﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:07,630
Atoq ri Jesús ndeqꞌax pa bꞌey,

2
00:00:07,630 --> 00:00:10,390
xutzꞌet jun achi soqꞌ ralaxibꞌen pe.

3
00:00:10,390 --> 00:00:14,070
Y ri ru-discípulos xkikꞌutuj razón chare:

4
00:00:14,070 --> 00:00:15,710
Tijonel,

5
00:00:15,710 --> 00:00:20,030
¿achike xbꞌanun mak chi re jun achi reꞌ soqꞌ ralaxibꞌen pe,

6
00:00:20,030 --> 00:00:22,990
ja rijaꞌ o ja ri rute-rutataꞌ?

7
00:00:22,990 --> 00:00:25,710
Ri Jesús xubꞌij chake:

8
00:00:25,710 --> 00:00:28,110
Re jun achi reꞌ soqꞌ xalex,

9
00:00:28,110 --> 00:00:31,550
ma roma ta xubꞌen mak rijaꞌ nixta rute-rutataꞌ.

10
00:00:31,550 --> 00:00:33,070
Rijaꞌ kelaꞌ xalex,

11
00:00:33,070 --> 00:00:35,510
chin atoq ndikꞌachojrisex,

12
00:00:35,510 --> 00:00:39,510
ndiqꞌalajin ri nimalej samaj ndubꞌen ri Dios pa rukꞌaslen.

13
00:00:39,510 --> 00:00:43,710
Ndikꞌatzin chi ndiqabꞌen rusamaj ri taqayon pe wichin,

14
00:00:43,710 --> 00:00:46,030
utz kꞌajani tokoqꞌaꞌ qa,

15
00:00:46,030 --> 00:00:48,470
porque atoq ndokoqꞌaꞌ qa,

16
00:00:48,470 --> 00:00:50,830
nixta jun nditiker ndisamej.

17
00:00:50,830 --> 00:00:53,630
Ri janipeꞌ qꞌij ri kꞌa yinkꞌo na chochꞌulew,

18
00:00:53,630 --> 00:00:57,510
ja riyin ri ngiyikꞌan kikꞌaslen ri wineq.

19
00:00:57,510 --> 00:00:58,790
Atoq xubꞌij yan riꞌ,

20
00:00:58,790 --> 00:01:01,150
ri Jesús xchubꞌan qa pa ulew,

21
00:01:01,150 --> 00:01:06,870
xubꞌen jubꞌaꞌ chꞌabꞌeq rikꞌin ri ruchubꞌ y xukil apu chi teq ruwech ri achi soqꞌ.

22
00:01:06,870 --> 00:01:08,070
Y xubꞌij chare:

23
00:01:08,070 --> 00:01:09,470
Kabꞌiyin,

24
00:01:09,470 --> 00:01:13,430
taꞌachꞌajaꞌ awech pa atinibꞌel rubꞌiniꞌan Siloé.

25
00:01:13,430 --> 00:01:15,550
Siloé ndubꞌij tzij:

26
00:01:15,550 --> 00:01:16,550
Taqon.

27
00:01:16,550 --> 00:01:17,630
Xbꞌa kꞌa ri soqꞌ,

28
00:01:17,630 --> 00:01:19,110
xbꞌeruchꞌajaꞌ ruwech,

29
00:01:19,110 --> 00:01:20,790
y atoq xtzolij pe,

30
00:01:20,790 --> 00:01:22,470
nditzuꞌun yan chik.

31
00:01:22,470 --> 00:01:27,510
Ja atoq riꞌ ri ru-vecinos y ri wineq ri kitzꞌeton pe chi ndukꞌutuj limosna,

32
00:01:27,510 --> 00:01:29,590
ndikibꞌilaꞌ chikiwech:

33
00:01:29,590 --> 00:01:33,910
¿Ja kami achi reꞌ ri nditzꞌuyeꞌ ndukꞌutuj limosna?

34
00:01:33,910 --> 00:01:37,350
Jujun chikikajal ri wineq riꞌ ndikibꞌilaꞌ:

35
00:01:37,350 --> 00:01:38,190
Jaꞌn,

36
00:01:38,190 --> 00:01:39,270
ja rijaꞌ.

37
00:01:39,270 --> 00:01:42,190
Chꞌaqa chik ndikibꞌilaꞌ:

38
00:01:42,190 --> 00:01:43,550
Achel rijaꞌ keriꞌ,

39
00:01:43,550 --> 00:01:45,070
pero ma ja ta.

40
00:01:45,070 --> 00:01:48,750
Pero ri achi xkꞌachojrisex ndubꞌij chake:

41
00:01:48,750 --> 00:01:49,470
Jaꞌn,

42
00:01:49,470 --> 00:01:51,070
ja riyin.

43
00:01:51,070 --> 00:01:52,310
Ri wineq riꞌ,

44
00:01:52,310 --> 00:01:54,270
ndikibꞌilaꞌ chare:

45
00:01:54,270 --> 00:01:58,270
¿Achike kꞌa ri xbꞌan chawa chin ngatiker yan chik ngatzuꞌun?

46
00:01:58,270 --> 00:02:00,270
Ri achi xubꞌij chake:

47
00:02:00,270 --> 00:02:06,390
Ri achi rubꞌiniꞌan Jesús xubꞌen jubꞌaꞌ chꞌabꞌeq y xukil chi teq nuwech y xubꞌij chuwa:

48
00:02:06,390 --> 00:02:07,670
Kabꞌiyin,

49
00:02:07,670 --> 00:02:11,070
taꞌachꞌajaꞌ awech pa atinibꞌel Siloé,

50
00:02:11,070 --> 00:02:12,110
xchajeꞌ.

51
00:02:12,110 --> 00:02:13,230
Y riyin xibꞌa,

52
00:02:13,230 --> 00:02:15,830
xinchꞌej nuwech y ja xitzuꞌun.

53
00:02:15,830 --> 00:02:18,390
Y ri wineq xkibꞌij chare:

54
00:02:18,390 --> 00:02:20,150
¿Apeꞌ kꞌo ri achi riꞌ?

55
00:02:20,150 --> 00:02:22,390
Rijaꞌ xubꞌij:

56
00:02:22,390 --> 00:02:24,390
Ma wetaman ta.

57
00:02:24,390 --> 00:02:29,510
Y xkikꞌuaj kꞌa apu ri achi ri nditzuꞌun yan chik chikiwech ri fariseos.

58
00:02:29,510 --> 00:02:34,950
Ri qꞌij atoq ri Jesús xubꞌen chꞌabꞌeq y xukꞌachojrisaj ri achi soqꞌ,

59
00:02:34,950 --> 00:02:36,950
jun uxlanibꞌel qꞌij.

60
00:02:36,950 --> 00:02:43,910
Romariꞌ ri fariseos xkikꞌutuj chuqaꞌ razón chare ri achi chi tubꞌij chake achike xbꞌan chare chin xtzuꞌun.

61
00:02:43,910 --> 00:02:45,590
Y rijaꞌ xubꞌij chake:

62
00:02:45,590 --> 00:02:48,390
Ri xkꞌachojrisan wichin,

63
00:02:48,390 --> 00:02:50,670
xukil chꞌabꞌeq chi teq nuwech,

64
00:02:50,670 --> 00:02:53,830
y riyin xenchꞌej y wokami ngitzuꞌun.

65
00:02:53,830 --> 00:02:59,990
Ja atoq riꞌ jujun chikikajal ri fariseos riꞌ kereꞌ ndikibꞌilaꞌ chirij ri Jesús:

66
00:02:59,990 --> 00:03:01,270
Ri achi riꞌ,

67
00:03:01,270 --> 00:03:03,390
ma ja ta ri Dios taqayon pe richin,

68
00:03:03,390 --> 00:03:07,390
porque maneq reqalen ndubꞌen chare ri uxlanibꞌel qꞌij.

69
00:03:07,390 --> 00:03:10,270
Pero chꞌaqa chik ndikibꞌilaꞌ:

70
00:03:10,270 --> 00:03:14,150
¿Achike modo nditiker ndubꞌen nimalej teq retal ruchuqꞌaꞌ ri Dios,

71
00:03:14,150 --> 00:03:17,870
si xa ta aj mak achel ndibꞌij rix?

72
00:03:17,870 --> 00:03:22,070
Y ma junan ta ruwech kitzij xkibꞌen qa ri fariseos roma ri Jesús.

73
00:03:22,070 --> 00:03:22,790
Romariꞌ,

74
00:03:22,790 --> 00:03:26,190
xkibꞌij chik chare ri achi xkꞌachojrisex:

75
00:03:26,190 --> 00:03:30,750
¿Achike ndabꞌij rat pa ruwiꞌ ri xbꞌanun chawa chi ngatzuꞌun?

76
00:03:30,750 --> 00:03:32,710
Y ri achi xubꞌij chake:

77
00:03:32,710 --> 00:03:34,590
Rijaꞌ jun profeta,

78
00:03:34,590 --> 00:03:35,830
ngichajeꞌ riyin.

79
00:03:35,830 --> 00:03:41,070
Pero ri fariseos ma ndikitaqij ta chi ri achi riꞌ soqꞌ ralaxibꞌen pe,

80
00:03:41,070 --> 00:03:43,790
nixta ndikitaqij chuqaꞌ chi xkꞌachojrisex,

81
00:03:43,790 --> 00:03:46,750
romariꞌ xekoyoj ri rute-rutataꞌ,

82
00:03:46,750 --> 00:03:48,280
y xkikꞌutuj razón chake:

83
00:03:48,280 --> 00:03:50,400
¿Iwalkꞌuaꞌl re jun achi reꞌ,

84
00:03:50,400 --> 00:03:52,520
ri ndibꞌij chi soqꞌ ralaxibꞌen pe?

85
00:03:52,520 --> 00:03:55,720
¿Achike modo chi wokami nditzuꞌun yan chik?

86
00:03:55,720 --> 00:04:00,190
Ja atoq riꞌ ri rute-rutataꞌ ri achi riꞌ xkibꞌij:

87
00:04:00,190 --> 00:04:04,320
Qetaman chi ja rijaꞌ ri qalkꞌuaꞌl y soqꞌ wi xalex,

88
00:04:04,320 --> 00:04:08,470
pero ri achike xbꞌanatej chin nditzuꞌun yan chik wokami,

89
00:04:08,470 --> 00:04:09,630
ma qetaman ta,

90
00:04:09,630 --> 00:04:13,070
nixta qetaman ruwech ri xbꞌanun chi xtiker xtzuꞌun.

91
00:04:13,070 --> 00:04:14,630
Tikꞌutuj razón chare,

92
00:04:14,630 --> 00:04:18,350
porque kꞌo chik rujunaꞌ chin ndubꞌij ri xbꞌanatej rikꞌin.

93
00:04:18,350 --> 00:04:25,430
Keriꞌ xkibꞌij ri rute-rutataꞌ ri achi roma kixibꞌin kiꞌ chikiwech ri achiꞌaꞌ israelitas kꞌo uchuqꞌaꞌ pa kiqꞌaꞌ,

94
00:04:25,430 --> 00:04:33,670
porque ri achiꞌaꞌ riꞌ kibꞌiꞌin chik chi xa achike na jun ri xtibꞌiꞌin chi ja ri Jesús ri taqon pe roma ri Dios chukolik ri rutinamit,

95
00:04:33,670 --> 00:04:36,830
kin ndoqotex e pa sinagoga.

96
00:04:36,830 --> 00:04:40,830
Romariꞌ ri rute-rutataꞌ xkibꞌij chi tikꞌutux razón chare,

97
00:04:40,830 --> 00:04:43,670
porque kꞌo chik rujunaꞌ chin ndubꞌij.

98
00:04:43,670 --> 00:04:48,710
Ri fariseos xkoyoj chik jumbꞌey ri achi xkꞌachojrisex y xkibꞌij chare:

99
00:04:48,710 --> 00:04:52,670
¡Rat ja ri Dios tayaꞌ ruqꞌij rikꞌin ri ndabꞌij ri qetzij!

100
00:04:52,670 --> 00:04:59,550
Porque roj qetaman chi ri achi ri ndabꞌij rat chi xkꞌachojrisan awichin kin aj mak wi.

101
00:04:59,550 --> 00:05:01,190
Y ri achi xubꞌij chake:

102
00:05:01,190 --> 00:05:03,310
Si rijaꞌ aj mak,

103
00:05:03,310 --> 00:05:04,710
ma wetaman ta.

104
00:05:04,710 --> 00:05:05,950
Ri wetaman,

105
00:05:05,950 --> 00:05:07,630
ja ri jumbꞌey kan yin soqꞌ,

106
00:05:07,630 --> 00:05:10,070
pero wokami ngitzuꞌun yan chik.

107
00:05:10,070 --> 00:05:12,710
Romariꞌ ri fariseos xkibꞌij chare ri achi:

108
00:05:12,710 --> 00:05:14,950
¿Achike xubꞌen chawa?

109
00:05:14,950 --> 00:05:19,270
¿Achike xubꞌen rijaꞌ chin ngatzuꞌun yan chik?

110
00:05:19,270 --> 00:05:21,510
Rijaꞌ xubꞌij:

111
00:05:21,510 --> 00:05:24,830
Riyin xinbꞌij yan chiwa y ma xinitaqij ta.

112
00:05:24,830 --> 00:05:29,190
¿Achike ndikꞌatzin ndiwojoꞌ ndiwakꞌaxaj chik jumbꞌey ri xinbꞌij yan chiwa?

113
00:05:29,190 --> 00:05:32,590
¿Ndiwojoꞌ kami chuqaꞌ rix ngixok ru-discípulos ri achi riꞌ?

114
00:05:32,590 --> 00:05:36,750
Pero ri fariseos xkichap y xkibꞌij chare:

115
00:05:36,750 --> 00:05:38,950
Rat xa rat ru-discípulo ri achi riꞌ,

116
00:05:38,950 --> 00:05:40,390
pero roj,

117
00:05:40,390 --> 00:05:42,830
roj ru-discípulos ri Moisés.

118
00:05:42,830 --> 00:05:45,550
Roj qetaman chi ri Dios xchꞌaꞌa chare ri Moisés,

119
00:05:45,550 --> 00:05:49,910
pero ri jun achi riꞌ ma qetaman ta aj apeꞌ.

120
00:05:49,910 --> 00:05:52,350
Y ri achi riꞌ xubꞌij chake:

121
00:05:52,350 --> 00:05:53,990
Rikꞌin ri ndibꞌij rix,

122
00:05:53,990 --> 00:05:56,110
riyin ndisach nukꞌuꞌx chiwij,

123
00:05:56,110 --> 00:05:58,830
porque nixta iwetaman aj apeꞌ rijaꞌ,

124
00:05:58,830 --> 00:06:02,470
y xu ja rijaꞌ xbꞌanun chuwa chi ngitzuꞌun yan chik.

125
00:06:02,470 --> 00:06:07,110
Roj qetaman chi ri Dios ma ngerakꞌaxaj ta aj mak teq wineq,

126
00:06:07,110 --> 00:06:15,150
pero si kꞌo jun wineq ri ndiyoꞌon ruqꞌij ri Dios rikꞌin rukꞌaslen y ndubꞌen chuqaꞌ ri rurayibꞌel ri Dios,

127
00:06:15,150 --> 00:06:17,750
kin ndakꞌaxex wi roma rijaꞌ.

128
00:06:17,750 --> 00:06:20,790
Xe jampeꞌ ekꞌo wineq pariꞌ ri rochꞌulew,

129
00:06:20,790 --> 00:06:27,270
ma jumbꞌey akꞌaxan chi kꞌo ta jun rukꞌachojrisan jun wineq soqꞌ ralaxibꞌen pe.

130
00:06:27,270 --> 00:06:29,030
Si ri jun achi riꞌ,

131
00:06:29,030 --> 00:06:31,150
man ta taqon pe roma ri Dios,

132
00:06:31,150 --> 00:06:33,880
ma jun ta achike nditiker ndubꞌen.

133
00:06:33,880 --> 00:06:36,520
Ri fariseos xkibꞌij chare:

134
00:06:36,520 --> 00:06:40,270
Kin qꞌalej chi awalaxibꞌen pe chi rat aj mak,

135
00:06:40,270 --> 00:06:42,520
¿y ndawojoꞌ ngojatijoj?

136
00:06:42,520 --> 00:06:44,350
Y xkoqotaj pe chiriꞌ.

137
00:06:44,350 --> 00:06:50,030
Ri Jesús xrakꞌaxaj chi ri achi ri xukꞌachojrisaj xoqotex pe koma ri fariseos,

138
00:06:50,030 --> 00:06:52,630
y atoq ri Jesús xril chik jumbꞌey,

139
00:06:52,630 --> 00:06:53,480
xubꞌij chare:

140
00:06:53,480 --> 00:06:58,360
¿Ndataqij pa awánima rat ri Jun aj chikaj ri xuꞌalex chiꞌikajal?

141
00:06:58,360 --> 00:07:00,840
Y ri achi riꞌ xubꞌij chare:

142
00:07:00,840 --> 00:07:02,240
Ajaw,

143
00:07:02,240 --> 00:07:04,350
¿achike achi riꞌ,

144
00:07:04,350 --> 00:07:06,680
chin keriꞌ yin nitaqij?

145
00:07:06,680 --> 00:07:09,750
Ri Jesús xubꞌij chare:

146
00:07:09,750 --> 00:07:11,470
Rat atzꞌeton chik ruwech,

147
00:07:11,470 --> 00:07:14,880
y riꞌ ja riyin ri ngichꞌaꞌa awikꞌin.

148
00:07:14,880 --> 00:07:17,080
Ri achi riꞌ xubꞌij:

149
00:07:17,080 --> 00:07:18,270
Ajaw,

150
00:07:18,270 --> 00:07:20,670
riyin ngatintaqij.

151
00:07:20,670 --> 00:07:22,070
Y xxukeꞌ chuwech ri Jesús chin xuyaꞌ ruqꞌij.

152
00:07:22,070 --> 00:07:23,360
Y ri Jesús xubꞌij:

153
00:07:23,360 --> 00:07:29,040
Riyin xinuqaqa chochꞌulew chin niqꞌalajrisaj ri kꞌo pa kikꞌaslen ri wineq,

154
00:07:29,040 --> 00:07:37,710
chin keriꞌ nibꞌen chake ri ma ngetzuꞌun ta chi ngetzuꞌun y chin chuqaꞌ niqꞌalajrisaj chikiwech ri ndikinaꞌ chi ngetzuꞌun,

155
00:07:37,710 --> 00:07:39,080
chi xa esoqꞌ.

156
00:07:39,080 --> 00:07:44,070
Jujun chikikajal ri fariseos ri ekꞌo apu chiriꞌ apeꞌ kꞌo ri Jesús,

157
00:07:44,070 --> 00:07:46,030
atoq xkakꞌaxaj ri xubꞌij,

158
00:07:46,030 --> 00:07:46,960
xkibꞌij chare:

159
00:07:46,960 --> 00:07:49,480
¿La roj soqꞌ kami chuqaꞌ roj?

160
00:07:49,480 --> 00:07:51,560
Ri Jesús xubꞌij chake:

161
00:07:51,560 --> 00:07:53,070
Si rix,

162
00:07:53,070 --> 00:07:54,310
rix ta soqꞌ,

163
00:07:54,310 --> 00:07:56,670
man ta kꞌo imak iweqalen,

164
00:07:56,670 --> 00:07:59,680
pero wokami roma ndibꞌij chi ngixtzuꞌun,

165
00:07:59,680 --> 00:08:02,930
kin kꞌo mak iweqalen chuwech ri Dios.

