﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:07,720
Niiupi jĩcʉ̃,

2
00:00:07,720 --> 00:00:10,920
diarique wai Lázaro ca wãme cʉtigʉ,

3
00:00:10,920 --> 00:00:16,040
María cõ yee wedego Marta jãari yaa macã Betania macʉ̃.

4
00:00:16,040 --> 00:00:17,480
Atio María,

5
00:00:17,480 --> 00:00:20,880
Lázaro yee wedego pea ména jʉguero peere,

6
00:00:20,880 --> 00:00:25,080
Jesúsꞌre ca jʉti añurije mena cʉ̃ dʉporire pio peori,

7
00:00:25,080 --> 00:00:28,700
cõ poa ñapõ menara ca ñia boporicora niiwo.

8
00:00:28,700 --> 00:00:31,240
To biri cʉ̃ yaarã romiri pea,

9
00:00:31,240 --> 00:00:33,440
Jesúsꞌre o biro ĩi cojoupa:

10
00:00:33,440 --> 00:00:34,680
—Wiogʉ,

11
00:00:34,680 --> 00:00:35,600
mʉ mena macʉ̃,

12
00:00:35,600 --> 00:00:36,520
mʉ ca maigʉ,

13
00:00:36,520 --> 00:00:39,540
bʉaro diami —ĩiupa.

14
00:00:39,540 --> 00:00:42,680
Jesús pea to biro cʉ̃ja ca ĩirijere tʉori,

15
00:00:42,680 --> 00:00:43,640
o biro ĩiwi:

16
00:00:43,640 --> 00:00:46,640
—Ate cʉ̃ ca diarique cʉti niirijea,

17
00:00:46,640 --> 00:00:49,760
to birora cʉ̃ ca bii yaicã yerijãa waape méé niirucu.

18
00:00:49,760 --> 00:00:52,400
Ʉmʉreco Pacʉ cʉ̃ ca tutua majuropeerijere,

19
00:00:52,400 --> 00:00:56,680
ñucã yʉ Ʉmʉreco Pacʉ Macʉ̃ yʉ ca tutua majuropeerijere,

20
00:00:56,680 --> 00:00:59,780
yʉ ca ĩñope niiro biirucu —ĩiwi.

21
00:00:59,780 --> 00:01:01,720
Jesús pea María,

22
00:01:01,720 --> 00:01:02,760
Marta,

23
00:01:02,760 --> 00:01:05,860
Lázarore bʉaro cʉ̃jare mai pacagʉ,

24
00:01:05,860 --> 00:01:07,760
“Lázaro bʉaro diajãwi,”

25
00:01:07,760 --> 00:01:09,800
cʉ̃ja ca ĩirijere tʉo pacagʉ,

26
00:01:09,800 --> 00:01:13,980
toora pʉa rʉmʉ jãare jʉo nii nemocãwi ména.

27
00:01:13,980 --> 00:01:16,720
Jiro jañuro o biro jãare ĩiwi Jesús:

28
00:01:16,720 --> 00:01:18,360
—Jamʉ.

29
00:01:18,360 --> 00:01:21,500
Judea yepapʉ mani waaco ñucã —ĩiwi.

30
00:01:21,500 --> 00:01:23,440
To biro cʉ̃ ca ĩiro,

31
00:01:23,440 --> 00:01:23,800
jãa,

32
00:01:23,800 --> 00:01:26,720
cʉ̃ buerã pea o biro cʉ̃re jãa ĩiwʉ:

33
00:01:26,720 --> 00:01:27,720
—Buegʉ,

34
00:01:27,720 --> 00:01:30,840
tii rʉmʉ jañuriacãra tii yepa macãrã judíos,

35
00:01:30,840 --> 00:01:33,400
ʉ̃tã mena mʉre dee jĩa cõarʉgawa doca.

36
00:01:33,400 --> 00:01:36,080
To biro cʉ̃ja ca tiirʉgaricʉ nii pacagʉ,

37
00:01:36,080 --> 00:01:37,720
¿toopʉre mʉ waarʉgati ñucã?

38
00:01:37,720 --> 00:01:39,520
—cʉ̃re jãa ĩiwʉ.

39
00:01:39,520 --> 00:01:40,760
To biro jãa ca ĩiro,

40
00:01:40,760 --> 00:01:42,000
Jesús pea:

41
00:01:42,000 --> 00:01:44,440
—Tʉgoeñarique paiticãña.

42
00:01:44,440 --> 00:01:46,160
¿Jĩcã rʉmʉ doce horas to cʉotiti?

43
00:01:46,160 --> 00:01:49,280
Ʉmʉrecora jĩcʉ̃ ʉno peera pʉa taatima,

44
00:01:49,280 --> 00:01:52,120
ati yepare ca boerijere ĩari ca waarã niiri.

45
00:01:52,120 --> 00:01:54,280
Ñami ca waagʉ doca pʉa taacoami,

46
00:01:54,280 --> 00:01:57,720
ca boetiro macã —jãare ĩiwi.

47
00:01:57,720 --> 00:01:59,240
O biro ĩi nemowi ñucã:

48
00:01:59,240 --> 00:02:02,400
—Mani mena macʉ̃ Lázaro cãnicoajapi.

49
00:02:02,400 --> 00:02:04,320
Cʉ̃ ca cãnicoamijata cãare,

50
00:02:04,320 --> 00:02:07,320
cʉ̃re yʉ wãcõgʉ waarucu —ĩiwi.

51
00:02:07,320 --> 00:02:09,400
To biro cʉ̃ ca ĩiro,

52
00:02:09,400 --> 00:02:11,880
jãa cʉ̃ buerã pea o biro cʉ̃re jãa ĩiwʉ:

53
00:02:11,880 --> 00:02:13,400
—Wiogʉ,

54
00:02:13,400 --> 00:02:14,400
cʉ̃ ca cãnijata,

55
00:02:14,400 --> 00:02:18,680
cʉ̃ ca catipe biicu —cʉ̃re jãa ĩiwʉ.

56
00:02:18,680 --> 00:02:19,200
Jesús pea,

57
00:02:19,200 --> 00:02:23,400
Lázaro cʉ̃ ca bii yaicoariquere ĩigʉ ĩimiupi.

58
00:02:23,400 --> 00:02:23,680
Jãa,

59
00:02:23,680 --> 00:02:24,760
cʉ̃ buerã pea,

60
00:02:24,760 --> 00:02:29,520
“Ca catirã mani ca cãnirucurore biro cãnigʉ biicumi,”

61
00:02:29,520 --> 00:02:30,760
jãa ĩi tʉgoeñacãwʉ.

62
00:02:30,760 --> 00:02:32,160
To biri Jesús pea,

63
00:02:32,160 --> 00:02:35,960
jãa ca tʉo majitiro macã o biro jãare ĩi wede majiowi:

64
00:02:35,960 --> 00:02:38,400
—Lázaro bii yaicoajapi.

65
00:02:38,400 --> 00:02:42,160
To biri yʉ pea cʉ̃ pʉtopʉre yʉ ca niitirique ca niiro macã,

66
00:02:42,160 --> 00:02:43,240
bʉaro yʉ ʉjea nii.

67
00:02:43,240 --> 00:02:45,280
To biro peera añu biiropʉa,

68
00:02:45,280 --> 00:02:49,560
mʉjare yʉ ca tii ĩñorijepʉre ĩari díámacʉ̃ mʉja ca tʉo nʉnʉjeepere biro ĩiro.

69
00:02:49,560 --> 00:02:50,200
Jamʉ,

70
00:02:50,200 --> 00:02:52,920
cʉ̃re mani ĩaco —ĩiwi.

71
00:02:52,920 --> 00:02:54,840
To biro jãare cʉ̃ ca ĩiro,

72
00:02:54,840 --> 00:02:55,720
Tomás,

73
00:02:55,720 --> 00:02:58,840
apeyera ca Sʉ̃rʉaricʉ cʉ̃ja ca ĩigʉ pea,

74
00:02:58,840 --> 00:03:00,160
o biro jãare ĩiwi:

75
00:03:00,160 --> 00:03:01,360
—Jamʉ,

76
00:03:01,360 --> 00:03:05,280
mani cãa cʉ̃ mena jĩcãri bii yairʉgarã —ĩiwi.

77
00:03:05,280 --> 00:03:08,040
Jesús pea,

78
00:03:08,040 --> 00:03:14,360
Lázarore cʉ̃ja ca yaa cõaricaro jiro bapari rʉmʉ ca nii waaropʉ jãare jʉo eacãwi.

79
00:03:14,360 --> 00:03:16,560
Betania macã pea,

80
00:03:16,560 --> 00:03:20,800
Jerusalén pʉtoacãra itia kilómetros waaricarora niiwʉ.

81
00:03:20,800 --> 00:03:22,560
Paʉ judíos,

82
00:03:22,560 --> 00:03:23,360
Marta,

83
00:03:23,360 --> 00:03:26,040
María jãarire ĩarã waaupa,

84
00:03:26,040 --> 00:03:34,320
cʉ̃ja yee wedegʉ Lázaro cʉ̃ ca bii yairo cʉ̃ja ca tʉgoeñarique pairijere cʉ̃ja ca tʉgoeña bayiro tiirã waarã.

85
00:03:34,320 --> 00:03:35,320
Marta pea,

86
00:03:35,320 --> 00:03:35,680
“Mee,

87
00:03:35,680 --> 00:03:36,560
Jesús doomi,”

88
00:03:36,560 --> 00:03:37,960
cʉ̃ja ca ĩiro tʉori,

89
00:03:37,960 --> 00:03:39,720
cʉ̃re bocago dooupo.

90
00:03:39,720 --> 00:03:42,640
María pea wiipʉra tuacãupo.

91
00:03:42,640 --> 00:03:45,000
To biri toopʉ jãare bocari,

92
00:03:45,000 --> 00:03:47,680
Marta pea o biro ĩiwo Jesúsꞌre:

93
00:03:47,680 --> 00:03:49,000
—Wiogʉ,

94
00:03:49,000 --> 00:03:50,440
anora mʉ ca niijata,

95
00:03:50,440 --> 00:03:52,440
yʉ yee wedegʉ bii yaitibojacupi.

96
00:03:52,440 --> 00:03:53,840
Biigopʉa yʉ maji.

97
00:03:53,840 --> 00:03:56,000
Mecʉ̃pʉ cãare cʉ̃ mʉ ca jãirije niipetirijere,

98
00:03:56,000 --> 00:04:00,400
mʉre tiicojocãrucumi Ʉmʉreco Pacʉ —ĩiwo.

99
00:04:00,400 --> 00:04:02,280
To biro cõ ca ĩiro,

100
00:04:02,280 --> 00:04:04,960
Jesús pea o biro cõre ĩiwi:

101
00:04:04,960 --> 00:04:09,400
—Mʉ yee wedegʉ cati tuacoarucumi —cõre ĩiwi.

102
00:04:09,400 --> 00:04:10,960
To biro cʉ̃ ca ĩiro,

103
00:04:10,960 --> 00:04:13,920
o biro cʉ̃re ĩiwo Marta pea:

104
00:04:13,920 --> 00:04:15,000
—Mee yʉ maji.

105
00:04:15,000 --> 00:04:17,520
Ca bii yairicarã cʉ̃ja ca cati tuari rʉmʉ,

106
00:04:17,520 --> 00:04:21,520
ca tʉjari rʉmʉ ca niiropʉ cati tuarucumi —cʉ̃re ĩiwo.

107
00:04:21,520 --> 00:04:23,360
To biro cõ ca ĩiro,

108
00:04:23,360 --> 00:04:25,920
Jesús pea o biro cõre ĩiwi:

109
00:04:25,920 --> 00:04:26,800
—Yʉ yʉ nii,

110
00:04:26,800 --> 00:04:27,920
cati tuarique,

111
00:04:27,920 --> 00:04:29,760
to birora caticõa niirique,

112
00:04:29,760 --> 00:04:30,480
ca niigʉ.

113
00:04:30,480 --> 00:04:32,160
Yʉre ca tʉo nʉnʉjeegʉa,

114
00:04:32,160 --> 00:04:33,840
ca bii yaicoaricʉ nii pacagʉ,

115
00:04:33,840 --> 00:04:35,000
caticãrucumi.

116
00:04:35,000 --> 00:04:36,000
Ca cati niirã,

117
00:04:36,000 --> 00:04:38,200
yʉre ca tʉo nʉnʉjeerã cõrora,

118
00:04:38,200 --> 00:04:39,960
jĩcãti ʉno peera bii yaicoa,

119
00:04:39,960 --> 00:04:41,160
biitirucuma.

120
00:04:41,160 --> 00:04:43,080
¿Atere díámacʉ̃ mʉ tʉoti?

121
00:04:43,080 --> 00:04:45,840
—cõre ĩiwi Jesús.

122
00:04:45,840 --> 00:04:47,000
To biro cʉ̃ ca ĩiro,

123
00:04:47,000 --> 00:04:48,440
cõ pea o biro cʉ̃re ĩi yʉʉwo:

124
00:04:48,440 --> 00:04:49,320
—Ʉ̃gjá Wiogʉ,

125
00:04:49,320 --> 00:04:50,560
yʉa díámacʉ̃ra,

126
00:04:50,560 --> 00:04:51,360
“Cristo,

127
00:04:51,360 --> 00:04:56,200
Ʉmʉreco Pacʉ Macʉ̃ ati yepapʉre ca dooricʉ niimi,”

128
00:04:56,200 --> 00:04:59,440
mʉre yʉ ĩi nʉcʉ̃ bʉo —ĩiwo Marta.

129
00:04:59,440 --> 00:05:00,280
Marta pea,

130
00:05:00,280 --> 00:05:03,920
to biro cʉ̃re ĩi yapano,

131
00:05:03,920 --> 00:05:05,200
wiipʉ tua waa,

132
00:05:05,200 --> 00:05:07,720
cõ yee wedego Maríare jʉo cojori,

133
00:05:07,720 --> 00:05:10,360
yaioroacã o biro cõre ĩiupo:

134
00:05:10,360 --> 00:05:11,080
—María,

135
00:05:11,080 --> 00:05:13,000
manire Ca Buegʉ ea yerijãami.

136
00:05:13,000 --> 00:05:15,680
Mʉre jʉomi —ĩiupo.

137
00:05:15,680 --> 00:05:18,120
To biro cõ ca ĩiro tʉogo,

138
00:05:18,120 --> 00:05:20,480
María pea jĩcãtora wãmʉ nʉcã,

139
00:05:20,480 --> 00:05:24,080
Jesúsꞌre cʉ̃re ĩago doocã dooupo.

140
00:05:24,080 --> 00:05:28,000
Ména Jesús pea tii macãpʉre piya waatigʉra,

141
00:05:28,000 --> 00:05:30,120
tii macã tʉjaropʉra,

142
00:05:30,120 --> 00:05:34,260
Marta cʉ̃re cõ ca bocarica tabepʉra niicãwi.

143
00:05:34,260 --> 00:05:35,080
Judíos,

144
00:05:35,080 --> 00:05:45,640
cõ yee wedegʉ cʉ̃ ca bii yairo cõ ca tʉgoeñarique pairijere cõ tʉgueña bayijato ĩirã cõ yaa wiipʉ Maríare ca bapa cʉti niiricarã pea,

145
00:05:45,640 --> 00:05:49,520
yoari méé wãmʉ nʉcã cõ ca witi waaro ĩari,

146
00:05:49,520 --> 00:05:55,840
“Cõ yee wedegʉ niiquĩricʉ maja ope pʉtopʉ otigo waago biicumo” ĩi tʉgoeñari,

147
00:05:55,840 --> 00:05:58,720
cõre nʉnʉcã dooupa.

148
00:05:58,720 --> 00:06:00,120
María pea,

149
00:06:00,120 --> 00:06:01,560
Jesús pʉto eago,

150
00:06:01,560 --> 00:06:06,280
Jesús ñicãri pʉtoacã cõ ãjʉro jupeari mena ea nuu eari,

151
00:06:06,280 --> 00:06:07,280
o biro cʉ̃re ĩiwo:

152
00:06:07,280 --> 00:06:07,880
—Wiogʉ,

153
00:06:07,880 --> 00:06:10,440
anora mʉ ca niijata,

154
00:06:10,440 --> 00:06:14,320
yʉ yee wedegʉ bii yaitibojacupi —cʉ̃re ĩiwo.

155
00:06:14,320 --> 00:06:16,320
Jesús pea yua,

156
00:06:16,320 --> 00:06:17,000
María,

157
00:06:17,000 --> 00:06:21,120
to biri judíos cõ mena ca dooricarã cʉ̃ja ca otiro ĩari,

158
00:06:21,120 --> 00:06:24,600
cʉ̃ yeripʉ bʉaropʉra tʉgoeñarique pai,

159
00:06:24,600 --> 00:06:25,360
biima ĩigʉ

160
00:06:25,360 --> 00:06:26,960
o biro cʉ̃jare ĩi jãiñawi:

161
00:06:26,960 --> 00:06:28,640
—¿Noopʉ cʉ̃re mʉja yaajãri?

162
00:06:28,640 --> 00:06:29,920
—cʉ̃jare ĩiwi.

163
00:06:29,920 --> 00:06:31,680
Cʉ̃ja pea o biro ĩiwa:

164
00:06:31,680 --> 00:06:32,960
—Wiogʉ,

165
00:06:32,960 --> 00:06:37,660
doori ĩagʉ dooya —cʉ̃re ĩiwa.

166
00:06:37,660 --> 00:06:39,720
Jesús pea otiwi.

167
00:06:39,720 --> 00:06:41,680
To biro cʉ̃ ca biro ĩarã,

168
00:06:41,680 --> 00:06:44,040
judíos pea o biro ameri ĩiwa:

169
00:06:44,040 --> 00:06:45,440
—¡Ĩañaaqué,

170
00:06:45,440 --> 00:06:48,040
no cõro bʉaro peti cʉ̃re cʉ̃ maicãmijapari!

171
00:06:48,040 --> 00:06:48,880
—ĩiwa.

172
00:06:48,880 --> 00:06:50,800
To biro cʉ̃ja ca ĩiro,

173
00:06:50,800 --> 00:06:54,440
jĩcãrã cʉ̃ja mena macãrã pea o biro ĩiwa:

174
00:06:54,440 --> 00:06:55,240
—Ani,

175
00:06:55,240 --> 00:06:58,000
ca ĩatigʉre cʉ̃ ca ĩaro ca tiiricʉa,

176
00:06:58,000 --> 00:06:59,960
¿jĩcã wãme ʉnora cʉ̃ tiitibojapari,

177
00:06:59,960 --> 00:07:02,440
Lázaro cʉ̃ bii yaiticãjato ĩigʉ?

178
00:07:02,440 --> 00:07:04,480
—ĩiwa.

179
00:07:04,480 --> 00:07:09,680
Jesús pea ñucã cʉ̃ yeripʉ bʉaro tʉgoeñarique paigʉra,

180
00:07:09,680 --> 00:07:12,960
cʉ̃ niiquĩricʉ maja ope pʉto pee waawi.

181
00:07:12,960 --> 00:07:16,120
Tii ope pea ʉ̃tã ope niiwʉ.

182
00:07:16,120 --> 00:07:21,600
Ñucã tii ope jope pee cãa ʉ̃tãga mena biaricaro niiwʉ.

183
00:07:21,600 --> 00:07:23,360
Tii jope pʉto eagʉra,

184
00:07:23,360 --> 00:07:24,520
o biro ĩiwi Jesús:

185
00:07:24,520 --> 00:07:28,460
—Ʉ̃tãgare ami wooya —ĩiwi.

186
00:07:28,460 --> 00:07:30,260
To biro cʉ̃ ca ĩiro,

187
00:07:30,260 --> 00:07:33,060
ca bii yairicʉ yee wedego Marta pea,

188
00:07:33,060 --> 00:07:34,560
o biro ĩiwo Jesúsꞌre:

189
00:07:34,560 --> 00:07:36,060
—Wiogʉ,

190
00:07:36,060 --> 00:07:37,360
docuoro ʉ̃nicumi,

191
00:07:37,360 --> 00:07:42,020
mee bapari rʉmʉ peti ametʉa cʉ̃ ca bii yaijãro jiro —cʉ̃re ĩiwo.

192
00:07:42,020 --> 00:07:46,360
To biro cõ ca ĩiro Jesús pea o biro cõre ĩi yʉʉwi:

193
00:07:46,360 --> 00:07:47,280
—Mee,

194
00:07:47,280 --> 00:07:49,520
“Díámacʉ̃ yʉre mʉ ca tʉo nʉnʉjeejata,

195
00:07:49,520 --> 00:07:53,280
Ʉmʉreco Pacʉ cʉ̃ ca doti tutua majuropeerijere mʉ ĩarucu,”

196
00:07:53,280 --> 00:07:54,400
¿mʉre yʉ ĩitijãri?

197
00:07:54,400 --> 00:07:56,840
—cõre ĩiwi.

198
00:07:56,840 --> 00:08:01,280
Maja ope tiaricaga ʉ̃tãgare cʉ̃ja ca ami wooro ĩa,

199
00:08:01,280 --> 00:08:04,440
Jesús pea ʉmʉreco pee ĩa mʉene cojori,

200
00:08:04,440 --> 00:08:05,920
o biro ĩiwi:

201
00:08:05,920 --> 00:08:06,840
—Cáacʉ,

202
00:08:06,840 --> 00:08:09,360
yʉ ca jãirijere mʉ ca tʉoro macã,

203
00:08:09,360 --> 00:08:10,640
“Añu majuropeecã,”

204
00:08:10,640 --> 00:08:11,080
mʉre yʉ ĩi.

205
00:08:11,080 --> 00:08:14,680
To cãnacã tiira yʉre mʉ ca tʉorucurijere yʉ maji biigʉpʉa.

206
00:08:14,680 --> 00:08:15,480
Atera,

207
00:08:15,480 --> 00:08:19,200
anija bojoca ano ca niirãre añurije boojãma ĩigʉ to biro mʉre yʉ ĩi,

208
00:08:19,200 --> 00:08:19,720
mʉ,

209
00:08:19,720 --> 00:08:22,040
mʉ ca tiicojo cojoricʉ yʉ ca niirijere:

210
00:08:22,040 --> 00:08:25,520
“Díámacʉ̃ra Ʉmʉreco Pacʉ cʉ̃ ca tiicojoricʉ niimi,”

211
00:08:25,520 --> 00:08:29,360
cʉ̃ja ca ĩi ĩa majipere biro ĩigʉ —ĩiwi Jesús.

212
00:08:29,360 --> 00:08:31,720
To biro ĩi yapanogʉra,

213
00:08:31,720 --> 00:08:34,240
bʉaro acaro buirique mena o biro ĩiwi:

214
00:08:34,240 --> 00:08:35,840
—¡Lázaro,

215
00:08:35,840 --> 00:08:37,320
ano pee witi dooya!

216
00:08:37,320 --> 00:08:38,480
—ĩiwi.

217
00:08:38,480 --> 00:08:40,360
To biro cʉ̃ ca ĩirora,

218
00:08:40,360 --> 00:08:42,360
ca bii yaicoamiricʉ pea,

219
00:08:42,360 --> 00:08:43,560
cʉ̃ amori,

220
00:08:43,560 --> 00:08:47,520
cʉ̃ dʉporire juti quejeri mena dʉdʉaricʉ,

221
00:08:47,520 --> 00:08:52,320
ñucã cʉ̃ dʉpʉga peera lienzo quejero mena dʉdʉaricʉ,

222
00:08:52,320 --> 00:08:53,560
witicã doowi.

223
00:08:53,560 --> 00:08:55,320
To biro cʉ̃ ca biiro,

224
00:08:55,320 --> 00:08:58,040
Jesús pea o biro cʉ̃jare ĩiwi:

225
00:08:58,040 --> 00:08:59,600
—Teere cʉ̃re popioya.

226
00:08:59,600 --> 00:09:02,200
Cʉ̃ waajato —ĩiwi.

227
00:09:02,200 --> 00:09:06,400
To biro cʉ̃ ca tiirijere ĩarã,

228
00:09:06,400 --> 00:09:09,920
paʉ judíos Maríare ca bapa cʉtirã waaricarã,

229
00:09:09,920 --> 00:09:11,640
Jesúsꞌre tʉo nʉnʉjeewa.

230
00:09:11,640 --> 00:09:12,880
To biri,

231
00:09:12,880 --> 00:09:17,080
jĩcãrã cʉ̃ja mena macãrã pea fariseos pʉtopʉ waari,

232
00:09:17,080 --> 00:09:21,240
niipetirije Jesús cʉ̃ ca tiiriquere cʉ̃jare wedeupa.

233
00:09:21,240 --> 00:09:24,200
To biro cʉ̃ja ca ĩirijere tʉori,

234
00:09:24,200 --> 00:09:25,200
fariseos,

235
00:09:25,200 --> 00:09:26,720
paia ʉparã pea,

236
00:09:26,720 --> 00:09:30,280
tii macãre ca jʉo nii majuropeerãre neori,

237
00:09:30,280 --> 00:09:31,520
o biro ĩiupa.

238
00:09:31,520 --> 00:09:34,080
—¿Do biro cʉ̃re mani tiirãti?

239
00:09:34,080 --> 00:09:34,720
Cʉ̃a,

240
00:09:34,720 --> 00:09:39,280
paʉ wãmeri peti ca ĩa ñaaña manirije tii bau niicãgʉ tiimi.

241
00:09:39,280 --> 00:09:41,280
To birora cʉ̃re mani ca ĩacãjata,

242
00:09:41,280 --> 00:09:43,880
niipetirã cʉ̃re tʉo nʉnʉjeerucuma.

243
00:09:43,880 --> 00:09:45,480
To biro cʉ̃ja ca biijata,

244
00:09:45,480 --> 00:09:47,560
Roma macãrã ʉparã doori,

245
00:09:47,560 --> 00:09:49,440
mani Ʉmʉreco Pacʉ wiire,

246
00:09:49,440 --> 00:09:55,880
ñucã mani yaa yepa menapʉrena díámacʉ̃ra tii yaiocãrucuma —ĩiupa.

247
00:09:55,880 --> 00:09:57,960
To biro cʉ̃ja ca ĩiro,

248
00:09:57,960 --> 00:10:02,400
jĩcʉ̃ cʉ̃ja mena macʉ̃ Caifás ca wãme cʉtigʉ,

249
00:10:02,400 --> 00:10:04,960
tii cʉ̃mare paia wiogʉ ca niigʉ pea,

250
00:10:04,960 --> 00:10:06,320
o biro cʉ̃jare ĩiupi:

251
00:10:06,320 --> 00:10:07,600
—Mʉja,

252
00:10:07,600 --> 00:10:09,520
mʉja majiti majuropeecã.

253
00:10:09,520 --> 00:10:13,280
“Bojoca niipetirãre jĩcʉ̃ra cʉ̃ ca bii yai bojaro añu,

254
00:10:13,280 --> 00:10:18,840
jĩcã yepa macãrã niipetirãpʉra ñañaro mani ca tii yaio ecotipere biro ĩirã,”

255
00:10:18,840 --> 00:10:22,920
mʉja ĩi tʉgoeña majiti majuropeecã tee cãare —ĩiupi.

256
00:10:22,920 --> 00:10:24,720
Caifás pea,

257
00:10:24,720 --> 00:10:29,440
atera cʉ̃ majurope cʉ̃ ca tʉgoeñarije mena méé to biro ĩiupi.

258
00:10:29,440 --> 00:10:32,640
Tii cʉ̃mare paia wiogʉ ca niigʉ niiri,

259
00:10:32,640 --> 00:10:33,800
Ʉmʉreco Pacʉ,

260
00:10:33,800 --> 00:10:34,680
“To biro ĩiña,”

261
00:10:34,680 --> 00:10:37,080
cʉ̃re cʉ̃ ca ĩi cõa jãaro macã,

262
00:10:37,080 --> 00:10:43,280
judíosꞌre ametʉenerʉgʉ Jesús cʉ̃ ca bii yai bojapere ĩigʉ to biro ĩiupi.

263
00:10:43,280 --> 00:10:46,960
Ñucã judíos wadore ametʉenetigʉra,

264
00:10:46,960 --> 00:10:50,320
niipetirã Ʉmʉreco Pacʉ puna,

265
00:10:50,320 --> 00:10:58,360
ape yeparipʉ ca nii bate cojorãre jĩcã punaarã cʉ̃ja ca nii earo cʉ̃ ca tiipere wede jʉguegʉ ĩiupi Caifás.

266
00:10:58,360 --> 00:11:01,160
To biro cʉ̃ja ca ĩirica rʉmʉra,

267
00:11:01,160 --> 00:11:03,400
“Jesúsꞌre mani jĩacãjaco,”

268
00:11:03,400 --> 00:11:06,120
ĩi yerijãaupa judíos ʉparã.

269
00:11:06,120 --> 00:11:11,560
To biri Jesús pea judíos watoare bau niiro waa yujutigʉra,

270
00:11:11,560 --> 00:11:13,520
Judea yepare ca niiricʉ,

271
00:11:13,520 --> 00:11:17,000
jĩcã tabe ca yucʉ maniri yepa pʉtoacã pee,

272
00:11:17,000 --> 00:11:21,360
Efraín ca wãme cʉtiri macãpʉ jãare jʉo waacoawi.

273
00:11:21,360 --> 00:11:23,880
Toopʉra jãare jʉo niicãwi yua.

274
00:11:23,880 --> 00:11:26,520
Peeto dʉjawʉ yua,

275
00:11:26,520 --> 00:11:30,040
judíos yaa boje rʉmʉ Pascua ca earo.

276
00:11:30,040 --> 00:11:33,280
To biri tii boje rʉmʉ ca eaparo jʉguerore,

277
00:11:33,280 --> 00:11:34,440
paʉ bojoca,

278
00:11:34,440 --> 00:11:38,120
macãri macãrã cõrora Jerusalén macãpʉ maa waawa,

279
00:11:38,120 --> 00:11:43,240
Ʉmʉreco Pacʉre añuro cʉ̃ja ca tii nʉcʉ̃ bʉo majipere biro ĩirã,

280
00:11:43,240 --> 00:11:49,400
Pascua boje rʉmʉ jʉguero cʉ̃ja ñicʉ̃ jʉ̃mʉa cʉ̃ja ca tii jʉo dooricarore biro tiirã,

281
00:11:49,400 --> 00:11:53,280
ñañarije cʉ̃ja ca tiiriquere coe jʉguerã waarã.

282
00:11:53,280 --> 00:11:54,520
To biro biirã,

283
00:11:54,520 --> 00:11:56,160
Jesúsꞌre ama yujurã,

284
00:11:56,160 --> 00:12:01,840
Ʉmʉreco Pacʉ yaa wiipʉ niirã cʉ̃ja majurope o biro ameri ĩi jãiña niiupa:

285
00:12:01,840 --> 00:12:04,840
—¿Do biro mʉja ĩi tʉgoeñati mʉja?

286
00:12:04,840 --> 00:12:06,800
¿Boje rʉmʉre cʉ̃ doogajati?

287
00:12:06,800 --> 00:12:08,400
¿Cʉ̃ dootigajatiqué?

288
00:12:08,400 --> 00:12:10,040
—ĩiupa.

289
00:12:10,040 --> 00:12:11,440
Mee fariseos,

290
00:12:11,440 --> 00:12:13,240
to biri paia ʉparã pea:

291
00:12:13,240 --> 00:12:15,320
—Jĩcʉ̃ ʉno Jesúsꞌre cʉ̃ ca ĩajata,

292
00:12:15,320 --> 00:12:16,280
jĩcãto “Too niijãwi,”

293
00:12:16,280 --> 00:12:18,720
cʉ̃ ĩi wedejato,

294
00:12:18,720 --> 00:12:25,440
cʉ̃re mani ca ñeepere biro ĩirã —ĩi wede majio yerijãaupa.

