﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:16,800
Ri Ajaf Jesús xunaꞌiej chi ri achiꞌaꞌ fariseos caxan chi jajaꞌ más iqꞌuiy vinak ri ncaꞌruꞌon bautizar y más iqꞌuiy ri ru-discípulos que choch ri Juan el Bautista.

2
00:00:16,800 --> 00:00:21,760
Pero man ja ta ri Jesús nibꞌano bautizar quichin ri vinak;

3
00:00:21,760 --> 00:00:25,400
xa ja ri ru-discípulos ri ncaꞌbꞌano bautizar.

4
00:00:25,400 --> 00:00:28,160
Antok ri Jesús xunaꞌiej quireꞌ,

5
00:00:28,160 --> 00:00:32,520
xiel-el chireꞌ Judea y xtzalaj chic jun bꞌay Galilea.

6
00:00:32,520 --> 00:00:34,480
Y chi niꞌka Galilea,

7
00:00:34,480 --> 00:00:36,960
nicꞌatzin chi nakꞌax Samaria.

8
00:00:36,960 --> 00:00:39,720
Ri Jesús xbꞌaka chupan ri tanamet Sicar,

9
00:00:39,720 --> 00:00:49,560
ri jun tanamet richin ri Samaria ri cꞌo cierca ri ulief ri xuyaꞌ ri Jacob cha ri José ri rucꞌajuol ojier can.

10
00:00:49,560 --> 00:00:53,040
Y chireꞌ cꞌo-ve ri pozo ri ranun can ri Jacob.

11
00:00:53,040 --> 00:00:54,840
Chireꞌ xtzꞌuye-ve ri Jesús,

12
00:00:54,840 --> 00:00:59,400
ruma jajaꞌ altíra cosnak-pa ruma ri bꞌinien ri ranun-pa.

13
00:00:59,400 --> 00:01:01,880
Como pa nicꞌaj-kꞌij laꞌk reꞌ.

14
00:01:01,880 --> 00:01:06,880
Y cꞌo jun ixok aj-Samaria xalka chuchiꞌ ri pozo chi nralasaj ruyaꞌ.

15
00:01:06,880 --> 00:01:10,000
Y ri Jesús xuꞌej cha ri ixok reꞌ:

16
00:01:10,000 --> 00:01:11,880
Tasipaj bꞌaꞌ nuyaꞌ chi nikun,

17
00:01:11,880 --> 00:01:12,760
xchaꞌ cha.

18
00:01:12,760 --> 00:01:14,680
Antok xalka ri ixok,

19
00:01:14,680 --> 00:01:19,160
i-bꞌanak ri ru-discípulos pa tanamet chulokꞌic ri chica niquitej.

20
00:01:19,160 --> 00:01:21,800
Ri ixok aj-Samaria xuꞌej cha ri Jesús:

21
00:01:21,800 --> 00:01:26,760
¿Karruma nacꞌutuj ayaꞌ chuva inreꞌ ri in jun ixok aj-Samaria,

22
00:01:26,760 --> 00:01:28,080
y atreꞌ xa at israelita?

23
00:01:28,080 --> 00:01:29,360
xchaꞌ ri ixok.

24
00:01:29,360 --> 00:01:34,880
Jajaꞌ xuꞌej quireꞌ ruma ri israelitas y ri aj-Samaria xa man nicajoꞌ ta quiꞌ.

25
00:01:34,880 --> 00:01:37,560
Ri Jesús xuꞌej cha ri ixok reꞌ:

26
00:01:37,560 --> 00:01:40,120
Xa ta atreꞌ avataꞌn ri chica ruyoꞌn-pa ri Dios,

27
00:01:40,120 --> 00:01:42,920
y avataꞌn ta jeꞌ ri chica nicꞌutun ruyaꞌ chava;

28
00:01:42,920 --> 00:01:45,200
atreꞌ yan chic nacꞌutuj ayaꞌ cha,

29
00:01:45,200 --> 00:01:47,640
y jajaꞌ nuyaꞌ chava ri yaꞌ ri nuyaꞌ cꞌaslien,

30
00:01:47,640 --> 00:01:48,120
xchaꞌ ri Jesús.

31
00:01:48,120 --> 00:01:50,360
Y ri ixok xuꞌej cha ri Jesús:

32
00:01:50,360 --> 00:01:51,080
Tuoya,

33
00:01:51,080 --> 00:01:52,960
ri pozo naj kajnak,

34
00:01:52,960 --> 00:01:56,240
y atreꞌ man jun choj cha navalasaj-ka ri yaꞌ.

35
00:01:56,240 --> 00:01:59,600
¿Pacheꞌ nacꞌan-ve ri yaꞌ ri nuyaꞌ cꞌaslien?

36
00:01:59,600 --> 00:02:05,280
¿Será que atreꞌ más at nem choch ri kamamaꞌ Jacob ri xcꞌujieꞌ ojier can,

37
00:02:05,280 --> 00:02:07,720
ri xuyaꞌ chika va pozo va,

38
00:02:07,720 --> 00:02:11,200
ruma chupan va xralasaj-el ruyaꞌ jajaꞌ,

39
00:02:11,200 --> 00:02:13,080
y quichin ri ralcꞌual y ri cavaj?

40
00:02:13,080 --> 00:02:14,200
xchaꞌ ri ixok.

41
00:02:14,200 --> 00:02:16,400
Y ri Jesús xuꞌej cha ri ixok:

42
00:02:16,400 --> 00:02:19,520
Ri ncaꞌkumu ri yaꞌ ri ntiel chupan va pozo va,

43
00:02:19,520 --> 00:02:21,960
man xtiqꞌuis ta ri chakej-cheꞌ chiquij.

44
00:02:21,960 --> 00:02:24,960
Pero ri ncaꞌkumu ri yaꞌ ri niyaꞌ inreꞌ,

45
00:02:24,960 --> 00:02:27,160
man jun bꞌay xtichakej ta chic quichiꞌ,

46
00:02:27,160 --> 00:02:30,960
xa xtuꞌon riqꞌuin cánima incheꞌl jun nacimiento richin yaꞌ,

47
00:02:30,960 --> 00:02:34,240
ri can xtipulin richin ri cꞌaslien ri man niqꞌuis ta.

48
00:02:34,240 --> 00:02:36,240
Y ri ixok xuꞌej cha ri Jesús:

49
00:02:36,240 --> 00:02:36,880
Tuoya,

50
00:02:36,880 --> 00:02:39,040
tayaꞌ ri yaꞌ reꞌ chuva inreꞌ,

51
00:02:39,040 --> 00:02:45,440
chi quireꞌ man chic xtichakej ta nuchiꞌ y ni man chic xquipa ta vaveꞌ chuchiꞌ ri pozo chi nalvalasaj.

52
00:02:45,440 --> 00:02:47,320
Quireꞌ xuꞌej ri ixok.

53
00:02:47,320 --> 00:02:49,520
Ri Jesús xuꞌej cha ri ixok:

54
00:02:49,520 --> 00:02:51,520
Caꞌin y avayuoj ri avachajil,

55
00:02:51,520 --> 00:02:52,640
y ncapa chic vaveꞌ,

56
00:02:52,640 --> 00:02:54,080
xchaꞌ ri Jesús cha.

57
00:02:54,080 --> 00:02:55,840
Ri ixok xuꞌej:

58
00:02:55,840 --> 00:02:57,400
Inreꞌ manak vachajil,

59
00:02:57,400 --> 00:02:58,200
xchaꞌ.

60
00:02:58,200 --> 00:03:00,240
Y ri Jesús xuꞌej cha:

61
00:03:00,240 --> 00:03:03,560
Can ketzij ri naꞌej chi manak avachajil.

62
00:03:03,560 --> 00:03:06,320
Ruma ivuꞌuoꞌ yan avachajil caꞌcꞌujieꞌ,

63
00:03:06,320 --> 00:03:09,200
y ri ache ri cꞌo aviqꞌuin vacame man avachajil ta.

64
00:03:09,200 --> 00:03:11,240
Can ketzij ri xaꞌej chi manak avachajil,

65
00:03:11,240 --> 00:03:12,320
xchaꞌ ri Jesús cha.

66
00:03:12,320 --> 00:03:14,520
Y ri ixok xuꞌej cha ri Jesús:

67
00:03:14,520 --> 00:03:15,400
Tuoya,

68
00:03:15,400 --> 00:03:19,160
inreꞌ niꞌan pensar chi atreꞌ at jun profeta.

69
00:03:19,160 --> 00:03:22,520
Ri katie-katataꞌ ri xaꞌcꞌujieꞌ ojier can,

70
00:03:22,520 --> 00:03:26,840
paroꞌ ri jun juyuꞌ va xquiyaꞌ rukꞌij ri Dios.

71
00:03:26,840 --> 00:03:32,880
Pero ixreꞌ ri israelitas ntiꞌej chi ja ri Jerusalén ri lugar ri pacheꞌ niyoꞌx rukꞌij ri Dios,

72
00:03:32,880 --> 00:03:34,880
xchaꞌ ri ixok.

73
00:03:34,880 --> 00:03:37,080
Y ri Jesús xuꞌej cha:

74
00:03:37,080 --> 00:03:37,760
Nuoya,

75
00:03:37,760 --> 00:03:39,720
tanimaj ri xtinꞌej chava,

76
00:03:39,720 --> 00:03:44,000
chi xtalka jun kꞌij antok quinojiel vinak man paroꞌ ta chic ri juyuꞌ va,

77
00:03:44,000 --> 00:03:47,520
ni Jerusalén jeꞌ xtiquiyaꞌ rukꞌij ri Katataꞌ Dios.

78
00:03:47,520 --> 00:03:50,720
Ixreꞌ aj-Samaria man ivataꞌn ta roch ri ntiyaꞌ rukꞌij.

79
00:03:50,720 --> 00:03:54,800
Pero ojreꞌ ri israelitas kataꞌn ri chica ri nakayaꞌ rukꞌij;

80
00:03:54,800 --> 00:03:58,200
ruma kiqꞌuin ojreꞌ ntiel-pa ri nicalo quichin ri vinak.

81
00:03:58,200 --> 00:04:00,920
Ri jun kꞌij ri xinꞌej chava chi nipa,

82
00:04:00,920 --> 00:04:01,880
ya xalka.

83
00:04:01,880 --> 00:04:05,800
Ruma vacame ri ketzij xtiquiyaꞌ rukꞌij ri Katataꞌ Dios,

84
00:04:05,800 --> 00:04:09,360
can ketzij y riqꞌuin nojiel cánima xtiquiyaꞌ rukꞌij.

85
00:04:09,360 --> 00:04:12,840
Y ri Dios ncaꞌrucanuj ri vinak ri ncaꞌbꞌano quireꞌ.

86
00:04:12,840 --> 00:04:15,080
Ri Dios can Espíritu.

87
00:04:15,080 --> 00:04:17,120
Rumareꞌ ri vinak ri ncaꞌyoꞌn rukꞌij,

88
00:04:17,120 --> 00:04:22,120
can nicꞌatzin chi ketzij y riqꞌuin nojiel cánima tiquiyaꞌ rukꞌij ri Dios.

89
00:04:22,120 --> 00:04:24,640
Y ri ixok xuꞌej cha ri Jesús:

90
00:04:24,640 --> 00:04:30,120
Inreꞌ vataꞌn chi cꞌo jun kꞌij antok ri Mesías ri niꞌeꞌx jeꞌ Cristo cha,

91
00:04:30,120 --> 00:04:32,000
xtalka choch-ulief.

92
00:04:32,000 --> 00:04:34,320
Y ri kꞌij antok xtalka jajaꞌ,

93
00:04:34,320 --> 00:04:35,600
nojiel xtuꞌej chakavach,

94
00:04:35,600 --> 00:04:36,880
xchaꞌ ri ixok.

95
00:04:36,880 --> 00:04:39,240
Ri Jesús xuꞌej cha:

96
00:04:39,240 --> 00:04:41,760
Ri Mesías xa inreꞌ ri nquitzijuon aviqꞌuin,

97
00:04:41,760 --> 00:04:42,520
xchaꞌ cha.

98
00:04:42,520 --> 00:04:45,200
Y jareꞌ antok xaꞌlka ri ru-discípulos;

99
00:04:45,200 --> 00:04:49,280
y can xaꞌchapataj ruma nitzijuon riqꞌuin jun ixok,

100
00:04:49,280 --> 00:04:52,240
pero man jun chiquivach xcꞌutun cha ri Jesús:

101
00:04:52,240 --> 00:04:54,160
¿Chica nacꞌutuj cha?

102
00:04:54,160 --> 00:04:55,160
o,

103
00:04:55,160 --> 00:04:57,600
¿Chica ri natzijuoj riqꞌuin?

104
00:04:57,600 --> 00:05:01,920
Y ri ixok reꞌ xuyaꞌ can ri ru-cántaro chireꞌ y xꞌa pa tanamet.

105
00:05:01,920 --> 00:05:03,840
Y xbꞌaruꞌej chica ri vinak:

106
00:05:03,840 --> 00:05:08,480
Cꞌo jun ache xtzijuon viqꞌuin y xuꞌej chuva nojiel ri i-nubꞌanun.

107
00:05:08,480 --> 00:05:10,400
¿Man ja ta came reꞌ ri Cristo?

108
00:05:10,400 --> 00:05:11,440
Quixam-pa y titzꞌataꞌ,

109
00:05:11,440 --> 00:05:12,680
xchaꞌ chica.

110
00:05:12,680 --> 00:05:14,160
Y ri vinak ri xaꞌcꞌaxan,

111
00:05:14,160 --> 00:05:17,920
xaꞌiel-pa pa tanamet y xaꞌa cꞌa pacheꞌ cꞌo-ve ri Jesús.

112
00:05:17,920 --> 00:05:20,440
Y antok cꞌa majaꞌ caꞌlka ri vinak,

113
00:05:20,440 --> 00:05:23,160
ri discípulos xquiꞌej cha ri Jesús:

114
00:05:23,160 --> 00:05:23,680
Rabí,

115
00:05:23,680 --> 00:05:24,120
cavaꞌ,

116
00:05:24,120 --> 00:05:24,760
xaꞌchaꞌ cha.

117
00:05:24,760 --> 00:05:27,400
Pero jajaꞌ xuꞌej chica:

118
00:05:27,400 --> 00:05:29,400
Inreꞌ cꞌo nutiꞌ chi nitej,

119
00:05:29,400 --> 00:05:30,640
y ixreꞌ man ivataꞌn ta chica,

120
00:05:30,640 --> 00:05:31,720
xchaꞌ.

121
00:05:31,720 --> 00:05:34,240
Ri ru-discípulos xquiꞌej-ka chiquivach:

122
00:05:34,240 --> 00:05:37,560
¿Cꞌo came jun xcꞌamo-pa ri chica nutej?

123
00:05:37,560 --> 00:05:39,520
Y ri Jesús xuꞌej chica:

124
00:05:39,520 --> 00:05:46,080
Ri nutiꞌ inreꞌ ja chi niꞌan ri nurayij ri takayuon-pa vichin y niqꞌuis can rubꞌanic nojiel ri rusamaj.

125
00:05:46,080 --> 00:05:50,960
Ixreꞌ ntiꞌej chi cꞌa cꞌo cajeꞌ icꞌ nrajoꞌ chi ntiꞌan cosechar nojiel ri ticoꞌn.

126
00:05:50,960 --> 00:05:52,600
Pero inreꞌ niꞌej chiva:

127
00:05:52,600 --> 00:05:56,440
Quixtzuꞌn chila y quiꞌitzꞌataꞌ la vinak.

128
00:05:56,440 --> 00:05:59,080
Ijejeꞌ i-incheꞌl jun ticoꞌn ri kꞌan chic.

129
00:05:59,080 --> 00:06:02,600
Quiyoꞌien chic chi nitzijos ri ruchꞌabꞌal ri Dios chica,

130
00:06:02,600 --> 00:06:04,080
chi niquinimaj.

131
00:06:04,080 --> 00:06:07,360
Ri xcaꞌbꞌano cosechar ri cosecha reꞌ can xcaꞌtuoj;

132
00:06:07,360 --> 00:06:10,800
ruma ri vinak ri xtiquinimaj ri ruchꞌabꞌal ri Dios,

133
00:06:10,800 --> 00:06:13,760
xticꞌujieꞌ quiqꞌuin ri cꞌaslien ri man niqꞌuis ta.

134
00:06:13,760 --> 00:06:16,880
Y rumareꞌ ri i-tiquiyuon can ri ruchꞌabꞌal ri Dios,

135
00:06:16,880 --> 00:06:21,000
can xtiquicuot cánima junan quiqꞌuin ri xcaꞌbꞌano cosechar.

136
00:06:21,000 --> 00:06:23,560
Vaveꞌ ketzij ntiel ri tzij ri nuꞌej:

137
00:06:23,560 --> 00:06:27,680
Jun-ve ri nitico y jun-ve chic ri nibꞌano cosechar.

138
00:06:27,680 --> 00:06:33,040
Inreꞌ xixtak chi ixreꞌ joꞌc chic ntiꞌan cosechar ri man ixreꞌ ta ri xixtico.

139
00:06:33,040 --> 00:06:36,720
Nicꞌaj chic ri i-tiquiyuon can ri ticoꞌn reꞌ,

140
00:06:36,720 --> 00:06:39,280
y ixreꞌ joꞌc chic xiꞌbꞌanaꞌ cosechar,

141
00:06:39,280 --> 00:06:40,200
xchaꞌ ri Jesús chica ri ru-discípulos.

142
00:06:40,200 --> 00:06:41,240
Y chupan ri kꞌij reꞌ,

143
00:06:41,240 --> 00:06:45,440
can iqꞌuiy vinak xquinimaj ri Jesús chireꞌ pa tanamet Sicar,

144
00:06:45,440 --> 00:06:47,120
ri cꞌo Samaria.

145
00:06:47,120 --> 00:06:51,120
Ijejeꞌ xquinimaj ruma ri ixok xbꞌaruꞌej chica:

146
00:06:51,120 --> 00:06:54,840
Ri Jesús can xuꞌej chuva nojiel ri i-nubꞌanun-pa.

147
00:06:54,840 --> 00:07:02,560
Entonces ri vinak aj-Samaria xaꞌlka y xquicꞌutuj favor cha ri Jesús chi ticꞌujie-ka quiqꞌuin.

148
00:07:02,560 --> 00:07:05,800
Y jajaꞌ xcꞌujieꞌ caꞌyeꞌ kꞌij quiqꞌuin.

149
00:07:05,800 --> 00:07:09,640
Y más iqꞌuiy xquinimaj antok xcaꞌxaj ri xuꞌej ri Jesús.

150
00:07:09,640 --> 00:07:12,520
Ri vinak reꞌ niquiꞌej cha ri ixok:

151
00:07:12,520 --> 00:07:16,480
Vacame nakanimaj man joꞌc ta ruma ri xaꞌej atreꞌ chika,

152
00:07:16,480 --> 00:07:19,720
xa nakanimaj ruma ri xkaxaj ojreꞌ mismo.

153
00:07:19,720 --> 00:07:23,040
Xkatamaj chi ketzij chi jajaꞌ ri Cristo,

154
00:07:23,040 --> 00:07:27,000
ri nicalo quichin quinojiel vinak ri icꞌo choch-ulief.

