﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:10,440
Roma tʉ́tchidih moón ĩ Maáh César Italia baácdih ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

2
00:00:10,440 --> 00:00:12,280
Pablodih,

3
00:00:12,280 --> 00:00:20,040
bita nemat mʉʉ́boó jʉmnitdihbʉt Festo soldadowã ĩ maáh Julio wʉ̃t jʉmnidih ãt wapat tʉ́ʉtʉp wʉt jĩ.

4
00:00:20,040 --> 00:00:21,080
Pánihna,

5
00:00:21,080 --> 00:00:26,640
johlitjĩh bejni jãáj chóojĩh queétdih Italia baácna Julio ã nʉmah bejep jĩ.

6
00:00:26,640 --> 00:00:31,280
Caán Julio cien soldadowã ĩ maáh ã jʉmʉchah,

7
00:00:31,280 --> 00:00:36,200
ã́ih soldadowã César Augustoíhwã wʉ̃t jʉmnitbʉt ĩ bejep jĩ.

8
00:00:36,200 --> 00:00:38,240
Pánihna,

9
00:00:38,240 --> 00:00:41,600
weém Lucasbʉt Pablojeéh wã bejep jĩ.

10
00:00:41,600 --> 00:00:43,080
Aristarco,

11
00:00:43,080 --> 00:00:48,600
Macedonia baác Tesalónica tʉ́tchidih bóobʉt jwiítdih ã pej jʉm bejep jĩ.

12
00:00:48,600 --> 00:00:50,520
Pánihna,

13
00:00:50,520 --> 00:00:55,720
Adramitio wʉ̃t jʉmni tʉ́tchimant jʉ̃óhni jãáj chóodih jwĩ waadáp jĩ.

14
00:00:55,720 --> 00:01:00,880
Caán chóo Asia baácdih bóo jẽ́litna yoobó aab béjni chóo pínah tajĩ.

15
00:01:00,880 --> 00:01:03,120
Pánih bejnit,

16
00:01:03,120 --> 00:01:07,600
cheibit Sidón wʉ̃t jʉmni jẽ́litna jwĩ jʉibínap jĩ.

17
00:01:07,600 --> 00:01:10,240
Julioboó Pablodih en daoná,

18
00:01:10,240 --> 00:01:11,200
ã tʉ́i chãjap jĩ.

19
00:01:11,200 --> 00:01:13,360
Pánih tʉ́i chãjnit,

20
00:01:13,360 --> 00:01:18,640
caanjĩ́h moón ã chéenwã dedé ã náahatdih ĩ wʉ̃hat pínah niijná,

21
00:01:18,640 --> 00:01:22,840
ĩ pebhboó Pablodih ã aabát tʉ́ʉtʉp jĩ.

22
00:01:22,840 --> 00:01:25,520
Caanjĩ́h aabnítji jwʉ́ʉb dei jʉinít,

23
00:01:25,520 --> 00:01:28,760
caán chóodihjeh mʉntih jwʉ́ʉb waadnít,

24
00:01:28,760 --> 00:01:29,840
jwĩ bejep jĩ,

25
00:01:29,840 --> 00:01:30,600
páant mʉntih.

26
00:01:30,600 --> 00:01:35,000
Jwĩ bejat déemant johlit ã jwãáh johochah,

27
00:01:35,000 --> 00:01:38,360
Chipre wʉ̃t jʉmni quewa ã tʉ́i jãhat pínah niijná,

28
00:01:38,360 --> 00:01:43,000
caan quéwadih wáyámant bóo bʉwámant jwĩ en yap bejep jĩ.

29
00:01:43,000 --> 00:01:45,760
Caan quéwadih yap bej,

30
00:01:45,760 --> 00:01:46,560
chʉ́ʉh bejnit,

31
00:01:46,560 --> 00:01:49,400
Cilicia baác ñaj deyatdih yap bej,

32
00:01:49,400 --> 00:01:52,720
Panfilia baác ñaj deyatdihbʉt yap bej,

33
00:01:52,720 --> 00:01:56,280
Licia baácdih jʉmni Mira tʉ́tchina jwĩ jʉibínap jĩ.

34
00:01:56,280 --> 00:02:01,520
Jwĩ bejni chóo caán tʉ́tchidih ã chãwát pínahdih jéihnit,

35
00:02:01,520 --> 00:02:03,320
Julio biíh jãáj chóo,

36
00:02:03,320 --> 00:02:07,620
Italia baácboó bejni pínah chóodih ãt bid jʉyʉ́p tajĩ.

37
00:02:07,620 --> 00:02:13,920
Caán ã bid jʉiní chóo Alejandría wʉ̃t jʉmni tʉ́tchimant jʉ̃óhni chóo tajĩ.

38
00:02:13,920 --> 00:02:15,920
Pánih bid jʉinít,

39
00:02:15,920 --> 00:02:18,920
caán chóoboó jwiítdih ã nʉmah waadáp jĩ.

40
00:02:18,920 --> 00:02:22,320
Johlit ã jwãáh joh bʉʉg lájachah,

41
00:02:22,320 --> 00:02:23,480
páant mʉntih,

42
00:02:23,480 --> 00:02:25,520
wẽpép jéih bejcan,

43
00:02:25,520 --> 00:02:30,480
chaíhjeh jwĩ bejep jĩ.

44
00:02:30,480 --> 00:02:31,080
Pánih bejnit,

45
00:02:31,080 --> 00:02:34,440
Gnido wʉ̃t jʉmni tʉ́tchidih jwĩ tóah jʉibínachah,

46
00:02:34,440 --> 00:02:37,240
johlitboó jwiítdih tacboó ã ʉb joh pʉ́ʉd baca bojop jĩ.

47
00:02:37,240 --> 00:02:37,940
Pánihna,

48
00:02:37,940 --> 00:02:39,720
yoobópdih bejcanjeh,

49
00:02:39,720 --> 00:02:44,680
Salmón wʉ̃t jʉmni pióh ñajatdih yap bejnit,

50
00:02:44,680 --> 00:02:50,120
Creta wʉ̃t jʉmni quewadih jéihyepmant bóo bʉwámant jwĩ en yap bejep jĩ.

51
00:02:50,120 --> 00:02:51,360
Pánihna,

52
00:02:51,360 --> 00:02:53,520
johlit páantjeh yeejép ã johochah,

53
00:02:53,520 --> 00:02:56,760
caan quéwa bʉwádih chaíhjeh bejnit,

54
00:02:56,760 --> 00:03:00,840
Tʉ́ini Jẽ́litna pʉ́ʉd bacapdih jwĩ chão páh jwʉhʉp jĩ.

55
00:03:00,840 --> 00:03:04,960
Caán jẽ́lit Lasea wʉ̃t jʉmni tʉ́tchi pebhbit ã jʉmʉp jĩ.

56
00:03:04,960 --> 00:03:07,120
Pánih chaíhjeh jwĩ bejechah,

57
00:03:07,120 --> 00:03:08,600
mah noój láa,

58
00:03:08,600 --> 00:03:12,640
jãáj chóojĩh bejat tobohat láa ã tóah jʉ̃ʉ́wʉ́p jĩ.

59
00:03:12,640 --> 00:03:13,560
Pánihna,

60
00:03:13,560 --> 00:03:18,360
jwiítdih nʉmah bejnitdih Pablo nin pah ã niíj naáwáp yʉh jĩ:

61
00:03:18,360 --> 00:03:21,040
—¡Weemdíh ñi joyoó!

62
00:03:21,040 --> 00:03:22,040
Bʉʉ jwĩ bejechah,

63
00:03:22,040 --> 00:03:23,280
ã tʉ́ican niít.

64
00:03:23,280 --> 00:03:25,000
Mah noój láa ã jʉmʉchah,

65
00:03:25,000 --> 00:03:27,720
nin jãáj chóo ã bʉʉdbípna caá.

66
00:03:27,720 --> 00:03:28,440
Pánihna,

67
00:03:28,440 --> 00:03:30,040
nihat ñi ʉb bejnibʉt,

68
00:03:30,040 --> 00:03:31,960
jwiítbʉt jwĩ daáb bʉʉdbípna caá,

69
00:03:31,960 --> 00:03:33,480
ã niijíp jĩ.

70
00:03:33,480 --> 00:03:34,040
Obohjeéhtih,

71
00:03:34,040 --> 00:03:35,760
caán chóo mínah,

72
00:03:35,760 --> 00:03:39,920
caán chóodih íoh teonibʉt Pablodih ĩ jepahcap jĩ.

73
00:03:39,920 --> 00:03:42,600
Juliobʉt Pablodih joyáh bojnit,

74
00:03:42,600 --> 00:03:44,920
queétboodíh ã jepahap jĩ.

75
00:03:44,920 --> 00:03:50,320
Caán ĩ chãoní jẽ́litboó mah noój láa jãáj chóo ã chãwáchah,

76
00:03:50,320 --> 00:03:56,040
ãpĩ́ tʉ́icap wʉt jĩ.

77
00:03:56,040 --> 00:03:56,960
Pánihna,

78
00:03:56,960 --> 00:04:01,240
nihat caán chóodih bejnit caan quéwadihjeh tih biíh tʉ́tchi,

79
00:04:01,240 --> 00:04:02,040
Fenice wʉ̃t jʉmni tʉ́tchi jẽ́litna ĩ bejíhip yʉh jĩ,

80
00:04:02,040 --> 00:04:07,880
mah noój ã yapatdih jʉibí pã́i jwʉhat tʉ́ʉt niijná.

81
00:04:07,880 --> 00:04:11,040
Fenice jẽ́litdih yeó dei bejepmant jãáj chóo waadát ãt jʉmʉp wʉt jĩ.

82
00:04:11,040 --> 00:04:12,200
Pánihna,

83
00:04:12,200 --> 00:04:14,600
“Caánboó jʉibínit,

84
00:04:14,600 --> 00:04:17,840
mah noój láa jwĩ tʉ́i pã́i jwʉhbipna caá”,

85
00:04:17,840 --> 00:04:19,200
ĩt niíj jenah joyóp wʉt yʉh jĩ.

86
00:04:19,200 --> 00:04:23,560
Chóop yapapmant johlit ã tʉ́i jʉ̃ʉ́wʉ́chah,

87
00:04:23,560 --> 00:04:27,560
caán chóodih teonit ĩ tʉ́i bejat pínah niijná,

88
00:04:27,560 --> 00:04:29,680
ĩ yoh báahani chodóp dahdih ĩ jwʉ́ʉb ʉb yacap jĩ,

89
00:04:29,680 --> 00:04:30,480
páant mʉntih.

90
00:04:30,480 --> 00:04:31,720
“Jwĩ tʉ́i jéih jãáj jʉibíbipna caá”,

91
00:04:31,720 --> 00:04:32,360
niíj jenah joinít,

92
00:04:32,360 --> 00:04:34,040
jwiítdih ĩ nʉmah bejep yʉh jĩ.

93
00:04:34,040 --> 00:04:35,080
Pánih bejna,

94
00:04:35,080 --> 00:04:42,000
Creta quewa pebhjeh jwĩ jãaj béjep jĩ.

95
00:04:42,000 --> 00:04:44,600
Obohjeéhtih,

96
00:04:44,600 --> 00:04:49,960
tʉ́ttimahbitjeh caan quéwa chʉ́ʉhʉp yoób yeó aáb jʉ̃ʉ́wʉ́pmant johlit bʉ́dí ã joh jʉ̃ʉ́wʉ́p jĩ.

97
00:04:49,960 --> 00:04:57,200
Caán johlit jwĩ́ih jãáj chóo bʉwámant tʉbit ã joh jã́hanachah,

98
00:04:57,200 --> 00:04:59,880
jwĩ bejatji dée yoób jwĩ jéih bejcap jĩ.

99
00:04:59,880 --> 00:05:01,520
Pánih johna,

100
00:05:01,520 --> 00:05:04,840
caán chóodih ã pã́ah joh pʉ́ʉd baca bojop jĩ.

101
00:05:04,840 --> 00:05:06,560
Pánihna,

102
00:05:06,560 --> 00:05:11,120
Cauda wʉ̃t jʉmni quewadih jéihyepmant bóo bʉwámant jwĩ yapap jĩ.

103
00:05:11,120 --> 00:05:15,240
Caan quéwa jwiítdih chibít johlitdih ã jãhap jĩ.

104
00:05:15,240 --> 00:05:18,120
Páant ã jãhachah,

105
00:05:18,120 --> 00:05:20,320
jwĩ wáini bainí jãáj chóodih,

106
00:05:20,320 --> 00:05:23,840
bʉ́dí chóo diítna ĩ ʉb yacap jĩ.

107
00:05:23,840 --> 00:05:27,760
Johlit nolihatjĩh páantjeh bʉ́dí ã tobohochah yʉhna,

108
00:05:27,760 --> 00:05:29,980
ĩ jéih ʉb yacap jĩ.

109
00:05:29,980 --> 00:05:32,840
Caán chóodih ámoh yac péanit,

110
00:05:32,840 --> 00:05:35,920
bʉ́dí chóo ã bʉ́ʉh bejcat pínah niijná,

111
00:05:35,920 --> 00:05:41,440
queét jãáj chóodih teonit bʉʉjcánni tõpnajĩh caán chóodih ĩ nah chéwep jĩ.

112
00:05:41,440 --> 00:05:43,560
Pánih nah chéo péanit,

113
00:05:43,560 --> 00:05:45,800
“Libia baácboó jwĩ jʉibími dée caá.

114
00:05:45,800 --> 00:05:53,240
Caanjĩ́h óon yehbenibit Sirte wʉ̃t jʉmʉpboó bʉʉg lájat jwiítdih tʉbit tobohna caá”,

115
00:05:53,240 --> 00:05:54,720
niíj jenah joinít,

116
00:05:54,720 --> 00:05:57,560
jãáj chóo wẽpép ã bejcat pínah niijná,

117
00:05:57,560 --> 00:06:01,840
johlitdih teoni bʉ́dí yégueh chóodih ĩ ʉb deyanap jĩ.

118
00:06:01,840 --> 00:06:05,000
Páant ĩ ʉb deyat tʉ́ttimah,

119
00:06:05,000 --> 00:06:08,640
jãáj chóodihjeh johlit ã ʉb joh bojop jĩ.

120
00:06:08,640 --> 00:06:11,400
Caán johlit dedé ã yaicáp jĩ.

121
00:06:11,400 --> 00:06:12,960
Pánih joh yaicán,

122
00:06:12,960 --> 00:06:15,200
chah pohba ã yoób johop jĩ.

123
00:06:15,200 --> 00:06:16,680
Páant ã johochah,

124
00:06:16,680 --> 00:06:18,240
nolihat bʉ́dí jʉ̃óhnit,

125
00:06:18,240 --> 00:06:22,080
jãáj chóodih tʉbit ã bʉʉg lájap jĩ.

126
00:06:22,080 --> 00:06:22,920
Pánihna,

127
00:06:22,920 --> 00:06:25,840
jih bʉʉgjéh ã pahat pínah niijná,

128
00:06:25,840 --> 00:06:31,460
tʉ́ttimah bóo yeó jáapdih ĩ ʉb bejniji bií déedih ĩ yoh báaha jwíihip jĩ.

129
00:06:31,460 --> 00:06:34,720
Tʉ́ttimah bóo yeó jáapdih johlit teoni yégueh chóona,

130
00:06:34,720 --> 00:06:36,960
chéwat tõpna,

131
00:06:36,960 --> 00:06:40,640
máa nahnadihbʉt ĩ yoh báhanap jĩ.

132
00:06:40,640 --> 00:06:42,840
Maatápdih yeodíh cʉ́iwãdihbʉt jwĩ encap jĩ.

133
00:06:42,840 --> 00:06:47,320
Johlit nolihatbʉt dedé noón yaicáp jĩ.

134
00:06:47,320 --> 00:06:52,400
Yeó jáap jʉmat pah chah pohba ã tobohop jĩ.

135
00:06:52,400 --> 00:06:54,160
Páant ã tobohochah,

136
00:06:54,160 --> 00:06:57,360
“¿Nin bʉ́dí mʉjboó jwiít jwĩ bʉʉdmí naniít?”

137
00:06:57,360 --> 00:06:59,520
jwiítjeh jwĩ niíj jenah joyóp jĩ.

138
00:06:59,520 --> 00:07:01,720
Pánihna,

139
00:07:01,720 --> 00:07:03,200
bʉ́dí teona,

140
00:07:03,200 --> 00:07:05,120
maatápdih ĩ jéih bid jeémpcap jĩ.

141
00:07:05,120 --> 00:07:07,320
Páant ĩ bid jeémpcatdih enna,

142
00:07:07,320 --> 00:07:09,480
Pablo ĩ cãtíh jʉí ñʉhnit,

143
00:07:09,480 --> 00:07:11,040
queétdih nin pah ã niíj naáwáp jĩ:

144
00:07:11,040 --> 00:07:13,120
—Wã naáwáchah,

145
00:07:13,120 --> 00:07:14,240
yeéb ñi joicán beé.

146
00:07:14,240 --> 00:07:16,560
‘Cretamant jãaj béjcat caá náahap’,

147
00:07:16,560 --> 00:07:17,720
wã niijíp yʉh be.

148
00:07:17,720 --> 00:07:18,640
Jwĩ jʉ̃óhcah,

149
00:07:18,640 --> 00:07:21,080
nin pah ãta yapcan tagaá.

150
00:07:21,080 --> 00:07:23,240
Jwĩ jʉ̃ʉ́wátji jíibjeh nin pah ã yapna caá.

151
00:07:23,240 --> 00:07:24,280
Obohjeéhtih,

152
00:07:24,280 --> 00:07:25,600
bʉʉ yeebdíh wã jwʉ́ʉb naóhna caá,

153
00:07:25,600 --> 00:07:26,800
páant mʉntih.

154
00:07:26,800 --> 00:07:27,960
Ñi ʉ́ʉmca bojoó.

155
00:07:27,960 --> 00:07:29,480
Jwiít jwĩ bʉʉdcán niít.

156
00:07:29,480 --> 00:07:30,800
Obohjeéhtih,

157
00:07:30,800 --> 00:07:34,080
nin jãáj chóo pohba ã bʉ́ʉh peét bejbipna caá.

158
00:07:34,080 --> 00:07:37,480
Dios wã maáh wã wẽini weemdíh ã jéihyaat pínah niijná,

159
00:07:37,480 --> 00:07:40,880
ã́ih ángeldih ãt wahap tabe.

160
00:07:40,880 --> 00:07:43,080
Caán ángel weemdíh bʉʉ chei jígohnit,

161
00:07:43,080 --> 00:07:45,680
jwĩ bʉʉdcát pínahdih ã naáwáp be.

162
00:07:45,680 --> 00:07:47,040
Wã pebh jʉinít,

163
00:07:47,040 --> 00:07:48,240
nin pah ã niijíp be:

164
00:07:48,240 --> 00:07:49,200
‘Pablo,

165
00:07:49,200 --> 00:07:50,720
ma ʉ́ʉmca bojoó.

166
00:07:50,720 --> 00:07:55,360
Meém Romanowã ĩ maáh César pebhna jʉibínit,

167
00:07:55,360 --> 00:07:58,280
ded pah ma chãjatjidih ma naóhbipna caá.

168
00:07:58,280 --> 00:07:59,560
Dios tʉ́ini jʉmna,

169
00:07:59,560 --> 00:08:04,120
ma bejni jãáj chóodih moondíhbʉt biíc yoobó ã wapbipna caá’,

170
00:08:04,120 --> 00:08:05,960
weemdíh ángel ã niijíp be.

171
00:08:05,960 --> 00:08:07,160
Pánihna,

172
00:08:07,160 --> 00:08:08,520
ñi ʉ́ʉmca bojoó.

173
00:08:08,520 --> 00:08:10,640
Diosdih tʉ́i jenah joinít,

174
00:08:10,640 --> 00:08:13,440
‘Ángel ã niiját biíc yoobó ã yapbipna caá’,

175
00:08:13,440 --> 00:08:14,680
wã niíj jéihna caá.

176
00:08:14,680 --> 00:08:15,960
Obohjeéhtih,

177
00:08:15,960 --> 00:08:20,320
jwĩ́ih jãáj chóodih johlit biíh quewãboó ã ʉb joh dodhbipna caá,

178
00:08:20,320 --> 00:08:22,400
queétdih Pablo ã niijíp jĩ.

179
00:08:22,400 --> 00:08:23,920
Pánih johna,

180
00:08:23,920 --> 00:08:26,960
chéne semana wẽpép ã johat tʉ́ttimah,

181
00:08:26,960 --> 00:08:27,800
chei,

182
00:08:27,800 --> 00:08:32,200
Adriático wʉ̃t jʉmni bʉ́dí mʉjdih jwĩ jwaoh chʉ́ʉh bejep jĩ.

183
00:08:32,200 --> 00:08:33,320
Pánih bejna,

184
00:08:33,320 --> 00:08:40,000
chei tac yoob póhba caán chóodih teonit “¿Yehbenapboó jwĩ jʉibími naniít?”

185
00:08:40,000 --> 00:08:42,800
queétjeh ĩt niíj jenah joyóp tajĩ.

186
00:08:42,800 --> 00:08:44,280
Pánihna,

187
00:08:44,280 --> 00:08:46,200
“Débóo cah ninjĩh ã nʉmah”,

188
00:08:46,200 --> 00:08:46,960
niijná,

189
00:08:46,960 --> 00:08:48,240
ĩ jenah enep jĩ.

190
00:08:48,240 --> 00:08:50,520
Páant ĩ jenah enechah,

191
00:08:50,520 --> 00:08:53,880
treinta y seis metros pohba caanjĩ́h ãt nʉmahap wʉt jĩ.

192
00:08:53,880 --> 00:08:58,200
Maátcanbitjeh ĩ jwʉ́ʉb jenah enechah,

193
00:08:58,200 --> 00:09:00,880
veintisiete metros caanjĩ́h ãt nʉmahap wʉt jĩ.

194
00:09:00,880 --> 00:09:04,400
Páant ã yehbe bejechah ennit,

195
00:09:04,400 --> 00:09:05,880
bʉ́dí ĩt ʉ́ʉmʉp wʉt jĩ.

196
00:09:05,880 --> 00:09:10,640
“¿Quewa pʉ́ʉd bacapdih bóo jeenádih jwĩ bʉʉg lájmi naniít?”

197
00:09:10,640 --> 00:09:12,880
ĩt niíj jenah joyóp tajĩ.

198
00:09:12,880 --> 00:09:14,560
Pánihna,

199
00:09:14,560 --> 00:09:17,080
caán chóo ã bejcat pínah niijná,

200
00:09:17,080 --> 00:09:20,080
chénena míic chodóp dahna méimant ĩ yoh daabánap jĩ.

201
00:09:20,080 --> 00:09:22,440
Pánih yoh daabánit,

202
00:09:22,440 --> 00:09:26,520
“Waícanjeh ã baabá naáh”,

203
00:09:26,520 --> 00:09:28,000
queét ĩ niijjéhep jĩ.

204
00:09:28,000 --> 00:09:30,880
Biquína caán chóodih teonit,

205
00:09:30,880 --> 00:09:31,560
jweííhna,

206
00:09:31,560 --> 00:09:34,600
caán bainí chóodih chéwat tõpdih watnit,

207
00:09:34,600 --> 00:09:37,280
ĩ wat deya pahanap jĩ.

208
00:09:37,280 --> 00:09:38,400
Pánih chãjnit,

209
00:09:38,400 --> 00:09:39,600
nin pah ĩ yee niijíp jĩ:

210
00:09:39,600 --> 00:09:42,040
“Caán bainí chóodih waadnít,

211
00:09:42,040 --> 00:09:46,320
biíh chodóp dahnadih wawápmant jwĩ yoh daabábipna caá”,

212
00:09:46,320 --> 00:09:47,140
ĩ niijíp jĩ.

213
00:09:47,140 --> 00:09:48,800
Obohjeéhtih,

214
00:09:48,800 --> 00:09:50,760
soldadowã ĩ maáhdih,

215
00:09:50,760 --> 00:09:55,120
soldadowãdihbʉt Pablo nin pah ã niijíp jĩ:

216
00:09:55,120 --> 00:09:56,840
—Nit nin chóodih teonit ĩ bejechah,

217
00:09:56,840 --> 00:09:58,880
yeebbʉ́t ñi daab wʉ́nbipna caá,

218
00:09:58,880 --> 00:09:59,140
ã niijíp jĩ.

219
00:09:59,140 --> 00:10:01,160
Páant ã niijíchah joinít,

220
00:10:01,160 --> 00:10:03,720
teonit ĩ jweicát pínah niijná,

221
00:10:03,720 --> 00:10:07,440
soldadowã bainí chóodih chéwat tõpnadih ĩ dʉ́ʉc bóodop jĩ.

222
00:10:07,440 --> 00:10:10,680
Páant ĩ dʉ́ʉc bóodochah,

223
00:10:10,680 --> 00:10:12,840
caán chóo ã daabáh bejep jĩ.

224
00:10:12,840 --> 00:10:14,880
Baabát pínah jã́tih,

225
00:10:14,880 --> 00:10:17,280
Pablo queétdih nin pah ã niíj naáwáp jĩ:

226
00:10:17,280 --> 00:10:20,440
—Yeéb náhni dahwanit ñi jeémpcah,

227
00:10:20,440 --> 00:10:22,680
chéne semana ã yapna caá.

228
00:10:22,680 --> 00:10:23,400
Pánihna,

229
00:10:23,400 --> 00:10:26,480
bʉʉ yeebdíh bʉ́dí wã jeémát tʉ́ʉtna caá,

230
00:10:26,480 --> 00:10:29,200
ñi tʉ́i wẽp yaáát pínah niijná.

231
00:10:29,200 --> 00:10:30,360
Ñi náhninaá,

232
00:10:30,360 --> 00:10:31,440
biíc jwĩ bʉʉdcán niít,

233
00:10:31,440 --> 00:10:32,120
ã niijíp jĩ.

234
00:10:32,120 --> 00:10:32,800
Páant niijnít,

235
00:10:32,800 --> 00:10:34,360
Pablo pandih ʉbnit,

236
00:10:34,360 --> 00:10:35,200
“Paá,

237
00:10:35,200 --> 00:10:38,680
jwiítdih nin jeémátdih ma tʉ́i wʉ̃hna caá”,

238
00:10:38,680 --> 00:10:39,880
Diosdih niijnít,

239
00:10:39,880 --> 00:10:41,840
jwiít nihat jwĩ enechah,

240
00:10:41,840 --> 00:10:43,640
pandih ã jeémép jĩ.

241
00:10:43,640 --> 00:10:46,160
Páant ã jeéméchah ennit,

242
00:10:46,160 --> 00:10:48,840
jwiítbʉt wẽinit jwĩ jeémép jĩ.

243
00:10:48,840 --> 00:10:54,040
Jwiít caán chóodih jʉmnit doscientos setenta y seis cã́acwã jwĩ jʉmʉp jĩ.

244
00:10:54,040 --> 00:10:55,720
Pánih jeémp péanit,

245
00:10:55,720 --> 00:10:58,160
nihat jwĩ wʉd jʉmat tʉ́ttimah,

246
00:10:58,160 --> 00:11:00,480
caán chóo ã chodcat pínah niijná,

247
00:11:00,480 --> 00:11:06,340
páantjeh jʉmni trigo wʉh wʉʉ́hnadih bʉ́dí mʉjboó ĩ yoh báaha beedánap jĩ.

248
00:11:06,340 --> 00:11:09,140
Tʉ́ttimah,

249
00:11:09,140 --> 00:11:10,340
baáb jéenechah,

250
00:11:10,340 --> 00:11:11,560
pebhbit jʉmni baácdih beh encan yʉhna,

251
00:11:11,560 --> 00:11:16,520
tʉ́i óon ñaj dei pʉ́ʉd bac jʉ̃ʉ́wát,

252
00:11:16,520 --> 00:11:19,280
jee dáhna wihcapdih ĩ wẽi enep jĩ.

253
00:11:19,280 --> 00:11:20,680
Pánih ennit,

254
00:11:20,680 --> 00:11:24,720
“¿Con óonna jwĩ bʉʉg ñáj jʉibí jĩíh?”

255
00:11:24,720 --> 00:11:25,520
ĩ niijíp jĩ.

256
00:11:25,520 --> 00:11:26,320
Pánihna,

257
00:11:26,320 --> 00:11:29,040
jãáj chóo ã tʉ́i bejat pínah niijná,

258
00:11:29,040 --> 00:11:32,720
chodat dahnadih chéwat tõpnadih ĩ dʉ́ʉc bóod yohop jĩ.

259
00:11:32,720 --> 00:11:35,920
Páant ĩ dʉ́ʉc bóod yohat pónih,

260
00:11:35,920 --> 00:11:37,840
íoh tewat tʉ́ʉt niijná,

261
00:11:37,840 --> 00:11:45,560
bitaboó íoh tewat pínah meenát naanádih chéwat tõpnadih ĩ wat deyanap jĩ.

262
00:11:45,560 --> 00:11:47,320
Caán tʉ́ttimah,

263
00:11:47,320 --> 00:11:52,960
waáwápmant bóo johlit teoni bainí yégueh chóodih ĩ wái aabánap jĩ.

264
00:11:52,960 --> 00:11:54,160
Pánih bejna,

265
00:11:54,160 --> 00:11:57,160
caán óon coahna ĩ jʉibííhip yʉh jĩ.

266
00:11:57,160 --> 00:11:58,800
Obohjeéhtih,

267
00:11:58,800 --> 00:12:03,480
jwĩ bejep yoób yehbenibit biíh óon poómp ãt jʉmʉp tajĩ.

268
00:12:03,480 --> 00:12:04,920
Pánihna,

269
00:12:04,920 --> 00:12:10,960
jwĩ́ih jãáj chóo waáwápmant bóo caán óondih ã báagh yoh bejep jĩ.

270
00:12:10,960 --> 00:12:12,840
Páant ã báagh yoh bejechah,

271
00:12:12,840 --> 00:12:14,920
bʉ́dí nolihat ã bʉʉg lájachah,

272
00:12:14,920 --> 00:12:18,440
jwĩ́ih jãáj chóo méimant ã bʉ́ʉhah bejep jĩ.

273
00:12:18,440 --> 00:12:20,560
Páant ã bʉ́ʉhʉchah ennit,

274
00:12:20,560 --> 00:12:25,720
queét soldadowã nemat mʉʉdíh moonjí ĩ yaáh jweicát pínah niijná,

275
00:12:25,720 --> 00:12:28,060
queétdih ĩ mao yohíhip yʉh jĩ.

276
00:12:28,060 --> 00:12:29,560
Obohjeéhtih,

277
00:12:29,560 --> 00:12:32,800
soldadowã ĩ maáh Pablodih tʉ́i chãjíhna,

278
00:12:32,800 --> 00:12:38,320
soldadowãdih queét nemat mʉʉdíh moonjídih ã mawat tʉ́ʉtcap jĩ.

279
00:12:38,320 --> 00:12:39,000
Pánihna,

280
00:12:39,000 --> 00:12:42,400
jwẽ́ejna ĩ yaáh ñáan bejat pínah niijná,

281
00:12:42,400 --> 00:12:47,000
jéih yaáhnitdih ã jwíih ñaáp báahaat tʉ́ʉtʉp jĩ.

282
00:12:47,000 --> 00:12:50,320
Jéih yaáhcannitdih jãáj chóodih bóo máa naanádih teonit,

283
00:12:50,320 --> 00:12:53,080
ã yaáh ñáan bejat tʉ́ʉtʉp jĩ.

284
00:12:53,080 --> 00:12:54,880
Pánih bejnit,

285
00:12:54,880 --> 00:13:00,600
nihat jwĩ tʉ́i yaáh ñáan jʉibínap jĩ.

286
00:13:00,600 --> 00:13:03,280
Páant jwĩ ñáan jʉibínachah,

287
00:13:03,280 --> 00:13:06,480
caan quéwadih moón jwiítdih jwãáh mʉj teo péanit,

288
00:13:06,480 --> 00:13:08,840
“Nin Malta wʉ̃t jʉmni quewa caá”,

289
00:13:08,840 --> 00:13:10,520
jwiítdih ĩ niíj naáwáp jĩ.

290
00:13:10,520 --> 00:13:14,120
Caan quéwadih moón jwiítdih tʉ́i teo wáacnit,

291
00:13:14,120 --> 00:13:16,040
páantjeh mah ã bʉʉgʉ́chah,

292
00:13:16,040 --> 00:13:17,320
jwĩ cʉ́bʉhanachah ennit,

293
00:13:17,320 --> 00:13:19,200
ĩ tʉʉ cáo wʉ̃hʉp jĩ.

294
00:13:19,200 --> 00:13:21,360
Queét ĩ tʉʉ wawachah ennit,

295
00:13:21,360 --> 00:13:23,720
Pablobʉt tʉʉ wawadih bejnit,

296
00:13:23,720 --> 00:13:25,520
ã jʉí cáwap jĩ.

297
00:13:25,520 --> 00:13:27,880
Páant ã cáwachah,

298
00:13:27,880 --> 00:13:32,080
tʉʉ chãha bac jʉ̃óhni mai Pabloíh téihyadih ã chãacáp jĩ.

299
00:13:32,080 --> 00:13:34,400
Páant ã chãác ñʉhʉchah ennit,

300
00:13:34,400 --> 00:13:37,240
caan quéwadih moón nin pah ĩ míic niijíp jĩ:

301
00:13:37,240 --> 00:13:40,600
“¿Nin newé cã́acwãdih mao jweiní naniít?

302
00:13:40,600 --> 00:13:43,640
Pánih tigaá bʉ́dí nolihatdih ã jweí jʉ̃ʉ́wʉ́chah yʉhna,

303
00:13:43,640 --> 00:13:46,920
ã mao jweyátji jíib caandíh peéh chãjna caá ã chãjap.

304
00:13:46,920 --> 00:13:47,400
Pánihna,

305
00:13:47,400 --> 00:13:48,640
bʉʉ ã wʉnbipna caá”,

306
00:13:48,640 --> 00:13:49,520
ĩ míic niijíp jĩ.

307
00:13:49,520 --> 00:13:50,400
Obohjeéhtih,

308
00:13:50,400 --> 00:13:55,120
Pabloboó caán maidih tʉʉ cʉ́ʉtna ã wimp yoh cáwap jĩ.

309
00:13:55,120 --> 00:13:57,600
Pánihniji ã tʉbacap jĩ.

310
00:13:57,600 --> 00:13:59,160
Páant ã chãjachah ennit,

311
00:13:59,160 --> 00:14:01,640
caanjĩ́h moón nin pah ĩ míic niijíp yʉh jĩ:

312
00:14:01,640 --> 00:14:03,960
“Caandíh ã chalanachah,

313
00:14:03,960 --> 00:14:05,840
ã wʉn bʉʉgbípna caá”,

314
00:14:05,840 --> 00:14:06,880
ĩ niijíp jĩ.

315
00:14:06,880 --> 00:14:08,120
Obohjeéhtih,

316
00:14:08,120 --> 00:14:10,560
maatápdih ĩ en ñʉhʉchah yʉhna,

317
00:14:10,560 --> 00:14:12,280
dedé ã tʉbacap jĩ.

318
00:14:12,280 --> 00:14:14,240
Páant ã tʉbacat enna,

319
00:14:14,240 --> 00:14:16,400
ĩ jenah joyátdih jwʉ́ʉb tʉ́ʉt nʉʉmnít,

320
00:14:16,400 --> 00:14:18,720
nin pah queétjeh ĩ míic niijíp jĩ:

321
00:14:18,720 --> 00:14:21,720
“¿Caán jwĩpĩ́ pãp ʉʉ́bhni poómpdih bóona niít?”

322
00:14:21,720 --> 00:14:21,800
ĩ niijíp jĩ.

323
00:14:21,800 --> 00:14:23,280
Publio wʉ̃t jʉmni,

324
00:14:23,280 --> 00:14:27,920
ã́ih jʉmat jwĩ aabápmant bahnibitjeh ãt jʉmʉp jĩ.

325
00:14:27,920 --> 00:14:30,960
Publio caanjĩ́h moón ĩ maáh tajĩ.

326
00:14:30,960 --> 00:14:31,720
Pánihna,

327
00:14:31,720 --> 00:14:34,480
caán jwiítdih dooná ã wahachah,

328
00:14:34,480 --> 00:14:36,160
ã́ih mʉʉná jwĩ aab béjep jĩ.

329
00:14:36,160 --> 00:14:38,920
Caanná jwĩ jʉibínachah,

330
00:14:38,920 --> 00:14:40,880
jwiítdih ã tʉ́i wẽi jwãááp jĩ.

331
00:14:40,880 --> 00:14:43,360
Pánih wẽi jwãáhnit,

332
00:14:43,360 --> 00:14:46,120
biíc peihcanni yeó jáap ãjeéh jwĩ jʉmʉchah,

333
00:14:46,120 --> 00:14:48,320
jwiítdih ã tʉ́i chãjap jĩ.

334
00:14:48,320 --> 00:14:50,600
Publio íip pahat yoyóp wʉnna,

335
00:14:50,600 --> 00:14:51,680
ã lajachah,

336
00:14:51,680 --> 00:14:55,640
Pablo caandíh enedih ã bejep jĩ.

337
00:14:55,640 --> 00:14:56,880
Ã pebh jʉibínit,

338
00:14:56,880 --> 00:14:57,560
teo jã́ha ʉʉ́bhnit,

339
00:14:57,560 --> 00:14:58,960
caandíh ã booanap jĩ.

340
00:14:58,960 --> 00:15:01,040
Páant ã booaat doonádih joinít,

341
00:15:01,040 --> 00:15:03,320
bita caanjĩ́h moón wʉnnit,

342
00:15:03,320 --> 00:15:05,160
ã booaat pínah niijná,

343
00:15:05,160 --> 00:15:07,440
Pablo pebhna ĩ jʉyʉ́p jĩ.

344
00:15:07,440 --> 00:15:11,360
Pánih jʉinítdihbʉt teo jã́ha ʉʉ́bhnit,

345
00:15:11,360 --> 00:15:12,800
ã booanap jĩ.

346
00:15:12,800 --> 00:15:14,440
Pánihna,

347
00:15:14,440 --> 00:15:15,680
bʉ́dí wẽinit,

348
00:15:15,680 --> 00:15:18,080
jwiítdih ĩ tʉ́i teo wáacap jĩ.

349
00:15:18,080 --> 00:15:18,760
Tʉ́ttimah,

350
00:15:18,760 --> 00:15:21,640
caan quéwamant jwĩ bejat tʉ́ʉt chãjachah,

351
00:15:21,640 --> 00:15:25,500
jwĩ bejni pínah jãáj chóodih dedé jwĩ náahatdih wʉ̃hna,

352
00:15:25,500 --> 00:15:28,180
ĩ tʉ́i yac beedánap jĩ.

