﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:11,100
Uxashini penaya ja yudabu ian kexa betsaudiabun shinain:

2
00:00:11,100 --> 00:00:18,240
—Jabia besti xaxuwen jawen tsumabun Jesús iyuama bushianbuki,

3
00:00:18,240 --> 00:00:22,620
xaxu betsa jayamabiakenan— ikaibun

4
00:00:22,620 --> 00:00:48,240
ja jaskaibun maewan betsa Tiberias anua xaxu betsawen bei januxun Jesúsun Dios kenwantan jatu pimashina anu keti itan Jesús inun jawen tsumabu jatu benakubidani jawa jatu bechiama ana jawendi butubidani jatun xaxuki inatan:

5
00:00:48,240 --> 00:00:51,520
“Cafarnaúm anu kashianmenkain.

6
00:00:51,520 --> 00:00:53,880
Jadi benanun bukanwen”,

7
00:00:53,880 --> 00:00:56,060
itan jaudi bui

8
00:00:56,060 --> 00:01:07,040
ianenwan pukebaini kexa betsaudia janu ichati jiwe anu jatube ichanua Jesús bechitushitan jabun yukakin:

9
00:01:07,040 --> 00:01:08,840
—Yusinaan,

10
00:01:08,840 --> 00:01:11,680
¿jatian min nekedi pukeshinamen?

11
00:01:11,680 --> 00:01:15,300
Ukedia nun mia benabidanaidan— akabu

12
00:01:15,300 --> 00:01:16,920
Jesúsun jatu yuikin:

13
00:01:16,920 --> 00:01:38,100
—Man unanti wakin kayatapinun dami jaskabiama wakin en matu axuain uinshina ja tapinkin man shinanmawen taea jakia misi pikin yani washinxun jaskas pinun ixun man ea benai bei ikanaii.

14
00:01:38,100 --> 00:01:43,880
¿Jaskai piti chapumiswen besti kemui man mapua ikanai?

15
00:01:43,880 --> 00:01:54,840
Jakia en Epa Diosun ea kushipa waniwen taexun jawen kushipa en matu inanxanai ja bestiwen kemui mapukanwen,

16
00:01:54,840 --> 00:01:59,800
jawen jiwekuin ikibi itidan.

17
00:01:59,800 --> 00:02:08,160
Jaskawen taexun jabia jawen unanmati wakin Epa Diosun ea matun Juchi Kayabi Iyua ea waniki,

18
00:02:08,160 --> 00:02:10,420
yunukinan— jatu wa

19
00:02:10,420 --> 00:02:13,920
jabun ninka pewama Jesús yukakin:

20
00:02:13,920 --> 00:02:17,240
—Diosun yunua axunkin chibankinan,

21
00:02:17,240 --> 00:02:21,640
¿nun jaska wakin benimawakin taewatidumen?

22
00:02:21,640 --> 00:02:22,620
— akabu

23
00:02:22,620 --> 00:02:24,840
Jesúsun ana jatu yuikin:

24
00:02:24,840 --> 00:02:27,040
—Dios benimawakinan,

25
00:02:27,040 --> 00:02:31,280
jatun ea yununi besti ikunwankanwen,

26
00:02:31,280 --> 00:02:33,460
en eakidan— jatu wa

27
00:02:33,460 --> 00:02:36,320
betsabun ninkama ana yukakin:

28
00:02:36,320 --> 00:02:38,520
—Min Dios anuadan,

29
00:02:38,520 --> 00:02:40,240
nuku ikunwanmakatsidan,

30
00:02:40,240 --> 00:02:46,440
¿jawa jawen unanmati min nuku axunkin kayati wamatidumen,

31
00:02:46,440 --> 00:02:49,440
nun mia jawen taexun ikunwanunbunan?

32
00:02:49,440 --> 00:02:54,520
Nukun yusinan Moiséskidi mia yuinun ninkawe.

33
00:02:54,520 --> 00:03:06,200
Janu tsua jiweabumanu nukun xenipabu jatu iyuyama jadi jiweabun Dios anua maná dudu butea pikubaunibuki.

34
00:03:06,200 --> 00:03:09,220
Jaska wanibu kenekin:

35
00:03:09,220 --> 00:03:14,720
“Pimakin nai anua Moisin misi jatu pimakubaunpauniki”,

36
00:03:14,720 --> 00:03:18,880
iniken damiwakin ¿Moisés min binua ikai?

37
00:03:18,880 --> 00:03:20,620
— akabu

38
00:03:20,620 --> 00:03:25,000
—Chanima nai anua misi butunidan,

39
00:03:25,000 --> 00:03:28,000
ja Moiséskidi man yuiaidan,

40
00:03:28,000 --> 00:03:30,840
jatun jatu pimama iniki.

41
00:03:30,840 --> 00:03:35,160
Jakia en Epa Diosun jatu pimakubaunpauniki.

42
00:03:35,160 --> 00:03:43,740
Jakia ikis nai anua jabiaskadi wakin misi kayabi en Epa Diosun matu inankatsis idiaikiki.

43
00:03:43,740 --> 00:03:46,200
Ja misi Diosun yudabu dasibi inankatsi ikaidan,

44
00:03:46,200 --> 00:03:55,140
ja nai anua butunitun jatu dasibi jiwekuinmatiduki— jatu wa

45
00:03:55,140 --> 00:03:58,000
jawen jancha ninkabuma ana yukakin:

46
00:03:58,000 --> 00:04:00,280
—Xanen ibuun,

47
00:04:00,280 --> 00:04:02,200
jaskakenan na misidan,

48
00:04:02,200 --> 00:04:06,960
jawenchains nuku pimapakexanwen— akabu

49
00:04:06,960 --> 00:04:09,200
Jesúsun ana jatu yuikin:

50
00:04:09,200 --> 00:04:11,480
—Jiwekuinmati misidan,

51
00:04:11,480 --> 00:04:13,560
jabia en eaki.

52
00:04:13,560 --> 00:04:24,420
Tsuabunda ea ninkakin shinan betsa watan eki chiti ikaibu en jatun yushin kushipa wa ana buniama keska ixankanikiki.

53
00:04:24,420 --> 00:04:25,760
Ja inun,

54
00:04:25,760 --> 00:04:37,560
tsuabunda ea ikunwankin en jancha ninkakubainaibu en jatu shinan chankanwan ana unpax manui tetsusinama keska ixankanikiki.

55
00:04:37,560 --> 00:04:44,520
Jaska en matu yuiai keska en akai uinbiashinxun man ea ikunwanbumaki.

56
00:04:44,520 --> 00:04:49,140
Jakia ea yununitun shinanen aki en juniki,

57
00:04:49,140 --> 00:04:53,000
emebi en shinanen aki juamadan.

58
00:04:53,000 --> 00:05:05,800
Jaskaken tsuabuda katuxun Epa Diosun ea anu jatu pexukin ekidi yunua ikunwankin ea jaibuwakubainxankanikiki.

59
00:05:05,800 --> 00:05:06,700
Ja inun,

60
00:05:06,700 --> 00:05:10,480
ea ikunwainbu en jatu danantaskama ixanaii.

61
00:05:10,480 --> 00:05:14,160
Ea yununitun shinanwen akinan,

62
00:05:14,160 --> 00:05:25,080
tsuabuda ea anu yununi jawen jeneai xabatian jatu benuama jatu bestenwankin en jatu taxnimaxanaii.

63
00:05:25,080 --> 00:05:38,840
Dasibibun Diosun bake shinankubainkin ikunwain jiwekuian ma jayabuwen taexun jawen jeneai xabatian en jatu bestenwanxanaii,

64
00:05:38,840 --> 00:05:45,200
jaska en Epan shinain yubakani keska menexunkinan— jatu wakin

65
00:05:45,200 --> 00:05:47,760
“Dios anua misi butunidan,

66
00:05:47,760 --> 00:05:48,980
en eaki”,

67
00:05:48,980 --> 00:05:58,480
iki daketapai itsakin jatu yuiaiwen taea judio xanen ibubu june Jesúski ja ikin yuain

68
00:05:58,480 --> 00:05:59,920
yuinamei:

69
00:05:59,920 --> 00:06:00,920
—Na junidan,

70
00:06:00,920 --> 00:06:02,640
Josén bakeki,

71
00:06:02,640 --> 00:06:03,740
Jesúsdan.

72
00:06:03,740 --> 00:06:05,980
Jawen ibu dabedan,

73
00:06:05,980 --> 00:06:08,360
nukun uinbuki.

74
00:06:08,360 --> 00:06:09,040
¿Jaskai:

75
00:06:09,040 --> 00:06:11,680
“Dios anua en butuniki”,

76
00:06:11,680 --> 00:06:14,280
iki daketapaimenkain?

77
00:06:14,280 --> 00:06:16,280
—iake iakeaibun

78
00:06:16,280 --> 00:06:20,500
jatun shinan unantan Jesúsun jatu yuikin:

79
00:06:20,500 --> 00:06:21,960
—Matunan,

80
00:06:21,960 --> 00:06:26,000
jadi janchakin ana ea yuanyamakanwen.

81
00:06:26,000 --> 00:06:30,320
Epa Diosun ea yununitun jatu kenamadan,

82
00:06:30,320 --> 00:06:32,200
ea jaibuwatidubumaki.

83
00:06:32,200 --> 00:06:40,640
Jakia jatu kena ea ikunwainbu jawen jeneai xabatian en jatu bestenwanxanaii.

84
00:06:40,640 --> 00:06:46,520
Diosun jancha Isaíasin keneni matu yuinun ninkakanwen:

85
00:06:46,520 --> 00:06:51,640
‘Diosun dasibi jatu yusinkin mextanmaxanikiki’,

86
00:06:51,640 --> 00:06:53,320
aniki.

87
00:06:53,320 --> 00:07:00,600
Jaskawen taexun tsuanda Diosun jancha ninkakin tapinkubainmisxunan,

88
00:07:00,600 --> 00:07:02,760
ea jaibuwakanikiki.

89
00:07:02,760 --> 00:07:05,800
Epa Dios tsuan man uinsmaki.

90
00:07:05,800 --> 00:07:11,360
Jakia Dios anua besti taxninitun Epa Dios uiniki.

91
00:07:11,360 --> 00:07:14,120
Jiwekuinmati misidan,

92
00:07:14,120 --> 00:07:15,300
jabia en eaki.

93
00:07:15,300 --> 00:07:19,720
Chanima tsuabunda ea ikunwain jiwekuinkanikiki,

94
00:07:19,720 --> 00:07:21,560
ikibi ikidan.

95
00:07:21,560 --> 00:07:22,340
Ja inun,

96
00:07:22,340 --> 00:07:34,300
janu tsua jiweabumanuxun Dios anua misi matun xenipabun pibiakubaini atimas bika tenei mawanibuki.

97
00:07:34,300 --> 00:07:39,600
Jakia misi nai anua butunikidi en janchaii.

98
00:07:39,600 --> 00:07:44,400
Na misi pikubaini ana mawatidubumaki.

99
00:07:44,400 --> 00:07:47,480
Nai anua butuni misi jiweadan,

100
00:07:47,480 --> 00:07:49,800
jabia en eaki.

101
00:07:49,800 --> 00:07:55,420
Tsuabunda na misi jiwea pikubaini jiwepakexankanikiki,

102
00:07:55,420 --> 00:07:57,600
ikibi ikidan.

103
00:07:57,600 --> 00:08:00,180
Na misi en jatu inanxanaidan,

104
00:08:00,180 --> 00:08:02,000
en yuda kayabiki.

105
00:08:02,000 --> 00:08:16,520
Jaskawen taea na mai anu yudabu xukuabu tibi jawen jiwetidubuwen taexun en yuda kayabi en jatu inanxanaii— akin junea janchawen jatu yuiaya

106
00:08:16,520 --> 00:08:24,120
ninkama e itan judio xanen ibubu jancha tibiwen yuinamei ja ikaibun:

107
00:08:24,120 --> 00:08:29,640
—¿Jaskakin nun pinun jawen nami nuku inantidumen?

108
00:08:29,640 --> 00:08:31,520
Juni kuinen namidan,

109
00:08:31,520 --> 00:08:35,400
nun pitaskatidumaki— ikaibun

110
00:08:35,400 --> 00:08:39,800
jabun shinan unankin Jesúsun ana jatu yuikin:

111
00:08:39,800 --> 00:08:43,120
—Chanima matu yuinun ninkaidakanwen.

112
00:08:43,120 --> 00:08:48,960
Matun Juchi Kayabi Iyuatun nami piama inun en jimi akamadan,

113
00:08:48,960 --> 00:08:52,000
man jiwekuian jayatidumaki.

114
00:08:52,000 --> 00:08:58,280
Jakia tsuabunda en nami pikin en jimi aki jiwekuinxankanikiki,

115
00:08:58,280 --> 00:08:59,760
ikibi ikidan.

116
00:08:59,760 --> 00:09:00,600
Ja inun,

117
00:09:00,600 --> 00:09:07,160
jawen jenea xabatian en jatu bestenwankin taxnimaxanaii.

118
00:09:07,160 --> 00:09:08,600
Jaska inun,

119
00:09:08,600 --> 00:09:09,920
en namidan,

120
00:09:09,920 --> 00:09:11,720
piti kayabiki.

121
00:09:11,720 --> 00:09:12,820
Ja inun,

122
00:09:12,820 --> 00:09:13,840
en jimidan,

123
00:09:13,840 --> 00:09:16,160
nuxuti kayabiki.

124
00:09:16,160 --> 00:09:19,520
Tsuabunda en nami pi inun en jimi akidan,

125
00:09:19,520 --> 00:09:25,440
ebe jiweaibun eadi jatube dasitan en jiwekunkainxanaii.

126
00:09:25,440 --> 00:09:27,040
Jaska inun,

127
00:09:27,040 --> 00:09:35,360
Epa Dios jiwei ikibi ikatun ea yununiwen taea jawen kushipawen en jiwekunkainaii.

128
00:09:35,360 --> 00:09:42,520
Jabiaskadiai tsuabunda ea pi en kushipawen jiwekubainxankanikiki.

129
00:09:42,520 --> 00:09:46,640
Nai anua misi butunikidi en janchaii.

130
00:09:46,640 --> 00:09:53,520
Matun xenipabu jiwekin ja misi pikubauni mawanibu keskamaki,

131
00:09:53,520 --> 00:09:56,240
na misi en matu yuiaidan.

132
00:09:56,240 --> 00:10:00,480
Na misi pikubaini jiwekubainxankanikiki,

133
00:10:00,480 --> 00:10:03,400
ikibi ikidan— jatu wakin

134
00:10:03,400 --> 00:10:10,360
Cafarnaúm anu janu ichati jiwe anuxun Jesúsun jaska jatu yusianyan

135
00:10:10,360 --> 00:10:16,160
jawen jancha ninkatan Jesúski chiti ikabu ichapabu yuinamei:

136
00:10:16,160 --> 00:10:18,520
—Na jaska yuiaidan,

137
00:10:18,520 --> 00:10:19,720
bikaki.

138
00:10:19,720 --> 00:10:25,440
Tsuan jaska chibankin axuntidumaki— ikaibun

139
00:10:25,440 --> 00:10:30,320
jabu yuananainbu unankin Jesúsun jatu yukakin:

140
00:10:30,320 --> 00:10:34,960
—¿En janchan matu dakewakin dananmaimenkain?

141
00:10:34,960 --> 00:10:44,600
Janua en juni anu jawendi en matun Juchi Kayabi Iyua en ana kai uinkin man shinan betsa waxanaii.

142
00:10:44,600 --> 00:10:47,600
Xabakabi matu yusinun ninkakanwen.

143
00:10:47,600 --> 00:10:51,240
En yushinin jatu jiwemaxanikiki.

144
00:10:51,240 --> 00:10:53,920
Jamen yudabun janchawenan,

145
00:10:53,920 --> 00:10:57,960
jawa jatu jiwemakin kushipa watidumajaidaki.

146
00:10:57,960 --> 00:11:01,040
En jancha en matu yuiaidan,

147
00:11:01,040 --> 00:11:03,360
en yushin keskaki.

148
00:11:03,360 --> 00:11:09,440
Man ikunwanyan en janchan matu jiwekuinmaikiki— iwanan,

149
00:11:09,440 --> 00:11:19,920
yusinkin taewabidanxuwen jawen jancha ikunwanbuma inun tsuanda achimaxanai unainwen taexun Jesúsun ana yuikin:

150
00:11:19,920 --> 00:11:22,080
—Jamen matunan,

151
00:11:22,080 --> 00:11:25,540
betsa betsapabun man ea ikunwanbumaki.

152
00:11:25,540 --> 00:11:26,980
Jaskaken:

153
00:11:26,980 --> 00:11:32,500
“Epa Diosun matu kenama man ea ikunwantidubumaki”,

154
00:11:32,500 --> 00:11:36,800
akin en matu yuixuki— nuku wa

155
00:11:36,800 --> 00:11:46,800
jaskawen taexun Jesúski chiti imisbu ichapabu niti iki bashikutan Jesúsbe ana buama ikaibun

156
00:11:46,800 --> 00:11:53,320
jakia nun jawen 12 tsumabu nun paxkabainabumaken Jesúsun nuku yuikin:

157
00:11:53,320 --> 00:11:56,520
—¿Matundi man ea jenekatsi ikimenkain?

158
00:11:56,520 --> 00:11:58,320
— nuku wa

159
00:11:58,320 --> 00:12:00,480
Simón Pedron yuikin:

160
00:12:00,480 --> 00:12:02,920
—Xanen Ibuun,

161
00:12:02,920 --> 00:12:08,120
mia jenebain tsua mia keska nun chibantidumaki.

162
00:12:08,120 --> 00:12:12,920
Jiwekuinmati jancha min nuku yusinmiski.

163
00:12:12,920 --> 00:12:16,880
Diosun bake medibi pepadan,

164
00:12:16,880 --> 00:12:21,600
jabia min mia nun unaiin— aka

165
00:12:21,600 --> 00:12:23,080
Jesúsun nuku yuikin:

166
00:12:23,080 --> 00:12:24,440
—Eanan,

167
00:12:24,440 --> 00:12:31,400
en matu katubiayama bestichai yushin chakabu man jayaki— nuku wa

168
00:12:31,400 --> 00:12:47,080
nun jawen 12 tsumabu betsan Jesús jatu achimaxanaiwen taea Simón Iscarioten bake Judaskidi shinankin jaska nukukidi janchaniki.

