﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:08,200
Mwat hwak á sè de ba tang ɛ,

2
00:00:08,200 --> 00:00:09,540
à Lazarus,

3
00:00:09,540 --> 00:00:10,840
a ro ɛ.

4
00:00:10,840 --> 00:00:13,040
Á sangal e Bet-Anya,

5
00:00:13,040 --> 00:00:17,560
kerepomo de Marya na gwa mɛ Marta bá sè ɛ̀.

6
00:00:17,560 --> 00:00:22,800
(E Marya gwining wane de a shushu Darwey na něy nesang hyɔɔlɔl,

7
00:00:22,800 --> 00:00:26,300
ko a yishing bol mɛ na setôt rato mɛ.

8
00:00:26,300 --> 00:00:30,320
Lazarus de a ro ɛ a sé gwa mɛ.)

9
00:00:30,320 --> 00:00:31,660
Ano kwong,

10
00:00:31,660 --> 00:00:35,420
begwa mɛ behwong o ba tomo na há vɔk na Yɛsu,

11
00:00:35,420 --> 00:00:36,520
ba ye,

12
00:00:36,520 --> 00:00:37,920
“À Darwey,

13
00:00:37,920 --> 00:00:40,280
sâ yey mō e ro ɛ.”

14
00:00:40,280 --> 00:00:42,560
Sede Yɛsu a wok ano,

15
00:00:42,560 --> 00:00:43,680
a ye,

16
00:00:43,680 --> 00:00:47,740
“Serɔ semo sa rɔda yɛnɛ hɛ na reku wɛt.

17
00:00:47,740 --> 00:00:52,200
Sa rɔda tɛ̀ bemat be di gbɔng nerêy Dagwi,

18
00:00:52,200 --> 00:00:56,160
na be to di gbɔng nerêy Hwey Dagwi arɔng.”

19
00:00:56,160 --> 00:00:58,700
Yɛsu a tɛ̀ yey na Marta,

20
00:00:58,700 --> 00:01:00,480
na gwa mɛ hwong o,

21
00:01:00,480 --> 00:01:02,260
na Lazarus arɔng.

22
00:01:02,260 --> 00:01:03,780
Ko mwa ano,

23
00:01:03,780 --> 00:01:05,180
jeng de a wok,

24
00:01:05,180 --> 00:01:07,120
Lazarus e ro ɛ,

25
00:01:07,120 --> 00:01:10,940
a gwɛ̌ sangal e kwɔn de á sè ɛ̀ nepɔlɔ neba.

26
00:01:10,940 --> 00:01:12,360
E bama mo,

27
00:01:12,360 --> 00:01:14,580
a yâng bemât masâ fwom mɛ,

28
00:01:14,580 --> 00:01:18,400
“Tik na wot a to ot vɔk e sevwêl Yudiya.”

29
00:01:18,400 --> 00:01:20,240
Ko yɛn a yang ɛ,

30
00:01:20,240 --> 00:01:21,820
“À Mwat Basa,

31
00:01:21,820 --> 00:01:27,960
nepɔlɔ net de na kwey bemat e hwomo ba jāma be tó o na beta,

32
00:01:27,960 --> 00:01:29,720
na be mɔrɔ hwo.

33
00:01:29,720 --> 00:01:31,160
Ko a remo,

34
00:01:31,160 --> 00:01:34,600
hwó simo na hwo to kyè wɔ e hwomo arɛt?”

35
00:01:34,600 --> 00:01:36,600
Yɛsu a toyo a yɛn,

36
00:01:36,600 --> 00:01:37,780
a ye,

37
00:01:37,780 --> 00:01:42,620
“A sé dyâm-gwi kuru na yɛ bya de jey ye sè gbey wɛt arɛt?

38
00:01:42,620 --> 00:01:46,740
Mwat de e kyě kyè nagwi e tiri bwol wɛt,

39
00:01:46,740 --> 00:01:50,340
yaga e bɛrɛng jey yi na negbêy jey yemo.

40
00:01:50,340 --> 00:01:55,180
Ko a sé e mwat de e kyě kyè naturuk de e tiri bwol,

41
00:01:55,180 --> 00:01:57,560
yaga a vɔk negbey wɛt.”

42
00:01:57,560 --> 00:02:00,060
E bama de a ha a yɛn ano,

43
00:02:00,060 --> 00:02:01,460
a gwɛ̌ ha,

44
00:02:01,460 --> 00:02:02,500
a ye,

45
00:02:02,500 --> 00:02:06,240
“Sá mot Lazarus a ga vo nevwa.

46
00:02:06,240 --> 00:02:10,460
Ko ma sé kyè wɔ e hwomo na me wɔ̀ sene hɛ.”

47
00:02:10,460 --> 00:02:13,720
Bemât masâ fwom mɛ mo ba yang ɛ,

48
00:02:13,720 --> 00:02:15,060
“À Darwey,

49
00:02:15,060 --> 00:02:17,260
ka sede a sê nevwa,

50
00:02:17,260 --> 00:02:19,120
ko a rɔda tɛ̀ tyang.”

51
00:02:19,120 --> 00:02:23,980
Ko Yɛsu á sè ha a yɛn e ra rekû Lazarus,

52
00:02:23,980 --> 00:02:25,600
ko yɛn a bare,

53
00:02:25,600 --> 00:02:29,300
a sé ha e ra nevwa de mwat e wɔ̂ nɛ.

54
00:02:29,300 --> 00:02:30,900
Yaga ano,

55
00:02:30,900 --> 00:02:34,220
a ha a yɛn dɛdɛɛt,

56
00:02:34,220 --> 00:02:36,500
“Lazarus a ga ku.

57
00:02:36,500 --> 00:02:38,180
Ko yaga yin,

58
00:02:38,180 --> 00:02:41,840
ma vɔk yey pyɛng de ma sè e kwɔn o wɛt.

59
00:02:41,840 --> 00:02:43,260
Yi ano,

60
00:02:43,260 --> 00:02:45,960
yin a rɔda hwo tɛ̀ gap min e ra me.

61
00:02:45,960 --> 00:02:48,480
Ko tik na wot a kyè wɔ na yɛ.”

62
00:02:48,480 --> 00:02:49,800
Tomas,

63
00:02:49,800 --> 00:02:51,120
de ba tang ɛ,

64
00:02:51,120 --> 00:02:55,220
à Shambya a yâng bwang bemât masâ fwom o,

65
00:02:55,220 --> 00:02:57,060
“Tik na wot a wɔ́ arɔng,

66
00:02:57,060 --> 00:03:00,520
na wot a bin wɔ̀ ku tanga yɛ.”

67
00:03:00,520 --> 00:03:07,020
Yɛsu e tɛ̀ bemat be sene yi e reku

68
00:03:07,020 --> 00:03:09,620
Jeng de Yɛsu a wul hwomo,

69
00:03:09,620 --> 00:03:10,640
a wok,

70
00:03:10,640 --> 00:03:15,060
ba ga kana lɛrɛ Lazarus o pɔlɔ naas.

71
00:03:15,060 --> 00:03:20,920
Kerepomô Bet-Anya mo ka wul lyōsho tyat yi e Yɛrusalɛm wɛt,

72
00:03:20,920 --> 00:03:27,380
ko bemat pyak yi e sevwêl Yudiya ba ga kana vey na Marta tanga Marya,

73
00:03:27,380 --> 00:03:30,940
na yɛn a wɔrɔk hɛn yaga rekû gwa mɛn o.

74
00:03:30,940 --> 00:03:33,020
Sede Marta a wok,

75
00:03:33,020 --> 00:03:34,980
Yɛsu a sé kyè vey,

76
00:03:34,980 --> 00:03:37,460
a nusu na a bin wɔ̀ man na yɛ,

77
00:03:37,460 --> 00:03:39,460
ko Marya a sangal e ji lɔ.

78
00:03:39,460 --> 00:03:41,480
Marta a yâng Yɛsu,

79
00:03:41,480 --> 00:03:43,640
“À Darwey,

80
00:03:43,640 --> 00:03:46,340
ka hwá kana sè e ngamo,

81
00:03:46,340 --> 00:03:49,380
ka gwa hom a yâng ku wɛt.

82
00:03:49,380 --> 00:03:51,440
Ko ma tɔk,

83
00:03:51,440 --> 00:03:53,700
mwa ano de Lazarus a ga ku,

84
00:03:53,700 --> 00:03:57,640
Dagwi a rɔda ra kayɛ pyɛ de hwà rangal hɛ.”

85
00:03:57,640 --> 00:03:59,280
Yɛsu a yang ɛ,

86
00:03:59,280 --> 00:04:03,100
“Gwa mō a rɔda to sene yi e reku.”

87
00:04:03,100 --> 00:04:05,560
Marta a toyo a yɛ,

88
00:04:05,560 --> 00:04:06,740
a ye,

89
00:04:06,740 --> 00:04:08,220
“Ey,

90
00:04:08,220 --> 00:04:09,700
ma tɔk,

91
00:04:09,700 --> 00:04:16,560
a rɔda to ba sene e jeng sensa bemat e tuk hê yɛnɛ mo.”

92
00:04:16,560 --> 00:04:18,300
Yɛsu a yang ɛ,

93
00:04:18,300 --> 00:04:22,300
“E me de me tɛ̀ bemat be sene yi e reku,

94
00:04:22,300 --> 00:04:24,860
ko e me de me nɔng ɛn neken.

95
00:04:24,860 --> 00:04:27,220
Mwa ano de mwat ê ku,

96
00:04:27,220 --> 00:04:29,760
ê re nuyel na sé na neken,

97
00:04:29,760 --> 00:04:32,240
ka sede a tɛ̀ gap mɛ e ra me.

98
00:04:32,240 --> 00:04:35,000
Ka sede mwat a vɔk neken ne mwin,

99
00:04:35,000 --> 00:04:37,160
na a tɛ̀ gap mɛ e ra me,

100
00:04:37,160 --> 00:04:38,780
ko ê sang ku wɛt.

101
00:04:38,780 --> 00:04:41,660
Hwà sey tsak o na há hemo arɛt?”

102
00:04:41,660 --> 00:04:43,120
A yang ɛ,

103
00:04:43,120 --> 00:04:44,320
“Ey,

104
00:04:44,320 --> 00:04:45,760
à Darwey,

105
00:04:45,760 --> 00:04:47,400
ma sey tsak o,

106
00:04:47,400 --> 00:04:52,000
hwà sé Mwat de Dagwi a kasa na a sey bemat,

107
00:04:52,000 --> 00:04:55,760
hwà sé Hwey Dagwi hemo de Dagwi a ye,

108
00:04:55,760 --> 00:04:57,520
hê vey e jey.”

109
00:04:57,520 --> 00:05:00,560
Yɛsu a tosho

110
00:05:00,560 --> 00:05:03,800
E bama de Marta a ha há hane,

111
00:05:03,800 --> 00:05:05,240
a toyo,

112
00:05:05,240 --> 00:05:07,980
a wɔ̀ yila gwa mɛ Marya e hagat,

113
00:05:07,980 --> 00:05:09,180
a yang ɛ,

114
00:05:09,180 --> 00:05:11,220
“Mwat Basa a ga vey,

115
00:05:11,220 --> 00:05:12,920
a sé yila hwo.”

116
00:05:12,920 --> 00:05:15,140
Sede Marya a wok ano,

117
00:05:15,140 --> 00:05:16,780
a sogo ziri,

118
00:05:16,780 --> 00:05:18,460
a kyè wɔ̀ sɛ̀ ɛ.

119
00:05:18,460 --> 00:05:22,440
Yɛsu á kana wɔ̀ wul kerepomo mo e ngyen wɛt,

120
00:05:22,440 --> 00:05:26,320
á rɔngɔl e dem de Marta á kana man na yɛ.

121
00:05:26,320 --> 00:05:33,180
Bemat de bá sè sangal tanga Marya e ji duk na be wɔrɔk hɛ ba di ɛ a sogo ziri,

122
00:05:33,180 --> 00:05:34,460
a nusu.

123
00:05:34,460 --> 00:05:38,620
Ba tē kɛ gyeng a sé kyè wɔ e sak gwa mɛ,

124
00:05:38,620 --> 00:05:40,520
na a wɔ̀ tosho e hwomo,

125
00:05:40,520 --> 00:05:42,100
ko ba raa hɛ.

126
00:05:42,100 --> 00:05:44,880
Marya a wul e dem de Yɛsu a sé ɛ̀.

127
00:05:44,880 --> 00:05:46,520
Jeng de a di ɛ,

128
00:05:46,520 --> 00:05:48,960
a gaba e cât bol mɛ,

129
00:05:48,960 --> 00:05:50,720
ko a yang ɛ,

130
00:05:50,720 --> 00:05:52,160
“À Darwey,

131
00:05:52,160 --> 00:05:56,440
ka hwá kana sè e ngamo,

132
00:05:56,440 --> 00:06:00,200
ka gwa hom a yâng ku wɛt.”

133
00:06:00,200 --> 00:06:03,400
Sede Yɛsu a di ɛ,

134
00:06:03,400 --> 00:06:05,000
a sé tosho,

135
00:06:05,000 --> 00:06:08,200
ko bemat de ba raa hɛ arɔng ba sé tosho,

136
00:06:08,200 --> 00:06:10,840
pyɛ mo ya pere ra a yɛ yey ding-ding,

137
00:06:10,840 --> 00:06:13,160
ko ya bɔrɔk hɛ.

138
00:06:13,160 --> 00:06:14,960
A rangal hɛn,

139
00:06:14,960 --> 00:06:18,000
“Yin a lɛrɛ hɛ e gwa arɛt?”

140
00:06:18,000 --> 00:06:18,920
Ba yang ɛ,

141
00:06:18,920 --> 00:06:22,240
“À Darwey,

142
00:06:22,240 --> 00:06:25,160
vey na hwo di.”

143
00:06:25,160 --> 00:06:27,920
Yɛsu a tosho.

144
00:06:27,920 --> 00:06:30,140
Bemat o ba yâng bemɛn,

145
00:06:30,140 --> 00:06:31,140
“Di,

146
00:06:31,140 --> 00:06:33,500
a tɛ̀ yey na yɛ sizɔng!”

147
00:06:33,500 --> 00:06:36,440
Ko behak e ji mɛn ba ye,

148
00:06:36,440 --> 00:06:40,900
“Mwat womo a vɔk reto na a wunta bayîs bwók;

149
00:06:40,900 --> 00:06:46,500
vit a yɛ na reto de ê tɔk dul Lazarus nà ku wɛt arɛt?”

150
00:06:46,500 --> 00:06:51,600
Yɛsu a sene Lazarus yi e reku

151
00:06:51,600 --> 00:06:55,140
Pyɛ mo ya to ra a Yɛsu yey ding-ding.

152
00:06:55,140 --> 00:06:57,740
A wɔ́ e sak de wa sé fwara,

153
00:06:57,740 --> 00:07:01,000
ko ba bang nû wɛ na gwofwa gwohwak.

154
00:07:01,000 --> 00:07:02,580
Yɛsu a ye,

155
00:07:02,580 --> 00:07:04,420
“Gáng in gwofwa mo e hagat!”

156
00:07:04,420 --> 00:07:07,080
Marta,

157
00:07:07,080 --> 00:07:11,160
de a sé gwa mwat de a ga ku mo a yâng Yɛsu,

158
00:07:11,160 --> 00:07:12,560
“À Darwey,

159
00:07:12,560 --> 00:07:14,480
a ga tɛ̀ nesang,

160
00:07:14,480 --> 00:07:17,640
yaga a ga ra pɔlɔ naas e sak.”

161
00:07:17,640 --> 00:07:19,460
Ko Yɛsu a yang ɛ,

162
00:07:19,460 --> 00:07:21,540
“Ma kana ha a hwo,

163
00:07:21,540 --> 00:07:24,240
ka sede hwà tɛ̀ gap mō e ra me,

164
00:07:24,240 --> 00:07:27,100
ko hwà rɔda di gbɔng nerêy Dagwi.”

165
00:07:27,100 --> 00:07:28,900
Ba gang gwofwa mo,

166
00:07:28,900 --> 00:07:31,320
ko Yɛsu a bɛrɛng vɔk e lagwi,

167
00:07:31,320 --> 00:07:32,600
a ye,

168
00:07:32,600 --> 00:07:34,060
“À Da,

169
00:07:34,060 --> 00:07:35,820
ma feng a hwo,

170
00:07:35,820 --> 00:07:38,060
yaga hwà wok won hom.

171
00:07:38,060 --> 00:07:39,420
Ma tɔk,

172
00:07:39,420 --> 00:07:42,240
hwó wokos won hom kayɛ jeng.

173
00:07:42,240 --> 00:07:44,800
Ko ma ha ano wɛshɛrɛk,

174
00:07:44,800 --> 00:07:49,460
yaga nerât bemat vemo de ba sé tumal e ngamo,

175
00:07:49,460 --> 00:07:51,620
na yɛn a sey tsak o,

176
00:07:51,620 --> 00:07:54,180
a sé e hwo de hwá tomo me.”

177
00:07:54,180 --> 00:07:56,460
E bama de a ha ano,

178
00:07:56,460 --> 00:07:58,500
a yila na gbɔng fwɔ,

179
00:07:58,500 --> 00:08:00,580
“À Lazarus,

180
00:08:00,580 --> 00:08:02,340
nusu!”

181
00:08:02,340 --> 00:08:05,640
Yɛ de a ga kana ku a nusu.

182
00:08:05,640 --> 00:08:09,800
Bá kana hanas vɔ tanga bol mɛ na berugu,

183
00:08:09,800 --> 00:08:13,540
bá to hanas bwang bayis mɛ na kerugu.

184
00:08:13,540 --> 00:08:15,460
Ko Yɛsu a yang ɛn,

185
00:08:15,460 --> 00:08:17,300
“Viri hin hɛ,

186
00:08:17,300 --> 00:08:21,460
na yin a hàla hɛ na a kyè.”

187
00:08:21,460 --> 00:08:25,720
Ba wuna nu na be vo Yɛsu

188
00:08:25,720 --> 00:08:28,900
Pyak e ji bemat de ba vey di Marya,

189
00:08:28,900 --> 00:08:31,080
ko ba to di pyɛ de Yɛsu a ra,

190
00:08:31,080 --> 00:08:33,140
ba tɛ̀ gap mɛn e ra yɛ.

191
00:08:33,140 --> 00:08:36,640
Ko behak e ji mɛn ba wɔ́ na BeFarisi,

192
00:08:36,640 --> 00:08:39,620
ba ha a yɛn pyɛ de Yɛsu a ra.

193
00:08:39,620 --> 00:08:41,600
Yaga ano,

194
00:08:41,600 --> 00:08:48,080
begbɔng bepiris tanga BeFarisi ba yishi bemakûk badu na be ra tula.

195
00:08:48,080 --> 00:08:49,560
Jeng de ba man,

196
00:08:49,560 --> 00:08:51,160
ba yâng bemɛn,

197
00:08:51,160 --> 00:08:54,320
“E sɛ́ de wot ê ra arɛt?

198
00:08:54,320 --> 00:08:56,980
Mwat womo a sé ragas pyɛ̂ bes pyak.

199
00:08:56,980 --> 00:09:01,640
Ka sede wot a tik ɛ na a re nuyel na ragâs yerê pyɛ́ yemo,

200
00:09:01,640 --> 00:09:05,340
ko mwa bemat ba rɔda tɛ̀ gap mɛn e ra yɛ.

201
00:09:05,340 --> 00:09:10,280
Hane hê tɛ̀ BeRoma be vey na be lashe Gbɔng Duk Re Fongol,

202
00:09:10,280 --> 00:09:13,720
na be hashe yere mot mwa arɔng!”

203
00:09:13,720 --> 00:09:16,400
Gwining e ji mɛn de ba tang ɛ,

204
00:09:16,400 --> 00:09:17,600
à Kayafas,

205
00:09:17,600 --> 00:09:21,160
de á sè darwêy bepiris e shey hane mo,

206
00:09:21,160 --> 00:09:22,500
a yâng bemɛn,

207
00:09:22,500 --> 00:09:25,280
“Yin a sé ha pyɛ de yin a tɔk wɛt!

208
00:09:25,280 --> 00:09:27,740
Yin a tɔk di wɛt wɔgɔ,

209
00:09:27,740 --> 00:09:32,200
ka sede mwat gwining ê ku e tô bemat pyak,

210
00:09:32,200 --> 00:09:37,200
ko hane hê sè a yin naka he dal de bê lashe yere mot mwa.”

211
00:09:37,200 --> 00:09:41,280
Há hane ha vey yi na báre mɛ pyɛ mɛ wɛt.

212
00:09:41,280 --> 00:09:44,620
Á sè e Dagwi de a tɛ̀ ɛ a ha ano,

213
00:09:44,620 --> 00:09:47,620
yaga á sè darwêy bepiris e shey o.

214
00:09:47,620 --> 00:09:48,920
Á sè ha wɔgɔ,

215
00:09:48,920 --> 00:09:50,780
Yɛsu ê ku,

216
00:09:50,780 --> 00:09:54,660
yaga na a sɛlɛ mɛ̀ yerê BeYuda mwa.

217
00:09:54,660 --> 00:09:57,220
Ko ê ku yaga yere mɛn zɔng wɛt,

218
00:09:57,220 --> 00:10:02,080
ko yaga mwa nèy Dagwi de na sé e kahɛ kwɔn e jey arɔng,

219
00:10:02,080 --> 00:10:05,720
na a vey na yɛn na be tɛ́ ɛn vining o.

220
00:10:05,720 --> 00:10:07,100
Ano kwong,

221
00:10:07,100 --> 00:10:09,000
yi e tuk de a ha ano,

222
00:10:09,000 --> 00:10:14,900
bemât nuyêl BeYuda ba hwo wuna nu na be jāma gwong na be mɔrɔ Yɛsu.

223
00:10:14,900 --> 00:10:16,240
Yaga ano,

224
00:10:16,240 --> 00:10:20,060
Yɛsu a to kyě kyè wɛshɛrɛk e sevwêl Yudiya wɛt.

225
00:10:20,060 --> 00:10:22,340
Ko a nu ɛ yi e hwomo,

226
00:10:22,340 --> 00:10:28,420
a kyè vɔk e repomô Ɛfrayim e bak yɛnɛ̂ vwel de ha sé hey.

227
00:10:28,420 --> 00:10:30,080
A sangal e hwomo,

228
00:10:30,080 --> 00:10:32,400
yɛ tanga bemât masâ fwom mɛ.

229
00:10:32,400 --> 00:10:38,360
Jeng ya vey bagat de BeYuda ba ra Nzem Gyilsit Nelɔ BeIsrayɛl.

230
00:10:38,360 --> 00:10:39,620
Yaga ano,

231
00:10:39,620 --> 00:10:45,880
bemat pyak yi e nebapomo ba tānga wɔ e Yɛrusalɛm gyam na be ra nzem o,

232
00:10:45,880 --> 00:10:50,600
yaga na yɛn a bin tɛ̀ bato mɛn jɛrɛ e bayîs Dagwi.

233
00:10:50,600 --> 00:10:52,840
Yɛn a kyě jāma Yɛsu,

234
00:10:52,840 --> 00:10:56,820
ko jeng de yɛn a sé tumal e nelalâ Gbɔng Duk Re Fongol,

235
00:10:56,820 --> 00:10:58,920
ba sé rangsal bemɛn,

236
00:10:58,920 --> 00:11:01,180
“Yin e bare sɛ́ arɛt?

237
00:11:01,180 --> 00:11:02,880
A sé a yin,

238
00:11:02,880 --> 00:11:05,500
ê vey nzem o arɛt?”

239
00:11:05,500 --> 00:11:10,980
Begbɔng bepiris tanga BeFarisi bá kana nɔng nu wɔgɔ,

240
00:11:10,980 --> 00:11:15,860
kawɛ mwat de a tɔk dem de Yɛsu a sé ɛ̀ a wɔ̀ ha a yɛn,

241
00:11:15,860 --> 00:11:19,400
yaga na be bin vo ɛ.

