﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:11,180
Rumareꞌ ri achiꞌaꞌ ri cꞌo quikꞌij chiquicajol ri israelitas can xaꞌpalaj chirij ri Jesús,

2
00:00:11,180 --> 00:00:15,580
y niquiꞌan pensar chica niquiꞌan chi niquiquimisaj,

3
00:00:15,580 --> 00:00:20,900
ruma ri Jesús cꞌo milagros ncaꞌruꞌon chupan ri kꞌij richin uxlanien.

4
00:00:20,900 --> 00:00:22,580
Pero ri Jesús xuꞌej chica:

5
00:00:22,580 --> 00:00:25,700
Ri Nataꞌ Dios cꞌa nisamaj vacame,

6
00:00:25,700 --> 00:00:27,220
y quireꞌ jeꞌ niꞌan inreꞌ,

7
00:00:27,220 --> 00:00:28,500
cꞌa nquisamaj.

8
00:00:28,500 --> 00:00:33,980
Y ja antok ri achiꞌaꞌ ri cꞌo quikꞌij chiquicajol ri israelitas,

9
00:00:33,980 --> 00:00:38,820
más xquiꞌan pensar chirij chica niquiꞌan chi niquiquimisaj ri Jesús;

10
00:00:38,820 --> 00:00:41,300
ruma chiquivach ijejeꞌ,

11
00:00:41,300 --> 00:00:45,300
xajan ri ncaꞌruꞌon chupan ri kꞌij richin uxlanien.

12
00:00:45,300 --> 00:00:46,740
Y man joꞌc ta rumareꞌ,

13
00:00:46,740 --> 00:00:54,580
xa ruma jeꞌ ri Jesús nuꞌej Rutataꞌ cha ri Dios y nuꞌon chi jajaꞌ junan riqꞌuin ri Dios.

14
00:00:54,580 --> 00:00:55,820
Y ri Jesús xuꞌej:

15
00:00:55,820 --> 00:00:57,020
Can ketzij,

16
00:00:57,020 --> 00:00:59,140
ketzij ri niꞌej chiva:

17
00:00:59,140 --> 00:01:01,820
Ri Rucꞌajuol ri Dios man nisamaj ta ruyuon;

18
00:01:01,820 --> 00:01:05,060
xa nicꞌatzin chi nroyoꞌiej ri nuꞌej ri Rutataꞌ.

19
00:01:05,060 --> 00:01:07,620
Ruma ja ri samaj ri nrajoꞌ ri Rutataꞌ,

20
00:01:07,620 --> 00:01:08,940
jareꞌ ri nuꞌon.

21
00:01:08,940 --> 00:01:12,580
Y ruma ri Rutataꞌ altíra nrajoꞌ ri Rucꞌajuol,

22
00:01:12,580 --> 00:01:15,100
rumareꞌ jajaꞌ nucꞌut choch nojiel ri rusamaj.

23
00:01:15,100 --> 00:01:19,260
Y chakavach-apa cꞌo samaj más i-nem ri xtucꞌut choch.

24
00:01:19,260 --> 00:01:21,620
Y antok xtuꞌon ri samaj reꞌ,

25
00:01:21,620 --> 00:01:24,500
ixreꞌ can xquixchapataj.

26
00:01:24,500 --> 00:01:29,340
Y incheꞌl nuꞌon ri Rutataꞌ antok ncaꞌrupilisaj ri quiminakiꞌ y nuyaꞌ quicꞌaslien,

27
00:01:29,340 --> 00:01:31,540
quireꞌ jeꞌ nuꞌon ri Rucꞌajuol.

28
00:01:31,540 --> 00:01:35,300
Jajaꞌ nuyaꞌ jeꞌ quicꞌaslien ri choj chica nrajoꞌ nuya-ve.

29
00:01:35,300 --> 00:01:41,220
Ri Rutataꞌ pa rukꞌaꞌ ri Rucꞌajuol ruyoꞌn chi ncaꞌruꞌon juzgar ri vinak y man jajaꞌ ta xtibꞌano.

30
00:01:41,220 --> 00:01:44,820
Chi quireꞌ niyoꞌx rukꞌij incheꞌl niyoꞌx rukꞌij ri Rutataꞌ.

31
00:01:44,820 --> 00:01:47,940
Ruma chica-na ri man xtiyoꞌn ta rukꞌij ri Rucꞌajuol,

32
00:01:47,940 --> 00:01:49,620
man nuyaꞌ ta jeꞌ rukꞌij ri Rutataꞌ,

33
00:01:49,620 --> 00:01:50,980
ri takayuon-pa richin.

34
00:01:50,980 --> 00:01:52,740
Ruma can ketzij,

35
00:01:52,740 --> 00:01:54,260
ketzij ri niꞌej chiva:

36
00:01:54,260 --> 00:01:58,460
Ri nicꞌaxan ri nutzij y nunimaj ri takayuon-pa vichin,

37
00:01:58,460 --> 00:02:01,260
cꞌo chic riqꞌuin ri cꞌaslien ri man xtiqꞌuis ta.

38
00:02:01,260 --> 00:02:05,020
Man xtiꞌa ta chupan ri lugar ri pacheꞌ cꞌo qꞌuiy sufrimiento,

39
00:02:05,020 --> 00:02:07,060
ruma ya xcolotaj choch ri camic,

40
00:02:07,060 --> 00:02:10,540
y xakꞌax-apa chupan ri cꞌaslien ri man niqꞌuis ta.

41
00:02:10,540 --> 00:02:11,540
Y can ketzij,

42
00:02:11,540 --> 00:02:13,220
ketzij ri niꞌej chiva:

43
00:02:13,220 --> 00:02:16,340
Cꞌo jun kꞌij ri ayoꞌien y ja xalka yan,

44
00:02:16,340 --> 00:02:20,140
chi ri i-quiminak xticaꞌxaj ri rutzij ri Rucꞌajuol ri Dios.

45
00:02:20,140 --> 00:02:21,500
Y ri xticaꞌxaj,

46
00:02:21,500 --> 00:02:23,380
xtiquil quicꞌaslien.

47
00:02:23,380 --> 00:02:25,580
Ruma incheꞌl ri Rutataꞌ cꞌo rucꞌaslien,

48
00:02:25,580 --> 00:02:28,900
quireꞌ mismo rubꞌanun cha ri Rucꞌajuol chi cꞌo rucꞌaslien.

49
00:02:28,900 --> 00:02:32,060
Y ruyoꞌn jeꞌ autoridad cha chi ncaꞌruꞌon juzgar ri vinak,

50
00:02:32,060 --> 00:02:35,420
ruma jajaꞌ ri Xtak-pa chicaj chi xalax chiꞌicajol.

51
00:02:35,420 --> 00:02:38,020
Man quixchapataj ruma ri xinꞌej yan chiva,

52
00:02:38,020 --> 00:02:43,820
ruma xtalka ri kꞌij chi quinojiel quiminakiꞌ ri i-mukun xticaꞌxaj ri rutzij.

53
00:02:43,820 --> 00:02:46,260
Y ri otz quicꞌaslien xquicꞌuaj choch ri Dios,

54
00:02:46,260 --> 00:02:50,580
xcaꞌbꞌacꞌastaj-pa chi xticꞌujieꞌ quiqꞌuin ri cꞌaslien ri man niqꞌuis ta.

55
00:02:50,580 --> 00:02:53,740
Pero ri man otz ta quicꞌaslien xquicꞌuaj choch ri Dios,

56
00:02:53,740 --> 00:02:57,180
xcaꞌbꞌacꞌastaj-pa chi ncaꞌa chupan ri sufrimiento.

57
00:02:57,180 --> 00:02:59,540
Inreꞌ man jun kax xtinꞌan-ka nuyuon;

58
00:02:59,540 --> 00:03:01,940
ruma inreꞌ ncaꞌnꞌan juzgar ri vinak,

59
00:03:01,940 --> 00:03:04,260
pero joꞌc incheꞌl ri niꞌeꞌx chuva.

60
00:03:04,260 --> 00:03:06,380
Y antok inreꞌ niꞌan juzgar,

61
00:03:06,380 --> 00:03:07,980
pa ruchojmil niꞌan-ve;

62
00:03:07,980 --> 00:03:10,820
ruma man ja ta ri nirayij inreꞌ ri niꞌan,

63
00:03:10,820 --> 00:03:14,380
xa ja ri nurayij ri Nataꞌ Dios ri takayuon-pa vichin.

64
00:03:14,380 --> 00:03:17,380
Xa ta nuyuon inreꞌ niꞌej chi otz ri niꞌan,

65
00:03:17,380 --> 00:03:19,340
man ketzij ta ri niꞌej.

66
00:03:19,340 --> 00:03:22,620
Pero cꞌo Jun ri otz nichꞌoꞌ chuvij.

67
00:03:22,620 --> 00:03:24,180
Y ri nuꞌej jajaꞌ chuvij inreꞌ,

68
00:03:24,180 --> 00:03:25,980
can ketzij ri nuꞌej.

69
00:03:25,980 --> 00:03:30,100
Ixreꞌ cꞌo xiꞌtak-el riqꞌuin ri Juan el Bautista chi xquicꞌutuj cha,

70
00:03:30,100 --> 00:03:32,420
y jajaꞌ xuꞌej-pa chiva ri ketzij.

71
00:03:32,420 --> 00:03:37,100
Pero inreꞌ man ja ta ri nuꞌej jun ache chuvij ri xtinyaꞌ pa cuenta.

72
00:03:37,100 --> 00:03:38,420
Ri xinꞌej chiva,

73
00:03:38,420 --> 00:03:40,060
richin nquixcolotaj.

74
00:03:40,060 --> 00:03:44,900
Y ri Juan el Bautista incheꞌl jun antorcha ri nicꞌat y nuyaꞌ sakil.

75
00:03:44,900 --> 00:03:48,500
Y ixreꞌ xirayij y xixquicuot riqꞌuin ri sakil reꞌ,

76
00:03:48,500 --> 00:03:51,100
pero xa man qꞌuiy ta kꞌij ri xiꞌan quireꞌ.

77
00:03:51,100 --> 00:03:54,020
Y ruma ri xutzijuoj ri Juan chuvij inreꞌ,

78
00:03:54,020 --> 00:03:56,020
can otz chi nquininimaj.

79
00:03:56,020 --> 00:03:58,660
Pero más nicꞌatzin chi nquininimaj,

80
00:03:58,660 --> 00:04:01,140
ruma ri samaj ri ncaꞌnꞌan chivach.

81
00:04:01,140 --> 00:04:06,540
Ja ri samaj reꞌ ri niꞌeꞌn chi ja ri Nataꞌ Dios ri takayuon-pa vichin.

82
00:04:06,540 --> 00:04:09,620
Y jajaꞌ ri bꞌiyuon-pa chuva chi niꞌan ri samaj reꞌ.

83
00:04:09,620 --> 00:04:14,300
Y ja ri Nataꞌ Dios ri xtako-pa vichin otz chꞌovinak chuvij jeꞌ,

84
00:04:14,300 --> 00:04:17,180
pero ixreꞌ man jun bꞌay ivaxan cheꞌl rukul,

85
00:04:17,180 --> 00:04:19,140
ni man jun bꞌay itzꞌatuon roch.

86
00:04:19,140 --> 00:04:22,140
Ri ruchꞌabꞌal jajaꞌ man acunak ta riqꞌuin ivánima,

87
00:04:22,140 --> 00:04:26,580
ruma ixreꞌ man ntinimaj ta ri Xtak-pa chi xalcꞌujieꞌ chiꞌicajol.

88
00:04:26,580 --> 00:04:30,500
Ixreꞌ titzꞌataꞌ otz ri ruchꞌabꞌal ri Dios ri tzꞌibꞌan can,

89
00:04:30,500 --> 00:04:34,100
ruma ivataꞌn chi chupan reꞌ ntivil ri cꞌaslien ri man niqꞌuis ta.

90
00:04:34,100 --> 00:04:37,700
Y ri ruchꞌabꞌal ri Dios xa chuvij inreꞌ nichꞌo-ve.

91
00:04:37,700 --> 00:04:38,860
Pero mesque quireꞌ,

92
00:04:38,860 --> 00:04:41,380
ixreꞌ man ntivajoꞌ ta nquixpa viqꞌuin,

93
00:04:41,380 --> 00:04:44,140
chi quireꞌ ntivil ri icꞌaslien ri man niqꞌuis ta.

94
00:04:44,140 --> 00:04:46,380
Y nojiel ri xinꞌej yan chiva,

95
00:04:46,380 --> 00:04:49,500
man ruma ta nivajoꞌ chi ixreꞌ ntiyaꞌ nukꞌij.

96
00:04:49,500 --> 00:04:51,220
Inreꞌ vataꞌn otz ivach,

97
00:04:51,220 --> 00:04:54,860
rumareꞌ vataꞌn chi man ntivajoꞌ ta ri Dios pa tak ivánima.

98
00:04:54,860 --> 00:05:00,260
Ruma inreꞌ can pa rubꞌeꞌ ri Nataꞌ Dios in-patanak-ve y xa man nquininimaj ta.

99
00:05:00,260 --> 00:05:03,660
Pero xa ta cꞌo jun ri nipa pa rubꞌeꞌ jajaꞌ mismo,

100
00:05:03,660 --> 00:05:05,580
jareꞌ can chaꞌnin ntinimaj.

101
00:05:05,580 --> 00:05:09,180
Ixreꞌ man nticanuj ta ikꞌij riqꞌuin ri ketzij Dios;

102
00:05:09,180 --> 00:05:12,660
xa chiꞌicajol-ka ixreꞌ mismo nticanuj-ka ikꞌij,

103
00:05:12,660 --> 00:05:15,660
rumareꞌ man ntiyaꞌ ta ivánima viqꞌuin inreꞌ.

104
00:05:15,660 --> 00:05:20,740
Y man tiꞌan pensar chi inreꞌ ri xquibꞌano acusar ivichin choch ri Nataꞌ Dios.

105
00:05:20,740 --> 00:05:24,420
Ri xtibꞌano acusar ivichin choch ri Dios ja ri Moisés;

106
00:05:24,420 --> 00:05:26,700
ri choj-iqꞌuin iyoꞌn-ve ivánima.

107
00:05:26,700 --> 00:05:30,540
Ruma xa ta ixreꞌ ketzij ntinimaj ri i-rutzꞌibꞌan can ri Moisés,

108
00:05:30,540 --> 00:05:32,580
can ta nquininimaj inreꞌ,

109
00:05:32,580 --> 00:05:34,700
ruma ri i-rutzꞌibꞌan can jajaꞌ,

110
00:05:34,700 --> 00:05:36,540
can chuvij inreꞌ ncaꞌchꞌo-ve.

111
00:05:36,540 --> 00:05:40,140
Y xa man ntinimaj ta ri i-rutzꞌibꞌan can ri Moisés,

112
00:05:40,140 --> 00:05:43,300
¿cheꞌl xtinimaj ri chꞌabꞌal ri nucꞌamun-pa inreꞌ chiva?

113
00:05:43,300 --> 00:05:45,260
xchaꞌ ri Jesús.

