﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:09,880
Pablore Italia yepapʉ na cajogatʉ̃goñarĩcãrõrẽã bairo caetaro,

2
00:00:09,880 --> 00:00:10,960
Pablo,

3
00:00:10,960 --> 00:00:15,600
aperã preso jorica wii caãna cʉ̃ãrẽ na nuniwã jĩcãʉ̃ quetiupaʉ capitán,

4
00:00:15,600 --> 00:00:16,720
Julio cawãmecʉcʉre,

5
00:00:16,720 --> 00:00:18,240
“Topʉ narẽ cʉ̃ neápáro,”

6
00:00:18,240 --> 00:00:19,200
ĩrã.

7
00:00:19,200 --> 00:00:24,340
Julio pʉame soldaua quetiupaʉ emperador ʉ̃mʉa mena macããcʉ̃ jĩcãʉ̃ ãmi.

8
00:00:24,340 --> 00:00:24,780
Torena,

9
00:00:24,780 --> 00:00:26,560
Adramitio macãrẽ etari,

10
00:00:26,560 --> 00:00:27,960
cũmua capairica,

11
00:00:27,960 --> 00:00:30,880
Asia yepa macããrĩpʉ caágarica mena ájããrĩ,

12
00:00:30,880 --> 00:00:32,440
jãã acoápʉ́.

13
00:00:32,440 --> 00:00:34,280
Jãã mena ámí Aristarco cʉ̃ã.

14
00:00:34,280 --> 00:00:39,900
Cʉ̃ pʉame Macedonia yepapʉ Tesalónica macã macããcʉ̃ ãmi.

15
00:00:39,900 --> 00:00:40,880
Bairo áná,

16
00:00:40,880 --> 00:00:44,240
cabusuri rʉ̃mʉ caãno Sidón macã petapʉ jãã etawʉ.

17
00:00:44,240 --> 00:00:45,800
Topʉ jãã caetaro,

18
00:00:45,800 --> 00:00:49,160
Julio pʉame caroaro nʉcʉ̃bʉgorique mena cʉ̃ ámi Pablore.

19
00:00:49,160 --> 00:00:52,720
Cʉ̃ bapa to macããnarẽ na ĩñañesẽã rotiwĩ Pablore,

20
00:00:52,720 --> 00:00:55,020
cʉ̃ na cajʉátinemoparore bairo ĩ.

21
00:00:55,020 --> 00:00:58,680
Cabero ti macãpʉ caãniatana cũmua mena jãã ápʉ́ tunu.

22
00:00:58,680 --> 00:01:00,400
Chipre yucʉpoa etarã,

23
00:01:00,400 --> 00:01:03,040
caãcõ nʉgõã pʉame jãã netõmasĩẽpʉ̃,

24
00:01:03,040 --> 00:01:05,720
wĩno jãã riape capapuro jʉ̃gori.

25
00:01:05,720 --> 00:01:06,120
Torena,

26
00:01:06,120 --> 00:01:08,980
cariape nʉgõã pʉame jãã netõápʉ́.

27
00:01:08,980 --> 00:01:11,120
Bairo ti yucʉpoare netõáná,

28
00:01:11,120 --> 00:01:11,800
Cilicia,

29
00:01:11,800 --> 00:01:14,200
bairi Panfilia cawãmecʉti yepaa tʉpʉ,

30
00:01:14,200 --> 00:01:17,400
ria capairiyare jãã pẽñanetõápʉ́.

31
00:01:17,400 --> 00:01:19,520
Bairo pẽñanetõ áná yua,

32
00:01:19,520 --> 00:01:23,840
Mira cawãmecʉti macã Licia yepa macãã macãpʉre jãã etawʉ.

33
00:01:23,840 --> 00:01:25,880
Bairo topʉ jãã caetaro bero,

34
00:01:25,880 --> 00:01:31,680
soldaua quetiupaʉ capitán pʉame cũmua caparica Alejandría macãĩ caatíataca,

35
00:01:31,680 --> 00:01:34,400
Italia yepapʉ caátíare bócaetawĩ.

36
00:01:34,400 --> 00:01:35,920
Tiare bócaetari yua,

37
00:01:35,920 --> 00:01:37,380
tia mena jãã árotiwĩ.

38
00:01:37,380 --> 00:01:40,160
Bairo cʉ̃ cajoatana áná yua,

39
00:01:40,160 --> 00:01:42,240
wĩno jãã riape capapuro jʉ̃gori,

40
00:01:42,240 --> 00:01:44,560
capee rʉ̃mʉrĩ majũ jãã yowowʉ.

41
00:01:44,560 --> 00:01:46,680
Bairo yowomirãcʉ̃ã,

42
00:01:46,680 --> 00:01:51,800
bʉtioro popiye petiri beropʉ jãã etawʉ Gnido cawãmecʉti macã riapepʉ.

43
00:01:51,800 --> 00:01:55,960
Bairo wĩno jãã riape mai capapucõã ãnirecoaro jʉ̃gori,

44
00:01:55,960 --> 00:02:01,480
Creta yucʉpoapʉ Salmón cawãmecʉti petatʉ caãcõ nʉgõã pʉame jãã netõápʉ́.

45
00:02:01,480 --> 00:02:04,280
Ti yucʉpoa tʉ̃nipʉ netõáná yua,

46
00:02:04,280 --> 00:02:06,520
dopẽĩ ĩẽna majũ popiye bero,

47
00:02:06,520 --> 00:02:09,760
Caroa Petaari cawãmecʉti petare jãã etawʉ.

48
00:02:09,760 --> 00:02:12,460
Ti peta pʉame Lasea macã tʉpʉ ãmʉ.

49
00:02:12,460 --> 00:02:14,520
Yoaro jãã cabaitutuátói,

50
00:02:14,520 --> 00:02:17,480
merẽ puebʉcʉ cõñarõ majũ baiwʉ.

51
00:02:17,480 --> 00:02:20,240
Wĩno bʉtioro capapuparo jʉ̃goye ãmʉ.

52
00:02:20,240 --> 00:02:21,000
Bairi yua,

53
00:02:21,000 --> 00:02:21,960
uwiomajũcõãwʉ̃,

54
00:02:21,960 --> 00:02:24,240
jãã canetõápáta.

55
00:02:24,240 --> 00:02:25,320
Bairo cabairo ĩñarĩ,

56
00:02:25,320 --> 00:02:26,720
atore bairo na ĩmiwĩ Pablo:

57
00:02:26,720 --> 00:02:27,760
—Mʉjãã,

58
00:02:27,760 --> 00:02:30,360
ati cũmuarẽ cajʉ̃gori majã,

59
00:02:30,360 --> 00:02:31,880
marĩ canetõápáta,

60
00:02:31,880 --> 00:02:33,200
uwiojãñuña.

61
00:02:33,200 --> 00:02:35,440
Bairo carorore marĩ caápáta,

62
00:02:35,440 --> 00:02:36,560
atia cũmua,

63
00:02:36,560 --> 00:02:39,360
bairi marĩ cajeátíe cʉ̃ã yasicoagaro.

64
00:02:39,360 --> 00:02:43,320
Marĩ cʉ̃ã marĩ yasicoabujiorã —na ĩmiwĩ Pablo.

65
00:02:43,320 --> 00:02:45,160
Bairo cʉ̃ caĩmiatacʉ̃ãrẽ,

66
00:02:45,160 --> 00:02:50,160
soldaua quetiupaʉ capitán pʉame Pablo cʉ̃ caĩrĩjẽrẽ cariape tʉ̃goemi.

67
00:02:50,160 --> 00:02:51,320
Ti cũmua upaʉ,

68
00:02:51,320 --> 00:02:55,200
bairi cʉ̃tʉ macããcʉ̃ capitájãã na caĩrĩjẽ pʉamerẽ cariape tʉ̃gowĩ.

69
00:02:55,200 --> 00:02:57,160
Apeyera tunu ti peta,

70
00:02:57,160 --> 00:02:58,520
Caroa Petaari pʉame,

71
00:02:58,520 --> 00:03:00,480
puebʉcʉre to netõápáta,

72
00:03:00,480 --> 00:03:01,200
ñuẽpʉ̃.

73
00:03:01,200 --> 00:03:05,520
Bairi tia caáná nipetiro jãñurĩpʉa ti petare tuagaema.

74
00:03:05,520 --> 00:03:09,640
“Fenice macãã petapʉ roque puebʉcʉre marĩ canetõata,

75
00:03:09,640 --> 00:03:10,440
ñubujioro.

76
00:03:10,440 --> 00:03:12,280
Topʉ marĩ ároa,”

77
00:03:12,280 --> 00:03:12,680
ĩwã.

78
00:03:12,680 --> 00:03:12,880
Mai,

79
00:03:12,880 --> 00:03:16,440
Fenice peta cʉ̃ã Creta yucʉpoapʉa caãnimiatacʉ̃ãrẽ,

80
00:03:16,440 --> 00:03:17,400
wĩno,

81
00:03:17,400 --> 00:03:20,560
muipʉ cʉ̃ cawãmʉatí nʉgõã cawarua jope caatíe,

82
00:03:20,560 --> 00:03:26,940
tunu ape nʉgõã cawarua jope caatíe cʉ̃ã tutuaro mena ti petare papuetoesuparo.

83
00:03:26,940 --> 00:03:31,760
Bairo jĩrĩãcã wĩno ape nʉgõã warua jopei caatíere ĩñarã,

84
00:03:31,760 --> 00:03:33,480
“Marĩ ánemogarã tunu,”

85
00:03:33,480 --> 00:03:34,480
jãã ĩ tʉ̃goñawʉ̃.

86
00:03:34,480 --> 00:03:36,360
Bairo ĩ tʉ̃goñarĩ yua,

87
00:03:36,360 --> 00:03:41,120
ti petapʉ caãnimiatana jãã acoápʉ́ catʉ̃ni Creta yucʉpoatʉaca.

88
00:03:41,120 --> 00:03:43,120
Bairo cabero yua,

89
00:03:43,120 --> 00:03:52,280
caãno tʉsaroa ape wãme wĩno catutuarije majũ muipʉ cʉ̃ cawãmʉ ató cawarua jope caatíe pʉame jãã papuetajʉ̃gowʉ.

90
00:03:52,280 --> 00:03:53,760
Bairo tutuaro capapuroi,

91
00:03:53,760 --> 00:03:57,200
jãã cũmuarẽ papu ãmejoreo jojʉ̃gowʉ.

92
00:03:57,200 --> 00:04:00,600
Bairi cũmua pʉame wĩno caató riapere caámasĩẽtõĩ,

93
00:04:00,600 --> 00:04:04,000
“Toroque wĩno caátó pʉame to ácõãto,”

94
00:04:04,000 --> 00:04:04,440
jãã ĩwʉ̃.

95
00:04:04,440 --> 00:04:06,600
Tore bairo áná yua,

96
00:04:06,600 --> 00:04:11,040
jĩcã yucʉpoa Cauda cawãmecʉti poaacapʉre jãã netõápʉ́,

97
00:04:11,040 --> 00:04:14,160
bʉtioro wĩno capapuroaeti nʉgõã pʉame.

98
00:04:14,160 --> 00:04:15,880
Bairo ti poare netõátí yua,

99
00:04:15,880 --> 00:04:18,000
popiye mena cũmua õcããcã,

100
00:04:18,000 --> 00:04:22,540
jãã berore jãã catʉ̃gãrĩcãrẽ jãã nejããwʉ̃ capairica cũmuapʉ.

101
00:04:22,540 --> 00:04:24,880
Bairo tiare nejããrĩ bero,

102
00:04:24,880 --> 00:04:30,240
yʉtawẽẽrĩ capaca mena ti cũmua capairicare tʉ̃gã ãmejoreori jiyatuwã ʉsʉro,

103
00:04:30,240 --> 00:04:31,880
“Wĩno papupeere,”

104
00:04:31,880 --> 00:04:32,480
ĩrã.

105
00:04:32,480 --> 00:04:33,120
Cabero,

106
00:04:33,120 --> 00:04:36,640
“Sirte cawãmecʉti paputiropʉ marĩ rocaware,”

107
00:04:36,640 --> 00:04:37,880
ĩ uwiri yua,

108
00:04:37,880 --> 00:04:42,240
jutii aseri wĩno cañerĩjẽ tia buipʉ na cayoriquere õwãruiowã.

109
00:04:42,240 --> 00:04:43,480
Bairo na caáto,

110
00:04:43,480 --> 00:04:46,400
wĩno pʉame noo caboropʉ cũmuarẽ papujowʉ.

111
00:04:46,400 --> 00:04:52,560
Cabusuri rʉ̃mʉ caãno mai netõjãñurõ tutuaro wĩno capapurecoaro ĩñarĩ,

112
00:04:52,560 --> 00:04:55,440
ti cũmua na cajeátíe apeyere riapʉ reñuarʉgowã,

113
00:04:55,440 --> 00:04:57,520
“Ti cũmua to wãmʉ paáto,”

114
00:04:57,520 --> 00:04:57,640
ĩrã.

115
00:04:57,640 --> 00:04:59,120
Itia rʉ̃mʉ caátó,

116
00:04:59,120 --> 00:05:01,160
wĩno cajãnaetore ĩñamirĩ yua,

117
00:05:01,160 --> 00:05:04,420
na majũã ti cũmua macããjẽ majũ cʉ̃ãrẽ riapʉ reñuawã.

118
00:05:04,420 --> 00:05:07,480
Capee rʉ̃mʉrĩ majũ muipʉ ʉmʉreco macããcʉ̃,

119
00:05:07,480 --> 00:05:10,080
ñocõã cʉ̃ãrẽ jãã ĩñaepʉ̃.

120
00:05:10,080 --> 00:05:12,600
Tunu bairoa wĩno bʉtioro papunucũwʉ̃.

121
00:05:12,600 --> 00:05:14,080
Bairo cabairoi,

122
00:05:14,080 --> 00:05:16,520
“Dope bairo marĩ bai netõmasĩẽna.

123
00:05:16,520 --> 00:05:17,880
Atoa marĩ yasicoagarã,”

124
00:05:17,880 --> 00:05:19,120
jãã ĩ tʉ̃goñawʉ̃.

125
00:05:19,120 --> 00:05:22,080
Capee rʉ̃mʉrĩ ʉgari mee jãã ápʉ́.

126
00:05:22,080 --> 00:05:23,040
Bairo cabairo ĩña,

127
00:05:23,040 --> 00:05:26,680
Pablo pʉame jãã nipetiro watoapʉ wãmʉnʉcãrĩ atore bairo jãã ĩwĩ:

128
00:05:26,680 --> 00:05:28,400
—Yʉ yarã,

129
00:05:28,400 --> 00:05:30,760
“Creta yucʉpoapʉ marĩ tuaroa,”

130
00:05:30,760 --> 00:05:34,600
mʉjããrẽ yʉ caĩquetibʉjʉyátajere cariape mʉjãã catʉ̃goata,

131
00:05:34,600 --> 00:05:37,720
atore bairo roro majũ marĩ tãmʉoetibujioatana.

132
00:05:37,720 --> 00:05:40,800
Bairo cariape yʉre catʉ̃goetiatana nimirãcʉ̃ã,

133
00:05:40,800 --> 00:05:43,080
yapapuaeticõãña.

134
00:05:43,080 --> 00:05:45,880
Marĩ mena macããcʉ̃ jĩcãʉ̃ ũcʉ̃ yasietigʉmi.

135
00:05:45,880 --> 00:05:48,280
Ati cũmua jeto yasigaro.

136
00:05:48,280 --> 00:05:51,200
Ãme ñamirẽ yʉ buiaetaami ángel,

137
00:05:51,200 --> 00:05:52,240
Dios cʉ̃ cajoʉ,

138
00:05:52,240 --> 00:05:54,880
cʉ̃ yaʉ cʉ̃ carotiricʉ yʉ caãnoi.

139
00:05:54,880 --> 00:05:55,560
Cʉ̃,

140
00:05:55,560 --> 00:05:57,640
ángel pʉame atore bairo ñiami:

141
00:05:57,640 --> 00:05:58,280
“Mʉ,

142
00:05:58,280 --> 00:05:59,320
Pablo,

143
00:05:59,320 --> 00:06:05,560
quetiupaʉ emperador romano yaʉre mʉ cabairiquere caquetibʉjʉpaʉ mʉ ãniña.

144
00:06:05,560 --> 00:06:08,440
Bairi uwieticõãña.

145
00:06:08,440 --> 00:06:09,240
Mʉ jʉ̃gori,

146
00:06:09,240 --> 00:06:09,720
mʉ,

147
00:06:09,720 --> 00:06:14,760
nipetiro ati cũmua macããna cʉ̃ãrẽ mʉjãã cayasibujiopeere ẽñotabojagʉmi Dios,”

148
00:06:14,760 --> 00:06:17,360
ñi quetibʉjʉami ángel.

149
00:06:17,360 --> 00:06:18,760
Torena,

150
00:06:18,760 --> 00:06:18,800
yʉ yarã tʉ̃goña yapapuaeticõãña.

151
00:06:18,800 --> 00:06:19,400
Yʉ pʉame,

152
00:06:19,400 --> 00:06:20,920
Dios mena yʉ tʉ̃goñatutuaya.

153
00:06:20,920 --> 00:06:22,080
Bairi,

154
00:06:22,080 --> 00:06:29,120
“Yʉre ángel cʉ̃ caĩquetibʉjʉatatore bairo cariape baigaro,”

155
00:06:29,120 --> 00:06:30,180
ñi tʉ̃goñaña.

156
00:06:30,180 --> 00:06:32,600
Bairi marĩ cayasietimiatacʉ̃ãrẽ,

157
00:06:32,600 --> 00:06:40,600
wĩno pʉame marĩ papurocapeogaro jĩcã yucʉpoapʉ —jãã ĩ quetibʉjʉwĩ Pablo.

158
00:06:40,600 --> 00:06:42,840
Creta yucʉpoapʉ caãniatana áná,

159
00:06:42,840 --> 00:06:47,120
pʉga semana bero ria capariya Adriático cawãmecʉtiyare jãã etawʉ.

160
00:06:47,120 --> 00:06:50,000
Wĩno pʉame noo caboro jĩcã nʉgõã pʉame,

161
00:06:50,000 --> 00:06:53,600
ape nʉgõã pʉame caatíe jãã papujonucũwʉ̃.

162
00:06:53,600 --> 00:06:55,600
Bairo jããrẽ wĩno caátiãno,

163
00:06:55,600 --> 00:06:59,160
ti cũmua macããna marineros pʉame ñami recomacã caãno,

164
00:06:59,160 --> 00:07:02,160
“Marĩã yepa tʉpʉ etarã marĩ baibauya,”

165
00:07:02,160 --> 00:07:03,680
ĩ tʉ̃goña masĩcõãwã.

166
00:07:03,680 --> 00:07:07,080
Bairo tʉ̃goñamasĩcõãrĩ yua,

167
00:07:07,080 --> 00:07:07,560
jĩcãwẽ,

168
00:07:07,560 --> 00:07:09,720
yʉtawẽ mena riapʉ ruiojo cõñawã,

169
00:07:09,720 --> 00:07:11,360
“¿Nocãrõ to ʉ̃cʉ̃ãñati?”

170
00:07:11,360 --> 00:07:12,320
ĩrã.

171
00:07:12,320 --> 00:07:13,880
Bairo na caáticõñarõ,

172
00:07:13,880 --> 00:07:16,080
treinta y seis metros majũ ʉ̃cʉ̃ãrõ ãmʉ.

173
00:07:16,080 --> 00:07:19,680
Cabero cajʉ̃goye jãñurĩ tore bairo áma tunu.

174
00:07:19,680 --> 00:07:23,960
To pʉame veintisiete metros majũ ʉ̃cʉ̃ãrõ ãmʉ.

175
00:07:23,960 --> 00:07:24,520
Bairi,

176
00:07:24,520 --> 00:07:26,480
“Ʉ̃tã rupaapʉre marĩ rocaware,”

177
00:07:26,480 --> 00:07:27,080
ĩrã,

178
00:07:27,080 --> 00:07:35,440
ãpõãpãĩrĩ anclas canʉcʉ̃rĩjẽ baparicãnacãpãĩrĩ majũrẽ ti cũmua waturicaro caʉsaro pʉame reñuajori jiyatuwã.

179
00:07:35,440 --> 00:07:39,280
Bairo tie canʉcʉ̃rõ jʉ̃gori jĩcãpaʉa capasaro ũno,

180
00:07:39,280 --> 00:07:39,640
Diore,

181
00:07:39,640 --> 00:07:40,800
“Tãmurĩ to busuáto,”

182
00:07:40,800 --> 00:07:41,840
qũĩ jẽniwã.

183
00:07:41,840 --> 00:07:45,440
Ti cũmua macããna paabojari majã marineros pʉame,

184
00:07:45,440 --> 00:07:48,560
“Cũmua õcããcã mena marĩ ruticoároa,”

185
00:07:48,560 --> 00:07:49,760
ãmeo ĩñupã.

186
00:07:49,760 --> 00:07:51,600
Bairo caãmeo ĩatana ãnirĩ yua,

187
00:07:51,600 --> 00:07:57,440
“Ãpõãpãĩrĩ anclas canʉcʉ̃rĩjẽrẽ cajʉ̃goro pʉame reñuajori jiyatunemogarã jãã átiya,”

188
00:07:57,440 --> 00:07:57,880
ĩtori,

189
00:07:57,880 --> 00:08:01,220
cũmua õcããcãrẽ ruiojogamiwã.

190
00:08:01,220 --> 00:08:03,000
Bairo na caátigarijere ĩñarĩ,

191
00:08:03,000 --> 00:08:05,400
Pablo pʉame quetiupaʉ capitán,

192
00:08:05,400 --> 00:08:08,400
cʉ̃ ʉ̃mʉa soldaua cʉ̃ãrẽ atore bairo na ĩwĩ:

193
00:08:08,400 --> 00:08:11,240
—Ãnoa ati cũmuapʉ na catuaeticõãta,

194
00:08:11,240 --> 00:08:13,900
dope bairo mʉjãã bai netõmasĩẽtĩgarã.

195
00:08:13,900 --> 00:08:15,920
Bairo Pablo cʉ̃ caĩrõ tʉ̃go,

196
00:08:15,920 --> 00:08:21,320
soldaua pʉame ti cũmuacãrẽ jiyari cawẽẽrĩrẽ pajureri weneroca ñuajowã riapʉ.

197
00:08:21,320 --> 00:08:22,720
Cabusuripaʉ yua,

198
00:08:22,720 --> 00:08:26,440
Pablo pʉame jĩcã wãme ʉgarique ũnierẽ nipetiro jãã caʉgaro bori,

199
00:08:26,440 --> 00:08:28,120
atore bairo jãã ĩwĩ:

200
00:08:28,120 --> 00:08:34,400
—Merẽ pʉga semana etaya mʉjãã caʉganucũrõrẽ bairo mʉjãã caʉgaeto jeto.

201
00:08:34,400 --> 00:08:36,240
“¿Dope bairo marĩ bairãati?”

202
00:08:36,240 --> 00:08:37,560
ĩrĩqũẽ jetore tʉ̃goñarĩ,

203
00:08:37,560 --> 00:08:39,440
yoaro mʉjãã ʉgaetiya.

204
00:08:39,440 --> 00:08:44,200
Bairi jĩcã wãme ʉgarique ũnierẽ mʉjããrẽ tutuaro mena yʉ ʉgarotiya.

205
00:08:44,200 --> 00:08:46,080
Mʉjãã caʉgaro boya,

206
00:08:46,080 --> 00:08:48,640
mʉjãã cacatigaata.

207
00:08:48,640 --> 00:08:49,960
Cariape mʉjããrẽ ñiña:

208
00:08:49,960 --> 00:08:52,960
Ni jĩcãʉ̃ ũcʉ̃ marĩ mena macããcʉ̃ yasietigʉmi.

209
00:08:52,960 --> 00:08:57,760
Mʉjãã poawẽ jĩcãwẽãcã ũno yasietigaro —jãã ĩwĩ Pablo.

210
00:08:57,760 --> 00:08:59,200
Bairo ĩ yaparo yua,

211
00:08:59,200 --> 00:09:00,280
pan rupaare nerĩ,

212
00:09:00,280 --> 00:09:02,000
nipetiro na caĩñajoro Diore,

213
00:09:02,000 --> 00:09:03,760
“Mʉ ñujãñuña jãã mena,”

214
00:09:03,760 --> 00:09:03,880
ĩ jẽniwĩ.

215
00:09:03,880 --> 00:09:05,720
Jẽni yaparori,

216
00:09:05,720 --> 00:09:08,960
pããrẽ carecomacã tiare peenerĩ ʉgawĩ.

217
00:09:08,960 --> 00:09:10,400
Bairo cʉ̃ caʉgaro ĩñarĩ,

218
00:09:10,400 --> 00:09:13,600
nipetiro tʉ̃goña tutuanemorĩ na cʉ̃ã ʉgawã.

219
00:09:13,600 --> 00:09:14,360
Jãã,

220
00:09:14,360 --> 00:09:18,340
ti cũmuapʉ caãna doscientos setenta y seis majũ jãã ãmʉ nipetiro.

221
00:09:18,340 --> 00:09:20,880
Noo na caboro cãrõ ʉgari bero yua,

222
00:09:20,880 --> 00:09:27,400
ti cũmua macããjẽ trigo poarire riapʉ reñuajo peyocõãwã ti cũmua bʉtioro canʉcʉ̃rõ jʉ̃gori,

223
00:09:27,400 --> 00:09:29,680
ati cũmua to wãmʉ paáto,

224
00:09:29,680 --> 00:09:30,440
ĩrã.

225
00:09:30,440 --> 00:09:32,800
Cabusuripaʉ caãno yua,

226
00:09:32,800 --> 00:09:36,000
ti cũmuarẽ paari majã marineros pʉame yucʉpoare ĩñarĩ,

227
00:09:36,000 --> 00:09:36,960
“Tame,

228
00:09:36,960 --> 00:09:38,200
¿noo ũnopʉ marĩ etayati?”

229
00:09:38,200 --> 00:09:38,680
ĩwã.

230
00:09:38,680 --> 00:09:41,360
Bairo ti yucʉpoare masĩẽtĩmirãcʉ̃ã,

231
00:09:41,360 --> 00:09:45,240
carupa arʉapʉ paputiro yepare ĩñajowã.

232
00:09:45,240 --> 00:09:47,400
Ti paputirore ĩñarĩ yua,

233
00:09:47,400 --> 00:09:50,600
“Topʉ ati cũmuarẽ marĩ cawatupãámasĩata,

234
00:09:50,600 --> 00:09:53,080
ti paputiropʉ marĩ maamasĩgarã,”

235
00:09:53,080 --> 00:09:53,840
ãmeo ĩwã.

236
00:09:53,840 --> 00:09:55,680
Bairo ĩrĩ yua,

237
00:09:55,680 --> 00:09:57,120
canʉcʉ̃rĩpãĩrĩ,

238
00:09:57,120 --> 00:10:01,560
ãpõãpãĩrĩ anclare na cajiyaata wẽẽrĩrẽ toa pajure rucõãwã.

239
00:10:01,560 --> 00:10:03,240
Bairo áti yaparori bero,

240
00:10:03,240 --> 00:10:08,840
capaca tia cũmuarẽ waatujoricapãĩrĩrẽ na cajiyarʉpomiatajere õwãwã tunu.

241
00:10:08,840 --> 00:10:10,360
Tiere õwã yaparo,

242
00:10:10,360 --> 00:10:12,440
ti cũmua ĩqũẽã pʉame macãã asero,

243
00:10:12,440 --> 00:10:14,280
jutii aserore tʉ̃gãmʉgõyowã.

244
00:10:14,280 --> 00:10:15,520
Bairo na caáto,

245
00:10:15,520 --> 00:10:18,560
cũmua pʉame paputiro riapepʉ pãájʉ̃gowʉ.

246
00:10:18,560 --> 00:10:20,280
Bairo átó yua,

247
00:10:20,280 --> 00:10:21,960
ti cũmua pʉame caʉ̃cʉ̃ãẽto,

248
00:10:21,960 --> 00:10:24,120
paputiro buipʉ rocapeacoapʉ.

249
00:10:24,120 --> 00:10:25,640
Topʉ rocapeari,

250
00:10:25,640 --> 00:10:28,800
cajʉ̃goro pʉame dope bairo átitʉ̃gãwʉojo masĩã mano,

251
00:10:28,800 --> 00:10:30,240
ʉsʉro majũ ãmʉ.

252
00:10:30,240 --> 00:10:31,760
Bairo cabairoi,

253
00:10:31,760 --> 00:10:36,160
ti cũmuarẽ waturicatua pʉamerẽ ocoturi jabe peerecõãjʉ̃gowʉ yua.

254
00:10:36,160 --> 00:10:38,000
Bairo cabairo ĩñarĩ,

255
00:10:38,000 --> 00:10:40,760
soldaua pʉame preso caãnarẽ na pajĩãgamiwã,

256
00:10:40,760 --> 00:10:43,520
jĩcãʉ̃ roca ñuaáti cʉ̃ barutieticõãto,

257
00:10:43,520 --> 00:10:44,000
ĩrã.

258
00:10:44,000 --> 00:10:46,080
Bairo na caátigamiatacʉ̃ãrẽ,

259
00:10:46,080 --> 00:10:47,800
na quetiupaʉ capitán pʉame,

260
00:10:47,800 --> 00:10:49,920
Pablore canetõõgaʉ ãnirĩ,

261
00:10:49,920 --> 00:10:51,480
bairo na átirotiemi.

262
00:10:51,480 --> 00:10:54,320
Atore bairo pʉame bai rotiwĩ:

263
00:10:54,320 --> 00:10:57,720
“Nipetiro cajʉ̃goye cabaamasĩrã rocañua áti,

264
00:10:57,720 --> 00:10:59,120
baa ánája catʉ̃nipʉ,”

265
00:10:59,120 --> 00:10:59,800
jãã ĩwĩ.

266
00:10:59,800 --> 00:11:02,920
Aperã cabaamasĩẽna pʉamerẽ yucʉpãĩrĩ,

267
00:11:02,920 --> 00:11:07,400
o apeye ti cũmua cawatiatapãĩrĩ mena na pasa pãárotiwĩ.

268
00:11:07,400 --> 00:11:11,200
Tore bairo átiri nipetiro catʉ̃nipʉ jãã netõ etapeticõãwʉ̃,

269
00:11:11,200 --> 00:11:15,440
jĩcãʉ̃ ũcʉ̃ yasiricaro mano.

270
00:11:15,440 --> 00:11:19,920
Jãã nipetiro catʉ̃nipʉ jãã capãáetapetiro,

271
00:11:19,920 --> 00:11:21,880
ti yucʉpoa macããna pʉame,

272
00:11:21,880 --> 00:11:24,800
“Ati yucʉpoa Malta cawãmecʉti poa niña,”

273
00:11:24,800 --> 00:11:25,800
jãã ĩ quetibʉjʉwã.

274
00:11:25,800 --> 00:11:29,000
To macããna camasã ñujãñuwã jãã mena.

275
00:11:29,000 --> 00:11:32,680
Oco caocaro bʉtioro cayʉsʉaro jʉ̃gori peero,

276
00:11:32,680 --> 00:11:34,080
pairi peero jãã riobojawã.

277
00:11:34,080 --> 00:11:34,880
Riori bero,

278
00:11:34,880 --> 00:11:35,760
jãã piijowã,

279
00:11:35,760 --> 00:11:37,320
jãã jũmarotirã.

280
00:11:37,320 --> 00:11:37,560
Mai,

281
00:11:37,560 --> 00:11:41,040
Pablo pʉame pee caboporijere cajeatacʉ ãnirĩ,

282
00:11:41,040 --> 00:11:43,200
ti peeropʉ wetĩãwĩ.

283
00:11:43,200 --> 00:11:45,200
Bairo cʉ̃ cawetĩã ãnipaʉa,

284
00:11:45,200 --> 00:11:48,800
ãña peepʉ caãniatacʉ caasirijere uwiri cawiti ácʉ́,

285
00:11:48,800 --> 00:11:52,360
Pablo wãmopʉ cʉ̃ bacarocayoa etawĩ.

286
00:11:52,360 --> 00:11:54,240
Topʉa tusacõãwĩ.

287
00:11:54,240 --> 00:11:55,880
Ti yucʉpoa macããna pʉame,

288
00:11:55,880 --> 00:11:58,840
ãña Pablo wãmopʉa cʉ̃ tusarore ĩñarĩ,

289
00:11:58,840 --> 00:12:00,960
atore bairo ãmeo ĩwã na majũ:

290
00:12:00,960 --> 00:12:04,160
“Ãni camasã pajĩãreri majõcʉ ãcʉ̃mi.

291
00:12:04,160 --> 00:12:07,720
Bairi ria capairiyare canetõatacʉ nimicʉ̃ã,

292
00:12:07,720 --> 00:12:10,200
roro cʉ̃ caátaje wapa riacoagʉmi.

293
00:12:10,200 --> 00:12:14,240
Marĩ jʉ̃gũẽõ cariape caãcõ cʉ̃ cacatiro boecomo,”

294
00:12:14,240 --> 00:12:15,120
ãmeo ĩwã.

295
00:12:15,120 --> 00:12:17,240
Bairo na caĩmiatacʉ̃ãrẽ,

296
00:12:17,240 --> 00:12:20,280
Pablo pʉame ãñarẽ wẽẽroca tĩãwĩ peeropʉ.

297
00:12:20,280 --> 00:12:21,400
Bairo átiri bero,

298
00:12:21,400 --> 00:12:23,320
dope bairo baiemi Pablo.

299
00:12:23,320 --> 00:12:25,400
Nipetiro to macããna pʉame,

300
00:12:25,400 --> 00:12:27,880
“Jicoquei cʉ̃ bipicoagaro,”

301
00:12:27,880 --> 00:12:28,200
ĩmiwã.

302
00:12:28,200 --> 00:12:29,520
“Cabipieticõãta,

303
00:12:29,520 --> 00:12:32,600
masĩã mano caãno tʉsaroa ñarocacũmu riacoagʉmi,”

304
00:12:32,600 --> 00:12:34,160
ĩ tʉ̃goñamiwã.

305
00:12:34,160 --> 00:12:37,000
Yoaro bairo cʉ̃ cabaipeere ĩñacoteñamirĩ yua,

306
00:12:37,000 --> 00:12:39,320
ricaati tʉ̃goñawã tunu:

307
00:12:39,320 --> 00:12:40,080
“Ãni,

308
00:12:40,080 --> 00:12:41,240
caʉ̃mʉ mee,

309
00:12:41,240 --> 00:12:43,080
jʉ̃gũẽ ũcʉ̃ nibauyami,”

310
00:12:43,080 --> 00:12:43,680
ĩwã.

311
00:12:43,680 --> 00:12:47,440
To jãã caãnotʉaca ãmʉ Públio cawãmecʉcʉ,

312
00:12:47,440 --> 00:12:50,640
ti yucʉpoa macããcʉ̃ caãnimajũʉ̃ ya yepa.

313
00:12:50,640 --> 00:12:50,920
Cʉ̃,

314
00:12:50,920 --> 00:12:53,680
Públio pʉame caroaro mena jãã bocáwĩ.

315
00:12:53,680 --> 00:12:56,080
Bairi itia rʉ̃mʉ majũ jãã jʉátinemowĩ,

316
00:12:56,080 --> 00:12:57,720
cʉ̃ ya wiipʉ jãã caãno.

317
00:12:57,720 --> 00:13:00,480
Tiwatoare Públio pacʉ bʉgoye,

318
00:13:00,480 --> 00:13:03,480
rií yopotaje mena riaʉ yosawĩ.

319
00:13:03,480 --> 00:13:04,480
Bairo cʉ̃ cabairo,

320
00:13:04,480 --> 00:13:06,240
Pablo pʉame qũĩñaʉ ámí.

321
00:13:06,240 --> 00:13:07,800
Cʉ̃ tʉpʉ eta,

322
00:13:07,800 --> 00:13:08,960
Diore jẽnirĩ bero,

323
00:13:08,960 --> 00:13:12,080
cariaʉre cʉ̃ rʉpoapʉ cʉ̃ wãmorĩrẽ ñigãpeowĩ.

324
00:13:12,080 --> 00:13:13,320
Bairo cʉ̃ caátoa,

325
00:13:13,320 --> 00:13:15,960
caticoami cariayecʉtimiatacʉ pʉame yua.

326
00:13:15,960 --> 00:13:18,720
Bairo Pablo cʉ̃ caátiere tʉ̃gorã,

327
00:13:18,720 --> 00:13:22,480
ti yucʉpoa macããna aperã cariayecʉna cʉ̃ã cʉ̃ tʉpʉ etawã,

328
00:13:22,480 --> 00:13:24,920
na riayere cʉ̃ netõõrotirã etarã.

329
00:13:24,920 --> 00:13:26,840
Bairo na caetaro,

330
00:13:26,840 --> 00:13:28,560
Dios cʉ̃ camasĩõrĩjẽ mena na,

331
00:13:28,560 --> 00:13:31,120
nipetirore na catiowĩ Pablo.

332
00:13:31,120 --> 00:13:33,120
Bairo Pablo na cʉ̃ caátoi,

333
00:13:33,120 --> 00:13:35,320
capee wãmerĩ jãã átiroawã.

334
00:13:35,320 --> 00:13:41,960
Cabero ti yucʉpoa caãniatana cũmua capairicapʉ tunu jãã caájããrĩ rʉ̃mʉ caetaro áná,

335
00:13:41,960 --> 00:13:45,280
jãã cacʉ̃gopee caãno cãrõrẽ jãã nuniwã.

