﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:11,310
Atoq xalex yan ri Jesús pa tinamit Belén chin ri rochꞌulew Judea,

2
00:00:11,310 --> 00:00:25,030
chupan teq ri qꞌij atoq ri Herodes okuneq rey chiriꞌ pa Judea xebꞌeqaqa pa tinamit Jerusalén jujun teq achiꞌaꞌ nimalej kinojibꞌal ri epataneq apeꞌ ndel pe ri qꞌij.

3
00:00:25,030 --> 00:00:28,190
Rejeꞌ kereꞌ xkikꞌutulaꞌ razón:

4
00:00:28,190 --> 00:00:31,470
¿Apeꞌ kꞌo wi ri ki-Rey ri israelitas ri xalex?

5
00:00:31,470 --> 00:00:39,350
Porque roj kelaꞌ apeꞌ ndel pe ri qꞌij qatzꞌeton pe chikaj ri chꞌumil ri ndiqꞌalajrisan chi xalex,

6
00:00:39,350 --> 00:00:42,670
y roj pataneq chin nduqayaꞌ ruqꞌij.

7
00:00:42,670 --> 00:00:47,350
Atoq xrakꞌaxaj ri rey Herodes ri ndikibꞌilaꞌ ri achiꞌaꞌ riꞌ,

8
00:00:47,350 --> 00:00:49,230
itzel xunaꞌ chare,

9
00:00:49,230 --> 00:00:55,150
y konojel ri aj Jerusalén xkixibꞌij kiꞌ rikꞌin ri xtubꞌen ri Herodes.

10
00:00:55,150 --> 00:01:01,590
Ri rey Herodes xerumal konojel ri sacerdotes israelitas más kꞌo ruchuqꞌaꞌ kitzij,

11
00:01:01,590 --> 00:01:06,750
y chuqaꞌ ri tijonelaꞌ chin ri ley xyoꞌox chare ri Moisés,

12
00:01:06,750 --> 00:01:14,030
y xukꞌutuj razón chake apeꞌ ndalex wi ri Jun ri nditaq pe roma ri Dios chukolik ri rutinamit.

13
00:01:14,030 --> 00:01:15,710
Rejeꞌ xkibꞌij chare:

14
00:01:15,710 --> 00:01:19,430
Ndalex pa tinamit Belén chin ri rochꞌulew Judea,

15
00:01:19,430 --> 00:01:23,950
porque keriꞌ tzꞌibꞌan kan roma ri ru-profeta ri Dios:

16
00:01:23,950 --> 00:01:25,590
Rat tinamit Belén,

17
00:01:25,590 --> 00:01:28,630
ri ratkꞌo pa rochꞌulew chin ri Judá,

18
00:01:28,630 --> 00:01:29,990
Maske rat wíta ok

19
00:01:29,990 --> 00:01:33,950
Chikikajal ri chꞌaqa chik tinamit chin ri Judá,

20
00:01:33,950 --> 00:01:35,350
kin nimalej aqꞌij,

21
00:01:35,350 --> 00:01:39,590
Porque chikikajal ri awinaq ndalex jun Ukꞌuey Bꞌey,

22
00:01:39,590 --> 00:01:42,430
Ri ndiyuqꞌun richin ri nutinamit Israel.

23
00:01:42,430 --> 00:01:44,550
Keriꞌ tzꞌibꞌan kan.

24
00:01:44,550 --> 00:01:46,750
Atoq ruyon kꞌo ri rey Herodes,

25
00:01:46,750 --> 00:01:50,550
xeroyoj chilaqꞌel ri achiꞌaꞌ nimalej teq kinojibꞌal,

26
00:01:50,550 --> 00:01:56,360
chin xretamaj utz-utz ri qꞌij atoq ri chꞌumil xukꞌut riꞌ chikiwech.

27
00:01:56,360 --> 00:02:01,320
Kꞌateriꞌ xeruteq pa tinamit Belén y xubꞌij e chake:

28
00:02:01,320 --> 00:02:03,030
Kixbꞌiyin,

29
00:02:03,030 --> 00:02:08,430
tiwetamaj ri janipeꞌ ngixtiker ndiwetamaj pa ruwiꞌ ri akꞌual,

30
00:02:08,430 --> 00:02:09,430
y atoq xtiwil,

31
00:02:09,430 --> 00:02:11,350
tuꞌibꞌij chuwa,

32
00:02:11,350 --> 00:02:15,550
chin keriꞌ riyin ngibꞌa chuqaꞌ chin neyaꞌ ruqꞌij.

33
00:02:15,550 --> 00:02:20,270
Atoq ri achiꞌaꞌ riꞌ xkakꞌaxaj yan ri xubꞌij ri rey,

34
00:02:20,270 --> 00:02:21,550
xkitzꞌen chik bꞌey,

35
00:02:21,550 --> 00:02:28,710
y kꞌateꞌ ruwech xkitzꞌet chi bꞌaneq chik chikiwech ri chꞌumil kitzꞌeton pe apeꞌ ndel pe ri qꞌij,

36
00:02:28,710 --> 00:02:32,110
y xbꞌepeꞌeꞌ chikaj pa ruwiꞌ ri lugar apeꞌ kꞌo ri akꞌual.

37
00:02:32,110 --> 00:02:35,150
Atoq xkitzꞌet chi xbꞌepeꞌeꞌ ri chꞌumil,

38
00:02:35,150 --> 00:02:38,350
santienta xkikot ri kánima.

39
00:02:38,350 --> 00:02:41,150
Y atoq xebꞌeqaqa apeꞌ kꞌo ri akꞌual,

40
00:02:41,150 --> 00:02:42,910
xeꞌok apu pa achoch,

41
00:02:42,910 --> 00:02:47,670
y xkitzꞌet ri chꞌuti akꞌual rikꞌin ri María ri ruteꞌ.

42
00:02:47,670 --> 00:02:53,950
Xexukeꞌ qa y xkiqasaj kijolon pa ulew chin xkiyaꞌ ruqꞌij ri akꞌual.

43
00:02:53,950 --> 00:02:58,110
Xekijeq ri yakbꞌel apeꞌ ekikꞌuan apu kibꞌeyomal,

44
00:02:58,110 --> 00:03:00,230
y xkisipaj kan qꞌanapueq,

45
00:03:00,230 --> 00:03:03,190
pon y mirra chare.

46
00:03:03,190 --> 00:03:05,230
Y atoq xbꞌanatej yan reꞌ,

47
00:03:05,230 --> 00:03:10,430
xqꞌalajrisex pa achikꞌ chake chi ma ketzolij apeꞌ kꞌo ri Herodes,

48
00:03:10,430 --> 00:03:13,150
y romariꞌ xkitzꞌen e jun chik bꞌey,

49
00:03:13,150 --> 00:03:16,430
xetzolij pa kirochꞌulew.

50
00:03:16,430 --> 00:03:20,150
Atoq xebꞌa yan ri achiꞌaꞌ nimalej kinojibꞌal,

51
00:03:20,150 --> 00:03:24,710
jun ru-ángel ri Ajaw xuqꞌalajrisaj riꞌ pa rachikꞌ ri José,

52
00:03:24,710 --> 00:03:26,270
y kereꞌ xubꞌij chare:

53
00:03:26,270 --> 00:03:28,070
Kayakatej,

54
00:03:28,070 --> 00:03:32,430
takꞌuaj ri chꞌuti akꞌual y ri ruteꞌ y kixanimej.

55
00:03:32,430 --> 00:03:35,390
Kixbꞌiyin pa rochꞌulew Egipto,

56
00:03:35,390 --> 00:03:38,950
y kixkꞌojeꞌ chiriꞌ hasta kꞌa xtinbꞌij na chawa,

57
00:03:38,950 --> 00:03:45,080
porque ri rey Herodes yaméra nduteq rukanoxik ri akꞌual chin ndukamisaj.

58
00:03:45,080 --> 00:03:48,750
Ja atoq riꞌ ri José xyakatej paqiꞌ,

59
00:03:48,750 --> 00:03:49,950
y keriꞌ chaqꞌaꞌ,

60
00:03:49,950 --> 00:03:52,950
xerukꞌuaj ri chꞌuti akꞌual y ri teꞌej,

61
00:03:52,950 --> 00:03:55,240
y xebꞌa pa rochꞌulew Egipto.

62
00:03:55,240 --> 00:03:57,310
Y chiriꞌ xekꞌojeꞌ,

63
00:03:57,310 --> 00:03:59,120
kꞌa xken na ri Herodes.

64
00:03:59,120 --> 00:04:01,790
Kꞌajariꞌ xeꞌel pe pa Egipto,

65
00:04:01,790 --> 00:04:08,160
chin keriꞌ xbꞌanatej ri ruqꞌalajrisan ri Ajaw ojer kan chuwech ri profeta ri xubꞌij:

66
00:04:08,160 --> 00:04:11,270
Pa rochꞌulew Egipto xinwoyoj pe ri Nukꞌajol.

67
00:04:11,270 --> 00:04:12,510
Keriꞌ tzꞌibꞌan kan.

68
00:04:12,510 --> 00:04:19,550
Atoq ri Herodes xuyaꞌ cuenta chare chi xchꞌakatix kan koma ri achiꞌaꞌ nimalej kinojibꞌal,

69
00:04:19,550 --> 00:04:21,750
santienta royowal xyakatej.

70
00:04:21,750 --> 00:04:22,870
Romariꞌ,

71
00:04:22,870 --> 00:04:32,990
xubꞌen mandar chi kekamisex konojel ri chꞌuteq kꞌajolaꞌ nditzꞌukutej e kikꞌin ri kꞌaja ok xeꞌalex hasta ri kꞌo chik kaꞌiꞌ kijunaꞌ pa tinamit Belén,

72
00:04:32,990 --> 00:04:36,750
y ri pa chꞌaqa chik tinamit ri ekꞌo chunaqaj.

73
00:04:36,750 --> 00:04:38,950
Keriꞌ xubꞌen mandar ri Herodes,

74
00:04:38,950 --> 00:04:46,990
porque xretamaj kan pa kichiꞌ ri achiꞌaꞌ nimalej teq kinojibꞌal ri janipeꞌ tiempo kitzꞌeton pe ri chꞌumil.

75
00:04:46,990 --> 00:04:51,510
Y keriꞌ xbꞌanatej ri ruqꞌalajrisan kan ri profeta Jeremías ojer,

76
00:04:51,510 --> 00:04:53,590
atoq kereꞌ xubꞌij:

77
00:04:53,590 --> 00:04:58,070
Xakꞌaxex pa tinamit Ramá jun nimalej sikꞌinik,

78
00:04:58,070 --> 00:05:00,230
Oqꞌej y nimalej bꞌis.

79
00:05:00,230 --> 00:05:04,110
Ja ri Raquel ngeroqꞌej ri chꞌuteq ral,

80
00:05:04,110 --> 00:05:07,310
Y ma ndirajoꞌ ta ndibꞌochiꞌix ránima.

81
00:05:07,310 --> 00:05:10,510
Porque ma ekꞌes chi ta ri chꞌuteq ral.

82
00:05:10,510 --> 00:05:13,110
Atoq xken yan ri Herodes,

83
00:05:13,110 --> 00:05:19,750
jun ángel chin ri Ajaw xuqꞌalajrisaj riꞌ pa rachikꞌ ri José chiriꞌ pa rochꞌulew Egipto.

84
00:05:19,750 --> 00:05:20,830
Y xubꞌij chare:

85
00:05:20,830 --> 00:05:22,670
Kayakatej,

86
00:05:22,670 --> 00:05:27,550
takꞌuaj ri akꞌual y ri ruteꞌ y katzolij pa rochꞌulew Israel,

87
00:05:27,550 --> 00:05:32,750
roma xeken yan ri xekanon rukamik ri chꞌuti alaꞌ.

88
00:05:32,750 --> 00:05:33,990
Y keriꞌ kꞌa,

89
00:05:33,990 --> 00:05:35,750
xyakatej ri José,

90
00:05:35,750 --> 00:05:38,310
xerukꞌuaj ri akꞌual y ri teꞌej,

91
00:05:38,310 --> 00:05:40,680
y xetzolij pa rochꞌulew Israel.

92
00:05:40,680 --> 00:05:45,550
Pero atoq ri José xrakꞌaxaj chi pa rukꞌexel ri Herodes,

93
00:05:45,550 --> 00:05:51,710
ja ri rukꞌajol rubꞌiniꞌan Arquelao ndibꞌanun reinar pa kiwiꞌ ri aj rochꞌulew Judea,

94
00:05:51,710 --> 00:05:54,190
ri José xuxibꞌij riꞌ chin ndibꞌa chiriꞌ,

95
00:05:54,190 --> 00:06:01,470
y pa jun achikꞌ xbꞌix chare roma ri Dios chi tibꞌa pa rochꞌulew Galilea.

96
00:06:01,470 --> 00:06:03,150
Y atoq xebꞌeqaqa chiriꞌ,

97
00:06:03,150 --> 00:06:06,630
xebꞌekꞌojeꞌ pa jun tinamit rubꞌiniꞌan Nazaret,

98
00:06:06,630 --> 00:06:11,470
chin keriꞌ xbꞌanatej ri bꞌiꞌin kan koma ri ru-profetas ri Dios,

99
00:06:11,470 --> 00:06:13,390
atoq xkibꞌij:

100
00:06:13,390 --> 00:06:16,530
Ri akꞌual ndibꞌix aj Nazaret chare.

