﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:27,260
Hanua xinã Betânia anushũ Mariã txipu sheni ininipawẽ Shanẽ Ibu Jesusũ tae peukashũ hawẽ buwẽ tere ashanai anu hawẽ betsa Maria inũ Martabe hatũ pui Lázaro hiwea hanua isĩ teneaya

2
00:00:27,260 --> 00:00:34,560
hau Jesus yuishũtanũbũ hawẽ pui dabetã hatu yunua bushũ Jesus hatu yuishũkĩ:

3
00:00:34,560 --> 00:00:36,480
—Shanẽ Ibuũ,

4
00:00:36,480 --> 00:00:37,600
mĩ haibu mĩ abuairã,

5
00:00:37,600 --> 00:00:38,720
isĩ teneikiki.

6
00:00:38,720 --> 00:00:44,380
Nukube kashũ uĩ kawe— akabu

7
00:00:44,380 --> 00:00:48,280
Jesusũ nĩkatã nũ hawẽ tsumabu nuku yuikĩ:

8
00:00:48,280 --> 00:00:53,240
—Ha isĩmanã tenãkĩ debu wamaki.

9
00:00:53,240 --> 00:01:01,780
Hakia Deus inũ hawẽ bakẽ kuxipa hatu uĩmashanũ ika isĩ teneikiki— ikaya

10
00:01:01,780 --> 00:01:07,340
Maria inũ Marta inũ hatũ pui Lázaro abuhairabiai

11
00:01:07,340 --> 00:01:15,140
Lázaro isĩ teneai yuiabu nĩkatã kayuama ana usha dabei Jesus baxikuxĩshũ

12
00:01:15,140 --> 00:01:17,680
nũ hawẽ tsumabu nuku ana yuikĩ:

13
00:01:17,680 --> 00:01:21,980
—Judéia anu ana bunãkãwẽ— nuku wa

14
00:01:21,980 --> 00:01:24,400
—Yusĩnaã,

15
00:01:24,400 --> 00:01:33,360
judeu shanẽ ibubũ dama harishũ mixki tũkuwẽ mia tsakapai ixiãbuki.

16
00:01:33,360 --> 00:01:36,440
Haskai hariri mĩ ana kakatsi ikai?

17
00:01:36,440 --> 00:01:37,920
— nũ wa

18
00:01:37,920 --> 00:01:39,360
nuku yuikĩ:

19
00:01:39,360 --> 00:01:40,920
—Shaba tibirã,

20
00:01:40,920 --> 00:01:43,680
12 hora hayaki.

21
00:01:43,680 --> 00:01:50,040
Bariri shabatiã tsuara kai uĩ pewabaini tsua huti itirumaki,

22
00:01:50,040 --> 00:01:54,820
na ẽ mai anu shaba txasha hayawẽ taearã.

23
00:01:54,820 --> 00:01:59,240
Hakia tsuara mexu merã biũma kairã,

24
00:01:59,240 --> 00:02:01,080
huti itirubuki,

25
00:02:01,080 --> 00:02:03,460
eauma kai keskarã—

26
00:02:03,460 --> 00:02:04,200
itã,

27
00:02:04,200 --> 00:02:08,040
—Nukũ haibu Lázaro ma ushaki.

28
00:02:08,040 --> 00:02:11,340
Datekĩ ẽ bestẽwaĩ kaii— nuku wa

29
00:02:11,340 --> 00:02:13,280
—Shanẽ Ibuũ,

30
00:02:13,280 --> 00:02:16,440
ha huĩrukuĩ usharã,

31
00:02:16,440 --> 00:02:19,240
mawama maĩkiki.

32
00:02:19,240 --> 00:02:21,920
Kayamawe— nũ wa

33
00:02:21,920 --> 00:02:29,900
Lázaro mawakiri Jesusũ nuku yuibia unãma usha bestiakiri nũ xinãniki.

34
00:02:29,900 --> 00:02:34,760
Haska nũ xinaĩ unãtã shabakabi Jesusũ nuku yuikĩ:

35
00:02:34,760 --> 00:02:36,240
—Lázarorã,

36
00:02:36,240 --> 00:02:37,460
ma mawaxinaki.

37
00:02:37,460 --> 00:02:41,640
Ẽ harimakẽ ixĩkẽ ẽ benimaii.

38
00:02:41,640 --> 00:02:43,720
Haskarã peki,

39
00:02:43,720 --> 00:02:45,280
matunarã,

40
00:02:45,280 --> 00:02:48,720
ana shabakabi ẽ matu ikũwãmai kairã.

41
00:02:48,720 --> 00:02:54,820
Eki sinatabiaibu anua Lázaro uĩnũ bukãwẽ— nuku waya

42
00:02:54,820 --> 00:03:02,560
haskaya nũ hawẽ 12 tsuma kuxipaya betsa Tomé tsupibu bakẽ nuku yuikĩ:

43
00:03:02,560 --> 00:03:04,200
—Kawe.

44
00:03:04,200 --> 00:03:10,100
Haria habe mawarinũ bukãwẽ— nuku waya

45
00:03:10,100 --> 00:03:15,160
haska nĩkatã Jesusbe nũ kaya Betânia dapishũ:

46
00:03:15,160 --> 00:03:21,320
“Usha dabe inũ dabe ka Lázaro maiwaxinabuki”,

47
00:03:21,320 --> 00:03:42,180
akĩ nuku yuiabu Jerusalém txaima quilômetro dabe inũ besti anua judeu shanẽ ibubu itxapa beshũ hatũ pui mawaxĩkẽ Marta inũ Maria kashaibu hatuwẽ nuikĩ daewakĩ hatu nese wai beabũ

48
00:03:42,180 --> 00:03:53,940
Jesus huai bana nĩkatã Martã itanũ ika kai Jesuski nukui kaya Mariãri hawa nĩkama hiwetã hiwekẽ

49
00:03:53,940 --> 00:03:56,960
haki nukushũ Martã Jesus yuikĩ:

50
00:03:56,960 --> 00:03:59,480
—Shanẽ Ibuũ,

51
00:03:59,480 --> 00:04:00,880
mĩ nenukenã,

52
00:04:00,880 --> 00:04:03,520
ẽ pui mawama ikeãxinaki.

53
00:04:03,520 --> 00:04:14,200
Hamapai xarabu mĩ Deus ea akai nĩkatã mia merabewakĩ mia ashũmiski,

54
00:04:14,200 --> 00:04:17,140
ẽ unãnã— aka

55
00:04:17,140 --> 00:04:18,320
Jesusũ yuikĩ:

56
00:04:18,320 --> 00:04:20,320
—Mĩ puirã,

57
00:04:20,320 --> 00:04:23,060
ana hiweshanikiki— aka

58
00:04:23,060 --> 00:04:24,720
hanushũ Martã yuikĩ:

59
00:04:24,720 --> 00:04:27,480
—Txanima habiaskaki.

60
00:04:27,480 --> 00:04:39,460
Bari hawẽ heneaitiã mawabu Deusũ yura dasibi bestẽwãshanaitiã ana hiweshanai ẽ unãnaiĩ— ikaya

61
00:04:39,460 --> 00:04:42,240
hanushũ Jesusũ ana yuikĩ:

62
00:04:42,240 --> 00:04:44,200
—Bestẽwãkĩ hiwemanikarã,

63
00:04:44,200 --> 00:04:45,440
habia ẽ eaki.

64
00:04:45,440 --> 00:04:50,220
Tsuabũra ea ikũwaĩ mawabia ana hiweshãkanikiki.

65
00:04:50,220 --> 00:04:56,120
Habu dasibi hiweyushũ ea ikũwaĩ mawataskama ishãkanikiki.

66
00:04:56,120 --> 00:04:57,780
Na ẽ mia yuiairã,

67
00:04:57,780 --> 00:04:59,080
mĩ ikũwaĩ?

68
00:04:59,080 --> 00:05:00,380
— aka

69
00:05:00,380 --> 00:05:01,720
—Heẽ,

70
00:05:01,720 --> 00:05:03,240
Shanẽ Ibuũ,

71
00:05:03,240 --> 00:05:05,840
mĩ Cristo Messiaski.

72
00:05:05,840 --> 00:05:11,760
Hawẽ bake yurabube hau hiweyushanũ Deusũ yubanirã,

73
00:05:11,760 --> 00:05:12,920
habia mĩ miaki,

74
00:05:12,920 --> 00:05:14,040
ẽ unãnã.

75
00:05:14,040 --> 00:05:19,040
Ẽ mia ikũwaiĩ— atã

76
00:05:19,040 --> 00:05:25,400
hanua Marta hawẽ hiwe anu txĩtũkirã hawẽ betsa Maria hune yuikĩ:

77
00:05:25,400 --> 00:05:28,400
—Nukũ Yusĩnã ma huaki.

78
00:05:28,400 --> 00:05:30,040
Mia kenaikiki.

79
00:05:30,040 --> 00:05:32,400
Kayuwe— aka

80
00:05:32,400 --> 00:05:38,660
Mariã nĩkatã benikaini hawẽ betsa Martabe kaĩkainaya

81
00:05:38,660 --> 00:05:46,420
hawẽ mae anu hikiriama habianuari Marta haki nukushu anushũ Jesusũ manaya

82
00:05:46,420 --> 00:06:00,980
judeu shanẽ ibubũ Maria daewai bea hawẽ hiwetã habe maniabũ Mariã hawa hatu yuiama benikaini hawẽ betsabe hawaira buaibũ hatu uĩtã xinaĩ:

83
00:06:00,980 --> 00:06:07,140
—Mixki tãpe anua kashai kaikiki— ikĩ txibaĩbũ

84
00:06:07,140 --> 00:06:13,160
Jesuski nukutã huĩti nixma ha namã dãti ishũ Mariã yuikĩ:

85
00:06:13,160 --> 00:06:14,840
—Shanẽ Ibuũ,

86
00:06:14,840 --> 00:06:16,200
mĩ nenukenã,

87
00:06:16,200 --> 00:06:20,380
ẽ pui mawama ikeãxinaki— atã

88
00:06:20,380 --> 00:06:32,260
judeu shanẽ ibubube Maria kashai bis ikaibũ Jesusũ haskaibu uĩ hatuwẽ uke merã nuihairai hatube kashakatsis ikĩ

89
00:06:32,260 --> 00:06:33,520
hatu yukakĩ:

90
00:06:33,520 --> 00:06:36,120
—Hani mã datãxinamẽ?

91
00:06:36,120 --> 00:06:37,520
— hatu wa

92
00:06:37,520 --> 00:06:38,720
—Shanẽ Ibuũ,

93
00:06:38,720 --> 00:06:41,980
uĩnũ kawe— abainabu

94
00:06:41,980 --> 00:06:44,500
Jesus kashakainaya

95
00:06:44,500 --> 00:06:48,640
shanẽ ibubũ uĩ yuinamei:

96
00:06:48,640 --> 00:06:49,280
—Uĩwẽ,

97
00:06:49,280 --> 00:06:51,860
aburiaikikirã— akaibũ

98
00:06:51,860 --> 00:06:56,040
hakia shanẽ ibu betsabu yuinameriai:

99
00:06:56,040 --> 00:07:08,620
—Huni bekũ shushawabiaxina hau Lázaro mawayamanũ shushawati xaraxina hawawẽ haska watima damapaikiki— abainaibũ

100
00:07:08,620 --> 00:07:21,860
Jesus hatube kai kashakũkainaya ana nui pae tsekekirani kakĩ mixki tãpe merã datãtã mixki ewapawẽ bepuxinabu anu kematã

101
00:07:21,860 --> 00:07:27,680
—Bepẽkãwẽ— hatu wa nemakĩ Lázarõ pui Martã yuikĩ:

102
00:07:27,680 --> 00:07:29,400
—Shanẽ Ibuũ,

103
00:07:29,400 --> 00:07:30,960
hamaki.

104
00:07:30,960 --> 00:07:32,520
Meyamanãwẽ.

105
00:07:32,520 --> 00:07:39,740
Ma shaba dabe inũ dabe ka txapui pisi mayaikiki— aka

106
00:07:39,740 --> 00:07:41,640
Jesusũ kemakĩ yuikĩ:

107
00:07:41,640 --> 00:07:43,720
—Ewẽ dateyamawe.

108
00:07:43,720 --> 00:07:48,080
“Ikũwãkĩ Deusũ kuxipa mĩ uĩaiĩ”,

109
00:07:48,080 --> 00:07:50,840
akĩ ẽ mia dama yuibirãshurã,

110
00:07:50,840 --> 00:07:53,100
xinãwẽ— akaya

111
00:07:53,100 --> 00:08:03,000
hanushũ mixki ewapawẽ bepuxinabu bepẽshunabu Jesusũ uĩtã naiuri teskãshũ yuikĩ:

112
00:08:03,000 --> 00:08:04,040
—Epaã,

113
00:08:04,040 --> 00:08:07,780
mĩ ea nĩkaiwẽ taeshũ ẽ mia pepawaii.

114
00:08:07,780 --> 00:08:12,760
Ẽ mia yuka nĩkatã mĩ ea merabewakubaĩmiski.

115
00:08:12,760 --> 00:08:14,240
Mĩ ea yununirã,

116
00:08:14,240 --> 00:08:24,100
na ebe mapubaunabũ hau ea uĩkĩ ikũwanũbũ shabakabi ẽ mia yukaii— itã,

117
00:08:24,100 --> 00:08:26,680
hui kuxipawẽ kenakĩ:

118
00:08:26,680 --> 00:08:27,800
—Lázaroõ,

119
00:08:27,800 --> 00:08:30,240
hari dakama tashniyuwe!

120
00:08:30,240 --> 00:08:31,700
— akaya

121
00:08:31,700 --> 00:08:47,520
mawa tariwẽ yabu keshtu wakĩ sebikĩ utsi washũ hawẽ besuri beyabubiaxinabu ana hiwei bestẽtã kaĩkiranaya Jesusũ hatu yunukĩ:

122
00:08:47,520 --> 00:08:50,280
—Hawẽ yabu dapekãwẽ,

123
00:08:50,280 --> 00:08:58,980
hau kanunã— hatu wa dapeabu haskai Lázaro ana bestẽtã hiweniki.

124
00:08:58,980 --> 00:09:12,360
Hatũ berubi Jesusũ haska waiwẽ taeshũ judeu shanẽ ibu itxapabu Mariabe beshũ Lázaro mawaxina Jesusũ ana hiwemai uĩkĩ:

125
00:09:12,360 --> 00:09:14,800
“Jesus Deusũ bakeki”,

126
00:09:14,800 --> 00:09:16,340
ikĩ ikũwaĩbũ

127
00:09:16,340 --> 00:09:28,620
hakia shanẽ ibu betsabũ haska washu ikũwãkatsi ikama fariseubu anu bushũ haska Jesusũ ashu hatuki txaniabu

128
00:09:28,620 --> 00:09:39,920
hanua Deusbe nukunabu hãtxashunika shanẽ ibubu inũ fariseubu Sinédrio kena hatube itxatã Jesuski datei yuinamei:

129
00:09:39,920 --> 00:09:40,600
—Ha huninã,

130
00:09:40,600 --> 00:09:47,600
hatu unãti wamakĩ dami tsuã haska watiruma itxapa waikiki.

131
00:09:47,600 --> 00:09:49,780
Nũ haska watirumẽ?

132
00:09:49,780 --> 00:09:57,560
Nũ nemama nuku henekĩ keyutã dasibibũ ikũwaĩ haki txiti iki keyutirubuki.

133
00:09:57,560 --> 00:10:11,220
Haskaibũ Romano shanẽ ibubũ hatũ soldadobu mirima beshũ nukũ Templo inũ nukunabuya nuku yamawashãkanikiki— ikaibũ

134
00:10:11,220 --> 00:10:19,960
hakia na habia baritiã Deusbe nukunabu hãtxashunika shanẽ ibuhaira Caifásĩ hatu nĩkatã yuikĩ:

135
00:10:19,960 --> 00:10:20,600
—Matunã,

136
00:10:20,600 --> 00:10:23,620
mã hawa unãmaki.

137
00:10:23,620 --> 00:10:37,980
Nukunabu hau pashkai sa iyamashanũbũ huni bestitxai nukunabu mawashunaya mã pepakũkaĩshanai mã haska xinãmaki— hatu wanikiaki.

138
00:10:37,980 --> 00:10:41,320
Haska yubakaibu xinãmakinã,

139
00:10:41,320 --> 00:10:51,600
ibubis Caifásĩ xinãma hakia na habia baritiã Deusbe nukunabu hãtxashunika shanẽ ibuhairawẽ taeshũ:

140
00:10:51,600 --> 00:10:56,640
“Jesus judeubu mawashũtiruki”,

141
00:10:56,640 --> 00:10:59,340
akĩ Deusũ Caifás hatu yuimaniki.

142
00:10:59,340 --> 00:11:01,000
Na haska yunuirã,

143
00:11:01,000 --> 00:11:16,460
habu bestikiri ikama hakia Deusũ bakebu pashka hiweakeakeabu habũ ikũwaĩbu dasibi itxawashanũ ika merabewai Jesus nuku mawashũshanai

144
00:11:16,460 --> 00:11:26,480
Caifásĩ haska hatu yuiaiwẽ taeshũ judeu shanẽ ibubũ Jesus tenãnũ ika yubakai taenibukiaki.

145
00:11:26,480 --> 00:11:44,140
Judeu shanẽ ibubu haki haskaibu hanua Jesus shabakabi ana niama hatu anua kaĩkaini mae betsa Efraim anu hanu hiweabuma dapi nuku iyushũ usha itxapakĩ Jesusũ nuku besti yusĩayã

146
00:11:44,140 --> 00:12:08,660
Páscoa judeubu nawai besimisbutiã ma kemaya nawai taeriama hatũ beya txibaĩ hau Deus ana hatuki sinatayamanũ Deus daewai ibubis pepakatsi iki mae hatiubuma anua Jerusalém anu yurabu mirima beshũ

147
00:12:08,660 --> 00:12:21,660
Jesusũ yusĩaĩ nĩkakatsi ikĩ benabaunaibũ Deusbe nukunabu hãtxashunika shanẽ ibubu inũ fariseubũ Jesus atxitã bitxinũ,

148
00:12:21,660 --> 00:12:22,800
iwanã,

149
00:12:22,800 --> 00:12:26,560
hatu yunuxĩshũ hatu yuikĩ:

150
00:12:26,560 --> 00:12:39,160
—Jesus haniara betxitã nuku yuikãwẽ— ikaibuwẽ taea mae betsa betsapa anua bexiãbu Templo hemaĩtĩ anua yuinamei:

151
00:12:39,160 --> 00:12:41,760
—Jesuskiri hawa mĩ xinaĩ?

152
00:12:41,760 --> 00:12:42,960
Huimẽkaĩ?

153
00:12:42,960 --> 00:12:44,160
Huamaraka?

154
00:12:44,160 --> 00:12:48,200
— ibaũbaunaibũ

