﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:09,960
Na tahuna e Isu i laho lokovonga i masia a bakovi i kepa.

2
00:00:09,960 --> 00:00:11,340
A bakovi iea,

3
00:00:11,340 --> 00:00:12,660
na tahuna ni poda,

4
00:00:12,660 --> 00:00:13,860
i kepa liu.

5
00:00:13,860 --> 00:00:16,780
Lakea e huriki a murimuri ri nanea,

6
00:00:16,780 --> 00:00:18,420
“Mari ni tovo,

7
00:00:18,420 --> 00:00:22,300
a naro hale ne rei i ratea a bakovi iea i kepa?

8
00:00:22,300 --> 00:00:26,500
A naro hale vona o a naro hale ne tamana e kinana?”

9
00:00:26,500 --> 00:00:27,940
E Isu i koli,

10
00:00:27,940 --> 00:00:28,920
i ta maea,

11
00:00:28,920 --> 00:00:32,580
“A naro hale vona i uka ma i rata ia ge kepa.

12
00:00:32,580 --> 00:00:35,560
A naro hale ne tamana e kinana ranga,

13
00:00:35,560 --> 00:00:37,820
i uka ma i ratea ge kepa.

14
00:00:37,820 --> 00:00:43,360
I kepa a vuhuna a Vure i ngaru a leho vona ge bele kavakava.

15
00:00:43,360 --> 00:00:47,820
Ngane si gi rata a leho na viri i rudu iau a valai,

16
00:00:47,820 --> 00:00:51,000
a vuhuna i tabana ni palala a hini.

17
00:00:51,000 --> 00:00:53,180
Pali i uka ma ge tabaka,

18
00:00:53,180 --> 00:00:54,740
bara i rodo a hini,

19
00:00:54,740 --> 00:00:57,180
lakea i uka tara viri ge leho.

20
00:00:57,180 --> 00:01:00,200
Na tahuna a tabana ni made na malala,

21
00:01:00,200 --> 00:01:03,680
iau a nipara ne huriki a bakovi a ngatavine.”

22
00:01:03,680 --> 00:01:06,680
E Isu i taki lobo a ngava nga,

23
00:01:06,680 --> 00:01:08,340
i kalupea a malala,

24
00:01:08,340 --> 00:01:10,700
i ratea i beta manga kota.

25
00:01:10,700 --> 00:01:12,560
Muri i bolea a malala,

26
00:01:12,560 --> 00:01:15,260
i ravua na matana bakovi.

27
00:01:15,260 --> 00:01:17,240
Lakea i takia,

28
00:01:17,240 --> 00:01:21,600
“O vano o vahilolo a matamu na lomu e Silom.”

29
00:01:21,600 --> 00:01:24,900
Lakea a bakovi iea i vano i vahilolo a matana,

30
00:01:24,900 --> 00:01:26,500
lakea i matapara.

31
00:01:26,500 --> 00:01:29,260
Muri i hamule lakea na tanga vona.

32
00:01:29,260 --> 00:01:32,280
E huriki a bakovi a ngatavine na tanga vona,

33
00:01:32,280 --> 00:01:35,360
e huriki ri lohoka vona ri vanana,

34
00:01:35,360 --> 00:01:37,280
ri ta maea,

35
00:01:37,280 --> 00:01:38,540
“Ra bakovi iea,

36
00:01:38,540 --> 00:01:40,380
ia kunana a viri i made lake,

37
00:01:40,380 --> 00:01:42,760
i nonongi a maki ne huriki?”

38
00:01:42,760 --> 00:01:46,060
I ranga e huriki ri taki ta ia kunana,

39
00:01:46,060 --> 00:01:49,220
pali i ranga e huriki ri lavuni ri ta maea,

40
00:01:49,220 --> 00:01:50,260
“I uka,

41
00:01:50,260 --> 00:01:52,440
a bakovi i mata manga ia.”

42
00:01:52,440 --> 00:01:55,100
Pali ra bakovi iea i ta tora hateka,

43
00:01:55,100 --> 00:01:55,780
i ta maea,

44
00:01:55,780 --> 00:01:57,160
“Iau kunana!”

45
00:01:57,160 --> 00:01:59,260
Lakea e huriki ri nanea,

46
00:01:59,260 --> 00:02:01,900
“Ni vakamatapara navai a matamu?”

47
00:02:01,900 --> 00:02:03,260
A bakovi i koli,

48
00:02:03,260 --> 00:02:04,260
i ta maea,

49
00:02:04,260 --> 00:02:05,340
“A bakovi,

50
00:02:05,340 --> 00:02:06,520
a rane Isu,

51
00:02:06,520 --> 00:02:09,340
i kalupe tahoa a malala i ratea i beta,

52
00:02:09,340 --> 00:02:11,220
i ravua na matagu.

53
00:02:11,220 --> 00:02:15,560
Muri i rudu iau a vano a hilolo na lomu e Silom.

54
00:02:15,560 --> 00:02:17,280
A hilolo lobo,

55
00:02:17,280 --> 00:02:18,840
i malaharere a matagu,

56
00:02:18,840 --> 00:02:20,180
a matapara.”

57
00:02:20,180 --> 00:02:21,980
Lakea ri nanea,

58
00:02:21,980 --> 00:02:24,580
“Pali avia ngane ra bakovi iea?”

59
00:02:24,580 --> 00:02:25,980
A bakovi i koli,

60
00:02:25,980 --> 00:02:26,900
i ta maea,

61
00:02:26,900 --> 00:02:27,900
“Ai,

62
00:02:27,900 --> 00:02:30,320
i uka ma lohoka vona.”

63
00:02:30,320 --> 00:02:34,480
E Huriki a Pariseo Ri Nanea a Kepa

64
00:02:34,480 --> 00:02:40,140
Muri e huriki ri tuli lakea ne huriki a Pariseo a bakovi i kepa muga.

65
00:02:40,140 --> 00:02:42,080
A Parava Nimalo,

66
00:02:42,080 --> 00:02:44,940
ra parava e Isu i kalupe tahoa a malala,

67
00:02:44,940 --> 00:02:46,960
i vakamataparea a kepa.

68
00:02:46,960 --> 00:02:51,520
Lakea e huriki a Pariseo ri nanea vona a matana i malaharere navai.

69
00:02:51,520 --> 00:02:53,140
Lakea i taki ria,

70
00:02:53,140 --> 00:02:54,560
i ta maea,

71
00:02:54,560 --> 00:02:57,240
“I ru a kokota na matagu,

72
00:02:57,240 --> 00:02:58,500
muri a hilolo,

73
00:02:58,500 --> 00:02:59,700
a matapara.”

74
00:02:59,700 --> 00:03:02,960
Lakea e huriki a Pariseo ranga ri ta maea,

75
00:03:02,960 --> 00:03:06,520
“Ra bakovi i vakamataparea a bakovi iea,

76
00:03:06,520 --> 00:03:08,480
i uka ma i valai na Vure,

77
00:03:08,480 --> 00:03:11,280
a vuhuna i leho na Parava Nimalo.”

78
00:03:11,280 --> 00:03:15,080
Pali i ranga e huriki ri nana maea,

79
00:03:15,080 --> 00:03:18,640
“A bakovi hale ge rata navai a nivakasiri?”

80
00:03:18,640 --> 00:03:21,260
Lakea ri vahehe lae na ngava.

81
00:03:21,260 --> 00:03:24,320
Muri ri nana tabua ra bakovi i kepa muga,

82
00:03:24,320 --> 00:03:25,480
ri ta maea,

83
00:03:25,480 --> 00:03:28,640
“Ioe kunana ra viri i vaka­matapara ioe.

84
00:03:28,640 --> 00:03:31,640
O luhoi navia ra bakovi iea?”

85
00:03:31,640 --> 00:03:33,180
Lakea a bakovi i koli,

86
00:03:33,180 --> 00:03:34,120
i ta maea,

87
00:03:34,120 --> 00:03:35,840
“Ia a propet.”

88
00:03:35,840 --> 00:03:40,540
E huriki a Iuda i uka ma ri luhoi tora a nita na bakovi iea,

89
00:03:40,540 --> 00:03:43,320
ra i takia ta i kepa muga,

90
00:03:43,320 --> 00:03:45,760
muri e Isu i vakamataparea.

91
00:03:45,760 --> 00:03:49,560
Lakea ri rudu mai a ngava ne kinana e tamana,

92
00:03:49,560 --> 00:03:51,500
ru gu valai taro ne ria.

93
00:03:51,500 --> 00:03:53,100
Na tahuna ru bele,

94
00:03:53,100 --> 00:03:56,200
e huriki a Pariseo ri nana rua,

95
00:03:56,200 --> 00:03:59,260
“Ra bakovi iea e tune marua?

96
00:03:59,260 --> 00:04:04,200
Ra bakovi iea kunana muru takia ta ni poda tala i kepa liu?

97
00:04:04,200 --> 00:04:07,580
Pali i navai ngane i matapara?”

98
00:04:07,580 --> 00:04:08,060
Ru koli,

99
00:04:08,060 --> 00:04:09,060
ru ta maea,

100
00:04:09,060 --> 00:04:11,940
“Miri lohoka vona ia e tune maria,

101
00:04:11,940 --> 00:04:13,580
ni poda i kepa liu.

102
00:04:13,580 --> 00:04:16,140
Pali a hini i matapara ngane,

103
00:04:16,140 --> 00:04:18,500
e rei i vaka­matapara ia,

104
00:04:18,500 --> 00:04:20,680
i uka ma miri lohoka vona.

105
00:04:20,680 --> 00:04:21,820
Mu nanea,

106
00:04:21,820 --> 00:04:23,640
ge koli a ninana ne mua.

107
00:04:23,640 --> 00:04:26,060
I uka ma ia a koma kiroko.

108
00:04:26,060 --> 00:04:28,640
Bara i koli a ninana ne mua.”

109
00:04:28,640 --> 00:04:33,600
E tamana e kinana ru ta mavonga a vuhuna ru mangenge ne huriki a Iuda.

110
00:04:33,600 --> 00:04:39,580
Ru mangenge a vuhuna ri kado puru a ngavana viri ge taki e Isu ge ia e Kristo,

111
00:04:39,580 --> 00:04:43,680
bara ri tono talea liu na roho na vaponga.

112
00:04:43,680 --> 00:04:46,900
Ru mangenge mavonga e tamana e kinana,

113
00:04:46,900 --> 00:04:48,260
lakea ru ta maea,

114
00:04:48,260 --> 00:04:50,220
“I uka ma ia a koma kiroko.

115
00:04:50,220 --> 00:04:51,600
Mu nanea.”

116
00:04:51,600 --> 00:04:54,820
Ri gale vilia tabua a bakovi i kepa muga,

117
00:04:54,820 --> 00:04:56,020
ri takia,

118
00:04:56,020 --> 00:04:57,880
“O kavurikea a Vure.

119
00:04:57,880 --> 00:05:01,800
Mi lohoka vona a bakovi iea a bakovi hale.”

120
00:05:01,800 --> 00:05:04,140
A bakovi i kepa muga i koli,

121
00:05:04,140 --> 00:05:05,240
i ta maea,

122
00:05:05,240 --> 00:05:07,500
“Iau i uka ma lohoka vona,

123
00:05:07,500 --> 00:05:10,560
ia a bakovi kamumu o ia a bakovi hale.

124
00:05:10,560 --> 00:05:12,740
A maki i taku a lohoka vona.

125
00:05:12,740 --> 00:05:14,640
Muga iau a kepa,

126
00:05:14,640 --> 00:05:16,700
pali ngane a matapara!”

127
00:05:16,700 --> 00:05:19,120
Muri ri nanea,

128
00:05:19,120 --> 00:05:21,800
“A ra i ratea vomu?

129
00:05:21,800 --> 00:05:24,400
I vaka­matapara navai ioe?”

130
00:05:24,400 --> 00:05:25,660
A bakovi i koli,

131
00:05:25,660 --> 00:05:26,660
i ta maea,

132
00:05:26,660 --> 00:05:28,440
“A taki mua pali,

133
00:05:28,440 --> 00:05:31,040
i uka ma mu longo mai a hini a taki.

134
00:05:31,040 --> 00:05:35,360
I navai mu ngaru ni longo tabu a ngava a taki muga pali?

135
00:05:35,360 --> 00:05:38,660
Mua ranga mu ngaru ge mua a murimuri vona?”

136
00:05:38,660 --> 00:05:40,740
Lakea ri harogi pilea,

137
00:05:40,740 --> 00:05:42,060
ri ta maea,

138
00:05:42,060 --> 00:05:43,940
“Ioe a murimuri vona!

139
00:05:43,940 --> 00:05:46,280
Mia a murimuri ne Moses!

140
00:05:46,280 --> 00:05:49,580
Mi lohoka vona a Vure i ta turane Moses,

141
00:05:49,580 --> 00:05:53,820
pali ra bakovi iea i uka ma mi lohoka vona i valai vai.”

142
00:05:53,820 --> 00:05:55,460
A bakovi i koli,

143
00:05:55,460 --> 00:05:56,420
i ta maea,

144
00:05:56,420 --> 00:05:58,760
“I nangi tebi liu a nitane mua!

145
00:05:58,760 --> 00:06:02,460
I uka ma mu lohoka vona a hini i valai vona a bakovi iea,

146
00:06:02,460 --> 00:06:05,620
pali ia kunana i vakamatapara iau.

147
00:06:05,620 --> 00:06:10,000
Si lohoka vona a Vure i uka ma i longo mai e huriki a bakovi hale.

148
00:06:10,000 --> 00:06:12,920
I longo mai kunana e huriki ri kavurike ia,

149
00:06:12,920 --> 00:06:15,240
ri ramai a ningaru vona.

150
00:06:15,240 --> 00:06:21,360
I uka ma ni matai hosi tara viri ge vakamatapara a bakovi i kepa na tahuna ni poda tala.

151
00:06:21,360 --> 00:06:23,080
Pali ra bakovi iea,

152
00:06:23,080 --> 00:06:25,640
a Vure i uka ma i rudua ge valai,

153
00:06:25,640 --> 00:06:28,740
i uka ma ge ratea tara maki mavonga.”

154
00:06:28,740 --> 00:06:31,780
Lakea ri koli mule ri ta maea,

155
00:06:31,780 --> 00:06:34,460
“I navai o vara kolikoli mia?

156
00:06:34,460 --> 00:06:38,560
A naro hale i madoko vomu na tahuna ni poda tala.”

157
00:06:38,560 --> 00:06:42,640
Muri ri tono talea ge vano liu.

158
00:06:42,640 --> 00:06:45,760
E Huriki a Kepa

159
00:06:45,760 --> 00:06:49,440
E Isu I longoa a bakovi iea ni tono tala liu,

160
00:06:49,440 --> 00:06:51,140
lakea i vano i masia,

161
00:06:51,140 --> 00:06:52,120
i takia,

162
00:06:52,120 --> 00:06:54,880
“Ioe o luhoi tora a Tuna Bakovi?”

163
00:06:54,880 --> 00:06:56,500
A bakovi iea i koli,

164
00:06:56,500 --> 00:06:57,300
i ta maea,

165
00:06:57,300 --> 00:06:58,540
“Bakovi Dagi,

166
00:06:58,540 --> 00:07:00,140
e rei a bakovi iea?

167
00:07:00,140 --> 00:07:03,540
O vakasiri iau vona ga luhoi tora ia.”

168
00:07:03,540 --> 00:07:05,800
Lakea e Isu i ta maea,

169
00:07:05,800 --> 00:07:08,100
“Ra bakovi iea o masia pali,

170
00:07:08,100 --> 00:07:10,020
ngane i ta turamu.”

171
00:07:10,020 --> 00:07:12,500
Muri a bakovi i kavurikea e Isu,

172
00:07:12,500 --> 00:07:13,480
i ta maea,

173
00:07:13,480 --> 00:07:14,680
“Bakovi Dagi,

174
00:07:14,680 --> 00:07:16,160
a luhoi tora ioe.”

175
00:07:16,160 --> 00:07:18,360
Lakea e Isu i ta maea,

176
00:07:18,360 --> 00:07:21,680
“A puru valai na malala ga pelekado e huriki.

177
00:07:21,680 --> 00:07:24,220
E huriki a kepa ri gi matapara,

178
00:07:24,220 --> 00:07:26,800
e huriki ri matapara ri gi kepa.”

179
00:07:26,800 --> 00:07:31,080
E huriki a Pariseo ranga ri laho turana ri longoa a nitana,

180
00:07:31,080 --> 00:07:32,000
ri nanea,

181
00:07:32,000 --> 00:07:33,320
“I navai?

182
00:07:33,320 --> 00:07:35,940
O luhoi mia ranga mi kepa?”

183
00:07:35,940 --> 00:07:37,220
E Isu i koli,

184
00:07:37,220 --> 00:07:38,260
i ta maea,

185
00:07:38,260 --> 00:07:40,300
“I uka ma mu kepa.

186
00:07:40,300 --> 00:07:41,720
Bara mu kepa,

187
00:07:41,720 --> 00:07:45,140
i uka ma mu gu tahoka a ngava na naro hale ne mua.

188
00:07:45,140 --> 00:07:47,820
Pali ngane mu taki ta mu matapara,

189
00:07:47,820 --> 00:07:50,900
mu tahoka a ngava.

