﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:09,950
Atoq xbꞌix yan chi ngojok e pa jun barco chin ngojbꞌa pa rochꞌulew Italia,

2
00:00:09,950 --> 00:00:14,270
ri Pablo y jujun chik xeꞌelesex e pa cheꞌ,

3
00:00:14,270 --> 00:00:17,350
y xejach e pa ruqꞌaꞌ jun achi rubꞌiniꞌan Julio,

4
00:00:17,350 --> 00:00:22,720
ki-jefe 100 soldados ri etaqon e roma ri rey César Augusto.

5
00:00:22,720 --> 00:00:27,790
Y xojok e pa jun barco chin ri tinamit Adramitio.

6
00:00:27,790 --> 00:00:34,550
Ri barco riꞌ ndeꞌeqꞌax pe chikichiꞌ ri tinamit ri ekꞌo chuchiꞌ mar chin ri rochꞌulew Asia.

7
00:00:34,550 --> 00:00:36,710
Xojbꞌa pariꞌ ri yaꞌ,

8
00:00:36,710 --> 00:00:40,310
y qikꞌin roj bꞌaneq ri Aristarco aj Tesalónica,

9
00:00:40,310 --> 00:00:43,430
jun tinamit chin ri rochꞌulew Macedonia.

10
00:00:43,430 --> 00:00:47,990
Chukan qꞌij ri barco xbꞌepeꞌeꞌ chuchiꞌ ri tinamit Sidón.

11
00:00:47,990 --> 00:00:51,350
Chiriꞌ ri Julio xupoqonaj ruwech ri Pablo,

12
00:00:51,350 --> 00:00:58,430
y xuyaꞌ qꞌij chare chi xbꞌa kikꞌin ri erachibꞌil aj chiriꞌ chin ndikitoꞌ rikꞌin ri ndikꞌatzin chare.

13
00:00:58,430 --> 00:01:03,510
Pa tinamit Sidón xojok chi e chupan ri barco y xojbꞌa.

14
00:01:03,510 --> 00:01:08,230
Kin chunaqaj ri rochꞌulew kꞌo pa mar rubꞌiniꞌan Chipre roj bꞌaneq,

15
00:01:08,230 --> 00:01:10,990
porque ri kaqiqꞌ ngojrutzolij chiqij.

16
00:01:10,990 --> 00:01:17,070
Atoq xojqꞌax yan pariꞌ ri mar chin ri kaꞌiꞌ rochꞌulew kibꞌiniꞌan Cilicia y Panfilia,

17
00:01:17,070 --> 00:01:20,790
xojbꞌeqaqa pa jun tinamit rubꞌiniꞌan Mira,

18
00:01:20,790 --> 00:01:22,590
chin ri rochꞌulew Licia.

19
00:01:22,590 --> 00:01:24,750
Pa tinamit Mira,

20
00:01:24,750 --> 00:01:31,070
ri Julio ri ki-jefe 100 soldados xril jun barco chin ri tinamit Alejandría,

21
00:01:31,070 --> 00:01:33,470
ri ndibꞌa pa rochꞌulew Italia,

22
00:01:33,470 --> 00:01:36,590
y xubꞌen chaqe chi xojok e chupan.

23
00:01:36,590 --> 00:01:41,750
Y atoq kꞌiy chik qꞌij cuesta rubꞌanun chiqawech roj bꞌaneq eqal pariꞌ ri yaꞌ,

24
00:01:41,750 --> 00:01:45,870
xojbꞌeqaqa chuwech jun tinamit rubꞌiniꞌan Cnido.

25
00:01:45,870 --> 00:01:50,430
Pero roma ruchuqꞌaꞌ ri kaqiqꞌ ndunim ri barco,

26
00:01:50,430 --> 00:01:57,750
xojqꞌax chuwech jun lugar rubꞌiniꞌan Salmona ri kꞌo pa jun rutzaꞌ ri rochꞌulew kꞌo pa mar rubꞌiniꞌan Creta.

27
00:01:57,750 --> 00:02:00,670
Y ja ngojqꞌax chuchiꞌ ri rochꞌulew Creta,

28
00:02:00,670 --> 00:02:04,030
chin ndiqatoꞌ qiꞌ chuwech ri kaqiqꞌ.

29
00:02:04,030 --> 00:02:06,670
Y cuesta xubꞌen chiqawech chin ngojqꞌax,

30
00:02:06,670 --> 00:02:14,470
pero xojbꞌeqaqa pa jun lugar rubꞌiniꞌan Buenos Puertos ri kꞌo chunaqaj ri tinamit rubꞌiniꞌan Lasea.

31
00:02:14,470 --> 00:02:20,590
Ja kꞌiy chik qꞌij qabꞌanun pe pariꞌ ri mar y xa kꞌaja rojkꞌo pa Buenos Puertos,

32
00:02:20,590 --> 00:02:24,550
roma kin cuesta chik chi ri barco ndibꞌa pariꞌ ri mar,

33
00:02:24,550 --> 00:02:31,590
porque xqꞌax yan ri qꞌij chin ndibꞌan ayuno atoq nditzꞌukutej e ri tiempo chin nimaꞌq teq kaqiqꞌ.

34
00:02:31,590 --> 00:02:36,310
Romariꞌ ri Pablo xerupixabꞌaj ri eꞌukꞌuayon ri barco,

35
00:02:36,310 --> 00:02:37,430
y xubꞌij chake:

36
00:02:37,430 --> 00:02:41,190
Achiꞌaꞌ ri rix ukꞌuey chin ri barco,

37
00:02:41,190 --> 00:02:45,750
riyin nitzꞌet chi xa ta ngojbꞌa pariꞌ ri mar wokami,

38
00:02:45,750 --> 00:02:48,750
kꞌo chꞌaꞌoj ndukꞌen pe y kꞌiy achike ndikꞌis ruqꞌij,

39
00:02:48,750 --> 00:02:50,830
ma xe ta ri barco y ri eqaꞌ,

40
00:02:50,830 --> 00:02:53,630
xa jajun chuqaꞌ ri qakꞌaslen.

41
00:02:53,630 --> 00:03:01,270
Pero ri ki-jefe 100 soldados más xuyaꞌ pa cuenta ri xkibꞌij ri eꞌukꞌuayon ri barco y ri rajaw ri barco,

42
00:03:01,270 --> 00:03:03,990
ke chuwech ri xubꞌij ri Pablo.

43
00:03:03,990 --> 00:03:09,270
Y roma ruchiꞌ ri mar apeꞌ rojkꞌo ma utz ta chi ndiqaqꞌasaj ri tiempo chin kaqiqꞌ,

44
00:03:09,270 --> 00:03:18,710
jubꞌama konojel jun ruwech kitzij xkibꞌen chi ngojel pe chiriꞌ y ndiqatij qaqꞌij chi ngojbꞌeqaqa pa tinamit Fenice,

45
00:03:18,710 --> 00:03:21,790
jun chik puerto chin ri rochꞌulew Creta,

46
00:03:21,790 --> 00:03:26,070
apeꞌ ma ndeqꞌax ta ri kaqiqꞌ pataneq pa norte,

47
00:03:26,070 --> 00:03:28,630
nixta ri kaqiqꞌ pataneq pa sur,

48
00:03:28,630 --> 00:03:31,790
y chiriꞌ ndeqaqꞌasaj ri tiempo chin kaqiqꞌ.

49
00:03:31,790 --> 00:03:35,830
Atoq xpuꞌun jun kaqiqꞌ jubꞌaꞌ ok ruchuqꞌaꞌ pa sur,

50
00:03:35,830 --> 00:03:41,590
ri eꞌukꞌuayon ri barco xkinojij chi ja xubꞌen pe utz tiempo chin ngojbꞌa,

51
00:03:41,590 --> 00:03:44,750
y kin ja paqiꞌ xkelesaj pe pa yaꞌ ri ancla,

52
00:03:44,750 --> 00:03:51,070
jun chꞌichꞌ santienta ralal yoꞌon qa pa yaꞌ ri ximon rikꞌin ri barco chin ma tibꞌa.

53
00:03:51,070 --> 00:03:53,310
Y xojbꞌa pariꞌ ri mar,

54
00:03:53,310 --> 00:03:56,510
y chuchiꞌ ri rochꞌulew Creta roj bꞌaneq.

55
00:03:56,510 --> 00:03:59,550
Pero atoq kꞌa jubꞌaꞌ qojbꞌa pariꞌ ri mar,

56
00:03:59,550 --> 00:04:08,310
xurubꞌajij riꞌ jun kaqiqꞌ santienta ruchuqꞌaꞌ rubꞌiniꞌan Euroclidón chuwech ri barco apeꞌ roj bꞌaneq.

57
00:04:08,310 --> 00:04:10,750
Ri barco xjekꞌ roma ruchuqꞌaꞌ ri kaqiqꞌ,

58
00:04:10,750 --> 00:04:14,510
y ma xojtiker chi ta xojbꞌa chaj chiqawech,

59
00:04:14,510 --> 00:04:20,550
romariꞌ xqayaꞌ qiꞌ pa ruqꞌaꞌ ri kaqiqꞌ ri ngojrukꞌuaj xa apejeꞌ na.

60
00:04:20,550 --> 00:04:26,710
Ri kaqiqꞌ xubꞌen chi xojqꞌax chirij jun chꞌuti rochꞌulew kꞌo pa mar rubꞌiniꞌan Cauda,

61
00:04:26,710 --> 00:04:31,190
y ri chꞌuti barco ri ximon e chirij ri barco apeꞌ roj bꞌaneq,

62
00:04:31,190 --> 00:04:36,750
kin cuesta xubꞌen chiqawech xqelesaj e pariꞌ ri mar chin xqajotobꞌaꞌ e chupan ri barco.

63
00:04:36,750 --> 00:04:40,670
Pero atoq qajotobꞌan chi e ri chꞌuti barco,

64
00:04:40,670 --> 00:04:46,590
xkꞌatzin chi ri nim barco xjitzꞌ rikꞌin soposeq teq lazo chin ma titzubꞌutzuꞌ,

65
00:04:46,590 --> 00:04:58,310
y roma ri eꞌukꞌuayon ri barco kixibꞌin kiꞌ chi ri barco ndeqꞌateꞌ chupan jun lugar rubꞌiniꞌan Sirte apeꞌ ri yaꞌ ma nej ta qa rupan y santienta sanayiꞌ kꞌo,

66
00:04:58,310 --> 00:05:05,950
xkiqasaj pa yaꞌ ri chꞌichꞌ ancla ri ndubꞌen chi ri barco ma ndukꞌuꞌex más juꞌanin roma ri kaqiqꞌ,

67
00:05:05,950 --> 00:05:10,350
y xkiyaꞌ qꞌij chare ri barco chi xukꞌuꞌex xa apejeꞌ na.

68
00:05:10,350 --> 00:05:11,510
Chukan qꞌij,

69
00:05:11,510 --> 00:05:17,230
roma ri kaqiqꞌ kꞌa keriꞌ na rikꞌin santienta ruchuqꞌaꞌ nduseloj ri barco,

70
00:05:17,230 --> 00:05:21,390
ri eꞌukꞌuayon ri barco xkitzꞌen rutorixik eqaꞌ pa yaꞌ.

71
00:05:21,390 --> 00:05:22,990
Pa rox qꞌij,

72
00:05:22,990 --> 00:05:25,750
roma ri kaqiqꞌ ma nditaneꞌ ta,

73
00:05:25,750 --> 00:05:32,390
ri eꞌukꞌuayon ri barco rikꞌin kiqꞌaꞌ xekitorilaꞌ kan ri achike ndikꞌatzin chare ri barco.

74
00:05:32,390 --> 00:05:36,470
Kꞌiy qꞌij ma xqatzꞌet ta ri qꞌij nixta ri chꞌumilaꞌ,

75
00:05:36,470 --> 00:05:40,950
y roma ndubꞌajilaꞌ riꞌ santienta jabꞌ chirij ri barco,

76
00:05:40,950 --> 00:05:44,190
hasta xqanaꞌ chi ma ngojkolotej ta pa ruqꞌaꞌ ri yaꞌ.

77
00:05:44,190 --> 00:05:49,830
Atoq qꞌaxneq chik kꞌiy qꞌij chi nixta jun rutzaꞌ qaway qakꞌuxun,

78
00:05:49,830 --> 00:05:53,150
ri Pablo xpeꞌeꞌ chiqakajal y xubꞌij:

79
00:05:53,150 --> 00:05:56,070
Rix ri rix ukꞌuey ri barco,

80
00:05:56,070 --> 00:06:01,870
xa ta xitaqij ri nutzij y man ta na xqayaꞌ kan ri rochꞌulew Creta,

81
00:06:01,870 --> 00:06:07,830
xqakal ta qiꞌ chuwech nojel ri qaqꞌasan pe y man ta xkꞌis ri eqaꞌ xe keriꞌ.

82
00:06:07,830 --> 00:06:12,190
Pero wokami nibꞌij chiwa chi tikowij iwiꞌ,

83
00:06:12,190 --> 00:06:15,950
porque nixta jun chiqakajal roj ndiken pa yaꞌ,

84
00:06:15,950 --> 00:06:18,350
y xa kin xe ri barco ndetzubꞌutzuꞌ.

85
00:06:18,350 --> 00:06:27,350
Porque ixqꞌeq xukꞌut riꞌ jun ángel chinuwech taqon pe roma ri Wajaw Dios ri achoq samaj nibꞌen,

86
00:06:27,350 --> 00:06:28,510
y xubꞌij chuwa:

87
00:06:28,510 --> 00:06:29,510
Pablo,

88
00:06:29,510 --> 00:06:30,910
ma taxibꞌij awiꞌ,

89
00:06:30,910 --> 00:06:38,190
ri akꞌutun chare ri Dios nduyaꞌ chawa y konojel ri ebꞌaneq awikꞌin pa barco ma ngejiqꞌ ta pa yaꞌ,

90
00:06:38,190 --> 00:06:41,830
porque ndikꞌatzin ngabꞌechꞌaꞌa chuwech ri rey César,

91
00:06:41,830 --> 00:06:43,270
xchajeꞌ chuwa.

92
00:06:43,270 --> 00:06:44,070
Romariꞌ,

93
00:06:44,070 --> 00:06:45,610
tikowij iwiꞌ,

94
00:06:45,610 --> 00:06:49,030
porque riyin kin kuqul nukꞌuꞌx rikꞌin ri Dios,

95
00:06:49,030 --> 00:06:51,030
chi nojel ri xubꞌix chuwa,

96
00:06:51,030 --> 00:06:53,030
kin keriꞌ ndibꞌanatej.

97
00:06:53,030 --> 00:06:57,550
Pero ndikꞌatzin chi ri barco ndeqꞌateꞌ chuchiꞌ jun rochꞌulew kꞌo pa mar,

98
00:06:57,550 --> 00:06:58,750
xchajeꞌ ri Pablo.

99
00:06:58,750 --> 00:07:03,470
Atoq ja kajlajuj aqꞌaꞌ rojkꞌo pariꞌ ri mar,

100
00:07:03,470 --> 00:07:08,310
y roj ukꞌuan roma kaqiqꞌ xa apejeꞌ na chupan ri mar Adriático,

101
00:07:08,310 --> 00:07:15,670
pa nikꞌaj aqꞌaꞌ laꞌeq chiriꞌ ri samajelaꞌ chin ri barco xkinabꞌej chi rojkꞌo chunaqaj ulew.

102
00:07:15,670 --> 00:07:19,550
Atoq xketaj qa janipeꞌ bꞌaneq qa rupan ri yaꞌ,

103
00:07:19,550 --> 00:07:22,470
36 metros bꞌaneq qa rupan.

104
00:07:22,470 --> 00:07:25,390
Y atoq xojbꞌa jubꞌaꞌ más pariꞌ ri mar,

105
00:07:25,390 --> 00:07:27,550
xketaj chik qa jumbꞌey,

106
00:07:27,550 --> 00:07:31,750
y xe chi ok 27 metros bꞌaneq qa rupan.

107
00:07:31,750 --> 00:07:35,790
Y roma kixibꞌin kiꞌ chi ri barco nderupawij ruxeꞌ chuwech abꞌej,

108
00:07:35,790 --> 00:07:42,870
xkiqasaj qa pa yaꞌ kajiꞌ anclas chirij kan ri barco chin ma tukꞌuꞌex chik roma ri kaqiqꞌ,

109
00:07:42,870 --> 00:07:47,270
y rejeꞌ kin bꞌaláta ndikajoꞌ chi ndiseqresan yan pe.

110
00:07:47,270 --> 00:07:51,630
Ri samajelaꞌ chin ri barco roma ndikajoꞌ ngeꞌanimej,

111
00:07:51,630 --> 00:07:54,870
xkiqasaj qa ri chꞌuti barco pa yaꞌ,

112
00:07:54,870 --> 00:08:01,950
y kimána ndikibꞌen chi ndekiqasaj qa pa yaꞌ jujun teq anclas ekꞌo chutzaꞌ ri nim barco.

113
00:08:01,950 --> 00:08:08,030
Pero ri Pablo xubꞌij chare ri ki-jefe 100 soldados y chake ri soldados:

114
00:08:08,030 --> 00:08:11,950
Si ri samajelaꞌ chin ri barco ma ngekanej ta pa barco,

115
00:08:11,950 --> 00:08:14,770
rix ma ngixkolotej ta pa ruqꞌaꞌ ri yaꞌ,

116
00:08:14,770 --> 00:08:14,870
xchajeꞌ.

117
00:08:14,870 --> 00:08:21,110
Romariꞌ ri soldados xekiqupij ri kꞌan achoq ikꞌin ximon ri chꞌuti barco,

118
00:08:21,110 --> 00:08:24,310
y xkiyaꞌ qꞌij chi xukꞌuꞌex roma ri yaꞌ.

119
00:08:24,310 --> 00:08:26,190
Y atoq ja ndiseqresan pe,

120
00:08:26,190 --> 00:08:32,110
ri Pablo ndubꞌochiꞌij kánima konojel chi tikikꞌuxuꞌ jun rutzaꞌ kiway,

121
00:08:32,110 --> 00:08:33,230
y ndubꞌij chake:

122
00:08:33,230 --> 00:08:40,870
Wokami ja kaꞌiꞌ semana ri xe iwoyobꞌen achike ndibꞌanatej qikꞌin y nixta rix wayineq.

123
00:08:40,870 --> 00:08:41,510
Romariꞌ,

124
00:08:41,510 --> 00:08:42,350
nibꞌij chiwa,

125
00:08:42,350 --> 00:08:47,230
chi tikꞌuxuꞌ jun rutzaꞌ iway chin kꞌo iwuchuqꞌaꞌ ndikal iwiꞌ pa ruqꞌaꞌ ri yaꞌ.

126
00:08:47,230 --> 00:08:50,910
Porque nixta jun chꞌuti rusmal iwiꞌ ndikꞌis ruqꞌij pa yaꞌ.

127
00:08:50,910 --> 00:08:54,350
Atoq ri Pablo xubꞌij yan keriꞌ chake,

128
00:08:54,350 --> 00:08:56,110
xutzꞌen jun kaxlan wey,

129
00:08:56,110 --> 00:08:59,430
y chikiwech konojel xumatioxij chare ri Dios,

130
00:08:59,430 --> 00:09:01,950
kꞌateriꞌ xuper y xwaꞌ qa.

131
00:09:01,950 --> 00:09:07,950
Ja atoq riꞌ konojel xkꞌojeꞌ pe ruchuqꞌaꞌ kánima y xewaꞌ qa chuqaꞌ.

132
00:09:07,950 --> 00:09:13,270
Y 276 chi qonojel ri roj bꞌaneq pa barco.

133
00:09:13,270 --> 00:09:14,590
Atoq xojkolaj yan,

134
00:09:14,590 --> 00:09:19,070
ri samajelaꞌ chin ri barco xkitorij kan ri trigo pa mar,

135
00:09:19,070 --> 00:09:23,270
chin ma más ta chik ralal ri barco ndubꞌen qa pa yaꞌ.

136
00:09:23,270 --> 00:09:24,990
Atoq xseqresan pe,

137
00:09:24,990 --> 00:09:27,270
ri samajelaꞌ chin ri barco,

138
00:09:27,270 --> 00:09:31,030
ma ketaman ta achike chi rochꞌulew kꞌo apu chiqawech,

139
00:09:31,030 --> 00:09:40,030
pero xkitzꞌet chi kꞌo jun ruqꞌaꞌ ri mar bꞌaneq apu pa ulew apeꞌ kꞌo cheꞌel ndikikꞌuaj apu ri barco chin ndiqꞌateꞌ pa sanayiꞌ.

140
00:09:40,030 --> 00:09:45,070
Xekiqupilaꞌ ri soposeq teq lazo achoq ikꞌin eximon ri anclas,

141
00:09:45,070 --> 00:09:47,630
chin xekisoqꞌopij kan pa yaꞌ,

142
00:09:47,630 --> 00:09:55,270
y xekikorobꞌij chuqaꞌ ri lazos ri achoq chare ngekiseloj ri tzꞌalen ri ekꞌo chuxeꞌ ri barco ri eꞌokuneq ru-timón.

143
00:09:55,270 --> 00:10:01,070
Kꞌateriꞌ xekijotobꞌaꞌ chikaj ri nimaꞌq teq kꞌul chin ri barco,

144
00:10:01,070 --> 00:10:04,790
y eqal-eqal xbꞌa apu chin ngebꞌeꞌel chuchiꞌ ri yaꞌ.

145
00:10:04,790 --> 00:10:11,230
Pero xbꞌeqaqa apeꞌ ndikikꞌul kiꞌ ri yaꞌ y ri barco xbꞌeruchꞌikaꞌ ri ruxeꞌ pa ulew,

146
00:10:11,230 --> 00:10:14,110
y ri rutzaꞌ ma ndiselon ta chik,

147
00:10:14,110 --> 00:10:18,230
jakꞌa ri racheq ri barco ja xjoqꞌotej qa,

148
00:10:18,230 --> 00:10:21,830
roma santienta ndiselon ruchuqꞌaꞌ ri yaꞌ.

149
00:10:21,830 --> 00:10:28,390
Ri soldados xkajoꞌ xekikamisaj ri presos chin keriꞌ nixta jun ndubꞌen nadar ndanimej e.

150
00:10:28,390 --> 00:10:31,110
Pero ri ki-jefe 100 soldados,

151
00:10:31,110 --> 00:10:33,670
roma ndirajoꞌ ndukal ri Pablo,

152
00:10:33,670 --> 00:10:37,630
ma xuyaꞌ ta qꞌij chake ri soldados chi keriꞌ ndikibꞌen,

153
00:10:37,630 --> 00:10:42,950
y xubꞌij chi nabꞌey tikitorij qa kiꞌ pa yaꞌ ri ngetiker ndikibꞌen nadar,

154
00:10:42,950 --> 00:10:44,750
chin ngebꞌeqaqa pa ulew.

155
00:10:44,750 --> 00:10:47,150
Kꞌateriꞌ ri chꞌaqa chik,

156
00:10:47,150 --> 00:10:55,870
tikitzꞌamaꞌ jujun tzꞌalen cheꞌ o jujun teq achike chin ri barco ri achoq ikꞌin ndikitoꞌ kiꞌ chin ngeꞌel e chuchiꞌ ri yaꞌ.

157
00:10:55,870 --> 00:10:57,270
Keriꞌ xubꞌij.

158
00:10:57,270 --> 00:11:01,280
Y keriꞌ roj qonojel xqakal e qiꞌ chupan ri yaꞌ.

159
00:11:01,280 --> 00:11:04,950
Atoq xojkolotej yan e roj qonojel chupan ri yaꞌ,

160
00:11:04,950 --> 00:11:07,390
xqetamaj chi ri ulew apeꞌ rojkꞌo,

161
00:11:07,390 --> 00:11:10,990
jun rochꞌulew kꞌo pa mar rubꞌiniꞌan Malta.

162
00:11:10,990 --> 00:11:14,070
Ri aj chiriꞌ kin utz kinoꞌoj xkibꞌen chaqe,

163
00:11:14,070 --> 00:11:16,830
xkikꞌen apu qawech roj qonojel,

164
00:11:16,830 --> 00:11:20,830
xkibꞌax jun nim qꞌaqꞌ roma ndajin qatataꞌ y tzꞌan tew.

165
00:11:20,830 --> 00:11:28,950
Ja atoq riꞌ ri Pablo xbꞌerukꞌamaꞌ pe jun bꞌoraj xikꞌaꞌy y atoq ndajin chuyaꞌik qa pa qꞌaqꞌ,

166
00:11:28,950 --> 00:11:33,510
jun kumetz ri kꞌo chukajal ri xikꞌaꞌy roma xunaꞌ ri qꞌaqꞌ,

167
00:11:33,510 --> 00:11:36,110
xuchꞌik reyaj chirij ruqꞌaꞌ ri Pablo.

168
00:11:36,110 --> 00:11:41,110
Atoq ri aj chiriꞌ xkitzꞌet chi ri kumetz tzeqel chirij ruqꞌaꞌ ri Pablo,

169
00:11:41,110 --> 00:11:42,910
ndikibꞌilaꞌ chikiwech:

170
00:11:42,910 --> 00:11:46,390
Kin qetzij chi la achi laꞌ kamisanel,

171
00:11:46,390 --> 00:11:50,350
romariꞌ maske xukal pe riꞌ pa yaꞌ,

172
00:11:50,350 --> 00:11:53,190
wokami ma ndiyoꞌox ta qꞌij chare chi ndikꞌaseꞌ,

173
00:11:53,190 --> 00:11:56,670
porque ndikꞌatzin ndutaj ri mak erubꞌanun,

174
00:11:56,670 --> 00:11:57,470
ngechajeꞌ.

175
00:11:57,470 --> 00:12:01,750
Ri Pablo xutotaꞌ ri ruqꞌaꞌ chin xtzaq qa ri kumetz pa qꞌaqꞌ,

176
00:12:01,750 --> 00:12:04,110
y ma xsipaj ta pe ri ruqꞌaꞌ.

177
00:12:04,110 --> 00:12:09,870
Ri aj chiriꞌ koyobꞌen chi ri Pablo ndisipaj pe ri ruqꞌaꞌ o kꞌateꞌ ruwech ndiken qa,

178
00:12:09,870 --> 00:12:16,910
pero atoq layaj tikoyobꞌej y xkitzꞌet chi ri Pablo nixta jun achike xbꞌanatej rikꞌin,

179
00:12:16,910 --> 00:12:18,310
xsach kikꞌuꞌx,

180
00:12:18,310 --> 00:12:20,750
y xkijel ri ndikinojij chirij,

181
00:12:20,750 --> 00:12:23,390
y ndikibꞌilaꞌ chi ri Pablo jun dios.

182
00:12:23,390 --> 00:12:26,510
Chunaqaj ri ulew apeꞌ xojbꞌeqaqa,

183
00:12:26,510 --> 00:12:30,390
kꞌo rulew ri achi más nim ruqꞌij chin ri rochꞌulew riꞌ.

184
00:12:30,390 --> 00:12:33,030
Ri achi riꞌ rubꞌiniꞌan Publio.

185
00:12:33,030 --> 00:12:38,630
Rijaꞌ utz rukꞌamik qawech xubꞌen y xuyaꞌ qa-posada oxiꞌ qꞌij.

186
00:12:38,630 --> 00:12:40,510
Ri rutataꞌ ri Publio,

187
00:12:40,510 --> 00:12:42,950
ndiyawej katzꞌal chochꞌat,

188
00:12:42,950 --> 00:12:44,510
y ri yabꞌil kꞌo chirij,

189
00:12:44,510 --> 00:12:47,590
ja ri kꞌaten y kikꞌ ndupamaj.

190
00:12:47,590 --> 00:12:49,870
Ri Pablo xok apu chutzꞌetik,

191
00:12:49,870 --> 00:12:51,110
xubꞌen orar,

192
00:12:51,110 --> 00:12:54,670
xuyaꞌ ruqꞌaꞌ pariꞌ ri ndiyawej y xukꞌachojrisaj.

193
00:12:54,670 --> 00:12:56,790
Atoq keriꞌ xbꞌanatej,

194
00:12:56,790 --> 00:13:04,110
konojel ri ngeyawej chupan ri rochꞌulew riꞌ xebꞌeqaqa rikꞌin ri Pablo y xekꞌachojrisex.

195
00:13:04,110 --> 00:13:08,030
Y jabꞌel kinoꞌoj xkibꞌen ri aj rochꞌulew Malta chaqe,

196
00:13:08,030 --> 00:13:10,830
xqꞌalajin chi kꞌo qeqalen chikiwech.

197
00:13:10,830 --> 00:13:12,190
Pa ruwiꞌ riꞌ,

198
00:13:12,190 --> 00:13:17,150
atoq ja ngojok e pa jun chik barco chin ngojbꞌa chik pariꞌ ri mar,

199
00:13:17,150 --> 00:13:20,890
xkiyaꞌ pe nojel ri ndikꞌatzin chaqe chin ri qabꞌey.

