﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:11,520
Chupan cꞌa ri aldea ri Betania rubiꞌ ri quitinamit ri María y ri Marta ri cachꞌalal quiꞌ,

2
00:00:11,520 --> 00:00:13,040
cꞌo cꞌa jun yawaꞌ.

3
00:00:13,040 --> 00:00:15,040
Ri yawaꞌ riꞌ Lázaro rubiꞌ.

4
00:00:15,040 --> 00:00:16,200
Ri María riꞌ,

5
00:00:16,200 --> 00:00:23,400
yacꞌariꞌ ri xyaꞌo akꞌom ri jubul ruxlaꞌ chrij ri raken ri Ajaf Jesús y xerusuꞌ riqꞌui ri rusmal tak ruwiꞌ.

6
00:00:23,400 --> 00:00:25,760
Xa ruxibal cꞌa riyaꞌ riꞌ ri Lázaro,

7
00:00:25,760 --> 00:00:26,740
ri yawaꞌ.

8
00:00:26,740 --> 00:00:30,240
Y ri María y ri Marta ri ye ranaꞌ ri Lázaro,

9
00:00:30,240 --> 00:00:32,720
xquitek cꞌa rubixic chare ri Jesús:

10
00:00:32,720 --> 00:00:33,800
Ajaf,

11
00:00:33,800 --> 00:00:37,160
wacami cꞌa nikayaꞌ rutzijol chawe chi ri kaxibal Lázaro,

12
00:00:37,160 --> 00:00:38,760
ri sibilaj nawajoꞌ riyit,

13
00:00:38,760 --> 00:00:40,240
yawaꞌ.

14
00:00:40,240 --> 00:00:43,520
Y tek ri Jesús xracꞌaxaj cꞌa ri takon el rubixic chare,

15
00:00:43,520 --> 00:00:45,080
Riyaꞌ xubij:

16
00:00:45,080 --> 00:00:46,600
Ri Lázaro yawaꞌ,

17
00:00:46,600 --> 00:00:48,520
pero ma riche (rixin) ta camic.

18
00:00:48,520 --> 00:00:51,760
Xa riche (rixin) chi xtikꞌalajin na cꞌa ri ruchukꞌaꞌ ri Dios,

19
00:00:51,760 --> 00:00:56,760
riche (rixin) chi queriꞌ riyin ri Rucꞌajol ri Dios xtiyaꞌox (xtyaꞌ) ta cꞌa nukꞌij nucꞌojlen,

20
00:00:56,760 --> 00:00:57,020
xchaꞌ ri Jesús.

21
00:00:57,020 --> 00:01:00,200
Ri Jesús can sibilaj wi cꞌa yerajoꞌ ri Lázaro,

22
00:01:00,200 --> 00:01:02,640
ri Marta y ri María.

23
00:01:02,640 --> 00:01:05,160
Y tek Riyaꞌ xracꞌaxaj chi ri Lázaro yawaꞌ,

24
00:01:05,160 --> 00:01:07,240
ma can ta xbe chanin chutzꞌetic,

25
00:01:07,240 --> 00:01:11,240
xa xcꞌojeꞌ na chic caꞌiꞌ kꞌij chiriꞌ ri acuchi (achique) cꞌo wi.

26
00:01:11,240 --> 00:01:13,560
Y yacꞌa tek kꞌaxnek chic ri caꞌiꞌ kꞌij,

27
00:01:13,560 --> 00:01:16,360
ri Jesús xubij chique ri discípulos:

28
00:01:16,360 --> 00:01:18,920
Wacami kojtzolin cꞌa pa Judea.

29
00:01:18,920 --> 00:01:21,080
Y ri rudiscípulos xquibij cꞌa chare:

30
00:01:21,080 --> 00:01:22,480
Tijonel,

31
00:01:22,480 --> 00:01:29,160
xa cꞌareꞌ ca tek ri achiꞌaꞌ israelitas ri cꞌo quikꞌij quicꞌualon chic abej chawij riche (rixin) chi yatquicamisaj.

32
00:01:29,160 --> 00:01:31,400
¿Can nawajoꞌ cꞌa chi yatzolin chic chilaꞌ?

33
00:01:31,400 --> 00:01:32,000
xechaꞌ chare.

34
00:01:32,000 --> 00:01:35,120
Pero ri Jesús xubij chique:

35
00:01:35,120 --> 00:01:38,360
Ri jun kꞌij rucꞌuan cꞌa cablajuj horas.

36
00:01:38,360 --> 00:01:40,040
Ri nibiyaj pakꞌij,

37
00:01:40,040 --> 00:01:42,280
man cꞌa xtuchakꞌilaꞌ (xtutochꞌ) ta raken,

38
00:01:42,280 --> 00:01:45,680
ruma can cꞌo ri sakirisayon riche (rixin) re ruwachꞌulef.

39
00:01:45,680 --> 00:01:48,760
Can ronojel wi cꞌa nutzꞌet ruma ri sakil riꞌ.

40
00:01:48,760 --> 00:01:50,160
Yacꞌa ri nibiyaj chakꞌaꞌ,

41
00:01:50,160 --> 00:01:52,200
can nuchakꞌilaꞌ (nutochꞌ) wi ri raken;

42
00:01:52,200 --> 00:01:54,480
ruma xa majun ri sakil riqꞌui.

43
00:01:54,480 --> 00:01:57,320
Y tek ri Jesús rubin chic ka ronojel reꞌ,

44
00:01:57,320 --> 00:02:00,640
xchꞌo chic jun bey chique ri rudiscípulos y xubij:

45
00:02:00,640 --> 00:02:03,080
Ri Lázaro ri ketaman ruwech,

46
00:02:03,080 --> 00:02:04,440
xa warnek.

47
00:02:04,440 --> 00:02:07,200
Rumacꞌariꞌ wacami yacꞌareꞌ yibe chucꞌasoxic.

48
00:02:07,200 --> 00:02:11,560
Y yacꞌariꞌ tek ri rudiscípulos xquibij chare:

49
00:02:11,560 --> 00:02:12,840
Ajaf,

50
00:02:12,840 --> 00:02:14,680
wi ri Lázaro xa warnek,

51
00:02:14,680 --> 00:02:15,920
xa can xticꞌachoj wi cꞌa riꞌ,

52
00:02:15,920 --> 00:02:16,640
xechaꞌ.

53
00:02:16,640 --> 00:02:21,440
Y ri Jesús xa chrij cꞌa ri rucamic ri Lázaro xchꞌo wi tek xubij chi xa warnek,

54
00:02:21,440 --> 00:02:25,280
pero ri rudiscípulos xkꞌax chiquiwech chi can waran wi.

55
00:02:25,280 --> 00:02:31,800
Yacꞌariꞌ tek ri Jesús can jabel cꞌa kꞌalaj rubixic ri xubij chique tek xubij:

56
00:02:31,800 --> 00:02:32,920
Ri Lázaro,

57
00:02:32,920 --> 00:02:34,960
xa caminek chic.

58
00:02:34,960 --> 00:02:40,320
Y can sibilaj cꞌa yiquicot ruma ma pa Betania ta yincꞌo wi tek xcom ri Lázaro,

59
00:02:40,320 --> 00:02:42,760
riche (rixin) chi queriꞌ riyix yininimaj.

60
00:02:42,760 --> 00:02:43,320
Wacami,

61
00:02:43,320 --> 00:02:44,560
joꞌ cꞌa pa Betania,

62
00:02:44,560 --> 00:02:46,600
ri acuchi (achique) cꞌo wi ri Lázaro,

63
00:02:46,600 --> 00:02:47,400
xchaꞌ ri Jesús.

64
00:02:47,400 --> 00:02:49,920
Yacꞌa ri discípulo ri Tomás rubiꞌ,

65
00:02:49,920 --> 00:02:52,040
y nibix chukaꞌ Dídimo chare;

66
00:02:52,040 --> 00:02:53,480
riyaꞌ xubij cꞌa chique ri rech discípulos:

67
00:02:53,480 --> 00:02:54,600
Joꞌ cꞌa,

68
00:02:54,600 --> 00:02:56,840
tikatzekelbej ri Jesús,

69
00:02:56,840 --> 00:02:59,160
riche (rixin) chi wi Riyaꞌ xticamisex,

70
00:02:59,160 --> 00:03:02,520
can kojcamisex chukaꞌ riyoj junan riqꞌui Riyaꞌ,

71
00:03:02,520 --> 00:03:02,920
xchaꞌ.

72
00:03:02,920 --> 00:03:06,520
Y ri Jesús y ri rudiscípulos xeꞌapon cꞌa pa Betania.

73
00:03:06,520 --> 00:03:08,600
Ri kꞌij cꞌa tek xeꞌapon riyeꞌ,

74
00:03:08,600 --> 00:03:12,000
cꞌo chic cajiꞌ kꞌij timuk wi ri Lázaro.

75
00:03:12,000 --> 00:03:16,880
Ri tinamit Betania ma nej ta cꞌo wi chare ri tinamit Jerusalem.

76
00:03:16,880 --> 00:03:19,440
Ri quicojol xa jubaꞌ ruwiꞌ nicꞌaj legua.

77
00:03:19,440 --> 00:03:28,160
Y ye qꞌuiy cꞌa chique ri israelitas ri xepe chiriꞌ y xeꞌapon riche (rixin) chi noquibochiꞌij ránima ri Marta y ri María,

78
00:03:28,160 --> 00:03:30,280
ruma xcom ri quixibal.

79
00:03:30,280 --> 00:03:34,520
Tek xapon cꞌa rutzijol riqꞌui ri Marta chi petenak ri Jesús,

80
00:03:34,520 --> 00:03:37,680
junanin (anibel) xel el riche (rixin) chi xbe chucꞌulic.

81
00:03:37,680 --> 00:03:40,120
Y ri María man cꞌa xunabej ta,

82
00:03:40,120 --> 00:03:42,240
xa xcꞌojeꞌ ca ri chiriꞌ pa jay.

83
00:03:42,240 --> 00:03:44,760
Y ri Marta tek xapon cꞌa riqꞌui ri Jesús,

84
00:03:44,760 --> 00:03:46,600
riyaꞌ xubij chare:

85
00:03:46,600 --> 00:03:47,440
Ajaf,

86
00:03:47,440 --> 00:03:48,800
ri nuxibal xcom.

87
00:03:48,800 --> 00:03:49,880
Xa ta waweꞌ yitcꞌo wi,

88
00:03:49,880 --> 00:03:52,040
cꞌa qꞌues ta na ri nuxibal.

89
00:03:52,040 --> 00:03:56,520
Pero riyin wetaman chi ri xtacꞌutuj chare ri Dios wacami,

90
00:03:56,520 --> 00:03:58,160
ri Dios can xtuyaꞌ wi chawe,

91
00:03:58,160 --> 00:03:58,720
xchaꞌ ri Marta chare ri Jesús.

92
00:03:58,720 --> 00:04:02,320
Yacꞌariꞌ tek ri Jesús xubij chare ri Marta:

93
00:04:02,320 --> 00:04:04,440
Ri axibal Lázaro xticꞌastej,

94
00:04:04,440 --> 00:04:05,560
xchaꞌ ri Jesús.

95
00:04:05,560 --> 00:04:07,560
Y ri Marta xubij chare ri Jesús:

96
00:04:07,560 --> 00:04:08,320
Jaꞌ (je),

97
00:04:08,320 --> 00:04:10,480
riyin can wetaman chi xticꞌastej;

98
00:04:10,480 --> 00:04:12,520
tek xtapon ri ruqꞌuisbel kꞌij,

99
00:04:12,520 --> 00:04:15,120
tek quinojel cꞌa ri caminakiꞌ xquecꞌastej,

100
00:04:15,120 --> 00:04:15,880
xchaꞌ.

101
00:04:15,880 --> 00:04:18,600
Ri Jesús xubij cꞌa chare ri Marta:

102
00:04:18,600 --> 00:04:21,600
Riyin can yicowin wi yencꞌasoj ri ye caminek chic el,

103
00:04:21,600 --> 00:04:24,960
y can yicowin wi nyaꞌ cꞌaslen.

104
00:04:24,960 --> 00:04:26,840
Rumariꞌ ri niniman wuche (wixin),

105
00:04:26,840 --> 00:04:28,320
astapeꞌ nicom el,

106
00:04:28,320 --> 00:04:30,000
xticꞌastej chic pe jun bey.

107
00:04:30,000 --> 00:04:35,360
Xabachique cꞌa winek ri cꞌa cꞌo na rucꞌaslen chuwech re ruwachꞌulef y yirunimaj riyin,

108
00:04:35,360 --> 00:04:37,160
man cꞌa xticom ta riche (rixin) xtibe kꞌij xtibe sek.

109
00:04:37,160 --> 00:04:39,200
¿La nanimaj cꞌa riyit reꞌ?

110
00:04:39,200 --> 00:04:40,540
xchaꞌ ri Jesús chare ri Marta.

111
00:04:40,540 --> 00:04:42,920
Y ri Marta xubij chare ri Jesús:

112
00:04:42,920 --> 00:04:43,920
Jaꞌ (je),

113
00:04:43,920 --> 00:04:44,400
Ajaf.

114
00:04:44,400 --> 00:04:47,120
Riyin can nnimaj cꞌa achiꞌel ri xabij;

115
00:04:47,120 --> 00:04:52,080
ruma can nuniman wi chi yit cꞌa riyit ri Cristo ri Rucꞌajol ri Dios,

116
00:04:52,080 --> 00:04:54,040
ri xape waweꞌ chuwech re ruwachꞌulef,

117
00:04:54,040 --> 00:04:55,100
xchaꞌ ri Marta.

118
00:04:55,100 --> 00:04:58,640
Tek ri Marta rubin chic cꞌa ca re chꞌabel reꞌ chare ri Jesús,

119
00:04:58,640 --> 00:05:01,720
xbe chusiqꞌuixic (chroyoxic) ri María ri rachꞌalal.

120
00:05:01,720 --> 00:05:03,040
Y tek xapon cꞌa,

121
00:05:03,040 --> 00:05:06,240
ri Marta xubij pan ekal chare ri María:

122
00:05:06,240 --> 00:05:09,480
Ri Ajaf xoka y wacami yarusiqꞌuij (yaroyoj),

123
00:05:09,480 --> 00:05:10,280
xchaꞌ chare.

124
00:05:10,280 --> 00:05:11,400
Ri María,

125
00:05:11,400 --> 00:05:13,960
can xu (xe) wi cꞌa xracꞌaxaj el queriꞌ,

126
00:05:13,960 --> 00:05:18,200
can yariꞌ xyacatej el ri acuchi (achique) tzꞌuyul wi y chanin xbe.

127
00:05:18,200 --> 00:05:21,040
Riyaꞌ xbe cꞌa acuchi (achique) cꞌo wi ri Jesús.

128
00:05:21,040 --> 00:05:26,040
Ri Jesús can cꞌa ma jane cꞌa ntoc ta apo chupan ri aldea ri Betania rubiꞌ,

129
00:05:26,040 --> 00:05:30,840
xa can cꞌa cꞌo na ca chiriꞌ ri acuchi (achique) xbeꞌilitej wi ca ruma ri Marta.

130
00:05:30,840 --> 00:05:34,600
Y ri winek ri ye israelitas ri yecꞌo chiriꞌ pa jay,

131
00:05:34,600 --> 00:05:37,040
ri yebochiꞌin ránima ri María,

132
00:05:37,040 --> 00:05:40,040
tek xquitzꞌet chi chanin xyacatej,

133
00:05:40,040 --> 00:05:40,920
xel el y xbe;

134
00:05:40,920 --> 00:05:44,000
ri winek riꞌ can xquitzekelbej cꞌa el,

135
00:05:44,000 --> 00:05:49,520
ruma riyeꞌ xquichꞌob chi ri María nibe chuchiꞌ ri jul riche (rixin) chi nrokꞌej ri ruxibal.

136
00:05:49,520 --> 00:05:53,840
Yacꞌa tek ri María xapon acuchi (achique) cꞌo wi ri Jesús y xutzꞌet,

137
00:05:53,840 --> 00:05:56,800
xxuqueꞌ xmajeꞌ ka chuwech y xubij chare:

138
00:05:56,800 --> 00:05:57,280
Ajaf,

139
00:05:57,280 --> 00:05:58,840
xa ta waweꞌ yitcꞌo wi,

140
00:05:58,840 --> 00:06:00,440
man ta xcom ri nuxibal,

141
00:06:00,440 --> 00:06:00,800
xchaꞌ.

142
00:06:00,800 --> 00:06:09,040
Yacꞌa tek ri Jesús xutzꞌet chi ri María ntokꞌ y que chukaꞌ riꞌ yeꞌokꞌ quinojel ri israelitas ri ye tzeketel el chrij ri María,

143
00:06:09,040 --> 00:06:14,040
ri ránima ri Jesús jun wi xuben xunaꞌ Riyaꞌ y xpe cꞌa bis chare.

144
00:06:14,040 --> 00:06:16,320
Y cꞌacꞌariꞌ xucꞌutuj chique:

145
00:06:16,320 --> 00:06:18,160
¿Acuchi (achique) ximuk wi ri Lázaro?

146
00:06:18,160 --> 00:06:18,880
xchaꞌ.

147
00:06:18,880 --> 00:06:20,120
Y riyeꞌ xquibij:

148
00:06:20,120 --> 00:06:21,320
Ajaf,

149
00:06:21,320 --> 00:06:23,040
joꞌ y nbekacꞌutuꞌ chawech,

150
00:06:23,040 --> 00:06:23,920
xechaꞌ.

151
00:06:23,920 --> 00:06:25,600
Y ri Jesús xokꞌ.

152
00:06:25,600 --> 00:06:28,920
Yacꞌariꞌ tek ri israelitas xquibilaꞌ cꞌa:

153
00:06:28,920 --> 00:06:30,640
Titzuꞌ la Jesús,

154
00:06:30,640 --> 00:06:32,840
nrokꞌej ri Lázaro.

155
00:06:32,840 --> 00:06:35,720
Nikꞌalajin chi can sibilaj xrajoꞌ,

156
00:06:35,720 --> 00:06:35,960
xechaꞌ.

157
00:06:35,960 --> 00:06:40,720
Yacꞌariꞌ tek yecꞌo cꞌa chique ri winek riꞌ xquibilaꞌ cꞌa chrij ri Jesús:

158
00:06:40,720 --> 00:06:44,680
Riyaꞌ can xcowin cꞌa xuben chare ri moy riche (rixin) chi xtzuꞌun.

159
00:06:44,680 --> 00:06:48,880
¿La man ta cami xcowin xuben ta chare ri Lázaro chi man ta xcom?

160
00:06:48,880 --> 00:06:49,560
xechaꞌ.

161
00:06:49,560 --> 00:06:52,280
Tek ri Jesús xapon cꞌa chuchiꞌ ri jul,

162
00:06:52,280 --> 00:06:54,800
xpe chic cꞌa jun bey ri bis chare.

163
00:06:54,800 --> 00:06:59,000
Ri jul ri mukul wi ca ri Lázaro cꞌoton chuwech jun juyuꞌ,

164
00:06:59,000 --> 00:07:01,360
y tzꞌapel ca ruchiꞌ riqꞌui jun abej.

165
00:07:01,360 --> 00:07:03,800
Y yacꞌariꞌ tek ri Jesús xubij:

166
00:07:03,800 --> 00:07:06,400
Tiwelesaj la abej tzꞌapebel ruchiꞌ la jul,

167
00:07:06,400 --> 00:07:07,080
xchaꞌ.

168
00:07:07,080 --> 00:07:08,360
Yacꞌa ri Marta,

169
00:07:08,360 --> 00:07:09,960
ri ranaꞌ ca ri caminek,

170
00:07:09,960 --> 00:07:11,680
xubij chare ri Jesús:

171
00:07:11,680 --> 00:07:13,000
Ajaf,

172
00:07:13,000 --> 00:07:14,080
can cꞌo chic cajiꞌ kꞌij ticom wi el,

173
00:07:14,080 --> 00:07:15,680
y riꞌ xa can cꞌo chic ruxlaꞌ,

174
00:07:15,680 --> 00:07:16,600
xchaꞌ.

175
00:07:16,600 --> 00:07:20,200
Pero ri Jesús xubij chare ri Marta:

176
00:07:20,200 --> 00:07:23,120
Riyin can nbin chic cꞌa chawe chi wi xtanimaj,

177
00:07:23,120 --> 00:07:25,360
can xtatzꞌet cꞌa ri nuben ri ruchukꞌaꞌ ri Dios,

178
00:07:25,360 --> 00:07:26,440
xchaꞌ chare.

179
00:07:26,440 --> 00:07:32,000
Y yacꞌariꞌ tek xquelesaj cꞌa ri abej tzꞌapebel ruchiꞌ ri jul acuchi (achique) cꞌo wi ri caminek.

180
00:07:32,000 --> 00:07:34,880
Cꞌacꞌariꞌ ri Jesús xtzuꞌun cꞌa chicaj y xubij:

181
00:07:34,880 --> 00:07:36,520
Nataꞌ,

182
00:07:36,520 --> 00:07:38,560
matiox nyaꞌ chawe,

183
00:07:38,560 --> 00:07:41,240
ruma can xinawacꞌaxaj cꞌa pe.

184
00:07:41,240 --> 00:07:44,600
Riyin wetaman chi can yinawacꞌaxaj wi pe.

185
00:07:44,600 --> 00:07:46,520
Y ronojel cꞌa reꞌ,

186
00:07:46,520 --> 00:07:50,400
nbij cuma re winek re quimolon pe quiꞌ wuqꞌui wacami,

187
00:07:50,400 --> 00:07:56,280
riche (rixin) chi tiquinimaj chi can yit cꞌa riyit ri xatako pe wuche (wixin) chuwech re ruwachꞌulef.

188
00:07:56,280 --> 00:07:59,480
Tek ri Jesús rubin chic cꞌa ka re chꞌabel reꞌ,

189
00:07:59,480 --> 00:08:01,400
xurek ruchiꞌ y xubij:

190
00:08:01,400 --> 00:08:03,000
Lázaro,

191
00:08:03,000 --> 00:08:05,240
cayacatej y catel pe,

192
00:08:05,240 --> 00:08:05,520
xchaꞌ.

193
00:08:05,520 --> 00:08:07,240
Y ri Lázaro,

194
00:08:07,240 --> 00:08:08,040
ri caminek chic el,

195
00:08:08,040 --> 00:08:08,920
xbeꞌel pe.

196
00:08:08,920 --> 00:08:12,840
Ri rukꞌaꞌ raken jabel cꞌa pison pa tak tziek,

197
00:08:12,840 --> 00:08:15,600
y cuchun cꞌa rupalej riqꞌui jun suꞌt.

198
00:08:15,600 --> 00:08:17,480
Cꞌariꞌ ri Jesús xubij:

199
00:08:17,480 --> 00:08:20,400
Queꞌisoloꞌ ca la tziek chrij,

200
00:08:20,400 --> 00:08:23,560
riche (rixin) chi utz nibiyin y nicowin nitzolin el,

201
00:08:23,560 --> 00:08:23,660
xchaꞌ.

202
00:08:23,660 --> 00:08:27,840
Yacꞌariꞌ tek ye qꞌuiy israelitas ri ye aponak riqꞌui ri María,

203
00:08:27,840 --> 00:08:30,840
xquinimaj ri Jesús tek xquitzꞌet ri xuben,

204
00:08:30,840 --> 00:08:33,000
chi xucꞌasoj ri caminek.

205
00:08:33,000 --> 00:08:40,640
Pero yecꞌo nicꞌaj chique riyeꞌ ri xebe quiqꞌui ri achiꞌaꞌ fariseos y xbequitzijoj chique ri achique ri xuben ri Jesús.

206
00:08:40,640 --> 00:08:51,640
Y can yacꞌariꞌ tek ri principaliꞌ tak sacerdotes y ri achiꞌaꞌ fariseos xquimol quiꞌ y xequisiqꞌuij (xecoyoj) chukaꞌ ri nicꞌaj chic achiꞌaꞌ ri pa moc (comon) yekꞌato tzij quiqꞌui,

207
00:08:51,640 --> 00:08:52,920
y xquibij chique:

208
00:08:52,920 --> 00:08:54,880
¿Achique cꞌa nikaben?

209
00:08:54,880 --> 00:09:02,240
Ruma re achi reꞌ ruchapon samaj y qꞌuiy milagros ri yerubanalaꞌ chiquiwech ri winek riche (rixin) chi niquinimaj.

210
00:09:02,240 --> 00:09:03,920
Y wi xtikayaꞌ cꞌa kꞌij chare,

211
00:09:03,920 --> 00:09:07,520
can quinojel cꞌa ri winek xqueniman riche (rixin).

212
00:09:07,520 --> 00:09:09,840
Y tek xtiquinabej pe ri winek romanos,

213
00:09:09,840 --> 00:09:18,960
xtoquiwulaj ca ri lokꞌolaj jay ri acuchi (achique) nikayaꞌ wi rukꞌij ri Dios y xkojquiqꞌuis ca chukaꞌ riyoj ri yojcꞌo chupan re ruwachꞌulef reꞌ,

214
00:09:18,960 --> 00:09:19,760
xechaꞌ.

215
00:09:19,760 --> 00:09:21,680
Yacꞌariꞌ tek cꞌo jun ri xchꞌo.

216
00:09:21,680 --> 00:09:26,560
Ri xchꞌo ya cꞌa ri Caifás ri nimalaj sacerdote chupan ri tiempo riꞌ.

217
00:09:26,560 --> 00:09:28,080
Riyaꞌ cꞌo cꞌa ri chiriꞌ,

218
00:09:28,080 --> 00:09:30,680
ruma riyaꞌ jun chique ri can cꞌo quikꞌij.

219
00:09:30,680 --> 00:09:31,920
Y tek riyaꞌ xchꞌo,

220
00:09:31,920 --> 00:09:32,880
xubij cꞌa:

221
00:09:32,880 --> 00:09:35,240
Xa majun iwetaman riyix.

222
00:09:35,240 --> 00:09:45,280
Can ma nichꞌob ta cꞌa jubaꞌ chi xa más utz chake riyoj chi xaxu (xaxe wi) ri jun nicom pa kaqꞌuexel konojel y ma yojcom ta konojel xaxu (xaxe wi) ruma ri jun riꞌ,

223
00:09:45,280 --> 00:09:46,120
xchaꞌ.

224
00:09:46,120 --> 00:09:48,080
Ri Caifás tek xchꞌo y xubij queriꞌ,

225
00:09:48,080 --> 00:09:50,720
ma ya ta ri nuchꞌob ka riyaꞌ ri xubij,

226
00:09:50,720 --> 00:09:51,920
ma que ta riꞌ.

227
00:09:51,920 --> 00:09:53,640
Ri chꞌabel ri xerubij riyaꞌ,

228
00:09:53,640 --> 00:09:55,680
can ya cꞌa ri Dios ri xyaꞌo pe chare.

229
00:09:55,680 --> 00:10:00,200
Y ruma chi can ya cꞌa riyaꞌ ri nimalaj sacerdote chupan ri tiempo riꞌ,

230
00:10:00,200 --> 00:10:11,200
rumariꞌ tek ri Dios xuyaꞌ cꞌa kꞌij chare chi xubij yan apo chi ri Jesús cꞌo cꞌa chi nicom na pa quiqꞌuexel ri winek riche (rixin) ri ruwachꞌulef Israel.

231
00:10:11,200 --> 00:10:15,560
Y ri Jesús can ma xu (xe) ta cꞌa pa quiqꞌuexel ri winek israelitas tek xticom,

232
00:10:15,560 --> 00:10:23,920
xa can xticom cꞌa riche (rixin) chi yerumol quinojel ri winek ri can ye ralcꞌual wi ri Dios ri quiquiran quiꞌ chuwech re ruwachꞌulef.

233
00:10:23,920 --> 00:10:28,560
Y can ya cꞌa kꞌij riꞌ tek xquiyaꞌ yan cꞌa chiquiwech chi xtiquicamisaj ri Jesús.

234
00:10:28,560 --> 00:10:29,320
Rumacꞌariꞌ,

235
00:10:29,320 --> 00:10:34,560
ri Jesús ma xtzꞌetetej ta chic cuma ri achiꞌaꞌ israelitas ri cꞌo quikꞌij.

236
00:10:34,560 --> 00:10:36,920
Riyaꞌ xa xbe cꞌa pa jun chic tinamit.

237
00:10:36,920 --> 00:10:39,440
Xbe pa jun tinamit Efraín rubiꞌ,

238
00:10:39,440 --> 00:10:43,440
y ri tinamit cꞌa riꞌ cꞌo apo chunakajal ri desierto.

239
00:10:43,440 --> 00:10:47,200
Y xcꞌojeꞌ cꞌa ka chiriꞌ ye rachibilan ri rudiscípulos.

240
00:10:47,200 --> 00:10:50,600
Y xa napon yan ri kꞌij riche (rixin) ri pascua,

241
00:10:50,600 --> 00:10:52,720
ri jun quinimakꞌij ri israelitas.

242
00:10:52,720 --> 00:10:57,400
Rumariꞌ can ye qꞌuiy winek ri ye elenak pe pa tak quitinamit,

243
00:10:57,400 --> 00:11:00,200
riche (rixin) chi xebe pa tinamit Jerusalem.

244
00:11:00,200 --> 00:11:05,120
Can xebe yan cꞌa ruma cꞌo chi nbequichꞌajchꞌojsaj quiꞌ chuwech ri Dios.

245
00:11:05,120 --> 00:11:08,240
Y ri winek niquicanolaꞌ cꞌa ri Jesús.

246
00:11:08,240 --> 00:11:12,800
Riyeꞌ ye paꞌel chupan ri rachoch ri Dios y niquicꞌutulaꞌ cꞌa chiquiwech:

247
00:11:12,800 --> 00:11:14,920
¿Achique cꞌa nichꞌob riyix?

248
00:11:14,920 --> 00:11:16,960
¿Xtipe cami chupan re nimakꞌij reꞌ?

249
00:11:16,960 --> 00:11:16,960
yechaꞌ cꞌa ri winek riꞌ.

250
00:11:16,960 --> 00:11:21,560
Yacꞌa ri principaliꞌ tak sacerdotes y ri achiꞌaꞌ fariseos,

251
00:11:21,560 --> 00:11:27,440
can quelesan chic rubixic chi xabachique cꞌa winek ri xtetaman acuchi (achique) cꞌo wi ri Jesús,

252
00:11:27,440 --> 00:11:28,800
tubij chique riyeꞌ,

253
00:11:28,800 --> 00:11:31,960
riche (rixin) chi niquichop.

