﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:09,670
Jujun wineq ri kꞌo kachoch pa tinamit Jerusalén ndikibꞌilaꞌ:

2
00:00:09,670 --> 00:00:13,350
¿Ma ja ta kami achi reꞌ ri ndikanox chin ndikamisex?

3
00:00:13,350 --> 00:00:15,070
Pero titzꞌetaꞌ kꞌa,

4
00:00:15,070 --> 00:00:19,310
xa kin chikiwech konojel ndichꞌaꞌa y nixta jun ndiqꞌato chuwech.

5
00:00:19,310 --> 00:00:27,310
Naq xa ri israelitas kꞌo uchuqꞌaꞌ pa kiqꞌaꞌ xkitaqij chi ja rijaꞌ ri taqon pe roma ri Dios chukolik rutinamit.

6
00:00:27,310 --> 00:00:31,710
Pero re jun achi reꞌ qetaman aj apeꞌ,

7
00:00:31,710 --> 00:00:37,110
jakꞌa atoq nduqaqa ri jun nditaq pe roma ri Dios chukolik ri rutinamit,

8
00:00:37,110 --> 00:00:40,590
nixta jun xtetaman aj apeꞌ.

9
00:00:40,590 --> 00:00:43,950
Y ri Jesús atoq ngerutijoj ri wineq pa rachoch ri Dios,

10
00:00:43,950 --> 00:00:46,470
rikꞌin kaw ruchꞌabꞌel xubꞌij:

11
00:00:46,470 --> 00:00:51,870
Rix ndibꞌij chi iwetaman nuwech y ndibꞌij chuqaꞌ chi iwetaman yin aj apeꞌ.

12
00:00:51,870 --> 00:00:55,390
Pero riyin ma nuyon ta chinuwech yin pataneq,

13
00:00:55,390 --> 00:00:59,510
xa kin pa rubꞌiꞌ ri taqayon pe wichin yin pataneq.

14
00:00:59,510 --> 00:01:03,350
Rijaꞌ kin qetzij chi Dios y rix ma iwetaman ta runoꞌoj.

15
00:01:03,350 --> 00:01:06,720
Pero riyin kin wetaman wi runoꞌoj,

16
00:01:06,720 --> 00:01:12,480
porque yin eleneq pe apeꞌ kꞌo rijaꞌ y ja rijaꞌ ri taqayon pe wichin.

17
00:01:12,480 --> 00:01:14,550
Y roma ri Jesús keriꞌ xubꞌij,

18
00:01:14,550 --> 00:01:16,870
ekꞌo xkajoꞌ xkitzꞌen e,

19
00:01:16,870 --> 00:01:19,230
pero nixta jun xtzꞌamo e richin,

20
00:01:19,230 --> 00:01:22,190
porque kꞌajani tiril ri qꞌij chin nditzꞌan.

21
00:01:22,190 --> 00:01:26,230
Pero ekꞌiy chikikajal ri wineq xkitaqij ri Jesús,

22
00:01:26,230 --> 00:01:27,550
y ndikibꞌilaꞌ:

23
00:01:27,550 --> 00:01:32,990
Atoq nduqaqa ri jun ri nduteq pe ri Dios chukolik rutinamit,

24
00:01:32,990 --> 00:01:37,310
¿más kꞌiy kami retal ruchuqꞌaꞌ ri Dios xtibꞌanatej chiruqꞌaꞌ,

25
00:01:37,310 --> 00:01:41,230
ke chuwech ri ngebꞌanatej chiruqꞌaꞌ re jun achi reꞌ?

26
00:01:41,230 --> 00:01:46,390
Ri fariseos xkakꞌaxaj chi ri wineq keriꞌ ndikibꞌilaꞌ chikiwech pa ruwiꞌ ri Jesús.

27
00:01:46,390 --> 00:01:55,790
Romariꞌ ri sacerdotes israelitas más kꞌo ruchuqꞌaꞌ kitzij y ri fariseos xekiteq ri ngechajin rachoch ri Dios chin ndikitzꞌen e ri Jesús.

28
00:01:55,790 --> 00:01:56,750
Romariꞌ,

29
00:01:56,750 --> 00:01:59,150
ri Jesús xubꞌij:

30
00:01:59,150 --> 00:02:01,910
Xe chik jubꞌaꞌ qꞌij ngikꞌojeꞌ chiꞌikajal,

31
00:02:01,910 --> 00:02:05,910
kꞌateriꞌ ngitzolij e apeꞌ kꞌo ri taqayon pe wichin.

32
00:02:05,910 --> 00:02:07,150
Y atoq riꞌ,

33
00:02:07,150 --> 00:02:08,550
rix nginikanolaꞌ,

34
00:02:08,550 --> 00:02:10,750
pero ma nginiwil chi ta,

35
00:02:10,750 --> 00:02:13,470
porque ri apeꞌ ngibꞌekꞌojeꞌ riyin,

36
00:02:13,470 --> 00:02:16,470
rix ma ngixtiker ta ngixbꞌeqaqa.

37
00:02:16,470 --> 00:02:21,630
Atoq ri achiꞌaꞌ israelitas kꞌo uchuqꞌaꞌ pa kiqꞌaꞌ xkakꞌaxaj ri xubꞌij ri Jesús,

38
00:02:21,630 --> 00:02:23,750
xkibꞌilaꞌ chikiwech:

39
00:02:23,750 --> 00:02:26,710
¿Apeꞌ kꞌa ndibꞌa re achi reꞌ chin ma ndiqil chi ta roj?

40
00:02:26,710 --> 00:02:31,230
¿Ndibꞌa kami apeꞌ ekꞌo ri qawinaqul kikiran kiꞌ chuwech ri rochꞌulew,

41
00:02:31,230 --> 00:02:36,270
chin ngebꞌerutijoj ri ma israelitas ta?

42
00:02:36,270 --> 00:02:38,350
¿Achike ndubꞌij tzij ri xubꞌij?

43
00:02:38,350 --> 00:02:39,670
Nginikanolaꞌ,

44
00:02:39,670 --> 00:02:41,510
pero ma nginiwil chi ta,

45
00:02:41,510 --> 00:02:44,390
porque ri apeꞌ ngibꞌekꞌojeꞌ riyin,

46
00:02:44,390 --> 00:02:47,190
rix ma ngixtiker ta ngixbꞌeqaqa.

47
00:02:47,190 --> 00:02:51,430
Pa rukꞌisibꞌel qꞌij chin ri nimaqꞌij,

48
00:02:51,430 --> 00:02:53,350
ri qꞌij más nim reqalen,

49
00:02:53,350 --> 00:02:58,030
ri Jesús xpeꞌeꞌ y rikꞌin kaw ruchꞌabꞌel xubꞌij:

50
00:02:58,030 --> 00:02:59,870
Si kꞌo jun ndichaqiꞌj ruchiꞌ,

51
00:02:59,870 --> 00:03:03,190
turutijaꞌ ri yaꞌ ri niyaꞌ riyin chare.

52
00:03:03,190 --> 00:03:04,390
Ri ngirutaqij,

53
00:03:04,390 --> 00:03:08,830
ndibꞌanatej rikꞌin achel ndubꞌij rutzij ri Dios tzꞌibꞌan kan:

54
00:03:08,830 --> 00:03:11,470
Ri yaꞌ ri ndiyoꞌon kꞌaslen ma ndikꞌis ta,

55
00:03:11,470 --> 00:03:14,960
kin ndibꞌiyin pa ránima achel jun raqen yaꞌ.

56
00:03:14,960 --> 00:03:17,430
Atoq ri Jesús xubꞌij keriꞌ,

57
00:03:17,430 --> 00:03:19,590
xchꞌaꞌa pa ruwiꞌ ri Espíritu Santo,

58
00:03:19,590 --> 00:03:24,190
ri xa jubꞌaꞌ chik qꞌij ndirajoꞌ chin ndiyoꞌox pa kánima ri kitaqin ri Jesús.

59
00:03:24,190 --> 00:03:25,310
Keriꞌ xubꞌij,

60
00:03:25,310 --> 00:03:28,310
porque ri Espíritu Santo kꞌajani tiqape,

61
00:03:28,310 --> 00:03:35,110
roma ri Jesús kꞌajani titzolij e chikaj chin ndiqꞌalajin chik ri nimalej ruqꞌij.

62
00:03:35,110 --> 00:03:39,710
Atoq ri santienta wineq kimolon kiꞌ xkakꞌaxaj ri xubꞌij ri Jesús,

63
00:03:39,710 --> 00:03:42,800
ekꞌo chikikajal rejeꞌ ri kereꞌ xkibꞌilaꞌ:

64
00:03:42,800 --> 00:03:46,030
Kin qetzij chi re achi reꞌ,

65
00:03:46,030 --> 00:03:49,550
ja ri profeta ri bꞌiꞌin kan chi nduqaqa.

66
00:03:49,550 --> 00:03:52,630
Ekꞌo chik chꞌaqa ri kereꞌ ndikibꞌilaꞌ:

67
00:03:52,630 --> 00:03:57,110
Jareꞌ ri Jun taqon pe roma ri Dios chukolik ri rutinamit.

68
00:03:57,110 --> 00:04:00,550
Pero ekꞌo chꞌaqa ndikibꞌilaꞌ:

69
00:04:00,550 --> 00:04:05,430
¿La aj rochꞌulew Galilea kꞌa ri Jun nditaq pe roma ri Dios chukolik ri rutinamit?

70
00:04:05,430 --> 00:04:11,870
Porque chupan ri rutzij ri Dios ndubꞌij chi ri Jun nditaq pe roma ri Dios chukolik ri rutinamit,

71
00:04:11,870 --> 00:04:17,990
riy-rumam kan ri rey David y ndalex chupan ri aldea ri apeꞌ xalex chuqaꞌ ri rey David,

72
00:04:17,990 --> 00:04:20,950
y riꞌ ja ri Belén.

73
00:04:20,950 --> 00:04:22,110
Roma kꞌa riꞌ,

74
00:04:22,110 --> 00:04:27,350
ri wineq riꞌ xa ma junan ta ruwech kitzij xkibꞌen pa ruwiꞌ ri Jesús.

75
00:04:27,350 --> 00:04:30,990
Y ekꞌo jujun chikikajal ri xkajoꞌ xkitzꞌen e ri Jesús,

76
00:04:30,990 --> 00:04:34,150
pero nixta jun xtzꞌamo e richin.

77
00:04:34,150 --> 00:04:41,710
Atoq xetzolij ri ngechajin rachoch ri Dios apeꞌ ekꞌo ri sacerdotes israelitas más kꞌo ruchuqꞌaꞌ kitzij y ri fariseos,

78
00:04:41,710 --> 00:04:43,670
kereꞌ xbꞌix chake:

79
00:04:43,670 --> 00:04:47,670
¿Achike roma ma xikꞌen ta pe ri achi xixqateq chutzꞌamik?

80
00:04:47,670 --> 00:04:51,430
Y ri ngechajin rachoch ri Dios xkibꞌij:

81
00:04:51,430 --> 00:04:52,830
Ma xqatzꞌen ta pe,

82
00:04:52,830 --> 00:04:57,070
porque nixta jun achi qakꞌaxan ndichꞌaꞌa achel ri achi riꞌ.

83
00:04:57,070 --> 00:05:00,430
Romariꞌ ri fariseos xkibꞌij chake:

84
00:05:00,430 --> 00:05:03,790
¿Jajun chuqaꞌ rix xixchꞌakatix pe roma ri achi riꞌ?

85
00:05:03,790 --> 00:05:09,790
¿La kꞌo kami jun chikikajal ri qawinaqul israelitas kꞌo uchuqꞌaꞌ pa kiqꞌaꞌ,

86
00:05:09,790 --> 00:05:13,910
o jun chiqakajal roj fariseos rutaqin ri achi riꞌ?

87
00:05:13,910 --> 00:05:22,790
Pero ri santienta wineq ri ngetaqin rutzij xa ma jun keqalen y ma ketaman ta rubꞌeyal ri ley xyoꞌox chare ri Moisés.

88
00:05:22,790 --> 00:05:26,030
Y kin ndiqaqa pa kiwiꞌ ri castigo nduyaꞌ ri Dios,

89
00:05:26,030 --> 00:05:27,390
xechajeꞌ.

90
00:05:27,390 --> 00:05:31,190
Ja atoq riꞌ jun chikiwech ri fariseos rubꞌiniꞌan Nicodemo,

91
00:05:31,190 --> 00:05:34,310
ri achi ri xbꞌeqaqa chaqꞌaꞌ apeꞌ kꞌo ri Jesús,

92
00:05:34,310 --> 00:05:37,230
kereꞌ xubꞌij chake ri erachibꞌil:

93
00:05:37,230 --> 00:05:47,350
Ri ley xyoꞌox chare ri Moisés ndubꞌij chi maneq cheꞌel chi roj israelitas ri kꞌo uchuqꞌaꞌ pa qaqꞌaꞌ ndiqabꞌij chi jun wineq kꞌo rumak,

94
00:05:47,350 --> 00:05:52,870
si nabꞌey ma ndiqayaꞌ ta qꞌij chare chi ndutoꞌ riꞌ chuwech ri sujunik ndiyoꞌox chirij,

95
00:05:52,870 --> 00:05:58,870
y ndiqetamaj utz-utz si qetzij o ma qetzij ta ri sujunik riꞌ.

96
00:05:58,870 --> 00:06:01,630
Y ri erachibꞌil xkibꞌij chare:

97
00:06:01,630 --> 00:06:06,030
¿Rat aj Galilea kami chuqaꞌ rat chin ndatoꞌ pe ri achi riꞌ?

98
00:06:06,030 --> 00:06:09,470
Tatzꞌetaꞌ utz-utz ri ndubꞌij ri rutzij ri Dios,

99
00:06:09,470 --> 00:06:13,870
chi pa rochꞌulew Galilea nixta jun profeta ndel pe.

100
00:06:13,870 --> 00:06:16,650
Y chi jujun chi jujun xebꞌa chikachoch.

