﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:11,400
Rumariꞌ tek ri achiꞌaꞌ israelitas ri cꞌo quikꞌij xeyacatej cꞌa chrij ri Jesús,

2
00:00:11,400 --> 00:00:16,280
y niquichꞌobolaꞌ cꞌa chi achique ta rubanic niquiben riche (rixin) chi niquicamisaj;

3
00:00:16,280 --> 00:00:20,440
ruma ri Jesús cꞌo milagros yerubanalaꞌ chupan ri uxlanibel kꞌij.

4
00:00:20,440 --> 00:00:22,120
Pero ri Jesús xubij:

5
00:00:22,120 --> 00:00:26,800
Ri Nataꞌ Dios can cꞌa ntajin na nisamej re wacami,

6
00:00:26,800 --> 00:00:28,200
y que cꞌa chukaꞌ riꞌ riyin,

7
00:00:28,200 --> 00:00:28,920
yisamej,

8
00:00:28,920 --> 00:00:30,080
xchaꞌ.

9
00:00:30,080 --> 00:00:33,280
Y rumacꞌariꞌ tek ri achiꞌaꞌ israelitas ri cꞌo quikꞌij,

10
00:00:33,280 --> 00:00:39,800
xa más xquichop ruchꞌobic chi achique ta rubanic niquiben riche (rixin) chi niquicamisaj ri Jesús;

11
00:00:39,800 --> 00:00:41,400
ruma chiquiwech riyeꞌ,

12
00:00:41,400 --> 00:00:44,840
xajan ri yerubanalaꞌ chupan ri uxlanibel kꞌij.

13
00:00:44,840 --> 00:00:46,560
Y chukaꞌ ma xu (xe) ta cꞌa rumariꞌ,

14
00:00:46,560 --> 00:00:51,040
xa can ruma cꞌa chukaꞌ chi ri Jesús nubij Rutataꞌ chare ri Dios;

15
00:00:51,040 --> 00:00:55,280
can nuben chi Riyaꞌ can junan riqꞌui ri Dios.

16
00:00:55,280 --> 00:00:57,240
Y yacꞌariꞌ tek ri Jesús xubij:

17
00:00:57,240 --> 00:00:59,640
Can kitzij cꞌa re nbij chiwe,

18
00:00:59,640 --> 00:01:02,720
chi riyin ri Cꞌajolaxel ma yisamej ta pa nuyonil;

19
00:01:02,720 --> 00:01:06,520
xa ya ri ntzꞌet riqꞌui ri Tataꞌixel ri nben.

20
00:01:06,520 --> 00:01:08,920
Ronojel ri nuben ri Tataꞌixel,

21
00:01:08,920 --> 00:01:11,200
yariꞌ chukaꞌ nben riyin ri Cꞌajolaxel.

22
00:01:11,200 --> 00:01:15,680
Y ruma ri Tataꞌixel sibilaj yirajoꞌ riyin ri Rucꞌajol,

23
00:01:15,680 --> 00:01:19,080
rumariꞌ tek Riyaꞌ nucꞌut chinuwech ronojel ri rusamaj.

24
00:01:19,080 --> 00:01:24,040
Y yecꞌo samaj más ye nimaꞌk que chuwech reꞌ ri xtucꞌut chinuwech.

25
00:01:24,040 --> 00:01:26,200
Y tek nitzꞌet ri nben riyin,

26
00:01:26,200 --> 00:01:28,600
riyix can xtimey.

27
00:01:28,600 --> 00:01:33,480
Y can achiꞌel cꞌa nuben ri Tataꞌixel tek nuyaꞌ quicꞌaslen ri caminakiꞌ chi yeruyec pe,

28
00:01:33,480 --> 00:01:36,600
can queriꞌ chukaꞌ nben riyin ri Cꞌajolaxel,

29
00:01:36,600 --> 00:01:40,440
can nyaꞌ cꞌa chukaꞌ cꞌaslen chique ri winek ri achoj chique nwajoꞌ nyaꞌ wi.

30
00:01:40,440 --> 00:01:43,320
Ri Tataꞌixel ma ya ta cꞌa Riyaꞌ nikꞌato tzij.

31
00:01:43,320 --> 00:01:48,360
Can pa nukꞌaꞌ cꞌa riyin ri Cꞌajolaxel xujech wi chi nkꞌet tzij.

32
00:01:48,360 --> 00:01:50,160
Riche (rixin) chi queriꞌ,

33
00:01:50,160 --> 00:01:55,680
quinojel tiquiyaꞌ nukꞌij riyin ri Cꞌajolaxel achiꞌel niquiyaꞌ rukꞌij ri Tataꞌixel.

34
00:01:55,680 --> 00:01:59,720
Ruma achique winek ri ma xtiyaꞌo ta nukꞌij riyin ri Cꞌajolaxel,

35
00:01:59,720 --> 00:02:03,920
ma nuyaꞌ ta cꞌa chukaꞌ rukꞌij ri Tataꞌixel ri yin takayon pe.

36
00:02:03,920 --> 00:02:06,320
Can kitzij wi ri nbij chiwe,

37
00:02:06,320 --> 00:02:10,120
chi ri nacꞌaxan ri nuchꞌabel y nunimaj ri yin takayon pe,

38
00:02:10,120 --> 00:02:13,080
nril rucꞌaslen riche (rixin) xtibe kꞌij xtibe sek.

39
00:02:13,080 --> 00:02:17,000
Y man cꞌa xtapon ta chupan ri lugar riche (rixin) tijoj pokonal,

40
00:02:17,000 --> 00:02:19,680
ruma colotajnek chic pe chuwech ri camic,

41
00:02:19,680 --> 00:02:23,360
y xkꞌax chupan ri cꞌaslen riche (rixin) xtibe kꞌij xtibe sek.

42
00:02:23,360 --> 00:02:26,320
Y kitzij cꞌa re nbij chiwe,

43
00:02:26,320 --> 00:02:30,080
chi cꞌo cꞌa jun kꞌij ri oyoben y yareꞌ xoka;

44
00:02:30,080 --> 00:02:35,440
chi ri achiꞌel ye caminakiꞌ xtiquicꞌaxaj cꞌa ri nuchꞌabel riyin ri Cꞌajolaxel.

45
00:02:35,440 --> 00:02:36,720
Y ya cꞌa ri xqueꞌacꞌaxan,

46
00:02:36,720 --> 00:02:38,280
xtiquil quicꞌaslen.

47
00:02:38,280 --> 00:02:41,640
Ruma can achiꞌel ri Tataꞌixel can nuyaꞌ cꞌaslen,

48
00:02:41,640 --> 00:02:46,840
queriꞌ chukaꞌ xuyaꞌ chuwe riyin ri Cꞌajolaxel chi can nyaꞌ cꞌaslen.

49
00:02:46,840 --> 00:02:51,160
Y chukaꞌ ri Tataꞌixel xuyaꞌ kꞌatbel tzij pa nukꞌaꞌ riche (rixin) chi nkꞌet tzij,

50
00:02:51,160 --> 00:02:55,000
ruma can yin cꞌa riyin ri Cꞌajolaxel ri xinalex chicojol.

51
00:02:55,000 --> 00:02:58,360
Ma tisach ta icꞌuꞌx ruma ri xinbij chiwe,

52
00:02:58,360 --> 00:03:03,880
ruma xtapon cꞌa kꞌij tek ri ye caminakiꞌ can cꞌo cꞌa chi xtiquicꞌaxaj ri nuchꞌabel.

53
00:03:03,880 --> 00:03:07,320
Y yecꞌa ri xeꞌucꞌuan jun cꞌaslen utz chuwech ri Dios,

54
00:03:07,320 --> 00:03:13,160
xquebecꞌastej cꞌa pe riche (rixin) chi xtiquil jun quicꞌaslen riche (rixin) xtibe kꞌij xtibe sek.

55
00:03:13,160 --> 00:03:17,440
Y ri xa itzel cꞌaslen xquicꞌuaj chuwech ri Dios,

56
00:03:17,440 --> 00:03:21,320
xquebecꞌastej cꞌa pe riche (rixin) chi xquebe pa rucꞌayewal.

57
00:03:21,320 --> 00:03:23,280
Riyin ma pa nuyonil ta cꞌa yisamej,

58
00:03:23,280 --> 00:03:26,400
ruma achiꞌel ri kꞌatoj tzij ri nibix chuwe,

59
00:03:26,400 --> 00:03:27,800
queriꞌ ri nben.

60
00:03:27,800 --> 00:03:31,840
Ri kꞌatoj tzij ri nben riyin can pa ruchojmilal;

61
00:03:31,840 --> 00:03:33,960
ruma ma ya ta ri nwajoꞌ riyin ri nben,

62
00:03:33,960 --> 00:03:37,480
xa can ya ri nrajoꞌ ri Nataꞌ Dios ri yin takayon pe,

63
00:03:37,480 --> 00:03:39,400
yariꞌ ri nben.

64
00:03:39,400 --> 00:03:42,080
Y wi xa ta nuyon riyin nkꞌalajsaj ka wiꞌ,

65
00:03:42,080 --> 00:03:45,720
ri nbij ka chuwij riyin riꞌ xa man ta kitzij.

66
00:03:45,720 --> 00:03:49,720
Pero can cꞌo cꞌa jun ri nikꞌalajsan wuche (wixin).

67
00:03:49,720 --> 00:03:50,840
Y ri nubij riyaꞌ chuwij riyin,

68
00:03:50,840 --> 00:03:52,320
can kitzij wi.

69
00:03:52,320 --> 00:03:58,920
Y riyix can xitek cꞌa rucꞌutuxic chare ri Juan ri Bautista wi ya riyaꞌ ri Cristo,

70
00:03:58,920 --> 00:04:05,560
pero riyaꞌ xa can yin cꞌa riyin ri xirukꞌalajsaj pe chiwe y can ya cꞌa ri kitzij ri xubij pe chiwe.

71
00:04:05,560 --> 00:04:10,360
Pero ri xubij ri Juan o ri nubij jun ta chic achi chuwij riyin,

72
00:04:10,360 --> 00:04:12,760
ma rajawaxic ta cꞌa chuwe riyin.

73
00:04:12,760 --> 00:04:17,120
Ri xubij ri Juan nnataj apo chiwe ruma rajawaxic chiwe riyix,

74
00:04:17,120 --> 00:04:19,520
riche (rixin) chi yixcolotej.

75
00:04:19,520 --> 00:04:24,040
Y ri Juan ri Bautista can xuyaꞌ cꞌa ri sakil chiwe.

76
00:04:24,040 --> 00:04:28,960
Can xuben wi cꞌa achiꞌel nuben jun kꞌakꞌ tek nicꞌat y nisakirisan.

77
00:04:28,960 --> 00:04:32,440
Y riyix xirayij y xixquicot cꞌa riqꞌui ri sakil riꞌ,

78
00:04:32,440 --> 00:04:35,760
pero xa jun caꞌiꞌ oxiꞌ oc kꞌij ri xiben queriꞌ.

79
00:04:35,760 --> 00:04:42,640
Pero ri samaj ri yitajin chubanic yariꞌ ri más nikꞌalajsan wuche (wixin) que chuwech ri xubij ri Juan,

80
00:04:42,640 --> 00:04:48,240
ruma ri nben riyin can ya samaj riꞌ ri rubin pe ri Tataꞌixel chuwe.

81
00:04:48,240 --> 00:04:54,760
Y ri samaj ri yenben riyin yariꞌ nikꞌalajsan wuche (wixin) chi can ya ri Tataꞌixel ri yin takayon pe.

82
00:04:54,760 --> 00:04:57,960
Y ya cꞌa ri Nataꞌ Dios ri xtako pe wuche (wixin),

83
00:04:57,960 --> 00:05:01,560
Riyaꞌ can cꞌo utz ri rukꞌalajsan pe chuwij riyin.

84
00:05:01,560 --> 00:05:04,760
Y riyix majun bey iwacꞌaxan ta achique rubanic nichꞌo,

85
00:05:04,760 --> 00:05:07,280
ni majun bey chukaꞌ itzꞌeton ta ruwech.

86
00:05:07,280 --> 00:05:11,000
Ri ruchꞌabel Riyaꞌ can man cꞌo ta pa tak iwánima,

87
00:05:11,000 --> 00:05:16,240
ruma chi riyix xa ma yininimaj ta riyin ri xitak pe riche (rixin) chi yinocꞌojeꞌ ka chicojol.

88
00:05:16,240 --> 00:05:21,000
Can tinicꞌoj cꞌa jabel rupan ri ruchꞌabel ri Dios ri tzꞌibatal ca,

89
00:05:21,000 --> 00:05:27,520
ruma iwetaman chi chupan riꞌ niwil wi ri cꞌaslen riche (rixin) xtibe kꞌij xtibe sek.

90
00:05:27,520 --> 00:05:31,520
Y ri ruchꞌabel ri Dios can ya cꞌa riꞌ ri nikꞌalajsan wuche (wixin) riyin.

91
00:05:31,520 --> 00:05:35,000
Xa yacꞌa riyix ma niwajoꞌ ta nicukubaꞌ icꞌuꞌx wuqꞌui,

92
00:05:35,000 --> 00:05:39,200
riche (rixin) chi queriꞌ niwil ta ri cꞌaslen riche (rixin) xtibe kꞌij xtibe sek.

93
00:05:39,200 --> 00:05:44,200
Ri chꞌabel ri xinbij chiwe ma riche (rixin) ta chi ri winek niquiyaꞌ nukꞌij.

94
00:05:44,200 --> 00:05:49,440
Riyin xa can wetaman cꞌa iwech chi riyix xa ma niwajoꞌ ta ri Dios pa tak iwánima.

95
00:05:49,440 --> 00:05:55,080
Ruma riyin can pa rubiꞌ ri Nataꞌ Dios yin petenak wi y xa ma yinicꞌul ta.

96
00:05:55,080 --> 00:06:01,480
Pero xa ta cꞌo jun chic ri petenak pa rubiꞌ ka riyaꞌ y xa ma pa rubiꞌ ta ri Dios petenak wi,

97
00:06:01,480 --> 00:06:03,440
yariꞌ can nicꞌul wi.

98
00:06:03,440 --> 00:06:07,200
Riyix xa ma riqꞌui ta ri kitzij Dios nicanoj wi ikꞌij,

99
00:06:07,200 --> 00:06:09,840
xa chicojol ka riyix mismo nicanoj wi ka ikꞌij,

100
00:06:09,840 --> 00:06:13,120
y rumariꞌ tek ma nicukubaꞌ ta icꞌuꞌx wuqꞌui riyin.

101
00:06:13,120 --> 00:06:19,640
Y man cꞌa tichꞌob ta ri pa tak iwánima chi riyin xquitzujun (xquisujun) chiwij chuwech ri Nataꞌ Dios.

102
00:06:19,640 --> 00:06:20,880
Ma que ta riꞌ.

103
00:06:20,880 --> 00:06:23,640
Ri xtitzujun (xtisujun) cꞌa chiwij chuwech ri Dios,

104
00:06:23,640 --> 00:06:24,960
ya ri Moisés;

105
00:06:24,960 --> 00:06:29,000
ri achoj riqꞌui nibij chi can icukuban wi apo icꞌuꞌx.

106
00:06:29,000 --> 00:06:33,080
Ruma xa ta can kitzij chi riyix ninimaj ri ye rutzꞌiban ca ri Moisés,

107
00:06:33,080 --> 00:06:35,280
can yininimaj ta chukaꞌ riyin,

108
00:06:35,280 --> 00:06:36,960
ruma ri ye rutzꞌiban ca riyaꞌ,

109
00:06:36,960 --> 00:06:39,840
can chuwij wi riyin yechꞌo wi.

110
00:06:39,840 --> 00:06:42,800
Y wi xa ma ninimaj ta ri ye tzꞌibatal ca ruma ri Moisés,

111
00:06:42,800 --> 00:06:45,840
¿achique ta cꞌa modo tek xtinimaj ri chꞌabel ri yenbij chiwe riyin?

112
00:06:45,840 --> 00:06:48,520
xchaꞌ ri Jesús.

