﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:11,820
No jogi me gaa búoh wóli ᵽan jújuᵽo ni baraca mbaa mof mamu maa Itali,

2
00:00:11,820 --> 00:00:19,860
n’gúbahen Pool ni umigel guce gusen afan ekosombil ace gajaol Yulius.

3
00:00:19,860 --> 00:00:30,740
Yulius ahumu ace om ni gaamen me ni fuhow fuyoŋ ekosombil yay bugaa Rom fo guvoge me "fuyoŋ Sesar".

4
00:00:30,740 --> 00:00:40,680
Ni baj baraca báᵽullo n’ésuh yay yo guvoge me Aduramit bajae égat n’úsih waw waa mof mamu maa Asi ;

5
00:00:40,680 --> 00:00:42,560
no jújuᵽoro me jiban,

6
00:00:42,560 --> 00:00:43,720
n’jifar.

7
00:00:43,720 --> 00:00:53,300
Ni baj ni wóli ace áine ala Tesalonik yaamme ni mof mamu maa Masedonia gajaol Arisutaruk.

8
00:00:53,300 --> 00:00:54,820
Tihalen fo,

9
00:00:54,820 --> 00:00:58,980
n’jiĉih n’ésuh yay yo guvoge me Sidoŋ ;

10
00:00:58,980 --> 00:01:00,140
ñer Yulius,

11
00:01:00,140 --> 00:01:03,180
nemme najojoh Pool guñen gaaro,

12
00:01:03,180 --> 00:01:07,380
nahalol najow ak’aŋalo gubugeol,

13
00:01:07,380 --> 00:01:11,300
mamu aĉila Pool náju abaj wo nasohola me.

14
00:01:11,300 --> 00:01:13,120
No júᵽur to me,

15
00:01:13,120 --> 00:01:18,200
n’jilalenor galam mof mamu mo guvoge me Ĉipur,

16
00:01:18,200 --> 00:01:20,320
mata jillajelaj érus yay.

17
00:01:20,320 --> 00:01:27,300
No jisat me fal fafu galam mof mamu maa Silisi ni maa Pamfili,

18
00:01:27,300 --> 00:01:30,560
n’jiĉih n’ésuh yay yo guvoge me Mira,

19
00:01:30,560 --> 00:01:32,980
ni mof mamu maa Lisi.

20
00:01:32,980 --> 00:01:34,600
No jiya to me,

21
00:01:34,600 --> 00:01:43,080
afan ekosombil yay Yulius najuh baraca bal ésuh yay yo guvoge me Alekusandiri baam n’ejow mbal Itali,

22
00:01:43,080 --> 00:01:47,660
min ájuᵽoli ró.

23
00:01:47,660 --> 00:01:51,420
Gunah gammemmeŋ wóli n’etey jatiito-jatiito.

24
00:01:51,420 --> 00:01:57,740
Jugumjugum min jiki julof ésuh yay yo guvoge me Kinid,

25
00:01:57,740 --> 00:02:02,060
ban nemme érus yay éjiutoli min júju jiya,

26
00:02:02,060 --> 00:02:04,680
n’jilalenor éloŋ yay yaa Kiret,

27
00:02:04,680 --> 00:02:08,520
galam ésuh yay yo guvoge me Salumone.

28
00:02:08,520 --> 00:02:22,680
N’jilalenor mof maumu ni buyoh ró jugumjugum min jiĉih tiñ tice nihi guvoh to "Usíh waw wáari me" lof ésuh yay yo guvoge me Lasaya.

29
00:02:22,680 --> 00:02:24,760
Bújaoroli m’biᵽio faŋ,

30
00:02:24,760 --> 00:02:27,380
ban ejow yay nébbañul éholeni,

31
00:02:27,380 --> 00:02:32,140
mata funah fafu faa baor babu baa bítiŋa fúgale.

32
00:02:32,140 --> 00:02:34,900
Yo eĉil me Pool nátallenil

33
00:02:34,900 --> 00:02:35,760
aagil :

34
00:02:35,760 --> 00:02:39,100
« Nijuge búoh bújaorolal ᵽan búholeni :

35
00:02:39,100 --> 00:02:42,080
baraca babu ᵽan buhajen ni bíteb bo ró,

36
00:02:42,080 --> 00:02:44,500
ban ᵽoᵽ wolal faŋaolal,

37
00:02:44,500 --> 00:02:46,020
ujogut jon,

38
00:02:46,020 --> 00:02:50,860
ᵽan uhalal dó súñunduolal. »

39
00:02:50,860 --> 00:02:58,080
Bare afan ekosombil yay Yulius nafium afan baraca babu ni ateene bo me faŋ Pool.

40
00:02:58,080 --> 00:03:03,240
Nemme gásih gagu gújahorut bi eya to ni fujam,

41
00:03:03,240 --> 00:03:06,380
gammeŋe n’gumaŋ júᵽur tiñ tautu :

42
00:03:06,380 --> 00:03:07,740
gumaŋene,

43
00:03:07,740 --> 00:03:09,480
íni me júe kano,

44
00:03:09,480 --> 00:03:11,200
n’júffus Fenis,

45
00:03:11,200 --> 00:03:17,200
gásih gace gabbañe bo tinah talu tiave me n’éloŋ yay yaa Kiret,

46
00:03:17,200 --> 00:03:20,000
bi ekan to fujam fafu.

47
00:03:20,000 --> 00:03:27,260
Ni baj júrus jatiito jiiyul ni gañen gamay aw báᵽimborer Fenis,

48
00:03:27,260 --> 00:03:32,800
ñer n’guᵽinor búoh wo gumaŋ me ekan újue ukano,

49
00:03:32,800 --> 00:03:36,920
min gufar ban n’gulalenor galam Kiret.

50
00:03:36,920 --> 00:03:43,540
Bare ᵽiout fúrus fámah fo guvoge me Eurakulon ni fiiyul.

51
00:03:43,540 --> 00:03:49,320
Ni fíjaenum baraca babu an m’bájuut to ekan wáfowaf,

52
00:03:49,320 --> 00:03:52,220
ñer n’jihat min fíjaenumoli ró me.

53
00:03:52,220 --> 00:03:56,380
N’jilalenor júloŋ jice gajow jo Kauda ;

54
00:03:56,380 --> 00:03:57,860
jo jikan me júurenoli jatiito.

55
00:03:57,860 --> 00:04:06,040
No ñer jitaj me jitaj n’jújuror busana babu bal eᵽagen bugan.

56
00:04:06,040 --> 00:04:08,160
No bijingeni me buban,

57
00:04:08,160 --> 00:04:14,460
n’guŋar unew n’guhoh baraca babu gubosen,

58
00:04:14,460 --> 00:04:23,840
mbiban ni gáholi gagu gaa jambi jiki jittaj ni sipaf sasu saamme ni fal fafu galam mof mamu maa Libi,

59
00:04:23,840 --> 00:04:28,260
n’gualen yáka yay min jihat érus yay néjaenumoli.

60
00:04:28,260 --> 00:04:33,560
Fúrus fafu ni furoŋ bae n’élamenoli nár bireg tihalen fo,

61
00:04:33,560 --> 00:04:37,140
n’gúkasul bíteb baraca babu gural ni fal.

62
00:04:37,140 --> 00:04:38,920
Funah fúfatten,

63
00:04:38,920 --> 00:04:45,040
bugo faŋail n’gújogul ni guñenil wañ waw waa baraca babu gural ni fal.

64
00:04:45,040 --> 00:04:46,740
Gunah gammemmeŋ,

65
00:04:46,740 --> 00:04:48,380
hani bunaa babu,

66
00:04:48,380 --> 00:04:50,020
hani suut sasu,

67
00:04:50,020 --> 00:04:51,600
wánowan úᵽullat,

68
00:04:51,600 --> 00:04:57,920
ban fúrus fafu ni furoŋ bae n’eteh ni sembe iki jibbañut ñer jíinen eᵽah.

69
00:04:57,920 --> 00:05:00,020
Ᵽioe no jitiñut.

70
00:05:00,020 --> 00:05:02,780
Ñer Pool nailo n’etut wáineaw naagil :

71
00:05:02,780 --> 00:05:10,040
« Ᵽan júttunen firimom min jambi júᵽurul n’éloŋ yay yaa Kiret ;

72
00:05:10,040 --> 00:05:14,540
mo buyoh baube ni gábbur gauge mati sibajen.

73
00:05:14,540 --> 00:05:18,780
Maer ñer ínje umu n’eogul jifilen uinumul ;

74
00:05:18,780 --> 00:05:21,960
ánoan ni buru mát’ábbur buroŋol,

75
00:05:21,960 --> 00:05:25,200
baraca babu bare bujae me ébburi.

76
00:05:25,200 --> 00:05:28,600
Amalaka ala Aláemit ahu aĉilom me,

77
00:05:28,600 --> 00:05:31,720
Aláemit ahu o nih’ikan me bíteŋen,

78
00:05:31,720 --> 00:05:34,920
najoulojow atogom n’efuga yauye

79
00:05:34,920 --> 00:05:36,600
ban naagom :

80
00:05:36,600 --> 00:05:37,620
“Pool,

81
00:05:37,620 --> 00:05:38,780
jamb’úholi !

82
00:05:38,780 --> 00:05:42,760
Ᵽan uk’utaliŋi bújoŋor ávi ahu ámah ahu Sesar,

83
00:05:42,760 --> 00:05:46,180
ban Aláemit ni músumol mo násum me n’aw,

84
00:05:46,180 --> 00:05:52,260
ᵽan akani nuĉil min bugan bugagu ᵽe bugo jijaore mee guᵽah.”

85
00:05:52,260 --> 00:05:53,620
Yo eĉil me,

86
00:05:53,620 --> 00:05:55,020
jifilen uinumul !

87
00:05:55,020 --> 00:05:57,060
Nifiufium Aláemit :

88
00:05:57,060 --> 00:05:58,500
wo nalobom me,

89
00:05:58,500 --> 00:06:01,900
ᵽan ukano.

90
00:06:01,900 --> 00:06:06,780
Bare ᵽan ukaal uttajal n’epaf éloŋ ece. »

91
00:06:06,780 --> 00:06:15,700
Efuga yauyu ekan me sufuga guñen ni sibbagir fúrus fafu n’éjaenumoli ni fal fafu fo guvoge me Aduria.

92
00:06:15,700 --> 00:06:17,540
Nan mbal etut fuh,

93
00:06:17,540 --> 00:06:23,240
wáineaw garoke ró me ni baraca babu ni nogoril ti nihi julof me ettam.

94
00:06:23,240 --> 00:06:26,320
Ñer n’guhalen galigum másikie mamu,

95
00:06:26,320 --> 00:06:30,740
ni baj simetar ávi ni gaat ni súuba (37) ;

96
00:06:30,740 --> 00:06:31,640
n’jutos maa,

97
00:06:31,640 --> 00:06:33,600
n’gubbañ guhalen go,

98
00:06:33,600 --> 00:06:38,660
ni baj simetar ávi ni futoh ni sífaji (28) saa másikie.

99
00:06:38,660 --> 00:06:45,300
Ni gáholi jambi jiki jílaŋulor guval gagu gatieul me ni fal,

100
00:06:45,300 --> 00:06:50,400
n’gubelen sílakin sibbagir ni fúrum baraca babu,

101
00:06:50,400 --> 00:06:54,940
min gúni n’enah ni sommen dó tinah min tihalen.

102
00:06:54,940 --> 00:07:01,120
Bare garoke me dó ni baraca babu n’guliᵽ etey gukay guhamen bo ;

103
00:07:01,120 --> 00:07:12,040
n’gúannul busana babu bal eᵽagen bugan ni fal fafu min guoh ban gújaenum sílakin sasu iki gubet ni gafus baraca babu.

104
00:07:12,040 --> 00:07:15,320
Pool naah ekosombil yay ni afanil :

105
00:07:15,320 --> 00:07:19,460
« Iní me wáineaw ubugi gunavut dáre ni baraca babu,

106
00:07:19,460 --> 00:07:20,940
mati jiᵽah. »

107
00:07:20,940 --> 00:07:28,220
Ñer ekosombil yay n’gusaren gulaor gagu gahoh me busana babu min guhalen bo m’bukay.

108
00:07:28,220 --> 00:07:31,000
Bugo n’enah yay tinah min tihalen,

109
00:07:31,000 --> 00:07:37,980
Pool natañil sembe ni gurim bugo ᵽe tima n’gutiñ naagil :

110
00:07:37,980 --> 00:07:42,260
« Jama ñer baje gunah guñen ni gubbagir buru n’enah ni gáholi ró,

111
00:07:42,260 --> 00:07:45,260
ban ᵽoᵽ m’batiñut wáfowaf.

112
00:07:45,260 --> 00:07:47,840
Nilaul ñer juboket jitiñ :

113
00:07:47,840 --> 00:07:50,560
dó jáhore bi gásumayul.

114
00:07:50,560 --> 00:07:56,040
Ban ánoan ni buru añumut ébbur hani gal ganur gaa fuhool. »

115
00:07:56,040 --> 00:07:58,800
No Pool alob me gurim gaugu aban,

116
00:07:58,800 --> 00:08:05,440
naŋar ganaĉ nasalen Aláemit bújoŋoril ᵽooil,

117
00:08:05,440 --> 00:08:06,740
namusul go aban nanamo fitiñ.

118
00:08:06,740 --> 00:08:11,620
Ñer bugan bugagu ᵽe n’gunamo fitiñ n’ésumay ró.

119
00:08:11,620 --> 00:08:17,060
Wóli ᵽe juomene bugan sikeme súuba n’úvi gúfaji ni bugan gaat ni an anur (276).

120
00:08:17,060 --> 00:08:21,500
No gutiñ me iki guᵽilo,

121
00:08:21,500 --> 00:08:28,020
n’guteb mitiñay mamu maŋaño me gural ni fal min baraca babu bivili.

122
00:08:28,020 --> 00:08:30,120
No tinah titebulo me,

123
00:08:30,120 --> 00:08:34,360
garoke ró me ni baraca babu n’gujuh ettam,

124
00:08:34,360 --> 00:08:36,100
bare guffasut yo.

125
00:08:36,100 --> 00:08:39,160
N’guŋanden bo gapaf,

126
00:08:39,160 --> 00:08:43,220
ñer n’gujoh yaa bi éjaenum baraca babu mbaa bo,

127
00:08:43,220 --> 00:08:45,260
íni me júe kano.

128
00:08:45,260 --> 00:08:48,380
Ñer n’gujal sílakin sasu guhalen min sikay,

129
00:08:48,380 --> 00:08:56,880
n’gujal ᵽoᵽ gulaor gagu gaa siven sasu so nihi sítigul me baraca babu.

130
00:08:56,880 --> 00:08:58,060
Mbiban,

131
00:08:58,060 --> 00:09:05,380
n’guhoh yáka gayoŋ baraca babu tima érus yay néjaenumil bi ni gapas gaugu.

132
00:09:05,380 --> 00:09:11,220
Bare n’guke gulo ni epaf ece yaam n’etut uel úuba,

133
00:09:11,220 --> 00:09:13,620
min baraca babu buttaj ró.

134
00:09:13,620 --> 00:09:17,700
Gafus bo nemme gubolobolo nár n’epaf yay,

135
00:09:17,700 --> 00:09:19,460
gújuut egoror ;

136
00:09:19,460 --> 00:09:22,240
bare fúrum fafu fala bo,

137
00:09:22,240 --> 00:09:24,360
fo,

138
00:09:24,360 --> 00:09:26,300
sembe gulongos gagu nihi sufum fo.

139
00:09:26,300 --> 00:09:31,600
Ñer ekosombil yay n’gujamor bi emuh umigel waw,

140
00:09:31,600 --> 00:09:34,980
mamu jambi ace ni bugo aloy akay.

141
00:09:34,980 --> 00:09:41,080
Bare nemme afan fuyoŋ ekosombil yay Pool namaŋe eᵽagen,

142
00:09:41,080 --> 00:09:44,020
náfirenil ekan burok ti baubu.

143
00:09:44,020 --> 00:09:54,420
Aban naboñ bugagu gáju me galoy gumundum gúñag guya ni mal mamu min guloy gúᵽur ni mahae ;

144
00:09:54,420 --> 00:10:02,880
bugaguil mbi guhoten n’ubabar ter ni waf uce wárende waa baraca babu bafumoe mee.

145
00:10:02,880 --> 00:10:09,780
Mamu bugo ᵽooil guloy me gusat bi ni mahae waf m’babajutil,

146
00:10:09,780 --> 00:10:13,340
apuñil jas.

147
00:10:13,340 --> 00:10:16,840
No jiᵽah me jíni apuñóli,

148
00:10:16,840 --> 00:10:20,960
n’juun búoh éloŋ yauyu gajow yo Malut.

149
00:10:20,960 --> 00:10:23,680
Bugaa ró n’guyabóli wári mámah.

150
00:10:23,680 --> 00:10:25,500
Nemme émit yay galub eomene,

151
00:10:25,500 --> 00:10:30,100
ban ᵽoᵽ bajene ñutot,

152
00:10:30,100 --> 00:10:35,480
n’gusaen sambun sámah min guyabóli to wóli ᵽe.

153
00:10:35,480 --> 00:10:39,740
Pool namukul fuomen fal uyaj bi ebelen ni sambun sasu.

154
00:10:39,740 --> 00:10:41,940
No naam wo me n’ebelen dó,

155
00:10:41,940 --> 00:10:51,160
gásuᵽa so n’gukan ᵽúdum yaamen dó ni wo néᵽurul ejogol ni gañen.

156
00:10:51,160 --> 00:10:54,600
No újaatioli gujuh me ganuhunjaŋ gaugu gúrien me ni gañenol,

157
00:10:54,600 --> 00:10:56,460
nihi guogoro :

158
00:10:56,460 --> 00:10:59,560
« Aíne ahumu amuga-bugan ñum bóni,

159
00:10:59,560 --> 00:11:04,000
mata o ume aju maa éᵽagul ni fal,

160
00:11:04,000 --> 00:11:07,080
bare émit emaŋut ehalol naroŋ. »

161
00:11:07,080 --> 00:11:13,620
Bare Pool nális go aral ni sambun sasu ban abajut ñatiñ ñánoñan.

162
00:11:13,620 --> 00:11:22,660
Bugal ésuh yay guᵽinorene gaa búoh ᵽan gujugen Pool alla ter afaen alo to naĉet.

163
00:11:22,660 --> 00:11:26,440
No gunah me iki ᵽio,

164
00:11:26,440 --> 00:11:28,960
n’guffas búoh waf uñumutol ebaj ;

165
00:11:28,960 --> 00:11:37,600
ñer n’gúbahen baᵽinoreril min guoh dáuru álaemit ace om.

166
00:11:37,600 --> 00:11:40,600
Ban an ahu afaŋ me ebaj gailo dó n’éloŋ yauyu,

167
00:11:40,600 --> 00:11:42,520
n’ulam wauwu naĉine,

168
00:11:42,520 --> 00:11:44,380
gajaol Pubilius.

169
00:11:44,380 --> 00:11:51,000
Aíne ahumu nayabóli ban naalenóli wári dó yaŋol gunah gúfaji.

170
00:11:51,000 --> 00:11:54,960
Ᵽay Pubilius ahumu umuen dó nafiye,

171
00:11:54,960 --> 00:11:56,780
enilol ésusuᵽ,

172
00:11:56,780 --> 00:11:59,480
ban farol ni fitey nár.

173
00:11:59,480 --> 00:12:02,740
Ñer Pool nanogen dó naamme,

174
00:12:02,740 --> 00:12:04,680
naremben guñenol ni o,

175
00:12:04,680 --> 00:12:07,040
nalaw ban nakanol nahoy.

176
00:12:07,040 --> 00:12:08,300
Púrto,

177
00:12:08,300 --> 00:12:10,880
bugagu úsota bugal ésuh yay n’gújoul may,

178
00:12:10,880 --> 00:12:14,520
ban n’guyab gahoy ᵽoᵽ.

179
00:12:14,520 --> 00:12:16,560
Ñer n’gusalóli faŋ,

180
00:12:16,560 --> 00:12:18,440
ban no juomme n’ekay,

181
00:12:18,440 --> 00:12:21,440
n’gusenóli waf waw ᵽe wo jusohola me.

