\id LUK
\h Lucas
\mt1 Ñꞌoom naya cantyja ꞌnaaⁿꞌ Jesucristo na seiljeii Lucas
\c 1
\s Seijndaaꞌñe Lucas na seiljeiⁿ ñꞌoom naya
\p
\v 1 Na mꞌaaⁿꞌ ꞌu Teófilo, na jeeⁿ ya tsꞌaⁿndyuꞌ, matseiljeiya
ñꞌoommeiiⁿ. Majndye nnꞌaⁿ jnda̱ jlaꞌljeii ñꞌoom cantyja
ꞌnaaⁿꞌ Jesús chiuu waa na mayuuꞌcheⁿ na jnda̱ tuii quiiꞌntaaⁿyâ.
\v 2 Jlaꞌljeiina ñꞌoomꞌñeeⁿ chaꞌxjeⁿ ñꞌoom na toꞌño̱o̱ⁿyâ
na tquia nnꞌaⁿ na ntyꞌiaanda̱a̱ chiuu waa na tuii xjeⁿ
na jnaⁿcheⁿnaꞌ.
\v 3 Jaachꞌee xuee mañjom tsꞌo̱o̱ⁿya chaꞌtso na tuii.
Jeꞌ machꞌeenaꞌ tsꞌo̱o̱ⁿ na mati ja nntseiljeitcuundyo̱
ñꞌoomwaa na nntseiꞌnaⁿꞌ,
\v 4 cha catseiꞌno̱ⁿꞌ na mayuuꞌ ñꞌoom na jnda̱ tꞌmo̱o̱ⁿ
nnꞌaⁿ njomꞌ.
\s Seicandii ángel na nluiiñe Juan
\p
\v 5 Ncuee quia tyomꞌaaⁿ Herodes tsaⁿmaⁿtsꞌiaaⁿ tꞌmaⁿ
tsꞌo̱ndaa Judea, tyomꞌaaⁿ cwii tyee cwentaa nnꞌaⁿ judíos
na jndyu Zacarías. Jom tyocañꞌeeⁿ ñꞌeⁿ tmaaⁿꞌ ntyee
na seicajndyunaꞌ Abías. Scoomꞌm jndyu Elisabet, cwii
tsꞌaⁿ tsjaaⁿ Aarón.
\v 6 Wendye joona, tyolꞌana na matyꞌiomyanaꞌ jo nnom
Tyꞌo̱o̱tsꞌom. Meiⁿcwii na chaꞌtso ñꞌoom na matsa̱ꞌntjom
Ta Tyꞌo̱o̱tsꞌom tîcwiꞌnomꞌna, tyolaꞌcanda̱na juunaꞌ.
\v 7 Sa̱a̱ tjaaꞌnaⁿ ndana ee Elisabet tîcꞌoom jnaaⁿ.
Ndoꞌ jeeⁿ jnda̱ tquiendyena.
\p
\v 8 Quia na tueꞌcañoomnaꞌ tmaaⁿꞌ ntyee na ñꞌeⁿ Zacarías
na nndyeꞌntjomna jo nnom Tyꞌo̱o̱tsꞌom naquiiꞌ watsꞌom
tꞌmaⁿ,
\v 9 chaꞌxjeⁿ na waa ñꞌoom nda̱a̱ ntyee, tyoꞌoona xꞌiaa,
ꞌñeeⁿ nleijnoomꞌ na nncjaaquieeꞌ naquiiꞌ watsꞌom tꞌmaⁿ
cwentaaꞌ Tyꞌo̱o̱tsꞌom. Zacarías teijnoomꞌm na nncjaaqueⁿꞌeⁿ
na nntsꞌaaⁿ tsioom suu. Quia joꞌ tjaqueⁿꞌeⁿ ndoꞌ to̱o̱ⁿꞌo̱ⁿ
na matseicoom suu.
\v 10 Yocheⁿ na machꞌeeⁿ tsioom suu jndye nnꞌaⁿ mꞌaⁿ
tachꞌeeⁿꞌ watsꞌom tꞌmaⁿ na cwilaꞌneiⁿ nnom Tyꞌo̱o̱tsꞌom.
\v 11 Xjeⁿꞌñeeⁿ teitquiooꞌñe cwii ángel cwentaaꞌ Tyꞌo̱o̱tsꞌom
nnoom. Meintyjeeꞌ ángelꞌñeeⁿ ntyjaaꞌ tio ntyjaya yuu
na cwico suu.
\v 12 Seiñꞌeeⁿꞌnaꞌ Zacarías quia na ntyꞌiaaⁿꞌaⁿ juu.
Jeeⁿ seicatyꞌuenaꞌ jom.
\v 13 Sa̱a̱ tso ángel nnoom:
\p —Tintyꞌueꞌ, Zacarías. Majnda̱ jndii Tyꞌo̱o̱tsꞌom ñꞌoom
na macaⁿꞌ. Ndoꞌ scuꞌ Elisabet nntseincueⁿ yuꞌndaa ndaꞌyoꞌ.
Ndoꞌ nntseicajndyuꞌ juu Juan.
\v 14 Cantyja ꞌnaaⁿꞌ juu nñequiaanaꞌ na jeeⁿ neiⁿꞌ
ndoꞌ nncjaaweeꞌ tsꞌomꞌ. Mati jndye nnꞌaⁿ nncꞌomna na
jeeⁿ neiiⁿna na nluiiñê.
\v 15 Ee jom tꞌmaⁿ nntseixmaaⁿ jo nnom Tyꞌo̱o̱tsꞌom.
Tixocꞌom winom meiⁿ nta na wjeeti. Ndoꞌ chaꞌwaa naquiiꞌ
tsꞌoom nncꞌoom Espíritu Santo meiiⁿ na ndi njoom tsꞌom
tsiaaꞌ tsoñeeⁿ.
\v 16 Cantyja ꞌnaaⁿꞌ jom jndyendye nnꞌaⁿ tsjaaⁿ Israel
nlcweꞌ nꞌomna jo nnom Ta Tyꞌo̱o̱tsꞌom cwentaana.
\v 17 Jom nndyojñeeⁿ jo nnom Ta Jesucristo cwii tjo̱o̱cheⁿ
na nndyo. Ndoꞌ nndiꞌntjoom nnom ñequio najndeii na ñejndiꞌntjom
Elías. Nntsꞌaaⁿ na caljoya nꞌom nnꞌaⁿ ñꞌeⁿ ndana cha
nnꞌaⁿ na cwilaꞌquieꞌ nꞌom, nnquiooꞌ nꞌomna cantyja na
jndo̱ꞌ nꞌom nnꞌaⁿ na cwilꞌa yuu na matyꞌiomyanaꞌ. Luaaꞌ
nntsꞌaaⁿ cha nntseijndaaꞌñeyanaꞌ naquiiꞌ nꞌom nnꞌaⁿ
na nncꞌom cwentaaꞌ Ta Tyꞌo̱o̱tsꞌom.
\p
\v 18 Quia joꞌ tso Zacarías nnom ángel:
\p —¿Chiuu nntsꞌaayuunaꞌ na luaaꞌ nluii? Ee ja luaa jnda̱
tquiendyo̱ ndoꞌ mati scuya jnda̱ tquieñê.
\p
\v 19 Tꞌo̱ ángel nnoom, tso:
\p —Ja jndyuya Gabriel na mandiꞌntjo̱ⁿya nnom Tyꞌo̱o̱tsꞌom.
Jom jñoom ja na catseicandiiya ꞌu ñꞌoom nayameiiⁿ.
\v 20 Sa̱a̱ queⁿꞌ cwenta, jeꞌ nnta̱ꞌ na matseiꞌneiⁿꞌ jnaaⁿꞌ
na ticatseiyuꞌ ñꞌoom na matsjo̱o̱ njomꞌ. Ndoꞌ nnaaⁿnndaꞌ
na nntseineiⁿꞌ juu xuee quia na nntseicanda̱a̱ꞌñenaꞌ ñꞌoomwaaꞌ.
\p
\v 21 Ndoꞌ joo nnꞌaⁿ na tyomeindooꞌ Zacarías, jeeⁿ tyomꞌaaⁿꞌ
nꞌomna chiuu waa na jeeⁿ yo tjaqueⁿꞌeⁿ naquiiꞌ watsꞌom
tꞌmaⁿ.
\v 22 Sa̱a̱ quia na jlueeⁿꞌeⁿ taleicatseineiiⁿ, joꞌ na
jlaꞌno̱ⁿꞌna na waa na tcoꞌnaꞌ ntyꞌiaaⁿꞌaⁿ naquiiꞌ watsꞌom.
Cweꞌ tyotsꞌo̱o̱ lꞌo̱o̱ⁿ nda̱a̱na. Ee jnda̱ ta̱ꞌ na matseineiiⁿ.
\p
\v 23 Quia na jnda̱ jnda̱a̱ꞌ xuee na mandiꞌntjoom naquiiꞌ
watsꞌom tꞌmaⁿ, tjalcweeⁿꞌeⁿ waⁿꞌaⁿ.
\v 24 Jnda̱nquia teitquiooꞌ na jndeiiñe scoomꞌm Elisabet.
Tyomꞌaaⁿcheⁿ tsaⁿꞌñeeⁿ wꞌaana cwii ꞌom chiꞌ.
\v 25 Quia joꞌ tso juu Elisabet: “Luaa naya machꞌee
Ta Tyꞌo̱o̱tsꞌom ñꞌeⁿndyo̱. Seijndaaꞌñê na cantycwii na
cwicaluiꞌjnaaⁿꞌndyo̱ jo nda̱a̱ nnꞌaⁿ na tjaaꞌnaⁿ jndaaya.”
\s Seicandii ángel na nluiiñe Jesús
\p
\v 26 Joꞌ joꞌ chiꞌ na jnda̱ yom na teitquiooꞌñe ángel
Gabriel nnom Zacarías, ndoꞌ majñomnndaꞌ Tyꞌo̱o̱tsꞌom jom
cwiicheⁿ tsjoom na jndyu Nazaret, tsꞌo̱ndaa Galilea
\v 27 na mꞌaaⁿ cwii yuscundyua na jndyu María, tsaⁿꞌñeeⁿ
mawaa ñomcaaⁿꞌaⁿ ñequio cwii tsaⁿsꞌa na jndyu José tsjaaⁿ
David.
\v 28 Jnda̱ tjaquieeꞌ ángel yuu na mꞌaaⁿ, tso nnoom:
\p —Xmaⁿndyuꞌ, ꞌu na tꞌmaⁿti naya na macandaꞌ. Nquii Tyꞌo̱o̱tsꞌom
mꞌaaⁿñê ñꞌeⁿndyuꞌ. Quiiꞌntaaⁿ chaꞌtso ntyjelcuꞌ, ꞌu matioꞌnaaⁿñetyeeⁿ.
\p
\v 29 Ndoꞌ María quia na jñeeⁿ ñꞌoommeiⁿꞌ, jeeⁿ seiñꞌeeⁿꞌñenaꞌ
jom ndoꞌ jeeⁿ tyomꞌaaⁿꞌ tsꞌoom ljoꞌ maꞌmo̱ⁿ ñꞌoommeiⁿꞌ.
\v 30 Quia joꞌ tso ángel nnoom:
\p —María, tintyꞌueꞌ. Ee ꞌu tꞌmaⁿ naya jnda̱ teijnomꞌ na
macandaꞌ jo nnom Tyꞌo̱o̱tsꞌom.
\v 31 Luaa nluii, nndeiindyuꞌ ndoꞌ nntseincuiꞌ cwii
tyochjoo ndoꞌ nntseicajndyuꞌ juu Jesús.
\v 32 Jom nluiitꞌmaⁿñê. Nntseicajndyunaꞌ jom Jnda nquii
Tyꞌo̱o̱tsꞌom na mꞌaaⁿ nandyeticheⁿ. Ndoꞌ nñequiaaⁿ na
nluiiñe rey chaꞌxjeⁿ ñeseixmaⁿ David na tyotsa̱ꞌntjom.
\v 33 Maxjeⁿ nljotyeⁿ na nntsa̱ꞌntjoom ntseindacantyjo
Jacob, ndoꞌ tijoom cantycwii cantyja na nntsa̱ꞌntjoom.
\p
\v 34 Tso María nnom ángel:
\p —¿Chiuu nntsꞌaayuunaꞌ na nluii na luaaꞌ? Ee tyoomꞌaaⁿya
ñꞌeⁿ tsaⁿsꞌa.
\p
\v 35 Quia joꞌ tꞌo̱ ángel nnoom, tso:
\p —Juu Espíritu Santo nntsꞌaaⁿ cwii tsꞌiaaⁿ tꞌmaⁿ ñꞌeⁿndyuꞌ.
Ndoꞌ juu na jndeii na matseixmaⁿ nquii Tyꞌo̱o̱tsꞌom na
mꞌaaⁿ nandyeticheⁿ, nncꞌoomnaꞌ ñꞌeⁿndyuꞌ. Ee joꞌ na nluiiñe
yuꞌndaa na ljuꞌ tsꞌom, ndoꞌ nntseicajndyunaꞌ juu Jnda
nquii Tyꞌo̱o̱tsꞌom.
\v 36 Ndoꞌ queⁿꞌ cwenta, mati nomnnꞌaⁿꞌ Elisabet meiiⁿ
na jnda̱ tquieñê majndeiiñê cwii tyochjoo. Jeꞌ chiꞌ na
jnda̱ yom na jndeiiñê. Ndoꞌ jom tsꞌaⁿ na cwilue nnꞌaⁿ
na tileicꞌoom jnda.
\v 37 Ee tjaaꞌnaⁿ cwii nnom na xocanda̱a̱ nntsꞌaa Tyꞌo̱o̱tsꞌom.
\p
\v 38 Ndoꞌ tso María nnom ángel:
\p —Ja tsꞌaⁿ mandiꞌntjomtyeⁿ nnom Ta Tyꞌo̱o̱tsꞌom. Catsꞌaanaꞌ
ñꞌeⁿndyo̱ chaꞌxjeⁿ ñꞌoom na jnda̱ tsuꞌ.
\p Quia joꞌ mana jluiꞌ ángel na mꞌaaⁿ.
\s Wjaacandoꞌ María xjoom Elisabet
\p
\v 39 Jnda̱ joꞌ seijndaaꞌñe María, seityuaaⁿꞌaⁿ tjaaⁿ.
Tjaaⁿ cwii tsjoom naquiiꞌ ntsjo̱ tsꞌo̱ndaa Judá.
\v 40 Tueⁿꞌeⁿ waaꞌ Zacarías. Tjaqueⁿꞌeⁿ ndoꞌ tquiaaⁿ
na xmaⁿñe Elisabet.
\v 41 Jnda̱ na jndii Elisabet jndyeeꞌ María na tquiaa
na xmaⁿñê, quia joꞌ seijndeii yuꞌndaa tsꞌom tsiaⁿꞌaⁿ.
Ndoꞌ xjeⁿꞌñeeⁿ tjaquieeꞌ Espíritu Santo chaꞌwaa naquiiꞌ
tsꞌoom.
\v 42 Ndoꞌ jndeii seineiiⁿ, tsoom:
\p —Quiiꞌntaaⁿ chaꞌtsondye tyja̱a̱lcuuya, ꞌu na matioꞌnaaⁿñeti
Tyꞌo̱o̱tsꞌom. Ndoꞌ matioꞌnaaⁿñê yuꞌndaa na njom tsꞌom
tsiaꞌ.
\v 43 Sa̱a̱ ja, ¿ꞌñeeⁿ cwiluiindyo̱ na jndaꞌjom nncuꞌ na
cwiluiindyuꞌ tsondyee quii Ta na matsa̱ꞌntjom ja tyjeeꞌcañoomꞌ
jndyocandoꞌ ja?
\v 44 Ee quia na jndiiya na matsuꞌ na xmaⁿndyo̱, quia
joꞌ mantyjacheⁿ seijndeii yuꞌndaa tsꞌom tsiaya na neiiⁿꞌeⁿ.
\v 45 Matioꞌnaaⁿñe Tyꞌo̱o̱tsꞌom ꞌu. Ee matseiꞌyuꞌ na
nntseicanda̱a̱ꞌñenaꞌ ñꞌoom na seicañeeⁿ ꞌu, na tso ángel
njomꞌ.
\p
\v 46 Quia joꞌ tso María:
\q Ñequio na xcweeꞌ tsꞌo̱o̱ⁿ matseitꞌmaaⁿꞌndyo̱ Ta Tyꞌo̱o̱tsꞌom,
\q
\v 47 ndoꞌ neiiⁿꞌ tsꞌo̱o̱ⁿya jom, ee cwiluiiñê na macwjiꞌnꞌmaaⁿñê
ja.
\q
\v 48 Ee tyꞌoom na wiꞌ tsꞌoom ñꞌeⁿndyo̱, meiiⁿ tsꞌaⁿ
na cweꞌ cwantindyo ja na mandiꞌntjo̱ⁿtya̱ⁿ nnoom.
\q Ndoꞌ jeꞌ jeꞌ, xuee na cwii wjaanaꞌ, chaꞌtsondye nnꞌaⁿ
tsjaaⁿ na wjaawicantyjooꞌ nluena na matioꞌnaaⁿñê ja.
\q
\v 49 Ee nqueⁿ na chaꞌtso najndeii matseixmaaⁿ, tꞌmaⁿ
naya jnda̱ sꞌaaⁿ ñꞌeⁿndyo̱.
\q Jom ljuꞌ cwiluiiñê, ndoꞌ maxjeⁿ joꞌ joꞌ xueⁿꞌeⁿ.
\q
\v 50 Chaꞌwaa na ndyowanaꞌ, mꞌaaⁿ na wiꞌ tsꞌoom chaꞌtsoti
nnꞌaⁿ na cwii wjaawicantyjooꞌ na cwilaꞌtꞌmaaⁿꞌndye jom.
\q
\v 51 Ee cantyja na sꞌaaⁿ, tꞌmo̱ⁿnaꞌ chiuu waa najndeii
na matseixmaaⁿ.
\q Sꞌaaⁿ na tꞌoomꞌndye nnꞌaⁿ na cwilaꞌtꞌmaaⁿꞌndye cheⁿnquiee
cantyja na cwilaꞌtiuu.
\q
\v 52 Tyotseitꞌmaaⁿꞌñê nnꞌaⁿ na cweꞌ cwantindyo
\q ndoꞌ tjeiiⁿꞌeⁿ nnꞌaⁿ na waa najnda̱ na mꞌaⁿ nꞌiaaⁿ.
\q
\v 53 Teijneiⁿ nnꞌaⁿ na nquiu na tjo̱o̱ndye jom.
\q Sa̱a̱ nnꞌaⁿ na nquiu na tjaa ljoꞌ cotseitjo̱o̱naꞌ joo, tîcateijneiⁿ
naⁿꞌñeeⁿ.
\q
\v 54 Tyoteijneiⁿ welooya, nnꞌaⁿ Israel na tyondyeꞌntjom
nnoom,
\q cha caꞌmo̱ⁿnaꞌ na mañjom tsꞌoom na nntseicanda̱a̱ꞌñê ñꞌoom
na tsoom nda̱a̱na na nntsꞌaaⁿ.
\q
\v 55 Ee tsoom na tijoom cantycwii na wiꞌ tsꞌoom
chaꞌtsondye nnꞌaⁿ tsjaaⁿ Israel,
\q majuu Abraham ñequio nnꞌaⁿ na tuiindye tsjaaⁿ tsaⁿꞌñeeⁿ.
\p
\v 56 Ndoꞌ ljooꞌñe María chaꞌna ndyee chiꞌ ñequio Elisabet.
Jnda̱ chii tjalcweeⁿꞌeⁿ waⁿꞌaⁿ.
\s Cantyja na tuiiñe Juan
\p
\v 57 Tueꞌntyjo̱ xjeⁿ na nntseincuii Elisabet, quia joꞌ
seincueⁿ cwii tyochjoo.
\v 58 Ndoꞌ nnꞌaaⁿꞌaⁿ ñequio nnꞌaⁿ na mꞌaⁿ nndyooꞌ jndyena
na jeeⁿ wiꞌ tsꞌom Tyꞌo̱o̱tsꞌom jom. Joꞌ chii tꞌomna na
neiiⁿna ñꞌeⁿñê.
\v 59 Xuee na jnda̱ ñeeⁿ na tuiiñe yuꞌndaa, tjomndyena
na nlaꞌcanda̱a̱ꞌndyena costumbre na waa jo nda̱a̱na na cwilꞌana
ñꞌeⁿ yoꞌndaa na naⁿnom. Ndoꞌ tyolꞌana na nlaꞌcajndyuna
jom xueeꞌ tsotyeeⁿ, Zacarías.
\v 60 Sa̱a̱ tꞌo̱ tsoñeeⁿ, matso:
\p —Nchii joꞌ, maxjeⁿ Juan njñoom.
\p
\v 61 Jluena nnoom:
\p —¿Chiuu na luaaꞌ? ndoꞌ tjaaꞌnaⁿ cwii nnꞌaⁿꞌyoꞌ na
luaaꞌ jndyu.
\p
\v 62 Quia joꞌ sꞌo̱o̱ lueena nnom tsotye yuꞌndaa na cwitaxꞌeena
chiuu lꞌue tsꞌoom na njndyu jnaaⁿ.
\v 63 Ndoꞌ jom tcaaⁿ cwii tsom nda̱a̱na. Seiljeiⁿ nacjooꞌnaꞌ:
“Juan xueeꞌ yuꞌndaamꞌaaⁿꞌ.” Ndoꞌ chaꞌtsondyena tjaweeꞌ
nꞌomna.
\v 64 Mañejuu xjeⁿꞌñeeⁿ, jnaaⁿ na matseineiⁿ Zacarías,
seitꞌmaaⁿꞌñê Tyꞌo̱o̱tsꞌom.
\v 65 Jeeⁿ ndyaaꞌ tyueneiiⁿ chaꞌtsondye nnꞌaⁿ na mꞌaⁿ
nndyooꞌ ñꞌeⁿndyena. Tꞌom ñꞌoom chaꞌwaa naquiiꞌ ntsjo̱
tsꞌo̱ndaa Judea cantyja na nmeiiⁿꞌ tuii.
\v 66 Ndoꞌ chaꞌtso nnꞌaⁿ na tyondye ñꞌoommeiⁿꞌ, jeeⁿ
tyolaꞌwena ñꞌoomꞌñeeⁿ naquiiꞌ nꞌomna. Jeeⁿ tyomꞌaaⁿꞌ
nꞌomna, tyotaꞌxꞌeena nda̱a̱ ntyjeena:
\p —¿Ljoꞌto cwiluiiñe yuꞌndaamꞌaaⁿꞌ?
\p Ee jlaꞌno̱ⁿꞌna na Tyꞌo̱o̱tsꞌom mꞌaaⁿ tsꞌo̱ nacjooꞌ yuꞌndaaꞌñeeⁿ.
\s Matseitꞌmaaⁿꞌñe Zacarías Tyꞌo̱o̱tsꞌom
\p
\v 67 Ndoꞌ Zacarías, tsotye yuꞌndaa, tooꞌ quiiꞌ tsꞌoom
mꞌaaⁿ Espíritu Santo. Tyoñequiaaⁿ ñꞌoom na tquiaa Tyꞌo̱o̱tsꞌom
naquiiꞌ tsꞌoom. Tsoom:
\q
\v 68 Catseitꞌmaaⁿꞌñenaꞌ nquii Ta Tyꞌo̱o̱tsꞌom cwentaa
jaa nnꞌaⁿ Israel,
\q ee jnda̱ jndyoteijneiⁿ jaa nnꞌaaⁿꞌaⁿ ndoꞌ tiomlꞌuaaⁿ
jnaaⁿya.
\q
\v 69 Quiiꞌntaaⁿ jaa jnda̱ tqueeⁿ nquii na tjacantyja
cwiluiitꞌmaⁿñe na macwjiꞌnꞌmaaⁿñe nnꞌaⁿ.
\q Cwiluiiñe tsjaaⁿ David na jndyowicantyjooꞌ na ñejndiꞌntjom
nnoom.
\q
\v 70 Teiyo tsoom na luaaꞌ nntsꞌaaⁿ ñequio ñꞌoom
ndyuee profetas cwentaaⁿꞌaⁿ na ljuꞌ nꞌom.
\q
\v 71 Na nncwjiiꞌñê jaa luee nnꞌaⁿ na jndoo jaa,
\q ndoꞌ ñequio luee nnꞌaⁿ na ticueeꞌ nꞌom jaa.
\q
\v 72 Ndoꞌ nncꞌoom na wiꞌ tsꞌoom welooya na ñetꞌom
teiyo.
\q Macañjom tsꞌoom ñꞌoomꞌñeeⁿ na seijndaaꞌñetyeeⁿ na ljuꞌ
tseixmaⁿnaꞌ.
\q
\v 73 Juu ñꞌoomꞌñeeⁿ tsoom na nntsꞌaaⁿ nnom welooya
Abraham na ñetꞌoom teiyoticheⁿ.
\q
\v 74 Joꞌ na nntseicandyaañê jaa luee nnꞌaⁿ na jndoo
jaa
\q cha nndya̱ꞌntjo̱o̱ⁿya nnoom ñequio na tiꞌmaaⁿꞌ nꞌo̱o̱ⁿya.
\q
\v 75 Ndoꞌ chaꞌwaati xuee na cwii mꞌaaⁿtya̱a̱ya,
\q nncꞌo̱o̱ⁿya naquiiꞌ na jnda̱ tqueⁿljoomꞌm jaa.
\q Nndya̱ꞌntjo̱o̱ⁿya nnoom cantyja na matyꞌiomyanaꞌ.
\q
\v 76 Ndoꞌ ꞌu jndaaya, nluiindyuꞌ profeta cwentaaꞌ
nquii Tyꞌo̱o̱tsꞌom na mꞌaaⁿ nandyeticheⁿ.
\q Ee ꞌu nncjaꞌjndyeeꞌ jo nnom Ta na nncwjiꞌyuuꞌndyuꞌ
cantyja ꞌnaaⁿꞌaⁿ chaꞌcwijom tsꞌaⁿ na matseijndaaꞌñe
nato,
\q cha mamꞌaⁿcꞌeendye nnꞌaⁿ quia nncueeꞌcañoom.
\q
\v 77 ꞌU nñequiaaꞌ na nlaꞌno̱ⁿꞌ nnꞌaⁿ na mꞌaⁿ cwentaaⁿꞌaⁿ
na macwiluiꞌnꞌmaaⁿndyena ncꞌe na matseitꞌmaⁿ tsꞌoom
jnaaⁿna.
\q
\v 78 Ncꞌe na tjacantyja na wiꞌ tsꞌom Tyꞌo̱o̱tsꞌom
jaa,
\q juu na nnaⁿ nandyeticheⁿ, njñoom juu na nntseixueeñe
jo nda̱a̱ya.
\q
\v 79 Juu nntseixueeñe nda̱a̱ nnꞌaⁿ na mꞌaⁿ nacje ꞌnaaⁿꞌ
najo̱o̱ⁿñe na manchjenaꞌ joo na wiꞌ na cwitjoom.
\q Ndoꞌ nncjaachom jaa nato na ya nncꞌo̱o̱ⁿya jo nnom Tyꞌo̱o̱tsꞌom.
\p
\v 80 Tjawijndeii tyochjoo Juan. Tjawijndo̱ꞌ tsꞌoom
cantyja najndeii na matseixmaⁿ Tyꞌo̱o̱tsꞌom. Ndoꞌ quia
na tueꞌntyjo̱ na tsaⁿsꞌa jom, tyomꞌaaⁿ jo ndoꞌ yuu tjaa
nnꞌaⁿ cꞌoom hasta xjeⁿ na seicaꞌmo̱ⁿñê nda̱a̱ nnꞌaⁿ Israel.
\c 2
\s Cantyja na tuiiñe Jesús
\r (Mt. 1:18-25)
\p
\v 1 Joo ncueeꞌñeeⁿ tqueⁿ Augusto César ñꞌoom na nleiljeii
ncuee chaꞌtso nnꞌaⁿ na chaꞌtso ndyuaa na matsa̱ꞌntjoom.
\v 2 Luaaꞌ najndyee na teiljeii ncuee nnꞌaⁿ. Maquialjoꞌ
tyomꞌaaⁿ Cirenio gobiernom ndyuaa Siria.
\v 3 Joꞌ chii chaꞌtsondye nnꞌaⁿ tyoꞌoona tsjoomna na
nleiljeii ncueena.
\v 4 Joꞌ jnaⁿ José tsjoom Nazaret, tsꞌo̱ndaa Galilea.
Tjawaaⁿ tsꞌo̱ndaa Judea, tsjoomꞌ David na jndyu Belén.
Ee juu José cwiluiiñê tsjaaⁿ David.
\v 5 Tjaaⁿ ñequio María, tsaⁿ na waa ñomca ñꞌeⁿñê na
nleiljeii ncueena. Ndoꞌ juu majndeiiñe, jnda̱ teinndyooꞌ
na nntseincuii.
\v 6 Ndoꞌ yocheⁿ na mꞌaⁿna Belén, tueꞌntyjo̱ xuee na
nntseincuii María.
\v 7 Seincueⁿ jnaaⁿ na cweꞌ jndyee. Tyochjoo juu. Seityjooñê
liaa juu, chii tqueeⁿ juu tsꞌom ꞌnaⁿ na quicanjom na
cwicwaꞌ quiooꞌ. Ee ticwanaaⁿ lꞌaa yuu na cweꞌ cwiquieya
nnꞌaⁿ.
\s Teitquiooꞌndye ángeles nda̱a̱ nnꞌaⁿ
\p
\v 8 Ndyooꞌ tsjoom Belén jo ndoꞌ jnda̱a̱, tyomꞌaⁿ nnꞌaⁿ
na cwilꞌa cwenta quiooꞌ njmeiⁿꞌ natsjom.
\v 9 Ñejomto teitquiooꞌñe cwii ángel cwentaaꞌ Ta Tyꞌo̱o̱tsꞌom
jo nda̱a̱na, ndoꞌ juu nacaxuee na matseixmaaⁿ seixueeñenaꞌ
nacañoomna. Ndoꞌ tꞌmaⁿ waa na jlaꞌcatyuendyena.
\v 10 Ndoꞌ tso ángel nda̱a̱na:
\p —Tilaꞌcatyuendyoꞌ, mañequiaya ñꞌoom na jeeⁿ ya nda̱a̱ꞌyoꞌ.
Juunaꞌ nntsꞌaanaꞌ na jeeⁿ neiiⁿ chaꞌtsondye nnꞌaⁿ tsjoomnancue.
\v 11 Ee tsjom jeꞌ naquiiꞌ tsjoomꞌ David tuiiñe cwii
tsꞌaⁿ na nncwjiꞌnꞌmaaⁿñe ꞌo. Majuu Cristo na cwiluiiñê
na matsa̱ꞌntjoom.
\v 12 Luaa waa na nnda̱a̱ nntaꞌjnaⁿꞌyoꞌ jom. Nliuꞌyoꞌ
yuꞌndaaꞌñeeⁿ na chuꞌtyjooñê liaa ndoꞌ njoom yuu cwicwaꞌ
quiooꞌ.
\p
\v 13 Ndoꞌ matsꞌia joꞌ teitquiooꞌ cwii tmaaⁿꞌ ángeles
ñequio ángelꞌñeeⁿ. Cwilcwiiꞌna Tyꞌo̱o̱tsꞌom. Cwiluena:
\q
\v 14 Catseitꞌmaaⁿꞌñenaꞌ nquii Ta Tyꞌo̱o̱tsꞌom na mꞌaaⁿ
nandyeticheⁿ.
\q Catsꞌaanaꞌ na tjaa ñomtiuu cꞌom nnꞌaⁿ tsjoomnancue
jo nnoom, ee jeeⁿ cjaaweeꞌ tsꞌoom joona.
\p
\v 15 Jnda̱ joꞌ tyꞌelcweeꞌ ángelesꞌñeeⁿ cañoomꞌluee.
Quia joꞌ nnꞌaⁿ na cwilꞌa cwenta quiooꞌ njmeiⁿꞌ jluena
nda̱a̱ ncꞌiaana:
\p —Cjaaya Belén. Tsaacantyꞌiaaya chiuu waa na jnda̱ tuii
na luaaꞌ maꞌmo̱ⁿ Ta Tyꞌo̱o̱tsꞌom nda̱a̱ya.
\p
\v 16 Ndoꞌ jlaꞌtyuaaꞌna, tyꞌena. Quia na tquiena, jliuna
María ñequio José ñꞌeⁿ yuꞌndaa na njoom yuu cwicwaꞌ
quiooꞌ.
\v 17 Jnda̱ na ntyꞌiaana na luaaꞌ, jlaꞌcano̱o̱ⁿna chiuu
waa na jnda̱ jndyena cantyja ꞌnaaⁿꞌ yuꞌndaaꞌñeeⁿ.
\v 18 Chaꞌtso nnꞌaⁿ na jndye ñꞌoom na jluena, sꞌaanaꞌ
na jeeⁿ tjaweeꞌ nꞌom.
\v 19 Ndoꞌ María jeeⁿ tyoqueeⁿ cwenta chaꞌtso na tuii.
Wjaawa, wjaacue na tyotseitioom.
\v 20 Quia na tyꞌelcweeꞌ nnꞌaⁿ na cwilꞌa cwenta quiooꞌ
njmeiⁿꞌ, tyolaꞌtꞌmaaⁿꞌndyena Tyꞌo̱o̱tsꞌom. Tyolcwiiꞌna
jom cantyja chaꞌtso na jnda̱ jndyena ndoꞌ na jnda̱ ntyꞌiaana
chaꞌxjeⁿ na tso ángel nda̱a̱na.
\s Tyꞌequeⁿna yuꞌndaa Jesús lꞌo̱ Tyꞌo̱o̱tsꞌom
\p
\v 21 Jnda̱ jnda̱a̱ꞌ ñeeⁿ xuee na tuiiñe yuꞌndaa, quia
joꞌ chii jlaꞌcanda̱a̱ꞌndyena costumbre na waa jo nda̱a̱na
na cwilꞌa nnꞌaⁿ judíos ñꞌeⁿ yoꞌndaa na naⁿnom. Ndoꞌ
jlaꞌcajndyuna jom Jesús. Ee luaaꞌ jnda̱ tqueⁿ ángel xueⁿꞌeⁿ
cwii tjo̱o̱cheⁿ na nndeiiñe María jom.
\p
\v 22 Jnda̱ teinom wenꞌaaⁿ xuee na seincuii María, tueꞌntyjo̱
xjeⁿ na nntjeiꞌljuuꞌndyena chaꞌxjeⁿ na matsa̱ꞌntjom ljeii
na tqueⁿ Moisés. Quia joꞌ tyꞌena Jerusalén, tyꞌeñꞌomna
Jesús na nlqueⁿna juu lꞌo̱ Ta Tyꞌo̱o̱tsꞌom.
\v 23 Ee luaa tso ljeii ꞌnaaⁿꞌaⁿ: “Ticwii cwii tyochjoo
na nluiiñejndyee, queⁿ tsotyeeⁿ, tsoñeeⁿ jom cwentaaꞌ
Ta Tyꞌo̱o̱tsꞌom.”
\v 24 Joꞌ chii tyꞌena na nñeꞌquiana quiooꞌ cwentaaꞌ
Tyꞌo̱o̱tsꞌom. Quiooꞌñeeⁿ nlaꞌcwjee ntyee chaꞌxjeⁿ na tꞌmaⁿ
ljeii ꞌnaaⁿꞌaⁿ. Tsonaꞌ: nñequiana cwii ljo xencoo oo
we cantuꞌ ndyua.
\p
\v 25 Tyomꞌaaⁿ cwii tsaⁿsꞌa na jndyu Simeón tsjoom
Jerusalén. Tsaⁿꞌñeeⁿ tyomꞌaaⁿ cantyja na matyꞌiomyanaꞌ
ndoꞌ jeeⁿ xcweeꞌ tsꞌoom ñꞌeⁿ Tyꞌo̱o̱tsꞌom. Ñequio na ntyjaaꞌ
tsꞌoom tyomeinomꞌm na nntyꞌiaaⁿꞌaⁿ nquii na nntseinjoomꞌ
nꞌom nnꞌaⁿ Israel. Ndoꞌ tyomꞌaaⁿ Espíritu Santo ñꞌeⁿñê.
\v 26 Jnda̱ tꞌmo̱ⁿ Espíritu Santo nnoom na xocueeⁿꞌeⁿ
cwitjo̱o̱cheⁿ na nntyꞌiaaⁿꞌaⁿ nquii Cristo na tqueⁿ Ta
Tyꞌo̱o̱tsꞌom na nndYo.
\v 27 Sꞌaa Espíritu Santo naquiiꞌ tsꞌoom na nncjaⁿ
watsꞌom tꞌmaⁿ. Ndoꞌ maxjeⁿꞌñeeⁿ nnꞌaⁿ na nda yuꞌndaa
Jesús tyꞌeñꞌomna juu joꞌ joꞌ na nluii ñꞌeⁿñê chaꞌxjeⁿ
waa costumbre na matsa̱ꞌntjom ljeii na tqueⁿ Moisés.
\v 28 Quia joꞌ toꞌñom Simeón yuꞌndaa, teiꞌcaljoom juu
lꞌo̱o̱ⁿ. Tyolcweeⁿꞌeⁿ Tyꞌo̱o̱tsꞌom. Tsoom:
\q
\v 29 Ta, juu ñꞌoom na jnda̱ tsuꞌ no̱o̱ⁿ, jnda̱ seicanda̱a̱ꞌñenaꞌ.
\q Jeꞌ ja na cwiluiindyo̱ moso ꞌnaⁿꞌ, quiaaꞌ na nncꞌio̱to̱
na meiⁿcwii ñomtiuu ticꞌo̱o̱ⁿya.
\q
\v 30 Ee na jnda̱ mamantyꞌiano̱o̱ⁿ nquii na nncwjiꞌnꞌmaaⁿñe
nnꞌaⁿ.
\q
\v 31 Majuu na jnda̱ tqueⁿꞌ jo nda̱a̱ chaꞌtsondye nnꞌaⁿ.
\q
\v 32 Juu cwiluiiñe naxuee na mꞌmo̱ⁿ ñꞌoom na mayuuꞌ
nda̱a̱ nnꞌaⁿ na nchii judíos.
\q Ndoꞌ chaꞌtsondye nnꞌaⁿ ꞌnaⁿꞌ, nnꞌaⁿ Israel, nntsꞌaaⁿ
na nluiitꞌmaⁿndyena cantyja ꞌnaaⁿꞌaⁿ.
\p
\v 33 José ñequio tsondyee Jesús jeeⁿ tjaweeꞌ nꞌomna
chaꞌtso ñꞌoom na seineiⁿ Simeón cantyja ꞌnaaⁿꞌ Jesús.
\v 34 Ndoꞌ Simeón seitꞌmaaⁿꞌñê joona, tsoom nnom María,
tsondyee Jesús:
\p —Queⁿꞌ cwenta, yuꞌndaamꞌaaⁿ, maqueⁿ Tyꞌo̱o̱tsꞌom jom na
ntꞌom nnꞌaⁿ Israel nntsuundyena ncꞌe na ticalaꞌyuꞌna
ñꞌeⁿñê. Ndoꞌ ntꞌom nnꞌaⁿ Israel nluiꞌnꞌmaaⁿndyena ncꞌe
na nlaꞌyuꞌna ñꞌeⁿñê. Mꞌmo̱o̱ⁿ chiuu waa na matyꞌiomyanaꞌ
na calꞌa nnꞌaⁿ. Sa̱a̱ ñꞌeeⁿꞌ nnꞌaⁿ nntioꞌñꞌoomna jom.
\v 35 Ndoꞌ na luaaꞌ nlꞌana, nntseicano̱o̱ⁿnaꞌ ñꞌomtiuu
ꞌnaaⁿna. Ndoꞌ ꞌu jeꞌ, quia na nntyꞌiaꞌ na ljoꞌ, nntseiꞌndaaꞌnaꞌ
ntyjiꞌ chaꞌcwijom na nncwicandiꞌ espada ꞌu.
\p
\v 36 Ndoꞌ joꞌ joꞌ tyomꞌaaⁿ cwii yuscu na jndyu Ana,
jom cwiluiiñê tsꞌaⁿ na tyoñequiaa ñꞌoomꞌ Tyꞌo̱o̱tsꞌom.
Tsaⁿꞌñeeⁿ jnda Fanuel, tsaⁿ na cwiluiiñe tsjaaⁿ na jndyowicantyjooꞌ
Aser. Xjeⁿ na scundyua jom tocoom, tꞌoom ñequio saaⁿꞌaⁿ
ntquieeꞌ chu,
\v 37 jnda̱ chii ljoñê na tueꞌ saaⁿꞌaⁿ. Ndoꞌ jnda̱ tquieñê,
jnda̱ ñequieenꞌaaⁿ nchooꞌ ñequiee choomꞌm. Ndoꞌ tîcalueeⁿꞌeⁿ
naquiiꞌ watsꞌom tꞌmaⁿ. Tyondiꞌntjoom nnom Tyꞌo̱o̱tsꞌom
naxuee ndoꞌ natsjom. Tyotseicwejndoꞌñê ndoꞌ tyotseineiiⁿ
nnom Tyꞌo̱o̱tsꞌom.
\v 38 Majuu xjeⁿꞌñeeⁿ na matseineiⁿ Simeón, seicandyooꞌñe
Ana nacañoomna. Tquiaaⁿ na quianlꞌuaaꞌ Tyꞌo̱o̱tsꞌom cantyja
ꞌnaaⁿꞌ yuꞌndaa Jesús. Jnda̱ chii tyotseineiiⁿ cantyja
ꞌnaaⁿꞌ juu nda̱a̱ chaꞌtsondye nnꞌaⁿ Jerusalén ñequio nnꞌaⁿ
ntꞌomcheⁿ njoom na cwimeindooꞌ na nndyaandye na cwilaxmaⁿ
jnaⁿ.
\s Tyꞌelcweeꞌna tsjoom Nazaret
\p
\v 39 José ñꞌeⁿ María quia na jnda̱ jlaꞌcanda̱a̱ꞌndyena
chaꞌtsoti na matso ljeii na tqueⁿ Tyꞌo̱o̱tsꞌom, tyꞌelcweeꞌna
tsjoomna Nazaret, tsꞌo̱ndaa Galilea.
\v 40 Tjawijndeii tyochjooꞌñeeⁿ, tjawitquiooꞌ na wandoꞌ
tsꞌoom ndoꞌ canda̱a̱ꞌya tjawijndo̱ꞌ tsꞌoom. Ndoꞌ tꞌmaⁿ
waa na matseixmaaⁿ naya ꞌnaaⁿꞌ Tyꞌo̱o̱tsꞌom.
\s Ljooꞌñe tyochjoo Jesús watsꞌom tꞌmaⁿ
\p
\v 41 Ticwii chu tyocaa José ñꞌeⁿ María Jerusalén quia
cwiweeꞌ xuee pascua.
\v 42 Ndoꞌ quia na jnda̱a̱ꞌ canchooꞌwe chuuꞌ Jesús, tyꞌewana
ñꞌeⁿñê Jerusalén chaꞌxjeⁿ waa costumbre na quiꞌoona
xuee pascuaꞌñeeⁿ.
\v 43 Jnda̱ teinom xuee, José ñequio tsondyee Jesús macwiꞌoolcweeꞌna.
Sa̱a̱ tiqueⁿna cwenta na ljooꞌñe tyochjoo Jesús Jerusalén.
\v 44 Jlaꞌtiuuna na ñꞌeeⁿ quiiꞌntaaⁿ nnꞌaⁿ na macwiꞌoolcweeꞌ
na tyꞌe xuee. Meiiⁿchaaꞌ xuee tyocañjomndyena nato.
Jnda̱ chii to̱ꞌna, tyolꞌueena jom quiiꞌntaaⁿ nnꞌaaⁿna ñequio
nnꞌaⁿ na taꞌjnaaⁿꞌna.
\v 45 Sa̱a̱ na tîcaliuna jom, joꞌ chii tyꞌelcweeꞌnndaꞌna
Jerusalén, na cwilꞌueena jom.
\p
\v 46 Xuee na jnda̱ ndyee, ndoꞌ jliuna jom naquiiꞌ watsꞌom
tꞌmaⁿ. Wacatyeeⁿ quiiꞌntaaⁿ nnꞌaⁿ na jndo̱ꞌ nꞌom na cwitꞌmo̱o̱ⁿ
ñꞌoom na tqueⁿ Moisés. Maqueeⁿ cwenta ñꞌoom na cwilaꞌneiⁿ
naⁿꞌñeeⁿ ndoꞌ mawaxꞌeeⁿ nda̱a̱na.
\v 47 Chaꞌtsondyena na tyondyena ñꞌoom na tyotseineiiⁿ,
jeeⁿ tyojaaweeꞌ nꞌomna na cjee matseiꞌno̱o̱ⁿꞌo̱ⁿ ndoꞌ majoꞌndyo
ñꞌoom matseilcweeⁿꞌeⁿ nda̱a̱na.
\v 48 Ndoꞌ nnꞌaⁿ na nda jom quia na ntyꞌiaana, jeeⁿ
seiñꞌeeⁿꞌnaꞌ joona. Tso tsoñeeⁿ nnoom:
\p —ꞌU jndaaya, ¿chiuu na luaaꞌ saꞌ? Ja ñꞌeⁿ tsotyeꞌ ñequio
na chjooꞌ nꞌo̱o̱ⁿyâ cwilꞌua̱a̱yâ ꞌu.
\p
\v 49 Quia joꞌ tsoom nda̱a̱na:
\p —¿Chiuu waa na cwilꞌueꞌyoꞌ ja? ¿Aa ticaliuꞌyoꞌ na
tseixmaⁿya na cꞌo̱o̱ⁿya naquiiꞌ waaꞌ Tsotya̱?
\p
\v 50 Sa̱a̱ tîcalaꞌno̱ⁿꞌna ñꞌoom na seilcweeⁿꞌeⁿ nda̱a̱na.
\p
\v 51 Quia joꞌ tjalcweeⁿꞌeⁿ ñꞌeⁿndyena tsjoom Nazaret.
Ndoꞌ tyomꞌaaⁿñê na ndyaañê nda̱a̱na. Jeeⁿ tyocañjom tsꞌom
tsoñeeⁿ chaꞌtso na tuii.
\v 52 Jesús tjawijndo̱ꞌti tsꞌoom ndoꞌ tjawijndeiityeeⁿ.
Tjaweeꞌ tsꞌom Tyꞌo̱o̱tsꞌom ñꞌeⁿñê ndoꞌ mati nnꞌaⁿ.
\c 3
\s Juan mañequiaaⁿ ñꞌoom nda̱a̱ nnꞌaⁿ yuu tjaa nnꞌaⁿ cꞌom
\r (Mt. 3:1-12; Mr. 1:1-8; Jn. 1:19-28)
\p
\v 1 Chu na jnda̱ quinꞌoom na mꞌaaⁿ Tiberio César tsaⁿmaⁿtsꞌiaaⁿ
tꞌmaⁿ tsjoom Roma, quia joꞌ tyomꞌaaⁿ Poncio Pilato gobiernom
tsꞌo̱ndaa Judea. Ndoꞌ Herodes tyomꞌaaⁿ gobiernom tsꞌo̱ndaa
Galilea. Tyjeeⁿ Felipe tyomꞌaaⁿ gobiernom tsꞌo̱ndaa Iturea
ñequio tsꞌo̱ndaa Traconite. Lisanias tyomꞌaaⁿ gobiernom
tsꞌo̱ndaa Abilinia.
\v 2 Ndoꞌ Anás ñequio Caifás, joona ntyee na tyoluiitquiendyena
nda̱a̱ ntyee quia joꞌ. Ndoꞌ Juan jnda Zacarías, xjeⁿꞌñeeⁿ
tquiaa Tyꞌo̱o̱tsꞌom ñꞌoom nnoom quia na mꞌaaⁿ yuu tjaa
nnꞌaⁿ cꞌom.
\v 3 Tyomanoom chaꞌwaa ndyuaa na nndyooꞌ jndaa Jordán.
Tyoñequiaaⁿ ñꞌoom na calcweꞌ nꞌom nnꞌaⁿ jnaaⁿna cha
nntseitꞌmaⁿ tsꞌom Tyꞌo̱o̱tsꞌom joona, ndoꞌ nleitsꞌoomndyena.
\v 4 Tuii na luaaꞌ chaꞌxjeⁿ na matso ljeii libro na
chuu ñꞌoom ꞌndyoo profeta Isaías. Matso ljeiiꞌñeeⁿ:
\q Mꞌaaⁿ tsꞌaⁿ na matseineiⁿ nda̱a̱ nnꞌaⁿ yuu tjaa nnꞌaⁿ
cꞌom. Matso tsaⁿꞌñeeⁿ:
\q “Calaꞌjndaaꞌndyoꞌ naquiiꞌ nꞌomꞌyoꞌ chaꞌcwijom cwii
nato na juu joꞌ nndyocwjeeꞌcañoom nquii na nntsa̱ꞌntjom
ꞌo.
\q Cataꞌndyoꞌxcweꞌyoꞌ chaꞌcwijom cwilayo̱ꞌyoꞌ nato na nñoom.
\q
\v 5 Maxjeⁿ nntseicatooꞌnaꞌ ticwii cwii cantmaⁿꞌ
\q ndoꞌ ticwii cwii sjo̱ ñequio ta nleisunaꞌ.
\q Nanto na cancꞌeeⁿ, nntseiliuunaꞌ,
\q ndoꞌ nanto na cwajndii nntseiyo̱naꞌ.
\q
\v 6 Quia joꞌ nntyꞌiaa chaꞌtsondye nnꞌaⁿ Nquii na
maqueⁿ Tyꞌo̱o̱tsꞌom na nncwjiꞌnꞌmaaⁿñê joo.”
\p
\v 7 Jndyendye nnꞌaⁿ tyoꞌoontyjaaꞌna Juan na nntseitsꞌoomñê
joona. Quia joꞌ tyotsoom nda̱a̱na:
\p —ꞌO tsjaaⁿ canduulja, ¿ꞌñeeⁿ tꞌmo̱ⁿ nda̱a̱ꞌyoꞌ na caleiꞌnomꞌyoꞌ
na nndyocwjeeꞌcañoom na nntseiwꞌii Tyꞌo̱o̱tsꞌom ꞌo?
\v 8 Cꞌomꞌyoꞌ na ndyaandyoꞌ cha mꞌmo̱ⁿnaꞌ na mayuuꞌcheⁿ
cwilcweꞌ nꞌomꞌyoꞌ. Ndoꞌ ticalaꞌsꞌandyoꞌ cheⁿncjoꞌyoꞌ
naquiiꞌ nꞌomꞌyoꞌ na nnduꞌyoꞌ: “Jaa cwiluiindyo̱ tsjaaⁿ
Abraham.” Nndyeꞌyoꞌ nntsjo̱o̱, meiiⁿ cweꞌ ljo̱ꞌmeiiⁿ nnda̱a̱
nntseicwaqueⁿ Tyꞌo̱o̱tsꞌom na nluiindyenaꞌ tsjaaⁿ Abraham,
quia joꞌ nꞌndiinaꞌ ꞌo.
\v 9 ꞌO matseijomnaꞌ chaꞌcwijom nꞌoom na tisꞌa ta̱ cwilꞌa.
Ndoꞌ manquiuꞌyoꞌ nꞌoom na ticalꞌa ta̱ na ya, maxjeⁿ nntꞌuaꞌnaꞌ.
Ndoꞌ xeⁿ jnda̱ nntioom nnꞌaⁿ joonaꞌ quiiꞌ chom. Maluaaꞌ
matseijomnaꞌ na nntsꞌaa Tyꞌo̱o̱tsꞌom ñꞌeⁿndyoꞌ ꞌo xeⁿ
ticalꞌaꞌyoꞌ yuu na ya.
\p
\v 10 Quia joꞌ taꞌxꞌee naⁿꞌñeeⁿ nnoom:
\p —¿Chiuu macaⁿnaꞌ na calꞌaayâ xeⁿ yuuꞌ na ljoꞌ?
\p
\v 11 Tꞌo̱o̱ⁿ nda̱a̱na, tsoom:
\p —Tsꞌaⁿ na maleiñꞌoom we cotom, quiaa cwii nnom tsꞌaⁿ
na tjaa na cuaa. Ndoꞌ ꞌñeeⁿ na waa nantquie, catsꞌaa
naya tsꞌaⁿ na tjaaꞌnaⁿ chiuu ya.
\p
\v 12 Mati nnꞌaⁿ na cwitoꞌñoom sꞌom cwentaaꞌ gobiernom
tquiona namꞌaaⁿ na nleitsꞌoomndyena. Jluena nnoom:
\p —Ta, ¿chiuu macaⁿnaꞌ na calꞌaayâ?
\p
\v 13 Tꞌo̱o̱ⁿ nda̱a̱na:
\p —Tancwinomꞌyoꞌ na cwitjeiꞌyoꞌ tsꞌiaaⁿnda̱a̱ nnꞌaⁿ. Cataⁿꞌyoꞌ
tomti na matsonaꞌ na nntioomna.
\p
\v 14 Mati taꞌxꞌee sondaro nnoom:
\p —Ndoꞌ jâ jeꞌ, ¿chiuu macaⁿnaꞌ na calꞌaayâ?
\p Tꞌo̱o̱ⁿ nda̱a̱na:
\p —Talacatyꞌueꞌyoꞌ nnꞌaⁿ, ndoꞌ talaco̱ꞌyoꞌ cantu joona
cweꞌ cha na nnda̱a̱ nntjeiꞌyoꞌ sꞌom ꞌnaaⁿna. Caljoya nꞌomꞌyoꞌ
cwanti na cwitantjomꞌyoꞌ.
\p
\v 15 Chaꞌtsondye nnꞌaⁿ jeeⁿ tyocantyjaaꞌ nꞌomna na
nncwjeeꞌ juu Cristo. Joꞌ chii tyomꞌaaⁿꞌ nꞌomna cantyja
ꞌnaaⁿꞌ Juan, ¿aa nntsꞌaacheⁿnaꞌ na jom cwiluiiñê Cristo?
\v 16 Joꞌ chii tꞌo̱o̱ⁿ nda̱a̱ chaꞌtsondyena, tsoom:
\p —Ja matseitsꞌo̱o̱ⁿndyo̱ ꞌo ñequio ndaatioo, sa̱a̱ mandyontyjo̱
nqueⁿ na nntseitsꞌoomñê ꞌo na nñequiaaⁿ Espíritu Santo
naquiiꞌ nꞌomꞌyoꞌ. Sa̱a̱ ntꞌomndyoꞌ ꞌo nntsꞌaanaꞌ chaꞌcwijom
nntseitsꞌoomñê ꞌo ñequio chom ee na nntꞌuiityeⁿnaꞌ ꞌo
cantyja jnaⁿꞌyoꞌ. Nqueⁿ tꞌmaⁿti cwiluiiñê nchiiti ja.
Meiⁿ ticatseixmaⁿya na cweꞌ ja na nntseicanaⁿꞌa lcoomꞌm.
\v 17 Jnda̱ wjaawindyooꞌ na nntuꞌxeⁿndyoꞌ. Ee ꞌo laꞌxmaⁿꞌyoꞌ
chaꞌcwijom lqueeⁿ na ndicwaⁿ cwajndii. Luaa tsꞌiaaⁿ
cantyja ꞌnaaⁿꞌ lqueeⁿ. Matseicueeñe tsꞌaⁿ lqueeⁿ trigo,
cha ya ya nljuꞌnaꞌ. Quia na jnda̱ ljuꞌya lqueeⁿꞌñeeⁿ,
mana nntseiweeⁿ joonaꞌ tsꞌom tsa̱ꞌ. Sa̱a̱ lqueeⁿ lueꞌ ñꞌeⁿ
toꞌ njñoom chom joꞌ. Maluaaꞌ matseijomnaꞌ na machꞌee
Tyꞌo̱o̱tsꞌom. Nnꞌaⁿ na ya cwilꞌa macoꞌñoom joona sa̱a̱ nnꞌaⁿ
na tisꞌa cwilꞌa, nntseicoom joona ñequio chom na tijoom
canduuꞌ.
\p
\v 18 Nmeiⁿꞌ ñꞌoom na tyotseijndo̱ꞌ Juan nꞌom nnꞌaⁿ
ñequio jndye ntꞌomcheⁿ ñꞌoom na tyotseicañeeⁿ joona
ñꞌoom naya.
\v 19 Herodes, tsaⁿ na mꞌaaⁿ gobiernom tsꞌo̱ndaa Galilea,
jom cweꞌ mꞌaaⁿyaaⁿ ñꞌeⁿ Herodías, scuuꞌ tyjeeⁿ Felipe.
Joꞌ na seitiaꞌ Juan jom na ticatsa̱ꞌntjomnaꞌ na ljoꞌ
machꞌeeⁿ ndoꞌ ñequio chaꞌtso natia na jnda̱ ñesꞌaa tsaⁿꞌñeeⁿ.
\v 20 Luaa seicwaljooꞌtyeeⁿ nacjoo chaꞌtso natia na
sꞌaaⁿ, na tjoomꞌm Juan wꞌaancjo.
\s Cantyja na teitsꞌoomñe Jesús
\r (Mt. 3:13-17; Mr. 1:9-11)
\p
\v 21 Quia na jnda̱ teitsꞌoomndye jndye nnꞌaⁿ, mati teitsꞌoomñe
Jesús, xcwe na matseineiiⁿ nnom Tyꞌo̱o̱tsꞌom ndoꞌ seicanaaⁿñenaꞌ
tsjo̱ꞌluee.
\v 22 Jndyocue Espíritu Santo nacjoomꞌm chaꞌcwijom
catuꞌ. Ndoꞌ teicꞌuaa na seineiⁿ Tyꞌo̱o̱tsꞌom cañoomꞌluee,
matso:
\p —ꞌU cwiluiindyuꞌ Jndaaya na candyaꞌ tsꞌo̱o̱ⁿya. Jeeⁿ
neiⁿya ꞌu.
\s Tsjaaⁿ na tjawintyjooꞌ na tuiiñe Jesucristo
\r (Mt. 1:1-17)
\p
\v 23 Ndoꞌ Jesús chaꞌna ntquiuu nchooꞌ qui choomꞌm
quia na to̱o̱ⁿꞌo̱ⁿ tsꞌiaaⁿ na jñom Tyꞌo̱o̱tsꞌom jom. Tyolue
nnꞌaⁿ jnda José jom. Ndoꞌ José jnda Elí,
\v 24 Elí jnda Matat, Matat jnda Leví, Leví jnda Melqui,
Melqui jnda Jana, Jana jnda José,
\v 25 José jnda Matatías, Matatías jnda Amós, Amós jnda
Nahum, Nahum jnda Esli, Esli jnda Nagai,
\v 26 Nagai jnda Maat, Maat jnda Matatías, Matatías jnda
Semei, Semei jnda José, José jnda Judá,
\v 27 Judá jnda Joana, Joana jnda Resa, Resa jnda Zorobabel,
Zorobabel jnda Salatiel, Salatiel jnda Neri,
\v 28 Neri jnda Melqui, Melqui jnda Adi, Adi jnda Cosam,
Cosam jnda Elmodam, Elmodam jnda Er,
\v 29 Er jnda Josué, Josué jnda Eliezer, Eliezer jnda
Jorim, Jorim jnda Matat,
\v 30 Matat jnda Leví, Leví jnda Simeón, Simeón jnda
Judá, Judá jnda José, José jnda Jonán, Jonán jnda Eliaquim,
\v 31 Eliaquim jnda Melea, Melea jnda Mainán, Mainán
jnda Matata, Matata jnda Natán,
\v 32 Natán jnda David, David jnda Isaí, Isaí jnda Obed,
Obed jnda Booz, Booz jnda Salmón, Salmón jnda Naasón,
\v 33 Naasón jnda Aminadab, Aminadab jnda Aram, Aram
jnda Esrom, Esrom jnda Fares, Fares jnda Judá,
\v 34 Judá jnda Jacob, Jacob jnda Isaac, Isaac jnda Abraham,
Abraham jnda Taré, Taré jnda Nacor,
\v 35 Nacor jnda Serug, Serug jnda Ragau, Ragau jnda
Peleg, Peleg jnda Heber, Heber jnda Sala,
\v 36 Sala jnda Cainán, Cainán jnda Arfaxad, Arfaxad
jnda Sem, Sem jnda Noé, Noé jnda Lamec,
\v 37 Lamec jnda Matusalén, Matusalén jnda Enoc, Enoc
jnda Jared, Jared jnda Mahalaleel, Mahalaleel jnda Cainán,
\v 38 Cainán jnda Enós, Enós jnda Set, Set jnda Adán,
Adán jnda Tyꞌo̱o̱tsꞌom.
\c 4
\s Ñeꞌqueⁿ tsaⁿjndii xjeⁿ Jesús
\r (Mt. 4:1-11; Mr. 1:12-13)
\p
\v 1 Mawjaalcweꞌ Jesús tsꞌo̱ndaa Galilea na jnaaⁿ jndaa
Jordán. Ndoꞌ chaꞌwaañꞌeⁿ naquiiꞌ tsꞌoom tooꞌ mꞌaaⁿ Espíritu
Santo. Tjañꞌoom Espíritu jom cwii joo yuu na tjaa nnꞌaⁿ
cꞌoom.
\v 2 Joꞌ joꞌ wenꞌaaⁿ xuee tyolꞌueeꞌñe tsaⁿjndii chiuu
nntsꞌaaⁿ cha catseitjo̱o̱ñe Jesús. Chaꞌwaati xueewaaꞌ
meiⁿchjoo ticwaꞌ Jesús, jnda̱ chii tyjeeꞌ na ñeꞌjnoomꞌm.
\v 3 Quia joꞌ tso tsaⁿjndii nnoom:
\p —Xeⁿ mayuuꞌ ꞌu cwiluiindyuꞌ Jnda Tyꞌo̱o̱tsꞌom, cwa catsa̱ꞌntjomꞌ
tsjo̱ꞌwaaꞌ na catseicwaqueⁿnaꞌ tyooꞌ.
\p
\v 4 Tꞌo̱ Jesús nnom, tsoom:
\p —Ja xocatsꞌaa na ljoꞌ ee waa ljeii ꞌnaaⁿꞌ Tyꞌo̱o̱tsꞌom
na matsonaꞌ: “Nchii cweꞌ cantyja ꞌnaaⁿꞌ nantquie na
wandoꞌ tsꞌaⁿ, sa̱a̱ cantyja ꞌnaaⁿ chaꞌtso ñꞌoom na mañequiaa
Tyꞌo̱o̱tsꞌom.”
\p
\v 5 Jnda̱ chii tjañꞌoom tsaⁿjndii jom xqueⁿ cwii sjo̱
nandye. Ndoꞌ mantyjacheⁿ tꞌmo̱ⁿ nnoom chaꞌtsoti nꞌiaaⁿ
ntꞌmaⁿ na mꞌaⁿ nnꞌaⁿ tsjoomnancue.
\v 6 Ndoꞌ tso nnoom:
\p —Lꞌo̱ꞌ ꞌu nntio̱o̱ cwenta chaꞌtso najnda̱nmeiⁿꞌ na cwilaꞌxmaⁿ
naⁿmaⁿnꞌiaaⁿ ntꞌmaⁿ ñequio chaꞌtso na cwiluiitꞌmaⁿndyena.
Ee lꞌo̱o̱ya jnda̱ ljonaꞌ ndoꞌ ꞌñeeⁿ juu na lꞌue tsꞌo̱o̱ⁿ
nñequiaya joonaꞌ nnom.
\v 7 Xeⁿ ꞌu nlcoꞌ xtyeꞌ na nntseitꞌmaaⁿꞌndyuꞌ ja, quia
joꞌ chaꞌtso joonaꞌ maꞌnaⁿꞌ.
\p
\v 8 Tꞌo̱ Jesús nnom, tsoom:
\p —Quindyo̱o̱ꞌ nacañomya, ꞌu Satanás. Ja tijoom nntseitꞌmaaⁿꞌndyo̱
ꞌu ee waa ljeii ꞌnaaⁿꞌ Tyꞌo̱o̱tsꞌom na matsonaꞌ: “Macanda̱
nquii Ta Tyꞌo̱o̱tsꞌom cwentaꞌ catseitꞌmaaⁿꞌndyuꞌ ndoꞌ
macanda̱ nnom jom nndiꞌntjomꞌ.”
\p
\v 9 Jnda̱ joꞌ tjañꞌoom tsaⁿjndii Jesús tsjoom Jerusalén
ndoꞌ tqueⁿ jom xqueⁿ tsiuꞌ watsꞌom tꞌmaⁿ. Tso nnoom:
\p —Xeⁿ ꞌu cwiluiindyuꞌ Jnda Tyꞌo̱o̱tsꞌom, cwa cjuꞌndyuꞌ
jo nacje,
\v 10 ee waa ljeii ꞌnaaⁿꞌaⁿ na matsonaꞌ:
\q Nñequiaa Tyꞌo̱o̱tsꞌom ꞌu luee ángeles cwentaaⁿꞌaⁿ na
calꞌana cwenta ꞌu.
\q
\v 11 Ndoꞌ nntyjeeꞌ lueena ꞌu cha tincjaañjom ljo̱ꞌ
ncꞌeꞌ.
\p
\v 12 Sa̱a̱ tꞌo̱ Jesús nnom, tsoom:
\p —Ja tijoom catsꞌaa chaꞌna matsuꞌ luaaꞌ ee mati waa
cwiicheⁿ ljeii ꞌnaaⁿꞌ Tyꞌo̱o̱tsꞌom na matsonaꞌ: “Tintsaꞌ
xjeⁿ Ta Tyꞌo̱o̱tsꞌom cwentaꞌ.”
\p
\v 13 Quia jnda̱a̱ꞌ chaꞌtso nnom na tyochꞌee tsaⁿjndii
na nntsꞌaaⁿ xjeⁿ Jesús, ꞌñeeⁿ juu hasta jnda̱nquiacheⁿ
nntyꞌiaaⁿꞌaⁿ aa nnda̱a̱ nntsꞌaaⁿ.
\s Mato̱ꞌ Jesús tsꞌiaaⁿ ꞌnaaⁿꞌaⁿ
\r (Mt. 4:12-17; Mr. 1:14-15)
\p
\v 14 Ndoꞌ tjalcweꞌ Jesús tsꞌo̱ndaa Galilea. Juu najndeii
na matseixmaⁿ Espíritu Santo, canda̱a̱ꞌñꞌeⁿ tyotseixmaaⁿ
joꞌ. Ndoꞌ tꞌom ñꞌoom cantyja ꞌnaaⁿꞌaⁿ chaꞌwaa ndyuaaꞌñeeⁿ.
\v 15 Tyoꞌmo̱o̱ⁿ nda̱a̱ nnꞌaⁿ naquiiꞌ lanꞌom ꞌnaaⁿ nnꞌaⁿ
judíos, ndoꞌ chaꞌtso nnꞌaⁿ jeeⁿ tyolaꞌtꞌmaaⁿꞌndyena jom.
\s Tja Jesús tsjoom Nazaret
\r (Mt. 13:53-58; Mr. 6:1-6)
\p
\v 16 Tjaaⁿ Nazaret yuu na tjawijneiⁿ. Xuee na cwitaꞌjndyee
nnꞌaⁿ, tjaaⁿ watsꞌom chaꞌxjeⁿ na quichꞌeeⁿ. Ndoꞌ teicantyjaaⁿ
na nntseiꞌnaⁿꞌaⁿ.
\v 17 Quia joꞌ tquiana ljeii lꞌo̱o̱ⁿ na seiljeii profeta
Isaías, seicano̱o̱ⁿꞌo̱ⁿ ljeiiꞌñeeⁿ ndoꞌ tueꞌcañoom yuu na
matsonaꞌ:
\q
\v 18 Nquii Espíritu cwentaaꞌ Ta Tyꞌo̱o̱tsꞌom mꞌaaⁿñe
ñꞌeⁿndyo̱.
\q Ee nqueⁿ jnda̱ tqueⁿño̱o̱ⁿ ja na nñequiaya ñꞌoom naya
nda̱a̱ nnꞌaⁿ na ntyꞌiaaꞌndye.
\q Ndoꞌ jnda̱ jñoom ja na jndyo̱o̱ na catseinjo̱o̱ⁿꞌa nnꞌaⁿ
na chjooꞌ nꞌom.
\q Ndoꞌ catseicandiiya nnꞌaⁿ na matseicandyaandyo̱ joona
jnaaⁿna na waa.
\q Ndoꞌ catsꞌaaya na nleitquioo nnꞌaⁿ na nchjaaⁿ.
\q Ndoꞌ catseicandyaandyo̱ nnꞌaⁿ na manchje nawiꞌ.
\q
\v 19 Ndoꞌ catseicandiiya cantyja ꞌnaaⁿꞌ tiempo na
tqueⁿ Tyꞌo̱o̱tsꞌom na nluiꞌnꞌmaaⁿndye añmaaⁿ nnꞌaⁿ.
\p
\v 20 Jnda̱ joꞌ seilcwiiñe Jesús tsom na chuu ljeiiꞌñeeⁿ
ndoꞌ seilcweeⁿꞌeⁿ juunaꞌ nnom tsꞌaⁿ na mandiꞌntjom.
Jnda̱ chii tjacwacatyeeⁿ. Ndoꞌ chaꞌtso nnꞌaⁿ na tooꞌndye
watsꞌomꞌñeeⁿ jeeⁿ tyontyꞌiaana nnoom.
\v 21 Quia joꞌ to̱o̱ⁿꞌo̱ⁿ tyotseineiiⁿ nda̱a̱na. Ndoꞌ tsoom:
\p —Maxuee jeꞌ matseicanda̱a̱ꞌñenaꞌ ljeiiwaaꞌ yocheⁿ na
cwindyeꞌyoꞌ na matseiꞌnaⁿya juunaꞌ.
\p
\v 22 Chaꞌtso nnꞌaⁿ tyolue ñꞌoom ya cantyja ꞌnaaⁿꞌaⁿ.
Tjaweeꞌ nꞌomna na jeeⁿ cajnda ñꞌoom na tyotseineiiⁿ.
Tyoluena:
\p —Cwa cweꞌ jnda José tsaⁿmꞌaaⁿꞌ.
\p
\v 23 Tso Jesús nda̱a̱na:
\p —Jeꞌ jeꞌ nnduꞌyoꞌ no̱o̱ⁿ ñꞌoomwaañe na cweꞌ wjaañoomꞌ
na matsonaꞌ: “ꞌU tsꞌaⁿ na machꞌee nasei, catseinꞌmaⁿndyuꞌ
cheⁿnncuꞌ.” Ndoꞌ cwaaⁿti nnduꞌyoꞌ no̱o̱ⁿ: “Tsꞌiaaⁿ na
cwindya̱a̱yâ na ñesaꞌ tsjoom Capernaum, mati catsaꞌ joonaꞌ
ñjaaⁿñe ndyuaa tsjomꞌ.”
\p
\v 24 Quia joꞌ tsotyeeⁿcheⁿ nda̱a̱na:
\p —Mayuuꞌcheⁿ matsjo̱o̱ nda̱a̱ꞌyoꞌ, tixocalaꞌljo nnꞌaⁿ cwii
profeta na mañecwii ndyuaana ñꞌeⁿñe na mañequiaa ñꞌoomꞌ
Tyꞌo̱o̱tsꞌom.
\v 25 Ñꞌoom na mayuuꞌ matsjo̱o̱ nda̱a̱ꞌyoꞌ, jndye yolcu
na jnda̱ ljondye tyomꞌaⁿ ndyuaa Israel joo ncuee na ñetꞌoom
Elías. Ncueeꞌñeeⁿ ndyee chu waljooꞌ xcwe tîcuaꞌ, ndoꞌ
teijndoꞌ chaꞌwaa ndyuaaꞌñeeⁿ.
\v 26 Sa̱a̱ nchii na mꞌaaⁿ cwii joo naⁿlcuꞌñeeⁿ jñom
Tyꞌo̱o̱tsꞌom Elías, jñomyom juu na mꞌaaⁿ cwii yuscu na
jnda̱ ljoñe tsjoom Sarepta ndyuaa Sidón.
\v 27 Ndoꞌ mati jndye nnꞌaⁿ na tyoleiꞌcho ntycu lepra
tyomꞌaⁿ ndyuaa Israel joo ncuee na tyomꞌaaⁿ profeta
Eliseo. Sa̱a̱ meiⁿcwiindye naⁿꞌñeeⁿ ticatseinꞌmaaⁿ, macanda̱
quii Naamán, tsꞌaⁿ ndyuaa Siria.
\p
\v 28 Sa̱a̱ quia jndyena na luaaꞌ tso Jesús, quia joꞌ
chaꞌtso nnꞌaⁿ na tooꞌndye watsꞌom, jeeⁿcheⁿ ndyaꞌ jlaꞌwjeena.
\v 29 Jlaꞌtyuaaꞌna, tjeiiꞌna jom nnom tsjoom. Tyꞌeñꞌomna
jom xqueⁿ ta yuu waa tsjoomna cha nlaꞌcwatyuꞌna jom.
\v 30 Sa̱a̱ jom jluiiꞌñê quiiꞌntaaⁿna, mana tjaaⁿ yuu
na wjaⁿ.
\s Tsaⁿsꞌa na tseixmaⁿ naⁿjndii naquiiꞌ tsꞌom
\r (Mr. 1:21-28)
\p
\v 31 Tjacue Jesús Capernaum, cwii tsjoom tsꞌo̱ndaa Galilea.
Joꞌ joꞌ tyoꞌmo̱o̱ⁿ nda̱a̱ nnꞌaⁿ judíos xuee na cwitaꞌjndyeena.
\v 32 Ndoꞌ jeeⁿ tjaweeꞌ nꞌomna ñꞌoom na tyotseineiiⁿ,
ee tyoꞌmo̱ⁿnaꞌ na waa najndeii na matseixmaaⁿ.
\p
\v 33 Naquiiꞌ watsꞌomꞌñeeⁿ tyomꞌaaⁿ cwii tsaⁿsꞌa na
mꞌaaⁿ jndyetia naquiiꞌ tsꞌom. Jndeii seixuaⁿ ñꞌoom ꞌndyoo
jndyetiaꞌñeeⁿ.
\v 34 Tsoom:
\p —Caꞌndiiꞌ jâ ꞌu Jesús tsꞌaⁿ Nazaret. ¿Ljoꞌ nntsaꞌ
ñꞌeⁿndyô̱ jâ? ¿Aa jndyoꞌ na nntseityuiiꞌ jâ? Mawajnaⁿꞌa
ꞌñeeⁿ cwiluiindyuꞌ. ꞌU cwiluiindyuꞌ Jnda Tyꞌo̱o̱tsꞌom
na ljuꞌ tsꞌomꞌ.
\p
\v 35 Seitiaꞌ Jesús juu, matsoom:
\p —Catseicheⁿꞌ ndoꞌ caluiꞌyoꞌ naquiiꞌ tsꞌom tsaⁿmꞌaaⁿ.
\p Ndoꞌ jnda̱ na seiquioo jndyetia juu quiiꞌntaaⁿ nnꞌaⁿ,
mana jluiꞌ jndyetia ñꞌeⁿ naⁿjndii naquiiꞌ tsꞌom. Ndoꞌ
meiⁿcwii nata̱ꞌ tîcalꞌana ñꞌeⁿñe.
\v 36 Jeeⁿ tyue chaꞌtsondye nnꞌaⁿ na ljoꞌ sꞌaa Jesús.
Jluena nda̱a̱ ncꞌiaana:
\p —Ñꞌoommeiⁿꞌ cwitꞌmo̱o̱ⁿnaꞌ na cwiluiiñê tsꞌaⁿ na maqueⁿ
xjeⁿ. Ee waa najndeii na matseixmaaⁿ na matsa̱ꞌntjoom
meiiⁿ jndyetia, meiiⁿ naⁿjndii, cwicaluiꞌ.
\p
\v 37 Tjantyꞌee ñꞌoom cantyja ꞌnaaⁿꞌaⁿ chaꞌwaa ndiocheⁿ
ndyuaaꞌñeeⁿ.
\s Seinꞌmaⁿ Jesús sta̱xeeⁿꞌ Simón Pedro
\r (Mt. 8:14-15; Mr. 1:29-31)
\p
\v 38 Quia joꞌ teicantyjaaⁿ, jlueeⁿꞌeⁿ naquiiꞌ watsꞌomꞌñeeⁿ.
Tjaqueⁿꞌeⁿ waaꞌ Simón. Ndoꞌ Simónꞌñeeⁿ jeeⁿ nioom matseiconaꞌ
sta̱xeeⁿꞌeⁿ. Lꞌana tyꞌoo nnom Jesús na catseinꞌmaaⁿ juu.
\v 39 Joꞌ chii tjantyjaaⁿꞌaⁿ tsaⁿꞌñeeⁿ, sa̱ꞌntjoom na
caꞌndii tycuꞌñeeⁿ juu. Ndoꞌ mañoomꞌ tcoꞌyanaꞌ tsaⁿꞌñeeⁿ.
Mana teicantyja, seiñꞌoomꞌñe na tcwaꞌna.
\s Seinꞌmaⁿ Jesús jndye nnꞌaⁿ wii
\r (Mt. 8:16-17; Mr. 1:32-34)
\p
\v 40 Quia na jnda̱ tmaaⁿ na manndyooꞌ wjaacue ñeꞌquioomꞌ,
chaꞌtsondye nnꞌaⁿ na mꞌaⁿ nnꞌaaⁿna na jndye nnom ntycu
cwitjoom, tquiochona joo na mꞌaaⁿ Jesús. Tioom lꞌo̱o̱ⁿ
nacjoo ticwii cwii joo naⁿꞌñeeⁿ, mana nꞌmaaⁿ.
\v 41 Mati jndyendye nnꞌaⁿ sa̱ꞌntjoom na caluiꞌ jndyetia
naquiiꞌ nꞌom. Tyolaꞌxuaa jndyetiaꞌñeeⁿ, tyolue:
\p —ꞌU cwiluiindyuꞌ Jnda nquii Ta Tyꞌo̱o̱tsꞌom.
\p Sa̱a̱ jom seitiaaⁿꞌaⁿ jndyetia, tinquiaaⁿ na nlaꞌneiⁿ,
ee manquiuna na jom cwiluiiñê Cristo.
\s Mañequiaa Jesús ñꞌoom naya tsꞌo̱ndaa Galilea
\r (Mr. 1:35-39)
\p
\v 42 Quia jnda̱ teincoo jlueeⁿꞌeⁿ quiiꞌ tsjoom. Tjaaⁿ
yuu na wataaⁿꞌ quiiꞌ jnda̱a̱. Tyꞌecalꞌuee nnꞌaⁿ jom ndoꞌ
jliuna yuu mꞌaaⁿ. Ñeꞌcalaꞌtsaaⁿꞌndyena jom na wjaatyeeⁿ,
cha ticaꞌñeeⁿ joona.
\v 43 Sa̱a̱ tsoom nda̱a̱na:
\p —Mati macaⁿnaꞌ na nñequiaya ñꞌoom naya cantyja na
matsa̱ꞌntjom Tyꞌo̱o̱tsꞌom nda̱a̱ nnꞌaⁿ ntꞌomcheⁿ njoom. Ee
maxjeⁿ joꞌ tsꞌiaaⁿ na jñoom ja.
\p
\v 44 Ndoꞌ tyojaanquiaaⁿ ñꞌoomꞌñeeⁿ naquiiꞌ lanꞌom
tsꞌo̱ndaa Galilea.
\c 5
\s Jndye calcaa tjeiiꞌna
\r (Mt. 4:18-22; Mr. 1:16-20)
\p
\v 1 Cwii ndiiꞌ tyomꞌaaⁿ Jesús ꞌndyoo ndaaluee chjoo
na jndyu Genesaret. Jeeⁿ tyonchjenaꞌ jom na jlaꞌcantoꞌndye
nnꞌaⁿ nacañomꞌm cha nnda̱a̱ nndyena ñꞌoomꞌ Tyꞌo̱o̱tsꞌom.
\v 2 Ntyꞌiaaⁿꞌaⁿ we wꞌaandaa ꞌndyoo ndaalueeꞌñeeⁿ.
Sa̱a̱ nnꞌaⁿ na cwitjeiiꞌ calcaa jnda̱ jluiꞌna joꞌ joꞌ.
Macwitmaaⁿna nlquiꞌ ꞌnaaⁿna.
\v 3 Quia joꞌ tjacuo̱o̱ⁿ tsꞌom cwii wꞌaandaaꞌñeeⁿ. Wꞌaandaa
ꞌnaaⁿꞌ Simón joꞌ. Tcaaⁿ na cjaañꞌoomti tsaⁿꞌñeeⁿ juunaꞌ
chjoowiꞌ cha nꞌndiinaꞌ tyuaatcwii. Ndoꞌ tjacjom. Tquiaaⁿ
ñꞌoom nda̱a̱ nnꞌaⁿ xjeⁿ na wacatyeeⁿcheⁿ tsꞌom wꞌaandaa.
\v 4 Quia na jnda̱ jnda̱ seineiiⁿ, tsoom nnom Simón:
\p —Catsaañꞌomꞌyoꞌ wꞌaandaawaa, wjaawjaatya̱a̱ya yuu na
njoomti. Ndoꞌ catueꞌyoꞌ nlquiꞌ ꞌnaⁿꞌyoꞌ na nntjeiꞌyoꞌ
calcaa.
\p
\v 5 Tꞌo̱ Simón nnoom:
\p —Ta, meiiⁿchaaꞌ tsjom ñelꞌaayâ tsꞌiaaⁿ ndoꞌ meiⁿcwii
catscaa tîcatjeiiꞌâ. Sa̱a̱ cantyja ñꞌoom ꞌndyoꞌ ꞌu nncjuꞌnndaꞌa
tsquiꞌ.
\p
\v 6 Jnda̱ na lꞌana na ljoꞌ, jeeⁿ jndye calcaa tyꞌoomnaꞌ
tsꞌom tsquiꞌ ꞌnaaⁿna hasta ñeꞌcatyꞌiooꞌnaꞌ.
\v 7 Joꞌ chii sꞌo̱o̱ lueena nda̱a̱ ntꞌomcheⁿ ncꞌiaana na
ñjomndye cwiicheⁿ wꞌaandaa na quioteiꞌjndeii naⁿꞌñeeⁿ
joona. Tquio naⁿꞌñeeⁿ. Ndoꞌ jlaꞌcatooꞌna we wꞌaandaa
ñꞌeⁿ calcaa, hasta ncuencue na cꞌuꞌnaꞌ joonaꞌ.
\v 8 Quia jnda̱ ntyꞌiaaꞌ Simón Pedro na luaaꞌ, tcoomꞌm
xtyeeⁿ jo nnom Jesús. Tsoom:
\p —Ta, ticatyꞌiomyanaꞌ na nñꞌeⁿꞌ ñꞌeⁿndyo̱, ee ja tsꞌaⁿjnaⁿ.
\p
\v 9 Ee jeeⁿ ndyaꞌ seicatyꞌuenaꞌ jom ñequio ntꞌomcheⁿ
ncꞌiaaⁿꞌaⁿ na ñꞌeeⁿ ñꞌeⁿñê cantyja ꞌnaaⁿ calcaa na tjeiiꞌna.
\v 10 Majoꞌti tjom Jacobo ñequio Juan, ntseinda Zebedeo.
Joona mañecwii tꞌmaⁿ tsꞌiaaⁿ cwilꞌana ñequio Simón.
Quia joꞌ tso Jesús nnom Simón:
\p —Tintyꞌueꞌ, jeꞌ mamanaⁿtonaꞌ na nnꞌaⁿ nntseitjomꞌ na
nlaꞌjomndyena ñꞌeⁿndyo̱, tachii cweꞌ calcaa.
\p
\v 11 Jnda̱ na tquiena tyuaatcwii ñꞌeⁿ lꞌaandaa, mana
ꞌndyena tsꞌiaaⁿ ꞌnaaⁿna. Tyꞌelajomndyena ñꞌeⁿ Jesús.
\s Seinꞌmaⁿ Jesús tsꞌaⁿ na chuu tycu lepra
\r (Mt. 8:1-4; Mr. 1:40-45)
\p
\v 12 Quia na tyomꞌaaⁿ Jesús cwii tsjoom, tyjeeꞌcañoom
cwii tsaⁿsꞌa na chaꞌwaañe chuu tycu lepra. Quia na ntyꞌiaaⁿꞌaⁿ
Jesús, tjacwanquioom nomtyuaa, sꞌaaⁿ tyꞌoo, tsoom:
\p —Ta, ntyjii na ꞌu nnda̱a̱ nntseinꞌmaⁿꞌ ja, xeⁿ lꞌue tsꞌomꞌ.
\p
\v 13 Quia joꞌ Jesús seintyjo̱o̱ⁿ tsꞌo̱o̱ⁿ tyeⁿnquioomꞌm
tsaⁿꞌñeeⁿ. Tsoom nnom:
\p —Maxjeⁿ lꞌue tsꞌo̱o̱ⁿ na canꞌmaⁿꞌ.
\p Ndoꞌ mantyjacheⁿ nꞌmaⁿ tsaⁿꞌñeeⁿ.
\v 14 Jnda̱ chii tsoom nnom:
\p —Tintseineiⁿꞌ nnom meiⁿcwii tsꞌaⁿ na luaaꞌ tuii. Sa̱a̱
cjaꞌ, catseicaꞌmo̱ⁿndyuꞌ nnom tyee ndoꞌ quiaaꞌ quiooꞌ
na nncueꞌ cantyja na jnda̱ nꞌmaⁿꞌ chaꞌxjeⁿ na sa̱ꞌntjom
Moisés. Na nntsaꞌ na luaaꞌ nluiꞌyuuꞌnaꞌ nda̱a̱ nnꞌaⁿ na
jnda̱ nꞌmaⁿꞌ.
\p
\v 15 Sa̱a̱ tjantyꞌeeti ñꞌoom cantyja ꞌnaaⁿꞌ Jesús. Ndoꞌ
jndyendye nnꞌaⁿ tyoꞌoontyjaaꞌ na nndye ñꞌoom na tyoñequiaaⁿ.
Mati ñeꞌcanꞌmaaⁿna ntycu na wiina.
\v 16 Sa̱a̱ jom teiño̱o̱ⁿ, tjaaⁿ jo yuu na ñenqueⁿ. Joꞌ
joꞌ tyotseineiiⁿ nnom Tyꞌo̱o̱tsꞌom.
\s Seinꞌmaⁿ Jesús tsꞌaⁿ na ntjeiⁿ ncꞌee
\r (Mt. 9:1-8; Mr. 2:1-12)
\p
\v 17 Cwii xueeꞌñeeⁿ maꞌmo̱ⁿ Jesús nda̱a̱ nnꞌaⁿ. Joꞌ joꞌ
meindyuaandye ntꞌom nnꞌaⁿ fariseos ñequio nnꞌaⁿ na cwitꞌmo̱o̱ⁿ
ljeii na tqueⁿ Moisés. Naⁿꞌñeeⁿ jnaⁿna chaꞌtso njoom
nchꞌu tsꞌo̱ndaa Galilea ñequio Judea ndoꞌ mati tsjoom
Jerusalén. Ndoꞌ juu najndeii na matseixmaⁿ Tyꞌo̱o̱tsꞌom
mꞌaaⁿnaꞌ ñꞌeⁿ Jesús na matseinꞌmaaⁿ nnꞌaⁿwii.
\v 18 Mañejuu xjeⁿꞌñeeⁿ tquieꞌcañom ntꞌom naⁿnom na
chona tsuee na ndiiꞌ tsꞌaⁿ na jnda̱ teintjeiⁿ ncꞌee na
teiꞌcaljoo tycutqueeⁿ. Tyolꞌueeꞌndyena chiuu ya na nncꞌooñꞌomna
tsaⁿꞌñeeⁿ naquiiꞌ wꞌaa na nlqueⁿna jom jo nnom Jesús.
\v 19 Sa̱a̱ tîcaliuna chiuu ya nlꞌana ee na jeeⁿ jndye
nnꞌaⁿ. Joꞌ chii tyꞌewana nacjooꞌ wꞌaa, tjo̱o̱na nquioo,
jlaꞌcꞌo̱ⁿna jom na njoom tsuee. Tqueⁿna jom quiiꞌntaaⁿ
nnꞌaⁿ jo nnom Jesús.
\v 20 Quia na ntyꞌiaaꞌ Jesús na cwilaꞌyuꞌya nꞌom naⁿꞌñeeⁿ,
tsoom:
\p —ꞌU re, matseitꞌmaⁿ tsꞌo̱o̱ⁿya jnaⁿꞌ na matseixmaⁿꞌ.
\p
\v 21 Quia joꞌ nnꞌaⁿ na cwitꞌmo̱o̱ⁿ ljeii na tqueⁿ Moisés
ñequio nnꞌaⁿ fariseos to̱ꞌna na tiya nquiuna ñꞌeⁿñê.
Tyolaꞌtiuuna naquiiꞌ nꞌomna: “¿ꞌÑeeⁿ cwiluiiñe tsaⁿmꞌaaⁿꞌ
na tiꞌmaaⁿꞌ tsꞌoom na matseineiⁿ ñꞌoom na wjaanaꞌ nacjooꞌ
Tyꞌo̱o̱tsꞌom?”
\p
\v 22 Seiꞌno̱ⁿꞌ Jesús ñꞌomtiuu ꞌnaaⁿna. Tsoom nda̱a̱na:
\p —¿Chiuu na ticuaaya nquiuꞌyoꞌ ñꞌeⁿndyo̱?
\v 23 ¿Cwaaⁿ ñꞌoom na tijndeiꞌtinaꞌ na catsjo̱o̱ya? ¿Aa
na nntsjo̱o̱: “Matseitꞌmaⁿ tsꞌo̱o̱ⁿya chaꞌtso jnaⁿꞌ”, oo
aa na nntsjo̱o̱: “Quicantyjaꞌ, cjaꞌcaꞌ”?
\v 24 Sa̱a̱ cha caliuꞌyoꞌ na cwiluiindyo̱ tsaⁿ na jnaⁿ
cañoomꞌluee ndoꞌ na waa najndeii na matseixmaⁿya nnom
tsjoomnancuewaa na catseitꞌmaⁿ tsꞌo̱o̱ⁿya jnaaⁿ nnꞌaⁿ,
quia joꞌ tsoom nnom tsꞌaⁿ na ntjeiⁿ ncꞌee:
\p —ꞌU re, matsjo̱o̱ya njomꞌ, quicantyjaꞌ, catseilcwiindyuꞌ
tsueꞌ cjaꞌtoꞌ waꞌ.
\p
\v 25 Mañoomꞌ teicantyja tsaⁿꞌñeeⁿ na jndooꞌ chaꞌtso
nnꞌaⁿ. Seilcwiiñê tsuee ꞌnaaⁿꞌaⁿ na ñetuaaⁿ. Mana tjaaⁿ
waⁿꞌaⁿ. Jeeⁿ matseitꞌmaaⁿꞌñê Tyꞌo̱o̱tsꞌom.
\v 26 Ndoꞌ tyueneiiⁿ chaꞌtsondye nnꞌaⁿ. Tyolaꞌtꞌmaaⁿꞌndyena
Tyꞌo̱o̱tsꞌom. Jluena ñequio na tyueneiiⁿna:
\p —Xuee jeꞌ ntyꞌiaa nda̱a̱ya cwii na jeeⁿ tꞌmaⁿ, na meiⁿjom
tiquintyꞌiaaya.
\s Maꞌmaⁿ Jesús Leví
\r (Mt. 9:9-13; Mr. 2:13-17)
\p
\v 27 Jnda̱ tuii na luaaꞌ, jluiꞌ Jesús joꞌ joꞌ. Ljeiiⁿ
cwii tsaⁿcoꞌñom sꞌom na jndyu Leví. Wacatyeeⁿ tsaⁿꞌñeeⁿ
wꞌaa yuu na cwiꞌoocatioom nnꞌaⁿ sꞌom tsꞌiaaⁿnda̱a̱na cwentaaꞌ
gobiernom. Quia joꞌ tsoom nnom tsaⁿꞌñeeⁿ:
\p —Candyoꞌntyjo̱ꞌ naxa̱ⁿꞌa.
\p
\v 28 Mantyja teicantyja Leví, tjeiꞌñê cantyja ꞌnaaⁿꞌ
tsꞌiaaⁿꞌñeeⁿ, chii tjatseijomñê ñꞌeⁿ Jesús.
\p
\v 29 Ndoꞌ seiñꞌoomꞌñê cwii nantquie tꞌmaⁿ waⁿꞌaⁿ cwentaaꞌ
Jesús. Seitjoom jndye ncꞌiaaⁿꞌaⁿ na ñequio ñetoꞌñoom
sꞌom tsꞌiaaⁿnda̱a̱ nnꞌaⁿ cwentaaꞌ gobiernom. Teindyuaandyena
nacañoomꞌ meiⁿsa ñꞌeⁿñê ndoꞌ ñꞌeⁿ Jesús ñequio ntꞌomcheⁿ
nnꞌaⁿ.
\v 30 Ndoꞌ nnꞌaⁿ fariseos ñequio nnꞌaⁿ na cwitꞌmo̱o̱ⁿ
ljeii na tqueⁿ Moisés tyolaꞌncjooꞌndyena nacjoo nnꞌaⁿ
na cwilaꞌjomndye ñꞌeⁿ Jesús. Jluena nda̱a̱ naⁿꞌñeeⁿ:
\p —¿Chiuu na cwicwaꞌyoꞌ ndoꞌ cwiweꞌyoꞌ ñequio nnꞌaⁿ
na cwitoꞌñoom sꞌom cwentaaꞌ gobiernom, ndoꞌ ñequio nnꞌaⁿ
na cwilaꞌtjo̱o̱ndyena nnom Tyꞌo̱o̱tsꞌom?
\p
\v 31 Tꞌo̱ Jesús nda̱a̱na, tsoom:
\p —Nnꞌaⁿ na tiwii titjo̱o̱ndyena tsꞌaⁿ na machꞌee nasei,
sa̱a̱ nnꞌaⁿ na wii tjo̱o̱ndyena jom.
\v 32 Ja nchii jndyo̱o̱ya na nncwaⁿya nnꞌaⁿ na cwilaꞌjomndye
cantyja na matyꞌiomyanaꞌ. Ja jndyo̱o̱ya na nncwaⁿya nnꞌaⁿjnaⁿ
na calcweꞌ nꞌomna.
\s Cantyja ꞌnaaⁿꞌ na nntseicwejndoꞌñe tsꞌaⁿ
\r (Mt. 9:14-17; Mr. 2:18-22)
\p
\v 33 Quia joꞌ tyoluena nnom Jesús:
\p —Nnꞌaⁿ na cwilaꞌjomndye ñꞌeⁿ Juan, jndye ndiiꞌ cwilaꞌcwejndoꞌndyena
ndoꞌ cwilaꞌneiⁿna nnom Tyꞌo̱o̱tsꞌom. Ndoꞌ majoꞌti cwilꞌa
nnꞌaⁿ tmaaⁿꞌ fariseos. Sa̱a̱ joo nnꞌaⁿ na cwilaꞌjomndye
ñꞌeⁿndyuꞌ cwicwaꞌna ndoꞌ cwiwena. ¿Chiuu na luaaꞌ cwilꞌana?
\p
\v 34 Tꞌo̱o̱ⁿ nda̱a̱na:
\p —¿Aa ndyaꞌ nnduꞌyoꞌ nda̱a̱ nnꞌaⁿ na tquiolaꞌjomndyena
na macoco tsꞌaⁿ na calaꞌcwejndoꞌndyena yocheⁿ na ndicwaⁿ
mꞌaaⁿ nquii tsaⁿsꞌa na macoco quiiꞌntaaⁿna?
\v 35 Sa̱a̱ nncueꞌntyjo̱ xuee na nncwjiꞌnaꞌ jom quiiꞌntaaⁿna,
ncueeꞌñeeⁿ nlaꞌcwejndoꞌndyena.
\p
\v 36 Mati seineiiⁿ nda̱a̱na ñꞌoom na wjaañoomꞌ cantyja
ꞌnaaⁿꞌ ñꞌoom xco na maꞌmo̱o̱ⁿ nda̱a̱na. Tsoom:
\p —Tjaaꞌnaⁿ ꞌñeeⁿ nntyjee cwii taⁿꞌ liaaꞌ, liaa xco na
nntseiyo̱ liaa ntsaa ñꞌeⁿ juunaꞌ. Ee xeⁿ luaaꞌ nntsꞌaa
tsꞌaⁿ, nntseiꞌnaaⁿꞌaⁿ liaaⁿꞌaⁿ liaa xcoꞌñeeⁿ ndoꞌ nchii
macanda̱ joꞌ, mati tixocatseixꞌiaaꞌñenaꞌ ñequio liaa ntsaaꞌñeeⁿ.
\v 37 Meiⁿ tjaa ꞌñeeⁿ juu nntiom winom xco nꞌom ntjaⁿ
teindyo. Ee xeⁿ na ljoꞌ nntsꞌaa tsꞌaⁿ, nntyꞌiooꞌnaꞌ nlꞌa
winom xcoꞌñeeⁿ, mana cwiwiꞌndaaꞌ winom ndoꞌ mati ntjaⁿꞌñeeⁿ.
\v 38 Joꞌ chii macaⁿnaꞌ na nncꞌoocue winom xco nꞌom
ntjaⁿ xco cha meiⁿ ntjaⁿ xcoꞌñeeⁿ ticwiꞌndaaꞌnaꞌ ndoꞌ
meiⁿ winom.
\v 39 Ee tsꞌaⁿ na maꞌuu winom tquie, meiⁿchjoo ticaꞌnaⁿ
ntyjii winomxco. Ee matsoom na joo winom tquie, joꞌ caꞌnaⁿti.
\c 6
\s Tyꞌiooꞌndyena xuꞌlqueeⁿ xuee na cwitaꞌjndyee nnꞌaⁿ
\r (Mt. 12:1-8; Mr. 2:23-28)
\p
\v 1 Luaa tuii cwii xuee na cwitaꞌjndyee nnꞌaⁿ judíos.
Mawinom Jesús yuu na niom ntjom lqueeⁿ trigo. Ndoꞌ nnꞌaⁿ
na cwilaꞌjomndye ñꞌeⁿñê, tyꞌiooꞌndyena xuꞌlqueeⁿ. Tyꞌueeꞌndyena
joonaꞌ nꞌom lueena jnda̱ chii tquiina.
\v 2 Quia joꞌ ntꞌom nnꞌaⁿ tmaaⁿꞌ fariseos jluena:
\p —¿Chiuu na cwilꞌaꞌyoꞌ cwii na ticatsa̱ꞌntjomnaꞌ xuee
na cwitaꞌjndyee nnꞌaⁿ?
\p
\v 3 Tꞌo̱ Jesús, tsoom nda̱a̱na:
\p —ꞌO, ¿aa tyoolaꞌnaⁿꞌyoꞌ ñꞌoom chiuu sꞌaa David quia
na tꞌoom na ñeꞌjnoomꞌm, ndoꞌ mati nnꞌaⁿ na ñꞌeeⁿ ñꞌeⁿñê?
\v 4 Tjaqueⁿꞌeⁿ watsꞌom cwentaaꞌ Tyꞌo̱o̱tsꞌom, tcaaⁿ ntyooꞌ
na jnda̱ tqueⁿ nnꞌaⁿ jo nnom Tyꞌo̱o̱tsꞌom. Ndoꞌ ntyooꞌñeeⁿ
macanda̱ ntyee wanaaⁿ na nlcwaꞌna joonaꞌ. Sa̱a̱ tcwaꞌ David
joonaꞌ ndoꞌ mati tquiaaⁿ na tcwaꞌ nnꞌaⁿ na ñꞌeeⁿ ñꞌeñê.
\p
\v 5 Quia joꞌ tsoom nda̱a̱na:
\p —Ja na cwiluiindyo̱ tsaⁿ na jnaⁿ cañoomꞌluee waa na
jndo̱ na nntsjo̱o̱ ljoꞌ calꞌa nnꞌaⁿ meiiⁿ xuee na cwitaꞌjndya̱a̱ya.
\s Seinꞌmaⁿ Jesús tsꞌaⁿ na jnda̱ tjateii tsꞌo̱
\r (Mt. 12:9-14; Mr. 3:1-6)
\p
\v 6 Cwiicheⁿ xuee na cwitaꞌjndyee nnꞌaⁿ, tjaquieeꞌ
Jesús watsꞌom chjoo. Tyoꞌmo̱o̱ⁿ nda̱a̱ nnꞌaⁿ. Ndoꞌ joꞌ joꞌ
mꞌaaⁿ cwii tsaⁿsꞌa na jnda̱ tjateii tsꞌo̱ ntyjaya.
\v 7 Ndoꞌ nnꞌaⁿ na cwitꞌmo̱o̱ⁿ ljeii na tqueⁿ Moisés
ñequio nnꞌaⁿ fariseos, jeeⁿ tyoqueⁿna cwenta xeⁿ na nntseinꞌmaⁿ
Jesús tsꞌaⁿwiiꞌ xuee na cwitaꞌjndyeena, cha quia joꞌ
nnda̱a̱ nñeꞌquiana jnaaⁿꞌaⁿ.
\v 8 Sa̱a̱ mantyjeeⁿ chiuu cwilaꞌtiuuna, joꞌ chii tsoom
nnom tsꞌaⁿ na jnda̱ tjateii tsꞌo̱:
\p —Quicantyjaꞌ, cwintyjeꞌ quiiꞌntaaⁿ nnꞌaⁿ.
\p Ndoꞌ teicantyja tsaⁿꞌñeeⁿ, teintyjeeⁿꞌeⁿ xcwe.
\v 9 Jnda̱ joꞌ tso Jesús nda̱a̱na:
\p —Nncwaxꞌa̱ cwii ñꞌoom nda̱a̱ꞌyoꞌ, xuee na cwitaꞌjndya̱a̱ya,
¿aa wanaaⁿ na cateijndeii tsꞌaⁿ xꞌiaaⁿꞌaⁿ na wiꞌ matjom
oo aa ticateijneiⁿ juu? ¿Aa cwjiꞌnꞌmaaⁿñê xꞌiaaⁿꞌaⁿ
cha ticueꞌ oo aa caꞌñeeⁿ na cueꞌ?
\p
\v 10 Jnda̱ chii ntyꞌiaaⁿꞌaⁿ nda̱a̱ chaꞌtsondye nnꞌaⁿ,
tsoom nnom tsꞌaⁿwiiꞌ:
\p —Catseiliuuꞌ tsꞌo̱ꞌ.
\p Sꞌaa tsaⁿꞌñeeⁿ na ljoꞌ ndoꞌ tcoꞌyaꞌñꞌeⁿnaꞌ tsꞌo̱o̱ⁿ.
\v 11 Jnaaⁿꞌ joꞌ jeeⁿ jlaꞌwjeena Jesús. Ndoꞌ tyoꞌmaⁿna
ñꞌeⁿ ncꞌiaana ljoꞌ nnda̱a̱ nlꞌana jom.
\s Macwjiiꞌñe Jesús canchooꞌwe tsꞌaⁿ cwentaaⁿꞌaⁿ
\r (Mt. 10:1-4; Mr. 3:13-19)
\p
\v 12 Joo ncueeꞌñeeⁿ tjawa Jesús cwii ta naquiiꞌ jnda̱a̱
na nntseineiiⁿ nnom Tyꞌo̱o̱tsꞌom. Ndoꞌ meiiⁿnchaaꞌ tsjom
tyotseineiiⁿ nnom.
\v 13 Quia na jnda̱ teixuee, tcwaaⁿ nnꞌaⁿ na cwilaꞌjomndye
ñꞌeⁿñê. Quiiꞌntaaⁿna tjeiiꞌñê canchooꞌwendye nnꞌaⁿ na
seicajñoom joona apóstoles, nnꞌaⁿ na majñom Tyꞌo̱o̱tsꞌom
tsꞌiaaⁿ ꞌnaaⁿꞌ.
\v 14 Nmeiiⁿ ncueena: Simón, tsaⁿ na seicajñoom Pedro,
ñequio tyjee tsaⁿꞌñeeⁿ, Andrés, ñꞌeⁿ Jacobo ñequio Juan,
ñꞌeⁿ Felipe ñequio Bartolomé,
\v 15 ñꞌeⁿ Mateo ñequio Tomás, ñꞌeⁿ Jacobo jnda Alfeo,
ndoꞌ ñꞌeⁿ Simón na cwiluena cananista,
\v 16 ñꞌeⁿ Judas jnda Jacobo ñequio Judas Iscariote,
tsꞌaⁿ na tquiaa cwenta Jesús.
\s Maꞌmo̱ⁿ Jesús ñꞌoom nda̱a̱ jndye nnꞌaⁿ
\r (Mt. 4:23-25)
\p
\v 17 Jndyocue Jesús ñequio chaꞌtso nnꞌaⁿ na cwilaꞌjomndye
ñꞌeⁿñê. Tyꞌemeintyjeeꞌna cwii su. Joꞌ joꞌ jnda̱ tquieꞌcañom
ntꞌomcheⁿ nnꞌaⁿ na cwilaꞌjomndye ñꞌoom na mañequiaaⁿ
ñequio jndyendye nnꞌaⁿ na jnaⁿ chaꞌwaa Judea ñequio
Jerusalén ñequio ꞌndyoo ndaaluee na nndyooꞌ tsjoom Tiro
ñꞌeⁿ Sidón. Naⁿꞌñeeⁿ tquiona na nndyena ñꞌoom na mañequiaaⁿ,
ndoꞌ na nntseinꞌmaaⁿ joona ntycu na cwitjoomna.
\v 18 Mati seinꞌmaaⁿ nnꞌaⁿ na jeeⁿ cwajndii tyoleichuu
jndyetia.
\v 19 Chaꞌtsondye nnꞌaⁿ tyolꞌueeꞌndyena chiuu ya cha
nnda̱a̱ nñeꞌquioꞌna jom, ee waa najneiⁿ na nnꞌmaⁿ tsꞌaⁿ
xeⁿ nnda̱a̱ nñequiuuꞌ jom. Joꞌ chii chaꞌtsondyena nꞌmaaⁿna.
\s Nmeiiⁿ mañequiaanaꞌ na neiiⁿꞌ tsꞌaⁿ
\r (Mt. 5:1-12)
\p
\v 20 Quia joꞌ ntyꞌiaaⁿꞌaⁿ nda̱a̱ nnꞌaⁿ na cwilaꞌjomndye
ñꞌoom na mañequiaaⁿ, tsoom nda̱a̱na:
\p —ꞌO nnꞌaⁿ na ntyꞌiaandyoꞌ, mañequiaanaꞌ na neiⁿꞌyoꞌ,
ee cwilaxmaⁿꞌyoꞌ cantyja na matsa̱ꞌntjom Tyꞌo̱o̱tsꞌom.
\p
\v 21 ’ꞌO nnꞌaⁿ na cwiweꞌjndoꞌyoꞌ jeꞌ, mañequiaanaꞌ
na neiⁿꞌyoꞌ ee quia nñequiaa Tyꞌo̱o̱tsꞌom chaꞌcwijom na
jnda̱ tjacjoꞌyoꞌ.
\p ’ꞌO nnꞌaⁿ na cwityueeꞌyoꞌ jeꞌ, mañequiaanaꞌ na neiⁿꞌyoꞌ
ee macwjiꞌ Tyꞌo̱o̱tsꞌom na chjooꞌ nꞌomꞌyoꞌ.
\p
\v 22 ’Mañequiaanaꞌ na neiⁿꞌyoꞌ quia na cwilaꞌjndoo
nnꞌaⁿ ꞌo na cwileiꞌntyjo̱na ꞌo, na cwilaꞌjnaaⁿꞌna ꞌo, ndoꞌ
na cwilꞌana na ticueeꞌ nꞌomna ꞌo ncꞌe na mꞌaⁿꞌyoꞌ cantyja
ꞌnaⁿ ja na cwiluiindyo̱ tsꞌaⁿ na jnaⁿ cañoomꞌluee.
\v 23 Manmeiiⁿꞌ tyotaꞌwiꞌ weloo naⁿꞌñeeⁿ profetas na
tyoñequia ñꞌoomꞌ Tyꞌo̱o̱tsꞌom tandyo xuee. Joꞌ chii cꞌomꞌyoꞌ
na tꞌmaⁿ nꞌomꞌyoꞌ xuee na cwitjomꞌyoꞌ nawiꞌmeiⁿꞌ. Ee
tꞌmaⁿ naya ꞌnaⁿꞌyoꞌ cwiwiwe cañoomꞌluee.
\p
\v 24 ’Sa̱a̱ nntꞌuiiwiꞌnaꞌ ꞌo nnꞌaⁿ na cwiluiitꞌmaⁿndyoꞌ
na quitꞌmaⁿ nꞌomꞌyoꞌ juu na tyandyoꞌ. Ee cweꞌ cantyjati
jeꞌ na mañequiaanaꞌ na tꞌmaⁿ nꞌomꞌyoꞌ na jeeⁿ lꞌue mꞌaⁿꞌyoꞌ.
\p
\v 25 ’Nntꞌuiiwiꞌnaꞌ ꞌo nnꞌaⁿ na cwicwaꞌjaacjoꞌyoꞌ
jeꞌ. Ee nncueꞌntyjo̱ xuee na nncꞌomꞌyoꞌ chaꞌcwijom na
ñejndoꞌyoꞌ.
\p ’Nntꞌuiiwiꞌnaꞌ ꞌo nnꞌaⁿ na jeeⁿ neiⁿꞌyoꞌ jeꞌ. Ee nncueꞌntyjo̱
xuee na nntyueeꞌyoꞌ ndoꞌ nlaꞌxuaꞌyoꞌ na chjooꞌ nꞌomꞌyoꞌ.
\p
\v 26 ’Nntꞌuiiwiꞌnaꞌ ꞌo nnꞌaⁿ na jeꞌ jndye nnꞌaⁿ cwitjeiiꞌyana
ꞌo. Ee maluaaꞌ ñelꞌa weloo naⁿꞌñeeⁿ. Tyoluena ñꞌoom
ya cantyja ꞌnaaⁿ joo profetas na cweꞌ tyonquioꞌnnꞌaⁿ
joona.
\s Cꞌo̱o̱ⁿya na wiꞌ nꞌo̱o̱ⁿya nnꞌaⁿ na jndoo jaa
\r (Mt. 5:38-48; 7:12)
\p
\v 27 ’Sa̱a̱ matsjo̱o̱ya nda̱a̱ꞌ ꞌo nnꞌaⁿ na cwindyeꞌyoꞌ
ñꞌoom na mañequiaya: Cꞌomꞌyoꞌ na wiꞌ nꞌomꞌyoꞌ nnꞌaⁿ
na jndoo ꞌo. Ndoꞌ calꞌaꞌyoꞌ na ya nnꞌaⁿndyoꞌ ñꞌeⁿ nnꞌaⁿ
na ticueeꞌ nꞌom ꞌo.
\v 28 Cataⁿꞌyoꞌ na catioꞌnaaⁿñe Tyꞌo̱o̱tsꞌom nnꞌaⁿ na
cwitueeꞌ ñꞌoom wiꞌ nacjoꞌyoꞌ. Ndoꞌ calaneiⁿꞌyoꞌ nnoom
cantyja ꞌnaaⁿ nnꞌaⁿ na cwilaꞌjnaaⁿꞌna ꞌo.
\v 29 ꞌÑeeⁿ na mmeiⁿꞌ ndaꞌ ntsmaⁿꞌ, mati cwiicheⁿ ntyja
quiaaꞌ na mmeiⁿꞌ ndaꞌ. Ndoꞌ ꞌñeeⁿ na nncwjiꞌ liaatco
ꞌnaⁿꞌ, mati quiaaꞌ cotomꞌ na nncjaañꞌoom.
\v 30 Meiⁿꞌñeeⁿcheⁿ tsꞌaⁿ na macaⁿ cwii ꞌnaⁿ njomꞌ,
quiaaꞌ. Ndoꞌ xeⁿ tjañꞌoom tsꞌaⁿ ꞌnaⁿꞌ ndoꞌ tiñeꞌcatseilcweeⁿꞌeⁿ
juunaꞌ, tintseincjooꞌndyuꞌ na calcweꞌnaꞌ.
\v 31 Chaꞌxjeⁿ na lꞌue nꞌomꞌyoꞌ na calꞌa nnꞌaⁿ ñꞌeⁿndyoꞌ,
majoꞌti calꞌaꞌ ꞌo ñꞌeⁿndye joona.
\p
\v 32 ’Xeⁿ mꞌaⁿꞌyoꞌ na wiꞌ nꞌomꞌyoꞌ cweꞌ tomti nnꞌaⁿ
na mati wiꞌ nꞌom ꞌo, quia joꞌ ¿yuu waa na yaticheⁿ cwilꞌaꞌyoꞌ?
Ee nnꞌaⁿ na tyoolaꞌtꞌmaaⁿꞌndyena Tyꞌo̱o̱tsꞌom mꞌaⁿna na
wiꞌ nꞌomna ncꞌiaana na wiꞌ nꞌom joona.
\v 33 Xeⁿ cwilꞌaꞌyoꞌ na ya nnꞌaⁿndyoꞌ cweꞌ tomti ñꞌeⁿ
nnꞌaⁿ na mati cwilꞌa na ya nnꞌaⁿndyena ñꞌeⁿndyoꞌ, ¿yuu
waa na jeeⁿ ya cwilꞌaꞌyoꞌ? Ee mati nnꞌaⁿ na cwilaꞌxmaⁿ
jnaⁿ majoꞌti cwilꞌana.
\v 34 Ndoꞌ xeⁿ cwiteiꞌjndeiꞌyoꞌ ꞌnaⁿ nnꞌaⁿ na nquiuꞌyoꞌ
na mati joo nnteiꞌjndeii ꞌo, quia joꞌ ¿yuu waa na yaticheⁿ
cwilꞌaꞌyoꞌ? Ee mati nnꞌaⁿ na cwilaꞌxmaⁿ jnaⁿ cwiteiꞌjndeiina
ꞌnaⁿ nda̱a̱ ncꞌiaana ee manquiuna na nnjoom joꞌ.
\v 35 Sa̱a̱ ꞌo jeꞌ cꞌomꞌyoꞌ na wiꞌ nꞌomꞌyoꞌ nnꞌaⁿ na
jndoo ꞌo. Calꞌaꞌyoꞌ na ya nnꞌaⁿndyoꞌ ñequio chaꞌtsondye
nnꞌaⁿ. Cateiꞌjndeiꞌyoꞌ ꞌnaⁿ na cwileiꞌñꞌomꞌyoꞌ nnꞌaⁿ,
meiiⁿ ticantyjaaꞌ nꞌomꞌyoꞌ na nlaꞌlcweꞌna. Quia joꞌ
tꞌmaⁿ naya nndaꞌyoꞌ cañoomꞌluee. Ndoꞌ nlaxmaⁿꞌyoꞌ ntseinda
Tyꞌo̱o̱tsꞌom na mꞌaaⁿ nandyeticheⁿ. Ee mati jom mꞌaaⁿ
na wiꞌ tsꞌoom meiiⁿ nnꞌaⁿ na lꞌo̱ meiiⁿ machꞌeeⁿ ya joona.
Ndoꞌ wiꞌ tsꞌoom nnꞌaⁿ na wiꞌndye.
\v 36 Cꞌomꞌyoꞌ na wiꞌ nꞌomꞌyoꞌ chaꞌtsondye nnꞌaⁿ chaꞌxjeⁿ
nquii Tsotyeꞌyoꞌ mꞌaaⁿ na wiꞌ tsꞌoom chaꞌtsondye nnꞌaⁿ.
\s Tintuꞌxa̱a̱ⁿya nnꞌaⁿ
\r (Mt. 7:1-5)
\p
\v 37 Tintuꞌxeⁿꞌyoꞌ nnꞌaⁿ na cweꞌ xjeⁿto ꞌo, cha meiⁿ
tincuꞌxeⁿ Tyꞌo̱o̱tsꞌom ꞌo. Tintioꞌyoꞌ nnꞌaⁿ lꞌo̱ nawiꞌ
cha tintioom ꞌo lꞌo̱ nawiꞌ. Calaꞌtꞌmaⁿ nꞌomꞌyoꞌ nnꞌaⁿ
cha mati nntseitꞌmaⁿ tsꞌoom ꞌo.
\v 38 Quiaꞌyoꞌ na cateijndeiinaꞌ nnꞌaⁿ, quia joꞌ mati
nntoꞌñoomꞌyoꞌ na nnteijndeiinaꞌ ꞌo. Ee Tyꞌo̱o̱tsꞌom nñequiaaⁿ
na nntoꞌñoomꞌyoꞌ cwii na canda̱a̱ꞌ tuꞌxeⁿnaꞌ. Joꞌ joꞌ
matseijomnaꞌ chaꞌcwijom cwii ꞌnaⁿ na teincwiiꞌnaꞌ, tyeⁿ
tyꞌecuenaꞌ hasta tooꞌ wantyjo. Ee cantyjati xjeⁿ na
cwiñeꞌquiaꞌyoꞌ nda̱a̱ nnꞌaⁿ, majoꞌti nntseilcweꞌ Tyꞌo̱o̱tsꞌom
na cwii nnjoom nda̱a̱ꞌyoꞌ.
\p
\v 39 Mati seineiⁿ Jesús nda̱a̱na cwii ñꞌoom na tjañoomꞌ,
tsoom:
\p —¿Aa nnda̱a̱ nncjaañꞌoom tsaⁿnchjaaⁿꞌ cwiicheⁿ tyjenchjaaⁿꞌaⁿ?
¿Aa nchii wendyena nntiomnaꞌ tsꞌom tsueꞌtsjoom?
\v 40 Xocatsꞌaanaꞌ na tsꞌaⁿ na matseiꞌnaaⁿꞌ cwiluiitꞌmaⁿñetyeeⁿ,
nchiiti tsꞌaⁿ na maꞌmo̱ⁿ nnoom. Sa̱a̱ quia na jnda̱ seiꞌnaaⁿꞌñꞌeeⁿ
chaꞌtso na tꞌmo̱ⁿ tsaⁿꞌñeeⁿ nnoom, quialjoꞌcheⁿ nntseijomnaꞌ
jom chaꞌna tsꞌaⁿ na tꞌmo̱ⁿ nnoom.
\p
\v 41 ’¿Chiuu na jeeⁿ ndoꞌ jnda̱ na njom tsꞌomnnom xꞌiaꞌ,
sa̱a̱ tiqueⁿꞌ cwenta tsꞌoom tscaaꞌ na njom tsꞌomnjomꞌ
nncuꞌ?
\v 42 ¿Chiuu na jeeⁿ ñeꞌcatseijndaaꞌndyuꞌ jnaaⁿꞌ xꞌiaꞌ?
¿Aa nntsuꞌyuꞌ nnoom: “Cwa ꞌu nnꞌaⁿya, quiaaꞌ na nncwjiiꞌa
ntquiooꞌ jnda̱ na njom tsꞌomnjomꞌ”, sa̱a̱ manncuꞌ tiqueⁿꞌ
cwenta tsꞌoom tscaaꞌ na njom tsꞌomnjomꞌ? ꞌU tsꞌaⁿ na
macheꞌ na matseicanda̱a̱ꞌndyuꞌ cha cantyꞌiaa nnꞌaⁿ, najndyee
cwjiꞌ tsꞌoom tscaaꞌ na njom tsꞌomnjomꞌ nncuꞌ, quia joꞌ
tquioꞌyaꞌ na nncwjiꞌ ntquiooꞌ jnda̱ tsꞌomnnom xꞌiaꞌ.
\s Ta̱a̱ꞌ tsꞌoom maꞌmo̱ⁿnaꞌ ljoꞌ tsꞌoom juunaꞌ
\r (Mt. 7:17-20; 12:34-35)
\p
\v 43 ’Ticwii cwii tsꞌoom na ya xocatsꞌaanaꞌ ta̱ na
tisꞌa. Ndoꞌ tsꞌoom na tisꞌa meiⁿ xocatsꞌaanaꞌ ta̱ na
ya.
\v 44 Ticwii cwii tsꞌoom, ta̱a̱ꞌnaꞌ maꞌmo̱ⁿnaꞌ ljoꞌ tsꞌoom
juunaꞌ. Ee tijoom nntseicjoo tsꞌaⁿ ta̱ higo tsꞌoom nioom.
Meiⁿ tijoom nntseicjoo tsꞌaⁿ ta̱uva cwii tsꞌo̱o̱ nioom.
\v 45 Maluaaꞌ matseijomnaꞌ nnꞌaⁿ chaꞌna nꞌoom ntjom.
Juu tsꞌaⁿ na ya tsꞌaⁿñe, machꞌeeⁿ yuu na ya, ee naquiiꞌ
tsꞌoom cwinaⁿ na ya na matseitioom. Sa̱a̱ tsꞌaⁿ na wiꞌñe,
machꞌeeⁿ yuu na tisꞌa, ee naquiiꞌ tsꞌoom cwinaⁿ nawiꞌ
na matseitioom. Ticwii cwii tsꞌaⁿ cantyjati na matseitiuu
naquiiꞌ tsꞌom, maxjeⁿ joꞌ matseineiⁿ.
\s We nnom tsiaⁿtsjo̱ꞌ
\r (Mt. 7:24-27)
\p
\v 46 ’¿Chiuu na cwinduꞌyoꞌ na Ta ja quia na cwiꞌmaⁿꞌyoꞌ
ja ndoꞌ tiñeꞌcalacanda̱ꞌyoꞌ ñꞌoom na matsjo̱o̱ nda̱a̱ꞌyoꞌ?
\v 47 Ticwii cwii tsꞌaⁿ na macwjeeꞌcañoom ja na mandii
ñꞌoom na matsjo̱o̱ nmeiiⁿ, ndoꞌ matseicanda̱ joonaꞌ, mꞌmo̱o̱ⁿya
nda̱a̱ꞌyoꞌ chiuu matseijomnaꞌ tsaⁿꞌñeeⁿ.
\v 48 Matseijomnaꞌ jom chaꞌcwijom cwii tsꞌaⁿ na jndo̱ꞌ
tsꞌom na sꞌaa waaꞌ. Tyocaꞌñeeⁿ njoom, tyeⁿ tqueeⁿ tsiaⁿtsjo̱ꞌ
cha jndeii wꞌaa. Quia na tyjeeꞌ jndaa, tco̱o̱naꞌ tyuaatcwii,
jndeii tyocjaacameiiⁿꞌñenaꞌ ndaa wꞌaaꞌñeeⁿ. Sa̱a̱ tîcatsꞌeiinaꞌ
ee na tyeⁿ tjaluiinaꞌ nacjooꞌ tsiaⁿtsjo̱ꞌñeeⁿ.
\v 49 Sa̱a̱ juu tsꞌaⁿ na cweꞌ mandii ñꞌoom na matsjo̱o̱
ndoꞌ titseicanda̱ joonaꞌ, tsaⁿꞌñeeⁿ matseijomnaꞌ chaꞌcwijom
cwii tsꞌaⁿ na tijndo̱ꞌ tsꞌom na sꞌaa waaꞌ na cweꞌ jnaⁿtonaꞌ
nomtyuaa. Tjaaꞌnaⁿ niaⁿljo̱ꞌ tuii. Quia na tyjeeꞌ jndaa
ndoꞌ jndeii tyocjaacameiiⁿꞌñenaꞌ wꞌaaꞌñeeⁿ, mantyja tmeiⁿꞌnaꞌ
juunaꞌ. Ndoꞌ tꞌmaaⁿꞌ tsuu cantyja ꞌnaaⁿꞌnaꞌ.
\c 7
\s Seinꞌmaⁿ Jesús mosooꞌ capeitaⁿ, tsꞌaⁿ romano
\r (Mt. 8:5-13)
\p
\v 1 Jnda̱ na seineiⁿ Jesús chaꞌtso ñꞌoommeiⁿꞌ na tyondye
nnꞌaⁿ, quia joꞌ tjaaⁿ tsjoom Capernaum.
\v 2 Tsjoomꞌñeeⁿ mꞌaaⁿ cwii capeitaⁿ na matsa̱ꞌntjom
cwii siaⁿnto sondaro. Ndoꞌ mꞌaaⁿ cwii mosoomꞌm na jeeⁿ
wiꞌ tsꞌoom, mañeꞌcueꞌ na nioom wiiꞌ.
\v 3 Quia na jñeeⁿ ñꞌoom cantyja ꞌnaaⁿꞌ Jesús, jñoom
ntꞌom nnꞌaⁿ na cwiluiitquiendye nda̱a̱ nnꞌaⁿ judíos na
cꞌoocalꞌana tyꞌoo na candyoya Jesús na nntseinꞌmaⁿ tsaⁿꞌñeeⁿ
mosoomꞌm.
\p
\v 4 Jnda̱ tquiena na mꞌaaⁿ Jesús, ñequio ñꞌoom tyꞌoo
tyoluena nnoom:
\p —Tsꞌaⁿ na jñom jâ, ya tsꞌaⁿñe, joꞌ chii matyꞌiomnaꞌ
na catseiñꞌoomꞌndyuꞌ jom.
\v 5 Ee jeeⁿ wiꞌ tsꞌoom jaa nnꞌaⁿ tsjaaⁿ Israel, ndoꞌ
sꞌaaⁿ watsꞌom ꞌnaaⁿyâ.
\p
\v 6 Quia joꞌ tja Jesús ñꞌeⁿ naⁿꞌñeeⁿ. Quia maꞌooquiena
waaꞌ capeitaⁿ, jñom tsaⁿꞌñeeⁿ ntꞌom nnꞌaⁿ na ya ñꞌoom
jom ñꞌeⁿndye na cꞌoocaluena nnom Jesús:
\p —Ta, ndiꞌ matso tsꞌaⁿ na wiiꞌ mosooꞌ ticatseixmaaⁿ
na nncjaꞌquieꞌ naquiiꞌ waⁿꞌaⁿ, joꞌ chii tiñeꞌtseicachjuutyeeⁿ
ꞌu.
\v 7 Meiⁿ cweꞌ na nndyocatjomñê ꞌu, ticatseixmaaⁿ. Ndoꞌ
ntyjeeⁿ na meiiⁿ cweꞌ ñꞌoom na nntsuꞌ, nnꞌmaⁿ mosoomꞌm.
\v 8 Ee jom mꞌaaⁿ nacje ꞌnaaⁿꞌ tsꞌaⁿ na matsa̱ꞌntjom
jom. Ndoꞌ mati mꞌaⁿ sondaro nacje ꞌnaaⁿꞌaⁿ. Quia na
nntsoom nnom cwii joona: “Luaaꞌ cjaꞌ”, wjaa tsaⁿꞌñeeⁿ.
Ndoꞌ quia na nntsoom nnom cwiicheⁿ: “Candyoꞌ luaa”, ndyo.
Mati quitsoom nnom cwii cwii mosoomꞌm: “Catsaꞌ luaa”,
ndoꞌ nntsꞌaa.
\p
\v 9 Quia na jndii Jesús ñꞌoomwaaꞌ, jeeⁿ tjaweeꞌ tsꞌoom
cantyja ꞌnaaⁿꞌ tsaⁿꞌñeeⁿ. Taqueeⁿ ntyꞌiaaⁿꞌaⁿ nda̱a̱ nnꞌaⁿ
na ꞌoontyjo̱ naxeeⁿꞌeⁿ, tsoom:
\p —Candyeꞌyoꞌ nntsjo̱o̱, meiⁿ cwii tsꞌaⁿ tyooljeiya quiiꞌntaaⁿ
jaa nnꞌaⁿ Israel, na tꞌmaⁿ matseiyuꞌya tsꞌom chaꞌna tsaⁿmꞌaaⁿꞌ.
\p
\v 10 Quia na jnda̱ tyꞌelcweeꞌ nnꞌaⁿ na jñom capeitaⁿ,
jliuna na jnda̱ nꞌmaⁿ moso na wiiꞌ.
\s Seilcwinndaꞌ Jesús tsꞌoo
\p
\v 11 Jnda̱ tuii na luaaꞌ, tja Jesús tsjoom na jndyu
Naín. Ndoꞌ jndye nnꞌaⁿ na cwilaꞌjomndye ñꞌoom na mañequiaaⁿ
tyꞌena ñꞌeⁿñê ñequio jndye ntꞌomcheⁿ nnꞌaⁿ.
\v 12 Quia na jnda̱ teindyoona ꞌndyootsꞌa tatiom nnom
tsjoom, jliuna na cwicaluiꞌ nnꞌaⁿ na ꞌoocatyꞌiuu tsꞌoo,
tsaⁿsꞌa jnda cwii yuscu na jnda̱ ljoñe. Tsaⁿsꞌaꞌñeeⁿ
macanda̱ ñenquii tuiiñe. Jndye nnꞌaⁿ tsjoomꞌñeeⁿ tyꞌelaꞌjomndye
ñꞌeⁿ yuscuꞌñeeⁿ.
\v 13 Jnda̱ na ntyꞌiaaꞌ Ta Jesús yuscuꞌñeeⁿ tioo na
jeeⁿ wiꞌ tsꞌoom juu. Tsoom nnom:
\p —Tantyꞌiooꞌ.
\p
\v 14 Quia joꞌ tjantyjaaⁿꞌaⁿ, tyeⁿnquioomꞌm yuu na njom
tsꞌoo. Ndoꞌ nnꞌaⁿ na cho juunaꞌ, tyꞌemeiꞌntyjeeꞌna. Matsoom
nnom tsꞌooꞌñeeⁿ:
\p —Aa ndiꞌ sa, matsjo̱o̱ njomꞌ: Quicantyjaꞌ.
\p
\v 15 Ndoꞌ teicantyja tsꞌaⁿ na jnda̱ tueꞌ, to̱o̱ⁿꞌo̱ⁿ na
matseineiiⁿ. Tquiaa Jesús jom lꞌo̱ tsoñeeⁿ.
\v 16 Jeeⁿ ndyaꞌ seicatyꞌuenaꞌ chaꞌtso nnꞌaⁿ. Tyolaꞌtꞌmaaⁿꞌndyena
Tyꞌo̱o̱tsꞌom, tyoluena:
\p —Jnda̱ teitquiooꞌñe cwii profeta quiiꞌntaaⁿya na tꞌmaⁿ
tseixmaaⁿ.
\p Ndoꞌ mati tyoluena:
\p —Tyꞌo̱o̱tsꞌom jnda̱ tyjeeꞌcañoom na mateijneiⁿ jaa na
cwiluiindyo̱ cwentaaⁿꞌaⁿ.
\p
\v 17 Ndoꞌ tjantyꞌee ñꞌoom cantyja ꞌnaaⁿꞌ na luaaꞌ
sꞌaa Jesús chaꞌwaa tsꞌo̱ndaa Judea ñequio njoom na niom
ndiocheⁿ joꞌ joꞌ.
\s Juan majñoom nnꞌaⁿ na mꞌaaⁿ Jesús
\r (Mt. 11:2-19)
\p
\v 18 Nnꞌaⁿ na cwilaꞌjomndye ñꞌoom na mañequiaa Juan,
jlaꞌcandiina jom chaꞌtso ñꞌoommeiⁿꞌ. Quia joꞌ tꞌmaaⁿ
wendye naⁿꞌñeeⁿ.
\v 19 Jñoom joona na cꞌootaꞌxꞌena ꞌndyoo Jesús, ¿aa
jom cwiluiiñê nquii na nncwjeeꞌcañoom tsjoomnancue oo
aa nncwindooꞌna cwiicheⁿ?
\v 20 Ndoꞌ quia na jnda̱ tquieꞌcañom naⁿꞌñeeⁿ Jesús,
jluena nnoom:
\p —Juan tsaⁿ na matseitsꞌoomñe nnꞌaⁿ, jom jñoom jâ na
mꞌaaⁿꞌ na cataꞌxꞌa̱a̱yâ njomꞌ: “¿Aa ꞌu cwiluiindyuꞌ nquii
na nncwjeeꞌcañoom tsjoomnancue, oo aa nncwindo̱o̱ꞌâ cwiicheⁿ?”
\p
\v 21 Juu xjeⁿꞌñeeⁿ tyotseinꞌmaⁿ Jesús jndye nnꞌaⁿ
na wii ñequio ntycu na tcuu wjaanaꞌ. Mati tyotseinꞌmaaⁿ
nnꞌaⁿ na maleichuu jndyetia, ndoꞌ sꞌaaⁿ na ntyꞌiaa nnꞌaⁿ
na nchjaaⁿ.
\v 22 Jnda̱ chii tsoom nda̱a̱ nnꞌaⁿ na jñom Juan:
\p —Catsaꞌyoꞌ, calaꞌcandiiꞌyoꞌ Juan ljoꞌ na jnda̱ jndyeꞌyoꞌ,
ndoꞌ na jnda̱ ntyꞌiaꞌnda̱a̱ꞌyoꞌ jndye nnꞌaⁿ nꞌmaaⁿ. Nnꞌaⁿ
na nchjaaⁿ jnda̱ teitquioo. Ndoꞌ nnꞌaⁿ na ntjeiⁿ ncꞌeeꞌ,
jeꞌ ya cwiꞌoocaꞌ. Nnꞌaⁿ na cho tycu lepra, jeꞌ jnda̱ nꞌmaaⁿ.
Nnꞌaⁿ na candaa, jeꞌ ya cwindye. Nnꞌaⁿ na jnda̱ tja̱, jnda̱
cwitandoꞌnndaꞌ. Ndoꞌ ndyeñeeⁿꞌ jnda̱ macwindye ñꞌoom
naya ꞌnaaⁿꞌ Tyꞌo̱o̱tsꞌom.
\v 23 Ndoꞌ mañequiaanaꞌ na neiiⁿꞌ meiⁿcwiꞌñeeⁿcheⁿ
tsꞌaⁿ na ticwjiꞌñe cantyja ꞌnaⁿya.
\p
\v 24 Jnda̱ na tyꞌelcweeꞌ nnꞌaⁿ na jñom Juan, to̱ꞌ Jesús
na matseineiiⁿ nda̱a̱ nnꞌaⁿ na mꞌaⁿ nacañomꞌm cantyja
ꞌnaaⁿꞌ Juan. Matsoom:
\p —¿Chiuu waa saacantyꞌiaꞌyoꞌ na saꞌyoꞌ ndyuaa na tja
nnꞌaⁿ cꞌoom yuu na tyomꞌaaⁿ Juan? ¿Aa ntyꞌiaꞌyoꞌ jom
chaꞌcwijom cwii tsmaaⁿ na maleiñꞌoomñe jndye? Ntyjii
nchii joꞌ.
\v 25 Quia joꞌ ¿chiuu waa na saacantyꞌiaꞌyoꞌ? ¿Aa ntyꞌiaꞌyoꞌ
jom na cweⁿ liaa na jeeⁿ jnda? Ntyjii nchii joꞌ. Queⁿꞌyoꞌ
cwenta, nnꞌaⁿ na cwicweeꞌ liaa na jnda, joona jeeⁿ lꞌue
mꞌaⁿna ndoꞌ ya cwicꞌeeⁿna quiiꞌ lanꞌiaaⁿ ntꞌmaⁿ.
\v 26 Quia joꞌ ¿chiuu waa na saacantyꞌiaꞌyoꞌ na saꞌyoꞌ?
¿Aa ntyꞌiaꞌyoꞌ na cwiluiiñê profeta? Mayuuꞌ na joꞌ jom.
Ndoꞌ tꞌmaⁿti matseixmaaⁿ, nchiiti meiⁿnquia profeta.
\v 27 Ee waa ljeii na matseineiⁿnaꞌ cantyja ꞌnaaⁿꞌaⁿ.
Matsonaꞌ:
\q Ja majño̱o̱ⁿñetya̱ya cwii moso ꞌnaⁿya na wjaajndyee cantyja
na nncjaꞌ na wjaañꞌoom ñꞌoomya.
\q Jom nncwjiꞌyuuꞌñê cantyja ꞌnaⁿꞌ cha nncꞌomcꞌeendye
nnꞌaⁿ quia na nncueꞌcañoomꞌ.
\m
\v 28 Candyeꞌyoꞌ nntsjo̱o̱, quiiꞌntaaⁿ nnꞌaⁿ na mꞌaⁿ tsjoomnancue,
tijoom ñetꞌoom cwii profeta na tꞌmaⁿti cwiluiiñe chaꞌna
Juan. Sa̱a̱ meiiⁿ na ljoꞌ, tsꞌaⁿ na cjeti machꞌee, juu tꞌmaⁿti
cwiluiiñe yuu na matsa̱ꞌntjom Tyꞌo̱o̱tsꞌom, nchiiti Juan.
\p
\v 29 Chaꞌtso nnꞌaⁿ na jndye ñꞌoom na seineiⁿ Juan
mandiñꞌeeⁿ nnꞌaⁿ na cwitoꞌñoom sꞌom tsꞌiaaⁿnda̱a̱ nnꞌaⁿ
cwentaaꞌ gobiernom, ñequio chaꞌtso ntꞌomcheⁿ nnꞌaⁿ, teitsꞌoomndyena
sꞌaa Juan ee jlaꞌno̱ⁿꞌna na xcwe machꞌee Tyꞌo̱o̱tsꞌom.
\v 30 Sa̱a̱ nnꞌaⁿ fariseos ñequio nnꞌaⁿ na cwitꞌmo̱o̱ⁿ
ljeii na tqueⁿ Moisés, lꞌana na ticwilꞌue ñꞌoom na seijndaaꞌñe
Tyꞌo̱o̱tsꞌom na nluiꞌnꞌmaaⁿndyena, joꞌ chii tînquiandyena
na nntseitsꞌoomñe Juan joona.
\v 31 Quia joꞌ tso Jesús nda̱a̱na:
\p —¿Ljoꞌ nntseijoomꞌndyo̱ cantyja ꞌnaⁿꞌyoꞌ ñequio chaꞌtso
ntꞌomcheⁿ ncꞌiaaꞌyoꞌ na mꞌaⁿ jeꞌ? Ndoꞌ ¿ꞌñeeⁿ matseijomnaꞌ
ꞌo?
\v 32 Matseijomnaꞌ ꞌo chaꞌna yocanchꞌu na tileicatjoomꞌ
na cwinquiooꞌ na meindyuaandye tsꞌom nataa. Cwilaꞌxuaana
nda̱a̱ ncꞌiaana, cwiluena: “Cwitjo̱o̱ꞌâ tsmaaⁿ na macoco
tsꞌaⁿ sa̱a̱ ꞌo tiñeꞌcalaꞌjnomꞌyoꞌ. Cwitaayâ som tsꞌoo
sa̱a̱ mati tiñecatyueeꞌyoꞌ.”
\v 33 Ee tyjeeꞌcañoom Juan, tsꞌaⁿ na ñeseitsꞌoomñe nnꞌaⁿ,
jom tîcwaaⁿꞌaⁿ nantquie na ya, meiⁿ winom tîcꞌom. Sa̱a̱
ꞌo cwinduꞌyoꞌ: “Tsaⁿjndii matseixmaaⁿ.”
\v 34 Ndoꞌ ja na cwiluiindyo̱ tsꞌaⁿ na jnaⁿ cañoomꞌluee,
jnda̱ tyja̱caño̱o̱ⁿya ꞌo. Ja matseijomndyo̱ ñꞌeⁿ nnꞌaⁿ, macwaꞌa
ndoꞌ maꞌua. Sa̱a̱ ꞌo cwinduꞌyoꞌ na ja cwiluiindyo̱ tsꞌaⁿ
na jeeⁿ cwaꞌ, jeeⁿ ꞌuu. Ndoꞌ mati cwinduꞌyoꞌ na ja matseixꞌiaaꞌndyo̱
ñꞌeⁿ nnꞌaⁿ na cwitoꞌñoom sꞌom cwentaaꞌ gobiernom ñequio
nnꞌaⁿ na cwilaꞌtjo̱o̱ndye nnom Tyꞌo̱o̱tsꞌom.
\v 35 Sa̱a̱ tintsꞌaa ee chaꞌtso ljoꞌ na machꞌee Tyꞌo̱o̱tsꞌom
cwitꞌmo̱o̱ⁿnaꞌ na jndo̱ꞌ tsꞌoom.
\s Tja Jesús waaꞌ Simón, tsꞌaⁿ fariseo
\p
\v 36 Cwii tsꞌaⁿ fariseo tqueeⁿꞌñê Jesús waⁿꞌaⁿ na
nlcwaꞌna. Ndoꞌ tjaquieeꞌ Jesús quiiꞌ waaꞌ fariseoꞌñeeⁿ
ndoꞌ tjacjom nacañomꞌ meiⁿsa.
\v 37 Cwii yuscu tsjoomꞌñeeⁿ na cweꞌ luaaꞌ mꞌaaⁿ ñꞌeⁿ
naⁿnom, quia na jñeeⁿ na wacatyeeⁿ Jesús nacañoomꞌ meiⁿsa
waaꞌ fariseo, jndyoñꞌoom cwii tsioo na tuiinaꞌ ñꞌeⁿ tsjo̱ꞌ
canchiiꞌ na njom ncheⁿꞌ cachi.
\v 38 Jndyomeintyjeeⁿꞌeⁿ nacañoomꞌ ncꞌee Jesús. To̱o̱ⁿꞌo̱ⁿ
na matyꞌioom ndoꞌ cwiquiaa ndaannoom nacjooꞌ ncꞌee Jesús.
Ñequio sooxqueeⁿ tyoweeꞌñê ncꞌee Jesús. Tyoꞌom ncꞌee
ndoꞌ tyoñꞌoomñê ncheⁿꞌ cachiꞌñeeⁿ.
\v 39 Ndoꞌ juu tsꞌaⁿ fariseo na tqueeⁿꞌñê Jesús na
catseijomñe ñꞌeⁿñê, ntyꞌiaaⁿꞌaⁿ na luaaꞌ. Quia joꞌ seitioom
naquiiꞌ tsꞌoom: “Tsaⁿmꞌaaⁿ, xeⁿ mayuuꞌ cwiluiiñê profeta,
jnda̱ seiꞌno̱o̱ⁿꞌo̱ⁿ ꞌñeeⁿ yuscumꞌaaⁿꞌ na manquiuꞌ jom, ndoꞌ
ljoꞌ mayaaⁿꞌ. Ee tsaⁿmꞌaaⁿꞌ, tsꞌaⁿ na cweꞌ luaaꞌ mꞌaaⁿ
ñꞌeⁿ naⁿnom.”
\v 40 Quia joꞌ tso Jesús nnom fariseoꞌñeeⁿ:
\p —Aa ndiꞌ, Simón, waa cwii na ñeꞌcatsjo̱o̱ njomꞌ.
\p Tꞌo̱ Simón, tsoom:
\p —Ta, catsuꞌ nndii.
\p
\v 41 Tso Jesús:
\p —Tyomꞌaaⁿ cwii tsꞌaⁿ na teijndeii sꞌom nnꞌaⁿ. Ndoꞌ
tꞌom we nnꞌaⁿ na tyocachoꞌjnaⁿ nnoom. Cwii tsaⁿꞌñeeⁿ
tyocachujnaaⁿ ꞌom siaⁿnto denarios. Ndoꞌ cwiicheⁿ tsaⁿꞌñeeⁿ
tyocachujnaaⁿ ñewenꞌaaⁿ nchooꞌ qui denarios.
\v 42 Ndoꞌ naⁿꞌñeeⁿ tîcanda̱a̱ nntioomna, sa̱a̱ meiiⁿ na
ljoꞌ, wendyena seitꞌmaⁿ tsꞌoom. Quia joꞌ ¿cwaaⁿ cwii
na wendye naⁿꞌñeeⁿ nncꞌoom na jndati ntyjii ñꞌeⁿñê?
\p
\v 43 Tꞌo̱ Simón, matsoom:
\p —Matseitiuuya tsꞌaⁿ na tꞌmaaⁿꞌti chujnaⁿ nnoom, juu
tsaⁿꞌñeeⁿ jndati ntyjii jom.
\p Quia joꞌ matso Jesús nnoom:
\p —Majoꞌndyo macwjiꞌ cwenta.
\p
\v 44 Jnda̱ joꞌ taqueeⁿ, ntyꞌiaaⁿꞌaⁿ yuscuꞌñeeⁿ, matsoom
nnom Simón:
\p —¿Aa mantyꞌiaꞌ yuscumꞌaaⁿꞌ? Ja jndyo̱quia̱ꞌa waꞌ, tînquiaaꞌ
ndaa na nntmaⁿ ncꞌa̱ sa̱a̱ tsaⁿmꞌaaⁿꞌ jeꞌ, jnda̱ tmaaⁿ ncꞌa̱
ñequio ndaannoom. Ndoꞌ jnda̱ tyueeꞌñê ncꞌa̱ ñequio sooxqueeⁿ.
\v 45 ꞌU tîcꞌuaꞌ ntsmaaⁿꞌa chaꞌna waa costumbre, sa̱a̱
tsaⁿmꞌaaⁿꞌ cantyjati na jndyo̱quia̱ꞌa waꞌ, tyoocjaameintyjeeⁿꞌeⁿ
na maꞌom ncꞌa̱.
\v 46 ꞌU tîcwjaaꞌndyuꞌ seitye xqua̱a̱ⁿ sa̱a̱ tsaⁿmꞌaaⁿꞌ
jnda̱ tyꞌoomñê ncheⁿꞌ cachi ncꞌa̱.
\v 47 Joꞌ chii matsjo̱o̱ njomꞌ chaꞌtso na matseitjo̱o̱ñê
jnda̱ seitꞌmaⁿ tsꞌo̱o̱ⁿ, joꞌ na jeeⁿ jnda ntyjeeⁿ ja. Sa̱a̱
juu tsꞌaⁿ na mꞌaaⁿꞌ tsꞌom nquii na titꞌmaⁿ matseitjo̱o̱ñe,
meiiⁿ na matseitꞌmaⁿ tsꞌo̱o̱ⁿ juu, maxjeⁿ ticueeꞌ na jnda
ntyjii ñꞌeⁿndyo̱.
\p
\v 48 Jnda̱ chii matsoom nnom yuscuꞌñeeⁿ:
\p —Jnda̱ seitꞌmaⁿ tsꞌo̱o̱ⁿya chaꞌtso jnaⁿꞌ.
\p
\v 49 Nnꞌaⁿ na meindyuaandye ñꞌeⁿñê nacañoomꞌ meiⁿsa,
to̱ꞌna na cwiluena nda̱a̱ ncꞌiaana:
\p —¿ꞌÑeeⁿ cwiluiiñe tsaⁿmꞌaaⁿꞌ na mati matseitꞌmaⁿ tsꞌoom
jnaaⁿ nnꞌaⁿ?
\p
\v 50 Sa̱a̱ matsoom nnom yuscuꞌñeeⁿ:
\p —Ncꞌe na matseiꞌyuꞌya tsꞌomꞌ ñꞌeⁿndyo̱, joꞌ na jnda̱
jluiꞌyaꞌ. Cjaꞌ na meiⁿcwii ñomtiuu tancꞌoomꞌ.
\c 8
\s Yolcu na teiꞌjndeii Jesús
\p
\v 1 Jnda̱ joꞌ tja Jesús chaꞌtso njoom ntꞌmaⁿ ñequio
njoom nchꞌu na tyoñequiaaⁿ ñꞌoom. Tyotseicañeeⁿ nnꞌaⁿ
ñꞌoom naya cantyja na matsa̱ꞌntjom Tyꞌo̱o̱tsꞌom. Ndoꞌ ñꞌeeⁿ
nnꞌaⁿ na canchooꞌwe ñꞌeⁿñê.
\v 2 Mati tyꞌe ñꞌeeⁿ yolcu na jnda̱ seinꞌmaaⁿ na ñejleichuu
jndyetia. Ndoꞌ ñꞌeeⁿ ntꞌomcheⁿ yolcu na jnda̱ seinꞌmaaⁿ
cwii cwii nnom ntycu na ñetjoom. Cwii joona jndyu María
Magdalena, tsaⁿ na jnda̱ tjeiꞌ Jesús ntquieeꞌ naⁿjndii
naquiiꞌ tsꞌom.
\v 3 Ndoꞌ ñꞌeⁿ Juana, jom scuuꞌ Chuza, tsꞌaⁿ na mandoꞌ
tsꞌiaaⁿ ꞌnaaⁿꞌ Herodes. Ndoꞌ mati ñꞌeⁿ Susana, ñequio
jndyendye ntꞌomcheⁿ yolcu. Tyocaljondyena sꞌom na tyoteiꞌjndeiina
Jesús ꞌnaⁿ na macaⁿnaꞌ jom ñꞌeⁿ nnꞌaⁿ canchooꞌwe.
\s Tsꞌaⁿ na tjacjuꞌ lqueeⁿ trigo
\r (Mt. 13:1-9; Mr. 4:1-9)
\p
\v 4 Tjomndye cwii tmaaⁿꞌ tꞌmaⁿ nnꞌaⁿ nacañoomꞌ Jesús,
na jnaⁿna cwii cwii njoom. Tyotseineiiⁿ ñꞌoom na tjañoomꞌ
nda̱a̱na.
\v 5 Matsoom:
\p —Tyomꞌaaⁿ cwii tsꞌaⁿ na tyochꞌee tsꞌiaaⁿ jnda̱a̱. Tjaaⁿ,
tjacjoomꞌm lqueeⁿ trigo. Ndoꞌ yocheⁿ na tyojoomꞌm lqueeⁿꞌñeeⁿ,
ntꞌom joꞌ tquiaa tsꞌom nato. Joonaꞌ ndyue nnꞌaⁿ ndoꞌ
ntꞌom tcwaꞌ cantsaa.
\v 6 Ndoꞌ ntꞌom lqueeⁿꞌñeeⁿ tquiaanaꞌ yuu na jeeⁿ ljo̱ꞌ.
Quia jnda̱ tꞌoomnaꞌ, mantyja tjacaaⁿnaꞌ ee titeiiⁿꞌ tyuaa.
\v 7 Ndoꞌ ntꞌom lqueeⁿꞌñeeⁿ tquiaanaꞌ yuu na tooꞌ ndaꞌ
lꞌo̱o̱ nioom. Ñeꞌnaaⁿꞌ tyꞌewijnda̱naꞌ, sa̱a̱ lꞌo̱o̱ nioomꞌñeeⁿ
tco̱ꞌnaꞌ joonaꞌ.
\v 8 Ndoꞌ ntꞌom tsjaaⁿ lqueeⁿꞌñeeⁿ tquiaanaꞌ yuu na
ya tsꞌo. Tꞌoomnaꞌ ndoꞌ lꞌanaꞌ cwii cwii siaⁿnto lqueeⁿ
na cwiinaꞌ.
\p Jnda̱ na tsoom ñꞌoommeiⁿꞌ, seineiiⁿ na cꞌuaati, matsoom:
\p —ꞌÑeeⁿ juu na niom lueꞌ nꞌom luaꞌqui na nndii, candiiya.
\s Luaa tsꞌiaaⁿꞌ ñꞌoom tjañoomꞌ
\r (Mt. 13:10-17; Mr. 4:10-12)
\p
\v 9 Ndoꞌ nnꞌaⁿ na cwilaꞌjomndye ñꞌeⁿñê taꞌxꞌeena nnoom
chiuu maꞌmo̱ⁿ ñꞌoom tjañoomꞌwaaꞌ.
\v 10 Tꞌo̱ Jesús matsoom:
\p —Nda̱a̱ꞌ ꞌo mañequiaa Tyꞌo̱o̱tsꞌom na caliuꞌyoꞌ ñꞌoom
wantyꞌiuuꞌ cantyja ꞌnaaⁿꞌ na matsa̱ꞌntjoom. Sa̱a̱ nda̱a̱
ntꞌomcheⁿ nnꞌaⁿ matseina̱ⁿya ñꞌoom na wjaañoomꞌ, cha meiiⁿ
na cwintyꞌiaa nda̱a̱na sa̱a̱ tixoqueⁿna cwenta ndoꞌ meiiⁿ
na cwindyena sa̱a̱ xocalaꞌno̱ⁿꞌna.
\s Luaa maꞌmo̱ⁿ ñꞌoom cantyja na tjacjuꞌ tsꞌaⁿ lqueeⁿ trigo
\r (Mt. 13:18-23; Mr. 4:13-20)
\p
\v 11 ’Luaa maꞌmo̱ⁿ ñꞌoom tjañoomꞌwaaꞌ. Lqueeⁿ trigo
na tjacjuꞌ tsꞌaⁿ, ñꞌoomꞌ Tyꞌo̱o̱tsꞌom joꞌ.
\v 12 Lqueeⁿ na tquiaa tsꞌom nato, joꞌ joꞌ nnꞌaⁿ na
cwindye ñꞌoomꞌ Tyꞌo̱o̱tsꞌom. Mantyja ndyo tsaⁿjndii, macwjeeⁿꞌeⁿ
ñꞌoomꞌñeeⁿ naquiiꞌ nꞌomna cha tilaꞌyuꞌna, tiluiꞌyana.
\v 13 Lqueeⁿ na tquiaa yuu na jeeⁿ ljo̱ꞌ, joꞌ joꞌ nnꞌaⁿ
na cwindye ñꞌoomꞌ Tyꞌo̱o̱tsꞌom. Cwilaꞌyuꞌna cwantindyo
xuee sa̱a̱ quia na mandyo cwii na macoꞌwiꞌnaꞌ joona, cwiꞌndyena.
\v 14 Ndoꞌ lqueeⁿ na tquiaa yuu na tooꞌ ndaꞌ lꞌo̱o̱ nioom,
mati nnꞌaⁿ na cwindye ñꞌoomꞌ Tyꞌo̱o̱tsꞌom. Sa̱a̱ joona, jeeⁿ
mꞌaⁿna ñꞌomtiuu chiuu na cwii ꞌoomꞌaⁿtina. Ñeꞌcuaa ꞌnaaⁿna,
ndoꞌ ñeꞌcꞌomna cantyja na neiⁿnco tsjoomnancue. Joꞌ
chii tjaaꞌnaⁿ cwii nnom na cwiwitquiooꞌ cantyja ꞌnaaⁿna
na cwilaꞌñꞌoomꞌndyena ñꞌoomꞌ Tyꞌo̱o̱tsꞌom.
\v 15 Ndoꞌ tsjaaⁿ na tquiaa yuu na ya tsꞌo, mantꞌomcheⁿ
nnꞌaⁿ na cwindye ñꞌoomꞌ Tyꞌo̱o̱tsꞌom. Ñequio na xcweeꞌ
nꞌomna cwilaꞌwena ñꞌoom na cwindyena naquiiꞌ nꞌomna.
Ticaꞌndyencꞌuaaꞌndyena meiiⁿ nawiꞌ cwitjoomna. Cantyja
na cwilꞌana cwiwitquiooꞌ na cwinaⁿndyena yuu na matsonaꞌ.
\s Ñꞌoom tjañoomꞌ cantyja ꞌnaaⁿꞌ lámpara
\r (Mr. 4:21-25)
\p
\v 16 Seineiⁿ Jesús cwiicheⁿ ñꞌoom na tjañoomꞌ. Tsoom
nda̱a̱na:
\p —Tjaaꞌnaⁿ ꞌñeeⁿ juu na nntseicwꞌaa lámpara jnda̱ chii
nntseicoomꞌm juunaꞌ ñꞌeⁿ xuaa oo nncwjaaꞌñê juunaꞌ nacjeeꞌ
jnduu. Maxjeⁿ nntseintyja tsꞌaⁿ juunaꞌ cha na xuee nntyꞌiaa
nnꞌaⁿ na nncꞌooquieꞌ.
\v 17 Chaꞌtso na matsꞌaa jeꞌ na ticaliu chaꞌtsondye
nnꞌaⁿ, mancjoꞌyoꞌ nlacano̱o̱ⁿꞌyoꞌ joonaꞌ nda̱a̱na. Ndoꞌ cwii
cwii ñꞌoom wjaañoomꞌ na matseina̱ⁿya jeꞌ maxjeⁿ nncueꞌntyjo̱
na meiⁿquiayuucheⁿ nlaꞌno̱ⁿꞌ nnꞌaⁿ juunaꞌ. Maxjeⁿ nncuaa
tyenquionaꞌ.
\p
\v 18 ’Joꞌ chii queⁿꞌyaꞌyoꞌ cwenta joo ñꞌoommeiiⁿ na
matseina̱ⁿya nda̱a̱ꞌyoꞌ. Ee juu tsꞌaⁿ na mamaleiñꞌoom nloꞌñomti
sa̱a̱ tsꞌaⁿ na tjaa ljoꞌ coleiñꞌoom, nluiꞌñꞌeⁿ mandiñꞌeⁿ
ljoꞌ na matseitioom na niom naquiiꞌ lꞌo̱o̱ⁿ.
\s Tquie ntyjee Jesús ñꞌeⁿ tsondyeena
\r (Mt. 12:46-50; Mr. 3:31-35)
\p
\v 19 Tsondyee Jesús ñequio ntyjeeⁿ tquieꞌcañomna, sa̱a̱
tîcanda̱a̱ nncꞌoontyjaaꞌna jom ee jeeⁿ jndye nnꞌaⁿ.
\v 20 Ndoꞌ seicandii tsꞌaⁿ jom, tso:
\p —Chꞌeⁿ mꞌaaⁿ tsoꞌndyoꞌ ñequio ntyꞌiuꞌ. Ñeꞌcalaꞌneiⁿna
ñꞌeⁿndyuꞌ.
\p
\v 21 Tꞌo̱o̱ⁿ tsoom:
\p —Joo nnꞌaⁿ na cwindye ñꞌoom ꞌnaaⁿꞌ Tyꞌo̱o̱tsꞌom ndoꞌ
cwilaꞌcanda̱ juunaꞌ, naⁿꞌñeeⁿ cwiluiindye tsondyo̱ya ndoꞌ
ntyjo̱ya.
\s Seicheⁿ Jesús jndye ñꞌeⁿ nmo̱ⁿ ndaaluee
\r (Mt. 8:23-27; Mr. 4:35-41)
\p
\v 22 Cwii xueeꞌñeeⁿ tuo̱ Jesús tsꞌom cwii wꞌaandaa
ñequio nnꞌaⁿ na cwilaꞌjomndye ñꞌoomꞌm. Tsoom nda̱a̱na:
\p —Cjaaya xndyaaꞌ ndaaluee.
\p Quia joꞌ jnaⁿna tsꞌo̱ndaa Galilea, to̱ꞌna na ꞌoowityꞌiooꞌna
juunaꞌ.
\v 23 Yocheⁿ na cwiwiꞌtyꞌiooꞌna, tsoo Jesús. Ndoꞌ jndeii
tioo jndye nnom ndaalueeꞌñeeⁿ. Tiomnaꞌ ndaa tsꞌom wꞌaandaa.
Waa na teincuuꞌ na nncꞌuꞌnaꞌ juunaꞌ.
\v 24 Ndoꞌ tyꞌentyjaaꞌna jom, jlaꞌnlcwina jom, jluena:
\p —ꞌU Maestro, manncwja̱a̱ya.
\p Jnda̱ na lcweeⁿ, seitiaaⁿꞌaⁿ jndye ñequio nmo̱ⁿ ndoꞌ
jlaꞌcheⁿnaꞌ. Sꞌaanaꞌ na wacheeⁿ nnom ndaaluee.
\v 25 Quia joꞌ tsoom nda̱a̱na:
\p —¿Yuu waa na maꞌmo̱ⁿnaꞌ na cwilayuꞌya nꞌomꞌyoꞌ?
\p Sa̱a̱ joona jlaꞌcatyuendyena ndoꞌ tjaaweeꞌ nꞌomna. Tyoluena
nda̱a̱ ncꞌiaana:
\p —¿ꞌÑeeⁿ cwiluiiñe tsaⁿmꞌaaⁿ na matsa̱ꞌntjoom meiiⁿ
jndye, meiiⁿ ndaaluee ndoꞌ cwilaꞌcanda̱naꞌ ñꞌoom na matsoom?
\s Tsꞌaⁿ Gadara na ñjomndye naⁿjndii naquiiꞌ tsꞌom
\r (Mt. 8:28-34; Mr. 5:1-20)
\p
\v 26 Jnda̱ joꞌ jluiꞌna xndyaaꞌ ndaaluee, ndyuaa tsjoom
nnꞌaⁿ Gadara na waa ndyeyu tsꞌo̱ndaa Galilea.
\v 27 Jnda̱ na jluiꞌ Jesús tyuaatcwii, jndyocatjomñe
cwii tsꞌaⁿ tsjoomꞌñeeⁿ jom. Tsaⁿꞌñeeⁿ jnda̱ sꞌaa xuee
na matseixmaaⁿ naⁿjndii naquiiꞌ tsꞌoom. Tacocweⁿ liaa
ndoꞌ tacocꞌeeⁿ na waa wꞌaa. Macꞌeⁿyom yuu na cwijaacantyꞌiuuꞌndye
lꞌoo.
\v 28 Quia na ntyꞌiaaⁿꞌaⁿ Jesús, jndeii seixuaⁿ sꞌaa
jndyetia. Tcoomꞌm xtyeeⁿ jo ncꞌee Jesús. Jndeii seineiiⁿ,
tsoom:
\p —¿Ljoꞌ nntsaꞌ ñꞌeⁿndyo̱, ꞌu Jesús, Jnda Tyꞌo̱o̱tsꞌom na
mꞌaaⁿ nandyeticheⁿ? Matsꞌaaya tyꞌoo njomꞌ, na tilcoꞌwiꞌ
ja.
\p
\v 29 Tsoom ñꞌoomwaaꞌ ee jnda̱ sa̱ꞌntjom Jesús na caluiꞌ
jndyetia naquiiꞌ tsꞌom tsaⁿꞌñeeⁿ. Teijndye xuee maleiñꞌoom
jndyetia juu. Tyolatyeⁿ nnꞌaⁿ lꞌuaancjo lꞌo̱o̱ⁿ ndoꞌ ncꞌeeⁿ.
Sa̱a̱ tyocꞌiooꞌñê joonaꞌ ndoꞌ tyowjaañꞌoom jndyetiaꞌñeeⁿ
jom yuu na tjaa nnꞌaⁿ cꞌoom.
\v 30 Quia joꞌ taxꞌee Jesús nnom, matsoom:
\p —¿Ljoꞌ jndyuꞌ?
\p Tꞌo̱ ꞌñom, tso:
\p —Ja jndyuya Jndye Meiⁿ.
\p Luaaꞌ tsoom ee jeeⁿ jndye naⁿjndii jnda̱ tuo̱ naquiiꞌ
tsꞌoom.
\v 31 Ndoꞌ tyolaꞌtyꞌoondye naⁿjndiiꞌñeeⁿ nnom Jesús
na ticajñoom joona yuu na wiꞌ nntjoomna.
\v 32 Joꞌ joꞌ tyomꞌaⁿ cwii tmaaⁿꞌ calcu quiiꞌ jnda̱a̱
na cwicwaꞌ. Naⁿjndiiꞌñeeⁿ tyolꞌana tyꞌoo nnoom na quiaaⁿ
na nncꞌooquieꞌna naquiiꞌ nꞌom calcuꞌñeeⁿ. Quia joꞌ tquiaaⁿ
na wanaaⁿ.
\v 33 Ndoꞌ jnda̱ na jluiꞌ jndyetia ñꞌeⁿ naⁿjndii naquiiꞌ
tsꞌom tsaⁿꞌñeeⁿ, tyꞌequieꞌna naquiiꞌ nꞌom calcu. Ndoꞌ
tmaaⁿꞌ calcuꞌñeeⁿ jleiꞌnomyoꞌ, teiꞌtyuꞌyoꞌ yuu na ntyꞌa
ꞌndyoo ndaalueeꞌñeeⁿ, mana nchjeeñenaꞌ jooyoꞌ quiiꞌ ndaa.
\p
\v 34 Nnꞌaⁿ na cwiteiꞌxꞌee calcuꞌñeeⁿ, jnda̱ na ntyꞌiaana
na luaaꞌ tuii, jleiꞌnomna, tyolaꞌneiⁿna ñꞌoomwaaꞌ naquiiꞌ
tsjoom ndoꞌ jo jnda̱a̱.
\v 35 Quia joꞌ tyꞌe nnꞌaⁿ, tyꞌecantyꞌiaa ljoꞌ tuii.
Tquieꞌcañomna Jesús ndoꞌ jliuna tsꞌaⁿ na jnda̱ jluiꞌ
naⁿjndii naquiiꞌ tsꞌom, wacatyeeⁿ nacañoomꞌ Jesús. Macweⁿ
liaa ndoꞌ jnda̱ tcoꞌyañꞌeⁿnaꞌ jom. Ndoꞌ naⁿꞌñeeⁿ, jeeⁿ
tyuena.
\v 36 Joo nnꞌaⁿ na jndooꞌ chiuu tuii na nꞌmaⁿ tsꞌaⁿ
na ñeseixmaⁿ naⁿjndii, jlaꞌneiⁿna nda̱a̱ nnꞌaⁿ na tyꞌecantyꞌiaa.
\v 37 Ndoꞌ chaꞌtso nnꞌaⁿ na mꞌaⁿ chaꞌwaa ndyuaa Gadara,
lꞌana tyꞌoo nnom Jesús na calueeⁿꞌeⁿ quiiꞌntaaⁿna, ee
joona jeeⁿ nquiaana. Joꞌ chii tuo̱nndaꞌ Jesús tsꞌom wꞌaandaa
mana tjalcweeⁿꞌeⁿ tsꞌo̱ndaa Galilea.
\v 38 Juu tsꞌaⁿ na jnda̱ jluiꞌ naⁿjndii naquiiꞌ tsꞌom,
tyochꞌee tyꞌoo nnom Jesús na quiaa tsaⁿꞌñeeⁿ ñꞌoomꞌ
na nñꞌeⁿ ñꞌeⁿñê, sa̱a̱ sa̱ꞌntjom Jesús na caljooꞌñê.
\v 39 Tsoom nnom:
\p —Cjaꞌlcweꞌ na waa waꞌ, catseineiⁿꞌ nda̱a̱ nnꞌaⁿ cwanti
tꞌmaⁿ naya jnda̱ sꞌaa Tyꞌo̱o̱tsꞌom ñꞌeⁿndyuꞌ.
\p Ndoꞌ tja tsaⁿꞌñeeⁿ, tyotseineiiⁿ nda̱a̱ nnꞌaⁿ chaꞌwaa
quiiꞌ tsjoom na tꞌmaⁿ naya sꞌaa Jesús ñꞌeⁿñê.
\s Yuscuchjoo jnda Jairo
\r (Mt. 9:18-26; Mr. 5:21-43)
\p
\v 40 Teityꞌionndaꞌ Jesús ndaaluee. Quia na jlueeⁿꞌeⁿ
wꞌaandaa, jndyendye nnꞌaⁿ toꞌñoomna jom ñequio na neiiⁿna,
ee chaꞌtsondyena mameiꞌndooꞌna jom.
\v 41 Tyjeeꞌcañoom cwii tsꞌaⁿ na jndyu Jairo. Jom cwiluiitquieñê
naquiiꞌ watsꞌom ꞌnaaⁿ nnꞌaⁿ judíos. Tcoomꞌm xtyeeⁿ jo
ncꞌee Jesús, sꞌaaⁿ tyꞌoo na cjaa tsaⁿꞌñeeⁿ waⁿꞌaⁿ.
\v 42 Ee mꞌaaⁿ jnaaⁿ na yuscu, na macanda̱ juu. Chaꞌna
canchooꞌwe chuuꞌ yuꞌñeeⁿ ndoꞌ mañeꞌcueꞌ. Yocheⁿ na njom
Jesús nato na mawjaⁿ waaꞌ tsaⁿꞌñeeⁿ, sꞌaanaꞌ na jeeⁿ
tyeeⁿ nacañomꞌm na jeeⁿ jndye nnꞌaⁿ.
\p
\v 43 Ndoꞌ quiiꞌntaaⁿna mꞌaaⁿ cwii yuscu na jnda̱ canchooꞌwe
chu wiiꞌ tycu na cwicaa nioomꞌ. Jnda̱ seicatsoom chaꞌtso
ꞌnaaⁿꞌaⁿ ñequio nnꞌaⁿ na cwilꞌa nasei. Sa̱a̱ meiⁿcwiindye
joona tîcanda̱a̱ nntseinꞌmaⁿ jom.
\v 44 Tjatseicandyooꞌñê jo naxeⁿꞌ Jesús ndoꞌ tyenquioomꞌm
ꞌndyoo liaatco na cwee Jesús. Mañoomꞌ tjameintyjeeꞌ
na cwicaa nioomꞌm.
\p
\v 45 Quia joꞌ taxꞌe Jesús, tsoom:
\p —¿ꞌÑeeⁿ juu tyenquiuuꞌ ja?
\p Chaꞌtsondye nnꞌaⁿ jlue ticaliu. Ndoꞌ tso Pedro ñequio
ncꞌiaaⁿꞌaⁿ:
\p —Ta, jndyendye nnꞌaⁿ jnda̱ seicantoꞌnaꞌ nacañomꞌ hasta
manchjenaꞌ ꞌu cwilꞌana, ndoꞌ mawaxeꞌ: “¿ꞌÑeeⁿ juu tyenquiuuꞌ
ja?”
\p
\v 46 Tꞌo̱ Jesús, tsoom:
\p —Mꞌaaⁿ ꞌñeeⁿ juu na wiiꞌ tyenquiuuꞌ ja. Ee ntyjiiya
na jnda̱ teilꞌue juu najndeii na matseixmaⁿya na nꞌmaⁿ
tsꞌaⁿ.
\p
\v 47 Jnda̱ na ljeii yuscuꞌñeeⁿ na xocanda̱a̱ nncwantyꞌiuuꞌñê,
ñequio na cwiteiñê jndyocoomꞌm xtyeeⁿ jo nnom Jesús.
Ndoꞌ ñequio na ndye chaꞌtsondye nnꞌaⁿ tjeiꞌyuuꞌñê chiuu
na tyenquioomꞌm liaaꞌ Jesús ndoꞌ na mañoomꞌ nꞌmaaⁿ.
\v 48 Quia joꞌ tso Jesús nnoom:
\p —ꞌU jndaaya, ncꞌe na matseiꞌyuꞌyaꞌ tsꞌomꞌ ñꞌeⁿndyo̱
joꞌ na jnda̱ nꞌmaⁿꞌ. Cjaꞌ na meiⁿncwii ñomtiuu tancꞌoomꞌ.
\p
\v 49 Ndicwaⁿ matseineiiⁿ ndoꞌ tyjeeꞌ tsꞌaⁿ na jnaⁿ
waaꞌ Jairo, tsꞌaⁿ na cwiluiitquieñe watsꞌom. Matso tsaⁿꞌñeeⁿ:
\p —Tantseicachjuuꞌtiꞌ Tamꞌaaⁿꞌ ee jnda̱ tueꞌ nomjndaꞌ.
\p
\v 50 Jnda̱ na jndii Jesús ñꞌoomwaaꞌ, tsoom nnom Jairo:
\p —Tintyꞌueꞌ, macanda̱ na catseiyuꞌ ñꞌeⁿndyo̱, quia joꞌ
nnꞌmaⁿ nomjndaꞌ.
\p
\v 51 Ndoꞌ jnda̱ na tueⁿꞌeⁿ na waa wꞌaa, meiⁿcwii tsꞌaⁿ
tînquiaaⁿ na nncjaaquieeꞌ ñꞌeⁿñê, macanda̱ Pedro ñequio
Juan ñequio Jacobo, ndoꞌ tsotye yuscuchjoo ñꞌeⁿ tsondyee.
\v 52 Chaꞌtso nnꞌaⁿ jndeii cwilaꞌxuaana, cwityueena
cantyja ꞌnaaⁿꞌ tsꞌoochjoo. Sa̱a̱ matso Jesús nda̱a̱na:
\p —Tantyueeꞌyoꞌ ee tyooweeⁿꞌeⁿ, cweꞌ watsom.
\p
\v 53 Sa̱a̱ joona, cweꞌ tyoncona Jesús ee manquiuyana
na jnda̱ tueꞌ tsaⁿꞌñeeⁿ.
\v 54 Quia joꞌ tꞌueeⁿ tsꞌo̱, seineiiⁿ jndeii, tsoom:
\p —Yuscuchjoo, quicantyjaꞌ.
\p
\v 55 Mantyja tandoꞌnndaꞌ ndoꞌ mañoomꞌ teicantyja.
Sa̱ꞌntjom Jesús na quiana na nlcwaꞌ yuscuchjooꞌñeeⁿ.
\v 56 Nnꞌaⁿ na nda tsaⁿꞌñeeⁿ tꞌomna na jeeⁿ tꞌmaⁿ tjaweeꞌ
nꞌomna, sa̱a̱ Jesús sa̱ꞌntjoom na ticaluena nnom meiⁿcwii
tsꞌaⁿ chiuu tuii.
\c 9
\s Majñom Jesús nnꞌaⁿ canchooꞌwendye
\r (Mt. 10:5-15; Mr. 6:7-13)
\p
\v 1 Quia jnda̱ seitjom Jesús canchooꞌwe nnꞌaⁿ na cwilajomndye
ñꞌeⁿñê, tquiaaⁿ na calaꞌxmaⁿna najneiⁿ cha nnda̱a̱ nntjeiiꞌna
naⁿjndii, ndoꞌ na nnda̱a̱ nlaꞌnꞌmaⁿna nnꞌaⁿ wii.
\v 2 Jñoom joona na cꞌoonquiana ñꞌoom cantyja na matsa̱ꞌntjom
Tyꞌo̱o̱tsꞌom ndoꞌ na nlaꞌnꞌmaⁿna nnꞌaⁿwii.
\v 3 Tsoom nda̱a̱na:
\p —Meiⁿcwii tjaa ljoꞌ catsaañꞌomꞌyoꞌ na nleilꞌueeꞌndyoꞌ
nato, meiⁿ tsꞌoomlꞌeii, meiⁿ ꞌnaⁿ na cwicañjom sꞌom, meiⁿ
nantquie, meiⁿ tsjo̱ꞌñjeeⁿ, manda̱ liaa na cweeꞌyoꞌ.
\v 4 Meiⁿnquia wꞌaa yuu na nntsquieꞌyoꞌ, joꞌ caljooꞌndyoꞌ.
Ndoꞌ majoꞌ nluiꞌyoꞌ na nntsaꞌtsaꞌtiꞌyoꞌ.
\v 5 Meiⁿnquia tsjoom na tiñeꞌcatoꞌñoom nnꞌaⁿ ꞌo, quia
na cwicaluiꞌyoꞌ tsjoomꞌñeeⁿ, calaquiaꞌyoꞌ tsꞌojnda̱a̱ na
chuuꞌ ncꞌeeꞌyoꞌ. Luaaꞌ nlꞌaꞌyoꞌ cha caluiꞌyuuꞌ nacjoo
naⁿꞌñeeⁿ na tîcatoꞌñoomna ñꞌoomꞌ Tyꞌo̱o̱tsꞌom.
\p
\v 6 Quia joꞌ jluiꞌna, tyꞌena chaꞌtso njoom nchꞌu, tyoñeꞌquiana
ñꞌoom chiuu na nluiꞌnꞌmaaⁿndye nnꞌaⁿ ndoꞌ tyolaꞌnꞌmaⁿna
nnꞌaⁿ wii.
\s Tileicatseiꞌno̱ⁿꞌ Herodes cantyja ꞌnaaⁿꞌ Jesús
\r (Mt. 14:1-12; Mr. 6:14-29)
\p
\v 7 Jndii Herodes, tsꞌaⁿ na mꞌaaⁿ gobiernom, chaꞌtso
na tyochꞌee Jesús. Tꞌmaⁿ seiñꞌeeⁿꞌnaꞌ jom na tyolue
ntꞌom nnꞌaⁿ na Juan jnda̱ wandoꞌnndaꞌ.
\v 8 Ntꞌom tyolue na Elías jnda̱ teitquiooꞌñenndaꞌ.
Ndoꞌ ntꞌom tyolue na jnda̱ wandoꞌnndaꞌ cwii profeta na
teiyo tyoñequia ñꞌoomꞌ Tyꞌo̱o̱tsꞌom.
\v 9 Sa̱a̱ tso Herodes:
\p —Nnco̱ sa̱ꞌntjo̱ⁿ na catyjena xtyoꞌ Juan. Quia joꞌ ¿ꞌñeeⁿ
luaaꞌ na teijndye ñꞌoom mandii cantyja ꞌnaaⁿꞌ?
\p Ndoꞌ tyojooꞌ tsꞌoom na nntyꞌiaaⁿꞌaⁿ juu.
\s Tquiaa Jesús na tcwaꞌ ꞌom meiⁿ naⁿnom
\r (Mt. 14:13-21; Mr. 6:30-44; Jn. 6:1-14)
\p
\v 10 Jnda̱ na lcweeꞌnndaꞌ nnꞌaⁿ na canchooꞌwe tsꞌiaaⁿ
na jñom Jesús joona, jlaꞌcandiina jom chaꞌtso na jnda̱
lꞌana. Quia joꞌ tjachom joona, tyꞌena cwii ntyja jo jnda̱a̱
nndyooꞌ tsjoom Betsaida.
\v 11 Quia na jliu nnꞌaⁿ na ljoꞌ, tyꞌentyjo̱na naxeeⁿꞌeⁿ.
Toꞌñoom joona ndoꞌ tyotseineiiⁿ nda̱a̱na cantyja na matsa̱ꞌntjom
Tyꞌo̱o̱tsꞌom. Ndoꞌ seinꞌmaaⁿ nnꞌaⁿ wii.
\p
\v 12 Jnda̱ na jaamaaⁿ, tyꞌentyjaaꞌ nnꞌaⁿ na canchooꞌwendye
jom. Jluena:
\p —Cajñomꞌ nnꞌaⁿ na cꞌoona njoom nchꞌu oo jo ranchoo
nnꞌaⁿ nmeiⁿꞌ ndiocheⁿ na nlꞌueena yuu nlquiena ndoꞌ
cha nliuna na nlcwaꞌna, ee ñjaaⁿ tjaa chiuuya, tjaa ljoꞌ
quiom.
\p
\v 13 Sa̱a̱ matsoom nda̱a̱na:
\p —ꞌO quiaꞌyoꞌ na nlcwaꞌna.
\p Tꞌo̱o̱ naⁿꞌñeeⁿ nnoom, jluena:
\p —Macanda̱ ñeꞌom taⁿꞌ tyooꞌ ñequio we catscaa cwileiñꞌo̱o̱ⁿyâ.
¿Ljoꞌti nntso luaaꞌ? Macanda̱to xeⁿ tsaalajndaayâ nantquie
na nlcwaꞌ chaꞌtsondye naⁿmꞌaⁿꞌ.
\p
\v 14 Ndoꞌ naⁿꞌñeeⁿ na cweꞌ tomti naⁿnom, chaꞌna ꞌom
meiⁿndyena. Quia joꞌ tsoom nda̱a̱ nnꞌaⁿ canchooꞌwe:
\p —Canduꞌyoꞌ nda̱a̱ naⁿmꞌaⁿꞌ na cwindyuaandyena xjeⁿ ntmaaⁿꞌ
na wenꞌaaⁿ wenꞌaaⁿ nchooꞌ qui na cwii cwii tmaaⁿꞌ.
\p
\v 15 Ndoꞌ lꞌana na ljoꞌ, teindyuaandye chaꞌtsondye
nnꞌaⁿ.
\v 16 Jnda̱ joꞌ toꞌñoom ꞌom taⁿꞌ tyooꞌ ñequio we catscaaꞌñeeⁿ.
Jlunda̱a̱ñê cañoomꞌluee, tquiaaⁿ na quianlꞌuaaꞌ Tyꞌo̱o̱tsꞌom.
Jnda̱ chii tyjeeⁿ joonaꞌ, tquiaaⁿ nda̱a̱ nnꞌaⁿ na tꞌmaaⁿ
na cwilaꞌjomndye ñꞌeⁿñê tsꞌiaaⁿ na machꞌeeⁿ na catꞌoom
naⁿꞌñeeⁿ joonaꞌ nda̱a̱ nnꞌaⁿ na jndyendye.
\v 17 Chaꞌtsondye naⁿꞌñeeⁿ tcwaꞌ tjacjoona. Ndoꞌ ꞌndiicheⁿnaꞌ
na tîcandyue lcwaꞌna. Quia na jnda̱ jlaꞌtjomna joꞌ, tooꞌ
canchooꞌwe tsquiee.
\s Macwjiꞌyuuꞌñe Pedro na Jesús cwiluiiñê Cristo
\r (Mt. 16:13-19; Mr. 8:27-29)
\p
\v 18 Cwii xueeꞌñeeⁿ mꞌaaⁿndyo̱ Jesús cwii ntyja na
matseineiiⁿ nnom Tyꞌo̱o̱tsꞌom. Mañꞌeeⁿ nnꞌaⁿ na cwilaꞌjomndye
ñꞌeⁿñê. Taxꞌeeⁿ nda̱a̱na, matsoom:
\p —¿ꞌÑeeⁿ juu cwilue nnꞌaⁿ na cwiluiindyo̱?
\p
\v 19 Joona tꞌo̱o̱na nnoom:
\p —Ntꞌom nnꞌaⁿ cwilue ꞌu Juan, tsꞌaⁿ na tyotseitsꞌoomñe
nnꞌaⁿ. Ndoꞌ ntꞌomcheⁿ cwilue ꞌu Elías. Ndoꞌ ntꞌomcheⁿ
cwilue na ꞌu cwii profeta na tyoñequia ñꞌoomꞌ Tyꞌo̱o̱tsꞌom
tandyo xuee na jnda̱ wandoꞌnndaꞌ.
\p
\v 20 Ndoꞌ tsoom nda̱a̱na:
\p —Ndoꞌ ꞌo jeꞌ, ¿ꞌñeeⁿ juu cwinduꞌyoꞌ na cwiluiindyo̱?
\p Tꞌo̱ Pedro, tsoom:
\p —ꞌU cwiluiindyuꞌ nquii Cristo na jnaⁿꞌ na mꞌaaⁿ Tyꞌo̱o̱tsꞌom.
\s Matseicandii Jesús na nncueeⁿꞌeⁿ
\r (Mt. 16:20-28; Mr. 8:30–9:1)
\p
\v 21 Quia joꞌ sa̱ꞌntjoomtyeeⁿ na meiⁿcwii tsꞌaⁿ ticaluena
nnom na ljoꞌ.
\v 22 Matsoom:
\p —Ja na cwiluiindyo̱ tsꞌaⁿ na jnaⁿ cañoomꞌluee maxjeⁿ
tseixmaⁿya na jndye nawiꞌ catjo̱ⁿ. Nnꞌaⁿ na cwiluiitquiendye,
ñequio ntyee na cwiluiitquiendye, ñequio nnꞌaⁿ na cwitꞌmo̱o̱ⁿ
ljeii na tqueⁿ Moisés nncꞌomna na ticueeꞌ nꞌomna ja.
Nlaꞌcueeꞌna ja, sa̱a̱ xuee jnda̱ ndyee nncwaꞌndo̱ꞌxco̱.
\p
\v 23 Jnda̱nquia tsoom nda̱a̱ chaꞌtsondyena:
\p —Meiⁿcwiꞌñeeⁿcheⁿ tsꞌaⁿ na lꞌue tsꞌom na nncwꞌaaꞌñe
ja, cwjiꞌñê cantyja na matseitiuu nqueⁿ. Caljoya tsꞌoom
nawiꞌ na matjoom ticwii xuee, ndoꞌ candyontyjo̱o̱ⁿ cantyja
na matsꞌaa, meiiⁿ quio joꞌ cueeⁿꞌeⁿ.
\v 24 Ee meiⁿnquia tsꞌaⁿ na mañequiaañe na catjom ljoꞌ
na nntjom ncꞌe na mꞌaaⁿ cantyja ꞌnaⁿya, tsaⁿꞌñeeⁿ nluiꞌnꞌmaaⁿñê.
Sa̱a̱ meiⁿcwiꞌñeeⁿcheⁿ tsꞌaⁿ na malꞌueeꞌñe cheⁿnquii chiuu
nluiꞌnꞌmaaⁿñê, majoꞌto joꞌ nntsuuñe.
\v 25 Quia joꞌ yuu waa jeꞌ na mateijndeiinaꞌ tsꞌaⁿ
meiiⁿ chaꞌwaa tsjoomnancue cuaanaꞌ na ꞌnaaⁿꞌaⁿ xeⁿ nntsuu
añmaaⁿꞌaⁿ ndoꞌ matseityuiiꞌñe cheⁿnqueⁿ.
\v 26 Ndoꞌ meiⁿquia tsꞌaⁿ na mꞌaaⁿ na jnaaⁿꞌ cantyja
ꞌnaⁿya ñequio ñꞌoom naya ꞌnaⁿya, ja na cwiluiindyo̱ tsꞌaⁿ
na jnaⁿ cañoomꞌluee ncꞌo̱o̱ⁿya na jnaaⁿꞌa tsaⁿꞌñeeⁿ quia
nndyo̱o̱nndaꞌa na matseitꞌmaaⁿꞌñenaꞌ ja, ñequio na matseitꞌmaaⁿꞌñenaꞌ
Tsotya̱ ndoꞌ ñequio ángeles na ljuꞌndye.
\v 27 Sa̱a̱ mayuuꞌcheⁿ, nndyeꞌyoꞌ nntsjo̱o̱, ntꞌom nnꞌaⁿ
na mꞌaⁿ ñjaaⁿ xocwjena hasta xeⁿ jnda̱ ntyꞌiaanda̱a̱na
cantyja na matsa̱ꞌntjom Tyꞌo̱o̱tsꞌom.
\s Seichuiiꞌnaꞌ Jesús
\r (Mt. 17:1-8; Mr. 9:2-8)
\p
\v 28 Jnda̱a̱ chaꞌna ñeeⁿ xueendyo na seineiiⁿ ñꞌoommeiⁿꞌ,
tjawaaⁿ cwii ta na nntseineiiⁿ nnom Tyꞌo̱o̱tsꞌom. Tjañꞌoom
Pedro ñequio Juan ñꞌeⁿ Jacobo.
\v 29 Ndoꞌ yocheⁿ na matseineiiⁿ nnom Tyꞌo̱o̱tsꞌom, seichuiiꞌnaꞌ
nnoom. Ndoꞌ sꞌaanaꞌ na jeeⁿcheⁿ ndyaꞌ canchiiꞌ liaⁿꞌaⁿ,
jndaꞌjom macoꞌnaꞌ luiꞌ.
\v 30 Ndoꞌ teitquiooꞌndye we naⁿnom na cwilaꞌneiⁿ ñꞌeⁿñê,
Moisés ñꞌeⁿ Elías joꞌ.
\v 31 Seixueeñenaꞌ ndiocheⁿ nacañoomna, ndoꞌ jlaꞌneiⁿna
ñꞌeⁿñê cantyja na nlaꞌcueeꞌ nnꞌaⁿ jom quia na nncjaⁿ
Jerusalén.
\v 32 Ndoꞌ Pedro, jeeⁿ seijaaꞌñe tsaⁿtsjom nacjoomꞌm
ñequio nnꞌaⁿ na ñꞌeeⁿ ñꞌeⁿñê sa̱a̱ jnda̱a̱ lꞌana na tîcandana.
Joꞌ chii ntyꞌiaana nacaxuee na matseixmaⁿ Jesús ndoꞌ
ntyꞌiaa nda̱a̱na we naⁿnomꞌñeeⁿ na teitquiooꞌndye ñꞌeⁿñê.
\v 33 Juu xjeⁿ na cwito̱ⁿꞌndye naⁿꞌñeeⁿ ñꞌeⁿ Jesús, tso
Pedro nnoom:
\p —Ta, jeeⁿ ya na mꞌaaⁿyâ ñjaaⁿ. Cwa nlꞌaayâ ndyee xquieꞌncwaⁿꞌ,
cwii cwentaꞌ ꞌu, cwii cwentaaꞌ Moisés ndoꞌ cwii cwentaaꞌ
Elías.
\p Sa̱a̱ ticatseiꞌno̱ⁿꞌ Pedro ljoꞌ na tsoom.
\v 34 Yocheⁿ na matseineiiⁿ na ljoꞌ, jndyocue cwii nchquiu
na seicata̱ꞌnaꞌ joona. Ndoꞌ jeeⁿ nioom tyuena na tjaaꞌñenaꞌ
joona naquiiꞌ nchquiuꞌñeeⁿ.
\v 35 Ndoꞌ teicꞌuaa jndyeeꞌ Tyꞌo̱o̱tsꞌom naquiiꞌ nchquiuꞌñeeⁿ,
matso:
\p —Luaañe Jndaaya na jeeⁿ candyaꞌ tsꞌo̱o̱ⁿya. Candyeꞌyoꞌ
ñꞌoom ꞌñom.
\p
\v 36 Jnda̱ na teicheⁿ na seineiⁿ Tyꞌo̱o̱tsꞌom, jliuna
ñenquii Jesús cwii mꞌaaⁿ. Ndoꞌ xuee na cwityomꞌaⁿtina,
meiⁿcwii tsꞌaⁿ tîcaluena nnom chiuu waa na ntyꞌiaana.
\s Seinꞌmaⁿ Jesús tyochjoo
\r (Mt. 17:14-21; Mr. 9:14-29)
\p
\v 37 Cwiicheⁿ xuee quia na jnda̱ tquiocuena sjo̱ꞌñeeⁿ,
tjacatjomñe cwii tmaaⁿꞌ tꞌmaⁿ nnꞌaⁿ joona.
\v 38 Naquiiꞌ tmaaⁿꞌñeeⁿ seixuaa cwii tsꞌaⁿ, tso:
\p —Ta, matsꞌaaya tyꞌoo njomꞌ na cantyꞌiaꞌ ljoꞌ matjom
tiꞌjndaaya, ee ñenqueⁿ tuiiñê.
\v 39 Luaa matjoom, matꞌuii jndyetia jom, ndoꞌ machꞌee
na jndeii matseixuaⁿ. Cwiteiñê ndoꞌ cwicaluiꞌ chomꞌ
ꞌñom. Ncꞌuaaꞌ maꞌndii jom xeⁿ jnda̱ seityꞌuiiñe jom.
\v 40 Ndoꞌ jnda̱ seityꞌoondyo̱ nda̱a̱ nnꞌaⁿ na cwilaꞌjomndye
ñꞌeⁿndyuꞌ na catjeiiꞌna jndyetia sa̱a̱ tîcanda̱a̱ lꞌana.
\p
\v 41 Tꞌo̱ Jesús, matsoom:
\p —ꞌO nnꞌaⁿ na tiñeꞌcalaꞌyuꞌyoꞌ ndoꞌ quieꞌ nꞌomꞌyoꞌ,
hasta cwanti yo na macaⁿnaꞌ na cꞌo̱o̱ⁿya ñꞌeⁿndyoꞌ ndoꞌ
na matseiquii tsꞌo̱o̱ⁿya quiondyoꞌ.
\p Jnda̱ joꞌ tsoom nnom tsotye tyochjooꞌñeeⁿ:
\p —Candyoꞌñꞌoomꞌ tiꞌjndaꞌ ñjaaⁿ.
\p
\v 42 Ndoꞌ yocheⁿ na mandyotseicandyooꞌñe tyochjoo,
seiquioo tsaⁿjndii jom ndoꞌ sꞌaa na jndeii tyoteiñê.
Sa̱a̱ seitiaꞌ Jesús tsaⁿjndii. Seinꞌmaaⁿ tyochjoo jnda̱
chii tquiaaⁿ juu nnom tsotye.
\v 43 Chaꞌtso nnꞌaⁿ na ntyꞌiaa na luaaꞌ, jeeⁿ tjaweeꞌ
nꞌomna cantyja na tꞌmaⁿ najndeii na matseixmaⁿ Tyꞌo̱o̱tsꞌom.
\s Matseicandiinndaꞌ Jesús na nncueeⁿꞌeⁿ
\r (Mt. 17:22-23; Mr. 9:30-32)
\p Ndoꞌ ncueeꞌñeeⁿ jndyendye nnꞌaⁿ jeeⁿ tyojaaweeꞌ nꞌomna
chaꞌtso na tyochꞌee Jesús. Ndoꞌ seineiiⁿ nda̱a̱ nnꞌaⁿ
na cwilaꞌjomndye ñꞌoom na mañequiaaⁿ.
\v 44 Tsoom:
\p —Quiandyoꞌ na cjo̱ ñꞌoommeiiⁿ nꞌom luaꞌquiꞌyoꞌ. Ja
na cwiluiindyo̱ tsꞌaⁿ na jnaⁿ cañoomꞌluee maxjeⁿ nñequiaa
tsꞌaⁿ cwenta ja luee nnꞌaⁿ.
\p
\v 45 Sa̱a̱ joona tîcalaꞌno̱ⁿꞌna ñꞌoommeiⁿꞌ ee seicuꞌna
na nliuna joonaꞌ. Ndoꞌ nquiaana na nntaꞌxꞌeena ꞌñom
chiuu maꞌmo̱ⁿnaꞌ.
\s ¿ꞌÑeeⁿ tꞌmaⁿti cwiluiiñe?
\r (Mt. 18:1-5; Mr. 9:33-37)
\p
\v 46 Joo nnꞌaⁿ canchooꞌwe tyolaꞌñꞌeeⁿꞌ ndyueena ꞌñeeⁿ
cwii joona nncꞌoom na tꞌmaⁿti nntseixmaⁿ.
\v 47 Jnda̱ na seiꞌno̱ⁿꞌ Jesús chiuu waa na mꞌaaⁿꞌ nꞌomna,
quia joꞌ toꞌñoom cwii yucachjoo, tqueeⁿ juu nacañomꞌm.
\v 48 Tsoom nda̱a̱na:
\p —Meiⁿnquia tsꞌaⁿ na macoꞌñom yucachjoomꞌaaⁿ ncꞌe xueya,
ja macoꞌñom tsaⁿꞌñeeⁿ, ndoꞌ meiⁿnquia tsꞌaⁿ na macoꞌñom
ja, mati macoꞌñom tsaⁿꞌñeeⁿ nquii na jñom ja. Ncꞌe na
luaaꞌ, tsꞌaⁿ na cjeti cwiluiiñe quiiꞌntaaⁿꞌyoꞌ, tsaⁿꞌñeeⁿ
cwiluiitꞌmaⁿñetyeeⁿ.
\s Nnꞌaⁿ na mꞌaⁿ cantyja ꞌnaⁿya
\r (Mr. 9:38-40)
\p
\v 49 Quia joꞌ tꞌo̱ Juan, tsoom:
\p —Ta, ntyꞌiaayâ cwii tsꞌaⁿ na macwjiꞌ naⁿjndii naquiiꞌ
nꞌom nnꞌaⁿ ñequio xueꞌ. Ndoꞌ lꞌuuyâ nnoom ticwanaaⁿ
ee nchii ñꞌeⁿ jaa matseijomñê.
\p
\v 50 Sa̱a̱ Jesús tsoom nnom:
\p —Tinduꞌyoꞌ na ticwanaaⁿ ee juu tsꞌaⁿ na ticꞌoom nacjooya,
maxjeⁿ matseijomñê ñꞌeⁿndyo̱ jaa.
\s Matseitiaꞌ Jesús Jacobo ñꞌeⁿ Juan
\p
\v 51 Quia na jnda̱ jaaweꞌntyjo̱ xjeⁿ na nncoꞌñom Tyꞌo̱o̱tsꞌom
jom cañoomꞌluee, quia joꞌ ñeꞌcwii seijndaaꞌñê na wjaⁿ
Jerusalén.
\v 52 Ndoꞌ jñomjñeeⁿ nnꞌaⁿ na cꞌoo cwii tsjoom chjoo,
tsjoom nnꞌaⁿ samaritanos. Tyꞌe naⁿꞌñeeⁿ na nlaꞌjndaaꞌndyena
cantyja na nncueeꞌcañoom ñequio nnꞌaⁿ na ñꞌeeⁿ ñꞌeⁿñê.
\v 53 Sa̱a̱ nnꞌaⁿ tsjoomꞌñeeⁿ ticalꞌue nꞌomna na nljooꞌñê
tsjoomna ee jlaꞌno̱ⁿꞌna na Jerusalén wjaⁿ.
\v 54 Quia joꞌ we nnꞌaⁿ na cwilaꞌjomndye ñꞌoomꞌm, Jacobo
ñꞌeⁿ Juan, quia na ntyꞌiaana na luaaꞌ, jluena:
\p —Aa ndiꞌ Ta, ¿aa nncwancueꞌ na nlꞌaayâ chaꞌna sꞌaa
Elías? Nntaaⁿyâ na quioo chom na nnaⁿ cañoomꞌluee nacjoo
naⁿmꞌaⁿꞌ cha nntseicwjeenaꞌ joona.
\p
\v 55 Sa̱a̱ jom taqueeⁿ, seitiaaⁿꞌaⁿ joona, tsoom:
\p —ꞌO ticalaꞌno̱ⁿꞌyoꞌ ljoꞌ cwii nnom cwilaxmaⁿꞌyoꞌ.
\v 56 Ee ja na cwiluiindyo̱ tsꞌaⁿ na jnaⁿ cañoomꞌluee
tîcandyo̱o̱ na nncwjiiꞌa na cwitaꞌndoꞌ nnꞌaⁿ. Ja jndyo̱o̱
na nncwjiꞌnꞌmaaⁿndyo̱ joona.
\p Mana tyꞌetyꞌetina cwiicheⁿ tsjoom chjoo.
\s Nnꞌaⁿ na ñeꞌcalajomndyena ñꞌeⁿ Jesús
\r (Mt. 8:19-22)
\p
\v 57 Yocheⁿ na ñjomndyena nato, tso cwii tsꞌaⁿ nnoom:
\p —Ta, ja nntseijomndyo̱ ñꞌeⁿndyuꞌ meiⁿyuucheⁿ na wjaꞌ.
\p
\v 58 Tꞌo̱ Jesús nnom, tsoom:
\p —Candye majndaaꞌ lueꞌlꞌaayoꞌ, ndoꞌ cantsaa majndaaꞌ
cantquiaayoꞌ, sa̱a̱ ja na cwiluiindyo̱ tsꞌaⁿ na jnaⁿ cañoomꞌluee,
meiⁿ yuu na nncwajndya̱, tijndaaꞌ.
\p
\v 59 Ndoꞌ tsoom nnom cwiicheⁿ tsꞌaⁿ:
\p —Candyotseijomndyuꞌ ñꞌeⁿndyo̱.
\p Sa̱a̱ tso tsaⁿꞌñeeⁿ nnoom:
\p —Jeeⁿ sa ꞌu Ta, quiaaꞌ na wanaaⁿ na catyꞌiujndya̱a̱ tsotya̱,
quia joꞌ yuuꞌ jeꞌ, nñꞌa̱ⁿya ñꞌeⁿndyuꞌ.
\p
\v 60 Ndoꞌ tso Jesús nnom tsaⁿꞌñeeⁿ:
\p —Caꞌndiiꞌ nmeiⁿꞌ. Mꞌaⁿ ntꞌom nnꞌaⁿ na ticataꞌndoꞌ
cantyja ꞌnaⁿya, laꞌxmaⁿna chaꞌcwijom lꞌoo. Joona catyꞌiuundye
ntyjeena. Sa̱a̱ ꞌu cjaꞌquiaaꞌ ñꞌoom cantyja na matsa̱ꞌntjom
Tyꞌo̱o̱tsꞌom nda̱a̱ chaꞌtso nnꞌaⁿ.
\p
\v 61 Tso cwiicheⁿ tsꞌaⁿ nnoom:
\p —Ta, nntseijomndyo̱ ñꞌeⁿndyuꞌ, sa̱a̱ quiaaꞌ ñꞌomꞌ na jo̱cwaⁿjndya̱a̱
nnꞌaⁿ wꞌaya na majo̱.
\p
\v 62 Tꞌo̱ Jesús nnom, matsoom:
\p —Meiⁿcwiꞌñeeⁿcheⁿ tsꞌaⁿ na mato̱ꞌ na matseijomñe ñꞌeⁿndyo̱,
a̱a̱ tixcweeꞌ tsꞌom, ñenquiiꞌcheⁿ ñjom tsꞌom cantyja na
jnda̱ ꞌndii, matseijomnaꞌ tsaⁿꞌñeeⁿ chaꞌcwijom tsꞌaⁿ na
matꞌuii tsꞌoomsnda sa̱a̱ mawaqueⁿxeⁿꞌ, tsaⁿꞌñeeⁿ ticatsonaꞌ
na nncjaaquieeꞌñe cantyja na matsa̱ꞌntjom Tyꞌo̱o̱tsꞌom.
\c 10
\s Majñom Jesús ndyeenꞌaaⁿ nchooꞌ qui nchooꞌ we nnꞌaⁿ
\p
\v 1 Jnda̱ teinom nmeiⁿꞌ, tjeiiꞌñe Jesús ntꞌomcheⁿ nnꞌaⁿ,
ndyeenꞌaaⁿ nchooꞌ qui nchooꞌ wendyena. Jñoom we we, we
wendyena na cꞌoojndyeena ticwii tsjoom ndoꞌ ticwii joo
yuu na quia nncjaa nqueⁿ.
\v 2 Tsoom nda̱a̱na:
\p —Jndye nnꞌaⁿ mꞌaⁿ na tyoondye ñꞌoom naya. Matseijomnaꞌ
naⁿꞌñeeⁿ chaꞌcwijom lqueeⁿ na jnda̱ tmaⁿ. Sa̱a̱ naⁿntjom
na nntyje lqueeⁿ, meiⁿchjoo tijndye. Cweꞌ joꞌ cataⁿꞌyoꞌ
nnom Ta Tyꞌo̱o̱tsꞌom na cajñomtyeeⁿ ntꞌomcheⁿ naⁿntjom
na nnteiꞌjndeii ꞌo na nntjeiꞌyuuꞌndyoꞌ ñꞌoom naya nda̱a̱
naⁿꞌñeeⁿ.
\p
\v 3 Ndoꞌ tsotyeeⁿcheⁿ nda̱a̱na:
\p —Catsaꞌyoꞌ. Queⁿꞌyoꞌ cwenta, majño̱o̱ⁿya ꞌo quiiꞌntaaⁿ
nnꞌaⁿ na wiꞌndye. Matseijomnaꞌ ꞌo chaꞌcwijom canmaⁿ
na mꞌaⁿ quiiꞌntaaⁿ lobo.
\v 4 Tintsaañꞌomꞌyoꞌ ꞌnaⁿ na cwicañjom sꞌom, meiⁿ chetsjaꞌ,
meiⁿ lcoom. Ndoꞌ nchii na nlaꞌchjuundyoꞌ na nlaneiⁿꞌyoꞌ
ñꞌeⁿ nnꞌaⁿ nato.
\v 5 Meiⁿnquia wꞌaa na nntsquieꞌyoꞌ, canduꞌjndyeeꞌyoꞌ
nda̱a̱ nnꞌaⁿ wꞌaaꞌñeeⁿ: “Quiaa Tyꞌo̱o̱tsꞌom na ya mꞌaⁿꞌyoꞌ
ñꞌeⁿ ntyjeeꞌyoꞌ.”
\v 6 Ndoꞌ nnꞌaⁿ wꞌaaꞌñeeⁿ xeⁿ cwilaꞌxmaⁿ na catoꞌñoom
nayaꞌñeeⁿ, quia joꞌ caljonaꞌ quiondyena, sa̱a̱ xeⁿ na ticalaꞌxmaⁿna
na nntoꞌñoomna juunaꞌ, quia joꞌ calcweꞌnndaꞌnaꞌ ñꞌeⁿndyoꞌ.
\v 7 Ndoꞌ wꞌaa yuu na nntsquieꞌyoꞌ, joꞌ caljooꞌndyoꞌ.
Nchii cweꞌ cwii ndoꞌ cwii wꞌaa nncꞌomꞌyoꞌ. Cwaꞌyoꞌ ndoꞌ
cweꞌyoꞌ nantquie na nñeꞌquiana nda̱a̱ꞌyoꞌ. Ee tsaⁿntjom
maxjeⁿ tseixmaaⁿ na coꞌñoom na mawantjoom.
\v 8 Meiⁿnquia tsjoom na nntsquieꞌyoꞌ ndoꞌ nntoꞌñoomna
ꞌo, cwaꞌyoꞌ meiⁿnquia nantquie na nñeꞌquiana nda̱a̱ꞌyoꞌ.
\v 9 Calanꞌmaⁿꞌyoꞌ nnꞌaⁿwii na mꞌaⁿ joꞌ joꞌ ndoꞌ canduꞌyoꞌ
nda̱a̱na: “ꞌO nnꞌaⁿ, juu na matsa̱ꞌntjom Tyꞌo̱o̱tsꞌom nnꞌaⁿ,
matseindyooꞌñenaꞌ jo nda̱a̱ꞌyoꞌ.”
\v 10 Sa̱a̱ meiⁿnquia tsjoom na nntsquieꞌyoꞌ na tiñeꞌcalaꞌljo
nnꞌaⁿ ꞌo, caluiꞌyoꞌ tsꞌom nataa ndoꞌ canduꞌyoꞌ:
\v 11 “Cwilaquiaayâ tsꞌo jnda̱a̱ na niom tsjomꞌyoꞌ na
chuuꞌ ncꞌa̱a̱ꞌâ. Nmeiiⁿ cwilꞌaayâ na cwitꞌmo̱o̱ⁿyâ na ꞌo
tiñeꞌcatoꞌñoomꞌyoꞌ ñꞌoomꞌ Tyꞌo̱o̱tsꞌom. Sa̱a̱ calaꞌno̱ⁿꞌyoꞌ
juu na matsa̱ꞌntjoom nnꞌaⁿ matseicandyooꞌñenaꞌ na mꞌaⁿꞌyoꞌ.”
\p
\v 12 Quia joꞌ tsotyeeⁿcheⁿ nda̱a̱na:
\p —Nndyeꞌyoꞌ nntsjo̱o̱ quia na nncueꞌntyjo̱ xuee na nncuꞌxeⁿ
Tyꞌo̱o̱tsꞌom nnꞌaⁿ, nlcoꞌwiꞌtinaꞌ nnꞌaⁿ tsjoomꞌñeeⁿ, nchiiti
nnꞌaⁿ tsjoom Sodoma.
\s Njoom na mꞌaⁿ nnꞌaⁿ na tiñeꞌlaꞌcanda̱
\r (Mt. 11:20-24)
\p
\v 13 ’Wiꞌ nntjomꞌyoꞌ ꞌo nnꞌaⁿ tsjoom Corazín. Mati
ꞌo nnꞌaⁿ tsjoom Betsaida, ee xeⁿ jo nda̱a̱ nnꞌaⁿ tsjoom
Sidón ñꞌeⁿ Tiro tꞌmo̱o̱ⁿya juu najndeii na matseixmaⁿya
chaꞌxjeⁿ tꞌmo̱o̱ⁿya nda̱a̱ꞌ ꞌo, tyuaaꞌ jlaꞌcanda̱a̱ꞌndye naⁿꞌñeeⁿ
na teindyuaandyena na tcweeꞌna liaa na ta̱a̱ ndoꞌ tioona
tsjaaꞌ nqueⁿna na cwitꞌmo̱o̱ⁿna na cwilcweꞌ nꞌomna.
\v 14 Cweꞌ joꞌ, xuee na nntuꞌxeⁿndye nnꞌaⁿ, tꞌmaⁿti nlcoꞌwiꞌnaꞌ
ꞌo nchiiti nnꞌaⁿ tsjoom Tiro ñꞌeⁿ Sidón.
\v 15 ꞌO nnꞌaⁿ tsjoom Capernaum, ¿aa ndyaꞌ cwilatiuuꞌyoꞌ
na cañoomꞌlueecheⁿ nntseiwendyenaꞌ ꞌo, cweꞌ ee na jndye
tsꞌiaaⁿ sꞌaaya quiiꞌntaaⁿꞌyoꞌ? Maxjeⁿ nntiom Tyꞌo̱o̱tsꞌom
ꞌo yuu na njoomticheⁿ na macoꞌwiꞌnaꞌ nnꞌaⁿ.
\p
\v 16 ’Tsꞌaⁿ na mandii ñꞌoom na cwiñeꞌquiaꞌyoꞌ, mañꞌoomya
joꞌ mañeeⁿ. Sa̱a̱ ꞌñeeⁿ na ntsꞌo̱o̱ ꞌo, maja machꞌee tsaⁿꞌñeeⁿ
na ntsꞌo̱o̱ⁿ. Ndoꞌ ꞌñeeⁿ na ntsꞌo̱o̱ ja, nquii na jñom ja
machꞌee tsaⁿꞌñeeⁿ na ntsꞌo̱o̱ⁿ.
\s Na lcweeꞌ ndyeenꞌaaⁿ nchooꞌ qui nchooꞌ we nnꞌaⁿ
\p
\v 17 Quia na jnda̱ tquienndaꞌ ndyeenꞌaaⁿ nchooꞌ qui
nchooꞌ we naⁿꞌñeeⁿ na jñom Jesús, ñequio na neiiⁿna jluena:
\p —Ta, hasta naⁿjndii tueeꞌndyecje nda̱a̱yâ ñequio xueꞌ.
\p
\v 18 Tso Jesús nda̱a̱na:
\p —Ntyjiiya na jnda̱ tyuiiꞌ najndeii na ñeseixmaⁿ Satanás.
Ñejomto tiooñê chaꞌcwijom tioo chom tsuee.
\v 19 Ja jnda̱ tquiaya najnda̱ꞌyoꞌ, cha meiiⁿ candyueꞌyoꞌ
canduu ñꞌeⁿ caljo̱, meiⁿchjoo tjaa ljoꞌ nntjomꞌyoꞌ. Ndoꞌ
nnaⁿndyoꞌ ñequio chaꞌtso najndeii na matseixmaⁿ Satanás
na mꞌaaⁿ nacjoꞌyoꞌ. Meiⁿcwii nmeiⁿꞌ xocalꞌa nata̱ꞌ ꞌo.
\v 20 Sa̱a̱ tincꞌomꞌyoꞌ na neiⁿꞌyoꞌ cweꞌ cantyja na cwitueeꞌndyecje
naⁿjndii nda̱a̱ꞌyoꞌ. Cꞌomꞌyoꞌ na neiⁿꞌyoꞌ ncꞌe na jnda̱
teiljeii ncueꞌyoꞌ cañoomꞌluee.
\s Jesús maꞌmo̱o̱ⁿ na neiiⁿꞌeⁿ
\r (Mt. 11:25-27; 13:16-17)
\p
\v 21 Mañejuuti xjeⁿꞌñeeⁿ, tioo na neiiⁿꞌ Jesús ncꞌe
Espíritu Santo. To̱o̱ⁿꞌo̱ⁿ na matseineiiⁿ nnom Tyꞌo̱o̱tsꞌom,
tsoom:
\p —Matseitꞌmaaⁿꞌndyo̱ ꞌu Tsotya̱ya na cwiluiindyuꞌ na
matsa̱ꞌntjomꞌ cañoomꞌluee ñequio nnom tsjoomnancue. Ee
jnda̱ tantyꞌiuuꞌndyuꞌ ñꞌoommeiⁿꞌ nda̱a̱ nnꞌaⁿ na cweꞌ jndo̱ꞌto
nꞌom ñequio nnꞌaⁿ na jeeⁿ tꞌmaⁿ cwilaꞌno̱ⁿꞌ. Ndoꞌ jnda̱
seicano̱o̱ⁿꞌ joonaꞌ nda̱a̱ nnꞌaⁿ na cje cwilꞌa. Mayuuꞌ Ta,
ee luaaꞌ waa na tjaweeꞌ tsꞌomꞌ.
\p
\v 22 Jnda̱ joꞌ seineiⁿnndaꞌ Jesús nda̱a̱ nnꞌaⁿ na cwindye,
tsoom:
\p —Nquii Tsotya̱ya Tyꞌo̱o̱tsꞌom chaꞌtso nnom jnda̱ tioom
lꞌo̱o̱ya. Tjaa ꞌñeeⁿ matseiꞌno̱ⁿꞌ chiuu tseixmaⁿya na cwiluiindyo̱
Jnaaⁿ, macanda̱ nqueⁿ ntyjeeⁿ. Meiⁿ tjaa ꞌñeeⁿ matseiꞌno̱ⁿꞌ
chiuu tseixmaⁿ Tsotya̱ya, macanda̱ ja na cwiluiindyo̱ Jnaaⁿ
mantyjiiya. Ndoꞌ mati meiⁿcwiꞌñeeⁿcheⁿ tsꞌaⁿ na lꞌue
tsꞌo̱o̱ⁿ na nntseiꞌno̱ⁿꞌ chiuu tseixmaⁿ Tsotya̱ya, mañequia
na nntseiꞌno̱ⁿꞌ.
\p
\v 23 Quia joꞌ taqueeⁿ, ntyꞌiaaⁿꞌaⁿ nda̱a̱ nnꞌaⁿ na cwilaꞌjomndye
ñꞌeⁿñê, tsoom nda̱a̱na na ñenquieena:
\p —Jeeⁿ neiiⁿ nnꞌaⁿ na cwintyꞌiaanda̱a̱ tsꞌiaaⁿ na cwintyꞌiaꞌyoꞌ
na matsꞌaaya.
\v 24 Candyeꞌyoꞌ nntsjo̱o̱, jndye profetas ñequio reyes
na tyotsa̱ꞌntjom, jeeⁿ tyocantyjaaꞌ nꞌomna na nntyꞌiaanda̱a̱na
tsꞌiaaⁿmeiⁿꞌ na cwintyꞌiaꞌ ꞌo na matsꞌaa ndoꞌ na nndyena
ñꞌoom na cwindyeꞌ ꞌo na mañenquia, sa̱a̱ tîcantyꞌiaana
meiⁿ tîcandyena.
\s Naya na sꞌaa tsꞌaⁿ samaritano
\p
\v 25 Teintyjeeꞌ cwii tsꞌaⁿ na maꞌmo̱ⁿ ljeii na tqueⁿ
Moisés. Taxꞌee nnom Jesús na cweꞌ ñeꞌcantyꞌiaaꞌ chiuu
nntsꞌaaⁿ. Matso:
\p —Ta, ¿cwaaⁿ na tseixmaⁿya na catsꞌaa cha na nndaya
na ticantycwii na nncwaꞌndo̱ꞌa?
\p
\v 26 Tꞌo̱ Jesús nnom, tsoom:
\p —¿Chiuu tꞌmaⁿ ljeii na mawaa? ¿Chiuu matseiꞌno̱ⁿꞌ na
matseiꞌnaⁿꞌ juunaꞌ?
\p
\v 27 Tꞌo̱ tsaⁿꞌñeeⁿ, matso:
\p —Ljeiiꞌñeeⁿ luaa matsa̱ꞌntjomnaꞌ: “Cꞌoomꞌ na candyaꞌ
tsꞌomꞌ Ta Tyꞌo̱o̱tsꞌom cwentaꞌ ñequio na xcweeꞌya tsꞌomꞌ,
ñequio chaꞌwaa na jnda ntyjiꞌ, ñequio chaꞌwaa na jnduꞌ
ndoꞌ ñequio chaꞌwaa na jndo̱ꞌya tsꞌomꞌ.” Ndoꞌ mati matsonaꞌ:
“Cꞌoomꞌ na wiꞌ tsꞌomꞌ xꞌiaꞌ chaꞌxjeⁿ na jnda ntyjiꞌ
ñequio nncuꞌ.”
\p
\v 28 Quia joꞌ tso Jesús nnom:
\p —Majoꞌndyo ñꞌoom na tꞌo̱ꞌ. Catseicanda̱ꞌ nmeiⁿꞌ, quia
joꞌ nndaꞌ na nncwandoꞌ.
\p
\v 29 Sa̱a̱ tsaⁿꞌñeeⁿ na ñeꞌcwjiꞌyañe cheⁿnqueⁿ taxꞌeennaaⁿꞌaⁿ
ꞌndyoo Jesús, tsoom:
\p —¿ꞌÑeeⁿ juu cwiluiiñe xꞌiaya?
\p
\v 30 Tꞌo̱ Jesús, tsoom:
\p —Ndiꞌ, tꞌoom cwii tsaⁿsꞌa. Jnaaⁿ Jerusalén na wjaacueeⁿ
tsjoom Jericó ndoꞌ tioondye naⁿcantyꞌue cjoomꞌm. Tjeiiꞌna
ꞌnaaⁿꞌaⁿ, jlaꞌquieeꞌndyena jom, ꞌndyena jom na majaaweeⁿꞌeⁿ.
\v 31 Ndoꞌ seijomnaꞌ na wjaacue cwii tyee cwentaa nnꞌaⁿ
judíos juu natoꞌñeeⁿ. Ndoꞌ quia na ljeiiⁿ juu tsꞌaⁿ
na tquieeꞌñe, tjanquiaañê, chii teinoomꞌm.
\v 32 Majoꞌti sꞌaa cwii tsꞌaⁿ levita. Jnda̱ na mawjaawiñoomꞌm
joꞌ joꞌ ndoꞌ ljeiiⁿ juu, majoꞌti tjanquiaañê chii teinoomꞌm.
\v 33 Sa̱a̱ cwii tsꞌaⁿ ndyuaa Samaria na wjaa natoꞌñeeⁿ,
quia na tjawiñoomꞌm tsaⁿꞌñeeⁿ ndoꞌ na ntyꞌiaaⁿꞌaⁿ juu
tioo na jeeⁿ wiꞌ tsꞌoom.
\v 34 Tjantyjaaⁿꞌaⁿ juu. Tioom seitye ñꞌeⁿ winom yuu
na tquieeꞌñe, jnda̱ chii seityeeⁿ liaa. Jnda̱ joꞌ teiꞌcaljoom
juu quiooꞌ na ñeljoom. Tjañꞌoom juu wꞌaa na cweꞌ cwiquieya
nnꞌaⁿ. Joꞌ joꞌ teixꞌeeⁿ juu.
\v 35 Cwiicheⁿ xuee quia na mawjaⁿ, tjeiiⁿꞌeⁿ we tsjo̱ꞌñjeeⁿ
sꞌom denarios, tquiaaⁿ joonaꞌ nnom tsꞌaⁿ na waaꞌ wꞌaaꞌñeeⁿ.
Tsoom nnom: “Cateixꞌeeꞌ jom ndoꞌ xeⁿ nlcaⁿtinaꞌ sꞌom,
quia nndyo̱lcwa̱ꞌa, ntseicanda̱a̱ꞌndyo̱.”
\v 36 Quia joꞌ taxꞌee Jesús ꞌndyoo tsaⁿ na matseiꞌnaaⁿꞌ
ljeii na tqueⁿ Moisés, tsoom: “¿Chiuu matseiꞌtiuuꞌ, ꞌñeeⁿ
cwii na ndyeendye naⁿꞌñeeⁿ cwiluiiñe xꞌiaaꞌ tsꞌaⁿ na
tioondye naⁿcantyꞌue nacjooꞌ?”
\p
\v 37 Tꞌo̱ tsaⁿꞌñeeⁿ, matso:
\p —Juu tsꞌaⁿ na tyꞌoom na wiꞌ tsꞌom ñꞌeⁿñê cwiluiiñe
xꞌiaaⁿꞌaⁿ.
\p Ndoꞌ tso Jesús nnom:
\p —Cjaꞌ, ndoꞌ majoꞌti catsaꞌ.
\s Tja Jesús na mꞌaaⁿ Marta ñꞌeⁿ María
\p
\v 38 Tjatjati Jesús ñequio nnꞌaⁿ na cwiꞌoo ñꞌeⁿñê.
Tquiena cwii tsjoom chjoo. Ndoꞌ cwii yuscu na jndyu
Marta, seiljo joona waaꞌ.
\v 39 Mꞌaaⁿ tyjee tsaⁿꞌñeeⁿ na jndyu María, juu tjacjoo
cwii ntyjaaꞌ Jesús na mandii ñꞌoom na matseineiiⁿ.
\v 40 Sa̱a̱ Marta, tileicaluiꞌñê na jeeⁿ matseinꞌoomꞌñê.
Tjantyjaaⁿꞌaⁿ Jesús, tsoom nnom:
\p —Ta, ¿aa mandoꞌ na ñenco̱ maꞌndii nomtyjo̱ na catseiꞌnꞌo̱o̱ⁿꞌndyo̱?
Catsuꞌ nnoom na cateijneiⁿ ja.
\p
\v 41 Tꞌo̱ Jesús, tsoom nnom:
\p —ꞌU leii, Marta, tꞌmaⁿ matseiñꞌeeⁿꞌnaꞌ ꞌu na jndye ñꞌomtiuu
mꞌaaⁿꞌ.
\v 42 Sa̱a̱ ñecwii waa na macaⁿnaꞌ, ndoꞌ nomtyꞌiuꞌ María
jnda̱ tjeiiꞌñê cwii na yati cwentaaⁿꞌaⁿ, na mañeeⁿ ñꞌoom
naya. Ndoꞌ tjaa ꞌñeeⁿ nncwjiꞌ na matseixmaaⁿ juunaꞌ.
\c 11
\s Maꞌmo̱ⁿ Jesús chiuu nlana̱a̱ⁿya nnom Tyꞌo̱o̱tsꞌom
\r (Mt. 6:9-15; 7:7-11)
\p
\v 1 Tyomꞌaaⁿ Jesús cwii joo na matseineiiⁿ nnom Tsotyeeⁿ.
Quia na jnda̱ jnda̱ seineiiⁿ, cwiindye joo nnꞌaⁿ na cwilaꞌjomndye
ñꞌeⁿñê, tso nnoom:
\p —Ta, caꞌmo̱ⁿꞌ nda̱a̱yâ chiuu nlana̱a̱ⁿyâ nnom Tyꞌo̱o̱tsꞌom,
chaꞌxjeⁿ na tꞌmo̱ⁿ Juan nda̱a̱ nnꞌaⁿ na tyolaꞌjomndye ñꞌeⁿñê.
\p
\v 2 Tsoom nda̱a̱na:
\p —Quia na cwilaneiⁿꞌyoꞌ nnom Tyꞌo̱o̱tsꞌom, canduꞌyoꞌ:
\q Tsotya̱a̱yâ na mꞌaaⁿꞌ cañoomꞌluee
\q ñequiiꞌcheⁿ catseitꞌmaaⁿꞌñenaꞌ xueꞌ.
\q Candyo cantyja na matsa̱ꞌntjomꞌ naquiiꞌ nꞌo̱o̱ⁿyâ.
\q Caluii cantyja na ꞌu lꞌue tsꞌomꞌ nnom tsjoomnancue
chaꞌxjeⁿ na cwiluii cañoomꞌluee.
\q
\v 3 Quiaaꞌ na nlcwaaꞌâ ticwii xuee.
\q
\v 4 Ndoꞌ catseitꞌmaⁿ tsꞌomꞌ jâ jnaaⁿyâ,
\q ee mati cwilaꞌtꞌmaⁿ nꞌo̱o̱ⁿyâ chaꞌtso nnꞌaⁿ na cwilaꞌtjo̱o̱ndye
nda̱a̱yâ.
\q Cateijndeiꞌ na tincjaachuuñenaꞌ jâ na nlꞌaayâ yuu na
ticatsa̱ꞌntjomnaꞌ.
\q Ndoꞌ catseicandyaandyuꞌ jâ lꞌo̱ juu natia.
\p
\v 5 Mati tsoom nda̱a̱na:
\p —Calꞌuuya xeⁿ cwiindyoꞌ ꞌo ya ñꞌoom ñequio cwii tsꞌaⁿ,
ndoꞌ xcwe tsjom nncjaꞌ na mꞌaaⁿ tsaⁿꞌñeeⁿ na nntsuꞌ
nnoom: “Aa ndiꞌ, cateijndeiꞌyaꞌ ndyee taⁿꞌ tyooꞌ ja.
\v 6 Ee jeꞌndyo tyjeeꞌ cwii tsꞌaⁿ na ya ñꞌoom ja ñꞌeⁿñe
wꞌaya na cweꞌ mawinomyaaⁿ, tquia quia wjaatyeeⁿcheⁿ.
Ndoꞌ ja tjaaꞌnaⁿ ljoꞌ ya na nlcwaaⁿꞌaⁿ.”
\v 7 Quia joꞌ naquiiꞌ wꞌaacheⁿ nncꞌo̱o̱ⁿ, nntsoom: “Jeeⁿ
sa ꞌu, tañeꞌquicantyja, ee jnda̱ seicuꞌtya̱ⁿ ꞌndyootsꞌa,
ndoꞌ jnda̱ mawaya cjooꞌ jnduu. Mati ntseindaaya jnda̱
jndana. Joꞌ chii xonda̱a̱ na nnteijndei na maco̱ⁿꞌ.”
\v 8 Candyeꞌyoꞌ nntsjo̱o̱, meiiⁿ na tsꞌaⁿ na ya ñꞌoom
ꞌu ñꞌeⁿñe, xoquintyjaaⁿ na nnteijneiⁿ ꞌu. Cweꞌ ee na
jndeiiꞌ ꞌndyoꞌ, joꞌ na nnquicantyjatoom na nñequiaaⁿ
chaꞌtso na macaⁿnaꞌ ꞌu.
\v 9 Joꞌ chii ja matsjo̱o̱ nda̱a̱ꞌyoꞌ: Cataⁿꞌyoꞌ nnom Tyꞌo̱o̱tsꞌom
quia joꞌ nñequiaaⁿ. Cjooꞌya nꞌomꞌyoꞌ na calꞌueeꞌndyoꞌ
chiuu ya jo nnoom, quia joꞌ nliuꞌyoꞌ. Macweꞌ na caꞌmaⁿꞌyoꞌ
ndoꞌ nnaaⁿ chaꞌcwijom cwii ꞌndyootsꞌa jo nda̱a̱ꞌyoꞌ.
\v 10 Ee meiⁿcwiꞌñeeⁿcheⁿ tsꞌaⁿ na waa na macaⁿ nnom
Tyꞌo̱o̱tsꞌom, maxjeⁿ nloꞌñom. Ndoꞌ tsꞌaⁿ na malꞌue, maxjeⁿ
nljeii. Ndoꞌ tsꞌaⁿ na maꞌmaⁿ, maxjeⁿ nnaaⁿ jo nnom.
\p
\v 11 Aa ndyaꞌ mꞌaaⁿ cwiindyoꞌ ꞌo xeⁿ nlcaⁿ jndaꞌ tyooꞌ
njomꞌ, ¿aa cweꞌ tsjo̱ꞌ nñequiaaꞌyuꞌ nnoom? Oo xeⁿ nlcaaⁿ
catscaa njomꞌ, ¿aa catsuu nñequiaaꞌ nnoom?
\v 12 Oo xeⁿ nlcaaⁿ tseiꞌcaxti njomꞌ, ¿aa nñequiaaꞌyuꞌ
catsjo̱ nnoom?
\v 13 Joꞌ chii xeⁿ na ꞌo na tia nnꞌaⁿndyoꞌ nquiuꞌyoꞌ
na nñequiaꞌyoꞌ ꞌnaⁿ na ya nda̱a̱ ndaꞌyoꞌ, majndeiiticheⁿ
nquii Tsotyeꞌyoꞌ na mꞌaaⁿ cañoomꞌluee nñequiaaⁿ Espíritu
Santo naquiiꞌ nꞌom nnꞌaⁿ na cwitaⁿ juu nnoom.
\s Cwilueyoona na Jesús tsaⁿjndiitquiee matseixmaaⁿ
\r (Mt. 12:22-30; Mr. 3:19-27)
\p
\v 14 Tjeiꞌ Jesús tsaⁿjndii naquiiꞌ tsꞌom tsꞌaⁿ na
tileicatseineiⁿ. Jnda̱ na jluiꞌ tsaⁿjndii, quia joꞌ tcoꞌyanaꞌ
tsaⁿꞌñeeⁿ, ya seineiiⁿ. Ndoꞌ jeeⁿ tjaweeꞌ nꞌom nnꞌaⁿ.
\v 15 Sa̱a̱ cwantindye joona tyoluena:
\p —Tsaⁿmꞌaaⁿꞌ macwjeeⁿꞌeⁿ naⁿjndii naquiiꞌ nꞌom nnꞌaⁿ
cweꞌ ncꞌe na matseixmaaⁿ najndeii tsaⁿjndiitquiee Beelzebú.
\p
\v 16 Ndoꞌ ntꞌomcheⁿ cweꞌ na ñeꞌcalꞌa xjeⁿ jom, tyotaⁿ
cwii ꞌnaaⁿ cha caꞌmo̱ⁿnaꞌ na cañoomꞌluee cwinaⁿ najneiⁿ.
\v 17 Sa̱a̱ jom na mantyjeeⁿ ñꞌomtiuu ꞌnaaⁿna, tsoom nda̱a̱na:
\p —Xeⁿ cwito̱ⁿꞌndye nnꞌaⁿ ndyuaa yuu na matsa̱ꞌntjom cwii
gobiernom, maxjeⁿ nntyuiiꞌ cantyja na matsa̱ꞌntjoom. Ndoꞌ
nnꞌaⁿ na mꞌaⁿ cwii wꞌaa, xeⁿ titjoomꞌ cwiꞌmaⁿ, maxjeⁿ
cwilaꞌtyuiiꞌndye cheⁿnquieena.
\v 18 Mati Satanás xeⁿ mato̱ⁿꞌñe cheⁿnqueⁿ, quia joꞌ
¿chiuu nntsꞌaayuunaꞌ na nljotyeⁿ cantyja na matsa̱ꞌntjoom?
Luaaꞌ matsjo̱o̱ya ee ꞌo cwinduꞌyoꞌ na ja macwjiiꞌa naⁿjndii
naquiiꞌ nꞌom nnꞌaⁿ ncꞌe Beelzebú.
\v 19 Ee xeⁿ mayuuꞌ na ja macwjiiꞌa naⁿjndii ñequio
najndeii na matseixmaⁿ Beelzebú, quia joꞌ mati ncꞌiaaꞌyoꞌ,
ñequio najndeii jom cwitjeiiꞌna naⁿjndii naquiiꞌ nꞌom
nnꞌaⁿ. Sa̱a̱ ncꞌe na tiyuuꞌ na ljoꞌ, joꞌ chii cantyja na
cwilꞌa joona macwjiꞌyuuꞌñenaꞌ na tixcwe cwitjeiꞌyoꞌ
cwenta.
\v 20 Ee xeⁿ ja ñequio najndeii na matseixmaⁿ Tyꞌo̱o̱tsꞌom
macwjiiꞌa naⁿjndii naquiiꞌ nꞌom nnꞌaⁿ, maꞌmo̱ⁿnaꞌ na juu
na matsa̱ꞌntjom Tyꞌo̱o̱tsꞌom nnꞌaⁿ, jnda̱ tyjeeꞌcañoomnaꞌ
ꞌo.
\p
\v 21 ’Manquiuꞌyoꞌ tsꞌaⁿ na maleichuu lꞌo̱ tsꞌiaaⁿ cwentaaꞌ
tiaꞌ, waa najneiⁿ. Joꞌ na ya machꞌeeⁿ cwenta waⁿꞌaⁿ.
Ndoꞌ tjaaꞌnaⁿ ljoꞌ nntjoom ꞌnaaⁿꞌaⁿ na niom.
\v 22 Sa̱a̱ quia nncwjeeꞌcañoom cwiicheⁿ tsꞌaⁿ na jndeiiti,
nchiiti jom, quia joꞌ taxocanaⁿjneiⁿ ñꞌeⁿ tsaⁿꞌñeeⁿ.
Chaꞌtso lꞌo̱ tsꞌiaaⁿ na quitꞌmaⁿ tsꞌoom, nncwjiꞌ tsaⁿꞌñeeⁿ
ndoꞌ nleilꞌueeꞌñe ꞌnaaⁿꞌaⁿ na niom.
\p
\v 23 ’ꞌÑeeⁿ juu na ticꞌoomñe cantyja ꞌnaⁿya, maxjeⁿ
mꞌaaⁿ nacjoya. Ndoꞌ ꞌñeeⁿ juu na ticatseitjom nnꞌaⁿ
ñꞌeⁿndyo̱, matseilcweeⁿꞌeⁿ nnꞌaⁿ cha ticalaꞌyuꞌna ñꞌeⁿndyo̱.
\s Cwiꞌoolcweeꞌ naⁿjndii naquiiꞌ tsꞌom tsꞌaⁿ
\r (Mt. 12:43-45)
\p
\v 24 ’Cwii tsaⁿjndii quia na jnda̱ tjeiꞌnaꞌ jom naquiiꞌ
tsꞌom cwii tsꞌaⁿ, cweꞌ manomtoom yuu na tjaaꞌnaⁿ ndaa,
malꞌueeⁿ yuu nncwajñeeⁿ. Ndoꞌ na tîcaljeiiⁿ joꞌ, seitioom:
“Jo̱nlcwa̱ꞌnndaꞌa naquiiꞌ tsꞌom tsꞌaⁿ yuu na jluiiꞌa.”
\v 25 Quia na nncueⁿꞌeⁿ joꞌ joꞌ, nljeiiⁿ na jnda̱ taa
ndoꞌ jnda̱ teijndaaꞌya.
\v 26 Joꞌ chii nncjaacachoom ntꞌomcheⁿ ntquieeꞌ naⁿjndii
na wiꞌndyeti, nchiiti jom. Nncꞌooquieꞌna naquiiꞌ tsꞌom
tsaⁿꞌñeeⁿ ndoꞌ joꞌ joꞌ nncꞌomna. Tsaⁿꞌñeeⁿ manioomti
ntjoom na jnda̱ we.
\s Nnꞌaⁿ na mayuuꞌcheⁿ na neiiⁿ
\p
\v 27 Xjeⁿ na matseineiⁿ Jesús ñꞌoommeiⁿꞌ, cwii yuscu
quiiꞌntaaⁿ nnꞌaⁿ na jndyendye, seiwe jndyeeꞌ ndoꞌ tso
nnoom:
\p —Matioꞌnaaⁿñe Tyꞌo̱o̱tsꞌom tsꞌaⁿ na seincuii ꞌu ndoꞌ
seicateiꞌ ꞌu.
\p
\v 28 Sa̱a̱ jom tꞌo̱o̱ⁿ nnom, tsoom:
\p —Matꞌmaⁿti matioꞌnaaⁿñê nnꞌaⁿ na cwindye ñꞌoomꞌm ndoꞌ
cwilaꞌcanda̱ joonaꞌ.
\s ꞌNaaⁿ cantyja ꞌnaaⁿꞌ Jonás
\r (Mt. 12:38-42; Mr. 8:12)
\p
\v 29 Jnda̱ tjawijndyeti nnꞌaⁿ na cañoomꞌ Jesús, to̱o̱ⁿꞌo̱ⁿ
na matsoom nda̱a̱na:
\p —Nnꞌaⁿ na mꞌaⁿ jeꞌ, jeeⁿ ndyaꞌ tia nnꞌaⁿndye. Cwitaⁿna
na caluii cwii ꞌnaaⁿ na nntyꞌiaana na xocanda̱a̱ nntsꞌaa
na cweꞌ tsꞌaⁿ, sa̱a̱ taxocaluii na cwitaⁿna, macanda̱ nluii
ꞌnaaⁿ chaꞌxjeⁿ na tjom Jonás.
\v 30 Ee juu Jonás tyotseixmaaⁿ ꞌnaaⁿ jo nda̱a̱ nnꞌaⁿ
tsjoom Nínive ncꞌe na jluiꞌnꞌmaaⁿñê tsꞌom tsiaaꞌ catscaa
tꞌmaaⁿ xuee jnda̱ ndyee na tioyoꞌ jom. Maluaaꞌ ja na
cwiluiindyo̱ tsꞌaⁿ na jnaⁿ cañoomꞌluee nntseixmaⁿya ꞌnaaⁿ
jo nda̱a̱ nnꞌaⁿ na mꞌaⁿ jeꞌ.
\v 31 Xuee quia na nncuꞌxeⁿ Tyꞌo̱o̱tsꞌom nnꞌaⁿ, nncwandoꞌnndaꞌ
yuscu na tyotsa̱ꞌntjom nnꞌaⁿ ndyuaa jo ndoꞌ na macaluiꞌ
caxjuu tsꞌoomꞌnaaⁿ. Ndoꞌ nñequiaaⁿ jnaaⁿ nnꞌaⁿ na mꞌaaⁿ
jeꞌ, ee jeeⁿ ndyaꞌ tquia jnaaⁿ na ñeꞌcañeeⁿ ñꞌoomjndo̱ꞌtsꞌom
na tyotseineiⁿ Salomón. Ndoꞌ ljoo mꞌaaⁿya jeꞌ na tꞌmaⁿti
cwiluiindyo̱, nchiiti Salomón, sa̱a̱ tiñecandyeꞌyoꞌ ñꞌoom
na mañequia.
\v 32 Xuee na nncuꞌxeⁿ Tyꞌo̱o̱tsꞌom nnꞌaⁿ na jnda̱ tja̱,
nntaꞌndoꞌnndaꞌ nnꞌaⁿ tsjoom Nínive, mandiñꞌeeⁿ nnꞌaⁿ
na mꞌaaⁿ jeꞌ na quia nncꞌoowjee. Ndoꞌ nntꞌuiityeⁿnaꞌ
joona ncꞌe na yati lꞌa nnꞌaⁿ Nínive. Ee joo naⁿꞌñeeⁿ
lcweꞌ nꞌomna quia na tyoñequiaa Jonás ñꞌoomꞌ Tyꞌo̱o̱tsꞌom
nda̱a̱na. Ndoꞌ ꞌo jeꞌ, ja jnda̱ tyja̱ quiiꞌntaaⁿꞌyoꞌ na cwiluiitꞌmaⁿndyo̱tya̱,
nchiiti Jonás, sa̱a̱ nchaaꞌ lꞌuu ñeꞌcalcweꞌ nꞌomꞌyoꞌ.
\s Tsꞌomnnom tsꞌaⁿ tseixmaⁿnaꞌ chaꞌcwijom lámpara
\r (Mt. 5:15; 6:22-23)
\p
\v 33 Tso Jesús:
\p —Tjaaꞌnaⁿ tsꞌaⁿ na ntseicwꞌaa lámpara, jnda̱ joꞌ nncwjaaꞌñeyom
juunaꞌ yuu na wantyꞌiuuꞌ oo nacjeeꞌ castom. Maxjeⁿ nntseintyjaaⁿ
juunaꞌ yuu na ndye cha xuee nncꞌooquieꞌ nnꞌaⁿ.
\v 34 Laꞌxmaⁿ nꞌomnnom tsꞌaⁿ chaꞌcwijom lámpara cwentaaꞌ
chaꞌwaañe tsꞌaⁿ. Xeⁿ na ya nꞌomnjomꞌ quia joꞌ chaꞌwaandyuꞌñꞌeⁿꞌ
mꞌaaⁿꞌ na xueeñe. Sa̱a̱ xeⁿ tisꞌa nꞌomnjomꞌ quia joꞌ chaꞌwaandyuꞌñꞌeⁿꞌ
mꞌaaⁿꞌ na jaaⁿñe.
\v 35 Quia joꞌ catsaꞌ cwenta na juu na cwiluiiñe naxuee
cantyja ꞌnaⁿꞌ, tintseicwaqueⁿnaꞌ joꞌ najaaⁿñe.
\v 36 Xeⁿ chaꞌtso cantyja ꞌnaⁿꞌ matseiꞌxmaⁿꞌ naxuee
ndoꞌ tjaa yuu candiiꞌ najaaⁿ, quia joꞌ nntseijomnaꞌ cantyja
ꞌnaⁿꞌ chaꞌcwijom lámpara na matseixueeñe chom nda̱a̱ nnꞌaⁿ.
\s Matseicano̱o̱ⁿ Jesús jnaaⁿ nnꞌaⁿ fariseos
\r (Mt. 23:1-36; Mr. 12:38-40; Lc. 20:45-47)
\p
\v 37 Quia na jnda̱ seineiⁿ Jesús, cwii tsꞌaⁿ fariseo
tso nnoom na cjaⁿ, nlcwaaⁿꞌaⁿ waaꞌ. Jnda̱ tueⁿꞌeⁿ, tjaqueⁿꞌeⁿ
quiiꞌ wꞌaa ndoꞌ tyꞌewindyuaandyena nacañoomꞌ meiⁿsa.
\v 38 Juu fariseoꞌñeeⁿ, jeeⁿ ticjaaweeꞌ tsꞌom quia ntyꞌiaaꞌ
na ticandyuuꞌ Jesús cwii tjo̱o̱cheⁿ na nlcwaaⁿꞌaⁿ chaꞌxjeⁿ
costumbre cwilꞌa joona.
\v 39 Tso Ta Jesús nnom:
\p —ꞌO nnꞌaⁿ fariseos, jeeⁿ cwilaljuꞌyoꞌ nacjoo watso
ñꞌeⁿ nquio sa̱a̱ nꞌomnaꞌ ndicwaⁿ cwajndii. Maluaaꞌ matseijomnaꞌ
naquiiꞌ nꞌomꞌyoꞌ ee tooꞌcheⁿ mꞌaaⁿ ñomtiuu chiuu nnda̱a̱
nntyꞌueeꞌyoꞌ ꞌnaⁿ ñequio ntꞌomcheⁿ natia na cwilꞌaꞌyoꞌ.
\v 40 Ntjeiⁿndyoꞌ ꞌo. Manquiuꞌyoꞌ na Tyꞌo̱o̱tsꞌom seijndaaꞌñê
nacjooꞌ tsꞌaⁿ, mati seijndaaꞌñê naquiiꞌ tsꞌom tsꞌaⁿ.
\v 41 Calꞌaꞌyoꞌ naya ndyeñeeⁿꞌ, quia joꞌ mꞌmo̱ⁿnaꞌ na
ljuꞌ cwiluiindyoꞌ naquiiꞌ nꞌomꞌyoꞌ.
\p
\v 42 ’Nntꞌuiiwiꞌnaꞌ ꞌo nnꞌaⁿ fariseos, meiiⁿ jeeⁿ cwilacanda̱ꞌyoꞌ
na cwiñeꞌquiaꞌyoꞌ diezmo cwentaaꞌ Tyꞌo̱o̱tsꞌom hasta meiiⁿ
cweꞌ ñequio tscojñom tsꞌoomjndya ñequio tsco na ja, ndoꞌ
chaꞌtso ntꞌomcheⁿ nnom tsco na cwicwaꞌyoꞌ, sa̱a̱ tquia
cwiꞌndyeꞌyoꞌ na nlꞌaꞌyoꞌ yuu na matyꞌiomyanaꞌ ñequio
ncꞌiaaꞌyoꞌ. Mati meiⁿchjoo ticajnda nquiuꞌyoꞌ Tyꞌo̱o̱tsꞌom.
Nmeiⁿꞌ macaⁿnaꞌ na calacanda̱ꞌyoꞌ ndoꞌ titsaawiꞌntyjeꞌyoꞌ
na cwiñeꞌquiaꞌyoꞌ diezmo cwentaaꞌ Tyꞌo̱o̱tsꞌom.
\p
\v 43 ’Nntꞌuiiwiꞌnaꞌ ꞌo nnꞌaⁿ fariseos, ee ꞌo cwilayuunda̱a̱ꞌyoꞌ
ntsula̱ na cañoomticheⁿ naquiiꞌ lanꞌom. Ndoꞌ jeeⁿ lꞌue
nꞌomꞌyoꞌ na calaꞌtꞌmaaⁿꞌndye nnꞌaⁿ ꞌo quia cwiwincwindyoꞌ
nataa cha cantyꞌiaa nnꞌaⁿ.
\p
\v 44 ’Nntꞌuiiwiꞌnaꞌ ꞌo nnꞌaⁿ na cwitꞌmo̱ⁿꞌyoꞌ ljeii
na tqueⁿ Moisés ñequio ꞌo nnꞌaⁿ fariseos na cwilꞌaꞌyaꞌyoꞌ
na jeeⁿ yannꞌaⁿndyoꞌ cweꞌ cha queⁿ nnꞌaⁿ cwenta. Cantyja
ꞌnaⁿꞌ ꞌo jndye nnꞌaⁿ wjaachuuñenaꞌ na meiⁿchjoo ticaliuna
na tisꞌa cwilꞌana. Matseijomnaꞌ ꞌo chaꞌna ndeiꞌluaa
na jnda̱ tsu. Meiiⁿ cwico̱ꞌ nnꞌaⁿ nacjoonaꞌ sa̱a̱ ticaliuna
na ndeiꞌluaa joꞌ.”
\p
\v 45 Tꞌo̱ cwiindye naⁿꞌñeeⁿ na maꞌmo̱ⁿ ljeii na tqueⁿ
Moisés. Tso nnoom:
\p —Jeeⁿ ꞌu Ta, ñꞌoom na matsuꞌ luaaꞌ, mati matseijnaaⁿꞌnaꞌ
jâ.
\p
\v 46 Quia joꞌ tsoom nnom tsaⁿꞌñeeⁿ:
\p —Mati ꞌo nnꞌaⁿ na cwitꞌmo̱o̱ⁿ ljeii na tqueⁿ Moisés
nntꞌuiiwiꞌnaꞌ ꞌo na cwilaꞌjnda̱ꞌyoꞌ na calaꞌcanda̱ nnꞌaⁿ
ñꞌoom na jeeⁿ jndeiꞌnaꞌ chaꞌcwijom na cwityꞌiomꞌyoꞌ
xuu nnꞌaⁿ sa̱a̱ ncjoꞌyoꞌ, nchaaꞌ lꞌuu nntiiꞌ lueeꞌyoꞌ.
\p
\v 47 ’Nntꞌuiiwiꞌnaꞌ ꞌo ee cwilꞌaꞌxcoꞌyoꞌ ndeiꞌluaa
ꞌnaaⁿ profetas na tyolaꞌcwje weloꞌyoꞌ tandyo xuee, cha
cantyꞌiaa nnꞌaⁿ na jeeⁿ cwilaꞌtꞌmaaⁿꞌndyoꞌ naⁿꞌñeeⁿ.
Ndoꞌ manquieeti weloꞌyoꞌ na ñetꞌom quia ljoꞌ jlaꞌcwjeena
naⁿꞌñeeⁿ.
\v 48 Ndoꞌ na luaaꞌ cwilꞌaꞌyoꞌ, cwiluiꞌyuuꞌ na cwilajomndyoꞌ
na luaaꞌ lꞌana. Ee joona jlaꞌcwjeena naⁿꞌñeeⁿ ndoꞌ ꞌo
jeꞌ cwilꞌaꞌxcoꞌyoꞌ ndeiꞌluaa naⁿꞌñeeⁿ.
\p
\v 49 ’Joꞌ chii cantyja na jndo̱ꞌ tsꞌom Tyꞌo̱o̱tsꞌom, joꞌ
na tsoom: “Quiiꞌntaaⁿ nnꞌaⁿ njño̱o̱ⁿya profetas ñequio
apóstoles. Ntꞌomndye joona nlaꞌcwjee nnꞌaⁿ, ndoꞌ ntꞌomcheⁿ
nleiꞌntyjo̱na.”
\v 50 Joꞌ chii, nnꞌaⁿ na mꞌaⁿ jeꞌ nntsꞌaa Tyꞌo̱o̱tsꞌom
na chojnaⁿna nioom chaꞌtso profetas na tyolaꞌcwjee nnꞌaⁿ
xjeⁿ na jnaⁿcheⁿ tsjoomnancue.
\v 51 Wjaacꞌoomnaꞌ na tioo nioomꞌ Abel na seiquioo
Caín hasta na macanda̱ na tioo nioomꞌ Zacarías, tsꞌaⁿ
na jlaꞌcueeꞌ nnꞌaⁿ quiiꞌntaaⁿꞌ tio tꞌmaⁿ ñequio ta watsꞌom.
Nndyeꞌyoꞌ nntsjo̱o̱, maxjeⁿ nntioomndye nnꞌaⁿ na mꞌaⁿ jeꞌ.
\p
\v 52 ’Nntꞌuiiwiꞌnaꞌ ꞌo nnꞌaⁿ na cwitꞌmo̱ⁿꞌyoꞌ ljeii
na tqueⁿ Moisés. Ee jnda̱ jlaꞌcuꞌyoꞌ ñꞌoom na mañequiaanaꞌ
na wjaatseijndo̱ꞌnaꞌ nꞌom nnꞌaⁿ. Mancjoꞌtiꞌyoꞌ ticjooꞌ
nꞌomꞌyoꞌ na nlaꞌno̱ⁿꞌyoꞌ ñꞌoomꞌñeeⁿ meiⁿ tiñeꞌquiaꞌyoꞌ
na nncꞌooliu nnꞌaⁿna queeⁿ nꞌom na ñecalaꞌno̱ⁿꞌna juunaꞌ.
\p
\v 53 Jnda̱ na seineiⁿ Jesús ñꞌoommeiⁿꞌ nda̱a̱na, quia
joꞌ nnꞌaⁿ na cwitꞌmo̱o̱ⁿ ljeii na tqueⁿ Moisés ñequio
nnꞌaⁿ fariseos, to̱ꞌna na tꞌmaⁿ tyolaꞌncjooꞌndyena ñꞌeⁿñê.
To̱ꞌna na tyolaꞌliooꞌna jom na jndye ñꞌoom tyotaꞌxꞌeena
nnoom.
\v 54 Tyoqueⁿna cwenta xeⁿ nntsoom cwii ñꞌoom na nñequiaanaꞌ
na ntꞌuiinaꞌ jom.
\c 12
\s Maꞌmo̱ⁿ Jesús na tincꞌo̱o̱ⁿya na we waa cwilatiuuya
\p
\v 1 Yocheⁿ na luaaꞌ, jndye meiⁿ nnꞌaⁿ tjatjomndye hasta
tyoteiꞌcaljoondye ntyjeena na tyeeⁿ mꞌaⁿna. To̱o̱ⁿꞌo̱ⁿ
na tyotseineiⁿjñeeⁿ nda̱a̱ nnꞌaⁿ na cwilaꞌjomndye ñꞌeⁿñê.
Matsoom:
\p —Calꞌaꞌyoꞌ cwenta ñꞌoom na cwitꞌmo̱o̱ⁿ fariseos, ee we
waa cwilaꞌtiuuna. Ndoꞌ ñꞌoomꞌñeeⁿ wjaantyꞌeenaꞌ chaꞌna
cwiwicandiꞌ ndaaljoꞌ naquiiꞌ tsqueeⁿ tyooꞌ.
\v 2 Tjaaꞌnaⁿ cwii na cweꞌ wantyꞌiuuꞌ waa na xocano̱o̱ⁿ
ndoꞌ tjaaꞌnaⁿ meiⁿcwii na cweꞌ ntyꞌiu na xocaliu nnꞌaⁿ.
\v 3 Cweꞌ ncꞌe joꞌ, chaꞌtso na ñejnduꞌyoꞌ yuu najaaⁿñe,
maxjeⁿ nleitquiooꞌ ñꞌoomꞌñeeⁿ yuu na xuee. Ndoꞌ ñꞌoom
na jnda̱ jlaneiⁿꞌyoꞌ na ñemaaⁿꞌ ñemaaⁿꞌ naquiiꞌ lꞌaa
na ta̱ꞌ, maxjeⁿ nleicꞌuaanaꞌ chꞌeⁿ.
\s ꞌÑeeⁿ juu laxmaaⁿ na cꞌo̱o̱ⁿ na nquiaaya
\r (Mt. 10:28-31)
\p
\v 4 ’ꞌO nnꞌaⁿ na ya ñꞌoom ja ñꞌeⁿndyoꞌ, nndyeꞌyoꞌ nntsjo̱o̱,
tincꞌomꞌyoꞌ na nquiaꞌyoꞌ nnꞌaⁿ na cwilaꞌcwjee nnꞌaⁿ
ee tjaa ljoꞌ cwii nnda̱a̱ nlꞌatina ñꞌeⁿndyoꞌ.
\v 5 Ja mꞌmo̱o̱ⁿ ꞌñeeⁿ na nncꞌomꞌyoꞌ na nquiaꞌyoꞌ. Cꞌomꞌyoꞌ
na nquiaꞌyoꞌ nquii Tyꞌo̱o̱tsꞌom. Ee jom waa najneiⁿ na
nncjoomꞌm ꞌo naquiiꞌ bꞌio quia na jnda̱ tjeiiⁿꞌeⁿ na
cwitandoꞌyoꞌ. Mayuuꞌ matsjo̱o̱ nda̱a̱ꞌyoꞌ, jom cꞌomꞌyoꞌ na
nquiaꞌyoꞌ.
\p
\v 6 ’ꞌOm cantsaa nchꞌu ¿aa nchii ñewe tsjo̱ꞌñjeeⁿ cwileilꞌuandyeyoꞌ?
Sa̱a̱ meiiⁿ na ljoꞌ, meiⁿcwiindye jooyoꞌ tyootsuuꞌ tsꞌom
Tyꞌo̱o̱tsꞌom.
\v 7 Majndeiiticheⁿ ꞌo. Hasta ticwii cwii soonqueⁿꞌyoꞌ,
jnda̱ teiꞌnchonaꞌ. Joꞌ chii tintyueꞌyoꞌ, ee ꞌo jndandyoꞌtiꞌyoꞌ
nchiiti cantsaa nchꞌu na jndyendye.
\s Catjeiꞌyuuꞌndyo̱ cantyja ꞌnaaⁿꞌ Jesucristo
\r (Mt. 10:32-33; 12:32; 10:19-20)
\p
\v 8 ’Nndyeꞌyoꞌ nntsjo̱o̱, meiⁿcwiꞌñeeⁿcheⁿ tsꞌaⁿ na macwjiꞌyuuꞌñe
cantyja ꞌnaⁿya jo nda̱a̱ nnꞌaⁿ, mati ja na cwiluiindyo̱
tsꞌaⁿ na jnaⁿ cañoomꞌluee nncwjiꞌyuuꞌndyo̱ na mawajnaⁿꞌa
tsaⁿꞌñeeⁿ jo nda̱a̱ ángeles cwentaaꞌ Tyꞌo̱o̱tsꞌom.
\v 9 Sa̱a̱ juu tsꞌaⁿ na macwjiꞌñe cantyja ꞌnaⁿya jo nda̱a̱
nnꞌaⁿ, mati ja nntsjo̱o̱ na ticwajnaⁿꞌaⁿ tsaⁿꞌñeeⁿ jo nda̱a̱
ángeles cwentaaꞌ Tyꞌo̱o̱tsꞌom.
\p
\v 10 ’Meiⁿcwiꞌñeeⁿcheⁿ tsꞌaⁿ na matso cwii ñꞌomntjeiⁿ
nacjo ja na cwiluiindyo̱ tsꞌaⁿ na jnaⁿ cañoomꞌluee, Tyꞌo̱o̱tsꞌom
nnda̱a̱ nntseitꞌmaⁿ tsꞌoom tsaⁿꞌñeeⁿ. Sa̱a̱ tsꞌaⁿ na nncjuꞌ
ñꞌomwiꞌ nacjooꞌ Espíritu Santo, taxocatseitꞌmaⁿ tsꞌom
Tyꞌo̱o̱tsꞌom juu.
\p
\v 11 ’Quia na nncꞌoocho nnꞌaⁿ ꞌo jo nda̱a̱ nnꞌaⁿ na
cwituꞌxeⁿ ñꞌoom naquiiꞌ lanꞌom nchꞌu, oo jo nda̱a̱ naⁿmaⁿnꞌiaaⁿ,
xjeⁿꞌñeeⁿ tincꞌomꞌyoꞌ ñꞌomtiuu cwaaⁿ ñꞌoom nlaꞌlcweꞌyoꞌ
\v 12 ee xjeⁿꞌñeeⁿ nquii Espíritu Santo mꞌmo̱o̱ⁿ nda̱a̱ꞌyoꞌ
cwaaⁿ ñꞌoom nnduꞌyoꞌ.
\s Maquiuꞌnnꞌaⁿnaꞌ tsꞌaⁿ na tyañe
\p
\v 13 Quia joꞌ cwii tsꞌaⁿ quiiꞌntaaⁿ nnꞌaⁿ na jndyendye,
tso:
\p —Ta, catsuꞌ nnom tiꞌxio̱o̱ na cato̱o̱ⁿꞌo̱ⁿ ꞌnaⁿ na ꞌndii
tsotya̱a̱yâ, nloꞌño̱ⁿya na tseixmaⁿnaꞌ cwentaya.
\p
\v 14 Tꞌo̱ Jesús nnom, matsoom:
\p —ꞌU re, ja nchii cwiluiindyo̱ na cuꞌxa̱ⁿya ñꞌoom ꞌnaⁿꞌyoꞌ
oo na cato̱o̱ⁿꞌa ꞌnaⁿꞌyoꞌ.
\p
\v 15 Jnda̱ joꞌ tsoom nda̱a̱ chaꞌtsondye nnꞌaⁿ:
\p —¿Aa jndoꞌyoꞌ? Nmeiiⁿꞌ quichꞌeenaꞌ. Queⁿndyoꞌ cwenta
na tilaqueeⁿ nꞌomꞌyoꞌ ꞌnaⁿ. Ee na wandoꞌ tsꞌaⁿ nchii
manaⁿnaꞌ cweꞌ na jndye ꞌnaaⁿꞌaⁿ niom.
\p
\v 16 Quia joꞌ mati seineiiⁿ cwii ñꞌoom na cweꞌ tjañoomꞌ,
tsoom:
\p —Tyomꞌaaⁿ cwii tsaⁿtya na ya tyuaaⁿꞌaⁿ ndoꞌ jeeⁿ ya
tyoweꞌ ntjoomꞌm.
\v 17 Tyotseitioom naquiiꞌ tsꞌoom, matsoom: “Chiuu chiuu
nntsꞌaayo̱ ee tjaaꞌnaⁿ yuu ya nntseiwa̱ya ꞌnaⁿ na tueꞌ.”
\v 18 Seineiⁿ cheⁿnqueⁿ, tsoom: “Ntyjii chiuu nntsꞌaa,
nntseityuiiꞌa nda̱ꞌ yuu na cwicañjom na cwiweꞌ ndoꞌ nntsꞌaa
ntꞌomcheⁿ na ntꞌmaⁿti. Joꞌ joꞌ nntseiwa̱ chaꞌtso na tueꞌ
ñequio ntꞌomcheⁿ ꞌnaⁿya.
\v 19 Ndoꞌ nntsjo̱o̱cheⁿnco̱ no̱o̱ⁿ: Jeꞌ jeꞌ yuuꞌa, jndye
ꞌnaⁿya jnda̱ seiwa̱ na nleijndeiinaꞌ jndye ndyu. Jeꞌ nncwajndya̱,
nlcwaaꞌa ndoꞌ nncꞌua. Nncꞌo̱o̱ⁿ na neiⁿnco tsꞌo̱o̱ⁿ.”
\v 20 Sa̱a̱ tso Tyꞌo̱o̱tsꞌom nnoom: “Ntjeiⁿndyuꞌ ꞌu. Tsjom
jeꞌ nncꞌioꞌ ndoꞌ chaꞌtso ꞌnaⁿꞌ na jnda̱ seiweꞌ, ¿ꞌñeeⁿ
nljonaꞌ lꞌo̱?”
\v 21 Maluaaꞌ nntjom tsꞌaⁿ na tomti ñjom tsꞌom na matseitꞌue
ꞌnaaⁿꞌ. Sa̱a̱ jo nnom Tyꞌo̱o̱tsꞌom tseixmaⁿ na jñeeⁿꞌñe.
\s Machꞌee Tyꞌo̱o̱tsꞌom cwenta ntseinaaⁿ
\r (Mt. 6:25-34)
\p
\v 22 Ndoꞌ tso Jesús nda̱a̱ nnꞌaⁿ na cwilaꞌjomndye ñꞌeⁿñê:
\p —Cweꞌ joꞌ na matsjo̱o̱ nda̱a̱ꞌyoꞌ, tancꞌomꞌyoꞌ na jeeⁿ
jndye mꞌaaⁿꞌ nꞌomꞌyoꞌ cantyja ꞌnaⁿ na macaⁿnaꞌ ꞌo tsjoomnancue,
yuu nluiꞌ na nlcwaꞌyoꞌ ndoꞌ na nlcweeꞌyoꞌ.
\v 23 Ee tꞌmaⁿti tseixmaⁿ na cwitandoꞌyoꞌ nchiiti nantquie
na cwicwaꞌyoꞌ. Ndoꞌ cajndandyoꞌtiꞌyoꞌ nchiiti liaꞌyoꞌ.
\v 24 Queⁿꞌyoꞌ cwenta candyaa, tiquinomyoꞌ, meiⁿ tiquilaꞌweyoꞌ
ntjom na cwiweꞌ, meiⁿ lꞌaa yuu na nlaꞌweyoꞌ nantquie
tjaaꞌnaⁿ, ndoꞌ meiⁿ nda̱ꞌ ꞌnaaⁿyoꞌ tjaaꞌnaⁿ sa̱a̱ Tyꞌo̱o̱tsꞌom
mateixꞌeeⁿ jooyoꞌ. ꞌO cajndandyoꞌti ntyjeeⁿ, nchiiti
cweꞌ candyaa.
\v 25 ¿ꞌÑeeⁿ cwii ꞌo nnda̱a̱ nntsꞌaa na nleitcooñeti
meiiⁿ ñeꞌchjoowiꞌ, cweꞌ na jeeⁿ jndye matseitiuu?
\v 26 Quia joꞌ xeⁿ xonda̱a̱ nlꞌaꞌyoꞌ meiⁿ ñechjoowiꞌ
luaaꞌ, cweꞌ tsꞌiaaⁿꞌ na jeeⁿ jndye cwilatiuuꞌyoꞌ cantyja
ꞌnaaⁿ ntꞌomcheⁿ na majndeiiticheⁿ joꞌ xonda̱a̱ nlꞌaꞌyoꞌ.
\p
\v 27 ’Queⁿꞌyoꞌ cwenta chiuu waa na neiⁿncooꞌ ljaaꞌ
canchiiꞌ. Tiquilꞌanaꞌ tsꞌiaaⁿ, meiⁿ tiquilꞌanaꞌ canduu
na nluii liaanaꞌ. Sa̱a̱ nndyeꞌyoꞌ nntsjo̱o̱, meiⁿ nquii rey
Salomón, xcwe xjeⁿ na tjacantyja na tyañê ticueꞌntyjo̱
na neiⁿncooꞌ liaⁿꞌaⁿ chaꞌna neiⁿncooꞌ cwii ljaaꞌ canchiiꞌñeeⁿ.
\v 28 Xeⁿ luaaꞌ waa na machꞌee Tyꞌo̱o̱tsꞌom, na neiⁿncooꞌ
ljaaꞌ tscojnda̱a̱, ndoꞌ ꞌio cha nlconaꞌ, aa nchii majndeiiticheⁿ
ntyjeeⁿ chiuu nlcweeꞌ ꞌo liaa, ꞌo nnꞌaⁿ na ticalayuꞌya
nꞌomꞌyoꞌ ñꞌeⁿ jom.
\v 29 Ncꞌe joꞌ tancꞌomꞌyoꞌ na jaawa jaacue mꞌaaⁿꞌ nꞌomꞌyoꞌ
na nlcwaꞌyoꞌ ndoꞌ na nncweꞌyoꞌ. Tancꞌomꞌyoꞌ na jeeⁿ
chjooꞌ nꞌomꞌyoꞌ cantyja ꞌnaaⁿꞌ nmeiⁿꞌ.
\v 30 Ee ñenquiiꞌcheⁿ nmeiⁿꞌ cwilꞌuee nnꞌaⁿ chaꞌwaa
tsjoomnancue. Sa̱a̱ nquii Tsotyeꞌyoꞌ, mantyjeeⁿ na tjo̱o̱ndyoꞌ
chaꞌtso nmeiⁿꞌ.
\v 31 Joꞌ chii ꞌo, calꞌueꞌyoꞌ cantyja na matsa̱ꞌntjom
Tyꞌo̱o̱tsꞌom ndoꞌ ntoꞌñoomꞌyoꞌ chaꞌtso ꞌnaⁿmeiⁿꞌ.
\s Naya ꞌnaaⁿꞌ tsꞌaⁿ na waa cañoomꞌluee
\r (Mt. 6:19-21)
\p
\v 32 ’ꞌO nnꞌaⁿ tmaaⁿꞌ chjoo cwentaya, tilaꞌcatyuendyoꞌ,
ee cjaaweeꞌ ntyjii Tsotyeꞌyoꞌ na nlaxmaⁿꞌyoꞌ cantyja
na matsa̱ꞌntjoom.
\v 33 Canda̱a̱ꞌyoꞌ ꞌnaⁿꞌyoꞌ na niom ndoꞌ calꞌaꞌyoꞌ naya
ndyeñeeⁿꞌ. Xeⁿ luaaꞌ nlꞌaꞌyoꞌ, cañoomꞌluee nlatꞌueꞌyoꞌ
ꞌnaⁿꞌyoꞌ yuu na xocandyue ee joꞌ joꞌ xocanda̱a̱ nncjaaquieeꞌ
tsaⁿcanchꞌue meiⁿ candiu tixocalaꞌndaaꞌyoꞌ joonaꞌ.
\v 34 Ee yuu na cwilaweꞌyoꞌ naya ꞌnaⁿꞌyoꞌ, joꞌ joꞌ quitꞌmaⁿ
nꞌomꞌyoꞌ.
\s Cꞌomcꞌeendyo̱
\p
\v 35 Seineiⁿ Jesús chiuu nntsꞌaanaꞌ quia na nncwjeeꞌnnaaⁿꞌaⁿ.
Tsoom:
\p —Cꞌomꞌcꞌeendyoꞌ na cwimeiꞌndoꞌyoꞌ ja. Cꞌomꞌyoꞌ chaꞌna
nnꞌaⁿ na mꞌaⁿ moso na ñequiiꞌcheⁿ xuee chom lámpara
ꞌnaaⁿna.
\v 36 Cwimeiꞌndooꞌna patrom ꞌnaaⁿna na nncwjeeⁿꞌeⁿ
na tjaaⁿ yuu toco tsꞌaⁿ. Quia na mꞌmaaⁿ ꞌndyootsꞌa, mꞌaⁿcꞌeendyena
na nlaꞌcanaaⁿndyena.
\v 37 Matseineiiⁿꞌñe patrom mosoomꞌm quia na nncwjeꞌcañoom
na nljeiiⁿ na ya cwenta cwilꞌana. Mayuuꞌcheⁿ matsjo̱o̱
nda̱a̱ꞌyoꞌ, nntseijndaaꞌñê na nntseiñꞌoomꞌñê ljoꞌ nlcwaꞌna.
Ndoꞌ nntsꞌaaⁿ na cwindyuaandyena nacañoomꞌ meiⁿsa na
nndiꞌntjoom nda̱a̱na.
\v 38 Maxjeⁿ matioꞌnaaⁿñenaꞌ mosoꞌñeeⁿ xeⁿ nljeiiⁿ
na mꞌaⁿcꞌeendyena, meiiⁿ aa nncwjeeⁿꞌeⁿ xcwe tsjom oo
jaancoo.
\v 39 Ndoꞌ calaꞌno̱ⁿꞌyoꞌ ñꞌoomwaa, juu tsꞌaⁿ na cwiluiitquieñe
naquiiꞌ wꞌaa, xeⁿ ntyjeeⁿ ljoꞌ xjeⁿ nncwjeeꞌ tsaⁿcachꞌue,
quia joꞌ nncꞌoomcꞌeeñê ndoꞌ tixonquiaaⁿ na nncjaaquieeꞌ
tsaⁿꞌñeeⁿ naquiiꞌ wꞌaa.
\v 40 Mati ꞌo cꞌomꞌcꞌeendyoꞌ, ee ja na cwiluiindyo̱ tsꞌaⁿ
na jnaⁿ cañoomꞌluee majuuto xjeⁿ na ticalatiuuꞌyoꞌ na
nncwja̱, majoꞌto xjeⁿꞌñeeⁿ nncwja̱ꞌcaño̱o̱ⁿ.
\s Moso na matseicanda̱ ñequio moso na ticatseicanda̱
\r (Mt. 24:45-51)
\p
\v 41 Quia joꞌ tso Pedro nnoom:
\p —Aa ndiꞌ Ta, ¿aa cweꞌ nda̱a̱ jâ matseiꞌneiⁿꞌ ñꞌoom tjañoomꞌwaaꞌ,
oo aa mati nda̱a̱ chaꞌtsondye nnꞌaⁿ?
\p
\v 42 Tꞌo̱ Jesús, tsoom:
\p —¿ꞌÑeeⁿ juu joꞌ matseitiuuꞌ na cwiluiiñe moso tquiee
na cjee matseino̱ⁿꞌ ndoꞌ na matseicanda̱? Tsaⁿꞌñeeⁿ nntyꞌiom
patrom tsꞌiaaⁿ na candoꞌ tsaⁿꞌñeeⁿ ntyje mosoñe na nñequiaa
nantquie na nlcwaꞌ naⁿꞌñeeⁿ quia cwiweeꞌ xjeⁿ.
\v 43 Mañequiaanaꞌ na neiiⁿꞌ mosoꞌñeeⁿ quia na nncwjeꞌcañoom
patrom ꞌnaaⁿꞌaⁿ na nljeii na ya machꞌeeⁿ.
\v 44 Mayuuꞌcheⁿ matsjo̱o̱ nda̱a̱ꞌyoꞌ, lꞌo̱ juu nñequiaa
patrom chaꞌtso ꞌnaaⁿꞌaⁿ na niom na cateixꞌee joonaꞌ.
\v 45 Sa̱a̱ xeⁿ mosotquieeꞌñeeⁿ nntseitioom: “Tjo̱o̱cheⁿ
na nncwjeeꞌ patrom ꞌnaⁿya.” Ndoꞌ joꞌ na nnto̱o̱ⁿꞌo̱ⁿ na
nncwjaaⁿꞌaⁿ chaꞌtso ntyjemosoñê, naⁿnom ndoꞌ naⁿlcu.
Nlcwaꞌjndooꞌñê, nncꞌom ndoꞌ nñeⁿ.
\v 46 Majuuto xuee na ticꞌoomcꞌeⁿ ndoꞌ na taqueⁿtoom
cwenta, nncwjeꞌcañoom patrom ꞌnaaⁿꞌaⁿ, quia joꞌ cwajndii
nnchoomꞌm. Jnda̱ joꞌ nncjuꞌnaꞌ jom yuu na mꞌaⁿ nnꞌaⁿ
na tîcalaꞌyuꞌ ñꞌeⁿ Tyꞌo̱o̱tsꞌom.
\p
\v 47 ’Ee mosoꞌñeeⁿ mantyjeeⁿ ljoꞌ lꞌue tsꞌom patrom
ꞌnaaⁿꞌaⁿ na catsꞌaaⁿ sa̱a̱ tîcatseijndaaꞌñê, meiⁿ tîcatseicana̱a̱ⁿ
yuu na lꞌue tsꞌom tsaⁿꞌñeeⁿ, joꞌ chii jeeⁿ jndye nnchoomꞌm.
\v 48 Sa̱a̱ moso na seitjo̱o̱ñe cweꞌ ticatseiꞌno̱ⁿꞌ ljoꞌ
nntsꞌaa, meiiⁿ na nnchuuꞌ sa̱a̱ tijndye. Meiⁿcwiꞌñeeⁿcheⁿ
tsꞌaⁿ na tꞌmaⁿ tsꞌiaaⁿ macoꞌñom, jndye nlcaⁿnaꞌ na catsꞌaaⁿ.
Ndoꞌ tsꞌaⁿ na tꞌmaⁿ xuu jnda̱ tyꞌiom tsꞌaⁿ juu, majndyeti
nnom nñequiaaⁿ cwenta.
\s Mato̱ⁿꞌnaꞌ nnꞌaⁿ cantyja ꞌnaaⁿ Jesús
\r (Mt. 10:34-36)
\p
\v 49 ’Ja jndyo̱o̱ na jndyo̱cwjaaꞌndyo̱ chom quiiꞌntaaⁿ
nnꞌaⁿ tsjoomnancue. Ndoꞌ toom cweꞌ na cwiluii naljoꞌ.
\v 50 Waa cwii na jndeiꞌnaꞌ na catjo̱ⁿya, na nncꞌio̱ya.
Ndoꞌ jeeⁿ matseiꞌndaaꞌnaꞌ ntyjii hasta xuee na nntseicanda̱a̱ꞌñenaꞌ
joꞌ.
\v 51 Ticalaꞌtiuuꞌyoꞌ na jndyo̱o̱ tsjoomnancue na caljoyaandye
nnꞌaⁿ ñꞌeⁿ ncꞌiaana. Ja jndyo̱o̱ na jndyo̱cwjaaꞌndyo̱ tiaꞌ
nnꞌaⁿ.
\v 52 Ee jeꞌ xuee na cwii wjaatinaꞌ, nnꞌaⁿ na ñeꞌcwii
wꞌaa nnto̱ⁿꞌndyena, ndyeendye naⁿꞌñeeⁿ nncꞌomna nacjoo
we, ndoꞌ wendye naⁿꞌñeeⁿ nncꞌomna nacjoo ndyee.
\v 53 Maxjeⁿ nnto̱ⁿꞌndye nnꞌaⁿ. Tsotye tsꞌaⁿ wjaⁿ nacjooꞌ
tiꞌjnaaⁿ, ndoꞌ tiꞌjnaaⁿ wjaa nacjoomꞌm. Tsondyee tsꞌaⁿ
wjaⁿ nacjooꞌ nomjnaaⁿ ndoꞌ nomjnaaⁿ wjaa nacjoomꞌm.
Ndoꞌ wjaⁿ nacjooꞌ nomnntsaaⁿꞌaⁿ ndoꞌ nomnntsaaⁿꞌaⁿ wjaa
nacjoomꞌm.
\s ꞌNaaⁿ na maꞌmo̱ⁿnaꞌ cantyja na macwiluii
\r (Mt. 16:1-4; Mr. 8:11-13)
\p
\v 54 Mati tso Jesús nda̱a̱ nnꞌaⁿ na jndyendye:
\p —Quia na cwintyꞌiaꞌyoꞌ na cwicaluiꞌ nchquiu ntyja
na majaacue ñeꞌquioomꞌ, mantyja quinduꞌyoꞌ na manncuaꞌ,
ndoꞌ mayuuꞌ na ljoꞌ.
\v 55 Ndoꞌ quia na cwintyꞌiaꞌyoꞌ na manaⁿ jndye ntyja
na macaluiꞌ caxjuu tsoomꞌnaaⁿ, quinduꞌyoꞌ: “Jeꞌ nleijmeiⁿꞌ”,
ndoꞌ mayuuꞌ na ljoꞌ.
\v 56 ꞌO nnꞌaⁿ na cweꞌ cwilꞌaꞌyaꞌyoꞌ na jeeⁿ cwilacanda̱a̱ꞌndyoꞌ
cweꞌ cha cantyꞌiaa nnꞌaⁿ, jeeⁿ jndo̱ꞌ nꞌomꞌyoꞌ na cwiliuꞌyoꞌ
cantyja na cwichuiiꞌ nnom tsjoomnancue ñequio tsjo̱ꞌluee.
Sa̱a̱ ¿chiuu na tileicalaꞌno̱ⁿꞌyoꞌ cantyja na matsꞌaaya
quiiꞌntaaⁿꞌyoꞌ jeꞌ?
\s Caljoya nꞌo̱o̱ⁿya ñequio nnꞌaⁿ na jndoo jaa
\r (Mt. 5:25-26)
\p
\v 57 Tsoticheⁿ Jesús nda̱a̱na:
\p —¿Chiuu na ticatjeiꞌyoꞌ cwenta yuu waa na matyꞌiomyanaꞌ?
\v 58 Quia na nlqueⁿ tsꞌaⁿ na quio matseintjaꞌndyuꞌ
ñꞌoom nacjoꞌ, yocheⁿ na ñjomndyoꞌ nato na tsaꞌyoꞌ na
nntjomndyoꞌ watsꞌiaaⁿ, queⁿndyuꞌ na cwaⁿꞌyaꞌ jom, cha
tintsꞌaanaꞌ na nleiñꞌoomtsco̱o̱ꞌñê ꞌu ñꞌeⁿ ñꞌoom jo nnom
jwe. Ndoꞌ jweꞌñeeⁿ nñequiaaⁿ cwenta ꞌu luee sondaro.
Ndoꞌ joona nntueeꞌnaꞌ ꞌu wꞌaancjo.
\v 59 Nndiꞌ nntsjo̱o̱, taxocaluiꞌ joꞌ joꞌ hasta na jnda̱
tiomꞌnchaaꞌndyuꞌ.
\c 13
\s Jeeⁿ tꞌmaⁿ ñꞌoom na calcweꞌ tsꞌom tsꞌaⁿ
\p
\v 1 Maxjeⁿꞌñeeⁿ tquieꞌcañom nnꞌaⁿ na jlaꞌcandiina
Jesús na sa̱ꞌntjom Pilato na cwje ntꞌom nnꞌaⁿ galileos
xcwe xjeⁿ na cwilaꞌcwjeena quiooꞌ na cwilaꞌtꞌmaaⁿꞌndyena
Tyꞌo̱o̱tsꞌom. Seitjoomꞌnaꞌ nioomna ñequio nioom quiooꞌñeeⁿ.
\v 2 Tꞌo̱ Jesús nda̱a̱na, matsoom:
\p —¿Aa cwilaꞌtiuuꞌyoꞌ na luaaꞌ tjoomna ee na tꞌmaⁿti
jnaaⁿna waa, nchiiti chaꞌtso ntꞌomcheⁿ ncꞌiaana ndyuaaꞌñeeⁿ?
\v 3 Nndyeꞌyoꞌ nntsjo̱o̱, meiⁿchjoo nchii joꞌ. Ee mati
xeⁿ ticalcweꞌ nꞌomꞌyoꞌ, chaꞌtsondyoꞌ nntsuundyoꞌ chaꞌxjeⁿ
na tsuundye joona.
\v 4 Ndoꞌ joo quinꞌoom nchooꞌ ndyee nnꞌaⁿ na tja̱ quia
na tioo wꞌaandye nacjoona nndyooꞌ peila Siloé, ¿aa cwilatiuuꞌyoꞌ
na naⁿꞌñeeⁿ tꞌmaⁿti tyolaꞌtjo̱o̱ndyena, nchiiti chaꞌtsondye
nnꞌaⁿ na tyomꞌaⁿ Jerusalén?
\v 5 Nndyeꞌyoꞌ nntsjo̱o̱, meiⁿchjoo nchii joꞌ, ee mati
meiiⁿ ꞌo xeⁿ ticalcweꞌ nꞌomꞌyoꞌ, chaꞌtsondyoꞌ maluaaꞌ
nntsuundyoꞌ chaꞌxjeⁿ na tsuundye joona.
\s Tsꞌoom higuera na tjaaꞌnaⁿ ta̱ cochꞌee
\p
\v 6 Quia joꞌ seineiiⁿ ñꞌoomwaa na tjañoomꞌ na maꞌmo̱ⁿnaꞌ
na macaⁿnaꞌ na calcweꞌ nꞌom nnꞌaⁿ. Matsoom:
\p —Tyomꞌaaⁿ cwii tsꞌaⁿ, tyomeintyjeeꞌ tsꞌoom higuera
naquiiꞌ ntjoomꞌm. Ndoꞌ tjacalꞌueeⁿ ta̱a̱ꞌ tsꞌoomꞌñeeⁿ
sa̱a̱ tjaa ljoꞌ ljeiiⁿ.
\v 7 Joꞌ chii tsoom nnom tsꞌaⁿ na machꞌee cwenta ntjoomꞌm:
“Cantyꞌiaꞌ, tsꞌoom higuerawaañe, jnda̱ ndyee chu na mandyo̱o̱calꞌua̱
ta̱a̱ꞌnaꞌ ndoꞌ tjaa ljoꞌ coljeiya. Cwa cꞌuaꞌ juunaꞌ ee
cweꞌ tsꞌiaaⁿꞌ matseityeeⁿñenaꞌ nomtyuaa.”
\v 8 Sa̱a̱ tꞌo̱ tsaⁿꞌñeeⁿ nnoom, tso: “Ta, caꞌndiiꞌyaꞌ juunaꞌ
meiiⁿ cweꞌ chuwaa hasta na jnda̱ ꞌña̱a̱ⁿ ndiocheⁿ xꞌeenaꞌ
ndoꞌ nntio̱o̱ⁿ tsꞌo toꞌ.
\v 9 Xeⁿ nntsꞌaanaꞌ ta̱, ya. Ndoꞌ xeⁿ tjaaꞌnaⁿ, quia ljoꞌcheⁿ
cꞌuaꞌ juunaꞌ.”
\s Seinꞌmaⁿ Jesús yuscu na tcom jndyewꞌii naxeⁿꞌ
\p
\v 10 Cwii xuee na cwitaꞌjndyee nnꞌaⁿ tyoꞌmo̱ⁿ Jesús
naquiiꞌ watsꞌom chjoo.
\v 11 Joꞌ joꞌ tyomꞌaaⁿ cwii yuscu na jnda̱ quinꞌoom
nchooꞌ ndyee chu na teiꞌcaljoo jndyewꞌii naxeⁿꞌ. Jeeⁿ
ntyjo̱ tyojaacaⁿ ndoꞌ meiⁿchjoo tileicwintyjeeⁿꞌeⁿ nayuu.
\v 12 Quia na ntyꞌiaaꞌ Jesús tsaⁿꞌñeeⁿ, tꞌmaaⁿ juu, tsoom
nnom:
\p —ꞌU nomxjo̱o̱, jeꞌ jnda̱ jndyaandyuꞌ tycu na wiꞌ.
\p
\v 13 Quia joꞌ tioom lꞌo̱o̱ⁿ nacjooꞌ, mantyja jliuu naxeⁿꞌ.
Ndoꞌ tyotseitꞌmaaⁿꞌñe Tyꞌo̱o̱tsꞌom.
\v 14 Sa̱a̱ juu tsꞌaⁿ na cwiluiitquieñe watsꞌomꞌñeeⁿ,
seiwꞌeeⁿ na seinꞌmaⁿ Jesús tsaⁿꞌñeeⁿ xuee na cwitaꞌjndyeena.
Tsoom nda̱a̱ nnꞌaⁿ:
\p —Yom xuee wanaaⁿ na calꞌaꞌyoꞌ tsꞌiaaⁿ. Joo ncueemeiⁿꞌ
quioꞌyoꞌ na nnꞌmaaⁿꞌyoꞌ, nchii xuee na cwitaꞌjndya̱a̱ya.
\p
\v 15 Ndoꞌ tꞌo̱ Jesús nnom, tsoom:
\p —ꞌO nnꞌaⁿ na cweꞌ cwilꞌaꞌyoꞌ na ndooꞌ na jeeⁿ cwilacanda̱a̱ꞌndyoꞌ,
¿aa meiⁿcwindyoꞌ ꞌo tiquilaꞌcanaⁿꞌyoꞌ quiooꞌjndyo oo
snom njmeiⁿꞌyoꞌ yuu na macwaꞌyoꞌ ndoꞌ na nntsaalaꞌcꞌuꞌyoꞌ
ndaa juuyoꞌ xuee na cwitaꞌjndya̱a̱ya?
\v 16 Ee yuscumꞌaaⁿꞌ, na cwiluiiñe tsjaaⁿ ꞌnaaⁿꞌ Abraham
na jnda̱ quinꞌoom nchooꞌ ndyee chu na macoꞌwiꞌ Satanás
jom, ¿aa ticatyꞌiomnaꞌ na nndyaañê nawiiꞌwaaꞌ xuee na
cwitaꞌjndya̱a̱ya?
\p
\v 17 Yocheⁿ na matseineiiⁿ ñꞌoommeiⁿꞌ, tioo na jeeⁿ
jnaaⁿ chaꞌtso nnꞌaⁿ na jndoo jom. Sa̱a̱ nnꞌaⁿ na jndyendye,
sꞌaanaꞌ na jeeⁿ neiiⁿna ncꞌe chaꞌtso tsꞌiaaⁿ na cajnda
na tyochꞌeeⁿ.
\s Calaꞌno̱o̱ⁿꞌa cantyja ꞌnaaⁿ lqueeⁿꞌ tsꞌoom mostaza
\r (Mt. 13:31-32; Mr. 4:30-32)
\p
\v 18 Jnda̱ chii tsotyeeⁿcheⁿ nda̱a̱na:
\p —Juu na matsa̱ꞌntjom Tyꞌo̱o̱tsꞌom, ¿ljoꞌ ñꞌeⁿ matseijomnaꞌ
cantyja ꞌnaaⁿꞌnaꞌ?
\v 19 Juunaꞌ matseijomnaꞌ chaꞌna lqueeⁿꞌ tsꞌoom mostaza
na jeeⁿ cajnda̱a̱. Seicꞌoom tsꞌaⁿ juunaꞌ naquiiꞌ ntjoomꞌm.
Tyuaaꞌ tjawijndeiinaꞌ, tueꞌntyjo̱ na teitꞌmaⁿnaꞌ hasta
tyolꞌa cantsaa cantquiaayoꞌ naquiiꞌ lꞌo̱naꞌ.
\s Calaꞌno̱o̱ⁿꞌa cantyja ꞌnaaⁿ ndaaljoꞌ
\r (Mt. 13:33)
\p
\v 20 Ndoꞌ tsonnaaⁿꞌaⁿ nda̱a̱na:
\p —¿Ljoꞌ cwiicheⁿ na nntseijo̱o̱ⁿꞌa juu na matsa̱ꞌntjom
Tyꞌo̱o̱tsꞌom?
\v 21 Juunaꞌ matseijomnaꞌ chaꞌna ndaaljoꞌ na tjaaꞌñe
cwii yuscu naquiiꞌ ndyee tsuaꞌ xjeⁿ jnda̱a̱ tyooꞌ. Ndoꞌ
seicandeiiꞌnaꞌ chaꞌwaa tsqueeⁿ tyooꞌñeeⁿ.
\s ꞌNdyootsꞌa na cantuu
\r (Mt. 7:13-14, 21-23)
\p
\v 22 Quia joꞌ tjawinom Jesús njoom ntꞌmaⁿ ndoꞌ njoom
nchꞌu na tyoꞌmo̱o̱ⁿ nda̱a̱ nnꞌaⁿ yocheⁿ na tyocanjoom nato
na wjaⁿ Jerusalén.
\v 23 Cwii tsꞌaⁿ taxꞌee nnoom, tso:
\p —Ta, ¿aa tijndye nnꞌaⁿ na nluiꞌnꞌmaaⁿndye?
\p
\v 24 Tꞌo̱o̱ⁿ, matsoom nda̱a̱na:
\p —ꞌNdyootsꞌa cantyja na matsa̱ꞌntjom Tyꞌo̱o̱tsꞌom, cantuunaꞌ.
Calajnda̱ꞌyoꞌ na ntsaaquieꞌyoꞌ juunaꞌ. Ee jndye nnꞌaⁿ
na ñeꞌcꞌooquieꞌ joꞌ joꞌ, sa̱a̱ xocanda̱a̱ nlꞌana.
\v 25 Ee quia na jnda̱ teicantyja nquii tsꞌaⁿ na waaꞌ
wꞌaaꞌñeeⁿ na nntseicuꞌtyeeⁿ ꞌndyootsꞌa, quia joꞌ ꞌo na
mꞌaⁿꞌyoꞌ chꞌeⁿ nnto̱ꞌyoꞌ na ncwaⁿꞌyoꞌ. Nnduꞌyoꞌ: “Ta,
catseicanaaⁿndyuꞌ na ntsaquia̱a̱ꞌâ.” Sa̱a̱ jom nncꞌo̱o̱ⁿ nndyueꞌyoꞌ,
nntsoom: “Ticaljeii yuu nnꞌaⁿ ꞌo.”
\v 26 Quia joꞌ nnto̱ꞌyoꞌ na nnduꞌyoꞌ nnoom: “Jâ tsuu,
tyocwaaꞌâ ñꞌeⁿndyuꞌ ndoꞌ tyoꞌmo̱o̱ⁿꞌ nda̱a̱yâ xcwe naquiiꞌ
tsjoomyâ.”
\v 27 Sa̱a̱ jom nncꞌo̱o̱ⁿ, nntsoom: “Jnda̱ tsjo̱o̱ nda̱a̱ꞌyoꞌ
na ticaljeii yuu nnꞌaⁿ ꞌo. Quindyo̱ꞌyoꞌ ñjaaⁿ, ꞌo nnꞌaⁿ
na cwilꞌaꞌyoꞌ natia.”
\v 28 Joꞌ joꞌ nncꞌomꞌyoꞌ na nlaxuaꞌyoꞌ na matseiꞌndaaꞌnaꞌ
nquiuꞌyoꞌ ndoꞌ nnteiⁿnquieꞌyoꞌ ndeiꞌnꞌomꞌyoꞌ na maquiinaꞌ
ꞌo. Ee nntyꞌiaꞌyoꞌ Abraham, Isaac, Jacob ndoꞌ ñꞌeeⁿ chaꞌtso
profetas, na mꞌaⁿna yuu na matsa̱ꞌntjoom, sa̱a̱ ꞌo jnda̱ ꞌndiinaꞌ
chꞌeⁿ.
\v 29 Quia ljoꞌ nlquie nnꞌaⁿ na nnaⁿ ndiocheⁿ tsjoomnancue.
Ñequio na neiiⁿ naⁿꞌñeeⁿ nncwindyuaandyena nacañoomꞌ
meiⁿsa yuu na matsa̱ꞌntjom Tyꞌo̱o̱tsꞌom na nlcwaꞌna.
\v 30 Queⁿꞌyoꞌ cwenta, mꞌaⁿ nnꞌaⁿ jeꞌ na cwilatiuuꞌyoꞌ
na majuꞌcjenaꞌ joona. Sa̱a̱ nda̱nquia nntseiwendyenaꞌ joona.
Ndoꞌ mꞌaⁿ nnꞌaⁿ jeꞌ na cwilaꞌtiuu nquiee na tꞌmaⁿ cwiluiindye,
sa̱a̱ nncueꞌntyjo̱ na nncjuꞌcjenaꞌ joona.
\s Matyꞌioo Jesús cantyja ꞌnaaⁿ nnꞌaⁿ Jerusalén
\r (Mt. 23:37-39)
\p
\v 31 Majuuti xueeꞌñeeⁿ, tquieꞌcañom ntꞌom nnꞌaⁿ fariseos
Jesús, jluena nnoom:
\p —Caluiꞌ ñjaaⁿ, cjaꞌ cwiicheⁿ joo ee ñeꞌcatseicueeꞌ
Herodes ꞌu.
\p
\v 32 Tsoom nda̱a̱na:
\p —Catsaꞌyoꞌ, canduꞌyoꞌ nnom cajndyeꞌñeeⁿ: “Queⁿꞌ cwenta,
ja manncwjiiꞌtya̱ya naⁿjndii naquiiꞌ nꞌom nnꞌaⁿ. Ndoꞌ
nntseinꞌmaⁿtya̱ya nnꞌaⁿwii ꞌio cha luaaꞌ. Ndoꞌ tajndye
cwii tjo̱o̱ na nntseicanda̱a̱ꞌndyo̱ tsꞌiaaⁿ na jndyo̱o̱ya.”
\v 33 Sa̱a̱ jndeiꞌnaꞌ na jeꞌ, ꞌio ndoꞌ cha jo̱jo̱tya̱ cantyja
ꞌnaaⁿꞌ tsꞌiaaⁿ na matsꞌaaya, ee ticatsonaꞌ na nchii Jerusalén
na nncueꞌ cwii profeta.
\p
\v 34 ’ꞌO nnꞌaⁿ Jerusalén na cwilacwjeꞌyoꞌ profetas
ndoꞌ majñoomꞌ ljo̱ꞌ nnꞌaⁿ na majño̱o̱ⁿya na mꞌaaⁿꞌ. Jndye
ndiiꞌ ñentyjaaꞌ tsꞌo̱o̱ⁿ na nntseitjo̱ⁿya ntseindaꞌ chaꞌxjeⁿ
matseitjom caxtixquie ntseinaaⁿ nacjeeꞌ ntsqueeⁿ. Sa̱a̱
ꞌu cwaaⁿ tquiaandyuꞌ.
\v 35 Queⁿꞌyoꞌ cwenta, Tyꞌo̱o̱tsꞌom maꞌñeeⁿ ꞌo. Taxocꞌoom
watsꞌom tꞌmaⁿ ꞌnaⁿꞌyoꞌ.
\p Quia joꞌ seineiiⁿ nda̱a̱ nnꞌaⁿ, tsoom:
\p —Nndyeꞌyoꞌ nntsjo̱o̱ na taxocantyꞌiaꞌyoꞌ ja hasta na
nncueꞌntyjo̱ xuee na nnduꞌyoꞌ: “Matioꞌnaaⁿñenaꞌ nqueⁿ
na mañoom ñequio xueeꞌ Ta Tyꞌo̱o̱tsꞌom.”
\c 14
\s Seinꞌmaⁿ Jesús tsꞌaⁿ na ndiiꞌ tcooꞌ
\p
\v 1 Cwii xuee na cwitaꞌjndyee nnꞌaⁿ, tjatseijomñe Jesús
waaꞌ tsꞌaⁿ na cwiluiitquieñe cantyja ꞌnaaⁿ nnꞌaⁿ fariseos,
na nlcwaaⁿꞌaⁿ joꞌ joꞌ. Ndoꞌ ñꞌeeⁿ nnꞌaⁿ fariseos na
tyoqueⁿ cwenta ljoꞌ nntsꞌaaⁿ.
\v 2 Joꞌ joꞌ tjameintyjeeꞌ cwii tsꞌaⁿ na wiiꞌ jo nnoom
na ndiiꞌ tcooꞌ.
\v 3 Ndoꞌ taxꞌeeⁿ nda̱a̱ nnꞌaⁿ na cwitꞌmo̱o̱ⁿ ljeii na
tqueⁿ Moisés ñequio nnꞌaⁿ fariseos, tsoom:
\p —¿Aa matyꞌiomyanaꞌ na nntseinꞌmaⁿ tsꞌaⁿ tsaⁿwiiꞌ xuee
na cwitaꞌjndyee nnꞌaⁿ, oo aa ticatyꞌiomnaꞌ?
\p
\v 4 Sa̱a̱ joona yacheⁿ jlaꞌcheⁿna. Quia joꞌ toꞌñoom
tsꞌaⁿwiiꞌ, seinꞌmaaⁿ juu ndoꞌ tsoom nnom:
\p —Ya xeⁿ na wjaꞌtoꞌ waꞌ.
\p
\v 5 Jnda̱ joꞌ tsoom nda̱a̱ fariseosꞌñeeⁿ:
\p —¿Aa mꞌaaⁿ cwiindyoꞌ ꞌo na xocatseicjeeñe na nncwjiꞌ
snom oo quioꞌjndyo tsmeiⁿꞌ na tjuꞌnaꞌ tsꞌom tsueꞌtsjoom,
meiiⁿ na juu xuee na cwitaꞌjndyee nnꞌaⁿ?
\p
\v 6 Sa̱a̱ ticatꞌo̱o̱na ꞌñom.
\s Nnꞌaⁿ na ꞌoo yuu na macoco tsꞌaⁿ
\p
\v 7 Ndoꞌ naⁿꞌñeeⁿ na tqueeⁿꞌ tsꞌaⁿ fariseo na nlcwaꞌ
ñꞌeⁿñê, tqueⁿ Jesús cwenta ljoꞌ lꞌana. Jlaꞌyuu nda̱a̱na
ntsula̱ nacañoomꞌticheⁿ nacañoomꞌ meiⁿsa. Joꞌ chii seineiiⁿ
ñꞌoom tjañoomꞌ nda̱a̱na.
\v 8 Tsoom:
\p —Quia na maqueeⁿꞌ tsꞌaⁿ ꞌu na catseijomndyuꞌ na macoco
jnaaⁿ, tincjaꞌcajmaⁿꞌ sula̱ nacañoomꞌticheⁿ. Ee xeⁿ nntseijomnaꞌ
tqueeⁿꞌñê cwiicheⁿ tsꞌaⁿ na tꞌmaⁿti cwiluiiñe, nchiiti
ꞌu,
\v 9 quia joꞌ jom na tqueeⁿꞌñê ꞌo, nncjaantyjaaⁿꞌaⁿ
ꞌu, nntsoom njomꞌ: “ꞌU quiaaꞌ na tsaⁿmꞌaaⁿ nncjom yuu
na wacatyeⁿꞌ.” Quia joꞌ nluiꞌjnaaⁿꞌndyuꞌ na nncjaꞌcajmaⁿꞌ
sula̱ na macanda̱.
\v 10 Joꞌ chii, quia na maqueeⁿꞌñe tsꞌaⁿ ꞌu, cjaꞌcajmaⁿꞌ
sula̱ na weꞌyandyo, cha quia na nncjaantyjaaꞌ tsꞌaⁿ na
tqueeⁿꞌñe ꞌu, nntsoom njomꞌ: “ꞌU xꞌiaya, cwinoomꞌ nacañoomcheⁿ.”
Quia joꞌ nntseitꞌmaaⁿꞌñenaꞌ ꞌu jo nda̱a̱ chaꞌtso nnꞌaⁿ
na meindyuaandye nacañoomꞌ meiⁿsa ñꞌeⁿndyuꞌ.
\v 11 Ee meiⁿcwiꞌñeeⁿcheⁿ tsꞌaⁿ na matseiwendyeñe cheⁿnquii,
maxjeⁿ nntseiquioo Tyꞌo̱o̱tsꞌom juu. Ndoꞌ meiⁿcwiꞌñeeⁿcheⁿ
tsꞌaⁿ na majuꞌñecje, maxjeⁿ nntseiwendye Tyꞌo̱o̱tsꞌom tsaⁿꞌñeeⁿ.
\p
\v 12 Mati tso Jesús nnom tsꞌaⁿ na tqueeⁿꞌñe jom:
\p —Quia na maqueⁿꞌ nnꞌaⁿ na calaꞌjomndye na nlcwaꞌyoꞌ
na quiajmeiⁿꞌ oo natmaaⁿ, tilqueⁿꞌ ncꞌiaꞌ, meiⁿ nnꞌaⁿꞌ
nncuꞌ, meiⁿ nnꞌaⁿꞌ na jnda̱ teitquio̱o̱ꞌ, meiⁿ naⁿtya na
mꞌaⁿ nndyooꞌ. ¿Ee aa nchii nncueeꞌ xuee na majoꞌti nlꞌa
joona, cha nnjoom chaꞌxjeⁿ na saꞌ ꞌu?
\v 13 Joꞌ chii quia na nntsaꞌ nantquie na tꞌmaⁿ na
nlcwaꞌ nnꞌaⁿ, queⁿꞌ ndyeñeeⁿꞌ ñꞌeⁿ nnꞌaⁿ na ticanda̱a̱ꞌ
luee, ncꞌeeꞌ, ndoꞌ nnꞌaⁿ na tileicꞌoocaꞌ ñequio nnꞌaⁿ
na nchjaaⁿ.
\v 14 Quia joꞌ nncꞌoomꞌ na neiⁿꞌ na luaaꞌ nntsaꞌ. Ee
joona xocanda̱a̱ nlꞌana na nnjoom ljoꞌ na saꞌ, sa̱a̱ ꞌu nncoꞌñomꞌ
na nnjoom quia na nntaꞌndoꞌnndaꞌ nnꞌaⁿ na ñelꞌa yuu
na matyꞌiomyanaꞌ.
\s Nantquie tꞌmaⁿ natmaaⁿ
\p
\v 15 Cwii tsꞌaⁿ na ñꞌeⁿ meindyuaandyena nacañoomꞌ
meiⁿsa, quia na jndii na luaaꞌ, tso nnom Jesús:
\p —Nñequiaanaꞌ na neiiⁿꞌ tsꞌaⁿ na nntseijomñe nantquie
tꞌmaⁿ yuu na matsa̱ꞌntjom Tyꞌo̱o̱tsꞌom.
\p
\v 16 Tꞌo̱ Jesús cwii ñꞌoom na tjañoomꞌ. Maꞌmo̱ⁿnaꞌ na
nchii chaꞌtsondye nnꞌaⁿ nncꞌooquieeꞌndye yuu na matsa̱ꞌntjom
Tyꞌo̱o̱tsꞌom. Tsoom:
\p —Tyomꞌaaⁿ cwii tsꞌaⁿ, jom jnoomꞌm cwii nantquie tꞌmaⁿ
ndoꞌ tqueeⁿꞌñê jndye nnꞌaⁿ.
\v 17 Quia na tueeꞌntyjo̱ xjeⁿ na nlcwaꞌna natmaaⁿ jñoom
mosoomꞌm na cjaacatso nda̱a̱ nnꞌaⁿ na maqueeⁿꞌñê: “Aa
ndyeꞌyoꞌ, cjaaya, ee chaꞌtso jnda̱ maya waa.”
\v 18 Sa̱a̱ chaꞌtsondye naⁿꞌñeeⁿ cwii cwii nnom jlaꞌcajñoomꞌndyena.
Tsaⁿ najndyee tso: “Catsaꞌ cwii nayaꞌñeeⁿ na catsuꞌ
nnom patrom ꞌnaⁿꞌ na catseitꞌmaⁿ tsꞌoom ja, ee jnda̱ seijndaya
cwii taⁿꞌ tyuaa ndoꞌ macaⁿnaꞌ na cjo̱cando̱o̱ꞌa juunaꞌ.”
\v 19 Ndoꞌ tso cwiicheⁿ tsꞌaⁿ nnom moso: “Ja jnda̱ seijndaya
ꞌom ljo quiooꞌndyo na nlꞌa tsꞌiaaⁿ ndoꞌ jeꞌ jo̱cantyꞌia
aa ndyaaꞌ ya nlꞌayoꞌ. Joꞌ chii catsaꞌ cwii nayaꞌñeeⁿ
na catsuꞌ nnoom na catseitꞌmaⁿ tsꞌoom ja.”
\v 20 Ndoꞌ cwiicheⁿ tso: “Cweꞌ xcondyo na tmaⁿꞌco̱, joꞌ
na xocanda̱a̱ nncjo̱.”
\v 21 Tjalcweꞌ moso tjatseicañeeⁿ patrom ꞌnaaⁿꞌaⁿ chaꞌtso
ñꞌoommeiⁿꞌ. Ndoꞌ seiliooꞌñe patrom. Tsoom nnom mosoomꞌm:
“Catseityuaꞌ, cjaꞌ jo tsꞌua ndoꞌ nꞌom nantaa naquiiꞌ
tsjoom ndoꞌ candyoꞌchuꞌ ndyeñeeⁿꞌ ñequio nnꞌaⁿ na ticanda̱a̱ꞌ
luee, ncꞌeeꞌ, nnꞌaⁿ na ntjeiⁿ ncꞌeeꞌ ñequio nnꞌaⁿ na nchjaaⁿ.”
\v 22 Jnda̱ chii seicandii mosoꞌñeeⁿ, tsoom: “Ta, jnda̱
tuii chaꞌxjeⁿ na sa̱ꞌntjomꞌ sa̱a̱ ndicwaⁿ wanaaⁿti.”
\v 23 Quia joꞌ tso patrom nnoom: “Cjaꞌ jo nꞌom nato
ntꞌmaⁿ ñequio chaꞌtso nato cajneiⁿ. Catsaꞌ na jndeiꞌnaꞌ
na nñequio nnꞌaⁿ cha na nntooꞌ wꞌaya.
\v 24 Jeꞌ nndyeꞌyoꞌ nntsjo̱o̱ na meiⁿcwiindye nnꞌaⁿ na
tqua̱a̱ⁿꞌndyo̱jndya̱a̱ xocaljeii chiuu waa nantquie tꞌmaⁿ
na mando̱o̱ꞌa.”
\s Jeeⁿ jndyaaꞌ na wjaantyjo̱ tsꞌaⁿ naxeⁿꞌ Cristo
\p
\v 25 Tꞌmaⁿ tmaaⁿꞌ nnꞌaⁿ tyꞌe ñꞌeⁿ Jesús. Quia joꞌ
taqueeⁿ, tsoom nda̱a̱na:
\p
\v 26 —Meiⁿcwiꞌñeeⁿcheⁿ tsꞌaⁿ na nndyo ñꞌeⁿndyo̱ xeⁿ
ticꞌoom na jndati ntyjeeⁿ ñꞌeⁿndyo̱, nchiiti tsotyeeⁿ,
tsoñeeⁿ, scoomꞌm, ntseinaaⁿ, tiꞌnquioom ñequio ndyencjoom,
hasta cantyja na wandoꞌ nqueⁿ, tsaⁿꞌñeeⁿ xocanda̱a̱ nntseijomñê
ñꞌeⁿndyo̱.
\v 27 Ndoꞌ meiⁿcwiꞌñeeⁿcheⁿ tsꞌaⁿ na nndyontyjo̱ cantyja
na matsꞌaa, xeⁿ ticꞌoom na cwiljoya tsꞌoom nawiꞌ na matjoom
cantyja ꞌnaⁿya meiiⁿ cueeⁿꞌeⁿ, tsaⁿꞌñeeⁿ xocanda̱a̱ nntseijomñê
ñꞌeⁿndyo̱.
\v 28 Xeⁿ cwiindyoꞌ ꞌo ñeꞌcatsꞌaa wꞌaandye, ¿aa nchii
nncjaacjoojndyee, nntseitiuuya chiuuxjeⁿ nlcaⁿnaꞌ cha
ntyjii aa nleijndeii cwanti na maleiñꞌoom hasta na nnda̱a̱ꞌ
wꞌaaꞌñeeⁿ?
\v 29 Xeⁿ ticatsꞌaaⁿ na ljoꞌ, jnda̱ sꞌaaⁿ tsiaⁿtsjo̱ꞌ
ndoꞌ nljeiiⁿ na taticatquii nntsꞌaaⁿ, quia joꞌ chaꞌtso
nnꞌaⁿ na nntyꞌiaa na ljoꞌ, nnto̱ꞌna na nlaꞌjnaaⁿꞌna jom.
\v 30 Nluena: “Tsaⁿmꞌaaⁿꞌ to̱o̱ⁿꞌo̱ⁿ cwii tsꞌiaaⁿ sa̱a̱
cweꞌ tsꞌiaaⁿ taⁿꞌ. Tîtseicanda̱a̱ꞌñê.”
\v 31 Mati cwii rey na tseixmaⁿ qui meiⁿ sondaro, ¿aa
ntsꞌaacheⁿnaꞌ na nncjaacatjomñê cwiicheⁿ rey na nndyocatsꞌaa
tiaꞌ nacjoomꞌm na matseixmaⁿ ntquiuu meiⁿ sondaro? ¿Aa
chii nncjaacjoojñeeⁿ na nntseitiuuyaaⁿ, aa nnda̱a̱ nntsꞌaaⁿ?
\v 32 Ndoꞌ xeⁿ nntyꞌiaaⁿꞌaⁿ na tixocanda̱a̱ nntsꞌaaⁿ,
quia joꞌ nntseicwanoom ñꞌoom ñequio tsꞌaⁿ ꞌnaaⁿꞌaⁿ na
nntseityꞌooñê na cwitsaaⁿꞌ tiaꞌ, cwii na ndicwaⁿ tquia
ndyo tsaⁿꞌñeeⁿ.
\v 33 Joꞌ chii meiⁿcwiꞌñeeⁿcheⁿ ꞌo na ticaꞌndii chaꞌtso
na matseixmaⁿ nquii, xocanda̱a̱ nntseijomñê ñꞌeⁿndyo̱.
\s Tilꞌue tsjaaⁿꞌ xeⁿ na jnda̱ jluiꞌ na chjeⁿꞌnaꞌ
\r (Mt. 5:13; Mr. 9:50)
\p
\v 34 ’Jeeⁿ lꞌue tsjaaⁿꞌ, sa̱a̱ xeⁿ nluiꞌ na chjeⁿꞌnaꞌ,
¿ljoꞌ ñꞌeⁿ cwii nleichjeⁿꞌnndaꞌnaꞌ?
\v 35 Taxocwilꞌuenaꞌ, meiⁿ quio tyuaa, meiⁿ ñꞌeⁿ toꞌ.
Cweꞌ quiityeⁿꞌquieeꞌ nnꞌaⁿ joonaꞌ. Maluaaꞌ matseijomnaꞌ
ꞌo, mꞌaⁿꞌyoꞌ chaꞌcwijom tsjaaⁿꞌ na tilꞌue xeⁿ tyooteiꞌjndeiꞌyoꞌ
ntꞌomcheⁿ nnꞌaⁿ. ꞌÑeeⁿ juu na niom lueꞌ nꞌom luaꞌqui
na nndii, candiiya.
\c 15
\s Cantyja ꞌnaaⁿꞌ catsmaⁿ na tsuuñe
\r (Mt. 18:10-14)
\p
\v 1 Chaꞌtsondye nnꞌaⁿ na cwitoꞌñoom sꞌom cwentaaꞌ
gobiernom Roma ñequio nnꞌaⁿ na cwilaꞌtjo̱o̱ndye nnom Tyꞌo̱o̱tsꞌom
cantyja na nquiu nnꞌaⁿ fariseos, jlaꞌcandyooꞌndyena namꞌaaⁿ
Jesús na nndyena ñꞌoom na nntseineiiⁿ.
\v 2 Nnꞌaⁿ fariseos ñequio nnꞌaⁿ na cwitꞌmo̱o̱ⁿ ljeii
na tqueⁿ Moisés tyotioꞌñꞌoomna jom. Jluena:
\p —Tsaⁿmꞌaaⁿꞌ ya ñꞌoom jom ñꞌeⁿ nnꞌaⁿ na cwilaꞌtjo̱o̱ndye
nnom Tyꞌo̱o̱tsꞌom ndoꞌ macwaaⁿꞌaⁿ ñꞌeⁿndyena.
\p
\v 3 Quia joꞌ seineiiⁿ ñꞌoom na tjañoomꞌ nda̱a̱na, tsoom:
\p
\v 4 —Xeⁿ cwiindyoꞌ ꞌo mꞌaaⁿ cwii siaⁿnto canmaⁿ ntsmeiⁿꞌ
ndoꞌ xeⁿ nntsuuñe cwii jooyoꞌ, ¿aa nchii nꞌndiiyaaⁿ ñequieenꞌaaⁿ
nchooꞌ qui nchooꞌ ñjeeⁿ quiooꞌñeeⁿ yuu na cwicwaꞌyoꞌ
ndoꞌ nncjaacalꞌueeⁿ juu catsmaⁿ na tsuuñe hasta xjeⁿ
na nljeiiⁿcheⁿ?
\v 5 Xeⁿ jnda̱ ljeiiⁿ catsmaⁿꞌñeeⁿ, nleiꞌcaljoom juuyoꞌ
xtyoomꞌm ñequio na neiiⁿꞌeⁿ.
\v 6 Ndoꞌ quia na nncueⁿꞌeⁿ waⁿꞌaⁿ, nntseitjoom ncꞌiaaⁿꞌaⁿ
ñequio nnꞌaⁿ na mꞌaⁿ nndyooꞌ waⁿꞌaⁿ. Nntsoom nda̱a̱na:
“Cꞌo̱o̱ⁿya na neiiⁿya, ee catsmaⁿ tsma̱a̱ⁿꞌa na tsuuñe jnda̱
ljeinndaꞌa juuyoꞌ.”
\v 7 Luaa nntsjo̱o̱ nndyeꞌyoꞌ, maluaaꞌ na tꞌmaⁿti neiiⁿꞌ
Tyꞌo̱o̱tsꞌom na mꞌaaⁿ cañoomꞌluee cantyja ꞌnaaⁿꞌ cwii
tsꞌaⁿjnaⁿ na cwilcweꞌ tsꞌom, nchiiti ñequieenꞌaaⁿ nchooꞌ
nqui nchooꞌ ñjeeⁿ tsꞌaⁿ na mamachꞌee yuu na matyꞌiomyanaꞌ
na ticaⁿnaꞌ na nlcweꞌ tsꞌom.
\s Tsjo̱ꞌñjeeⁿ na tsuu
\p
\v 8 ’Oo calꞌuu na mꞌaaⁿ cwii yuscu na maleiñꞌoom qui
xjeⁿ sꞌom xuee, ndoꞌ xeⁿ nntsuuñê cwii joonaꞌ naquiiꞌ
wꞌaa, ¿aa nchii nntseicanaaⁿñê chom, ndoꞌ ya ya nlcaañe,
tcuutcuu nlꞌueeⁿ juunaꞌ hasta xjeⁿ na nljeiiⁿcheⁿ?
\v 9 Ndoꞌ xeⁿ jnda̱ ljeiiⁿ, nntseitjoom ncꞌiaaⁿꞌaⁿ ñequio
nnꞌaⁿ na mꞌaⁿ nndyooꞌ waⁿꞌaⁿ ndoꞌ nntsoom nda̱a̱na: “Cꞌo̱o̱ⁿya
na neiiⁿya, ee jnda̱ ljeiya tsjo̱ꞌñjeeⁿ na tsuu.”
\v 10 Luaa nntsjo̱o̱ nndyeꞌyoꞌ, maluaaꞌ jeeⁿ cwilaꞌneiiⁿꞌndye
ángeles cwentaaꞌ Tyꞌo̱o̱tsꞌom cantyja ꞌnaaⁿꞌ cwii tsꞌaⁿjnaⁿ
na cwilcweꞌ tsꞌom.
\s Seitꞌmaⁿ tsꞌom tsꞌaⁿ jnaaⁿ
\p
\v 11 Seineiⁿticheⁿ Jesús, tsoom:
\p —Tyomꞌaaⁿ cwii tsꞌaⁿ, tyomꞌaⁿ we ntseinaaⁿ na naⁿnom.
\v 12 Juu tsaⁿchee tsoom nnom tsotyeeⁿ: “Ta, quiaaꞌ
ꞌnaⁿꞌ na tseixmaⁿya na nncoꞌño̱ⁿ.” Quia joꞌ to̱ⁿꞌ tsotyeeⁿ
ꞌnaⁿ na niom, tquiaa nnoom.
\v 13 Tyoowijndye xuee na tuii na ljoꞌ, seitjoom chaꞌtso
ꞌnaaⁿꞌaⁿ, tjaaⁿ tquia cwiicheⁿ ndyuaa. Joꞌ joꞌ seico̱o̱ⁿ
chaꞌtso ꞌnaaⁿꞌaⁿ cweꞌ luaaꞌ.
\v 14 Jnda̱ na ndyueñꞌeⁿ seicatsoom, seijomnaꞌ jndyo
cwii jndoꞌ tꞌmaⁿ tyuaaꞌñeeⁿ. Jnaⁿnaꞌ na tcoꞌwiꞌnaꞌ jom
na tjaaꞌnaⁿ ljoꞌ cwii ya nleilꞌueeꞌñê.
\v 15 Quia joꞌ tjaaⁿ, tjaquieeꞌtoom na nntsꞌaaⁿ tsꞌiaaⁿ
moso ꞌnaaⁿꞌ cwii tsꞌaⁿ ndyuaaꞌñeeⁿ. Jñom tsaⁿꞌñeeⁿ jom
na nnteixꞌeeⁿ calcu jo jnda̱a̱.
\v 16 Jeeⁿ ñeꞌcwaaⁿꞌaⁿ meiiⁿ cweꞌ nlcwa jnda̱a̱ na cwicwaꞌ
calcu. Sa̱a̱ meiⁿcwii tjaa ꞌñeeⁿ tquiaa ljoꞌ nlcwaaⁿꞌaⁿ.
\v 17 Quia joꞌ tjañjoomꞌ tsꞌoom, seitioom: “Jndye moso
mꞌaⁿ waaꞌ tsotya̱, hasta maꞌndiinaꞌ nantquie na cwicwaꞌna.
Ndoꞌ ja ñjaaⁿ mꞌaaⁿya, mañeꞌcꞌio̱ya na ñeꞌjndo̱ꞌa.
\v 18 Jeꞌ yuuꞌ nluiiꞌa ljoo, nncjo̱lcwa̱ꞌnndaꞌa mꞌaaⁿ
tsotya̱ya, ndoꞌ nntsjo̱o̱ nnoom: Ta, jnda̱ seitjo̱o̱ndyo̱ nnom
Tyꞌo̱o̱tsꞌom ndoꞌ njomꞌ ꞌu.
\v 19 Tacatseixmaⁿya na nntsuꞌ na jndaꞌ ja. Catsaꞌ
cweꞌ chaꞌna cwii mosoꞌ ja.”
\v 20 Quia joꞌ mana tjalcweeⁿꞌeⁿ na mꞌaaⁿ tsotyeeⁿ.
\p ’Tquia ndicwaⁿ wjaanoom, ljeii tsotyeeⁿ jom. Tioo na
jeeⁿ jnda ntyjii ñꞌeⁿñê. Jleinom, tjacatjomñe jom. Taxcweeñe
ndoꞌ tꞌuu ntsmaaⁿꞌaⁿ.
\v 21 Quia joꞌ tso jnaaⁿ nnoom: “Ta, jnda̱ seitjo̱o̱ndyo̱
nnom Tyꞌo̱o̱tsꞌom ndoꞌ njomꞌ ꞌu. Tacatseixmaⁿya na nntsuꞌ
na jndaꞌ ja.”
\v 22 Jnda̱ tquiena na waa wꞌaa, tso tsotyeeⁿ nda̱a̱ mosooꞌ:
“Cwa queⁿndyoꞌ quiaꞌyoꞌ liaa na yati, ndoꞌ calaꞌcweꞌyoꞌ
joonaꞌ jom. Ndoꞌ catjaaꞌndyoꞌ tseiꞌxꞌii tsꞌo̱o̱ⁿ calaꞌñjomꞌyoꞌ
lcoom jom.
\v 23 Ndoꞌ mati tsaacꞌomꞌyoꞌ quiooꞌjndyo chjoo na tꞌmeiiⁿñe.
Calaꞌcueꞌyoꞌ juuyoꞌ. Nlcwaaꞌa ndoꞌ nlꞌaaya xuee.
\v 24 Ee tiꞌjndaaya luaa, chaꞌcwijom jnda̱ tueeⁿꞌeⁿ ndoꞌ
wandoꞌnnaaⁿꞌaⁿ, tsuuñê ndoꞌ teijndaaꞌñennaaⁿꞌaⁿ.” Quia
joꞌ to̱ꞌna na tyolaꞌtꞌmaaⁿꞌndyena.
\p
\v 25 ’Sa̱a̱ jnaaⁿ tsaⁿtquiee, ticꞌoomñe, jnda̱a̱ tja. Quia
na jnda̱ tyjeeꞌ ndyowindyooꞌ na waa wꞌaana, jndii na cwitjo̱ꞌ
ndoꞌ camꞌaaⁿ jnoom.
\v 26 Tcwaaⁿ cwii mosoona, taxꞌeeⁿ ꞌndyoo ljoꞌ cwiluii.
\v 27 Tꞌo̱ tsaⁿꞌñeeⁿ nnoom: “Tiꞌtyꞌiuꞌ jnda̱ tyjeeⁿꞌeⁿ
joꞌ na seicueeꞌ tsotyeꞌ quiooꞌjndyo chjoo na tꞌmeiiⁿñe
ee ya tyjeeⁿꞌeⁿ, tiweeⁿꞌeⁿ.”
\v 28 Sa̱a̱ tsaⁿꞌñeeⁿ seiwꞌeeⁿ, meiⁿ quiiꞌ wꞌaa tiꞌcjaaqueⁿꞌeⁿ.
Joꞌ chii jluiꞌ tsotyeeⁿ ndoꞌ sꞌaa tyꞌoo nnoom na cjaaqueⁿꞌeⁿ.
\v 29 Sa̱a̱ jom tꞌo̱o̱ⁿ nnom tsotyeeⁿ, tsoom: “Queⁿꞌ cwenta,
teijndye ndyu mandiꞌntjo̱ⁿya njomꞌ meiⁿ tyootseiquieꞌ
tsꞌo̱o̱ⁿya yuu na matsa̱ꞌntjomꞌ ja. Sa̱a̱ meiⁿcwii ndiiꞌ
tyooñequiaaꞌ meiiⁿ cweꞌ canchꞌioo ndyua na nntseicua̱ꞌa
na nncꞌo̱o̱ⁿya na neiⁿya ñequio ncꞌiaya.
\v 30 Sa̱a̱ jeꞌ na tyjeeꞌ tiꞌjndaꞌ luaaꞌ na tjatseico̱o̱ⁿ
ꞌnaⁿꞌ ñequio lculjaaꞌ, jndaꞌjom quioꞌjndyo chjoo na tꞌmeiiⁿñe
jnda̱ seicueꞌ cwentaaⁿꞌaⁿ.”
\v 31 Ndoꞌ tꞌo̱ tsotyeeⁿ nnoom, tso: “ꞌU jndaaya, maxjeⁿ
mꞌaaⁿꞌ ñꞌeⁿndyo̱ ndoꞌ chaꞌtso ꞌnaⁿya ꞌu ꞌnaⁿꞌ.
\v 32 Sa̱a̱ matyꞌiomnaꞌ na calꞌaaya xuee ndoꞌ cꞌo̱o̱ⁿya
na neiiⁿya ee tiꞌtyꞌiuꞌ luaaꞌ chaꞌcwijom jnda̱ tueeⁿꞌeⁿ
ndoꞌ wandoꞌnnaaⁿꞌaⁿ, jnda̱ tsuuñê sa̱a̱ teijndaaꞌñennaaⁿꞌaⁿ.”
\c 16
\s Mosotquiee na seitjo̱o̱ñe
\p
\v 1 Mati seineiⁿ Jesús nda̱a̱ nnꞌaⁿ na cwilaꞌjomndye
ñꞌeⁿñê, tsoom:
\p —Tyomꞌaaⁿ cwii tsaⁿtya ndoꞌ tꞌoom cwii mosotquiee
ꞌnaaⁿꞌaⁿ. Jlaꞌcandii nnꞌaⁿ jom na cweꞌ matseicatsuuto
tsaⁿꞌñeeⁿ ꞌnaaⁿꞌaⁿ.
\v 2 Quia joꞌ tqueeⁿꞌñê juu, tsoom nnom: “¿Chiuu waayuu
ñꞌoom na mandii cantyja ꞌnaⁿꞌ? Quiaaꞌ cwenta tsꞌiaaⁿ
na macheꞌ ee maꞌndiinaꞌ ꞌu na mꞌaaⁿꞌ mosotquiee.”
\v 3 Quia joꞌ seitiuu mosotquiee naquiiꞌ tsꞌoom: “¿Chiuu
nntsꞌaayo̱ na cwii nncwantjo̱ⁿ? Ee patrom ꞌnaⁿya macwjeeⁿꞌeⁿ
ja na mꞌaaⁿya mosotquiee. Ee tijndo̱ na nntsꞌaa tsꞌiaaⁿ
jnda̱a̱ ndoꞌ jnaaⁿꞌa na cweꞌ nda̱a̱ nnꞌaⁿ nlcaaⁿꞌa ljoꞌ
na macaⁿnaꞌ ja.
\v 4 Mantyjii chiuu nntsꞌaa cha nntoꞌñoom nnꞌaⁿ ja
lꞌaana xeⁿ jnda̱ ꞌndiinaꞌ ja na mosotquiee.”
\v 5 Quia joꞌ tqueeⁿꞌñê cwii ndoꞌ cwii nnꞌaⁿ na choꞌjnaⁿ
nnom patrom ꞌnaaⁿꞌaⁿ. Taxꞌeeⁿ nnom tsꞌaⁿ najndyee: “¿Cwanti
tꞌmaaⁿꞌ chujnaⁿꞌ nnom patrom ꞌnaⁿya?”
\v 6 Tꞌo̱ tsaⁿꞌñeeⁿ nnoom, tso: “Ja cho̱jnaⁿ cwii siaⁿnto
ncjo seitye.” Ndoꞌ tsoom nnom: “Luaa coꞌñomꞌ tsom na
teiljeii cwanti chujnaⁿꞌ. Queⁿndyuꞌ, cajmaⁿꞌ, catseiljeiꞌxcoꞌ
na ñeꞌwenꞌaaⁿ nchooꞌ qui ncjo chujnaⁿꞌ.”
\v 7 Jnda̱ joꞌ taxꞌeeⁿ nnom cwiicheⁿ, tsoom: “Ndoꞌ ꞌu
jeꞌ, ¿cwanti chujnaⁿꞌ?” Tꞌo̱ tsaⁿꞌñeeⁿ nnoom: “Ja cho̱jnaⁿ
cwii siaⁿnto xuu lqueeⁿ trigo.” Quia joꞌ tsoom nnom:
“Luaa coꞌñomꞌ tsom na chuunaꞌ cwanti chujnaⁿꞌ. Catseiljeiꞌxcoꞌ
na ñeꞌñequieenꞌaaⁿ xuu lqueeⁿ trigo chujnaⁿꞌ.”
\v 8 Ndoꞌ tjaweeꞌ tsꞌom tsaⁿtya na luaaꞌ sꞌaa moso
tiaaꞌñeeⁿ, ee na jndo̱ꞌ tsꞌoom tsꞌiaaⁿ na sꞌaaⁿ. Ee nnꞌaⁿ
na mꞌaⁿ cantyja ꞌnaaⁿꞌ tsjoomnancuewaa, jndo̱ꞌti nꞌomna
quiiꞌntaaⁿ ncꞌiaana, nchiiti nnꞌaⁿ na laꞌxmaⁿ cantyja
ꞌnaaⁿꞌ naxuee.
\p
\v 9 ’Candyeꞌyoꞌ ntsjo̱o̱, cwilꞌueeꞌndyoꞌ ꞌnaⁿꞌyoꞌ na
niom tsjoomnancue na quio nlaꞌjndyeendyoꞌ nnꞌaⁿ na nljoya
ñꞌoom ñꞌendyoꞌ. Quia joꞌ quia na nntycwii ꞌnaⁿꞌyoꞌ joꞌ,
mꞌaⁿ ꞌñeeⁿ nntoꞌñoom ꞌo jo nandye cañoomꞌluee.
\p
\v 10 ’Tsꞌaⁿ na ya matseicanda̱ ñꞌoom na titꞌmaⁿ, mati
ntseicana̱a̱ⁿ ñꞌoom na tꞌmaⁿ. Ndoꞌ tsꞌaⁿ na titseicanda̱
meiiⁿ ñꞌoom na tiꞌtꞌmaⁿ tseixmaⁿnaꞌ, majndeiiticheⁿ tiꞌxotseicana̱a̱ⁿ
ñꞌoom na tꞌmaⁿ.
\v 11 Sa̱a̱ xeⁿ ꞌo ticalacanda̱ꞌyoꞌ ñequio ꞌnaⁿꞌyoꞌ na
waa tsjoomnancuejnaⁿwaa, tjaa ꞌñeeⁿ juu nñequiaa na nntoꞌñoomꞌyo
ꞌnaⁿ na mayuuꞌcheⁿ na jnda matseixmaⁿ.
\v 12 Ndoꞌ xeⁿ ꞌo tisꞌa cwenta cwilꞌaꞌyoꞌ ñequio ꞌnaⁿ
na nchii ꞌnaⁿꞌyoꞌ joonaꞌ, meiⁿ tjaa ꞌñeeⁿ juu na nñequiaa
naya lueeꞌyoꞌ na nlaꞌxmaⁿnaꞌ cwentaꞌyoꞌ.
\p
\v 13 ’Tjaaꞌnaⁿ moso na nda̱a̱ nndiꞌntjom nnom we patrom.
Ee nncꞌoom na ticueeꞌ tsꞌoom cwii, ndoꞌ cwiicheⁿ nncjaaweeꞌ
tsꞌoom. Oo na nncjaañꞌoomñê ñꞌeⁿ cwii, sa̱a̱ cwiicheⁿ nntseijnaaⁿꞌaⁿ.
ꞌO xocanda̱a̱ nndyeꞌntjomꞌyoꞌ nnom Tyꞌo̱o̱tsꞌom ndoꞌ mati
nda̱a̱ sꞌom.
\p
\v 14 Nnꞌaⁿ fariseos na mꞌaⁿ joꞌ joꞌ, tyondyena chaꞌtso
ñꞌoommeiⁿꞌ na seineiⁿ Jesús. Ndoꞌ tyolaꞌjnaaⁿꞌna jom,
ee jeeⁿ cwilaꞌcandyaꞌ nꞌomna sꞌom.
\v 15 Sa̱a̱ tsoom nda̱a̱na:
\p —ꞌO cwitjeiꞌyandyoꞌ cheⁿncjoꞌyoꞌ jo nda̱a̱ nnꞌaⁿ sa̱a̱
Tyꞌo̱o̱tsꞌom wajnaⁿꞌaⁿ naquiiꞌ nꞌomꞌyoꞌ. Chaꞌtso nnom
na jeeⁿ neiⁿncooꞌ nquiu nnꞌaⁿ na cwilaꞌtꞌmaaⁿꞌndyena,
Tyꞌo̱o̱tsꞌom jnoomꞌm nmeiⁿꞌ.
\s Xocantycwii ñꞌoomꞌ Tyꞌo̱o̱tsꞌom
\p
\v 16 ’Tyolaꞌneiⁿ nnꞌaⁿ ñꞌoomꞌ Tyꞌo̱o̱tsꞌom na tqueⁿ
Moisés, ñequio ñꞌoom ndyuee profetas hasta quia na tyjeeꞌ
Juan. Quia ljoꞌcheⁿ jnaⁿnaꞌ na cwiwineiⁿ ñꞌoom cantyja
ꞌnaaⁿꞌ na matsa̱ꞌntjom Tyꞌo̱o̱tsꞌom nnꞌaⁿ. Ndoꞌ jeꞌ jeꞌ
jnda̱ tueꞌntyjo̱ xjeⁿ na ticwii cwii tsꞌaⁿ matseijndeii
cha nnda̱a̱ nncjaaquieeꞌñe cantyja ꞌnaaⁿꞌaⁿ.
\p
\v 17 ’Tijndeiꞌtinaꞌ na nntsuu tsjo̱ꞌluee ñequio tsjoomnancue,
nchiiti na titseicanda̱a̱ꞌñenaꞌ meiiⁿ ñeꞌcwii ljeii cachjoo
na quio teiljeii ñꞌoomꞌ Tyꞌo̱o̱tsꞌom na matsa̱ꞌntjomnaꞌ.
\s Ticatsonaꞌ na nntyuiiꞌ ljeii cantyja na toco tsꞌaⁿ
\r (Mt. 19:1-12; Mr. 10:1-12)
\p
\v 18 ’Meiⁿꞌñeeⁿcheⁿ tsꞌaⁿ na nntseityuiiꞌ ljeii ꞌnaaⁿꞌ
ñꞌeⁿ scuuꞌ ndoꞌ nncoco ñꞌeⁿ cwiicheⁿ yuscu, tsaⁿꞌñeeⁿ
machꞌeenaꞌ na cweꞌ mꞌaaⁿyaaⁿ ñꞌeⁿ yuscuꞌñeeⁿ. Ndoꞌ mati
meiⁿꞌñeeⁿcheⁿ tsꞌaⁿ na nncoco ñꞌeⁿ yuscu na jnda̱ tyuiiꞌ
ljeii ꞌnaaⁿꞌ ñꞌeⁿ saaꞌ, mati tsaⁿꞌñeeⁿ machꞌeenaꞌ na
cweꞌ mꞌaaⁿyaaⁿ ñꞌeⁿ yuscuꞌñeeⁿ.
\s Tsaⁿtya ñequio tsaⁿjñeeⁿꞌ Lázaro
\p
\v 19 ’Tyomꞌaaⁿ cwii tsaⁿtya na ñequiiꞌcheⁿ tyocweⁿ
liaa na jeeⁿ ya ndoꞌ jndanaꞌ na tuiinaꞌ ñꞌeⁿ tsaⁿ lino.
Ndoꞌ ꞌio ndii ꞌio tyocwaaⁿꞌaⁿ nantquie na yaticheⁿ.
\v 20 Jo ꞌndyootsꞌa tiom waaꞌ tsaⁿtyaꞌñeeⁿ tyowacatyeeⁿ
cwii tsaⁿjñeeⁿꞌ na jndyu Lázaro. Chaꞌwaañê chom ntyjeꞌ.
\v 21 Tyocantyjaaꞌ tsꞌoom na nlcwaaⁿꞌaⁿ meiiⁿ cweꞌ
na cajnda̱a̱ na cwiquiaa nacjeeꞌ meiⁿsa ꞌnaaⁿꞌ tsaⁿtya.
Ndoꞌ calueꞌ tyonquiocatyueendyeyoꞌ ntyjeꞌ na chom.
\v 22 Tueꞌntyjo̱ xuee na tueꞌ tsaⁿjñeeⁿꞌ, ndoꞌ tyꞌeñꞌom
ángeles añmaaⁿꞌaⁿ paraíso na mꞌaaⁿ Abraham. Mati tueꞌ
tsaⁿtya ndoꞌ tjacantyꞌiuuꞌñê.
\v 23 Tyomꞌaaⁿñê yuu na ñjomndye lꞌoo. Jlunda̱a̱ñê, ntyꞌiaaꞌtquiaaⁿ
na mꞌaaⁿ Lázaro nacañoomꞌ Abraham.
\v 24 Quia joꞌ seixuaⁿ, tsoom: “Tsotya̱ya, Abraham, cꞌoomꞌ
na wiꞌ tsꞌomꞌ ja. Cajñomꞌ Lázaro na canchjeeñê nomtsꞌo̱o̱ⁿ
naquiiꞌ ndaatioo cha nntseicanaⁿꞌaⁿ tsaya. Ee jeeⁿ tꞌmaⁿ
wiꞌ matjo̱ⁿya naquiiꞌ chomwaa.”
\v 25 Sa̱a̱ tso Abraham nnoom: “Jndaaya, cjaañjoomꞌ tsꞌomꞌ
chaꞌtso na ya na ñetoꞌñomꞌ xjeⁿ na ñetandoꞌ, ndoꞌ Lázaro
wiꞌ ñetjoom. Sa̱a̱ jeꞌ jeꞌ jom ljoo mawajñeeⁿ ndoꞌ ꞌu
jeꞌ, wiꞌ matjomꞌ.
\v 26 Ndoꞌ nchii macanda̱ cweꞌ joꞌ. Quiiꞌntaaⁿ jâ ñꞌeⁿndyoꞌ
ꞌo waa cwii tsueꞌtsjoom na tjaa yuu cwintycwii na njoom,
cha ꞌñeeⁿ jâ na ñeꞌcꞌoo na mꞌaⁿꞌ ꞌo, xocanda̱a̱ nncwinom.
Ndoꞌ meiⁿ nnꞌaⁿ namꞌaⁿ yuu joꞌ xocanda̱a̱ nncwinom ntyjawaa.”
\v 27 Quia joꞌ matso tsaⁿtya: “Ta, matsꞌaa tyꞌoo njomꞌ,
cwa cajñomꞌ jom waaꞌ tsotya̱,
\v 28 ee joꞌ joꞌ mꞌaⁿ ꞌom tiꞌntyjo̱. Cjaanquiaaⁿ ñꞌoom
nda̱a̱na cha ticandyochuunaꞌ joona ljooñe yuu na jeeⁿ
wiꞌ.”
\v 29 Sa̱a̱ tso Abraham nnoom: “Joona macwileiꞌñꞌomna
ñꞌoom na tyoñequiaa Moisés ñequio profetas. Ñꞌoommeiⁿꞌ
candyena.”
\v 30 Sa̱a̱ jom tsoom nnom Abraham: “Tiyuuꞌ ta, xeⁿ cwii
joo nnꞌaⁿ na jnda̱ tja̱ wjaa na mꞌaⁿna, maxjeⁿ nlcweꞌ nꞌomna.”
\v 31 Ndoꞌ tꞌo̱ Abraham nnoom: “Xeⁿ tiñeꞌcandyena ñꞌoom
na tyoñequiaa Moisés ñequio profetas, mati xocandyena
ñꞌoom ꞌndyoo cwii tsꞌaⁿ meiiⁿ na nncwandoꞌnndaꞌ na jnda̱
tueꞌ.”
\c 17
\s Waa na teincuuꞌ na nntseiquioo jnaⁿ tsꞌaⁿ
\r (Mt. 18:6-7, 21-22; Mr. 9:42)
\p
\v 1 Tso Jesús nda̱a̱ nnꞌaⁿ na cwilaꞌjomndye ñꞌoomꞌm:
\p —Tijoom jaawintyjeeꞌnaꞌ na ñeꞌcatseiquiaanaꞌ nnꞌaⁿ
na calꞌana jnaⁿ, sa̱a̱ nntꞌuiiwiꞌnaꞌ tsꞌaⁿ na jnaaⁿꞌ juu
nncjaachuunaꞌ nnꞌaⁿ na mati nlꞌana jnaⁿ.
\v 2 Yati xeⁿ cwityeⁿ cwii tsjo̱ꞌsuu xtyoꞌ tsaⁿꞌñeeⁿ
ndoꞌ catueeꞌ nnꞌaⁿ jom tsꞌom ndaaluee nchiiti na nntseiquioonaꞌ
cwii joo nnꞌaⁿ na tyoowijnda̱ya cantyja na cwilaꞌyuꞌ.
\v 3 Queⁿꞌyoꞌ cwenta cantyja ꞌnaⁿꞌyoꞌ.
\p ’Xeⁿ cwii nnꞌaⁿꞌ na matseiyuꞌ matseitjo̱o̱ñê njomꞌ, cwaⁿꞌyaꞌ
jom. Ndoꞌ xeⁿ cwilcweꞌ tsꞌoom, catseitꞌmaⁿ tsꞌomꞌ jom.
\v 4 Ndoꞌ meiiⁿ matseitjo̱o̱ñê njomꞌ ntquieeꞌ ndiiꞌ na
cwii xuee, ndoꞌ cwii cwii ndiiꞌ nncjaacatsoom njomꞌ:
“Catseitꞌmaⁿ tsꞌomꞌ ja, cwilcweꞌ tsꞌo̱o̱ⁿ”, maxjeⁿ ñequiiꞌcheⁿ
catseitꞌmaⁿ tsꞌomꞌ jom.
\s Na matseiyuꞌya tsꞌom tsꞌaⁿ, tꞌmaⁿ najndeii matseixmaⁿnaꞌ
\p
\v 5 Apóstoles jluena nnom Ta Jesús:
\p —Quiaaꞌ na tꞌmaⁿti nlayuꞌya nꞌo̱o̱ⁿya.
\p
\v 6 Tsoom nda̱a̱na:
\p —Meiiⁿ na jeeⁿ cachjoo cwilayuꞌya nꞌomꞌyoꞌ cweꞌ chaꞌna
cachjoo cwii tsꞌom lqueeⁿ mostaza, nnda̱a̱ nnduꞌyoꞌ nnom
tsꞌoom sicómorowaaꞌ: “Catyendyuꞌ ndoꞌ coꞌnaꞌ ꞌu tsꞌom
ndaaluee.” Ndoꞌ maxjeⁿ nntseicanda̱naꞌ ñꞌomndyueꞌyoꞌ.
\s Tsꞌaⁿ na mandiꞌntjom macaⁿnaꞌ na catseicana̱a̱ⁿ
\p
\v 7 ’Calꞌuu cwiindyoꞌ ꞌo mꞌaaⁿ mosooꞌ na matseindyaa
oo na machꞌee cwenta quiooꞌ jo jnda̱a̱, ndoꞌ quia jnda̱
tyjeeꞌ tsaⁿꞌñeeⁿ na jnaⁿ jnda̱a̱, ¿aa mantyja nntsuꞌ nnom:
“Cwinoomꞌ luaa, cajmaⁿꞌ na nlcwaꞌ”?
\v 8 ¿Aa nchii najndyee nntsuꞌ nnoom?: “Cwa catseijndaaꞌndyuꞌ
jeꞌ, catseiñꞌoomꞌndyuꞌ na nlcwaaꞌa. Xeⁿ jnda̱ tcwaaꞌa
ndoꞌ jnda̱ tꞌua, quia ljoꞌcheⁿ nlcwaꞌ ndoꞌ nncꞌuaꞌ.”
\v 9 ¿Aa nntsꞌaacheⁿnaꞌ na nñequiaaꞌ na quianlꞌuaaꞌ
mosoꞌ ncꞌe na seicana̱a̱ⁿ ñꞌoom na sa̱ꞌntjomꞌ jom? Matseitiuu
xocatsaꞌ na ljoꞌ.
\v 10 Mati ꞌo, quia na jnda̱ lꞌaꞌyoꞌ chaꞌtso na matsa̱ꞌntjomnaꞌ
na calꞌaꞌyoꞌ, quia joꞌ canduꞌyoꞌ: “Jâ cwiluiindyô̱ moso
na tjaa yuu lꞌuendye. Ee cweꞌ tomti na laxmaaⁿyâ na
calꞌaayâ jnda̱ ñelꞌaayâ.”
\s Seinꞌmaⁿ Jesús qui tsꞌaⁿ na chuu tycu lepra
\p
\v 11 Quia joꞌ tjatjati Jesús na mawjaⁿ Jerusalén, teinoom
tyencooꞌ tsꞌo̱ndaa Samaria ñequio tsꞌo̱ndaa Galilea.
\v 12 Chaꞌna tjaqueⁿꞌeⁿ cwii tsjoom chjoo, jluiꞌnom
qui nnꞌaⁿ na cho tycu lepra, tquia tyꞌemeiꞌntyjeeꞌna.
\v 13 Jndeii jlaꞌxuaana, jluena:
\p —ꞌU Jesús na maꞌmo̱o̱ⁿꞌ ñꞌoomꞌ Tyꞌo̱o̱tsꞌom nda̱a̱ nnꞌaⁿ,
cꞌoomꞌ na wiꞌ tsꞌomꞌ jâ.
\p
\v 14 Quia na ntyꞌiaaꞌ Jesús joona, tsoom nda̱a̱na:
\p —Catsalaꞌcaꞌmo̱ⁿndyoꞌ nda̱a̱ ntyee.
\p Ndoꞌ yocheⁿ na cwiꞌoona, jliuna cwa jnda̱ ljuuꞌndyena
tycuꞌñeeⁿ.
\v 15 Ndoꞌ cwii tsaⁿꞌñeeⁿ, quia na ljeiiⁿ na jnda̱ nꞌmaaⁿ,
tjalcweeⁿꞌeⁿ, cꞌuaa ꞌñom na matseitꞌmaaⁿꞌñe Tyꞌo̱o̱tsꞌom.
\v 16 Tcoomꞌm xtyeeⁿ jo nnom Jesús, tquiaaⁿ na quianlꞌuaaꞌ.
Tsꞌaⁿ samaritano tsaⁿꞌñeeⁿ.
\v 17 Quia joꞌ tso Jesús:
\p —¿Aa nchii quindye nnꞌaⁿ na ljuuꞌndye? Ndoꞌ ntꞌomcheⁿ
ñjeeⁿ jeꞌ ¿yuu mꞌaⁿ?
\v 18 Macanda̱ juu tsaⁿmꞌaaⁿ na nchii tsꞌaⁿ judío, jndyotseitꞌmaaⁿꞌñê
Tyꞌo̱o̱tsꞌom.
\p
\v 19 Quia joꞌ tso Jesús nnom:
\p —Quicantyjaꞌ, cjaꞌtoꞌ. Ncꞌe na matseiꞌyuꞌya tsꞌomꞌ
ñꞌeⁿndyo̱ jnda̱ nꞌmaⁿꞌ.
\s Luaa waa na nncwjeeꞌcañoom na matsa̱ꞌntjom Tyꞌo̱o̱tsꞌom
\r (Mt. 24:23-28, 36-41)
\p
\v 20 Tyotaꞌxꞌee nnꞌaⁿ fariseos nnom Jesús cwaaⁿ nncwjeeꞌcañoom
juu na matsa̱ꞌntjom Tyꞌo̱o̱tsꞌom. Tꞌo̱o̱ⁿ nda̱a̱na, tsoom:
\p —Xocalaꞌno̱ⁿꞌyoꞌ aa jnda̱ tueꞌntyjo̱ juunaꞌ cweꞌ cwii
ꞌnaaⁿ na nleitquiooꞌ.
\v 21 Tjaa ꞌñeeⁿ nnda̱a̱ nntso: “Luaaꞌ mꞌaaⁿ”, oo “Laꞌñeeⁿ
mꞌaaⁿ na matsa̱ꞌntjoom”, ee jnda̱ mamatsa̱ꞌntjom Tyꞌo̱o̱tsꞌom
naquiiꞌ nꞌomꞌyoꞌ.
\p
\v 22 Tsoom nda̱a̱ nnꞌaⁿ na cwilaꞌjomndye ñꞌoomꞌm:
\p —Manncueꞌntyjo̱ xuee na nntseiqueeⁿnaꞌ nꞌomꞌyoꞌ na
ñeꞌcantyꞌiaꞌnndaꞌyoꞌ ja na cwiluiindyo̱ nquii na jnaⁿ
cañoomꞌluee, sa̱a̱ taxocantyꞌiaꞌyoꞌ ja.
\v 23 Nluena nda̱a̱ꞌyoꞌ: “Luaaꞌ jom”, oo “Luaa.” Sa̱a̱ tintsantyjaꞌyoꞌ.
Meiⁿ tintsantyjo̱ꞌyoꞌ.
\v 24 Ee chaꞌxjeⁿ na macoꞌ tsueechom matseixueenaꞌ
cwii ntyjaaꞌ tsjo̱ꞌluee xjeⁿ cwiicheⁿ ntyjaaꞌnaꞌ, maluaaꞌ
nntseijomnaꞌ quia na nndyo̱o̱nndaꞌa na cwiluiindyo̱ tsꞌaⁿ
na jnaⁿ cañoomꞌluee.
\v 25 Sa̱a̱ najndyee macaⁿnaꞌ na tꞌmaⁿ nawiꞌ catjo̱ⁿ ndoꞌ
mati calꞌa nnꞌaⁿ na mꞌaⁿ jeꞌ na ticueeꞌ nꞌomna ja.
\v 26 Chaꞌxjeⁿ na tyolꞌa nnꞌaⁿ xjeⁿ na tyomꞌaaⁿ Noé,
maluaaꞌ nntseijomnaꞌ nlꞌa nnꞌaⁿ xjeⁿ na manndyo̱o̱nndaꞌa
na cwiluiindyo̱ tsꞌaⁿ na jnaⁿ cañoomꞌluee.
\v 27 Ee quia ljoꞌcheⁿ tyocwaꞌna, tyowena. Tyoꞌuncona,
tyoñequiana ndana na nncꞌunco hasta xuee quia na tuo̱
Noé tsꞌom wꞌaandaa. Quia joꞌ jnaⁿnaꞌ na tuaꞌntyꞌa, tja̱
chaꞌtsondye naⁿꞌñeeⁿ.
\v 28 Ndoꞌ majoꞌti tuii quia na tyomꞌaaⁿ Lot, tyocwaꞌna,
tyowena. Tyolaꞌjndana, tyonda̱a̱na. Tyonomna ntjom, tyolꞌana
lꞌaa.
\v 29 Sa̱a̱ juu xuee na tjeiꞌ Tyꞌo̱o̱tsꞌom Lot tsjoom Sodoma,
tuaꞌ ndaaluaaꞌ chom ñequio ljo̱ꞌ sufra̱ na jnaⁿnaꞌ tsjo̱ꞌluee.
Ndoꞌ seicwjeenaꞌ chaꞌtso nnꞌaⁿ tsjoomꞌ ñeeⁿ.
\v 30 Maluaaꞌ nntsꞌaanaꞌ xuee na nleitquiooꞌndyo̱ ja
na cwiluiindyo̱ tsꞌaⁿ na jnaⁿ cañoomꞌluee.
\p
\v 31 ’Majuu xueeꞌñeeⁿ, tsꞌaⁿ na mꞌaaⁿ chꞌeⁿ, tintseicandyaꞌ
tsꞌoom ꞌnaaⁿꞌaⁿ na nncjaaqueⁿꞌeⁿ naquii wꞌaa na nncwjeeⁿꞌeⁿ
joonaꞌ. Ndoꞌ majoꞌti tsꞌaⁿ na mꞌaaⁿ jo jnda̱a̱ tindyolcweeⁿꞌeⁿ
na nndyochoom ꞌnaaⁿꞌaⁿ.
\v 32 Cjaañjoomꞌ nꞌomꞌyoꞌ cantyja ꞌnaaⁿꞌ scuuꞌ Lot.
\v 33 Meiⁿcwiꞌñeeⁿcheⁿ tsꞌaⁿ na ñeꞌcwjiꞌnꞌmaaⁿñe cheⁿnquii,
majoꞌto joꞌ nntsuuñe. Sa̱a̱ meiⁿnquia tsꞌaⁿ na mañequiaañe
na catjom ljoꞌ na nntjom, tsaⁿꞌñeeⁿ nluiꞌnꞌmaaⁿñê.
\p
\v 34 ’Candyeꞌyoꞌ nntsjo̱o̱, juu teijaaⁿꞌñeeⁿ quia na
nndyo̱o̱nndaꞌa, we nnꞌaⁿ maⁿꞌ cjooꞌ jnduu, cwii tsaⁿꞌñeeⁿ
wjaañꞌoomnaꞌ jom na mꞌaaⁿya, ndoꞌ cwiicheⁿ maꞌndiinaꞌ.
\v 35 We yolcu ñeꞌnaaⁿꞌ cwitua, cwii tsaⁿꞌñeeⁿ wjaañꞌoomnaꞌ
jom na mꞌaaⁿya, ndoꞌ cwiicheⁿ maꞌndiinaꞌ.
\v 36 We nnꞌaⁿ mꞌaⁿ jo jnda̱a̱ na cwilꞌa tsꞌiaaⁿ, cwii
tsaⁿꞌñeeⁿ wjaañꞌoomnaꞌ jom na mꞌaaⁿya, ndoꞌ cwiicheⁿ
maꞌndiinaꞌ.
\p
\v 37 Quia joꞌ nnꞌaⁿ na cwilaꞌjomndye ñꞌeⁿñê, taꞌxꞌeena
nnoom, jluena:
\p —¿Yuu cwii jom joꞌ, Ta?
\p Tꞌo̱o̱ⁿ ndyueena cwii ñꞌoom na tjañoomꞌ na maꞌmo̱ⁿnaꞌ
na maxjeⁿ nntuꞌxeⁿndye naⁿꞌñeeⁿ. Tsoom:
\p —Yuu na meindyuaa ꞌnaⁿ to̱ꞌ, joꞌ joꞌ nntjomndye cantꞌeiⁿ.
\c 18
\s Yuscu na jnda̱ ljoñe ndoꞌ jwe
\p
\v 1 Mati seineiⁿ Jesús cwiicheⁿ ñꞌoom na tjañoomꞌ.
Maꞌmo̱ⁿnaꞌ na ñeꞌquiiꞌcheⁿ calaꞌneiⁿ nnꞌaⁿ nnom Tyꞌo̱o̱tsꞌom,
tincwintqueeⁿna.
\v 2 Tsoom nda̱a̱na:
\p —Tyomꞌaaⁿ cwii jwe cwii tsjoom. Juu tsaⁿꞌñeeⁿ meiⁿ
Tyꞌo̱o̱tsꞌom tinquiaⁿꞌaⁿ, meiⁿ nnꞌaⁿ tiquitseitꞌmaaⁿꞌñê.
\v 3 Mati tyomꞌaaⁿ cwii yuscu tsjoomꞌñeeⁿ na jnda̱ ljoñe
na tueꞌ saaꞌ. Juu yuscuꞌñeeⁿ ñequiiꞌcheⁿ na tyocaa na
mꞌaaⁿ jweꞌñeeⁿ na catseijndaaꞌñe ñꞌoom ꞌnaaⁿꞌaⁿ. Tyotsoom
nnom: “Cwañomꞌ ja ñꞌoom cantu na sꞌaa tsꞌaⁿ nacjoya.”
\v 4 Jndye xuee tîcatseinꞌoomꞌñe jwe yuscuꞌñeeⁿ, sa̱a̱
jnda̱ joꞌ seitioom naquiiꞌ tsꞌoom: “Meiiⁿ na tinquiaya
Tyꞌo̱o̱tsꞌom ndoꞌ meiiⁿ na ticatseitꞌmaaⁿꞌndyo̱ nnꞌaⁿ,
\v 5 sa̱a̱ cweꞌ ee na jeeⁿ matseiliooꞌ yuscumꞌaaⁿꞌ ja,
nncwaño̱ⁿꞌto̱ jom cwitjo̱o̱cheⁿ nntycwii na tꞌmaⁿ tsꞌo̱o̱ⁿ
ñꞌeⁿñê.”
\p
\v 6 Tso Ta Jesús:
\p —Jweꞌñeeⁿ meiiⁿ na wiꞌñe sa̱a̱ ¿aa cwiqueⁿꞌyoꞌ cwenta
na tsoom na nncwañomꞌtoom yuscuꞌñeeⁿ?
\v 7 Majndeiiticheⁿ nquii Tyꞌo̱o̱tsꞌom, ¿aa nchii nncwañomꞌm
nnꞌaⁿ na jnda̱ tjeiiꞌñê cwentaaⁿꞌaⁿ, na cwilcwiiꞌna jom
naxuee ndoꞌ natsjom? Xocatsꞌaaⁿ na mayo ticatseiñꞌoomꞌñê
joona.
\v 8 Nndyeꞌyoꞌ nntsjo̱o̱, jom mantyja nntseiñꞌoomꞌñê.
Sa̱a̱ quia na nndyo̱o̱nndaꞌa, ja na cwiluiindyo̱ tsꞌaⁿ na
jnaⁿ cañoomꞌluee, ¿aa ndyaꞌ cwii nljei na mꞌaⁿ nnꞌaⁿ
na cwilaꞌyuꞌya nꞌom ñꞌeⁿ Tyꞌo̱o̱tsꞌom?
\s Tsꞌaⁿ fariseo ndoꞌ tsaⁿquiñom sꞌom
\p
\v 9 Mati seineiⁿ Jesús ñꞌoom tjañoomꞌwaa nda̱a̱ nnꞌaⁿ
na cwitjeiiꞌ cheⁿnquiee cwenta na jeeⁿ ya cwilꞌa, sa̱a̱
mꞌaⁿna na ticueeꞌ nꞌomna ntꞌomcheⁿ nnꞌaⁿ. Tsoom:
\p
\v 10 —Tyomꞌaaⁿ cwii tsꞌaⁿ fariseo ndoꞌ mati tyomꞌaaⁿ
cwii tsaⁿquiñom sꞌom cwentaaꞌ gobiernom. We naⁿꞌñeeⁿ
mañejuu xjeⁿ tyꞌena watsꞌom tꞌmaⁿ na nlaꞌneiⁿna nnom
Tyꞌo̱o̱tsꞌom.
\v 11 Juu fariseo teintyjeeⁿꞌeⁿ, luaa waa ñꞌoom na tsoom
nnom Tyꞌo̱o̱tsꞌom: “ꞌU Ta Tyꞌo̱o̱tsꞌom, mañequiaya na quianlꞌuaꞌ
na ticatseixmaⁿya chaꞌna ntꞌomcheⁿ nnꞌaⁿ, chaꞌna nnꞌaⁿ
na cantyꞌuendye, nnꞌaⁿ na quilꞌa yuu na ticatyꞌiomyanaꞌ,
nnꞌaⁿ na cweꞌ mꞌaⁿya ñꞌeⁿ ncꞌiaa, mati meiiⁿ nchii chaꞌ
tsaⁿmꞌaaⁿꞌ, tsaⁿquiñom sꞌom.
\v 12 Ja we ndiiꞌ matseicwejndoꞌndyo̱ na cwii smaⁿna,
ndoꞌ chaꞌtso na mawantjo̱ⁿ mañequiaya diezmo.”
\v 13 Sa̱a̱ juu tsaⁿquiñom sꞌom, tquia tjameintyjeeⁿꞌeⁿ,
meiⁿ na nluꞌnda̱a̱ñê tsjo̱ꞌluee. Macanda̱ tyomeiiⁿꞌeⁿ ndaꞌ
tseiꞌjñaaⁿ na tyotseintyꞌiaaꞌñê, tsoom: “ꞌU Tyꞌo̱o̱tsꞌom,
cꞌoomꞌ na wiꞌ tsꞌomꞌ ja tsꞌaⁿjnaⁿ.”
\v 14 Candyeꞌyoꞌ nntsjo̱o̱, tsaⁿquiñoom sꞌom tjalcweeⁿꞌeⁿ
waⁿꞌaⁿ na jnda̱ seitꞌmaⁿ tsꞌom Tyꞌo̱o̱tsꞌom jom, nchiiti
cwiicheⁿ tsaⁿꞌñeeⁿ. Ee meiⁿcwiꞌñeeⁿcheⁿ tsꞌaⁿ na matseiwendyeñe
cheⁿnquii, maxjeⁿ nntseiquioo Tyꞌo̱o̱tsꞌom juu. Ndoꞌ tsꞌaⁿ
na majuꞌcjeñe, maxjeⁿ nntseitꞌmaaⁿꞌñeⁿ Tyꞌo̱o̱tsꞌom tsaⁿꞌñeeⁿ.
\s Matioꞌnaaⁿñe Jesús yocanchꞌu
\r (Mt. 19:13-15; Mr. 10:13-16)
\p
\v 15 Tquiocho nnꞌaⁿ yocanchꞌu na mꞌaaⁿ Jesús na nntioom
lꞌo̱o̱ⁿ nacjoona. Ndoꞌ quia na ntyꞌiaa nnꞌaⁿ na cwilaꞌjomndye
ñꞌeⁿñê na luaaꞌ, jlaꞌtiaꞌna nnꞌaⁿ na tquiocho yocanchꞌuꞌñeeⁿ.
\v 16 Quia joꞌ tqueeⁿꞌñe Jesús yocanchꞌu ndoꞌ tsoom
nda̱a̱ nnꞌaⁿ:
\p —Caꞌndyeꞌyoꞌ na nñequio yocanchꞌu na mꞌaaⁿya, tilaꞌntycwiꞌyoꞌ
joona ee yuu na matsa̱ꞌntjom Tyꞌo̱o̱tsꞌom, juunaꞌ matseixmaⁿnaꞌ
cwentaa nnꞌaⁿ na ntyjaandye ja chaꞌna quilꞌa yosanchꞌumꞌaⁿ.
\v 17 Mayuuꞌcheⁿ matsjo̱o̱ nda̱a̱ꞌyoꞌ, meiⁿcwiꞌñeeⁿcheⁿ
tsꞌaⁿ na ticantyjaaꞌ tsꞌom na nntsa̱ꞌntjom Tyꞌo̱o̱tsꞌom
juu chaꞌna ntyjaaꞌ tsꞌom cwii yucachjoo, tsaⁿꞌñeeⁿ xocanda̱a̱
nncjaaquieeꞌñe joꞌ joꞌ.
\s Matseineiⁿ tsaⁿtya ñꞌeⁿ Jesús
\r (Mt. 19:16-30; Mr. 10:17-31)
\p
\v 18 Cwii tsꞌaⁿ judío na cwiluiitquieñe taxꞌee nnoom:
\p —ꞌU Ta na maꞌmo̱o̱ⁿꞌ ñꞌoomꞌ Tyꞌo̱o̱tsꞌom nda̱a̱ nnꞌaⁿ na
ya tsꞌaⁿndyuꞌ, ¿chiuu ya nntsꞌaa cha nndaya na ticantycwii
na nncwaꞌndo̱ꞌa?
\p
\v 19 Tꞌo̱ Jesús nnom:
\p —Matsuꞌ na ja ya tsꞌaⁿndyo̱, macanda̱ nquii Tyꞌo̱o̱tsꞌom
cwiluiiñê na ljoꞌ.
\v 20 ꞌU mantyjiꞌ ñꞌoom na matsa̱ꞌntjoom na matsonaꞌ:
“Tincꞌoomꞌyaꞌ ñꞌeⁿ cwiicheⁿ tsꞌaⁿ. Tintseicueꞌ tsꞌaⁿ.
Tinchꞌueeꞌ ꞌnaaⁿꞌ tsꞌaⁿ. Tintseineiⁿꞌ cantu nacjooꞌ
tsꞌaⁿ. Catseitꞌmaaⁿꞌndyuꞌ tsotyeꞌ ñꞌeⁿ tsoꞌndyoꞌ.”
\p
\v 21 Tso tsaⁿꞌñeeⁿ nnoom:
\p —Chaꞌtso ñꞌoommeiⁿꞌ matseicanda̱ xjeⁿ na cachjoondyo̱.
\p
\v 22 Quia na jndii Jesús na luaaꞌ, tsoom nnom:
\p —Cwii waa na cwii matseiꞌtjo̱o̱ꞌ. Cajnda̱a̱ꞌ chaꞌtso na
maleichuꞌ ndoꞌ quiaaꞌ nda̱a̱ ndyeñeeⁿꞌ. Quia joꞌ nncꞌoomꞌ
na tyandyuꞌ cañoomꞌluee. Jnda̱ joꞌ candyotseijomndyuꞌ
ñequiondyo̱.
\p
\v 23 Sa̱a̱ quia na jndii tsaⁿꞌñeeⁿ na luaaꞌ, seichjooꞌnaꞌ
tsꞌoom ee jeeⁿ tyañê.
\v 24 Quia na ntyꞌiaaꞌ Jesús na jeeⁿ chjooꞌ tsꞌoom,
tso:
\p —Jeeⁿ ndyaꞌ jndeiꞌnaꞌ na nñeꞌquiandye naⁿtya na nntsa̱ꞌntjom
Tyꞌo̱o̱tsꞌom joona.
\v 25 Tijndeiꞌtinaꞌ na nncwicandiiꞌñe quiooꞌ camello
tsueꞌ xꞌee tseiꞌnchquia nchiiti na nncjaaquieeꞌ cwii
tsaⁿtya ntyja na matsa̱ꞌntjom Tyꞌo̱o̱tsꞌom.
\p
\v 26 Ndoꞌ nnꞌaⁿ na jndye ñꞌoomwaaꞌ, tyolue:
\p —¿Quia joꞌ ꞌñeeⁿ juu nnda̱a̱ nluiꞌnꞌmaaⁿñe?
\p
\v 27 Tso Jesús nda̱a̱na:
\p —Yuu na xocanda̱a̱ nlꞌa nnꞌaⁿ, nquii Tyꞌo̱o̱tsꞌom nnda̱a̱
nntsꞌaaⁿ.
\p
\v 28 Tso Pedro:
\p —Cantyꞌiaꞌ, jâ jnda̱ ꞌndya̱a̱yâ chaꞌtso ꞌnaaⁿyâ na cwilajomndyô̱
ñꞌeⁿndyuꞌ.
\p
\v 29 Tso Jesús nda̱a̱na:
\p —Mayuuꞌcheⁿ matsjo̱o̱ nda̱a̱ꞌyoꞌ, meiⁿcwiꞌñeeⁿcheⁿ tsꞌaⁿ
na maꞌndii waaꞌ oo scuuꞌ, ntyjee, tsotye, tsondyee, oo ntseinda
ncꞌe na matseijomñe cantyja ꞌnaaⁿꞌ na matsa̱ꞌntjom Tyꞌo̱o̱tsꞌom,
\v 30 tsaⁿꞌñeeⁿ jndyeti nmeiⁿꞌ nncoꞌñoom tiempomeiiⁿ,
ndoꞌ xuee na cwii nndyotinaꞌ nncꞌoom na ticantycwii
na wanoomꞌm.
\s Matseicandiinndaꞌ Jesús na nncueeⁿꞌeⁿ
\r (Mt. 20:17-19; Mr. 10:32-34)
\p
\v 31 Quia joꞌ tjeiꞌndyo̱ Jesús nnꞌaⁿ canchooꞌwendye.
Tsoom nda̱a̱na:
\p —Queⁿꞌyoꞌ cwenta, jeꞌ macwitsaawaaya Jerusalén. Joꞌ
joꞌ nntseicanda̱a̱ꞌñenaꞌ chaꞌtso ñꞌoomꞌ Tyꞌo̱o̱tsꞌom na
jlaꞌljeii profetas cantyja ꞌnaⁿya na cwiluiindyo̱ tsꞌaⁿ
na jnaⁿ cañoomꞌluee.
\v 32 Ee nñeꞌquia nnꞌaⁿ cwenta ja luee nnꞌaⁿ gentiles,
nlaꞌjnaaⁿꞌna ja, cwajndii ñꞌoom na nluena cjoya ndoꞌ
njñomna ndaajnaⁿꞌ ja.
\v 33 Mati nntjaaꞌna ja, ndoꞌ xeⁿ jnda̱ nlaꞌcueeꞌna ja,
sa̱a̱ xuee jnda̱ ndyee nncwando̱ꞌxco̱.
\p
\v 34 Sa̱a̱ naⁿꞌñeeⁿ tîcalaꞌno̱ⁿꞌna ljoꞌ cwitꞌmo̱o̱ⁿ ñꞌoommeiⁿꞌ
ee tyootseicano̱o̱ⁿ Tyꞌo̱o̱tsꞌom joonaꞌ nda̱a̱na. Joꞌ chii
tîleicalaꞌno̱ⁿꞌna.
\s Matseinꞌmaⁿ Jesús cwii tsaⁿnchjaaⁿꞌ
\r (Mt. 20:29-34; Mr. 10:46-52)
\p
\v 35 Luaa tuii. Quia na tyꞌewindyoona tsjoom Jericó,
joꞌ wacatyeeⁿ cwii tsaⁿnchjaaⁿꞌ ꞌndyoo nato, macaaⁿ ljoꞌ
tjo̱o̱ñê nda̱a̱ nnꞌaⁿ.
\v 36 Quia na jñeeⁿ na jndyendye nnꞌaⁿ cawiꞌnom, taxꞌeeⁿ
ljoꞌ cwiluii.
\v 37 Jluena nnoom:
\p —Jesús na jnaⁿ Nazaret jom luaaꞌ mawinoom.
\p
\v 38 Quia joꞌ seixuaⁿ, tsoom:
\p —Jesús, ꞌu na cwiluiindyuꞌ tsjaaⁿ ꞌnaaⁿꞌ David na jndyowicantyjooꞌ,
cꞌoomꞌ na wiꞌ tsꞌomꞌ ja.
\p
\v 39 Nnꞌaⁿ na ꞌoojndyee jlaꞌtiaꞌna jom, jluena catseicheeⁿ,
sa̱a̱ jom yacheⁿ jndeii seixuaⁿ:
\p —ꞌU na cwiluiindyuꞌ tsjaaⁿ ꞌnaaⁿꞌ David na jndyowicantyjooꞌ,
cꞌoomꞌ na wiꞌ tsꞌomꞌ ja.
\p
\v 40 Quia joꞌ tjameintyjeeꞌ Jesús, sa̱ꞌntjoom na quioñꞌomna
tsaⁿꞌñeeⁿ na mꞌaaⁿ. Quia tueeꞌcañoom tsaⁿꞌñeeⁿ, taxꞌeeⁿ
nnom, matsoom:
\p
\v 41 —¿Ljoꞌ lꞌue tsꞌomꞌ na catsꞌaa ñꞌeⁿndyuꞌ?
\p Tꞌo̱ tsaⁿꞌñeeⁿ nnoom:
\p —Jeeⁿ ꞌu Ta, lꞌue tsꞌo̱o̱ⁿ na nleitquioya.
\p
\v 42 Tꞌo̱ Jesús nnom:
\p —Cwitquioꞌ. Ncꞌe na matseiꞌyuꞌya tsꞌomꞌ ñꞌeⁿndyo̱, joꞌ
na jnda̱ nꞌmaⁿꞌ.
\p
\v 43 Mañoomꞌ teitquioomꞌm. Tjantyjo̱o̱ⁿ naxeⁿꞌ Jesús,
tyotseitꞌmaaⁿꞌñê Tyꞌo̱o̱tsꞌom. Ndoꞌ mati nnꞌaⁿ na jndyendye,
quia ntyꞌiaana na luaaꞌ, tyolaꞌtꞌmaaⁿꞌndyena Tyꞌo̱o̱tsꞌom.
\c 19
\s Jesús ñꞌeⁿ Zaqueo
\p
\v 1 Quia na jnda̱ tjaquieeꞌ Jesús tsjoom Jericó, tjawinoom
quiiꞌ tsjoom.
\v 2 Joꞌ joꞌ tyomꞌaaⁿ cwii tsaⁿtya na jndyu Zaqueo.
Tsaⁿꞌñeeⁿ cwiluiitquieñê jo nda̱a̱ nnꞌaⁿ na cwitoꞌñoom
sꞌom cwentaaꞌ gobiernom.
\v 3 Tyoqueⁿñê na nncwajnaⁿꞌaⁿ ꞌñeeⁿ joꞌ na Jesús, sa̱a̱
tileicanda̱a̱ ee jeeⁿ jndye nnꞌaⁿ ndoꞌ na catꞌa̱a̱ꞌñê.
\v 4 Joꞌ chii jleinoom, tjañetyeeⁿ, tjawaaⁿ cwii tsꞌoom
sicómoro na nntyꞌiaaⁿꞌaⁿ Jesús ee na joꞌ joꞌ nncwinom
tsaⁿꞌñeeⁿ.
\v 5 Quia na tueꞌcañoom Jesús joꞌ joꞌ, jlunda̱a̱ñê, tsoom
nnom:
\p —Zaqueo, catseityuaaꞌ, candyoꞌcueꞌ ee xuee jeꞌ macaⁿnaꞌ
na caljooꞌndyo̱ waꞌ.
\p
\v 6 Quia joꞌ seityuaaⁿꞌaⁿ jndyocueeⁿ. Ñequio na neiiⁿꞌeⁿ
seiljoom Jesús waⁿꞌaⁿ.
\v 7 Sa̱a̱ quia na ntyꞌiaa nnꞌaⁿ na luaaꞌ, chaꞌtsondyena
tyolaꞌncjooꞌndyena, jluena:
\p —Cwa jndaaꞌ tjaqueⁿꞌeⁿ na nljooꞌñê waaꞌ tsꞌaⁿ na matseitjo̱o̱ñe
nnom Tyꞌo̱o̱tsꞌom.
\p
\v 8 Ndoꞌ teintyjeeꞌ Zaqueo, tsoom nnom Jesús:
\p —Aa ndiꞌ, Ta, xcwe ꞌnaⁿya na niom manñequiaya nda̱a̱ ndyeñeeⁿꞌ
ndoꞌ xeⁿ na xꞌua̱ya ꞌnaaⁿꞌ tsꞌaⁿ, jeꞌ manntseilcwa̱ꞌa ñequiee
ndiiꞌ chaꞌxjeⁿ na tjeiiꞌa.
\p
\v 9 Tso Jesús nnoom:
\p —Xuee jeꞌ juu na macwjiꞌnꞌmaaⁿñe Tyꞌo̱o̱tsꞌom nnꞌaⁿ,
jnda̱ tyjeeꞌnaꞌ wꞌaawaa. Ee mati tsaⁿmꞌaaⁿ cwiluiiñê
tsꞌaⁿ tsjaaⁿ Abraham.
\v 10 Ee ja na cwiluiindyo̱ tsꞌaⁿ na jnaⁿ cañoomꞌluee
jndyo̱calꞌua̱ ndoꞌ jndyo̱cwjiꞌnꞌmaaⁿndyo̱ nnꞌaⁿ na cwitsuundye
añmaaⁿ.
\s ꞌNdii tsꞌaⁿ sꞌom luee mosoomꞌm
\p
\v 11 Nnꞌaⁿ na tyondye ñꞌoommeiⁿꞌ jlaꞌtiuuna tyuaaꞌ
nleitquiooꞌ cantyja na matsa̱ꞌntjom Tyꞌo̱o̱tsꞌom, ee manndyooꞌ
mꞌaaⁿ Jesús tsjoom Jerusalén. Joꞌ chii, tsotyeeⁿ ñꞌoom
na tjañoomꞌ nda̱a̱na.
\v 12 Tsoom:
\p —Tyomꞌaaⁿ cwii tsꞌaⁿ na tꞌmaⁿ cwiluiiñe. Tjaaⁿ tquia
cwiicheⁿ ndyuaa na nncoꞌñoom tsꞌiaaⁿ na nntseixmaaⁿ
rey, ndoꞌ xeⁿ jnda̱ nndyolcweeⁿꞌeⁿ.
\v 13 Cwii tjo̱o̱cheⁿ na nncjaⁿ, tqueeⁿꞌñê qui nnꞌaⁿ na
cwindyeꞌntjomtyeⁿ nnoom. Tꞌmaⁿ sꞌom teijndeiiyaaⁿ nnom
cwii cwii tsaⁿꞌñeeⁿ. Tsoom nda̱a̱na: “Calꞌueendyoꞌ chiuu
nlꞌaꞌyoꞌ tsꞌiaaⁿ na nntantjomꞌyoꞌ ñꞌeⁿ joonaꞌ yocheⁿ
na ja nncwja̱.”
\v 14 Sa̱a̱ nnꞌaⁿ ndyuaa tsjomꞌm, jndoona jom. Joꞌ jñoomna
nnꞌaⁿ ndyuaa yuu na tjaaⁿ, tyꞌecalue naⁿꞌñeeⁿ: “Jâ ticalꞌue
nꞌo̱o̱ⁿyâ na tsaⁿmꞌaaⁿꞌ nluiiñê rey cwentaaya.”
\v 15 Jnda̱ na toꞌñom tsaⁿꞌñeeⁿ nꞌiaaⁿ na nncꞌoom, jndyolcweeⁿꞌeⁿ.
Tqueeⁿꞌñê nnꞌaⁿ na tquiaaⁿ sꞌom ꞌnaaⁿꞌaⁿ nda̱a̱. Ee ñeꞌcaljeiiⁿ
cwanti jnda̱ taꞌntjom cwii cwiindye naⁿꞌñeeⁿ.
\v 16 Tyjeeꞌ tsaⁿ najndyee, tso nnoom: “Nmeiiⁿ sꞌom
ꞌnaⁿꞌ, ta, qui ndiiꞌ chaꞌxjeⁿ na toꞌño̱ⁿ jnda̱ tantjo̱ⁿ ñꞌeⁿ
juunaꞌ.”
\v 17 Quia joꞌ tsoom nnom: “Ya saꞌ, ꞌu mosoya, meiiⁿ
cachjoo na toꞌñomꞌ sa̱a̱ seicanda̱ꞌ. Joꞌ chii jeꞌ maqua̱ⁿya
ꞌu nncꞌoomꞌ tsꞌiaaⁿ, nntsa̱ꞌntjomꞌ qui tsjoom.”
\v 18 Ndoꞌ tyjeeꞌ tsaⁿ na jnda̱ we, tso nnoom: “Nmeiiⁿ
sꞌom ꞌnaⁿꞌ, ta, ꞌom ndiiꞌ chaꞌxjeⁿ na toꞌño̱ⁿ jnda̱ tantjo̱ⁿya
ñꞌeⁿ juunaꞌ.”
\v 19 Quia joꞌ majoꞌti tsoom nnom: “Jeꞌ maqua̱ⁿya ꞌu
nncꞌoomꞌ tsꞌiaaⁿ, nntsa̱ꞌntjomꞌ ꞌom tsjoom tꞌmaⁿ.”
\v 20 Tyjeeꞌ cwiicheⁿ tsꞌaⁿ, tso nnoom: “Luaa sꞌom ꞌnaⁿꞌ,
ta, na seiwa̱ naquiiꞌ payom.
\v 21 Ee ja jeeⁿ nquiaya ꞌu na jeeⁿ jnda̱ ñꞌoom tseineiⁿꞌ.
Ee ꞌu macoꞌñomꞌ yuu na nchii cwentaꞌ, ndoꞌ quitseiꞌweꞌ
yuu na nchii ꞌu jnomꞌ.”
\v 22 Quia joꞌ tsoom nnom: “ꞌU moso ꞌnaⁿya na tia matseitiuuꞌ,
majuuti ñꞌoom ꞌndyoꞌ nntsꞌaaya na nncuꞌxeⁿnaꞌ ꞌu. Xeⁿ
ntyjiꞌ na ja tsꞌaⁿ na jeeⁿ jnda̱ ñꞌoom tseineiⁿ ndoꞌ
na macoꞌño̱ⁿ yuu na nchii cwentaya ndoꞌ na quitseiwa̱ya
yuu na nchii nnco̱ jno̱o̱ⁿꞌa,
\v 23 quia joꞌ ¿chiuu na tîcjaꞌcaꞌndiiꞌ sꞌom ꞌnaⁿya
banco yuu na nncwantjomnaꞌ cha quia na nndyo̱o̱nndaꞌa,
nncoño̱ⁿ sꞌom ꞌnaⁿya mandiñꞌeeⁿ tsꞌiaaⁿnda̱a̱naꞌ?”
\v 24 Ndoꞌ tsoom nda̱a̱ ntꞌomcheⁿ nnꞌaⁿ na mꞌaⁿ nacañomꞌm:
“Catjeiꞌyoꞌ sꞌom ꞌnaⁿya lꞌo̱o̱ⁿ ndoꞌ quiaꞌyoꞌ juunaꞌ nnom
tsaⁿmꞌaaⁿꞌ na tantjom qui ndiiꞌ.”
\v 25 Tꞌo̱o̱ naⁿꞌñeeⁿ, jluena: “Ta, ¿chiuu ndoꞌ mamaleiñꞌoom
qui ndiiꞌ na laaꞌtiꞌ?”
\v 26 Candyeꞌyoꞌ nntsjo̱o̱, meiⁿcwiꞌñeeⁿcheⁿ tsꞌaⁿ na
maniom na maleichuu, nloꞌñomti. Sa̱a̱ tsꞌaⁿ na tjaaꞌnaⁿ
na cuaa lꞌo̱, nluiꞌñꞌeⁿ cwanti na maleiñꞌoom.
\v 27 Mati joo nnꞌaⁿ na jndoo ja, na ticalꞌue nꞌom na
nntsa̱ꞌntjo̱ⁿya joo, quiochoꞌyoꞌ joona ñjaaⁿñe ndoꞌ ñequio
na ndo̱o̱ꞌa catyjeꞌyoꞌ cantyoꞌna.
\s Tjaquieeꞌ Jesús Jerusalén
\r (Mt. 21:1-11; Mr. 11:1-11; Jn. 12:12-19)
\p
\v 28 Jnda̱ seineiⁿ Jesús ñꞌoomwaaꞌ, tjatjatyeeⁿ na nncueⁿꞌeⁿ
Jerusalén.
\v 29 Ndoꞌ quia na tjawiñoomꞌm tsjoom Betfagé ñequio
tsjoom Betania nndyooꞌ yuu waa ta na jndyu Olivos, jñoom
we nnꞌaⁿ na cwilaꞌjomndye ñꞌeⁿñê na cꞌoona lꞌaa.
\v 30 Tsoom nda̱a̱na:
\p —Catsaꞌyoꞌ juu tsjoom chjoo na mꞌaaⁿ ndyeyu jo nda̱a̱ꞌyoꞌ,
ndoꞌ chaꞌna nntsaaquieꞌyoꞌ joꞌ, nliuꞌyoꞌ cwii snom chjoo
na ñjom. Juu quiooꞌñeeⁿ meiⁿcwii ndiiꞌ tyoowaꞌljoo tsꞌaⁿ.
Calacanaⁿꞌyoꞌ, nquioñꞌomꞌyoꞌ juuyoꞌ ñjaaⁿ.
\v 31 Ndoꞌ xeⁿ mꞌaaⁿ ꞌñeeⁿ juu na nncwaxꞌee nda̱a̱ꞌyoꞌ
chiuu na cwilacanaⁿꞌyoꞌ juuyoꞌ, luaa canduꞌyoꞌ nnom:
“Nquii Ta na matsa̱ꞌntjom jâ tjo̱o̱ñê juuyoꞌ.”
\p
\v 32 Quia joꞌ tyꞌena lꞌaa na jñoom joona ndoꞌ jliuna
chaꞌxjeⁿ na tsoom.
\v 33 Yocheⁿ na cwilaꞌcanaⁿꞌna snom, jlue nnꞌaⁿ na njmeiⁿꞌ
juuyoꞌ:
\p —¿Chiuu na cwilacanaⁿꞌyoꞌ snommꞌaaⁿꞌ?
\p
\v 34 Quia joꞌ tꞌo̱o̱na:
\p —Nquii Ta tjo̱o̱ñê juuyoꞌ.
\p
\v 35 Mana tyꞌeñꞌomna snomꞌñeeⁿ na mꞌaaⁿ Jesús. Jnda̱
tioona liaana naxeⁿꞌyoꞌ, teiꞌcaljoona jom.
\v 36 Yocheⁿ na mawjaawinoom, tyotsa̱ꞌ nnꞌaⁿ liaateincoo
ꞌnaaⁿna tsꞌom nato.
\v 37 Quia na jnda̱ ꞌoowindyoona tsjoom Jerusalén yuu
na wjaacue nato ta na jndyu Olivos, chaꞌtsondye nnꞌaⁿ
na cwilaꞌjomndye ñꞌoomꞌm, to̱ꞌna na jndeii tyolaꞌxuaana.
Tyolaꞌtꞌmaaⁿꞌndyena Tyꞌo̱o̱tsꞌom cantyja chaꞌtso tsꞌiaaⁿ
tꞌmaⁿ na ntyꞌiaana na tyochꞌee Jesús.
\v 38 Jluena:
\p —Tsaⁿmꞌaaⁿ cwiluiiñê Rey na matsa̱ꞌntjoom jaa. Macwjeꞌcañoom
ñequio xueeꞌ nquii na tjacantyja cwiluii tꞌmaⁿñe. Jom
catioꞌnaaⁿñe Tyꞌo̱o̱tsꞌom na mꞌaaⁿ cañoomꞌluee. Cwiljoya
tsꞌoom ñequio nnꞌaⁿ. Catseitꞌmaaⁿꞌñenaꞌ nqueⁿ na mꞌaaⁿ
nandyeticheⁿ.
\p
\v 39 Ntꞌom nnꞌaⁿ fariseos na ñꞌeeⁿꞌndye quiiꞌntaaⁿ
nnꞌaⁿ na jndyendye jluena:
\p —ꞌU na maꞌmo̱o̱ⁿꞌ ñꞌoomꞌ Tyꞌo̱o̱tsꞌom nda̱a̱ nnꞌaⁿ, catseitiaꞌ
naⁿmꞌaⁿꞌ na cwilaꞌjomndye ñꞌomꞌ.
\p
\v 40 Tꞌo̱o̱ⁿ nda̱a̱na, tsoom:
\p —Candyeꞌyoꞌ nntsjo̱o̱, xeⁿ naⁿmꞌaⁿ nlaꞌcheⁿna, quia joꞌ
joo ljo̱ꞌ nlaꞌtꞌmaaⁿꞌndyenaꞌ ja.
\p
\v 41 Quia tueⁿꞌeⁿ nnom tsjoomꞌñeeⁿ, ndoꞌ quia ntyꞌiaaⁿꞌaⁿ
juunaꞌ, tyꞌioom cantyja ꞌnaaⁿ nnꞌaⁿ na mꞌaⁿ joꞌ joꞌ.
\v 42 Tyotseineiiⁿ chaꞌcwijom nda̱a̱ naⁿꞌñeeⁿ, tsoom:
\p —Toom cweꞌ xuee jeꞌ cwilaꞌno̱ⁿꞌyoꞌ ljoꞌ na macaⁿnaꞌ
cha nnda̱a̱ ljoya tsꞌom Tyꞌo̱o̱tsꞌom ñꞌeⁿndyoꞌ. Sa̱a̱ jeꞌ
cweꞌ wantyꞌiuuꞌ mꞌaaⁿnaꞌ jo nda̱a̱ꞌyoꞌ.
\v 43 Ee nncueꞌntyjo̱ xuee na joo nnꞌaⁿ na jndoo ꞌo
nlꞌana tiomtsjo̱ꞌ ndiocheⁿ nnom tsjomꞌyoꞌ na nncwañoomꞌnaꞌ
joona. Ndoꞌ nnta̱ꞌna ꞌo meiⁿnquia ntyja.
\v 44 Nlaꞌtyuiiꞌñꞌeⁿna ꞌo ndoꞌ nlaꞌcwjeena ndaꞌyoꞌ.
Ndoꞌ nlaꞌtyuiiꞌna niaⁿljo̱ꞌ tsjomꞌyoꞌ. Meiⁿcwii tsjo̱ꞌ
taxocaꞌndyena nacjooꞌ xꞌiaaꞌnaꞌ, cweꞌ ncꞌe na ticalañꞌoomꞌndyoꞌ
ja na jñom Tyꞌo̱o̱tsꞌom cha nnda̱a̱ nluiꞌnꞌmaaⁿndyoꞌ.
\s Macwjiꞌ Jesús nnꞌaⁿ naquiiꞌ watsꞌom tꞌmaⁿ
\r (Mt. 21:12-17; Mr. 11:15-19; Jn. 2:13-22)
\p
\v 45 Jnda̱ joꞌ tjaquieeꞌ Jesús watsꞌom tꞌmaⁿ, to̱o̱ⁿꞌo̱ⁿ
tjeiiⁿꞌeⁿ nnꞌaⁿ chꞌeⁿ, joo nnꞌaⁿ na cwinda̱a̱ ndoꞌ nnꞌaⁿ
na cwilaꞌjnda joꞌ joꞌ.
\v 46 Tsoom nda̱a̱na:
\p —Waa ljeii ꞌnaaⁿꞌ Tyꞌo̱o̱tsꞌom na matsonaꞌ: “Wꞌaya cwiluiiñenaꞌ
wꞌaa yuu na cwilaꞌneiⁿ nnꞌaⁿ nnom Tyꞌo̱o̱tsꞌom.” Sa̱a̱ ꞌo
cwilꞌaꞌyoꞌ juunaꞌ chaꞌcwijom tsueꞌtsjo̱ꞌ yuu na cwicatooꞌndye
naⁿcantyꞌue.
\p
\v 47 Ndoꞌ ticwii xuee tyoꞌmo̱o̱ⁿ nda̱a̱ nnꞌaⁿ naquiiꞌ
watsꞌom tꞌmaⁿ. Sa̱a̱ nnꞌaⁿ na cwiluiitquiendye nda̱a̱ ntyee
ñequio nnꞌaⁿ na cwitꞌmo̱o̱ⁿ ljeii na tqueⁿ Moisés, ñequio
nnꞌaⁿ na cwiluiitquiendye naquiiꞌ tsjoom, tyolꞌueeꞌndyena
chiuu ya nlꞌana na nlaꞌcueeꞌna jom.
\v 48 Sa̱a̱ meiⁿchjoo tileicaliuna chiuu ya nlꞌana ee
chaꞌtsondye nnꞌaⁿ tyocantyjaaꞌ nꞌom ñꞌoom na tyotseineiiⁿ
nda̱a̱na.
\c 20
\s Najndeii na matseixmaⁿ Jesús
\r (Mt. 21:23-27; Mr. 11:27-33)
\p
\v 1 Tjuꞌnaꞌ cwii xueeꞌñeeⁿ na maꞌmo̱ⁿ Jesús nda̱a̱ nnꞌaⁿ
naquiiꞌ watsꞌom tꞌmaⁿ. Mañequiaaⁿ ñꞌoom naya na macwjiꞌnꞌmaaⁿñe
Tyꞌo̱o̱tsꞌom nnꞌaⁿ, ndoꞌ xjeⁿꞌñeeⁿ tquieꞌcañom ntyee na
cwiluiitquiendye nda̱a̱ ntyee ñequio nnꞌaⁿ na cwitꞌmo̱o̱ⁿ
ljeii na tqueⁿ Moisés, ñequio nnꞌaⁿ na cwiluiitquiendye
quiiꞌ tsjoom.
\v 2 Jlue naⁿꞌñeeⁿ nnoom:
\p —Catsuꞌ nda̱a̱yâ, ¿yuu tyꞌomꞌ najnduꞌ na macheꞌ nmeiiⁿꞌ?
Ndoꞌ ¿ꞌñeeⁿ tquiaa na matseixmaⁿꞌ na luaaꞌ?
\p
\v 3 Quia joꞌ tꞌo̱ Jesús nda̱a̱na:
\p —Mati ja mawaxꞌa̱ cwii ñꞌoom nda̱a̱ꞌyoꞌ. Catꞌo̱ꞌyoꞌ nndii.
\v 4 Na tyotseitsꞌoomñe Juan nnꞌaⁿ, ¿yuu jnaⁿ najneiⁿ?
¿Aa namꞌaaⁿ Tyꞌo̱o̱tsꞌom oo aa cweꞌ ñꞌom ndyuee nnꞌaⁿ?
\p
\v 5 Quia joꞌ tyolaꞌneiⁿ cheⁿnquieena ñꞌeⁿ ncꞌiaana,
tyoluena:
\p —Xeⁿ nlꞌuuya na mꞌaaⁿ Tyꞌo̱o̱tsꞌom jnaⁿnaꞌ, quia joꞌ
nntsoom: “¿Chiuu na tîcalaꞌyuꞌyoꞌ ñꞌeⁿñê?”
\v 6 Sa̱a̱ xeⁿ nlꞌuuya namꞌaⁿ nnꞌaⁿ jnaⁿnaꞌ, nlaꞌcwjee
nnꞌaⁿ jaa ñꞌeⁿ ljo̱ꞌ, ee cwilayuꞌyana na Juan cwiluiiñê
profeta.
\p
\v 7 Joꞌ chii tꞌo̱o̱na nnoom:
\p —Jâ ticaliuuyâ yuu jnaⁿyuu najndeii Juan na tyotseitsꞌoomñê
nnꞌaⁿ.
\p
\v 8 Quia joꞌ tso Jesús nda̱a̱na:
\p —Meiⁿ ja, xocatsjo̱o̱ nda̱a̱ꞌyoꞌ ꞌñeeⁿ mañequiaa najndo̱
na matsꞌaa nmeiiⁿꞌ.
\s Nnꞌaⁿ na tyolꞌa cwenta lꞌo̱o̱ntjom
\r (Mt. 21:33-44; Mr. 12:1-11)
\p
\v 9 To̱o̱ⁿꞌo̱ⁿ na tyotseineiiⁿ ñꞌoom tjañoomꞌwaa nda̱a̱
nnꞌaⁿ, tsoom:
\p —Tyomꞌaaⁿ cwii tsꞌaⁿ. Tcoomꞌm lꞌo̱o̱ uva tyuaaⁿꞌaⁿ.
Jnda̱ joꞌ teijndeiiyaaⁿ joonaꞌ nnꞌaⁿ na nlꞌa tsꞌiaaⁿ
joꞌ joꞌ ndoꞌ jndye xuee tjaaⁿ cwiicheⁿ ntyja.
\v 10 Quia na tueꞌntyjo̱ xjeⁿ na tquie ntjomꞌñeeⁿ, jñoom
cwii mosoomꞌm na mꞌaⁿ naⁿꞌñeeⁿ na nñeꞌquiana na tseixmaⁿ
cwentaaⁿꞌaⁿ. Sa̱a̱ tyotjaaꞌ naⁿꞌñeeⁿ juu, jñoomna juu na
tjaa ljoꞌ tjachuu.
\v 11 Joꞌ chii jñomnnaaⁿꞌaⁿ cwiicheⁿ mosoomꞌm. Mati
tsaⁿꞌñeeⁿ tyotjaaꞌna ndoꞌ tyolajnaaⁿꞌna juu, jnda̱ chii
jñoomna juu na tjaa ljoꞌ tjachuu.
\v 12 Jñomnnaaⁿꞌaⁿ cwiicheⁿ moso na jnda̱ ndyee. Juu
tsaⁿꞌñeeⁿ jlaꞌquieeꞌndyena, jnda̱ chii tjeiiꞌna juu naquiiꞌ
ntjomꞌñeeⁿ.
\p
\v 13 ’Quia joꞌ tso tsꞌaⁿ na ntjoomꞌ joꞌ: “¿Chiuu chiuu
nntsꞌaayo̱? Luaa nntsꞌaa, njño̱o̱ⁿ nquii tiꞌjndaa na jeeⁿ
candyaꞌ tsꞌo̱o̱ⁿ. Nntsꞌaacheⁿndyo quia na nntyꞌiaana jom,
nlaꞌtꞌmaaⁿꞌndyena jom.”
\v 14 Sa̱a̱ nnꞌaⁿ na cwilꞌa tsꞌiaaⁿ tyuaaⁿꞌaⁿ, quia na
ntyꞌiaana na nquii jnaaⁿ joꞌ, tyoluena nda̱a̱ ncꞌiaana:
“Luaaꞌ tsꞌaⁿ na cwiljo ntjom lꞌo̱. Cwa nlaꞌcua̱a̱ꞌa jom
cha jaa nljo ntjom lua̱a̱ya.”
\v 15 Joꞌ chii, tjeiiꞌna jom nnom ntjom ndoꞌ jlaꞌcueeꞌna
jom.
\p Taxꞌee Jesús nda̱a̱ nnꞌaⁿ, tsoom:
\p —Nquii tsꞌaⁿ na ntjoomꞌ joꞌ, ¿ljoꞌ ntsꞌaaⁿ quio naⁿꞌñeeⁿ?
\v 16 Nñoom ndoꞌ nntseicwjeⁿ joona. Ndoꞌ nñeꞌquiaaⁿ
ntjom ꞌnaaⁿꞌaⁿ nda̱a̱ ntꞌomcheⁿ nnꞌaⁿ.
\p Jnda̱ na jndyena na seineiⁿ Jesús ñꞌoommeiⁿꞌ, jluena:
\p —Tijoom cwancueeꞌ Tyꞌo̱o̱tsꞌom na caluii na luaaꞌ.
\p
\v 17 Sa̱a̱ Jesús nquiee ntyꞌiaaⁿꞌaⁿ nda̱a̱na. Tjeiiⁿꞌeⁿ
cwii ñꞌoom na seijoomꞌñe cheⁿnqueⁿ na tsjo̱ꞌ na ya jom.
Tsoom:
\p —Quia joꞌ ¿ljoꞌ ñeꞌcaꞌmo̱ⁿ ljeii ꞌnaaⁿꞌ Tyꞌo̱o̱tsꞌom
na mawaa na matsonaꞌ?:
\q Majuu tsjo̱ꞌ na tîcwilꞌueeꞌndye luañeⁿ na cwilꞌa tsiaⁿtsjo̱ꞌ,
\q jnda̱ mameiⁿntyjeeꞌnaꞌ nqui tsiaⁿtsjo̱ꞌ.
\m
\v 18 Meiⁿcwiꞌñeeⁿcheⁿ tsꞌaⁿ na tileicatseiꞌno̱ⁿꞌ cantyja
ꞌnaⁿya, majuꞌwiꞌnaꞌ juu chaꞌcwijom tsꞌaⁿ na toomñe na
tiooñe nacjooꞌ tsjo̱ꞌ. Sa̱a̱ tsꞌaⁿ na tiñeꞌcatseiyuꞌ ñꞌeⁿndyo̱,
maxjeⁿ nlcoꞌwiꞌnaꞌ jom. Nntseijomnaꞌ tsaⁿꞌñeeⁿ chaꞌcwijom
tsꞌaⁿ na tioo cwii tsjo̱ꞌ tꞌmaⁿ nacjooꞌ, na seitiuujnda̱a̱naꞌ
juu.
\s ꞌÑeeⁿ nnom nñeꞌquiana tsꞌiaaⁿnda̱a̱na
\r (Mt. 21:45-46; 22:15-22; Mr. 12:12-17)
\p
\v 19 Nquiee ntyee na cwiluiitquiendye nda̱a̱ ntyee ñequio
nnꞌaⁿ na cwitꞌmo̱o̱ⁿ ljeii na tqueⁿ Moisés, mañejuu xjeⁿꞌñeeⁿ
tyolaꞌjnda̱na na nntꞌuena Jesús, ee jlaꞌno̱ⁿꞌna na nacjoo
joona seineiiⁿ ñꞌoom na tjañoomꞌwaaꞌ. Sa̱a̱ nquiaana nnꞌaⁿ
na jndyendye,
\v 20 joꞌ chii jñoomna nnꞌaⁿ na tyꞌequeⁿ cwenta ñꞌoom
na matseineiiⁿ. Tyolꞌa naⁿꞌñeeⁿ na ya nnꞌaⁿndyena, cha
nntyꞌiaana aa nntseineiiⁿ ñꞌoom na quio majuutinaꞌ nnda̱a̱
nlaꞌquioona jom lꞌo̱ gobiernom na cuꞌxeⁿ tsaⁿꞌñeeⁿ jom.
\v 21 Joo naⁿꞌñeeⁿ taꞌxꞌee nnoom:
\p —ꞌU Maestro na maꞌmo̱o̱ⁿꞌ ñꞌoomꞌ Tyꞌo̱o̱tsꞌom nda̱a̱ nnꞌaⁿ,
nquiuuyâ na ndyeyu matseiꞌneiⁿꞌ ndoꞌ ya maꞌmo̱o̱ⁿꞌ meiⁿ
tyoocheꞌ na cweꞌ jndaaꞌ ꞌñeeⁿ neiⁿꞌ. Ñeꞌquiiꞌcheⁿ ñꞌoom
na mayuuꞌ maꞌmo̱o̱ⁿꞌ cantyja ꞌnaaⁿꞌ natooꞌ Tyꞌo̱o̱tsꞌom.
\v 22 Ndoꞌ jeꞌ Ta, ñeꞌcandya̱a̱yâ, ¿aa matsonaꞌ na nñeꞌquiaayâ
tsꞌiaaⁿnda̱a̱yâ nnom César, oo aa ticatsa̱ꞌntjomnaꞌ?
\p
\v 23 Sa̱a̱ jom seiꞌno̱o̱ⁿꞌo̱ⁿ cweꞌ na ñeꞌcꞌomna cwenta
jom. Tsoom nda̱a̱na:
\p —¿Chiuu na ñeꞌcalꞌaꞌyoꞌ na catꞌuiinaꞌ ja?
\v 24 Catꞌmo̱ⁿꞌyoꞌ cwii tsjo̱ꞌñjeeⁿ no̱o̱ⁿ. ¿ꞌÑeeⁿ ꞌndyoonnom
luaa ndoꞌ ꞌñeeⁿ xueeꞌ ljeiiwaa?
\p Jlue naⁿꞌñeeⁿ:
\p —Nquii César, tsaⁿmaⁿtsꞌiaaⁿ tꞌmaⁿ tsjoom Roma.
\p
\v 25 Quia joꞌ tsoom nda̱a̱na:
\p —Catiomꞌyoꞌ tsꞌiaaⁿnda̱a̱ꞌyoꞌ nnom César yuu na tseixmaⁿnaꞌ
cwentaaⁿꞌaⁿ, ndoꞌ quiaꞌyoꞌ cwentaaꞌ Tyꞌo̱o̱tsꞌom yuu na
tseixmaⁿnaꞌ cwentaaꞌ nqueⁿ.
\p
\v 26 Tîcanda̱a̱ nncꞌomna jom ñꞌeⁿ ñꞌoom na matseineiiⁿ.
Yacheⁿ jlaꞌcheⁿna na tjaweeꞌ nꞌomna ñꞌoom na tꞌo̱o̱ⁿ.
\s Cwitaꞌxꞌeena cantyja na nntaꞌndoꞌnndaꞌ nnꞌaⁿ
\r (Mt. 22:23-33; Mr. 12:18-27)
\p
\v 27 Jnda̱ joꞌ tquieꞌcañom ntꞌom nnꞌaⁿ saduceos namꞌaaⁿ
Jesús. Joona nnꞌaⁿ na cwilue na xocataꞌndoꞌnndaꞌ nnꞌaⁿ.
\v 28 Taꞌxꞌeena nnoom, jluena:
\p —ꞌU Maestro na maꞌmo̱o̱ⁿꞌ ñꞌoomꞌ Tyꞌo̱o̱tsꞌom nda̱a̱ nnꞌaⁿ,
ꞌndii Moisés ñꞌoom lua̱a̱yâ na matsonaꞌ xeⁿ nncueꞌ cwii
tsaⁿsꞌa ndoꞌ nljoñe scoomꞌm na tjaaꞌnaⁿ ntseinda, quia
joꞌ tyjee tsꞌooꞌñeeⁿ cocoom ñꞌeⁿ scuuꞌ xioom. Nncꞌom
ntseinaaⁿ ñꞌeⁿ yuscuꞌñeeⁿ cha nntseinoomñê na tjaa ntseinda
xioom tꞌom.
\v 29 Luaa tuii. Tyomꞌaⁿ ntquieeꞌ naⁿnom ñenquii tsꞌaⁿ
ntseinda. Juu tsaⁿtquiee tocoom ndoꞌ tyuaaꞌ tueeⁿꞌeⁿ,
tjaa ndana ñꞌeⁿ scoomꞌm.
\v 30 Jnda̱ chii tsaⁿ na jnda̱ we tocoom ñꞌeⁿ scuuꞌ xioom,
ndoꞌ mati jom tueeⁿꞌeⁿ, tjaa ntseinaaⁿ ñꞌeⁿ yuscuꞌñeeⁿ.
\v 31 Quia joꞌ tsaⁿ na jnda̱ ndyee tocoom ñꞌeⁿ yuscuꞌñeeⁿ.
Ndoꞌ majoꞌti chaꞌtso ntquieeꞌndyena cwii ndoꞌ cwiindyena
toꞌñoomna jom na scuuna ndoꞌ tja̱na. Meiⁿcwii ndana tjaaꞌnaⁿ
ñꞌeⁿñê.
\v 32 Ndoꞌ na cwiimacanda̱ tueꞌ yuscuꞌñeeⁿ.
\v 33 Quia joꞌ quia na nntaꞌndoꞌxco nnꞌaⁿ na jnda̱ tja̱,
¿ꞌñeeⁿ cwiindye joona na saaⁿꞌaⁿ? Ee chaꞌtso ntquieeꞌndye
naⁿꞌñeeⁿ scuuna jom.
\p
\v 34 Tꞌo̱ Jesús nda̱a̱na, tsoom:
\p —Nnꞌaⁿ tsjoomnancue cwiꞌunco ndoꞌ cwiñeꞌquia nda na
cwiꞌunco.
\v 35 Sa̱a̱ mꞌaⁿ nnꞌaⁿ na majnda̱ majndaaꞌya na laꞌxmaⁿ
na nntaꞌndoꞌxcona na jnda̱ tja̱. Ndoꞌ laꞌxmaⁿna na nncꞌomna
tiempo na nncuaaxco tsjoomnancue. Naⁿꞌñeeⁿ taxocꞌuncona,
meiⁿ naⁿnom, ndoꞌ meiⁿ naⁿlcu.
\v 36 Meiⁿ taxocwjenndaꞌna ee nntseijomnaꞌ joona chaꞌna
ángeles. Ndoꞌ ncꞌe na cwicandaana na nntaꞌndoꞌxcona,
joꞌ chii matseijomnaꞌ na cwitaꞌndoꞌna chaꞌna wandoꞌ
nquii Tyꞌo̱o̱tsꞌom.
\v 37 Sa̱a̱ cantyja ꞌnaaⁿꞌ na nntaꞌndoꞌxco nnꞌaⁿ na jnda̱
tja̱, maquiiti Moisés tꞌmo̱o̱ⁿ na ljoꞌ ñequio ñꞌoom na seiljeiⁿ
cantyja ꞌnaaⁿꞌ tsꞌoom nioom zarza. Naquiiꞌ ñꞌoomꞌñeeⁿ
tsoom na Ta Tyꞌo̱o̱tsꞌom cwiluiiñê Tyꞌo̱o̱tsꞌom cwentaaꞌ
Abraham, Isaac, ndoꞌ Jacob.
\v 38 Ee jom nchii cwiluiiñê Tyꞌo̱o̱tsꞌom cwentaa lꞌoo,
jom cwentaa nnꞌaⁿ na cwitaꞌndoꞌ. Joꞌ chii maxjeⁿ maꞌmo̱ⁿnaꞌ
na chaꞌtso nnꞌaⁿ cwitaꞌndoꞌna cantyja ꞌnaaⁿꞌaⁿ.
\p
\v 39 Cwantindye nnꞌaⁿ na cwitꞌmo̱o̱ⁿ ljeii na tqueⁿ
Moisés tꞌo̱o̱na nnoom, jluena:
\p —ꞌU Maestro na maꞌmo̱o̱ⁿꞌ ñꞌoomꞌ Tyꞌo̱o̱tsꞌom nda̱a̱ nnꞌaⁿ
majoꞌndyo ñꞌoom matsuꞌ.
\p
\v 40 Ndoꞌ taticanda̱a̱ꞌ nꞌom nnꞌaⁿ saduceos na cwii
nntaꞌxꞌeetina nnoom.
\s ¿ꞌÑeeⁿ jnda cwiluiiñe Cristo?
\r (Mt. 22:41-46; Mr. 12:35-37)
\p
\v 41 Tso Jesús nda̱a̱ chaꞌtso nnꞌaⁿ:
\p —¿Chiuu na cwilue nnꞌaⁿ na Cristo cwiluiiñê tsjaaⁿ
David na jndyowicantyjooꞌ?
\v 42 Ee naquiiꞌ libro na chuu Salmos, maquiiti David
tsoom:
\q Nquii Ta Tyꞌo̱o̱tsꞌom tsoom nnom juu Ta na matsa̱ꞌntjom
ja:
\q “Cajmaⁿꞌ ntyjaaꞌa ntyjaya yuu na matseitꞌmaaⁿꞌñenaꞌ
ꞌu,
\q
\v 43 hasta xjeⁿ na jnda̱ tsa̱ꞌa nnꞌaⁿ na jndoo ꞌu
na cꞌomna nacje ꞌnaⁿꞌ.”
\m
\v 44 Cweꞌ joꞌ mawaxꞌa̱ya nda̱a̱ꞌyoꞌ:
\p —¿Chiuu nntsꞌaayuunaꞌ na cwiluiiñe Cristo tsjaaⁿ David
na jndyowicantyjooꞌ ee manquiiti David matsoom na juu
cwiluiiñe Ta na matsa̱ꞌntjom jom?
\s Matseitiaꞌ Jesús nnꞌaⁿ na cwitꞌmo̱o̱ⁿ ljeii na tqueⁿ Moisés
\r (Mt. 23:1-36; Mr. 12:38-40; Lc. 11:37-54)
\p
\v 45 Luaa ñꞌoom na tsoom nda̱a̱ nnꞌaⁿ na cwilaꞌjomndye
ñꞌeⁿñê, ñequio na ndye chaꞌtsondye nnꞌaⁿ:
\p
\v 46 —Queⁿndyoꞌ cwenta na tilꞌaꞌyoꞌ chaꞌna cwilꞌa
nnꞌaⁿ na cwitꞌmo̱o̱ⁿ ljeii na tqueⁿ Moisés, ee joona jeeⁿ
neiiⁿna na nncoꞌnomna na cweeꞌna liaa na jnda na teiꞌncoo.
Ndoꞌ lꞌue nꞌomna na nlaꞌtꞌmaaⁿꞌndye nnꞌaⁿ joona na quia
naⁿꞌñeeⁿ na xmaⁿndyena ñequio na jndooꞌ jndye nnꞌaⁿ.
Mati na nncwindyuaandyena yuu na matseitꞌmaaⁿꞌñetinaꞌ
joona naquiiꞌ lanꞌom. Ndoꞌ na nncwindyuaandyena yuu
na yati cwiwiñꞌoomꞌ na waa xuee.
\v 47 Ndoꞌ cwintyꞌuetyeⁿnquiona ꞌnaaⁿ yolcu na jnda̱
ljondye na tja̱ noom. Juu xjeⁿ na cwilꞌana na ljoꞌ, jeeⁿ
teincoo ñꞌoom cwilaꞌneiⁿna nnom Tyꞌo̱o̱tsꞌom cha tino̱o̱ⁿ
na ljoꞌ cwilaꞌxmaⁿna. Tꞌmaⁿti lcoꞌwiꞌnaꞌ naⁿꞌñeeⁿ nntsꞌaa
Tyꞌo̱o̱tsꞌom.
\c 21
\s Tsjo̱ꞌñjeeⁿ na tquiaa yuscu nnom Tyꞌo̱o̱tsꞌom
\r (Mr. 12:41-44)
\p
\v 1 Mꞌaaⁿ Jesús watsꞌom tꞌmaⁿ, ndoꞌ jleintyꞌiaaⁿꞌaⁿ
naⁿtya na cwiñeꞌquia ofrendas cwentaaꞌ Tyꞌo̱o̱tsꞌom. Cwitioomna
joonaꞌ tsꞌom castom.
\v 2 Mati ntyꞌiaaⁿꞌaⁿ cwii yuscu na jnda̱ ljoñe, na jeeⁿ
jñeeⁿꞌñe. Tsaⁿꞌñeeⁿ tjacjoomꞌm we tsjo̱ꞌñjeeⁿ na ticajndanaꞌ
joꞌ joꞌ.
\v 3 Tso Jesús:
\p —Mayuuꞌcheⁿ nndyeꞌyoꞌ nntsjo̱o̱, yuscumꞌaaⁿꞌ na jnda̱
ljoñe, ndoꞌ jñeeⁿꞌñê, sa̱a̱ tꞌmaaⁿꞌti tquiaaⁿ cwentaaꞌ Tyꞌo̱o̱tsꞌom,
nchiiti na tquia chaꞌtsondye ntꞌomcheⁿ.
\v 4 Ee chaꞌtso naⁿmꞌaⁿꞌ cweꞌ na waljooꞌ tueeꞌna na
cwiñeꞌquiana nnom Tyꞌo̱o̱tsꞌom, sa̱a̱ yuscumꞌaaⁿ meiiⁿ na
jñeeⁿꞌñê, tjuꞌñꞌeeⁿ mandi cantyja na nlcwaaⁿꞌaⁿ.
\s Matso Jesús na nntyuiiꞌ watsꞌom tꞌmaⁿ
\r (Mt. 24:1-2; Mr. 13:1-2)
\p
\v 5 Tyolaꞌneiⁿ ntꞌom nnꞌaⁿ cantyja ꞌnaaⁿꞌ watsꞌom
tꞌmaⁿ na jeeⁿ chjoomnaꞌ ñequio ljo̱ꞌ na neiⁿncooꞌ ndoꞌ
ñequio ꞌnaⁿ na ya na cwiñeꞌquia nnꞌaⁿ.
\v 6 Tsoom:
\p —Chaꞌtso na cwintyꞌiaꞌyoꞌ nmeiⁿꞌ, manncueꞌntyjo̱ xuee
na nntyuiiꞌñꞌeⁿnaꞌ. Taxocaljooꞌ cwii tsjo̱ꞌ nacjooꞌ xꞌiaaꞌnaꞌ.
\s ꞌNaaⁿ na nluii cwitjo̱o̱cheⁿ na nntsuu
\r (Mt. 24:3-28; Mr. 13:3-23)
\p
\v 7 Quia joꞌ taꞌxꞌeena nnoom:
\p —ꞌU Maestro na maꞌmo̱o̱ⁿꞌ ñꞌoomꞌ Tyꞌo̱o̱tsꞌom nda̱a̱ nnꞌaⁿ,
¿cwaaⁿ nluii na luaaꞌ? Ndoꞌ ¿cwaaⁿ cwii ꞌnaaⁿ mꞌmo̱ⁿnaꞌ
na jnda̱ teinndyooꞌ nluii nmeiⁿꞌ?
\p
\v 8 Tsoom nda̱a̱na:
\p —Queⁿꞌyoꞌ cwenta cha tinquioꞌnnꞌaⁿ nnꞌaⁿ ꞌo. Ee jndye
nnꞌaⁿ nlquieꞌcañom na nlue na joona cwiluiindyena Cristo.
Nluena: “Ja cwiluiindyo̱ Cristo”, ndoꞌ nluena: “Jeꞌ jnda̱
tueꞌntyjo̱ xjeⁿ.” Sa̱a̱ ꞌo tilajomndyoꞌ ñequio naⁿꞌñeeⁿ.
\v 9 Meiⁿ tilaꞌcatyuendyoꞌ quia na cwindyeꞌyoꞌ na nndyocwjeꞌcañoom
ntiaꞌ ndoꞌ cwilaꞌwendye nnꞌaⁿ nacjoo gobiernom ꞌnaaⁿna.
Ee jndeiꞌnaꞌ na nmeiⁿꞌ cwinomjndyee, sa̱a̱ tyooweꞌntyjo̱
xjeⁿ na nntsuu tsjoomnancue.
\p
\v 10 Ndoꞌ tsotyeeⁿcheⁿ nda̱a̱na:
\p —Nlaꞌwendye nnꞌaⁿ cwii ndyuaa nacjoo nnꞌaⁿ cwiicheⁿ
ndyuaa. Ndoꞌ cwii tsaⁿmaⁿtsꞌiaaⁿ tꞌmaⁿ nntseiweñê nacjooꞌ
cwiicheⁿ tsaⁿmaⁿtsꞌiaaⁿ.
\v 11 Jndye joo jndeii nntsꞌeii ndoꞌ nncꞌoom jndoꞌ
ntꞌmaⁿ ñequio ntycu na wjaatcuuñenaꞌ. Ndoꞌ tꞌmaⁿ nlaꞌcatyuendye
nnꞌaⁿ na nntyꞌiaana jndye ꞌnaaⁿ tꞌmaⁿ na nleitquiooꞌ
tsjo̱ꞌluee.
\p
\v 12 ’Sa̱a̱ cwii tjo̱o̱cheⁿ na nluii chaꞌtso nmeiⁿꞌ, nntꞌue
nnꞌaⁿ ꞌo nawiꞌ ndoꞌ nleiꞌntyjo̱na ꞌo ndoꞌ mati nñeꞌquiana
cwenta ꞌo nda̱a̱ nnꞌaⁿ naquiiꞌ lanꞌom nchꞌu ndoꞌ nntioomna
ꞌo lꞌaancjo. Ndoꞌ nncꞌoochona ꞌo jo nda̱a̱ nnꞌaⁿ na cwitsa̱ꞌntjom
ñequio naⁿmaⁿnꞌiaaⁿ tꞌmaⁿ, cweꞌ cantyja ꞌnaaⁿꞌ xueya.
\v 13 Quia na nntjomꞌyoꞌ nmeiⁿꞌ nncjuꞌnaaⁿñenaꞌ na
nntjeiꞌyuuꞌndyoꞌ cantyja ꞌnaⁿya.
\v 14 Calaꞌjndaaꞌndyoꞌyaꞌyoꞌ na tincꞌoomꞌ nꞌomꞌyoꞌ
cwaaⁿ ñꞌoom na nntꞌo̱ꞌyoꞌ cha nncwañoomꞌnaꞌ ꞌo,
\v 15 ee xjeⁿꞌñeeⁿ nnco̱ nncwjaaꞌndyo̱ ñꞌoom quiiꞌ ndyueꞌyoꞌ
ndoꞌ nñequia na jndo̱ꞌ nꞌomꞌyoꞌ hasta meiⁿcwiindye joo
nnꞌaⁿ na jndoo ꞌo xonda̱a̱ nluena na tilꞌue ñꞌoom na nnduꞌyoꞌ
meiⁿ na nluena na tiyuuꞌnaꞌ.
\v 16 Mati lotyeꞌyoꞌ, londyeeꞌyoꞌ, ntyjeeꞌyoꞌ, nnꞌaⁿꞌyoꞌ,
nnꞌaⁿ na ya ñꞌoom ꞌo ñꞌeⁿndye, nñeꞌquiana cwenta ꞌo luee
nnꞌaⁿ ndoꞌ ntꞌomndyoꞌ nlaꞌcwjee naⁿꞌñeeⁿ.
\v 17 Chaꞌtsondye nnꞌaⁿ nncꞌomna na ticueeꞌ nꞌomna
ꞌo cweꞌ ncꞌe na mꞌaⁿꞌyoꞌ cantyja ꞌnaaⁿꞌ xueya.
\v 18 Sa̱a̱ xocaꞌndiya na nntsuundyoꞌ. Hasta meiⁿ cweꞌ
cwii soonqueⁿꞌyoꞌ xocatsuunaꞌ ñꞌeⁿndyoꞌ.
\v 19 Ndoꞌ ncꞌe na ticaꞌndyencꞌuaaꞌndyoꞌ nntoꞌñoomꞌyoꞌ
na ticantycwii na nntandoꞌyoꞌ.
\s Nntyuiiꞌ tsjoom Jerusalén
\p
\v 20 ’Sa̱a̱ quia na nntyꞌiaꞌyoꞌ na cwitjaaꞌndye sondaro
tsei ndiocheⁿ Jerusalén, quia joꞌ calaꞌno̱ⁿꞌyoꞌ na jnda̱
tueꞌntyjo̱ xjeⁿ na nntyuiiꞌ tsjoomꞌñeeⁿ.
\v 21 Quia ljoꞌ nnꞌaⁿ na mꞌaⁿ tsꞌo̱ndaa Judea, cꞌooleinomna,
cꞌoona quiiꞌ ntsjo̱. Ndoꞌ nnꞌaⁿ na mꞌaⁿ quiiꞌ tsjoomꞌñeeⁿ
caluiꞌna joꞌ joꞌ. Ndoꞌ nnꞌaⁿ na mꞌaⁿ jo jnda̱a̱ tincꞌoolcweꞌna
tsjoomꞌñeeⁿ.
\v 22 Ee quia joꞌ ncuee na cwitioomndye nnꞌaⁿ cantyja
na wiꞌndyena cha nntseicanda̱a̱ꞌñenaꞌ chaꞌtso ñꞌoomꞌ Tyꞌo̱o̱tsꞌom
na jnda̱ teiljeii.
\v 23 Ntyꞌiaandye yolcu na ndeiindye joo ncueeꞌñeeⁿ
ñequio yolcu na ꞌndaandye nda. Ee nnquioo cwii nawiꞌ
tꞌmaⁿ nacjoo nnꞌaⁿ tyuaawaa ndoꞌ jeeⁿ tꞌmaⁿ nawiꞌ na
nntꞌuiinaꞌ joona.
\v 24 Nncwjena ñꞌeⁿ xjo ndoꞌ ntꞌom nncꞌoocho nnꞌaⁿ
pra̱so na ticwii cwii ndyuaa. Ndoꞌ nnꞌaⁿ na nchii judíos
nlco̱ꞌna tsjoom Jerusalén jndye xuee, hasta nncueeꞌ xjeⁿ
na jnda̱ seijndaaꞌñe Tyꞌo̱o̱tsꞌom na nncjaawintyjeeꞌ na
cwiluii na ljoꞌ.
\s Luaa nntsꞌaanaꞌ quia na nndyonndaꞌ Jesús
\r (Mt. 24:29-35, 42-44; Mr. 13:24-37)
\p
\v 25 ’Tꞌmaⁿ ꞌnaaⁿ nleitquiooꞌ nntyꞌiaa nnꞌaⁿ nnom
ñeꞌquioomꞌ ñꞌeⁿ chiꞌ ñꞌeⁿ cancjuu. Ndoꞌ nnom tsjoomnancue
tꞌmaⁿ nntseiꞌndaaꞌnaꞌ nꞌom nnꞌaⁿ. Nntseiñꞌeeⁿꞌnaꞌ joona
quia na nndyena na jeeⁿ cꞌuaa manquiuuꞌ nmo̱ⁿ ndaaluee,
nntseicatyꞌuenaꞌ joona.
\v 26 Nntsꞌaanaꞌ na tajndeiiꞌ nꞌomna ncꞌe na cwicatyuena
ñequio na mꞌaaⁿꞌticheⁿ nꞌomna chiuu cwii wjaachꞌeetinaꞌ
nnom tsjoomnancue. Ee nntseicwachuuꞌñenaꞌ chaꞌtso ꞌnaⁿ
najnda̱ na matseixmaⁿ tsjo̱ꞌluee.
\v 27 Quia ljoꞌcheⁿ nntyꞌiaana ja na cwiluiindyo̱ tsꞌaⁿ
na jnaⁿ cañoomꞌluee na macwja̱caño̱o̱ⁿnndaꞌa tsjoomnancue.
Nndyo̱o̱ naquiiꞌ nchquiu ñequio najndeii na matseixmaⁿya
ndoꞌ ñequio na neiⁿncooꞌ nacaxuee na cwiluiitꞌmaⁿndyo̱.
\v 28 Quia na jnda̱ jnaⁿnaꞌ na cwiluii chaꞌtso nmeiⁿꞌ,
cꞌomtꞌmaaⁿꞌndyoꞌ nꞌomꞌyoꞌ, cꞌomꞌcꞌeendyoꞌ ee jnda̱ teindyooꞌ
na nluinꞌmaaⁿndyoꞌ.
\p
\v 29 Mati seineiiⁿ ñꞌoom na tjañoomꞌ nda̱a̱na, tsoom:
\p —Calaꞌno̱ⁿꞌyoꞌ cantyja ꞌnaaⁿꞌ tsꞌoom higuera ndoꞌ chaꞌtso
ntꞌomcheⁿ nꞌoom.
\v 30 Quia cwintyꞌiaꞌyoꞌ na jnda̱ macwicaluiꞌ tscooꞌnaꞌ,
cwilaꞌno̱ⁿꞌyoꞌ na jnda̱ teindyooꞌ ncueesuaꞌ.
\v 31 Mati quia na cwintyꞌiaꞌyoꞌ na cwiluii chaꞌtso
nmeiⁿꞌ, calaꞌno̱ⁿꞌyoꞌ na jnda̱ teindyooꞌ mꞌaaⁿnaꞌ na nntsa̱ꞌntjom
Tyꞌo̱o̱tsꞌom.
\p
\v 32 ’Candyeꞌyoꞌ nntsjo̱o̱, mayuuꞌcheⁿ na xocwjeñꞌeⁿ
nnꞌaⁿ na mꞌaⁿ jeꞌ hasta xjeⁿ na jnda̱ seicanda̱a̱ꞌñenaꞌ
chaꞌtso ñꞌoommeiⁿꞌ.
\v 33 Tsjo̱ꞌluee ñꞌeⁿ tsjoomnancue nntycwiiñꞌeⁿnaꞌ sa̱a̱
juu ñꞌoom ꞌnaⁿya tijoom cwinomꞌnaꞌ juunaꞌ.
\p
\v 34 ’Calꞌandyoꞌ cwenta na tincjaachunaꞌ ꞌo na ñoomñoom
na nlꞌaꞌyoꞌ, oo na nncꞌomꞌyoꞌ na candyeꞌyoꞌ, oo na nncuaa
ñꞌomtiuu ꞌnaⁿꞌyoꞌ ꞌnaⁿ na macaⁿnaꞌ ꞌo. Cha tintsꞌaanaꞌ
na ticꞌomcꞌeendyoꞌ ndoꞌ majndeiito nncwjeeꞌcañoom xueeꞌñeeⁿ
ꞌo.
\v 35 Tintjomꞌyoꞌ chaꞌcwijom na nnquioo cwii teincoꞌ
ee nntꞌuiinaꞌ nnꞌaⁿ na mꞌaⁿ chaꞌwaa nnom tsjoomnancue.
\v 36 Joꞌ chii cꞌomꞌcꞌeendyoꞌ chaꞌwaa xuee na mꞌaⁿꞌyoꞌ.
Ndoꞌ calatyꞌoondyoꞌ nnom Tyꞌo̱o̱tsꞌom cha nncꞌoom jndeiiꞌ
nꞌomꞌyoꞌ na nnda̱a̱ nnaⁿndyoꞌ nawiꞌ na quia nndyo, ndoꞌ
nnda̱a̱ nncwintyjeꞌtyeⁿꞌyoꞌ jo no̱o̱ⁿ na cwiluiindyo̱ tsꞌaⁿ
na jnaⁿ cañoomꞌluee.
\p
\v 37 Naxuee tyoꞌmo̱ⁿ Jesús nda̱a̱ nnꞌaⁿ naquiiꞌ watsꞌom
tꞌmaⁿ. Ndoꞌ quia tmaaⁿ tyocalueeⁿꞌeⁿ, tyocaⁿ ta na jndyu
Olivos.
\v 38 Ndoꞌ chaꞌtso nnꞌaⁿ cwitsjoom tyoquiena watsꞌom
tꞌmaⁿ na nndyena ñꞌoom na nñequiaaⁿ.
\c 22
\s Cwiꞌmaⁿna na nntꞌuena Jesús
\r (Mt. 26:1-5, 14-16; Mr. 14:1-2, 10-11; Jn. 11:45-53)
\p
\v 1 Majnda̱ jaawindyooꞌ nncueeꞌ xuee pascua na cwicwaꞌ
nnꞌaⁿ judíos tyooꞌ na tjaa ndaaljoꞌ tjaquieeꞌ.
\v 2 Ndoꞌ ntyee na cwiluiitquiendye nda̱a̱ ntyee ñequio
nnꞌaⁿ na cwitꞌmo̱o̱ⁿ ljeii na tqueⁿ Moisés, cweꞌ ntyꞌiu
tyolꞌueendyena chiuu ya cha nnda̱a̱ nlaꞌcueeꞌna Jesús,
ee nquiaana nnꞌaⁿ na neiiⁿ jom.
\p
\v 3 Xjeⁿꞌñeeⁿ tuo̱ Satanás naquiiꞌ tsꞌom Judas, tsaⁿ
na mati jndyu Iscariote. Jom cwii joo nnꞌaⁿ na canchooꞌwendye.
\v 4 Tjaaⁿ na mꞌaⁿ ntyee na cwiluiitquiendye nda̱a̱ ntyee
quiiꞌntaaⁿ nnꞌaⁿ judíos, ñꞌeⁿ nnꞌaⁿ na cwijndooꞌ tsꞌiaaⁿ
na cwiluii watsꞌom. Tjatseijndaaꞌñê chiuu ya nntsꞌaaⁿ
na nñequiaaⁿ cwenta Jesús lueena.
\v 5 Ndoꞌ naⁿꞌñeeⁿ jeeⁿ jlaꞌneiiⁿꞌndyena, tjoomꞌ tꞌmaⁿna
na nñeꞌquiana sꞌom nnoom.
\v 6 Mati jom seijomñê na ljoꞌ. Tyolꞌueeⁿ cwaaⁿ nncjuꞌnaaⁿñenaꞌ
na nñequiaaⁿ cwenta Jesús lueena xjeⁿ na ticajndooꞌ
nnꞌaⁿ.
\s Seijndaaꞌñe Jesús na cuaa Cena
\r (Mt. 26:17-29; Mr. 14:12-25; Jn. 13:21-30; I Co. 11:23-26)
\p
\v 7 Tueꞌntyjo̱ ncuee na cwicwaꞌ nnꞌaⁿ judíos tyooꞌ
na tjaa ndaaljoꞌ tjaquieeꞌ. Ncueeꞌñeeⁿ macaⁿnaꞌ na calaꞌcwjeena
canmaⁿ cantyja ꞌnaaⁿꞌ ncuee pascua.
\v 8 Ndoꞌ jñom Jesús Pedro ñequio Juan, tsoom nda̱a̱na:
\p —Catsaꞌyoꞌ, nlajndaaꞌndyoꞌ yuu na nlcwaaꞌa cantyja
ꞌnaaⁿꞌ ncuee pascua.
\p
\v 9 Taꞌxꞌeena nnoom:
\p —¿Yuu lꞌue tsꞌomꞌ na nlajndaaꞌndyô̱?
\p
\v 10 Tꞌo̱o̱ⁿ nda̱a̱na:
\p —Quia na jnda̱ saaquieꞌyoꞌ naquiiꞌ tsjoomwaꞌñeⁿ, nntjomndyoꞌ
cwii tsaⁿsꞌa na ñꞌoom tsjoo na ñjom ndaa. Catsaantyjo̱ꞌyoꞌ
naxeeⁿꞌeⁿ hasta na nncueⁿꞌeⁿ wꞌaa yuu na nncjaaqueⁿꞌeⁿ.
\v 11 Joꞌ joꞌ canduꞌyoꞌ nnom tsꞌaⁿ na waaꞌ wꞌaaꞌñeeⁿ:
“Nquii tsꞌaⁿ na maꞌmo̱ⁿ nda̱a̱ya mawaxꞌeeⁿ: ¿Yuu waa cuarto
na nlcwaaꞌâ cwentaaꞌ xuee pascua ñequio nnꞌaⁿ na cwilaꞌjomndye
ñꞌeⁿndyo̱?”
\v 12 Quia joꞌ juu tsaⁿꞌñeeⁿ mꞌmo̱o̱ⁿ nda̱a̱ꞌyoꞌ cwii cuarto
tꞌmaⁿ, wꞌaa nandye na maniomcanda̱a̱ꞌ ꞌnaⁿ. Joꞌ joꞌ calajndaaꞌndyoꞌyaꞌyoꞌ.
\p
\v 13 Tyꞌena ndoꞌ jliuna chaꞌxjeⁿ na tsoom. Ndoꞌ jlaꞌjndaaꞌndyena
na nlcwaꞌna, nntquiina catsmaⁿ.
\p
\v 14 Quia na jnda̱ tmaaⁿ, tueꞌcañoom Jesús, tjacjom nacañoomꞌ
meiⁿsa ñequio canchooꞌwe nnꞌaⁿ na cwilaꞌjomndye ñꞌeⁿñê.
\v 15 Tsoom nda̱a̱na:
\p —Jeeⁿ ntyjaaꞌ tsꞌo̱o̱ⁿya na nlcwaaꞌa nantquie pascuawaa
ñꞌeⁿndyoꞌ cwii tjo̱o̱cheⁿ na nncꞌio̱.
\v 16 Ee candyeꞌyoꞌ nntsjo̱o̱, taxocwaꞌnndaꞌa juunaꞌ hasta
xjeⁿ na jnda̱ seicanda̱a̱ꞌñenaꞌ yuu na matsa̱ꞌntjom Tyꞌo̱o̱tsꞌom.
\p
\v 17 Jnda̱ joꞌ toꞌñoom cwii waso, jnda̱ chii tquiaaⁿ
na quianlꞌuaaꞌ Tyꞌo̱o̱tsꞌom ndoꞌ tsoom nda̱a̱na:
\p —Catoꞌñoomꞌyoꞌ wasowaa, caluiꞌ cjaanaꞌ cwii ndoꞌ cwiindyoꞌ,
cweꞌyoꞌ.
\v 18 Ee candyeꞌyoꞌ nntsjo̱o̱, jeꞌ na cwii wjaatinaꞌ, taxocꞌua
ndaawinom hasta quia nncueꞌntyjo̱ xjeⁿ na nntsa̱ꞌntjom
Tyꞌo̱o̱tsꞌom.
\p
\v 19 Ndoꞌ toꞌñoom tyooꞌ, tquiaaⁿ na quianlꞌuaaꞌ Tyꞌo̱o̱tsꞌom,
jnda̱ chii tyjeeⁿ juunaꞌ, tquiaaⁿ nda̱a̱na. Tsoom:
\p —Tyooꞌwaa cwiluiiñenaꞌ seiiꞌa na mañequiaandyo̱ na
nncꞌio̱. Luaaꞌ nntsaalꞌaꞌyoꞌ na cwicañjom nꞌomꞌyoꞌ ja.
\p
\v 20 Jnda̱ na tcwaꞌna tyooꞌñeeⁿ, majoꞌti sꞌaaⁿ, toꞌñoom
waso. Tsoom:
\p —Juu ndaa winom na ñjom wasowaa tseixmaⁿnaꞌ ñꞌoom
xco na maqua̱ⁿtya̱ⁿ ñequio nioomꞌa na nnquioo cwentaꞌyoꞌ.
\p
\v 21 ’Sa̱a̱ queⁿꞌyoꞌ cwenta, ñeꞌcwii meiⁿsa na cañomꞌ
meindyuaandyo̱ ñequio tsꞌaⁿ na mañequiaa cwenta ja.
\v 22 Ndoꞌ ja na cwiluiindyo̱ tsꞌaⁿ na jnaⁿ cañoomꞌluee,
mayuuꞌcheⁿ manntjo̱ⁿ chaꞌxjeⁿ na jnda̱ teijndaaꞌ cantyja
ꞌnaⁿya, sa̱a̱ nntꞌuiiwiꞌnaꞌ juu tsꞌaⁿ na mañequiaa cwenta
ja.
\p
\v 23 Quia joꞌ to̱ꞌna na tyotaꞌxꞌeendyena nda̱a̱na, ꞌñeeⁿ
cwiindye joona na nntsꞌaa na ljoꞌ.
\s ¿ꞌÑeeⁿ cwiluiitꞌmaⁿñeti?
\p
\v 24 Mati jlaꞌñꞌeeⁿꞌ ndyueena ꞌñeeⁿ cwiindye joona
na nncꞌoom na tꞌmaⁿñeti.
\v 25 Sa̱a̱ jom tsoom nda̱a̱na:
\p —Nnꞌaⁿ na mꞌaⁿ nꞌiaaⁿ tsjoomnancuewaa ñequio nnꞌaⁿ
na cwitsa̱ꞌntjom, cwinchjeena nnꞌaⁿ na cwindyeꞌntjom nda̱a̱na,
sa̱a̱ cwilaꞌcajndyu yoꞌñeeⁿ joona nnꞌaⁿ na ya cwilꞌa.
\v 26 Sa̱a̱ quiiꞌntaaⁿꞌ ꞌo nchii luaaꞌ nncuaa. Ee juu
tsꞌaⁿ na cwiluiitquieñeti cꞌoom chaꞌna tsꞌaⁿ na cje
tseixmaⁿ. Ndoꞌ tsꞌaⁿ na matsa̱ꞌntjom cꞌoom chaꞌna tsꞌaⁿ
na mandiꞌntjom.
\v 27 Ee ¿ꞌñeeⁿ cwiluiitꞌmaⁿñeti, aa juu tsꞌaⁿ na wacatyeeⁿ
nacañoomꞌ meiⁿsa, oo aa juu tsꞌaⁿ na mandiꞌntjom joꞌ
joꞌ? ¿Aa nchii maxjeⁿ juu tsꞌaⁿ na wacatyeeⁿ nacañoomꞌ
meiⁿsa? Sa̱a̱ queⁿꞌyoꞌ cwenta, ja mꞌaaⁿya quiiꞌntaaⁿꞌyoꞌ
na mandiꞌntjo̱ⁿ.
\p
\v 28 ’ꞌO ñequiiꞌcheⁿ ñꞌeⁿꞌyoꞌ ñꞌeⁿndyo̱ chaꞌtsoti na
maqueⁿnaꞌ xjeⁿ ja.
\v 29 Joꞌ chii chaꞌxjeⁿ na tqueⁿtyeⁿ Tsotya̱ya ñꞌoom
na ja nntsa̱ꞌntjo̱ⁿ, malaaꞌtiꞌ maqua̱ⁿ na ꞌo nntsa̱ꞌntjomꞌyoꞌ.
\v 30 Yuu na nntsa̱ꞌntjo̱ⁿya, joꞌ nñequiaya na nlcwaꞌyoꞌ
ndoꞌ nncweꞌyoꞌ ñꞌeⁿndyo̱ cañoomꞌ meiⁿsa ꞌnaⁿya. Ndoꞌ
nncwindyuaandyoꞌ ntio yuu na nntuꞌxeⁿꞌyoꞌ canchooꞌwe
ntmaaⁿꞌ nnꞌaⁿ Israel.
\s Matseicandii Jesús na nncwjiꞌñe Pedro
\r (Mt. 26:31-35; Mr. 14:27-31; Jn. 13:36-38)
\p
\v 31 Tso ta Jesús:
\p —ꞌU Simón, queⁿꞌ cwenta, jnda̱ tcaⁿ Satanás ñꞌoom na
nntseiteiꞌncweeⁿꞌeⁿ ꞌo chaꞌna matseicueeñe tsꞌaⁿ lqueeⁿ
trigo,
\v 32 sa̱a̱ ja jnda̱ ñesꞌaa tyꞌoo nnom Tyꞌo̱o̱tsꞌom cantyja
ꞌnaⁿꞌ cha tintseintycwiinaꞌ na matseiꞌyuꞌyaꞌ tsꞌomꞌ.
Ndoꞌ xeⁿ jnda̱ tcoꞌndyuꞌxcweꞌnndaꞌ, quiaaꞌ ñꞌoom tꞌmaⁿ
tsꞌom nda̱a̱ nnꞌaⁿꞌ nmeiiⁿ na cwilaꞌyuꞌ.
\p
\v 33 Tꞌo̱ Simón nnoom, matso:
\p —Ta, mꞌaaⁿcꞌeendyo̱ na nncjo̱ wꞌaancjo ñꞌeⁿndyuꞌ. Ndoꞌ
tintsꞌaa meiiⁿ na nncꞌio̱ ñꞌeⁿndyuꞌ.
\p
\v 34 Tso Jesús nnoom:
\p —Aa ndiꞌ, Pedro, njomꞌ matsjo̱o̱, cwii tjo̱o̱cheⁿ na nntseixuaa
caxtijndyo jeꞌjeꞌcheⁿ, sa̱a̱ ꞌu xjeⁿꞌñeeⁿ jnda̱ ndyee ndiiꞌ
macwjiꞌndyuꞌ na ticwajnaⁿꞌ ja.
\s Nntseicanda̱a̱ꞌñenaꞌ ljeii na mawaa
\p
\v 35 Tso Jesús nda̱a̱na:
\p —Quia na jño̱o̱ⁿya ꞌo na saanquiaꞌyoꞌ ñꞌoom ꞌnaⁿya, tsjo̱o̱
na tîcatsañꞌomꞌyoꞌ tsjo̱ꞌñjeeⁿ, meiⁿ chetsjaꞌ, meiⁿ lcoom,
¿aa waa na seitjo̱o̱naꞌ ꞌo?
\p Jluena nnoom:
\p —Meiⁿcwii tjaaꞌnaⁿ.
\p
\v 36 Tsotyeeⁿcheⁿ nda̱a̱na:
\p —Sa̱a̱ jeꞌ, ꞌñeeⁿ juu na maleiñꞌoom ꞌnaⁿ na cwicañjom
sꞌom, cjaañꞌoom juunaꞌ ndoꞌ mati chetsjaꞌ. Ndoꞌ ꞌñeeⁿ
juu na tjaaꞌnaⁿ xjo espada, cajnda̱a̱ liaatco ꞌnaaⁿꞌ, chii
cꞌoom xjooꞌ.
\v 37 Ee candyeꞌyoꞌ nntsjo̱o̱, maxjeⁿ jndeiꞌnaꞌ na catseicanda̱a̱ꞌñenaꞌ
ljeii na mawaa cantyja ꞌnaⁿya na matsonaꞌ: “Tjeiiꞌna
cwenta na ljoꞌyu wiꞌñê chaꞌxjeⁿ nnꞌaⁿ na wiꞌndye.”
\p
\v 38 Jluena nnoom:
\p —Ta, cantyꞌiaꞌ, luaa mawaa we xjo espadas.
\p Tꞌo̱o̱ⁿ nda̱a̱na, tsoom:
\p —Maleiꞌtyeⁿ luaaꞌ.
\s Matseineiⁿ Jesús nnom Tyꞌo̱o̱tsꞌom
\r (Mt. 26:366; Mr. 14:32-42)
\p
\v 39 Quia joꞌ jlueeⁿꞌeⁿ wꞌaa yuu na tcwaꞌna, tjaaⁿ
ta na jndyu Olivos yuu na maxjeⁿ quicaⁿ. Ndoꞌ nnꞌaⁿ
na cwilaꞌjomndye ñꞌoomꞌm, mandiꞌntyjo̱na naxeeⁿꞌeⁿ.
\v 40 Quia na tquiena joꞌ joꞌ, tsoom nda̱a̱na:
\p —Calaneiⁿꞌyoꞌ nnom Tyꞌo̱o̱tsꞌom cha juu na ñequeⁿnaꞌ
xjeⁿ ꞌo tincwantjomnaꞌ ꞌo.
\p
\v 41 Ndoꞌ teiño̱o̱ⁿ nacañoomna, tjaaⁿ chaꞌna tquia na
nncjuꞌ tsꞌaⁿ cwii tsjo̱ꞌ. Tcoomꞌm xtyeeⁿ ndoꞌ seineiiⁿ
nnom Tyꞌo̱o̱tsꞌom.
\v 42 Tsoom:
\p —Tsotya̱ya, xeⁿ ꞌu lꞌue tsꞌomꞌ, catseicandyaandyuꞌ ja
nawiꞌwaa. Sa̱a̱ ticaluii ljoꞌ na lꞌue tsꞌo̱o̱ⁿ ja, caluii
ljoꞌ na lꞌue tsꞌomꞌ nncuꞌ.
\p
\v 43 Ndoꞌ xjeⁿꞌñeeⁿ tyjeꞌcañoom cwii ángel nacañomꞌm
na jnaⁿ cañoomꞌluee na tyoñequiaa najneiⁿ.
\v 44 Yocheⁿ na tyotseiꞌndaaꞌnaꞌ tsꞌoom, tyoqueⁿñetyeeⁿ
na tyotseineiiⁿ nnom Tyꞌo̱o̱tsꞌom ñequio chaꞌwaa najneiⁿ.
Ndoꞌ ndaatmeiiⁿꞌeⁿ tyotseijomnaꞌ chaꞌna tꞌmaⁿ ndaateiⁿ
niomꞌ, ñecwii ndiiꞌ cwiꞌiuunaꞌ xjeⁿ nomtyuaacheⁿ.
\p
\v 45 Quia na jnda̱ teicantyjaaⁿ na seineiiⁿ nnom Tyꞌo̱o̱tsꞌom,
tjantyjaaⁿꞌaⁿ nnꞌaⁿ na cwilaꞌjomndye ñꞌeⁿñê ndoꞌ ljeiiⁿ
na cwindana. Ee tîcanaⁿndyena na jeeⁿ chjooꞌ nꞌomna.
\v 46 Tsoom nda̱a̱na:
\p —¿Chiuu na cwindaꞌyoꞌ? Quicantyjaꞌyoꞌ, calaneiⁿꞌyoꞌ
nnom Tyꞌo̱o̱tsꞌom cha juu na ñeꞌqueⁿnaꞌ xjeⁿ ꞌo, tincjaachuunaꞌ
ꞌo.
\s Tꞌuena Jesús
\r (Mt. 26:47-56; Mr. 14:43-50; Jn. 18:2-11)
\p
\v 47 Ndicwaⁿ matseineiⁿ Jesús ndoꞌ tquieꞌcañom nnꞌaⁿ
na jndyendye. Jo nda̱a̱ naⁿꞌñeeⁿ wjaajndyee Judas, cwii
joo nnꞌaⁿ na canchooꞌwe. Seicandyooꞌñê nacañoomꞌ Jesús
na nncꞌom ntsmaⁿꞌ.
\v 48 Tso Jesús nnoom:
\p —ꞌU Judas, ja na cwiluiindyo̱ tsꞌaⁿ na jnaⁿ cañoomꞌluee,
¿aa maꞌtiooꞌ cwenta ja luee nnꞌaⁿ ñequio na maꞌuaꞌ ntsmaaⁿꞌa?
\p
\v 49 Ndoꞌ nnꞌaⁿ na ñꞌeeⁿ ñꞌeⁿñê, quia na ntyꞌiaana
chiuu wjaachꞌeenaꞌ, jluena nnoom:
\p —Ta, ¿aa mañejom nntua̱a̱ꞌa xjo?
\p
\v 50 Ndoꞌ cwii joona mañoomꞌ seiquieeꞌñe mosooꞌ tyee
na cwiluiitquieñe. Tyjee tsuaꞌqui tsaⁿꞌñeeⁿ ntyjaya.
\v 51 Quia joꞌ tso Jesús nda̱a̱na:
\p —Maya, caꞌndyeꞌyoꞌ.
\p Ndoꞌ tyenquioomꞌm tsuaꞌqui tsaⁿꞌñeeⁿ, seinꞌmaaⁿ juu.
\v 52 Ndoꞌ nnꞌaⁿ na tquio nacjoomꞌm, joo ntyee na cwiluiitquiendye
ñequio nnꞌaⁿ na cwijndooꞌ tsꞌiaaⁿ cwentaaꞌ watsꞌom, ñequio
nnꞌaⁿ na cwiluiitquiendye naquiiꞌ tsjoom, tsoom nda̱a̱
naⁿꞌñeeⁿ:
\p —Jndaꞌjom ñequio ncjo espadas ndoꞌ ñꞌeⁿ nꞌoom nchꞌio
na tquioꞌyoꞌ nacjoya. Ndooꞌ na tquiocꞌomꞌyoꞌ cwii tsaⁿcanchꞌue.
\v 53 ꞌIo ndii ꞌio tyomꞌaaⁿya quiiꞌntaaⁿꞌyoꞌ naquiiꞌ
watsꞌom tꞌmaⁿ meiⁿ tîcatꞌueꞌyoꞌ ja. Sa̱a̱ jeꞌ jeꞌ jnda̱
tueꞌntyjo̱ na juu na jaaⁿñe maqueⁿnaꞌ xjeⁿ.
\s Macwjiꞌñe Pedro cantyja ꞌnaaⁿꞌ Jesús
\r (Mt. 26:57-58, 69-75; Mr. 14:53-54, 66-72; Jn. 18:12-18, 25-27)
\p
\v 54 Jnda̱ na tꞌue naⁿꞌñeeⁿ jom, tyꞌeñꞌomna jom waaꞌ
tyee na cwiluiitquieñe. Ndoꞌ Pedro tjantyjo̱o̱ⁿ tquiacheⁿ
tquia.
\v 55 Joꞌ joꞌ jlaꞌntjoomndye nnꞌaⁿ chom tachꞌeⁿ, tyomeindyuaandyena
ndiocheⁿ nacañoomꞌ chom. Ndoꞌ mati Pedro tjacjom quiiꞌntaaⁿna.
\v 56 Cwii yuscu na mandiꞌntjom ljeii jom na wacatyeeⁿ
ꞌndyoo chom, jeeⁿ nquiee ntyꞌiaaꞌ nnoom ndoꞌ tso:
\p —Mati tsaⁿmꞌaaⁿ ñeñꞌeeⁿ ñꞌeⁿ tsaⁿmꞌaaⁿꞌ.
\p
\v 57 Sa̱a̱ jom tjeiꞌñê, tsoom:
\p —Jeeⁿ ꞌu yuscu ticwajnaⁿꞌa tsaⁿmꞌaaⁿꞌ.
\p
\v 58 Tyoowiquiuuꞌ ljeii cwiicheⁿ tsꞌaⁿ jom, tso nnoom:
\p —ꞌU, maxjeⁿ cwiindye joona.
\p Sa̱a̱ tꞌo̱o̱ⁿ:
\p —Nchii joꞌ ja.
\p
\v 59 Jnda̱ tjawiquiuuꞌticheⁿ, chaꞌna cwii hora, cwiicheⁿ
tsꞌaⁿ tyotseijndeiiꞌ ꞌndyoo, tso:
\p —Tsaⁿmꞌaaⁿ, mayuuꞌcheⁿ ñeñꞌeeⁿ ñꞌeⁿ tsaⁿmꞌaaⁿꞌ ee tsꞌaⁿ
tsꞌo̱ndaa Galilea jom.
\p
\v 60 Tꞌo̱ Pedro nnom:
\p —Ja re, meiⁿchjoo ticaljeii ñꞌoom na matsuꞌ.
\p Ndicwaⁿ matseineiiⁿ ñꞌeⁿ tsaⁿꞌñeeⁿ ndoꞌ seixuaa caxtijndyo.
\v 61 Quia joꞌ taqueⁿ Ta Jesús ndyeyu jo ndoꞌ na mꞌaaⁿ
Pedro ndoꞌ ntyꞌiaaꞌ nnoom. Ndoꞌ mañoomꞌ tjañjoomꞌ tsꞌoom
ñꞌoom na jnda̱ tso nnoom: “Cwii tjo̱o̱cheⁿ na nntseixuaa
caxtijndyo jeꞌjeꞌcheⁿ sa̱a̱ xjeⁿꞌñeeⁿ ꞌu jnda̱ ndyee ndiiꞌ
macwjiꞌndyuꞌ ñꞌeⁿndyo̱.”
\v 62 Quia joꞌ mana jluiꞌ Pedro quiiꞌntaaⁿ naⁿꞌñeeⁿ.
Jeeⁿcheⁿ ndyaꞌ tyotyꞌioom na jnda ntyjeeⁿ.
\s Cwilaꞌjnaaⁿꞌna Jesús
\r (Mt. 26:67-68; Mr. 14:65)
\p
\v 63 Nnꞌaⁿ na tyolꞌa cwenta Jesús, tyolaꞌjnaaⁿꞌna ndoꞌ
tyotjaaꞌna jom.
\v 64 Mati tyolaꞌtyeⁿna liaa nnoom, tyotmeiiⁿꞌna ndaꞌ
nnoom ndoꞌ tyoluena:
\p —Cjaaweeꞌ ꞌndyoꞌ ꞌñeeⁿ juu macwjaꞌ ꞌu.
\p
\v 65 Ndoꞌ jndye ñꞌoom ticueeꞌ tsꞌom tyoluena nacjoomꞌm.
\s ꞌOoqueⁿna Jesús luee nnꞌaⁿ na cwiluiitquiendye
\r (Mt. 26:59-66; Mr. 14:55-64; Jn. 18:19-24)
\p
\v 66 Quia na jnda̱ teixuee, tjomndye ntyee na cwiluiitquiendye
nda̱a̱ ntyee ñequio nnꞌaⁿ na cwijndooꞌ tsꞌiaaⁿ watsꞌom
tꞌmaⁿ ñequio nnꞌaⁿ na cwitꞌmo̱o̱ⁿ ljeii na tqueⁿ Moisés.
Tyꞌeñꞌomna Jesús na mꞌaⁿ nnꞌaⁿ na cwiluiindyena nꞌiaaⁿ
nda̱a̱ nnꞌaⁿ judíos. Jlue naⁿꞌñeeⁿ nnoom:
\p
\v 67 —Catsuꞌ nda̱a̱yâ, ¿aa ꞌu cwiluiindyuꞌ Cristo?
\p Jom tꞌo̱o̱ⁿ nda̱a̱na:
\p —Meiiⁿ xeⁿ na nntsjo̱o̱ nda̱a̱ꞌyoꞌ, sa̱a̱ xocalaꞌyuꞌyoꞌ.
\v 68 Ndoꞌ meiiⁿ xeⁿ na cwaxꞌa̱ya nda̱a̱ꞌyoꞌ, ꞌo xocatꞌo̱ꞌyoꞌ
ꞌndyo̱, xocalacandyaandyoꞌ ja.
\v 69 Sa̱a̱ jeꞌ xuee na cwii wjaanaꞌ, ja na cwiluiindyo̱
tsꞌaⁿ na jnaⁿ cañoomꞌluee nncjo̱cajmaⁿ ntyjaaꞌ Tyꞌo̱o̱tsꞌom
ntyjaya yuu na matseitꞌmaaⁿꞌñetinaꞌ ja. Joꞌ joꞌ nntseijomndyo̱
ñꞌeⁿñê chaꞌtso najndeii na matseixmaaⁿ.
\p
\v 70 Chaꞌtsondyena taꞌxꞌeena:
\p —Quia joꞌ ¿aa ꞌu cwiluiindyuꞌ Jnda Tyꞌo̱o̱tsꞌom?
\p Tꞌo̱o̱ⁿ nda̱a̱na:
\p —Mancjoꞌtiꞌyoꞌ jnda̱ macwinduꞌyoꞌ.
\p
\v 71 Quia joꞌ jluena:
\p —¿Ljoꞌ cwii macaⁿtinaꞌ na nluiꞌyuuꞌ nacjoomꞌm? Ee
mancjo̱o̱tya̱a̱ jnda̱ jndya̱a̱ya ñꞌoom ꞌñom.
\c 23
\s Tyꞌeñꞌomna Jesús na mꞌaaⁿ Pilato
\r (Mt. 27:1-2, 11-14; Mr. 15:1-5; Jn. 18:28-38)
\p
\v 1 Quia joꞌ chaꞌtsondye nnꞌaⁿ na tjomndye joꞌ joꞌ,
teiꞌcantyjana, tyꞌeñꞌomna Jesús na mꞌaaⁿ Pilato.
\v 2 To̱ꞌna na tyoñequiana jnaaⁿꞌaⁿ. Jluena:
\p —Tsaⁿmꞌaaⁿꞌ jnda̱ jliuuyâ na matseiꞌnaⁿꞌaⁿ nꞌom nnꞌaⁿ
ndyuaayâ. Ee quitsoom na ticwanaaⁿ na nñeꞌquiaayâ tsꞌiaaⁿnda̱a̱yâ
nnom César. Ndoꞌ manquiityeeⁿ matsoom na cwiluiiñê Cristo
ndoꞌ rey jom.
\p
\v 3 Quia joꞌ taꞌxꞌee Pilato nnoom, tso:
\p —¿Aa ꞌu cwiluiindyuꞌ rey na catsa̱ꞌntjom nnꞌaⁿ judíos?
\p Tꞌo̱ Jesús nnom:
\p —Maxjeⁿ joꞌ ja, chaꞌxjeⁿ na matsuꞌ.
\p
\v 4 Ndoꞌ tso Pilato nda̱a̱ ntyee na cwiluiitquiendye
nda̱a̱ ntyee ñequio nnꞌaⁿ na jndyendye:
\p —Ja meiⁿcwii jnaaⁿꞌ tsaⁿsꞌamꞌaaⁿꞌ ticaljeiya.
\p
\v 5 Sa̱a̱ naⁿꞌñeeⁿ jlaꞌjndeiiꞌ ndyueena, jluena:
\p —Ñꞌoom na maꞌmo̱o̱ⁿ matseijmeiⁿꞌnaꞌ nnꞌaⁿ chaꞌwaa tsꞌo̱ndaa
Judea. Tyochꞌeeⁿ na ljoꞌ tsꞌo̱ndaa Galilea, ndoꞌ mati
ñjaaⁿ.
\s Tyꞌeñꞌomna Jesús na mꞌaaⁿ Herodes
\p
\v 6 Jnda̱ na jndii Pilato ñꞌoom cantyja ꞌnaaⁿꞌ Galilea,
taxꞌeeⁿ:
\p —¿Aa tsꞌaⁿ tsꞌo̱ndaa Galilea tsaⁿsꞌamꞌaaⁿꞌ?
\p
\v 7 Quia na ljeiijndaaꞌñê na jnaⁿ Jesús tsꞌo̱ndaa Galilea
yuu na matsa̱ꞌntjom Herodes, quia joꞌ seicwanoom Jesús
na mꞌaaⁿ Herodesꞌñeeⁿ na tsaⁿꞌñeeⁿ cuꞌxeeⁿ Jesús. Ee
tyjeeꞌ tsaⁿꞌñeeⁿ Jerusalén quia joꞌ.
\v 8 Ndoꞌ jeeⁿ neiiⁿꞌeⁿ quia na ntyꞌiaaⁿꞌaⁿ Jesús ee
jaachꞌee xuee na jeeⁿ ñeꞌcwajnaⁿꞌaⁿ juu ndoꞌ na jndye
ñꞌoom jnda̱ jñeeⁿ cantyja ꞌnaaⁿꞌ. Joꞌ jeeⁿ queeⁿ tsꞌoom
na nntyꞌiaaⁿꞌaⁿ na nntsꞌaa Jesús cwii tsꞌiaaⁿ na xocanda̱a̱
nntsꞌaa na cweꞌ cwii tsꞌaⁿ.
\v 9 Ndoꞌ jndye ñꞌoom tyowaxꞌeeⁿ, sa̱a̱ meiⁿcwii ñꞌoom
ticꞌo̱ Jesús.
\v 10 Ndoꞌ ntyee na cwiluiitquiendye ñequio nnꞌaⁿ na
cwitꞌmo̱o̱ⁿ ljeii na tqueⁿ Moisés, mati tyꞌena na mꞌaaⁿ.
Tyoqueⁿya nꞌomna na tyoñequiana jnaaⁿꞌ Jesús.
\v 11 Ndoꞌ mati Herodes ñequio sondaro ꞌnaaⁿꞌaⁿ, cweꞌ
tyoncona Jesús ndoꞌ tyolaꞌjnaaⁿꞌna jom. Jlaꞌcweena jom
cwii liaa na jnda, jnda̱ chii jlaꞌcwanomnndaꞌna jom na
mꞌaaⁿ Pilato.
\v 12 Juu xueeꞌñeeⁿ ljoyaañe Pilato ñꞌeⁿ Herodes, ee
ñetꞌomntiaaꞌndyena.
\s Cwiwijndaaꞌtyeⁿ na cueꞌ Jesús
\r (Mt. 27:15-26; Mr. 15:6-15; Jn. 18:39–19:16)
\p
\v 13 Quia joꞌ seitjom Pilato ntyee na cwiluiitquiendye
nda̱a̱ ntyee ñequio nnꞌaⁿ na laꞌxmaⁿ nꞌiaaⁿ ñequio nnꞌaⁿ
na jndyendye.
\v 14 Tsoom nda̱a̱na:
\p —ꞌO tquioñꞌomꞌyoꞌ tsaⁿsꞌamꞌaaⁿ na cwinduꞌyoꞌ matseijmeiiⁿꞌeⁿ
nnꞌaⁿ judíos. Sa̱a̱ queⁿꞌyoꞌ cwenta, jo nda̱a̱ chaꞌtsondyoꞌ
jnda̱ tcaaⁿꞌa ñꞌoom nnoom, ndoꞌ meiⁿcwii jnaaⁿꞌaⁿ tîcaljei
na chaꞌtso ñꞌoom na cwiqueⁿꞌyoꞌ nacjoomꞌm.
\v 15 Meiⁿ Herodes tîcaljeii jnaaⁿꞌaⁿ, joꞌ na seicwanomnndaꞌ
tsaⁿꞌñeeⁿ jom na mꞌaaⁿya. Queⁿꞌyoꞌ cwenta, meiⁿcwii tyootseitjo̱o̱ñê
na matsa̱ꞌntjomnaꞌ na cueeⁿꞌeⁿ.
\v 16 Joꞌ chii nnchuuꞌjñeeⁿ xeⁿ jnda̱ nntseicandyaandyo̱
jom.
\p
\v 17 Ndoꞌ waa costumbre na jndeiꞌnaꞌ na catseicandyaañe
Pilato cwii pra̱so jo nda̱a̱ nnꞌaⁿ xcwe na waa xuee.
\v 18 Sa̱a̱ chaꞌtso nnꞌaⁿ na jndyendye, ñeꞌcwii ñꞌoom
jlaꞌxuaana, jluena:
\p —Quindyo̱o̱ꞌ luaaꞌ ñjaaⁿñe ndoꞌ catseicandyaandyuꞌ Barrabás.
\p
\v 19 Tsaⁿꞌñeeⁿ tueeꞌna jom wꞌaancjo ee teijndaaꞌ jnaaⁿꞌaⁿ
na seiweñê nacjooꞌ gobiernom. Ndoꞌ seicueⁿꞌeⁿ tsꞌaⁿ.
\v 20 Ndoꞌ Pilato ncꞌe na ñeꞌcatseicandyaañê Jesús,
seineiⁿnnaaⁿꞌaⁿ nda̱a̱ nnꞌaⁿ.
\v 21 Sa̱a̱ joo naⁿꞌñeeⁿ jndeiiti jlaꞌxuaanndaꞌna, jluena:
\p —Catyꞌiomꞌ jom tsꞌoomꞌnaaⁿ. Catyꞌiomꞌ jom tsꞌoomꞌnaaⁿ.
\p
\v 22 Tsoom nda̱a̱na na jnda̱ ndyee ndiiꞌ:
\p —¿Ljoꞌ jeeⁿcheⁿ tisꞌa sꞌaaⁿ? Meiⁿcwii jnaaⁿꞌaⁿ tîcaljeiya
na matsa̱ꞌntjomnaꞌ na cueeⁿꞌeⁿ. Joꞌ chii nnchuuꞌ jñeeⁿ,
xeⁿ jnda̱ nntseicandyaandyo̱ jom.
\p
\v 23 Sa̱a̱ naⁿꞌñeeⁿ jndeiiꞌ ndyueena, jndeii tyolaꞌxuaana,
tyotaⁿna na cañoom tsꞌoomꞌnaaⁿ. Ndoꞌ ñꞌoomꞌñeeⁿ na tyoluena
ñequio ntyee na cwiluiitquiendye nda̱a̱ ntyee jnaⁿjndeiinaꞌ.
\v 24 Joꞌ chii Pilato tquiaañetoom ñꞌoom na caluii
chaꞌxjeⁿ na cwitaⁿna.
\v 25 Seicandyaañê tsꞌaⁿ na tyotaⁿna na mꞌaaⁿ wꞌaancjo,
meiiⁿ na tyotseiweñe nacjooꞌ gobiernom ndoꞌ seicueeꞌ
tsꞌaⁿ. Ndoꞌ tquiaaⁿ Jesús lueena na calꞌana chiuu na
lꞌue nꞌomna.
\s Cwityꞌioomna Jesús tsꞌoomꞌnaaⁿ
\r (Mt. 27:32-44; Mr. 15:21-32; Jn. 19:17-27)
\p
\v 26 Xjeⁿ na tyꞌeñꞌom sondaro Jesús na nntyꞌioomna
jom tsꞌoomꞌnaaⁿ, tꞌuena cwii tsꞌaⁿ na jnaⁿ jnda̱a̱, tsꞌaⁿ
tsjoom Cirene na jndyu Simón. Jlaꞌcachuuna jom tsꞌoomꞌnaaⁿ
tyojaantyjo̱o̱ⁿ naxeⁿꞌ Jesús ñꞌeⁿ juunaꞌ.
\p
\v 27 Ndoꞌ cwii tmaaⁿꞌ tꞌmaⁿ nnꞌaⁿ tyꞌentyjo̱ naxeⁿꞌ
Jesús, ndii ñꞌeeⁿ yolcu na jeeⁿ cwityuee ndoꞌ cwilaꞌxuaa
na matseiꞌndaaꞌnaꞌ nꞌom na cwintyꞌiaa na luaaꞌ matjoom.
\v 28 Sa̱a̱ taqueⁿ Jesús, tsoom:
\p —ꞌO yolcu Jerusalén, tandyueeꞌyoꞌ cantyja ꞌnaⁿ ja luaa,
catyueeꞌyoꞌ cantyja ꞌnaⁿꞌ ncjoꞌyoꞌ ñꞌeⁿ ndaꞌyoꞌ.
\v 29 Ee queⁿꞌyoꞌ cwenta, manncueꞌntyjo̱ xuee na nlue
nnꞌaⁿ: “Jeeⁿ teijnoom yolcu na tileicꞌom nda, na tîcandeiindye,
meiⁿ tjaa yoꞌndaa jlaꞌcanteiꞌ.”
\v 30 Ncueeꞌñeeⁿ nnto̱ꞌ nnꞌaⁿ na nluena nda̱a̱ ntsjo̱:
“Catquiaandyoꞌ nacjooyâ”, ndoꞌ nluena nda̱a̱ nta: “Calaꞌcata̱ꞌyoꞌ
jâ.”
\v 31 Ee xeⁿ nmeiiⁿ macwilꞌa nnꞌaⁿ ñꞌeⁿndyo̱ ja na tjaa
jnaⁿ tseixmaⁿya, cwanti na tꞌmaⁿti nawiꞌ nntjoom naⁿꞌñeeⁿ
na waa jnaaⁿna.
\p
\v 32 Ndoꞌ mati tyꞌechona we nnꞌaⁿ na wiꞌndye na nntyꞌioomna
nꞌomꞌnaaⁿ.
\v 33 Quia na tquiena cwii joo na jndyu Ta Tseiꞌxqueⁿ
Tsꞌoo, tyꞌioomna jom tsꞌoomꞌnaaⁿ joꞌ joꞌ ñequio naⁿꞌñeeⁿ
na wiꞌndye, cwii tsaⁿꞌñeeⁿ ntyjaaⁿꞌaⁿ ntyjaya ndoꞌ cwiicheⁿ
tsaⁿꞌñeeⁿ ntyjaaⁿꞌaⁿ ntyjatymaaⁿꞌ.
\v 34 Tsoom:
\p —Tsotya̱ya, catseitꞌmaⁿ tsꞌomꞌ joona, ee ticalaꞌno̱ⁿꞌna
ljoꞌ cwilꞌana ñꞌeⁿndyo̱.
\p Ndoꞌ tyoꞌoo sondaro xꞌiaa na nntyꞌiaana ꞌñeeⁿ nleijnoomꞌ
cwii cwii liaⁿꞌaⁿ.
\v 35 Joꞌ joꞌ jndye nnꞌaⁿ na cweꞌ tyꞌecantyꞌiaa na
luaaꞌ. Sa̱a̱ naⁿmaⁿnꞌiaaⁿ jeeⁿ ticueeꞌ nꞌomna jom, tyoluena:
\p —Jeeⁿ ya tjeiꞌnꞌmaaⁿñê ntꞌomcheⁿ nnꞌaⁿ, jeꞌ cwjiꞌnꞌmaaⁿñe
cheⁿnqueⁿ xeⁿ mayuuꞌ cwiluiiñê nquii Cristo tsaⁿ na
tjeiiꞌñe Tyꞌo̱o̱tsꞌom na catsa̱ꞌntjom.
\p
\v 36 Mati tyolaꞌjnaaⁿꞌ sondaro Jesús. Tyꞌentyjaaꞌna
na nñeꞌquiana winom na ta̱ na nncꞌom.
\v 37 Jluena:
\p —Xeⁿ ꞌu cwiluiindyuꞌ Rey na catsa̱ꞌntjomꞌ nnꞌaⁿ judíos,
cwjiꞌnꞌmaaⁿndyuꞌ cheⁿnncuꞌ.
\p
\v 38 Ndoꞌ jo ndyeyu tsꞌom xqueeⁿ tyꞌioomna ljeii ñꞌoom
griego, latyeⁿ, ñꞌeⁿ hebreo. Matsonaꞌ: “Luaañe Rey cwentaa
nnꞌaⁿ judíos.”
\p
\v 39 Cwii joo naⁿꞌñeeⁿ na wiꞌndye na ñoom ñꞌeⁿñê, seijnaaⁿꞌ
jom. Tso:
\p —¿Aa nchii Cristo cwiluiindyuꞌ? Cwa cwjiꞌnꞌmaaⁿndyuꞌ
cheⁿnncuꞌ ndoꞌ mati jâ.
\p
\v 40 Sa̱a̱ tꞌo̱ cwiicheⁿ tsaⁿꞌñeeⁿ, seitiaaⁿꞌaⁿ xꞌiaaⁿꞌaⁿ,
tsoom:
\p —Cwa tinquiaꞌ Tyꞌo̱o̱tsꞌom. Ndoꞌ ꞌu jnda̱ tꞌuiityeⁿnaꞌ
na maxjeⁿ nncꞌioꞌ. ¿Aa ticandoꞌ mañejoꞌti matjomꞌ chaꞌxjeⁿ
matjom jom?
\v 41 Ndoꞌ wendyo̱ jaa nmeiiⁿ mayuuꞌcheⁿ matyꞌiomyanaꞌ
na catjo̱o̱ⁿya na luaa ee cwitio̱o̱ⁿndyo̱ cantyja na ñelꞌaaya.
Sa̱a̱ juu Tamꞌaaⁿꞌ meiⁿcwii nawiꞌ tîcatsꞌaaⁿ.
\p
\v 42 Quia joꞌ tsoom nnom Jesús:
\p —ꞌU Ta, cjaañjoomꞌ tsꞌomꞌ ja quia na nndyoꞌ na nntsa̱ꞌntjomꞌ.
\p
\v 43 Tso Jesús nnom tsaⁿꞌñeeⁿ:
\p —Mayuuꞌcheⁿ matsjo̱o̱ njomꞌ, xuee jeꞌ nncꞌoomꞌ ñꞌeⁿndyo̱
jo paraíso yuu na mꞌaaⁿ nquii Tyꞌo̱o̱tsꞌom.
\s Tquiaañe Jesús na tueeⁿꞌeⁿ
\r (Mt. 27:45-56; Mr. 15:33-41; Jn. 19:28-30)
\p
\v 44 Xjeⁿ na tueeꞌ quiajmeiⁿꞌ, teijaaⁿ chaꞌwaa tsjoomnancue
hasta na ndyee na matmaaⁿ.
\v 45 Ee na teijaaⁿ ñeꞌquioomꞌ. Ndoꞌ juu liaa tco na
ntyjatyꞌio naquiiꞌ watsꞌom tꞌmaⁿ tyꞌiooꞌxcwenaꞌ.
\v 46 Quia joꞌ jndeii seixuaa Jesús, tsoom:
\p —Tsotya̱ya, maꞌndiya cantyja na wando̱ꞌa naquiiꞌ lꞌo̱ꞌ.
\p Jnda̱ tsoom na luaaꞌ, mana tueeⁿꞌeⁿ.
\p
\v 47 Quia na ntyꞌiaaꞌ tyo na matsa̱ꞌntjom sondaro chiuu
waa na tuii, seitꞌmaaⁿꞌñê Tyꞌo̱o̱tsꞌom, tsoom:
\p —Mayuuꞌcheⁿ tsaⁿmꞌaaⁿꞌ matseixmaaⁿ tsꞌaⁿ na ljuꞌ cwiluiiñe.
\p
\v 48 Ndoꞌ chaꞌtso nnꞌaⁿ na tjomndye na ntyꞌiaa na
ljoꞌ tuii, quia tyꞌelcweeꞌna lꞌaana, tyotmeiiⁿꞌna ndaꞌ
ndeiꞌcandyaana na cwitꞌmo̱o̱ⁿna na matseiꞌndaaꞌnaꞌ nquiuna.
\v 49 Ndoꞌ chaꞌtso nnꞌaⁿ na taꞌjnaaⁿꞌna Jesús ñequio
yolcu na tyꞌentyjo̱ naxeeⁿꞌeⁿ na jnaⁿ Galilea, tyontyꞌiaa
tquiana na luaaꞌ tjom Jesús.
\s ꞌOocatyꞌiuuna Jesús
\r (Mt. 27:57-61; Mr. 15:42-47; Jn. 19:38-42)
\p
\v 50 Tyomꞌaaⁿ cwii tsꞌaⁿ na jndyu José na jnaⁿ tsjoom
Arimatea tsꞌo̱ndaa Judea. Tsaⁿꞌñeeⁿ cwii joo nnꞌaⁿ na
mꞌaⁿ nꞌiaaⁿ cwentaa nnꞌaⁿ judíos. Jom ya tsꞌaⁿñê ndoꞌ
machꞌeeⁿ na matyꞌiomyanaꞌ.
\v 51 Mati tyomeinomꞌm juu na nntsa̱ꞌntjom Tyꞌo̱o̱tsꞌom.
Tîcatseijomñê ñꞌoom na tꞌmaⁿ ntꞌomcheⁿ ncꞌiaaⁿꞌaⁿ na
cueꞌ Jesús.
\v 52 Tjaaⁿ na mꞌaaⁿ Pilato ndoꞌ tcaaⁿ tsꞌoo Jesús.
\v 53 Jnda̱ chii tjacatyjeeñê juu. Seityjooñê liaa sábana
tsaⁿ lino ndoꞌ tjaaꞌñê juu naquiiꞌ tsueꞌtsjo̱ꞌ na tuiiya.
Joꞌ joꞌ meiⁿcwii tjaaꞌnaⁿ ꞌñeeⁿ cojaaquieeꞌ.
\v 54 Juu xueeꞌñeeⁿ, maxuee na cwilaꞌjndaaꞌndye nnꞌaⁿ
na nntaꞌjndyeena xuee sábado. Ndoꞌ xjeⁿꞌñeeⁿ majaaweeꞌya
xjeⁿ cantyja ꞌnaaⁿꞌnaꞌ.
\p
\v 55 Yolcu na tquio ñꞌeⁿñê na jnaⁿna Galilea, tyꞌentyꞌiaana
tseiꞌtsuaa, tqueⁿna cwenta chiuu waa na tjacantyꞌiuuꞌñê.
\v 56 Jnda̱ joꞌ tyꞌelcweeꞌna Jerusalén, tyꞌelaꞌjndaaꞌndyena
nasei cachi ndoꞌ ncheⁿꞌ. Ndoꞌ taꞌjndyeena juu xuee na
cwitaꞌjndyee nnꞌaⁿ chaꞌxjeⁿ matsa̱ꞌntjom ljeii naqui.
\c 24
\s Cantyja na tandoꞌxco Jesús
\r (Mt. 28:1-10; Mr. 16:1-8; Jn. 20:1-10)
\p
\v 1 Cwitsjoomya xuee najndyee smanaⁿ, tyꞌena yuu waa
tseiꞌtsuaa. Tyꞌechona nasei cachi na jnda̱ jlaꞌjndaaꞌndyena.
\v 2 Jnda̱ na tquiena jliuna na jnda̱ teindyo̱ tsjo̱ꞌ na
ta̱ꞌ ꞌndyoo tsueꞌtsjo̱ꞌ.
\v 3 Quia na tyꞌequieꞌna joꞌ joꞌ, taticaliuna seiꞌtsꞌo
ꞌnaaⁿꞌ Ta Jesús.
\v 4 Xcwe na matseiñꞌeeⁿꞌñenaꞌ joona na cwicatyuena,
ndoꞌ teitquiooꞌndye we nnꞌaⁿ nacañoomna na jeeⁿ canchiiꞌ,
caxuee liaa.
\v 5 Jeeⁿ ndyaꞌ tyuena, jlaꞌntyjanquioondyena nqueⁿna
nomtyuaa. Jlue naⁿꞌñeeⁿ nda̱a̱na:
\p —¿Chiuu quiiꞌntaaⁿ lꞌoo cwilꞌueꞌyoꞌ tsꞌaⁿ na wandoꞌ?
\v 6 Tacꞌoomñê ñjaaⁿ, jnda̱ wandoꞌxcoom. Cjaañjoomꞌ nꞌomꞌyoꞌ
ñꞌoom na seineiiⁿ nda̱a̱ꞌyoꞌ quia na ndi mꞌaaⁿ tsꞌo̱ndaa
Galilea.
\v 7 Tsoom na nqueⁿ na cwiluiiñê tsꞌaⁿ na jnaⁿ cañoomꞌluee,
nñeꞌquia nnꞌaⁿ cwenta jom luee nnꞌaⁿjnaⁿ. Ndoꞌ naⁿꞌñeeⁿ
nntyꞌioomna jom tsꞌoomꞌnaaⁿ. Sa̱a̱ xuee jnda̱ ndyee ncwandoꞌxcoom.
\p
\v 8 Quia joꞌ tjañjoomꞌ nꞌomna ñꞌoom na tyotseineiiⁿ.
\v 9 Jnaⁿna yuu na waa tseiꞌtsuaa, tyꞌelcweeꞌna ndoꞌ
jlaꞌcandiina nnꞌaⁿ canchooꞌcwii ñequio chaꞌtso ntꞌomcheⁿ
nnꞌaⁿ chiuu waa na tuii.
\v 10 María Magdalena, ñꞌeⁿ Juana, ñꞌeⁿ María tsondyee
Jacobo, ñꞌeeⁿ ntꞌomcheⁿ yolcu na ñꞌeeⁿ ñꞌeⁿndyena, joona
jlaꞌcandiina nnꞌaⁿ canchooꞌcwii ñꞌoomꞌñeeⁿ.
\v 11 Sa̱a̱ apóstoles ndooꞌ nquiuna cweꞌ ñꞌomnco joꞌ.
Tîcalaꞌyuꞌna.
\p
\v 12 Sa̱a̱ Pedro teicantyjaaⁿ, jleinoom, tjaaⁿ yuu waa
tseiꞌtsuaa. Quia na ntyꞌiaaⁿꞌaⁿ naquiiꞌ tseiꞌtsuaa, cweꞌ
liaa canchiiꞌ ljeiiⁿ. Ndoꞌ tjalcweꞌnnaaⁿꞌaⁿ waⁿꞌaⁿ, jaawa
jaacue tyomꞌaaⁿꞌ tsꞌoom chaꞌtso na jnda̱ tuii.
\s Ñjomndye we nnꞌaⁿ nato Emaús
\r (Mr. 16:12-13)
\p
\v 13 Majuuti xueeꞌñeeⁿ we nnꞌaⁿ na cwilaꞌjomndye ñꞌeⁿ
Jesús cwiꞌoona cwii tsjoom chjoo na jndyu Emaús na mꞌaaⁿ
naꞌ canchooꞌcwii kilómetros na tquianaꞌ ñꞌeⁿ Jerusalén.
\v 14 Ndoꞌ cheⁿnquieena cantyja chaꞌtso na nmeiiⁿꞌ
tuii.
\v 15 Yocheⁿ na luaaꞌ jeeⁿ cwilaꞌneiⁿna, manquiiti Jesús
tueꞌntyjo̱o̱ⁿ joona. Ñeꞌcwi tjaaⁿ ñꞌeⁿndyena.
\v 16 Sa̱a̱ tîcataꞌjnaaⁿꞌna jom ee sꞌaanaꞌ nꞌomnda̱a̱na
chaꞌcwijom na titquioona.
\v 17 Tsoom nda̱a̱na:
\p —¿Ljoꞌ ñꞌoom jeeⁿ cwilaneiⁿꞌyoꞌ na tsaꞌyoꞌ nato? Quia
joꞌ tyꞌemeintyjeeꞌna na chjooꞌ nꞌomna.
\p
\v 18 Ndoꞌ cwiindye joona na jndyu Cleofas tꞌo̱ nnoom,
tso:
\p —¿Aa ꞌu cwii tsꞌaⁿ na cweꞌ tyjeꞌya Jerusalén, joꞌ chii
ticaljeiꞌ chiuu waa na tuii wja mawenaꞌ?
\p
\v 19 Quia joꞌ tꞌo̱o̱ⁿ nda̱a̱na:
\p —¿Ljoꞌ tuii?
\p Joona tꞌo̱o̱na nnoom:
\p —Aa, waa na tuii cantyja ꞌnaaⁿꞌ Jesús, tsꞌaⁿ tsjoom
Nazaret na tyotseixmaⁿ profeta. Tꞌmaⁿ najneiⁿ tsꞌiaaⁿ
na tyochꞌeeⁿ ñequio ñꞌoom na tyotseineiiⁿ jo nda̱a̱ chaꞌtso
nnꞌaⁿ ndoꞌ jo nnom Tyꞌo̱o̱tsꞌom.
\v 20 Sa̱a̱ nquiee ntyee na cwiluiitquiendye nda̱a̱ ntyee
ñequio naⁿmaⁿnꞌiaaⁿ cwentaayâ tquiana cwenta jom na
catꞌuiityeⁿnaꞌ jom na cueeⁿꞌeⁿ, ndoꞌ tyꞌioom nnꞌaⁿ jom
tsꞌoomꞌnaaⁿ.
\v 21 Ndoꞌ jâ jeeⁿ ñentyjaaꞌ nꞌo̱o̱ⁿyâ na jom nluiiñê
nquii na nntseicandyaañe nnꞌaⁿ Israel. Ndoꞌ waa cwiicheⁿ,
jeꞌ jnda̱ ndyee xuee na tuii na nmeiiⁿꞌ.
\v 22 Ndoꞌ nchii macanda̱ joꞌ, mati joo yolcu na ñꞌeeⁿ
tmaaⁿꞌ na laxmaaⁿyâ, tquioñꞌomna ñꞌoom na jeeⁿ seiñꞌeeⁿꞌnaꞌ
jâ. Ee mateincooquiuuꞌ tyꞌena yuu waa tseiꞌtsuaⁿꞌaⁿ,
\v 23 sa̱a̱ taticaliuna seiꞌtsꞌo ꞌnaaⁿꞌaⁿ. Tquiolcweeꞌna,
tyoluena na mati tcoꞌnaꞌ ángeles nda̱a̱na na jlue yoꞌñeeⁿ
nda̱a̱na na jom wanoomꞌm.
\v 24 Joꞌ chii tyꞌe ntꞌom ncꞌiaayâ yuu waa tseiꞌtsuaa
ndoꞌ jliuna na mayuuꞌ chaꞌxjeⁿ na jlue yolcuꞌñeeⁿ. Sa̱a̱
maxjeⁿ tîcantyꞌiaana nquii Jesús.
\p
\v 25 Quia joꞌ tso Jesús nda̱a̱na:
\p —ꞌO nnꞌaⁿ na tileicalaꞌno̱ⁿꞌyoꞌ maxjeⁿ tiqueⁿꞌyoꞌ cwenta
ndoꞌ ticjooꞌ nꞌomꞌyoꞌ na nlayuꞌyoꞌ chaꞌtso ñꞌoom na
tyolue profetas.
\v 26 Aa nchii maxjeⁿ matsonaꞌ na nquii Cristo catjoom
chaꞌtso nawiꞌmeiⁿꞌ cwitjo̱o̱cheⁿ na nntseitꞌmaaⁿꞌñenaꞌ
jom.
\p
\v 27 Quia joꞌ tyoꞌmo̱o̱ⁿ naquiiꞌ ljeii ꞌnaaⁿꞌ Tyꞌo̱o̱tsꞌom
chaꞌtso ñꞌoom na matseineiⁿnaꞌ cantyja ꞌnaaⁿꞌ nqueⁿ.
To̱o̱ⁿꞌo̱ⁿ ñequio ljeii na tqueⁿ Moisés ndoꞌ tcuu tyꞌoomnaꞌ
hasta xjeⁿ ljeii na tqueⁿ chaꞌtso profetas.
\p
\v 28 Quia na tyꞌewindyoona tsjoom chjoo yuu na cwiꞌoona,
quia joꞌ sꞌaaⁿ na ndooꞌ wjaatyeeⁿcheⁿ.
\v 29 Sa̱a̱ joona lꞌana na jndeiꞌnaꞌ na caljooꞌñê ñꞌeⁿndyena.
Jluena:
\p —Caljooꞌndyuꞌ ñꞌeⁿndyô̱ ee jeꞌ jnda̱ tmaaⁿ ndoꞌ manleinco̱o̱ⁿꞌ.
\p Joꞌ chii tjaqueⁿꞌeⁿ naquiiꞌ wꞌaa na nljooꞌñê.
\v 30 Ndoꞌ quia na tjacjom nacañoomꞌ meiⁿsa ñꞌeⁿndyena,
toꞌñoom tyooꞌ, tquiaaⁿ na quianlꞌuaaꞌ Tyꞌo̱o̱tsꞌom cantyja
ꞌnaaⁿꞌnaꞌ, tyjeeⁿ ndoꞌ tquiaaⁿ juunaꞌ nda̱a̱na.
\v 31 Ndoꞌ xjeⁿꞌñeeⁿ sꞌaanaꞌ joona chaꞌcwijom tsꞌaⁿ
na ya teitquiooꞌnndaꞌ ndoꞌ taꞌjnaaⁿꞌna na manquii Jesús
joꞌ. Sa̱a̱ jom mana tsuñê jo nda̱a̱na.
\v 32 Tyoluena nda̱a̱ ntyjeena:
\p —Aa tiyuuꞌ sꞌaanaꞌ jndaꞌjom teiiⁿ nꞌo̱o̱ⁿya yocheⁿ na
matseineiiⁿ nda̱a̱ya xjeⁿ na ñjomndyo̱ nato quia na seicano̱o̱ⁿ
chiuu maꞌmo̱ⁿ ñꞌoomꞌ Tyꞌo̱o̱tsꞌom na teiljeii.
\p
\v 33 Ndoꞌ mañejuu xjeⁿꞌñeeⁿ teicantyjana, tyꞌelcweeꞌna
Jerusalén. Jliuna nnꞌaⁿ na canchooꞌcwii ñeꞌnaaⁿꞌ mꞌaⁿ
naⁿꞌñeeⁿ ñequio ntꞌomcheⁿ ncꞌiaana.
\v 34 Quia joꞌ jlue naⁿꞌñeeⁿ nda̱a̱na:
\p —Jeeⁿ sa, mayuuꞌcheⁿ jnda̱ mawandoꞌxco Ta Jesús, ee jnda̱
teitquiooꞌñê nnom Simón.
\p
\v 35 Quia joꞌ joona tyolaꞌneiⁿna chiuu waa na tuii
quia na mꞌaⁿna nato ndoꞌ chiuu waa na taꞌjnaaⁿꞌna jom
quia na tyjeeⁿ tyooꞌ.
\s Teitquiooꞌñe Jesús nda̱a̱ nnꞌaⁿ na cwilaꞌjomndye ñꞌeⁿñê
\r (Mt. 28:16-20; Mr. 16:14-18; Jn. 20:19-23)
\p
\v 36 Yocheⁿ na cwilaꞌneiⁿna ñꞌoommeiⁿꞌ, teitquiooꞌ
meintyjeeꞌ Jesús xcwe quiiꞌntaaⁿna. Tquiaaⁿ na xmaⁿndyena.
Tsoom:
\p —Cꞌomꞌyoꞌ na tjaañomtiuu quiiꞌ nꞌomꞌyoꞌ.
\p
\v 37 Sa̱a̱ joona nioom tyuena, ee jlaꞌtiuuna na cweꞌ
ncwaaⁿꞌaⁿ joꞌ cwintyꞌiaana.
\v 38 Ndoꞌ tsoom nda̱a̱na:
\p —¿Chiuu na jeeⁿ matseiꞌndaaꞌnaꞌ nquiuꞌyoꞌ ndoꞌ na
luaaꞌ mꞌaaⁿꞌ nꞌomꞌyoꞌ?
\v 39 Cantyꞌiaꞌyoꞌ lꞌo̱o̱ya ñꞌeⁿ ncꞌa̱ya na mannco̱tya̱
luaa. Ndoꞌ nquioꞌyoꞌ ja, ee ncwaaⁿꞌ tsꞌaⁿ tjaaꞌnaⁿ seiꞌ
cachuunaꞌ, meiⁿ ndeiꞌ chaꞌna cwintyꞌiaꞌyoꞌ na cho̱ ja.
\p
\v 40 Jnda̱ tsoom na luaaꞌ, tꞌmo̱o̱ⁿ lꞌo̱o̱ⁿ ndoꞌ ncꞌeeⁿ.
\v 41 Sa̱a̱ ndicwaⁿ cweꞌ matseitsaⁿꞌtonaꞌ joona na jeeⁿ
neiiⁿna, jeeⁿ cjaaweeꞌ nꞌomna, hasta tileicalayuꞌna na
jom. Quia joꞌ tsoom nda̱a̱na:
\p —¿Aa cwileiꞌñꞌomꞌyoꞌ na ya nlcwaꞌ tsꞌaⁿ?
\p
\v 42 Joꞌ chii tquiana cwii taⁿꞌ catscaa jneiiⁿ ñequio
tscuu na ñjom tsiomꞌ.
\v 43 Toꞌñoom ndoꞌ tcwaaⁿꞌaⁿ ñequio na jndooꞌna.
\v 44 Ndoꞌ tsoom nda̱a̱na:
\p —Chaꞌtso ñꞌoom na teiljeii cantyja ꞌnaⁿya naquiiꞌ
ñꞌoom na tqueⁿ Moisés ñequio profetas, ndoꞌ mati naquiiꞌ
salmos, ñꞌoomꞌñeeⁿ tyoꞌmo̱o̱ⁿya nda̱a̱ꞌyoꞌ quia na ndicwaⁿ
mꞌaaⁿya ñꞌeⁿndyoꞌ. Joonaꞌ wjaatseicanda̱a̱ꞌñenaꞌ, ndoꞌ
jeꞌ macwiluii chaꞌxjeⁿ na tsjo̱o̱.
\p
\v 45 Quia joꞌcheⁿ tquiaa Jesús na nlaꞌno̱ⁿꞌna ñꞌoomꞌ
Tyꞌo̱o̱tsꞌom na teiljeiinaꞌ.
\v 46 Tsoom nda̱a̱na:
\p —Ñꞌoomꞌ Tyꞌo̱o̱tsꞌom na teiljeii, matsonaꞌ na nquii na
cwiluiiñe Cristo, jndeiꞌnaꞌ na nntjoom nawiꞌ tꞌmaⁿ, ndoꞌ
xuee na jnda̱ ndyee nncwandoꞌxcoom na tueeⁿꞌeⁿ.
\v 47 Ñequio xueeꞌ jom nñeꞌquia nnꞌaⁿ ñꞌoom na calcweꞌ
nꞌom nnꞌaⁿ jnaaⁿna cha na nntseitꞌmaⁿ tsꞌom Tyꞌo̱o̱tsꞌom
joona. Ñꞌoommeiiⁿ nnaⁿnaꞌ Jerusalén, nncjaantyꞌeenaꞌ
xjeⁿ chaꞌwaa tsjoomnancue.
\v 48 Ndoꞌ ꞌo laꞌxmaⁿꞌyoꞌ na catjeiꞌyuuꞌndyoꞌ ñꞌoommeiiⁿ.
\v 49 Queⁿꞌyoꞌ cwenta, ja njño̱o̱ⁿya nquii Espíritu Santo
na jnda̱ tso Tsotya̱ya na nñequiaaⁿ nda̱a̱ꞌyoꞌ. Joꞌ chii,
caljooꞌndyoꞌ tsjoom Jerusalén hasta na nntoꞌñoomꞌyoꞌ
juu na nnaⁿ nandye na nñequiaa najnda̱ꞌyoꞌ.
\s Tjawa Jesús cañoomꞌluee
\r (Mr. 16:19-20)
\p
\v 50 Quia joꞌ jluiꞌna tsjoomꞌñeeⁿ. Tjachom joona nndyooꞌ
tsjoom Betania. Seintyjo̱o̱ⁿ lꞌo̱o̱ⁿ nacjoona, tioꞌnaaⁿñê
joona.
\v 51 Majuu xjeⁿ na matioꞌnaaⁿñê joona to̱ⁿꞌnaꞌ jom
ñꞌeⁿndyena. Tjañꞌoomnaꞌ jom nandye cañoomꞌluee.
\v 52 Ndoꞌ joona, quia jnda̱ jlaꞌtꞌmaaⁿꞌndyena jom, tyꞌelcweeꞌna
Jerusalén na jeeⁿcheⁿ ndyaꞌ neiiⁿna.
\v 53 Ñeꞌquiiꞌcheⁿ tyomꞌaⁿna watsꞌom tꞌmaⁿ na tyolaꞌtꞌmaaⁿꞌndyena
Tyꞌo̱o̱tsꞌom. Mantyjati luaaꞌndyo. 
