﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:12,320
Re achiꞌaꞌ fariseos quicꞌaxan che re Jesús cꞌo más qꞌuiy vinak re yeꞌruban bautizar y más je qꞌuiy yeꞌtzakeꞌ chij,

2
00:00:12,320 --> 00:00:17,120
que chiquivach re vinak re yeꞌban bautizar y re yeꞌtzakeꞌ chij re Juan Bautista.

3
00:00:17,120 --> 00:00:19,760
Y re Ajaf Jesús xunabej ronojel reꞌ.

4
00:00:19,760 --> 00:00:23,600
Pero re Jesús man can-ta ja rejaꞌ re nibano bautizar quichin re vinak.

5
00:00:23,600 --> 00:00:27,560
Xa ja yoj re yoj ru-discípulos re yojbano bautizar.

6
00:00:27,560 --> 00:00:30,200
Y re Jesús xel cꞌa-a chireꞌ pa Judea,

7
00:00:30,200 --> 00:00:33,680
roma man nrajo-ta che re achiꞌaꞌ fariseos yeꞌyacataj chij,

8
00:00:33,680 --> 00:00:37,920
mareꞌ xtzolaj chic jun bey pa Galilea chibil chukaꞌ yoj re yoj ru-discípulos.

9
00:00:37,920 --> 00:00:40,800
Xa jacꞌa chin che yojapon pa Galilea,

10
00:00:40,800 --> 00:00:42,720
tiene que yojakꞌax pa Samaria.

11
00:00:42,720 --> 00:00:47,360
Re Jesús y chukaꞌ yoj re yoj ru-discípulos xojapon pa tenemit Sicar.

12
00:00:47,360 --> 00:00:49,560
Y re tenemit reꞌ chin re Samaria.

13
00:00:49,560 --> 00:00:55,840
Re tenemit Sicar cꞌo-apo chunakaj re jun juyuꞌ re xuyaꞌ re Jacob cha re José re rucꞌajol.

14
00:00:55,840 --> 00:01:00,480
Y jacꞌa chireꞌ cꞌo-va re jun pozo re rubiniꞌan Pozo de Jacob.

15
00:01:00,480 --> 00:01:02,120
Chireꞌ xtzꞌuye-va-ka re Jesús,

16
00:01:02,120 --> 00:01:06,200
roma rejaꞌ camas cosnak-pa roma re bey kabanom-pa,

17
00:01:06,200 --> 00:01:08,160
y roma chukaꞌ nuban-yan pakꞌij.

18
00:01:08,160 --> 00:01:14,360
Y tak yojbinak yoj re yoj ru-discípulos pa tenemit chulokꞌic cosas chin nakataj yoj y re Jesús,

19
00:01:14,360 --> 00:01:19,440
chireꞌ chuchiꞌ re pozo xapon jun ixok aj-chireꞌ pa Samaria chulesasic ruyaꞌ.

20
00:01:19,440 --> 00:01:22,120
Y re Jesús xubij cha re ixok reꞌ:

21
00:01:22,120 --> 00:01:23,720
Tayaꞌ baꞌ nuyaꞌ chin ninkum,

22
00:01:23,720 --> 00:01:24,400
xchaꞌ.

23
00:01:24,400 --> 00:01:27,040
Pero re ixok aj-Samaria xubij cha re Jesús:

24
00:01:27,040 --> 00:01:30,040
Rat yat jun israelita,

25
00:01:30,040 --> 00:01:33,000
¿y anchique roma tak nacꞌutuj ayaꞌ chua yen?

26
00:01:33,000 --> 00:01:38,040
Man rucꞌamon-ta che jun aj-Samaria nuyaꞌ ruyaꞌ jun israelita,

27
00:01:38,040 --> 00:01:39,920
xchaꞌ re ixok.

28
00:01:39,920 --> 00:01:44,520
Rejaꞌ xubij quireꞌ roma yoj re yoj israelitas y re aj-Samaria can man otz-ta nakatzꞌat-kiꞌ.

29
00:01:44,520 --> 00:01:47,480
Cꞌareꞌ re Jesús xubij cha re ixok reꞌ:

30
00:01:47,480 --> 00:01:51,600
Xe-ta rat ataman andex re nusipaj re Dios,

31
00:01:51,600 --> 00:01:56,680
y ataman-ta chukaꞌ anchique reꞌ re nucꞌutuj baꞌ ruyaꞌ chava,

32
00:01:56,680 --> 00:01:59,000
xa ja-ta rat re yacꞌutun ayaꞌ cha,

33
00:01:59,000 --> 00:02:03,000
y rejaꞌ nuya-ta ayaꞌ re nuyaꞌ cꞌaslen,

34
00:02:03,000 --> 00:02:04,040
xchaꞌ re Jesús.

35
00:02:04,040 --> 00:02:06,600
Y re ixok xubij cha re Jesús:

36
00:02:06,600 --> 00:02:08,000
Re pozo naj kejnak-ka,

37
00:02:08,000 --> 00:02:11,920
y rat man jun anchok cha nacꞌam-va-ka re yaꞌ.

38
00:02:11,920 --> 00:02:16,320
¿Ancheꞌ nacꞌam-va re yaꞌ re niyiꞌo cꞌaslen re nasuj?

39
00:02:16,320 --> 00:02:21,920
Roma chupan re jun pozo reꞌ xucꞌam-va ruyaꞌ re kamomaꞌ Jacob,

40
00:02:21,920 --> 00:02:27,000
re rajcꞌual y quichin chukaꞌ nojel re chicop xeꞌcꞌueꞌ quiqꞌuin.

41
00:02:27,000 --> 00:02:29,440
¿Ancheꞌ xtacꞌam-va re yaꞌ re nasuj?

42
00:02:29,440 --> 00:02:34,640
Roma rat manak más akꞌij que chach re kamomaꞌ Jacob,

43
00:02:34,640 --> 00:02:38,960
roma nabij che re yaꞌ re nuyaꞌ cꞌaslen man vova-ta nalisaj-va,

44
00:02:38,960 --> 00:02:40,040
xchaꞌ re ixok.

45
00:02:40,040 --> 00:02:42,560
Y re Jesús xubij cha re ixok:

46
00:02:42,560 --> 00:02:45,800
Re yeꞌkumu re yaꞌ re ndel chupan re pozo reꞌ,

47
00:02:45,800 --> 00:02:48,440
man nakꞌax-ta-a re nichakeꞌj quichiꞌ.

48
00:02:48,440 --> 00:02:53,120
Xa nicꞌatzin che niquikum más yaꞌ chin che nichꞌuchꞌo-ka baꞌ re nichakeꞌj quichiꞌ.

49
00:02:53,120 --> 00:02:58,160
Jacꞌa re yeꞌkumu re yaꞌ re niyiꞌo cꞌaslen re ninyaꞌ yen chique,

50
00:02:58,160 --> 00:03:01,000
xtuban chique che man chic xtichakeꞌj-ta quichiꞌ.

51
00:03:01,000 --> 00:03:05,000
Xa can xtuban chique che quiqꞌuin rejeꞌ nalax-va re yaꞌ reꞌ,

52
00:03:05,000 --> 00:03:08,000
y can anchaꞌl nuban re yaꞌ ancheꞌ ndel-va-pa,

53
00:03:08,000 --> 00:03:10,760
can quireꞌ xtuban re quicꞌaslen re man xtiqꞌuis-ta.

54
00:03:10,760 --> 00:03:13,920
Y re ixok can jareꞌ xubij cha re Jesús:

55
00:03:13,920 --> 00:03:16,760
Tayaꞌ cꞌa re yaꞌ reꞌ chua yen,

56
00:03:16,760 --> 00:03:19,960
chin quireꞌ man jun bey chic xtichakeꞌj nuchiꞌ,

57
00:03:19,960 --> 00:03:24,680
y chin che man chic yimpa-ta vovaꞌ chuchiꞌ re pozo chulesasic yaꞌ,

58
00:03:24,680 --> 00:03:25,560
xchaꞌ re ixok.

59
00:03:25,560 --> 00:03:27,560
Pero re Jesús xubij cha re ixok:

60
00:03:27,560 --> 00:03:31,040
Cabiyin y taꞌvayoj-pa re avchijil.

61
00:03:31,040 --> 00:03:33,120
Re ixok xubij:

62
00:03:33,120 --> 00:03:35,240
Yen manak vichijil.

63
00:03:35,240 --> 00:03:36,720
Y re Jesús xubij cha:

64
00:03:36,720 --> 00:03:39,600
Can katzij nabij che manak avchijil.

65
00:03:39,600 --> 00:03:42,560
Roma je voꞌo-yan avchijil queꞌcꞌueꞌ.

66
00:03:42,560 --> 00:03:44,840
Y re ache re cꞌo aviqꞌuin vocame,

67
00:03:44,840 --> 00:03:46,200
xa man avchijil-ta.

68
00:03:46,200 --> 00:03:49,120
Can katzij xabij che manak avchijil.

69
00:03:49,120 --> 00:03:52,760
Y jareꞌ tak re ixok xubij cha re Jesús:

70
00:03:52,760 --> 00:03:58,800
Yen ninojij che rat yat jun rusamajel re Dios re nibex profeta cha.

71
00:03:58,800 --> 00:04:03,000
¿Ancheꞌ rucꞌamon che nakaya-va rukꞌij re Dios?

72
00:04:03,000 --> 00:04:05,400
Roma re kavinak re xeꞌcꞌueꞌ ajuer can,

73
00:04:05,400 --> 00:04:08,440
pa rueꞌ re jun loma reꞌ xquiya-va rukꞌij re Dios.

74
00:04:08,440 --> 00:04:16,120
Jacꞌa yex israelitas nibij che conojel vinak tiene que pa Jerusalén niquiya-va rukꞌij re Dios,

75
00:04:16,120 --> 00:04:17,840
xchaꞌ re ixok.

76
00:04:17,840 --> 00:04:19,920
Jacꞌa re Jesús xubij cha re ixok reꞌ:

77
00:04:19,920 --> 00:04:21,440
Tanimaj re xtimbij chava.

78
00:04:21,440 --> 00:04:26,240
Can xteꞌka-va jun kꞌij tak conojel vinak mana-ta chic pa rueꞌ re loma reꞌ,

79
00:04:26,240 --> 00:04:31,160
y ni xe-ta chukaꞌ pa Jerusalén xtiquiya-va rukꞌij re Kartaꞌ Dios re cꞌo chilaꞌ chicaj.

80
00:04:31,160 --> 00:04:35,520
Yex aj-Samaria man can-ta itaman chij re anchique niyaꞌ rukꞌij.

81
00:04:35,520 --> 00:04:40,400
Jacꞌa yoj re yoj israelitas can kataman-va re anchique nakayaꞌ rukꞌij,

82
00:04:40,400 --> 00:04:47,600
roma can kaqꞌuin yoj pitinak-va re utzulaj chꞌabal re nubij che nipa Jun chin yeꞌrucol re vinak chach re quimac.

83
00:04:47,600 --> 00:04:50,720
Re jun kꞌij re ximbij chava che can nipo-va,

84
00:04:50,720 --> 00:04:52,040
xbeka-yan,

85
00:04:52,040 --> 00:04:57,360
chin che conojel vinak man chic niquiya-ta rukꞌij re Kartaꞌ Dios xaxe pa rueꞌ re loma reꞌ,

86
00:04:57,360 --> 00:05:00,520
y ni xe-ta chukaꞌ xaxe pa Jerusalén.

87
00:05:00,520 --> 00:05:02,920
Re katzij xqueꞌyiꞌo rukꞌij re Kartaꞌ Dios,

88
00:05:02,920 --> 00:05:05,800
ja re cꞌo re Espíritu Santo quiqꞌuin,

89
00:05:05,800 --> 00:05:09,200
y chukaꞌ can riqꞌuin ronojel cánma xtiquiyaꞌ rukꞌij.

90
00:05:09,200 --> 00:05:12,240
Y re Dios nrajoꞌ che re vinak quireꞌ niquiban.

91
00:05:12,240 --> 00:05:14,600
Re Dios can Espíritu-va.

92
00:05:14,600 --> 00:05:16,440
Mareꞌ re vinak re yeꞌyiꞌo rukꞌij,

93
00:05:16,440 --> 00:05:22,720
can nicꞌatzin che cꞌo re Espíritu Santo quiqꞌuin y riqꞌuin ronojel cánma tiquiyaꞌ rukꞌij.

94
00:05:22,720 --> 00:05:24,800
Y re ixok xubij cha re Jesús:

95
00:05:24,800 --> 00:05:30,000
Yen ntaman che cꞌo jun kꞌij tak re Mesías xteꞌka chach re ruchꞌulef,

96
00:05:30,000 --> 00:05:32,360
re nibex chukaꞌ Cristo cha,

97
00:05:32,360 --> 00:05:35,080
re bin che nitak-pa roma re Dios.

98
00:05:35,080 --> 00:05:37,200
Y re kꞌij tak xteꞌka rejaꞌ,

99
00:05:37,200 --> 00:05:38,880
ronojel xtusekresaj chakavach,

100
00:05:38,880 --> 00:05:40,360
xchaꞌ re ixok.

101
00:05:40,360 --> 00:05:42,120
Re Jesús xubij cha:

102
00:05:42,120 --> 00:05:44,880
Re Mesías re nibij chukaꞌ Cristo cha,

103
00:05:44,880 --> 00:05:46,040
ja yen.

104
00:05:46,040 --> 00:05:47,480
Ja yen re yintzijon aviqꞌuin,

105
00:05:47,480 --> 00:05:48,720
xchaꞌ.

106
00:05:48,720 --> 00:05:50,960
Y jareꞌ tak xojapon yoj re yoj ru-discípulos,

107
00:05:50,960 --> 00:05:55,440
y yoj ju-va baꞌ xkatzꞌat roma nitzijon riqꞌuin jun ixok aj-chireꞌ pa Samaria.

108
00:05:55,440 --> 00:05:58,280
Pero yoj man jun andex xkabij cha re Jesús:

109
00:05:58,280 --> 00:05:59,840
¿Andex nacꞌutuj cha?

110
00:05:59,840 --> 00:06:01,600
o ¿Andex re natzijoj riqꞌuin?

111
00:06:01,600 --> 00:06:03,480
Cama-va jun cosa xkacꞌutuj cha.

112
00:06:03,480 --> 00:06:07,680
Y re ixok reꞌ xuyaꞌ can re rucucuꞌ y xba pa tenemit.

113
00:06:07,680 --> 00:06:09,880
Y xboꞌrbij chique re vinak:

114
00:06:09,880 --> 00:06:16,200
Cꞌo jun ache xchꞌo viqꞌuin y xubij chua ronojel re jeꞌmbanalon.

115
00:06:16,200 --> 00:06:20,480
¿Mana-ta como reꞌ re Cristo re bin che nitak-pa roma re Dios?

116
00:06:20,480 --> 00:06:21,080
Joꞌ,

117
00:06:21,080 --> 00:06:21,640
y teꞌitzꞌetaꞌ,

118
00:06:21,640 --> 00:06:22,640
xchaꞌ chique.

119
00:06:22,640 --> 00:06:24,200
Y re vinak re xeꞌcꞌaxan reꞌ,

120
00:06:24,200 --> 00:06:28,080
xquiyaꞌ can re tenemit y xeꞌba ancheꞌ cꞌo-va re Jesús.

121
00:06:28,080 --> 00:06:29,880
Y tak cꞌamaje-na queꞌbapon re vinak,

122
00:06:29,880 --> 00:06:33,360
yoj re yoj discípulos xkabij cha re Jesús:

123
00:06:33,360 --> 00:06:34,080
Maestro,

124
00:06:34,080 --> 00:06:34,640
cavaꞌ,

125
00:06:34,640 --> 00:06:35,240
xojchaꞌ cha.

126
00:06:35,240 --> 00:06:37,440
Pero rejaꞌ xubij chaka:

127
00:06:37,440 --> 00:06:41,480
Yex man itaman-ta che yen cꞌo nuay chin nintaj,

128
00:06:41,480 --> 00:06:42,240
xchaꞌ.

129
00:06:42,240 --> 00:06:43,800
¿Cꞌo como xcꞌamo-pa ruay?

130
00:06:43,800 --> 00:06:46,760
xojcha-ka chakavach.

131
00:06:46,760 --> 00:06:48,520
Y re Jesús xubij chaka:

132
00:06:48,520 --> 00:06:55,600
Re nuay yen ja re nimban re nurayij re takayom-pa vichin y ninqꞌuis can rubanic ronojel re rusamaj re ruchalabem-pa chua.

133
00:06:55,600 --> 00:07:01,120
Yex nibij che cꞌa cajeꞌ icꞌ nrajoꞌ che niban cosechar ronojel rach re ticoꞌn.

134
00:07:01,120 --> 00:07:02,880
Jacꞌa yen nimbij chiva:

135
00:07:02,880 --> 00:07:06,880
Quixtzuꞌun chilaꞌ y queꞌitzꞌetaꞌ la vinak.

136
00:07:06,880 --> 00:07:09,600
Rejeꞌ je anchaꞌl jun ticoꞌn re kꞌan chic.

137
00:07:09,600 --> 00:07:13,440
Quiyaben chic che nitzijos re ruchꞌabal re Dios chique,

138
00:07:13,440 --> 00:07:15,200
chin niquinimaj.

139
00:07:15,200 --> 00:07:17,920
Re xqueꞌsamaj riqꞌuin la cosecha laꞌ,

140
00:07:17,920 --> 00:07:20,600
can cꞌo rajal-ruqꞌuixel xtiquicꞌul,

141
00:07:20,600 --> 00:07:22,800
y re rajal-ruqꞌuixel re xtiquicꞌul,

142
00:07:22,800 --> 00:07:25,920
ja re vinak re xqueꞌniman re Dios y re ruchꞌabal,

143
00:07:25,920 --> 00:07:29,280
xtiquicꞌul cꞌa quicꞌaslen re man xtiqꞌuis-ta.

144
00:07:29,280 --> 00:07:30,480
Y riqꞌuin reꞌ,

145
00:07:30,480 --> 00:07:33,200
re jeꞌtiquiyon can re ruchꞌabal re Dios,

146
00:07:33,200 --> 00:07:37,800
can xtiquiꞌcot cánma quiqꞌuin re yeꞌbano cosechar rach re jun ticoꞌn reꞌ.

147
00:07:37,800 --> 00:07:40,480
Vovaꞌ can katzij-va ndel re tzij re nubij:

148
00:07:40,480 --> 00:07:45,720
Jun-va re nitico can y jun-va chic re nibano-a cosechar re ticoꞌn.

149
00:07:45,720 --> 00:07:53,880
Yen xixintak chin che yex xaxe chic niban cosechar re man yix-ta re xixcos chusamajesic.

150
00:07:53,880 --> 00:08:00,400
Roma re ruchꞌabal re Dios xa juley-va samajelaꞌ jeꞌtiquiyon can pa tak cánma re vinak,

151
00:08:00,400 --> 00:08:04,400
y yex xaxe chic baꞌ samaj re neꞌibanalaꞌ chin niquinimaj re ruchꞌabal re Dios,

152
00:08:04,400 --> 00:08:07,120
xchaꞌ re Jesús chaka yoj re yoj ru-discípulos.

153
00:08:07,120 --> 00:08:08,480
Y chupan re kꞌij reꞌ,

154
00:08:08,480 --> 00:08:12,320
camas je qꞌuiy vinak xeꞌniman richin re Jesús chireꞌ pa tenemit Sicar,

155
00:08:12,320 --> 00:08:13,720
re cꞌo chireꞌ pa Samaria.

156
00:08:13,720 --> 00:08:19,680
Y reꞌ xbanataj roma re ixok xboꞌrbij chique che re Jesús xubij cha ronojel re jeꞌrubanalom-pa.

157
00:08:19,680 --> 00:08:24,200
Y re samaritanos xbequicꞌutuj utzil cha re Jesús che ticꞌue-ka quiqꞌuin.

158
00:08:24,200 --> 00:08:26,480
Y rejaꞌ xcꞌue-ka caꞌeꞌ kꞌij quiqꞌuin.

159
00:08:26,480 --> 00:08:28,560
Y jecꞌo je qꞌuiy más re xeꞌniman,

160
00:08:28,560 --> 00:08:31,600
pero cꞌaja tak quicꞌaxan chic re chꞌabal re nubij re Jesús.

161
00:08:31,600 --> 00:08:35,600
Re vinak reꞌ niquibilaꞌ cha re ixok re xbeyiꞌo rutzijol chique:

162
00:08:35,600 --> 00:08:40,440
Vocame can kataman chic y nakanimaj chukaꞌ,

163
00:08:40,440 --> 00:08:43,040
man xe-ta roma re xabij rat chaka,

164
00:08:43,040 --> 00:08:47,440
xa can nakanimaj chukaꞌ roma xkacꞌaxaj yoj mismo.

165
00:08:47,440 --> 00:08:53,200
Xkatamaj che can katzij-va che ja rejaꞌ re Cristo re bin che nitak-pa roma re Dios,

166
00:08:53,200 --> 00:08:57,760
re nicola quichin conojel vinak re jecꞌo chach re ruchꞌulef.

