﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:11,260
Jeng de ba yong ɛ̀ na wot a yel e dwa-nshi na wot a kyè wɔ e Italya,

2
00:00:11,260 --> 00:00:13,740
ba jut Bulus na bemât ngyang behak,

3
00:00:13,740 --> 00:00:19,680
ko ba tɛ̀ ɛn e vɔ gbɔng o wo bemât como hwak na a bɛrɛng hɛn;

4
00:00:19,680 --> 00:00:21,080
reza mɛ,

5
00:00:21,080 --> 00:00:22,440
à Yuliyus.

6
00:00:22,440 --> 00:00:27,780
Yɛ a sé gbɔng o wo lang o hak hê bemât comô Da vwel BeRoma.

7
00:00:27,780 --> 00:00:33,860
Wot a yel e dwa-nshi de wa yi e repomô Adaramityum.

8
00:00:33,860 --> 00:00:35,740
Wa vey bagât sogo,

9
00:00:35,740 --> 00:00:41,560
na wo kwey e bapomo bahak de ba sé e vwâ rekwogôm sevwêl Asiya,

10
00:00:41,560 --> 00:00:43,100
ko wot a hwo kwɛngɛl o.

11
00:00:43,100 --> 00:00:50,500
Mwat hwak wo Tesalonika e ji sevwêl Makedonya de ba tang ɛ,

12
00:00:50,500 --> 00:00:53,140
à Aristarkus a sé tanga wot.

13
00:00:53,140 --> 00:00:54,780
Tuk het,

14
00:00:54,780 --> 00:00:57,300
wot a wul repomô Sidɔn.

15
00:00:57,300 --> 00:01:00,340
Yuliyus a dura a Bulus nerat,

16
00:01:00,340 --> 00:01:04,960
ko a tik ɛ na a wɔ̀ tâng besa mɛ show e hwomo,

17
00:01:04,960 --> 00:01:07,620
yaga na yɛn a nɔng ɛ pyɛ́ de e simo.

18
00:01:07,620 --> 00:01:10,900
Jeng de wot a sogo yi e hwomo,

19
00:01:10,900 --> 00:01:14,020
gul gwa sé pɛsɛl yi e nuyel mot.

20
00:01:14,020 --> 00:01:16,100
Yaga ano,

21
00:01:16,100 --> 00:01:18,600
wot a raa bamâ rezîk Kipirus.

22
00:01:18,600 --> 00:01:25,100
Jeng de wot a ye dɔ a gworep e bak bavwêl Kilikya na Pamfilya,

23
00:01:25,100 --> 00:01:29,060
wot a wɔ̀ wul repomô Mira e sevwêl Likya.

24
00:01:29,060 --> 00:01:30,180
E hwomo,

25
00:01:30,180 --> 00:01:37,260
yɛ gbɔng o wo bemât como mo a sɛ̀ dwa-nshi de wa yi e repomô Aleksandariya,

26
00:01:37,260 --> 00:01:40,200
ko wa sé kyè wɔ e Italya.

27
00:01:40,200 --> 00:01:41,080
Yaga ano,

28
00:01:41,080 --> 00:01:42,840
a tɛ̀ ot e ji wɛ.

29
00:01:42,840 --> 00:01:45,800
Wot a kyè hywɛ-hywɛ nepɔlɔ pyak.

30
00:01:45,800 --> 00:01:51,320
Ko a sé a wot gbang na wot a wɔ̀ wul bagat na repomô Kinidɔs.

31
00:01:51,320 --> 00:01:56,260
Sede remo de gul o gwa dul ot nà re nuyel na kwɛngɛl o,

32
00:01:56,260 --> 00:01:57,080
wot a doyo,

33
00:01:57,080 --> 00:02:00,820
ko wot a kwey e bamâ rezîk Kereta.

34
00:02:00,820 --> 00:02:01,620
E gwong mot o,

35
00:02:01,620 --> 00:02:04,780
wot a kwey e nû vwel de be tâng hɛ,

36
00:02:04,780 --> 00:02:06,700
à Salmone.

37
00:02:06,700 --> 00:02:08,100
E jeng o,

38
00:02:08,100 --> 00:02:10,200
wot a to di reyɔm na gul.

39
00:02:10,200 --> 00:02:10,820
Yaga ano,

40
00:02:10,820 --> 00:02:13,780
wot a raa rekwogom hywɛ,

41
00:02:13,780 --> 00:02:16,940
sɛ̌ wot a wɔ̀ wul kwɔn de be tâng hɛ,

42
00:02:16,940 --> 00:02:19,440
à Kwɔ̂n Pɔngɔ Rat Hê Bedwa-Nshi.

43
00:02:19,440 --> 00:02:23,500
Kwɔn o ha sé bagat na repomô Lasiya.

44
00:02:23,500 --> 00:02:26,580
Wot a ga kana lashe jeng pyak e de kwɛngɛl o,

45
00:02:26,580 --> 00:02:31,540
ko kwɛngɛl e dwa-nshi gwa ga tɛ́ ɛ gbang sizɔng,

46
00:02:31,540 --> 00:02:34,740
yaga jeng o ya sé vɔk e rwa talâ shey,

47
00:02:34,740 --> 00:02:39,980
ko ba ga kana ra wusal sana rê pyɛ́ hê BeYuda arɔng.

48
00:02:39,980 --> 00:02:41,500
Yaga ano,

49
00:02:41,500 --> 00:02:44,340
Bulus a vo a yɛn redu remo ngan:

50
00:02:44,340 --> 00:02:44,940
“À besa,

51
00:02:44,940 --> 00:02:48,980
ma di kwɛngɛl gwomo gwô vɔk reyɔm sizɔng.

52
00:02:48,980 --> 00:02:52,860
Pyɛ́ de ya sé e dwa-nshi mo yê wey;

53
00:02:52,860 --> 00:02:55,380
dwa mo pyɛ wɛ wô lashe hɛ,

54
00:02:55,380 --> 00:02:58,640
ko bemat arɔng bê bidɛ neken mɛn.”

55
00:02:58,640 --> 00:03:03,700
Ko yɛ gbɔng o wo bemât como a wet betong na hâ Bulus wɛt,

56
00:03:03,700 --> 00:03:09,260
ko a raa hâ mwât ngyisi mo na hê dâ dwa-nshi mo e negya.

57
00:03:09,260 --> 00:03:10,380
E jeng o,

58
00:03:10,380 --> 00:03:12,880
jeng gul zɛng ya ga vey bagat,

59
00:03:12,880 --> 00:03:18,020
ko tîk bedwa-nshi he sè naka e kwɔ̂n pɔngɔ hane mo wɛt.

60
00:03:18,020 --> 00:03:19,500
Yaga ano,

61
00:03:19,500 --> 00:03:23,360
bwarwêy bemat ba dal na simo wot a re nuyel,

62
00:03:23,360 --> 00:03:26,480
na wot a ye ngyɛ́k wot wul Fenis,

63
00:03:26,480 --> 00:03:30,280
na wot a sangal e hwomo sɛ̌ bamâ zɛng o.

64
00:03:30,280 --> 00:03:35,920
Fenis o a sé kwɔ̂n pɔngɔ̂ bedwa-nshi e rezîk Kereta mo arɔng.

65
00:03:35,920 --> 00:03:40,560
Kwɔn o hé bɛrɛng tê rwa batin na rwa tā,

66
00:03:40,560 --> 00:03:45,280
ko he to bɛrɛng tê rwa bato na rwa tā arɔng.

67
00:03:45,280 --> 00:03:48,320
Gwogul e gworep

68
00:03:48,320 --> 00:03:50,660
E jeng yane mo,

69
00:03:50,660 --> 00:03:54,940
gul de gwa yi e rwa batin gwa hwo pɛsɛl hywɛ.

70
00:03:54,940 --> 00:03:56,960
Bemat o yɛn a bare,

71
00:03:56,960 --> 00:04:00,880
yɛn ê ra sede remo de yɛn á kana yong ɛ̀.

72
00:04:00,880 --> 00:04:02,240
Yaga ano,

73
00:04:02,240 --> 00:04:04,780
yɛn a pat nerwěy dwa-nshi mo,

74
00:04:04,780 --> 00:04:06,780
yɛn a tɛ̀ nɛ e dwa mo,

75
00:04:06,780 --> 00:04:08,340
ko wot a hwo kyè.

76
00:04:08,340 --> 00:04:11,380
Wot a raa rekwogôm rezîk Kereta mo.

77
00:04:11,380 --> 00:04:14,300
Ko gyam na wot a wɔ́ yikyik,

78
00:04:14,300 --> 00:04:18,260
gûl wúla gwa hwo pɛsɛl vey gyirik yi e bak rezik o,

79
00:04:18,260 --> 00:04:20,660
gwa vey sɛ̀ ot e hwomo.

80
00:04:20,660 --> 00:04:22,380
Be tâng wúla mo,

81
00:04:22,380 --> 00:04:26,940
à Gul de gwo pɛsɛl yi e tê rwa bato na rwa rak.

82
00:04:26,940 --> 00:04:30,200
Gwogul o gwa hwo gangas dwa-nshi mo.

83
00:04:30,200 --> 00:04:35,100
Ko sede remo de wot a tɔk kyè vɔk e kwɔn de gwa pɛsɛl yi ɛ̀ wɛt,

84
00:04:35,100 --> 00:04:38,460
wot a hàla ye ngyɛ́k e de gangas dwa mo,

85
00:04:38,460 --> 00:04:44,220
ko gwogul o gwa kyě gangas hot kpɛɛ vɔk e dem de gwa simo.

86
00:04:44,220 --> 00:04:48,280
Wot a wɔ̀ kwey e bamâ kerezik kehak de be tâng kɛ,

87
00:04:48,280 --> 00:04:49,540
à Kauda;

88
00:04:49,540 --> 00:04:53,360
e kwɔn a hane de gâp gul o ha tɛt ɛ.

89
00:04:53,360 --> 00:04:54,300
Yaga ano,

90
00:04:54,300 --> 00:05:00,380
wot a kyɛm wot a jut kedwa-nshi kesɛl o de ba rɔgɔs kɛ e bamâ dwa-nshi mo,

91
00:05:00,380 --> 00:05:03,240
ko wot a tɛ̀ kɛ e dwa mo.

92
00:05:03,240 --> 00:05:06,640
A sé gbang sizɔng na wot a ra ano mo.

93
00:05:06,640 --> 00:05:09,620
E bama de ba ga tɛ̀ kɛ,

94
00:05:09,620 --> 00:05:12,420
bemât fwom ba rɔgɔs dwa mo na rǐk,

95
00:05:12,420 --> 00:05:13,940
ba gwɔrɔ mɛ̀ wɛ,

96
00:05:13,940 --> 00:05:15,620
yaga na be gwɛ̌ a wɛ gap.

97
00:05:15,620 --> 00:05:18,580
Bemat o ba hwo tele hɛn wɔgɔ,

98
00:05:18,580 --> 00:05:23,320
dwa mo wô ye kàk e ra bèzal bazɛk de ba sé e nɛ̂n nshi mo,

99
00:05:23,320 --> 00:05:25,520
vemo de be tâng vɛ,

100
00:05:25,520 --> 00:05:26,900
à Sirtis.

101
00:05:26,900 --> 00:05:28,380
Yaga ano,

102
00:05:28,380 --> 00:05:32,820
yɛn a gyirik gworugu de gwo tɛ̀ gul gwo gangas dwa-nshi,

103
00:05:32,820 --> 00:05:37,880
ko yɛn a hàla gul gwo kyě gangas dwa mo vɔk e kwɔn de gwa simo.

104
00:05:37,880 --> 00:05:41,460
Ko gwogul o gwa gwɛ̌ kat ding-ding.

105
00:05:41,460 --> 00:05:43,180
Yaga ano tuk het,

106
00:05:43,180 --> 00:05:47,140
yɛn a hwo paa pyɛ́ de ya sé e dwa mo,

107
00:05:47,140 --> 00:05:49,480
yɛn a bomos yɛ̄ e ji nshi.

108
00:05:49,480 --> 00:05:51,300
Ko e tuk hê tat,

109
00:05:51,300 --> 00:05:54,580
yɛn a to hwo paa pyɛ̂ fwôm dwa mo,

110
00:05:54,580 --> 00:05:57,220
yɛn a to bomos yɛ̄ arɔng.

111
00:05:57,220 --> 00:06:01,300
Nepɔlɔ pyak wot a tɔk di gwi kɛ netangacɛn wɛt,

112
00:06:01,300 --> 00:06:05,100
ko gwogul o gwa re nuyel na pɛsɛl ding-ding.

113
00:06:05,100 --> 00:06:06,680
E yɛnɛ mo,

114
00:06:06,680 --> 00:06:08,580
wot a ye waa a kayɛ pyɛ,

115
00:06:08,580 --> 00:06:10,340
wot a tɔk,

116
00:06:10,340 --> 00:06:12,340
wot ê sey neken mot wɛt.

117
00:06:12,340 --> 00:06:15,300
Bemat o ba ga tik rê pyɛ́ nepɔlɔ pyak.

118
00:06:15,300 --> 00:06:16,760
Yaga ano,

119
00:06:16,760 --> 00:06:18,620
Bulus a tumal e tē mɛn,

120
00:06:18,620 --> 00:06:19,780
a yang ɛn,

121
00:06:19,780 --> 00:06:21,180
“À besa,

122
00:06:21,180 --> 00:06:23,260
ma kana yang in,

123
00:06:23,260 --> 00:06:26,760
wot gwɛ̌ sangal e Kereta e ngyen.

124
00:06:26,760 --> 00:06:29,540
Ka sede yin á kana gyeng há hom,

125
00:06:29,540 --> 00:06:32,520
ka reyɔm remo ra yâng sɛ̀ ot wɛt,

126
00:06:32,520 --> 00:06:37,660
ko pyɛ́ de ba ga kana bomos arɔng ya yâng wey wɛt.

127
00:06:37,660 --> 00:06:38,940
Ko a remo,

128
00:06:38,940 --> 00:06:40,920
ma sé vo a yin redu:

129
00:06:40,920 --> 00:06:42,680
Vɔk in yey ting!

130
00:06:42,680 --> 00:06:45,700
Vit a mwat de ê bidɛ neken mɛ;

131
00:06:45,700 --> 00:06:49,940
a sé e dwa-nshi mo zɔng de wô wey.

132
00:06:49,940 --> 00:06:52,040
Nabwalak nayos,

133
00:06:52,040 --> 00:06:59,200
Dagwi de me ra a yɛ fwom ko ma to sé mwɛ a tomo tom-lagwi mɛ hwak vey na me,

134
00:06:59,200 --> 00:07:01,100
a yang me,

135
00:07:01,100 --> 00:07:03,080
‘À Bulus,

136
00:07:03,080 --> 00:07:04,960
hwo vɔk bengyip wɛt!

137
00:07:04,960 --> 00:07:07,920
A sé gbing-gbing na hwo wul Roma,

138
00:07:07,920 --> 00:07:11,300
na hwo tumal e nuyêl Da vwel BeRoma.

139
00:07:11,300 --> 00:07:12,860
Ko Dagwi,

140
00:07:12,860 --> 00:07:14,720
e ji nerat mɛ vɔk na hwo,

141
00:07:14,720 --> 00:07:19,000
a rɔda tɛ̀ mwa bemat de hwà sé e de kwɛngɛl tanga yɛn,

142
00:07:19,000 --> 00:07:20,300
be wey wɛt.’

143
00:07:20,300 --> 00:07:21,920
Yaga ano,

144
00:07:21,920 --> 00:07:23,700
à besa,

145
00:07:23,700 --> 00:07:25,440
vɔk in yey ting!

146
00:07:25,440 --> 00:07:27,900
Ma tɛ̀ gap hom e ra Dagwi,

147
00:07:27,900 --> 00:07:32,700
pyɛ́ yemo yê té tyɛng sede remo de a ha a me.

148
00:07:32,700 --> 00:07:35,060
Ko gul o gwa rɔda gang ot,

149
00:07:35,060 --> 00:07:39,860
na wot a wɔ̀ gaba e ra rezik rehak.”

150
00:07:39,860 --> 00:07:41,540
Gul o gwa tumal wɛt;

151
00:07:41,540 --> 00:07:44,180
e pɔlɔ hê kuru na hɛ naas (14),

152
00:07:44,180 --> 00:07:47,380
gwa sǎ e de gangas hot e ra Gworep Tē.

153
00:07:47,380 --> 00:07:48,820
E tê turuk,

154
00:07:48,820 --> 00:07:51,500
bemât fwôm dwa-nshi mo ba bare,

155
00:07:51,500 --> 00:07:54,080
wot a vey bagat na vwel.

156
00:07:54,080 --> 00:07:55,260
Yaga ano,

157
00:07:55,260 --> 00:07:59,360
yɛn a nára rwik de ba rɔgɔs cɛk dyam e yɛnɛ̂ gwɛ,

158
00:07:59,360 --> 00:08:01,960
ko yɛn a hàla e ji nshi,

159
00:08:01,960 --> 00:08:04,500
na be mara mɛ̀ neciwîl nshi mo.

160
00:08:04,500 --> 00:08:08,060
Neciwil o na sé mita kuru banaas (40).

161
00:08:08,060 --> 00:08:10,380
Yɛn a gwɛ̌ kyè wɔ e nuyel tyɔng,

162
00:08:10,380 --> 00:08:11,980
ko yɛn a to mara,

163
00:08:11,980 --> 00:08:14,700
yɛn a sɛ̀ mita kuru batat (30).

164
00:08:14,700 --> 00:08:15,660
Yɛn a tele hɛn,

165
00:08:15,660 --> 00:08:20,000
dwa-nshi mot o wô wɔ̀ gaba e ra beta.

166
00:08:20,000 --> 00:08:21,560
Yaga ano,

167
00:08:21,560 --> 00:08:27,380
yɛn a vo dwa mo na nerwěy nenaas de ba hàla nɛ yi e bamâ dwa-nshi mo,

168
00:08:27,380 --> 00:08:29,460
ko yɛn a sǎ e de won,

169
00:08:29,460 --> 00:08:31,180
na gasi he ye gbey.

170
00:08:31,180 --> 00:08:35,380
Ko bemât fwom o yɛn a simo yɛn a tele yi e dwa mo.

171
00:08:35,380 --> 00:08:36,800
Yaga ano,

172
00:08:36,800 --> 00:08:40,820
yɛn a gyira kedwa-nshi kesɛl o e ji nshi,

173
00:08:40,820 --> 00:08:47,220
ko yɛn a ra sede yɛn e kyè wɔ̀ hàla nerwěy dwa mo nehak yi e nuyêl wɛ.

174
00:08:47,220 --> 00:08:49,100
Sede Bulus a di ano,

175
00:08:49,100 --> 00:08:52,400
a yâng gbɔng o wo bemât como na bemat mɛ,

176
00:08:52,400 --> 00:08:57,320
“Ka sede bemât fwôm dwa mo bê sangal e ji mo wɛt,

177
00:08:57,320 --> 00:09:00,120
ko vit a gwong de yin ê sey in.”

178
00:09:00,120 --> 00:09:01,580
Yaga ano,

179
00:09:01,580 --> 00:09:06,620
bemât como mo ba yɛt rik de ba rɔgɔs mɛ̀ kedwa kesɛl o mo,

180
00:09:06,620 --> 00:09:08,340
ko yɛn a hàla kɛ.

181
00:09:08,340 --> 00:09:11,100
Sede gasi ha vey bagat ye gbey,

182
00:09:11,100 --> 00:09:15,660
Bulus a shonong e ra mwa bemat o na yɛn a re pyɛ́.

183
00:09:15,660 --> 00:09:17,140
A yang ɛn,

184
00:09:17,140 --> 00:09:23,880
“Pɔlɔ hê kuru na hɛ naas yunung de yin a sé sǎ e de gyêng pyɛ de yê té,

185
00:09:23,880 --> 00:09:27,620
ko yin a ga re pyɛ cak ko tyɔng wɛt.

186
00:09:27,620 --> 00:09:28,840
Yaga ano,

187
00:09:28,840 --> 00:09:30,580
ma sé ra won na yin,

188
00:09:30,580 --> 00:09:32,540
na yin a re pyɛ́,

189
00:09:32,540 --> 00:09:35,380
yaga na yin a nàra beken.

190
00:09:35,380 --> 00:09:41,700
Ko vit a hwak e ji min de ê bidɛ setot sining e rato mɛ.”

191
00:09:41,700 --> 00:09:43,540
E bama de a ha ano,

192
00:09:43,540 --> 00:09:45,320
a jut kpam-tuk,

193
00:09:45,320 --> 00:09:47,620
a feng a Dagwi e nuyel mɛn mwa,

194
00:09:47,620 --> 00:09:49,120
a kwɔrɔs wɛ,

195
00:09:49,120 --> 00:09:50,700
ko a hwo re mo.

196
00:09:50,700 --> 00:09:53,300
Mwa hɛn yɛn a sɛ̀ yey ting,

197
00:09:53,300 --> 00:09:56,640
ko yɛn pyɛ mɛn arɔng yɛn a re pyɛ́.

198
00:09:56,640 --> 00:10:04,220
Wot mwa de wot a sé e dwa-nshi mo wot a wul naga beba na kuru bataama na vɛ betyiimin (276).

199
00:10:04,220 --> 00:10:07,080
E bama de mwa hɛn ba ga re pyɛ́,

200
00:10:07,080 --> 00:10:08,480
ba ga siris,

201
00:10:08,480 --> 00:10:11,460
yɛn a paa alkama de wa sé e dwa mo,

202
00:10:11,460 --> 00:10:13,980
ko yɛn a lusha wɛ e ji gworep o,

203
00:10:13,980 --> 00:10:17,680
yaga na be tɛt mɛ̀ nedirîk dwa-nshi mo.

204
00:10:17,680 --> 00:10:21,220
Dwa-nshi wa kwɔrɔs hɛ

205
00:10:21,220 --> 00:10:23,740
Sede gasi ha ye gbey,

206
00:10:23,740 --> 00:10:27,200
bemât fwôm dwa-nshi mo yɛn a di sevwel,

207
00:10:27,200 --> 00:10:29,820
ko yɛn a tɔk kwɔn de yɛn a sé ɛ̀ wɛt.

208
00:10:29,820 --> 00:10:36,200
Yɛn a di vwak hwak e hwomo de bazɛk ba gwɔrɔ gwɛ yi e bak rekwogom.

209
00:10:36,200 --> 00:10:37,700
Yɛn a yong ɛ̀,

210
00:10:37,700 --> 00:10:42,980
kɛ yɛn ê kyɛm be tɛ̀ dwa-nshi mo wo wɔ̀ tut e ra bazɛk o.

211
00:10:42,980 --> 00:10:44,540
Yaga ano,

212
00:10:44,540 --> 00:10:48,000
yɛn a tuyu rik nerwěy dwa mo mwa vɛ,

213
00:10:48,000 --> 00:10:50,520
ko yɛn a hàla nɛ e ji nshi.

214
00:10:50,520 --> 00:10:52,300
E jeng jining o,

215
00:10:52,300 --> 00:10:57,340
yɛn a vibis rik de ba rɔgɔs mɛ̀ pyɛ̂ ngyisî dwa mo arɔng.

216
00:10:57,340 --> 00:10:58,220
Ano arɔng,

217
00:10:58,220 --> 00:11:00,340
yɛn a nára gworugu nuyel o,

218
00:11:00,340 --> 00:11:03,700
gwomo de gwo tɛ̀ gul gwo gangas dwa-nshi;

219
00:11:03,700 --> 00:11:06,780
yɛn a nára gwɛ e nû gul,

220
00:11:06,780 --> 00:11:09,820
ko dwa mo wa nára hɛ vɔk e rekwogom o.

221
00:11:09,820 --> 00:11:14,380
Ko wa tút e ra gwozwal bazɛk de gwa sé e nɛ̂n nshi,

222
00:11:14,380 --> 00:11:15,780
wa ye kàk e ra gwɛ.

223
00:11:15,780 --> 00:11:19,920
Nuyêl dwa mo ha sɔ̀rɔ hɛ e ji bazɛk,

224
00:11:19,920 --> 00:11:21,700
wa tɔk to kyè wɛt.

225
00:11:21,700 --> 00:11:25,460
Ko yaga gul o gwa rɔɔ pɛsɛl na gap sizɔng,

226
00:11:25,460 --> 00:11:27,420
bagung nshi ba dak bamâ wɛ,

227
00:11:27,420 --> 00:11:31,580
ko bamâ wɛ mo wa kwɔrɔs hɛ cɛk o cɛk o.

228
00:11:31,580 --> 00:11:35,820
Bemât como mo yɛn a yong ɛ̀ na be mɔbɔs bemât ngyang,

229
00:11:35,820 --> 00:11:40,580
yaga na be dul ɛn nà dak sefwa na be ye dɔ be hywit ɛn.

230
00:11:40,580 --> 00:11:44,280
Ko gbɔng o mɛn a simo a dul ɛn nà mɔrɔ Bulus.

231
00:11:44,280 --> 00:11:45,940
Yaga ano,

232
00:11:45,940 --> 00:11:49,360
a simo a yɛn na be ra ano wɛt.

233
00:11:49,360 --> 00:11:51,640
Ko a nɔng ɛn nu e negya wɔgɔ,

234
00:11:51,640 --> 00:11:56,180
kawɛ mwat de a tɔk dâk fwa a tānga gaba e ji nshi,

235
00:11:56,180 --> 00:11:57,780
na a dak fwa na a ye dɔ.

236
00:11:57,780 --> 00:12:05,240
Ko bwang vemo de ba tɔk dâk fwa wɛt yɛn a kabsa bebak cɔ́gɔt de ba sé e ji dwa-nshi mo,

237
00:12:05,240 --> 00:12:08,320
ko behak ba kabsa cɛ̌k cɔ́gɔt dwa mo,

238
00:12:08,320 --> 00:12:09,940
na be tē mɛ̀ dɔ.

239
00:12:09,940 --> 00:12:12,020
Mwa bemat ba ra ano.

240
00:12:12,020 --> 00:12:13,700
Ano kwong,

241
00:12:13,700 --> 00:12:18,140
mwa hot wot a wul rekwogom tyang.

242
00:12:18,140 --> 00:12:20,980
Jeng de wot a ye dɔ tyang,

243
00:12:20,980 --> 00:12:22,940
bemat ba ha a wot,

244
00:12:22,940 --> 00:12:24,800
be tâng kerezik o,

245
00:12:24,800 --> 00:12:26,060
à Malta.

246
00:12:26,060 --> 00:12:31,220
Bemat de ba sé e hwomo ba dura a wot nerat sizɔng.

247
00:12:31,220 --> 00:12:31,540
E jeng o,

248
00:12:31,540 --> 00:12:33,460
rwak wa sé rop,

249
00:12:33,460 --> 00:12:35,480
ko jey ya vɔk gul.

250
00:12:35,480 --> 00:12:36,820
Yaga ano,

251
00:12:36,820 --> 00:12:40,980
yɛn a pɛl a wot kya na wot mwa wot a wok,

252
00:12:40,980 --> 00:12:43,940
na be sey ot mɛ̀ na yey pyɛng.

253
00:12:43,940 --> 00:12:46,500
Bulus a wɔ̀ tula cɔgɔ̂t kya.

254
00:12:46,500 --> 00:12:49,660
Ko jeng de a tɛ̀ yɛ̄ e ji kya mo,

255
00:12:49,660 --> 00:12:55,300
gàbak de nevɛ̂t kya mo na pat gwɛ gwa nusu yi e cɔ́gɔt o,

256
00:12:55,300 --> 00:12:57,360
gwa pe man ɛ e ra vwɔ̂ Bulus,

257
00:12:57,360 --> 00:12:58,780
ko gwa rot ɛ.

258
00:12:58,780 --> 00:13:03,140
Sede bemat o ba di gwɔ̄m de wa man ɛ e vwɔ̂ Bulus o,

259
00:13:03,140 --> 00:13:04,420
yɛn a yâng bemɛn,

260
00:13:04,420 --> 00:13:05,600
“Mwin,

261
00:13:05,600 --> 00:13:07,760
mwat womo a sé mwât mɔbɔs bemat.

262
00:13:07,760 --> 00:13:11,020
Mwa ano de a ga sey tó mɛ e nshi,

263
00:13:11,020 --> 00:13:14,840
ko byɛ̂ talâ neves mɛ ya sé rɔɔ raa hɛ;

264
00:13:14,840 --> 00:13:15,780
yaga ano,

265
00:13:15,780 --> 00:13:17,040
ê ku.”

266
00:13:17,040 --> 00:13:19,700
Ko Bulus a digta vwɔ mɛ,

267
00:13:19,700 --> 00:13:21,500
gwɔ̄m o wa gaba e ji kya,

268
00:13:21,500 --> 00:13:24,200
ko vit a pyɛ de ya té na yɛ.

269
00:13:24,200 --> 00:13:26,520
Bemat o ba bare,

270
00:13:26,520 --> 00:13:28,320
vwɔ mɛ mo gwô pu,

271
00:13:28,320 --> 00:13:32,540
kɛ remo-remo ê vɔ̌ gaba a ku.

272
00:13:32,540 --> 00:13:34,720
Yɛn a ros e de bɛrɛng hɛ,

273
00:13:34,720 --> 00:13:37,000
ko pyɛ cak ya té na yɛ wɛt.

274
00:13:37,000 --> 00:13:38,780
Yaga ano,

275
00:13:38,780 --> 00:13:40,100
yɛn a to hwo bare,

276
00:13:40,100 --> 00:13:41,400
yɛn a ye,

277
00:13:41,400 --> 00:13:45,100
“Mwat womo a sé dagwi hwak!”

278
00:13:45,100 --> 00:13:48,020
Bagat na kwɔn de pyɛ yemo ya té ɛ̀,

279
00:13:48,020 --> 00:13:50,040
mwat hwak de ba tang ɛ,

280
00:13:50,040 --> 00:13:53,580
à Pubiliyus a vɔk cāp pyak.

281
00:13:53,580 --> 00:13:56,660
Yɛ à mwât nuyêl kerezik kane mo.

282
00:13:56,660 --> 00:13:58,800
A sey ot na yey pyɛng,

283
00:13:58,800 --> 00:14:03,080
ko wot a sangal e lɔ mɛ sede bekɛnɛt mɛ pɔlɔ tat.

284
00:14:03,080 --> 00:14:06,740
Dâ Pubiliyus o a ro ɛ,

285
00:14:06,740 --> 00:14:09,940
a vɔk serɔ̂ fes na tân nemi.

286
00:14:09,940 --> 00:14:12,460
Bulus a wɔ̀ sɛ̀ ɛ e dyɛngɛ,

287
00:14:12,460 --> 00:14:14,220
a ra won na Dagwi,

288
00:14:14,220 --> 00:14:16,400
ko a tɛ̀ vɔ mɛ e ra yɛ,

289
00:14:16,400 --> 00:14:17,880
a tɛ̀ ɛ tyang.

290
00:14:17,880 --> 00:14:19,780
E bamâ hane,

291
00:14:19,780 --> 00:14:24,140
bwang bemât serɔ e kerezik o ba wok pyɛ de ya té,

292
00:14:24,140 --> 00:14:25,480
yɛn a vey,

293
00:14:25,480 --> 00:14:27,640
ko Bulus a tɛ̀ ɛn tyang.

294
00:14:27,640 --> 00:14:30,500
Bemat o ba nɔngɔs hot nenɔrɔ pyak,

295
00:14:30,500 --> 00:14:33,320
ko e jeng de wot a sé kyè wɔ̀ kyè,

296
00:14:33,320 --> 00:14:38,520
yɛn a nɔng ot pyɛ̂ mwa de wot a simo yaga kwɛngɛl mot.

