonaꞌ: “Rey
cwenta nnꞌaⁿ judíos.”
\v 27 Mati tyꞌioomna we naⁿcantyꞌue nacjoo noomꞌnaaⁿ.
Cwii tsaⁿꞌñeeⁿ ntyjaaⁿꞌaⁿ ntyjaya ndoꞌ cwiicheⁿ tsaⁿꞌñeeⁿ
ntyjatymaaⁿꞌ.
\v 28 Ndoꞌ na lꞌana na ljoꞌ, seicanda̱a̱ꞌñenaꞌ na matso
ljeii ꞌnaaⁿꞌ Tyꞌo̱o̱tsꞌom: “Seicañꞌeⁿyuunaꞌ jom quiiꞌntaaⁿ
nnꞌaⁿ na wiꞌndye.”
\p
\v 29 Nnꞌaⁿ na tyowinom joꞌ joꞌ, tyolaꞌjnaaⁿꞌna jom.
Tyolaꞌcaandyena nqueⁿna, tyoluena:
\p —ꞌU jeꞌ, na nntseityuiꞌ watsꞌom tꞌmaⁿ ꞌnaaⁿyâ ndoꞌ
ñendyee xuee nntseiweꞌnndaꞌ juunaꞌ,
\v 30 cwjiꞌnꞌmaaⁿndyuꞌ cheⁿnncuꞌ. Candyoꞌcueꞌ na ñoomꞌ
tsꞌoomꞌnaaⁿwaaꞌ.
\p
\v 31 Mati ntyee na cwiluiitquiendye ñequio nnꞌaⁿ na
cwitꞌmo̱o̱ⁿ ljeii na tqueⁿ Moisés malaaꞌtiꞌ tyolaꞌjnaaⁿꞌna
jom. Jluena:
\p —Jeeⁿ ya ñetjeiꞌnꞌmaaⁿñe tsaⁿmꞌaaⁿꞌ ntꞌomcheⁿ nnꞌaⁿ
sa̱a̱ tileicanda̱a̱ nncwjiꞌnꞌmaaⁿñe cheⁿnqueⁿ.
\v 32 Jom na matsoom na cwiluiiñê Cristo ndoꞌ Rey cwentaa
jaa nnꞌaⁿ Israel, cwa candyocueeⁿ na ñoom tsꞌoomꞌnaaⁿ
cha nntyꞌiaaya quia joꞌ nlayuuꞌa ñꞌeⁿñê.
\p Ndoꞌ mati we nnꞌaⁿ na ñom noomꞌnaaⁿ ñꞌeⁿñê tyolaꞌjnaaⁿꞌna
jom.
\s Tquiaañe Jesús na tueeⁿꞌeⁿ
\r (Mt. 27:45-56; Lc. 23:44-49; Jn. 19:28-30)
\p
\v 33 Quia na jnda̱ tueeꞌ na quiajmeiⁿꞌ, teijaaⁿñe tsjoomnancue
hasta na ndyee na matmaaⁿ.
\v 34 Juu xjeⁿꞌñeeⁿ jndeii seixuaa Jesús, tsoom:
\p —Eloi, Eloi, ¿lama sabactani? (Ñꞌoommeiiⁿ matsonaꞌ:
Tyꞌo̱o̱tsꞌomya, Tyꞌo̱o̱tsꞌomya, ¿chiuu na maꞌndiiꞌ ja?)
\p
\v 35 Ntꞌom nnꞌaⁿ na meintyjeeꞌ nndyooꞌ nacañomꞌm, quia
jndyena na seixuaⁿ, jluena:
\p —Aa ndyeꞌyoꞌ, macwaaⁿ profeta Elías.
\p
\v 36 Quia joꞌ jleinom cwii tsꞌaⁿꞌñeeⁿ, jndyoñꞌoom cwii
ꞌnaⁿ na ya mawꞌanaꞌ ndaa. Nchjeeñê juunaꞌ naquiiꞌ winom
na ta̱. Tjaaꞌñê juunaꞌ nnom cwii tsꞌoom, chii tyꞌioom
juunaꞌ ꞌndyoo Jesús na cateiiꞌñe. Tsoom:
\p —Cwa jeꞌ nntyꞌiaaya aa nncwjeeꞌcañoom Elías na nncwjiiꞌñe
jom na ñoom tsꞌoomꞌnaaⁿ.
\p
\v 37 Jnda̱ na seixuaa Jesús jndeii mana tueeⁿꞌeⁿ.
\v 38 Ndoꞌ liaa na ntyjatyꞌio na matseicuꞌnaꞌ yuu na
ljuꞌti naquiiꞌcheⁿ watsꞌom tꞌmaⁿ, jndiiꞌtconaꞌ hasta
xjeⁿ nomtyuaacheⁿ.
\v 39 Juu capeitaⁿ na meintyjeeꞌ ndyeyu jo nnom Jesús,
quia jñeeⁿ na seixuaa ndoꞌ ntyꞌiaaⁿꞌaⁿ na luaaꞌ tuii
na tueꞌ tsaⁿꞌñeeⁿ, quia joꞌ tsoom:
\p —Mayuuꞌcheⁿ tsaⁿmꞌaaⁿꞌ cwiluiiñê Jnda Tyꞌo̱o̱tsꞌom.
\p
\v 40 Mati joꞌ joꞌ meintyjeeꞌtquia ntꞌom yolcu na jeeⁿ
cwintyꞌiaa na ljoꞌ tuii. Quiiꞌntaaⁿ joona mꞌaaⁿ María
Magdalena ñequio Salomé ñequio cwiicheⁿ María, tsondyee
José ñꞌeⁿ Jacobo, tsaⁿ na titquieñeti.
\v 41 Joo yolcumꞌaⁿꞌ tyocañꞌeeⁿna ñꞌeⁿ Jesús quia ñetꞌoom
tsꞌo̱ndaa Galilea. Tyondyeꞌntjomna nnoom. Ndoꞌ mati joꞌ
joꞌ meintyjeeꞌ jndye ntꞌomcheⁿ yolcu na jnaⁿ Galilea
na ñencwi tquiowana Jerusalén ñꞌeⁿ Jesús.
\s ꞌOocatꞌiuuna Jesús
\r (Mt. 27:57-61; Lc. 23:50-56; Jn. 19:38-42)
\p
\v 42 Tmaaⁿndye nnꞌaⁿ joꞌ joꞌ. Ndoꞌ juu xjeⁿꞌñeeⁿ xuee
na cwilaꞌjndaaꞌndye nnꞌaⁿ jndíos ꞌnaⁿ na nlcaⁿnaꞌ joona
ee jnda̱ jnaⁿnaꞌ xuee na nntaꞌjndyeena.
\v 43 Mati joꞌ joꞌ mꞌaaⁿ cwii tsꞌaⁿ tsjoom Arimatea
na jndyu José. Jom tꞌmaⁿ cwiluiiñê naquiiꞌ tmaaⁿꞌ naⁿmanꞌiaaⁿ
cwentaa nnꞌaⁿ judíos. Jeeⁿ meinomꞌm xuee na nntyꞌiaaꞌnnoom
na matsa̱ꞌntjom Tyꞌo̱o̱tsꞌom. Ndoꞌ ncꞌe na jnda̱ jaamaaⁿ
chii tjaaⁿ na mꞌaaⁿ Pilato. Tyꞌoomtꞌmaaⁿꞌñê tsꞌoom tjacaaⁿ
seiꞌtsꞌo ꞌnaaⁿꞌ Jesús nnom tsaⁿꞌñeeⁿ.
\v 44 Jeeⁿ seitsaⁿꞌnaꞌ Pilato quia na jñeeⁿ na tyuaaꞌ
tueꞌ Jesús. Ee ntyjeeⁿ yo cwiñom nnꞌaⁿ noomꞌnaaⁿ ndoꞌ
cwiwjena. Joꞌ chii tqueeⁿꞌñê capeitaⁿ, taxꞌeeñê ꞌndyoo
tsaⁿꞌñeeⁿ aa maxjeⁿ jnda̱ tueꞌ Jesús.
\v 45 Ndoꞌ quia na jñeeⁿ ñꞌoom ꞌndyoo capeitaⁿ na mayuuꞌ
na ljoꞌ, quia joꞌ tquiaaⁿ ñꞌoomꞌm na cjaañꞌoom José seiꞌtsꞌo
ꞌnaaⁿꞌ Jesús.
\v 46 Quia joꞌ tjatseijnda José cwii sábana ya, jnda̱
joꞌ tjacatyjeeñê seiꞌtsꞌo ꞌnaaⁿꞌ Jesús, seityjooñê liaaꞌñeeⁿ
juu, ndoꞌ tjacatyꞌioom juu naquiiꞌ tsueꞌtsjo̱ꞌ na tuiiya.
Jnda̱ chii seicuuꞌñê ꞌndyoo tsueꞌtsjo̱ꞌ ñequio cwii tsjo̱ꞌ
tꞌmaⁿ.
\v 47 Ndoꞌ María Magdalena ñequio María, tsondyee José,
ntyꞌiaana na tjacantꞌiuuꞌñe Jesús.
\c 16
\s Cantyja na tandoꞌxco Jesús
\r (Mt. 28:1-10; Lc. 24:1-12; Jn. 20:1-10)
\p
\v 1 Jnda̱ na tjacue ñeꞌquioomꞌ juu xuee na cwitaꞌjndyee
nnꞌaⁿ judíos, tja María Magdalena ñequio Salomé ñequio
María, tsondyee Jacobo, tyꞌelaꞌjndana ncheⁿꞌ cachi na
nncꞌoocatyꞌoomndyena seiꞌtsꞌo ꞌnaaⁿꞌ Jesús.
\v 2 Ndoꞌ cwitsjoomya xuee najndyee smanaⁿ manluiꞌnom
ñeꞌquioomꞌ, tyꞌena yuu waa tseiꞌtsuaaꞌ Jesús.
\v 3 Nato ñjomndyena tyoluecheⁿnquieena nda̱a̱ ntyjeena:
\p —¿ꞌÑeeⁿ ya nnteijndeii jaa na nnquindyo̱ tsjo̱ꞌ ꞌndyoo
tseiꞌtsuaa?
\p
\v 4 Sa̱a̱ quia na jnda̱ tquiena joꞌ, jleintyꞌiaana, jliuna
cwa jnda̱ teindyo̱ tsjo̱ꞌ. Ndoꞌ juunaꞌ jeeⁿ tꞌmaⁿnaꞌ.
\v 5 Ndoꞌ jnda̱ na tyꞌequieꞌna quiiꞌ tseiꞌtsuaaꞌñeeⁿ,
ntyꞌiaana chaꞌcwijom cwii tsaⁿsꞌandyua wacatyeeⁿ ntyjaya.
Cweⁿ cwii liaatco, liaa canchiiꞌ. Jeeⁿ ndyaꞌ nioom tyuena.
\v 6 Tso tsaⁿꞌñeeⁿ nda̱a̱na:
\p —Tintyueꞌyoꞌ. ꞌO cwilꞌueꞌyoꞌ Jesús na jnaⁿ Nazaret,
jom na tyꞌioom nnꞌaⁿ tsꞌoomꞌnaaⁿ. Jnda̱ tandoꞌxcoom na
tueeⁿꞌeⁿ. Tacꞌoomñê ñjaaⁿ. Cantyꞌiaꞌyoꞌ yuu na tqueⁿna
jom.
\v 7 Jeꞌ catsaꞌyoꞌ na mꞌaaⁿ Pedro ñequio ntꞌomcheⁿ
nnꞌaⁿ na cwilaꞌjomndye ñꞌeⁿ Jesús. Calacandiiꞌyoꞌ joona
na nncjaajñeeⁿ Galilea, jnda̱nquia nncꞌoontyjo̱na. Joꞌ
joꞌ nleicwindyena ñꞌeⁿñê chaꞌxjeⁿ jnda̱ tsoom nda̱a̱ꞌyoꞌ.
\p
\v 8 Quia joꞌ jluiꞌna naquiiꞌ tseiꞌtsuaa. Jndeii tyꞌelcweeꞌna
ndoꞌ cwiteindyena, ndooꞌ nquiuna na tanchii joona. Ndoꞌ
cweꞌ na jeeⁿ tyuena, joꞌ na seitsaⁿꞌnaꞌ joona, meiⁿ tîcaluena
nnom meiⁿcwii tsꞌaⁿ chiuu tuii.
\s Teitquiooꞌñe Jesús nnom María Magdalena
\r (Jn. 20:11-18)
\p
\v 9 Mañejuuti cwitsjoom xuee najndyee smanaⁿ quia
na jnda̱ tandoꞌxco Jesús, najndyee teitquiooꞌñê nnom María
Magdalena, tsaⁿ na tjeiiⁿꞌeⁿ ntquieeꞌ jndyetia naquiiꞌ
tsꞌom.
\v 10 Ndoꞌ Maríaꞌñeeⁿ tjatseicañeeⁿ nquiee nnꞌaⁿ na
tyocañꞌeeⁿ ñꞌeⁿ Jesús. Xjeⁿꞌñeeⁿ jeeⁿ xcwe na mꞌaⁿna
na chjooꞌ nꞌomna ndoꞌ cwityueena.
\v 11 Sa̱a̱ quia jndyena na Jesús jnda̱ mawaꞌndoꞌxcoom,
ndoꞌ juu yuscuꞌñeeⁿ jnda̱ ntyꞌiaaꞌnnom jom, maxjeⁿ tîcalaꞌyuꞌna.
\s Teitquiooꞌñe Jesús nda̱a̱ we nnꞌaⁿ na cwilaꞌjomndye ñꞌeⁿñê
\r (Lc. 24:13-35)
\p
\v 12 Jnda̱nquia teitquiooꞌñe Jesús nda̱a̱ we nnꞌaⁿ na
cwilaꞌjomndye ñꞌeⁿñê na cwiꞌoo nato jnda̱a̱, sꞌaanaꞌ na
cwiicheⁿ ljo waaⁿ.
\v 13 Ndoꞌ tyꞌelcweeꞌ naⁿꞌñeeⁿ Jerusalén, tyꞌelaꞌcandiina
ncꞌiaana. Sa̱a̱ meiiⁿ ñꞌomndyuee joona, tjaa ꞌñeeⁿ seiyuꞌ.
\s Majñom Jesús nnꞌaⁿ na cꞌoonquiana ñꞌoomꞌm
\r (Mt. 28:16-20; Lc. 24:36-49; Jn. 20:19-23)
\p
\v 14 Jnda̱ joꞌ teitquiooꞌñê nda̱a̱ canchooꞌcwii nnꞌaⁿ
na cwilaꞌjomndye ñꞌeⁿñê yocheⁿ na cwimeindyuaandyena
nacañoomꞌ meiⁿsa na cwicwaꞌna. Ncꞌe na tiñeꞌcalaꞌyuꞌya
nꞌomna, joꞌ na seitiaaⁿꞌaⁿ joona na quieꞌ nꞌomna. Ee
tîcalaꞌyuꞌna na jnda̱ wandoꞌxcoom meiiⁿ na jlaꞌcandii
nnꞌaⁿ na jnda̱ ntyꞌiaanda̱a̱ jom.
\v 15 Xjeⁿꞌñeeⁿ tsoom nda̱a̱na:
\p —Catsaꞌyoꞌ chaꞌwaa tsjoomnancue, nñeꞌquiaꞌyoꞌ ñꞌoom
naya nda̱a̱ chaꞌtso nnꞌaⁿ na macwjiꞌñꞌmaaⁿñe Tyꞌo̱o̱tsꞌom
joona.
\v 16 Juu tsꞌaⁿ na nntseiyuꞌ ndoꞌ nleitsꞌoomñe, nluiꞌnꞌmaaⁿñe.
Sa̱a̱ juu tsꞌaⁿ na ticatseiyuꞌ, maxjeⁿ nntꞌuiityeⁿnaꞌ juu
cantyja jnaaⁿꞌ.
\v 17 Ndoꞌ nnꞌaⁿ na cwilaꞌyuꞌ jndye tsꞌiaaⁿ tꞌmaⁿ nlꞌana.
Ñequio xueya nntjeiiꞌna jndyetia naquiiꞌ nꞌom nnꞌaⁿ,
ndoꞌ nlaꞌneiⁿna ntꞌomcheⁿ nnom ñꞌoom na tjachuiiꞌ.
\v 18 Xeⁿ nntꞌuena canduu ñequio lueena oo xeⁿ nncwena
nasei wjee, tjaaꞌnaⁿ ljoꞌ nntjoomna. Ndoꞌ quia na nntioona
lueena nacjoo nnꞌaⁿwii, nnꞌmaaⁿ naⁿꞌñeeⁿ.
\s Tjawa Jesús cañoomꞌluee
\r (Lc. 24:50-53)
\p
\v 19 Quia na jnda̱ teinom na seineiⁿ Ta Jesús nda̱a̱
nnꞌaⁿ na cwilaꞌjomndye ñꞌeⁿñê, tjañꞌoomnaꞌ jom cañoomꞌluee.
Tjacjom ntyjaaꞌ tsꞌo̱ Tyꞌo̱o̱tsꞌom ntyjaya yuu na matseitꞌmaaⁿꞌñenaꞌ
jom.
\v 20 Quia joꞌ jnaⁿ naⁿꞌñeeⁿ tyꞌena, tyoñeꞌquiana ñꞌoom
naya nda̱a̱ nnꞌaⁿ meiⁿyuucheⁿ na tyꞌena. Ndoꞌ manquiiti
Ta Jesús tyoteijneiⁿ joona. Tquiaaⁿ na tyocanda̱a̱ tyolꞌana
tsꞌiaaⁿ tꞌmaⁿ na tjeiꞌyuuꞌndyenaꞌ na mayuuꞌ ñꞌoom na
tyoñeꞌquiana. Amén. 
