﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:06,960
Jiro ñucã,

2
00:00:06,960 --> 00:00:07,360
jãa,

3
00:00:07,360 --> 00:00:08,160
cʉ̃ buerãre,

4
00:00:08,160 --> 00:00:14,160
Tiberias ca wãme cʉtiri ʉtabʉcʉra tʉjaropʉ jãare baua eawi Jesús.

5
00:00:14,160 --> 00:00:15,660
O biri wãme biiwʉ.

6
00:00:15,660 --> 00:00:19,520
Simón Pedro mena ano cãnacãrã jãa niiwʉ:

7
00:00:19,520 --> 00:00:20,200
Tomás,

8
00:00:20,200 --> 00:00:23,800
apeyera Ca Sʉ̃rʉaricʉ cʉ̃ja ca ĩi jʉorucugʉ,

9
00:00:23,800 --> 00:00:29,040
Galilea yepa macã macã Caná ca wãme cʉtiri macã macʉ̃ Natanael,

10
00:00:29,040 --> 00:00:30,440
Zebedeo puna,

11
00:00:30,440 --> 00:00:33,040
to biri aperã jãa mena macãrã pʉarã,

12
00:00:33,040 --> 00:00:33,780
jãa niiwʉ.

13
00:00:33,780 --> 00:00:34,840
Tii tabere,

14
00:00:34,840 --> 00:00:37,280
Simón Pedro pea o biro jãare ĩiwi:

15
00:00:37,280 --> 00:00:39,000
—Wai ñeegʉ waagʉ yʉ bii yʉa —ĩiwi.

16
00:00:39,000 --> 00:00:41,120
To biro jãare cʉ̃ ca ĩiro:

17
00:00:41,120 --> 00:00:43,240
—Jãa cãa mʉ mena jãa waarucu —cʉ̃re jãa ĩiwʉ.

18
00:00:43,240 --> 00:00:43,880
To biro ĩi,

19
00:00:43,880 --> 00:00:44,240
cʉ̃ mena waa,

20
00:00:44,240 --> 00:00:44,840
cũmuapʉ ea jãa,

21
00:00:44,840 --> 00:00:54,120
jãa waacoawʉ wai ñeerã waarã.

22
00:00:54,120 --> 00:00:56,400
Tii ñamire wai jĩari méé jãa biicãwʉ.

23
00:00:56,400 --> 00:00:59,800
Ca boe mʉa doori tabe,

24
00:00:59,800 --> 00:01:00,720
Jesús pea,

25
00:01:00,720 --> 00:01:01,240
tiira,

26
00:01:01,240 --> 00:01:03,560
ʉtabʉcʉra tʉjaro baua eawi.

27
00:01:03,560 --> 00:01:04,160
Jãa,

28
00:01:04,160 --> 00:01:05,120
cʉ̃ buerã pea,

29
00:01:05,120 --> 00:01:07,800
“Jesús niicumi” jãa ĩi ĩa majitiwʉ.

30
00:01:07,800 --> 00:01:11,120
Jesús pea o biro jãare ĩi jãiñawi:

31
00:01:11,120 --> 00:01:12,040
—Yʉ yaarã,

32
00:01:12,040 --> 00:01:13,120
¿mʉja wai cʉoti téé?

33
00:01:13,120 --> 00:01:15,280
—jãare ĩiwi.

34
00:01:15,280 --> 00:01:17,400
To biro cʉ̃ ca ĩi jãiñaro:

35
00:01:17,400 --> 00:01:21,120
—Jãa cʉotiéé —cʉ̃re jãa ĩi yʉʉwʉ.

36
00:01:21,120 --> 00:01:22,800
To biro jãa ca ĩiro,

37
00:01:22,800 --> 00:01:24,240
Jesús pea:

38
00:01:24,240 --> 00:01:27,480
—Cũmua díámacʉ̃ nʉña pee bapigʉre cõañua cojoya.

39
00:01:27,480 --> 00:01:31,240
To biro tiirã mʉja wai jĩarucu —jãare ĩiwi.

40
00:01:31,240 --> 00:01:32,720
To biro cʉ̃ ca ĩiro,

41
00:01:32,720 --> 00:01:35,800
cʉ̃ ca tii dotirore biro jãa tiiwʉ jãa pea.

42
00:01:35,800 --> 00:01:37,160
To biro tiirã,

43
00:01:37,160 --> 00:01:41,040
bapigʉre paʉ wai cʉ̃ja ca yoorique ca niiro macã,

44
00:01:41,040 --> 00:01:44,440
do biro pee jãa tii wee pãmʉo cojo bayiticãwʉ.

45
00:01:44,440 --> 00:01:47,360
To biro cʉ̃ja ca biiro ĩagʉ yʉ,

46
00:01:47,360 --> 00:01:48,280
cʉ̃ buegʉ,

47
00:01:48,280 --> 00:01:50,880
bʉaro Jesús cʉ̃ ca maigʉ pea:

48
00:01:50,880 --> 00:01:53,240
—¡Mani Wiogʉra niimi yʉra!

49
00:01:53,240 --> 00:01:54,840
—yʉ ĩiwʉ Pedrore.

50
00:01:54,840 --> 00:01:56,520
“Mani Wiogʉra niimi yʉra,”

51
00:01:56,520 --> 00:01:59,560
cʉ̃re yʉ ca ĩiro tʉogʉra,

52
00:01:59,560 --> 00:02:00,440
Pedro pea,

53
00:02:00,440 --> 00:02:04,120
cʉ̃ jutiro cʉ̃ ca tuu wee jãaricarore ami jãña,

54
00:02:04,120 --> 00:02:06,360
diapʉ bupu ñaañuacoawi.

55
00:02:06,360 --> 00:02:10,680
Aperã Jesús buerã pea,

56
00:02:10,680 --> 00:02:17,720
jita dupari yepapʉre bapigʉ paʉ wai cʉ̃ja ca niiricʉre cũmua mena jãa wee pãa waawʉ.

57
00:02:17,720 --> 00:02:22,240
Tiira tʉjaro pʉto jañurora noventa metros yoarora jãa niiwʉ.

58
00:02:22,240 --> 00:02:23,360
To biro bii pãa ea,

59
00:02:23,360 --> 00:02:25,560
maa nʉcãrã,

60
00:02:25,560 --> 00:02:30,400
pecame diorica pecame jotoare wai cʉ̃ja ca jʉ̃jo peoricarã,

61
00:02:30,400 --> 00:02:31,320
to biri pan,

62
00:02:31,320 --> 00:02:33,040
ca pejaro jãa ĩawʉ.

63
00:02:33,040 --> 00:02:35,360
Jesús pea o biro jãare ĩiwi:

64
00:02:35,360 --> 00:02:40,840
—Mecʉ̃acã wai mʉja ca jĩa yapanorãre jĩcãrã jee dooya —jãare ĩiwi.

65
00:02:40,840 --> 00:02:42,920
To biro Jesús cʉ̃ ca ĩiro,

66
00:02:42,920 --> 00:02:45,880
Simón Pedro pea cũmuapʉ ea jãa waa,

67
00:02:45,880 --> 00:02:49,360
bapigʉpʉ paʉ wai pacarã,

68
00:02:49,360 --> 00:02:53,960
ciento cincuenta y tres peti cʉ̃ja ca niiricʉre jita dupari yepapʉ weecã maa waawi.

69
00:02:53,960 --> 00:03:00,440
To cõro paʉ wai pacarã cʉ̃ja ca jãamijata cãare,

70
00:03:00,440 --> 00:03:02,560
bapigʉ pea yegatiwʉ.

71
00:03:02,560 --> 00:03:04,120
To biro cʉ̃ ca tiiro,

72
00:03:04,120 --> 00:03:05,840
Jesús pea o biro jãare ĩiwi:

73
00:03:05,840 --> 00:03:09,880
—Baa wãcãrã dooya mʉja cãa ména —ĩiwi.

74
00:03:09,880 --> 00:03:12,400
Jãa,

75
00:03:12,400 --> 00:03:13,840
cʉ̃ buerã pea,

76
00:03:13,840 --> 00:03:15,040
“Wiogʉ Jesúsꞌra niimi,”

77
00:03:15,040 --> 00:03:17,960
ca ĩi majicãra niiri,

78
00:03:17,960 --> 00:03:19,920
jĩcʉ̃ jãa mena macʉ̃ ʉno peera,

79
00:03:19,920 --> 00:03:19,920
“¿Ñiru peti mʉ niiti?”

80
00:03:19,920 --> 00:03:21,220
cʉ̃re ĩi jãiñaticãwa.

81
00:03:21,220 --> 00:03:23,160
Jiro Jesús pea doo,

82
00:03:23,160 --> 00:03:24,520
panꞌre amiri,

83
00:03:24,520 --> 00:03:25,680
jãare tiicojowi.

84
00:03:25,680 --> 00:03:28,920
Ñucã wai cãare to birora tiiwi.

85
00:03:28,920 --> 00:03:32,500
Ate pea cʉ̃ ca cati tuaricaro jirore,

86
00:03:32,500 --> 00:03:36,560
itiati jãare cʉ̃ ca baua ea ĩñorije niiro biiwʉ.

87
00:03:36,560 --> 00:03:39,980
Baa wãcã yapanori jiro,

88
00:03:39,980 --> 00:03:44,120
Jesús pea Simón Pedrore o biro cʉ̃re ĩi jãiñawi:

89
00:03:44,120 --> 00:03:45,720
—Juan macʉ̃ Simón,

90
00:03:45,720 --> 00:03:48,800
¿anija ametʉenero yʉre mʉ maiti?

91
00:03:48,800 --> 00:03:50,120
—ĩiwi.

92
00:03:50,120 --> 00:03:51,320
To biro cʉ̃ ca ĩiro,

93
00:03:51,320 --> 00:03:53,920
Simón Pedro pea o biro cʉ̃re ĩi yʉʉwi:

94
00:03:53,920 --> 00:03:54,840
—Wiogʉ,

95
00:03:54,840 --> 00:03:55,480
ʉ̃gjá.

96
00:03:55,480 --> 00:03:58,560
Mee mʉ maji mʉre yʉ ca mairijere —ĩiwi.

97
00:03:58,560 --> 00:04:03,080
To biro cʉ̃ ca ĩiro Jesús pea o biro cʉ̃re ĩiwi:

98
00:04:03,080 --> 00:04:04,560
—To docare,

99
00:04:04,560 --> 00:04:09,040
yʉre ca tʉo nʉnʉjeerãre añuro cʉ̃jare ĩa nʉnʉjeeya —cʉ̃re ĩiwi.

100
00:04:09,040 --> 00:04:11,280
Jiro ñucã:

101
00:04:11,280 --> 00:04:12,720
—Juan macʉ̃ Simón,

102
00:04:12,720 --> 00:04:13,520
¿yʉre mʉ maiti?

103
00:04:13,520 --> 00:04:16,280
—cʉ̃re ĩi jãiñawi.

104
00:04:16,280 --> 00:04:17,440
Cʉ̃ pea:

105
00:04:17,440 --> 00:04:18,320
—Wiogʉ,

106
00:04:18,320 --> 00:04:19,160
ʉ̃gjá,

107
00:04:19,160 --> 00:04:22,760
mee mʉ maji mʉre yʉ ca mairijere —cʉ̃re ĩiwi.

108
00:04:22,760 --> 00:04:26,840
To biro cʉ̃re cʉ̃ ca ĩiro Jesús pea ñucã:

109
00:04:26,840 --> 00:04:32,720
—To docare yʉre ca tʉo nʉnʉjeerãre añuro cʉ̃jare ĩa nʉnʉjeeya —ĩiwi Pedrore.

110
00:04:32,720 --> 00:04:37,440
Pʉati jiro o biro cʉ̃re ĩi jãiñawi ñucã Jesús:

111
00:04:37,440 --> 00:04:38,520
—Juan macʉ̃ Simón,

112
00:04:38,520 --> 00:04:39,680
¿yʉre mʉ maiti?

113
00:04:39,680 --> 00:04:39,960
—ĩiwi.

114
00:04:39,960 --> 00:04:40,440
Itiati peti,

115
00:04:40,440 --> 00:04:41,600
“¿Yʉre mʉ maiti?”

116
00:04:41,600 --> 00:04:45,120
Jesús cʉ̃re cʉ̃ ca ĩi jãiñarije ca niiro macã,

117
00:04:45,120 --> 00:04:48,080
Pedro pea tʉgoeñarique paicoawi.

118
00:04:48,080 --> 00:04:52,800
To biri o biro cʉ̃re ĩi yʉʉwi:

119
00:04:52,800 --> 00:04:54,400
—Wiogʉ,

120
00:04:54,400 --> 00:04:56,480
mʉa niipetirije mʉ maji.

121
00:04:56,480 --> 00:05:00,040
Mʉre yʉ ca mairijere mʉ maji mee —cʉ̃re ĩiwi.

122
00:05:00,040 --> 00:05:04,680
To biro cʉ̃re cʉ̃ ca ĩiro Jesús pea o biro cʉ̃re ĩiwi ñucã:

123
00:05:04,680 --> 00:05:09,040
—To docare yʉre ca tʉo nʉnʉjeerãre añuro cʉ̃jare ĩa nʉnʉjeeya.

124
00:05:09,040 --> 00:05:10,240
Díámacʉ̃ mʉre yʉ ĩi.

125
00:05:10,240 --> 00:05:11,920
Wãmʉ jañuri niigʉ,

126
00:05:11,920 --> 00:05:16,320
mʉ majuropeera juti jãñari noo mʉ ca waarʉgari tabe mʉ waarucuwʉ.

127
00:05:16,320 --> 00:05:17,800
Bʉcʉ nii waagʉpʉa yua,

128
00:05:17,800 --> 00:05:20,000
mʉ dicarire mʉ ca juu mʉenero,

129
00:05:20,000 --> 00:05:21,920
aperãpʉ mʉre juti jãari,

130
00:05:21,920 --> 00:05:27,160
mʉ ca waarʉgatiri taberena mʉre amicoarucuma —ĩiwi Pedrore.

131
00:05:27,160 --> 00:05:29,560
Jesús atere ĩigʉ,

132
00:05:29,560 --> 00:05:31,760
“O biri wãme bii yairi,

133
00:05:31,760 --> 00:05:36,360
mʉ ca bii yairije mena Ʉmʉreco Pacʉre mʉ tii nʉcʉ̃ bʉorucu” ĩigʉ,

134
00:05:36,360 --> 00:05:38,720
to biro cʉ̃re ĩiwi Pedrore.

135
00:05:38,720 --> 00:05:41,320
To biro ĩi yapano:

136
00:05:41,320 --> 00:05:44,640
—Yʉre nʉnʉña —cʉ̃re ĩiwi Jesús.

137
00:05:44,640 --> 00:05:48,320
To biro cʉ̃ ca ĩiro,

138
00:05:48,320 --> 00:05:51,760
Pedro pea amojode nʉcã ĩa tuenecojogʉ,

139
00:05:51,760 --> 00:05:52,480
yʉ,

140
00:05:52,480 --> 00:05:54,080
Jesús bʉaro cʉ̃ ca maigʉ,

141
00:05:54,080 --> 00:06:02,520
Jesús mena jĩcãri jãa ca baa duwi tʉjari tabere Jesús pʉtoacã ca duwigʉ niiri:

142
00:06:02,520 --> 00:06:03,280
“Wiogʉ,

143
00:06:03,280 --> 00:06:05,280
¿nii peti mʉre cʉ̃ wedejãagʉti?”

144
00:06:05,280 --> 00:06:10,560
Jesúsꞌre ca ĩi jãiñaricʉra cʉ̃ja jiro yʉ ca nʉnʉ waaro yʉre ĩawi.

145
00:06:10,560 --> 00:06:11,800
Yʉre ĩa,

146
00:06:11,800 --> 00:06:14,520
Jesúsꞌre o biro cʉ̃re ĩi jãiñawi Pedro:

147
00:06:14,520 --> 00:06:16,040
—Wiogʉ,

148
00:06:16,040 --> 00:06:18,720
ani peera ¿do biro to biiroti?

149
00:06:18,720 --> 00:06:19,880
—cʉ̃re ĩiwi.

150
00:06:19,880 --> 00:06:22,080
To biro cʉ̃ ca ĩi jãiñaro,

151
00:06:22,080 --> 00:06:23,720
Jesús pea o biro cʉ̃re ĩi yʉʉwi:

152
00:06:23,720 --> 00:06:29,200
—Nemo yʉ ca tua doori tabepʉ to birora cʉ̃ ca caticõa niiro yʉ ca boojata,

153
00:06:29,200 --> 00:06:30,560
mʉ yee maquẽ méé nii.

154
00:06:30,560 --> 00:06:35,480
Mʉa teere tʉgoeñatigʉra yʉre nʉnʉña —cʉ̃re ĩiwi.

155
00:06:35,480 --> 00:06:37,200
Ate jʉori,

156
00:06:37,200 --> 00:06:40,440
Jesúsꞌre ca tʉo nʉnʉjeerã niipetirã watoapʉre,

157
00:06:40,440 --> 00:06:41,200
“Cʉ̃a,

158
00:06:41,200 --> 00:06:42,960
bii yairicaro manijagʉ,”

159
00:06:42,960 --> 00:06:45,720
cʉ̃ja ca ĩi niirije bate cũmucoawʉ.

160
00:06:45,720 --> 00:06:46,920
Jesús pea,

161
00:06:46,920 --> 00:06:49,800
“Cʉ̃a bii yaitirucumi” ĩigʉ méé,

162
00:06:49,800 --> 00:06:51,040
to biro yʉre ĩiwi.

163
00:06:51,040 --> 00:06:52,680
O biirije pee ĩigʉ ĩiwi:

164
00:06:52,680 --> 00:06:59,120
“Nemo yʉ ca tua doori tabepʉ to birora cʉ̃ ca caticõa niiro yʉ ca boojata,

165
00:06:59,120 --> 00:07:01,080
mʉ yee maquẽ méé nii,”

166
00:07:01,080 --> 00:07:02,000
ĩigʉ ĩiwi.

167
00:07:02,000 --> 00:07:03,760
Atere,

168
00:07:03,760 --> 00:07:05,640
“To birora biiwʉ” ĩi wede,

169
00:07:05,640 --> 00:07:06,920
teere owa,

170
00:07:06,920 --> 00:07:07,880
ca tiigʉa,

171
00:07:07,880 --> 00:07:09,880
cʉ̃ra yʉ nii yʉa.

172
00:07:09,880 --> 00:07:15,040
To biri yʉ ca ĩariquere yʉ ca wederije díámacʉ̃ra ca niirijere mani maji.

173
00:07:15,040 --> 00:07:16,880
Biigʉpʉa Jesús,

174
00:07:16,880 --> 00:07:18,680
apeye paʉ tiicãwi.

175
00:07:18,680 --> 00:07:22,880
Cʉ̃ ca tiirique cõrorena owa nʉnʉa waajata,

176
00:07:22,880 --> 00:07:30,800
yʉ ca tʉgoeñajata teere owarica pũurori ati ʉmʉreco niipetiropʉrena dada ametʉacoabocu.

177
00:07:30,800 --> 00:07:32,480
To birora to biijato.

178
00:07:32,480 --> 00:07:38,160
Juan

