﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:07,080
Y antok ri Jesús nakꞌax,

2
00:00:07,080 --> 00:00:08,560
xutzꞌat jun ache muoy;

3
00:00:08,560 --> 00:00:11,080
ri ache reꞌ muoy xa-jan antok xalax.

4
00:00:11,080 --> 00:00:14,280
Y ri ru-discípulos xquicꞌutuj cha ri Jesús:

5
00:00:14,280 --> 00:00:14,960
Rabí,

6
00:00:14,960 --> 00:00:18,680
¿chica xbꞌano ri pecado chi quireꞌ xalax ri ache reꞌ?

7
00:00:18,680 --> 00:00:21,360
¿Ja ri rutie-rutataꞌ o jajaꞌ?

8
00:00:21,360 --> 00:00:21,520
xaꞌchaꞌ cha.

9
00:00:21,520 --> 00:00:23,680
Pero ri Jesús xuꞌej:

10
00:00:23,680 --> 00:00:27,640
Ni jajaꞌ ni ri rutie-rutataꞌ xuꞌon pecado chi quireꞌ xalax.

11
00:00:27,640 --> 00:00:29,200
Jajaꞌ cala xalax,

12
00:00:29,200 --> 00:00:33,120
chi quireꞌ xtikꞌalajin ri samaj ri xtuꞌon ri Dios riqꞌuin.

13
00:00:33,120 --> 00:00:38,000
Inreꞌ nicꞌatzin chi niꞌan ri rusamaj ri takayuon-pa vichin mientras cꞌa pakꞌij,

14
00:00:38,000 --> 00:00:40,120
ruma antok ntuoc-pa ri akꞌaꞌ,

15
00:00:40,120 --> 00:00:42,520
man jun chic nicovin nisamaj.

16
00:00:42,520 --> 00:00:44,840
Pero mientras inreꞌ incꞌo choch-ulief,

17
00:00:44,840 --> 00:00:47,440
inreꞌ ri nquiyoꞌn sakil cha nojiel ri roch-ulief,

18
00:00:47,440 --> 00:00:48,280
xchaꞌ.

19
00:00:48,280 --> 00:00:50,720
Antok ri Jesús ruꞌeꞌn chic ri tzij reꞌ,

20
00:00:50,720 --> 00:00:52,360
xchubꞌan cꞌa pan ulief,

21
00:00:52,360 --> 00:00:54,720
xuꞌon jubꞌaꞌ chꞌabꞌak cha ri ruchubꞌ,

22
00:00:54,720 --> 00:00:56,360
xubꞌach pa roch ri ache muoy,

23
00:00:56,360 --> 00:00:57,760
y xuꞌej cha:

24
00:00:57,760 --> 00:01:05,280
Vacame caꞌin y achꞌajaꞌ ri anakꞌavach chupan ri estanque ri niꞌeꞌx Siloé cha (ri tzij Siloé nuꞌej:

25
00:01:05,280 --> 00:01:06,240
Takuon-el).

26
00:01:06,240 --> 00:01:09,280
Ri ache reꞌ xꞌa y xuchꞌaj ri nakꞌaroch,

27
00:01:09,280 --> 00:01:10,480
y antok xtzalaj-pa,

28
00:01:10,480 --> 00:01:12,000
nitzuꞌn yan chic.

29
00:01:12,000 --> 00:01:14,600
Y ri vinak ri iru-vacínix ri ache reꞌ,

30
00:01:14,600 --> 00:01:17,720
y ri nicꞌaj chic vinak ri quitzꞌatuon chi muoy,

31
00:01:17,720 --> 00:01:19,200
niquiꞌej:

32
00:01:19,200 --> 00:01:24,600
¿Man ja ta came la ri ache ri katzꞌatuon ri nitzꞌuyeꞌ nucꞌutuj ru-limosna?

33
00:01:24,600 --> 00:01:25,360
ncaꞌchaꞌ.

34
00:01:25,360 --> 00:01:27,000
Icꞌo niquiꞌej:

35
00:01:27,000 --> 00:01:28,400
Jajaꞌ.

36
00:01:28,400 --> 00:01:30,600
Y nicꞌaj chic niquiꞌej:

37
00:01:30,600 --> 00:01:33,440
Casi junan ncaꞌtzuꞌn riqꞌuin ri ache reꞌ.

38
00:01:33,440 --> 00:01:35,560
Pero jajaꞌ nuꞌej:

39
00:01:35,560 --> 00:01:36,480
Inreꞌ reꞌ,

40
00:01:36,480 --> 00:01:37,040
xchaꞌ.

41
00:01:37,040 --> 00:01:39,440
Y ri vinak niquicꞌutuj cha ri ache reꞌ:

42
00:01:39,440 --> 00:01:42,560
¿Chica xꞌan chava chi ncatzuꞌn vacame?

43
00:01:42,560 --> 00:01:42,880
xaꞌchaꞌ cha.

44
00:01:42,880 --> 00:01:44,720
Ri ache xuꞌej chica:

45
00:01:44,720 --> 00:01:49,880
Jun ache rubꞌinan Jesús xuꞌon jubꞌaꞌ chꞌabꞌak y jareꞌ ri xubꞌach pa noch,

46
00:01:49,880 --> 00:01:51,080
y xuꞌej chuva:

47
00:01:51,080 --> 00:01:55,760
Caꞌin y achꞌajaꞌ ri anakꞌavach chupan ri estanque ri niꞌeꞌx Siloé cha.

48
00:01:55,760 --> 00:01:56,720
Y ja xiꞌa,

49
00:01:56,720 --> 00:01:59,720
y xinchꞌaj ri nakꞌanoch y ja xitzuꞌn.

50
00:01:59,720 --> 00:02:01,640
Pero ri vinak xquicꞌutuj cha:

51
00:02:01,640 --> 00:02:04,240
¿Pacheꞌ cꞌo-ve ri Jesús vacame?

52
00:02:04,240 --> 00:02:04,760
xaꞌchaꞌ cha.

53
00:02:04,760 --> 00:02:06,000
Y jajaꞌ xuꞌej:

54
00:02:06,000 --> 00:02:07,280
Man vataꞌn ta,

55
00:02:07,280 --> 00:02:08,160
xchaꞌ chica.

56
00:02:08,160 --> 00:02:12,840
Y ri vinak xquicꞌuaj cꞌa ri ache ri nitzuꞌn yan chic chiquivach ri achiꞌaꞌ fariseos.

57
00:02:12,840 --> 00:02:18,440
Ri kꞌij antok ri Jesús xuꞌon ri jubꞌaꞌ chꞌabꞌak y xuꞌon cha ri ache muoy chi xtzuꞌn,

58
00:02:18,440 --> 00:02:21,320
chupan jun kꞌij richin uxlanien.

59
00:02:21,320 --> 00:02:25,560
Antok ri ache cꞌo chic apa chiquivach ri achiꞌaꞌ fariseos,

60
00:02:25,560 --> 00:02:30,480
ijejeꞌ xquicꞌutuj cꞌa cha chi cheꞌl xꞌan cha chi nitzuꞌn vacame.

61
00:02:30,480 --> 00:02:31,600
Y jajaꞌ xuꞌej:

62
00:02:31,600 --> 00:02:33,760
Ri xbꞌano chuva chi xitzuꞌn,

63
00:02:33,760 --> 00:02:36,080
xubꞌach jubꞌaꞌ chꞌabꞌak pa noch,

64
00:02:36,080 --> 00:02:37,200
xinchꞌaj,

65
00:02:37,200 --> 00:02:37,880
y ja xitzuꞌn,

66
00:02:37,880 --> 00:02:38,800
xchaꞌ chica.

67
00:02:38,800 --> 00:02:41,800
Y nicꞌaj achiꞌaꞌ fariseos xquiꞌej:

68
00:02:41,800 --> 00:02:45,120
Ri ache ri rubꞌinan Jesús man riqꞌuin ta ri Dios patanak-ve,

69
00:02:45,120 --> 00:02:47,880
ruma man nuꞌon ta guardar ri kꞌij richin uxlanien.

70
00:02:47,880 --> 00:02:51,360
Pero nicꞌaj chic achiꞌaꞌ fariseos xquiꞌej:

71
00:02:51,360 --> 00:02:56,400
¿Can nitiquir came ncaꞌruꞌon milagros jun ache ri cꞌo ru-pecado?

72
00:02:56,400 --> 00:03:00,960
Ri achiꞌaꞌ fariseos reꞌ man junan ta niquiꞌej chirij ri Jesús.

73
00:03:00,960 --> 00:03:06,000
Rumareꞌ ri achiꞌaꞌ fariseos xquicꞌutuj chic cha ri ache muoy ri nitzuꞌn yan chic:

74
00:03:06,000 --> 00:03:10,080
¿Chica chi ache naꞌej atreꞌ ri xjako ri anakꞌavach?

75
00:03:10,080 --> 00:03:11,840
Y ri ache reꞌ xuꞌej:

76
00:03:11,840 --> 00:03:13,080
Inreꞌ niꞌej chi jun profeta,

77
00:03:13,080 --> 00:03:13,880
xchaꞌ chica.

78
00:03:13,880 --> 00:03:17,480
Pero ri achiꞌaꞌ ri cꞌo quikꞌij chiquicajol ri israelitas,

79
00:03:17,480 --> 00:03:21,240
man niquinimaj ta chi ri ache reꞌ can muoy antok xalax,

80
00:03:21,240 --> 00:03:23,240
y vacame xa nitzuꞌn yan chic.

81
00:03:23,240 --> 00:03:27,320
Rumareꞌ xaꞌcayuoj ri rutie-rutataꞌ ri ache ri nitzuꞌn yan chic,

82
00:03:27,320 --> 00:03:29,680
y xquicꞌutuj cꞌa chica:

83
00:03:29,680 --> 00:03:31,440
¿Ja ivalcꞌual va,

84
00:03:31,440 --> 00:03:33,280
ri ntiꞌej chi muoy antok xalax?

85
00:03:33,280 --> 00:03:35,760
¿Cheꞌl reꞌ chi nitzuꞌn yan chic vacame?

86
00:03:35,760 --> 00:03:36,600
xaꞌchaꞌ.

87
00:03:36,600 --> 00:03:39,120
Y ri rutie-rutataꞌ ri ache xquiꞌej chica:

88
00:03:39,120 --> 00:03:42,960
Kataꞌn chi ja kalcꞌual va y can muoy antok xalax.

89
00:03:42,960 --> 00:03:48,840
Pero man kataꞌn ta ojreꞌ ri chica xuꞌon chi vacame nitzuꞌn.

90
00:03:48,840 --> 00:03:54,480
Y man kataꞌn ta jeꞌ ri chica xbꞌano cha chi nitzuꞌn yan chic vacame.

91
00:03:54,480 --> 00:03:56,640
Ticꞌutuj cha jajaꞌ;

92
00:03:56,640 --> 00:03:59,280
ruma jajaꞌ cꞌo chic rujunaꞌ,

93
00:03:59,280 --> 00:04:03,120
y xtuꞌej chiva ri chica xꞌan cha,

94
00:04:03,120 --> 00:04:03,880
xaꞌchaꞌ.

95
00:04:03,880 --> 00:04:09,640
Quireꞌ xquiꞌej ri rutie-rutataꞌ ri ache chica ri achiꞌaꞌ ri cꞌo quikꞌij chiquicajol ri israelitas,

96
00:04:09,640 --> 00:04:12,240
ruma quixiꞌin-quiꞌ chiquivach.

97
00:04:12,240 --> 00:04:15,320
Ruma ri achiꞌaꞌ ri cꞌo quikꞌij calasan chic rubꞌixic,

98
00:04:15,320 --> 00:04:19,080
chi chica-na ri xtiꞌeꞌn chi ri Jesús jareꞌ ri Cristo,

99
00:04:19,080 --> 00:04:21,640
can nikotax-pa chupan ri sinagoga.

100
00:04:21,640 --> 00:04:26,560
Rumareꞌ ri rutie-rutataꞌ ri ache xquiꞌej chi tiquicꞌutuj cha jajaꞌ,

101
00:04:26,560 --> 00:04:28,840
ruma jajaꞌ cꞌo chic rujunaꞌ.

102
00:04:28,840 --> 00:04:33,080
Y ri achiꞌaꞌ reꞌ xcayuoj chic jun bꞌay ri ache ri nitzuꞌn yan chic,

103
00:04:33,080 --> 00:04:34,120
y xquiꞌej cha:

104
00:04:34,120 --> 00:04:36,560
Ja ri Dios tayaꞌ rukꞌij.

105
00:04:36,560 --> 00:04:39,880
Ojreꞌ kataꞌn chi ri ache rubꞌinan Jesús xa jun pecador,

106
00:04:39,880 --> 00:04:41,320
xaꞌchaꞌ cha.

107
00:04:41,320 --> 00:04:43,280
Y ri ache xuꞌej chica:

108
00:04:43,280 --> 00:04:46,760
Inreꞌ man vataꞌn ta xa ri ache reꞌ xa jun pecador o manak.

109
00:04:46,760 --> 00:04:48,880
Ri vataꞌn inreꞌ ja ri rubꞌanun-pa,

110
00:04:48,880 --> 00:04:50,960
chi man nquitzuꞌn ta y vacame nquitzuꞌn,

111
00:04:50,960 --> 00:04:51,920
xchaꞌ jajaꞌ.

112
00:04:51,920 --> 00:04:54,680
Y ri achiꞌaꞌ reꞌ xquicꞌutuj chic cha ri ache:

113
00:04:54,680 --> 00:04:56,640
¿Chica xuꞌon chava?

114
00:04:56,640 --> 00:04:58,640
¿Cheꞌl antok xujak ri anakꞌavach?

115
00:04:58,640 --> 00:04:59,160
xaꞌchaꞌ.

116
00:04:59,160 --> 00:05:00,480
Jajaꞌ xuꞌej chica:

117
00:05:00,480 --> 00:05:04,200
Pero reꞌ ya xinꞌej chiva y xa man xinivaxaj ta.

118
00:05:04,200 --> 00:05:08,680
¿Karruma vacame ixreꞌ ntivajoꞌ chi inreꞌ niꞌej chic jun bꞌay chiva?

119
00:05:08,680 --> 00:05:11,600
¿Ntivajoꞌ jeꞌ nquixuoc ru-discípulos jajaꞌ?

120
00:05:11,600 --> 00:05:12,280
xchaꞌ chica.

121
00:05:12,280 --> 00:05:15,160
Pero ri achiꞌaꞌ reꞌ xpa quiyoval y xquiꞌej:

122
00:05:15,160 --> 00:05:17,520
Atreꞌ xa at jun ru-discípulo jajaꞌ,

123
00:05:17,520 --> 00:05:19,840
pero ojreꞌ oj ru-discípulos ri Moisés.

124
00:05:19,840 --> 00:05:22,760
Ojreꞌ kataꞌn chi ri Moisés can xchꞌoꞌ ri Dios riqꞌuin,

125
00:05:22,760 --> 00:05:25,320
pero ri ache reꞌ man kataꞌn ta pacheꞌ patanak-ve,

126
00:05:25,320 --> 00:05:25,920
xaꞌchaꞌ.

127
00:05:25,920 --> 00:05:28,440
Y ri ache xchꞌo-apa chica y xuꞌej:

128
00:05:28,440 --> 00:05:30,520
Inreꞌ altíra nquichapataj,

129
00:05:30,520 --> 00:05:34,480
ruma ixreꞌ man ivataꞌn ta pacheꞌ patanak-ve,

130
00:05:34,480 --> 00:05:36,120
pero inreꞌ xujak ri nakꞌanoch.

131
00:05:36,120 --> 00:05:41,280
Can kataꞌn chi ri Dios man nraꞌxaj ta ri niquicꞌutuj ri pecadores cha.

132
00:05:41,280 --> 00:05:46,920
Pero ri jun ri nuxiꞌij-riꞌ nuꞌon pecado choch ri Dios y nuꞌon jeꞌ ri nrajoꞌ,

133
00:05:46,920 --> 00:05:49,880
can nicꞌaxax y niyoꞌx cha ri nucꞌutuj.

134
00:05:49,880 --> 00:05:52,880
Xa-jan antok xtzꞌucutaj-pa ri roch-ulief,

135
00:05:52,880 --> 00:05:58,640
man jun bꞌay cꞌaxan chi cꞌo ta jun ache nuꞌon cha jun muoy xa-jan antok xalax,

136
00:05:58,640 --> 00:06:00,120
chi nitzuꞌn yan chic.

137
00:06:00,120 --> 00:06:04,080
Y xa ta ri ache reꞌ man ta riqꞌuin ri Dios patanak-ve,

138
00:06:04,080 --> 00:06:05,720
man jun kax nitiquir nuꞌon,

139
00:06:05,720 --> 00:06:06,280
xchaꞌ.

140
00:06:06,280 --> 00:06:10,840
Pero ri achiꞌaꞌ reꞌ xquiꞌej cha ri ache ri nitzuꞌn yan chic:

141
00:06:10,840 --> 00:06:13,320
Atreꞌ can xatalax chupan nojiel a-pecado,

142
00:06:13,320 --> 00:06:15,040
¿y navajoꞌ nkojatijuoj ojreꞌ?

143
00:06:15,040 --> 00:06:15,920
xaꞌchaꞌ.

144
00:06:15,920 --> 00:06:18,080
Y xquikotaj-pa ri ache reꞌ chireꞌ.

145
00:06:18,080 --> 00:06:20,920
Ri Jesús xraꞌxaj chi ri ache reꞌ xkotax-pa,

146
00:06:20,920 --> 00:06:22,880
rumareꞌ xbꞌarucanuj.

147
00:06:22,880 --> 00:06:23,280
Y antok xril,

148
00:06:23,280 --> 00:06:24,080
xuꞌej cha:

149
00:06:24,080 --> 00:06:26,960
¿Nanimaj atreꞌ ri Rucꞌajuol ri Dios?

150
00:06:26,960 --> 00:06:28,680
xchaꞌ ri Jesús cha.

151
00:06:28,680 --> 00:06:29,560
Y ri ache ri nitzuꞌn yan chic,

152
00:06:29,560 --> 00:06:30,920
xuꞌej cha ri Jesús:

153
00:06:30,920 --> 00:06:31,880
Tuoya,

154
00:06:31,880 --> 00:06:34,120
¿chica cꞌa ri Rucꞌajuol ri Dios chi ninimaj inreꞌ?

155
00:06:34,120 --> 00:06:35,360
xchaꞌ ri ache.

156
00:06:35,360 --> 00:06:37,160
Y ri Jesús xuꞌej cha:

157
00:06:37,160 --> 00:06:39,800
Atreꞌ atzꞌatuon chic ri Rucꞌajuol ri Dios.

158
00:06:39,800 --> 00:06:41,920
Y ri nichꞌoꞌ aviqꞌuin jareꞌ.

159
00:06:41,920 --> 00:06:43,840
Y ri ache xuꞌej:

160
00:06:43,840 --> 00:06:44,760
Ajaf,

161
00:06:44,760 --> 00:06:46,000
inreꞌ ncannimaj.

162
00:06:46,000 --> 00:06:49,080
Y ri ache can xuyaꞌ rukꞌij ri Jesús.

163
00:06:49,080 --> 00:06:50,560
Y ri Jesús xuꞌej:

164
00:06:50,560 --> 00:06:54,680
Inreꞌ xipa choch-ulief chi ncaꞌntzꞌat ri chica quibꞌanun ri vinak,

165
00:06:54,680 --> 00:06:57,760
xa i-otz o man i-otz ta.

166
00:06:57,760 --> 00:07:01,160
Y niꞌan chica ri vinak ri man ncaꞌtzuꞌn ta chi ncaꞌtzuꞌn.

167
00:07:01,160 --> 00:07:02,960
Pero ri niquinaꞌ chi ncaꞌtzuꞌn,

168
00:07:02,960 --> 00:07:04,560
xa xcaꞌuoc muoy.

169
00:07:04,560 --> 00:07:08,800
Icꞌo achiꞌaꞌ fariseos ri icꞌo-apa chireꞌ pacheꞌ cꞌo-ve ri Jesús,

170
00:07:08,800 --> 00:07:10,160
antok xcaꞌxaj reꞌ,

171
00:07:10,160 --> 00:07:10,960
xquiꞌej:

172
00:07:10,960 --> 00:07:13,120
¿Oj muoy cꞌa jeꞌ ojreꞌ?

173
00:07:13,120 --> 00:07:15,240
Y ri Jesús xuꞌej chica:

174
00:07:15,240 --> 00:07:17,120
Xa ta ix muoy,

175
00:07:17,120 --> 00:07:18,120
otz ta,

176
00:07:18,120 --> 00:07:19,920
ruma manak ta i-pecado.

177
00:07:19,920 --> 00:07:22,400
Pero ruma ixreꞌ ntiꞌej chi man ix muoy ta,

178
00:07:22,400 --> 00:07:25,880
rumareꞌ cꞌo ri i-pecado.

