\id HEB - Cakchiquel, Eastern (Oriental) NT [cke] -Guatemala 1986 (web version -2012 bd)
\h HEBREOS
\toc1 Ri carta ri tzꞌiban can cheque ri hermanos ri ye Hebreos
\toc2 Hebreos
\mt Ri carta ri tzꞌiban can cheque ri hermanos ri ye Hebreos
\c 1
\s Ri Dios ja ri Rucꞌajol ri xucusaj richin xukꞌalajrisaj ri rutzij
\p
\v 1 Ojer-ojer can, qꞌuiy cꞌa mul xchꞌo ri Dios quiqꞌuin ri kaxquin-kamamaꞌ can. Y tok xchꞌo quiqꞌuin, xerucusaj cꞌa ri achiꞌaꞌ ri nyekꞌalajrisan ri rutzij. Y richin xukꞌalajrisaj ri rutzij cheque ri achiꞌaꞌ riꞌ, qꞌuiy rubanic ri xucusaj.
\v 2 Jacꞌa chupan ri tiempo rojcꞌo-vi roj, ri ruqꞌuisbül tiempo richin ri ruchꞌulef, ri Dios ja ri Rucꞌajol ri xucusaj richin xukꞌalajrisaj ri rutzij chikavüch. Ri Dios pa rukꞌaꞌ cꞌa ri Rucꞌajol xuya-vi ronojel. Y pa rukꞌaꞌ chukaꞌ ri Rucꞌajol xuya-vi richin xbün ri ruchꞌulef y ronojel ri cꞌo.
\v 3 Riqꞌuin ri Rucꞌajol nkꞌalajin ri rukꞌij ri Dios. Ri Rucꞌajol junan riqꞌuin rijaꞌ. Y ja ri Cꞌajol ri ucꞌuayon richin ronojel ri cꞌo, riqꞌuin ri ruchukꞌaꞌ ri rutzij rutzꞌamon-vi. Y rijaꞌ xcom richin xrelesaj ri kamac, y xcꞌastüj. Y xbetzꞌuyeꞌ chilaꞌ chicaj pa rajquikꞌaꞌ (ru-derecha) ri nimalüj Dios.
\s Ri Rucꞌajol ri Dios cꞌo más rukꞌij que chiquivüch ri ángeles
\p
\v 4 Ri Rucꞌajol ri Dios cꞌo más rukꞌij que chiquivüch ri ángeles. Y roma ri samaj ri xbün rijaꞌ, ri Dios xunimirsaj rukꞌij. Y chukaꞌ ri rubiꞌ rijaꞌ más nim vi rakalen que chuvüch ri biꞌaj ángel.
\v 5 Ketaman-vi que juis rukꞌij, roma ri Dios man jun bey rubin ta chin jun ángel:
\q Ja rat ri Nucꞌajol.
\q Romariꞌ ninyaꞌ acꞌaslen.
\m Y chukaꞌ man jun bey rubin ta pariꞌ jun ángel:
\q Ja rijaꞌ ri Nucꞌajol
\q y ja yin ri Rutataꞌ.
\m Man jun bey rubin ta quiriꞌ pariꞌ jun ángel.
\v 6 Y tok ri Dios xutük-pe ri Rucꞌajol chuvüch ri ruchꞌulef, xkꞌalajin-vi que cꞌo rukꞌij, roma xbij cheque conojel ri ru-ángeles:
\q Tiyaꞌ rukꞌij ri Nucꞌajol.
\m
\v 7 Pa quiviꞌ cꞌa ri ángeles xaxe nbij:
\q Ri nu-ángeles juis nyebiyin chubanic ri nusamaj,
\q roma ninbün cheque que ye cachiꞌel ri cakikꞌ y ye cachiꞌel ri ruxak-kꞌakꞌ.
\m
\v 8 Jacꞌa chin ri Rucꞌajol, roma ri cꞌo rukꞌij, nbij-vi chin:
\q Dios, rat richin vi chi jumul nabün mandar,
\q y choj cꞌa ri a-gobierno riꞌ.
\q
\v 9 Ajoꞌon cꞌa ri chojmil y avetzelan ri itzel.
\q Y romariꞌ yin ri a-Dios nuyoꞌon quicot pan avánima.
\q Más quicot nuyoꞌon chave rat que chuvüch ri quicot ri nuyoꞌon cheque ri chꞌaka chic.
\m
\v 10 Y chukaꞌ ri Dios xbij chin ri Rucꞌajol:
\q Ajaf, rat xabün ri ruchꞌulef pa rutzꞌuquic pe,
\q y xabün chukaꞌ ri caj.
\q
\v 11 Ri ruchꞌulef y ri caj nyeqꞌuis.
\q Jacꞌa rat man jun bey ncaqꞌuis tüj.
\q Ri ruchꞌulef y ri caj xa nyerijix,
\q cachiꞌel nyerijix ri tziük.
\q
\v 12 Ri ruchꞌulef y ri caj nyeꞌajül cꞌa,
\q cachiꞌel nban chin ri tziük ri man utz tüj chic.
\q Ri caj nabüs cꞌa e.
\q Jacꞌa rat man jun bey ncajalatüj.
\q Man jun bey nqꞌuis ta ri acꞌaslen.
\q Quiriꞌ xbij ri Dios.
\m
\v 13 Y ri Dios man jun bey xbij ta chin jun ángel:
\q Catzꞌuyeꞌ pa vajquikꞌaꞌ (pa nu-derecha),
\q y nyenyaꞌ pan akꞌaꞌ ri nyeꞌetzelan avichin, xbij ri Dios.
\m
\v 14 Ri ángeles choj cꞌa ye rusamajelaꞌ ri Dios. Y ja rijeꞌ ri nyetak roma ri Dios richin nyequitoꞌ ri ye colotajnük.
\c 2
\s Man tiketzelaj ri nimalüj colonic
\p
\v 1 Ri Rucꞌajol ri Dios más nim rukꞌij que chiquivüch ri ángeles. Romariꞌ ncꞌatzinej que nkatzeklebej ri rutzij ri kacꞌaxan, richin que man nkachꞌür-e-kiꞌ.
\v 2 Y stapeꞌ (aunque) ángeles ri xerucusaj ri Dios richin xuyaꞌ ri ley richin ri Moisés, ri vinük ri man xquibün tüj ri xquibij ri ángeles, xka-ka castigo pa quiviꞌ chiquijujunal. Ri quimac ja vi cꞌa riꞌ ri xrajoꞌ.
\v 3 Y romariꞌ, si roj xa nkamalij ri nimalüj colonic, ¿cꞌo ta comi modo ri nkato-vi-kiꞌ? Man jun. Roma ri colonic reꞌ ja ri Ajaf Jesús ri xtzijon nabey. Y ri xeꞌacꞌaxan-pe riqꞌuin rijaꞌ, jariꞌ ri xetzijon cheke roj.
\v 4 Ri Dios xucꞌut cꞌa chikavüch que ketzij ri xquibij ri xetzijon cheke. Rijaꞌ xucꞌut chikavüch roma xbün cheque ri xetzijon cheke que xetiquer xquibün milagros ri xekꞌalajrisan ri nimalüj ruchukꞌaꞌ ri Dios. Y xbün cheque que xetiquer xquibün chꞌaka chic samaj riqꞌuin ri ruchukꞌaꞌ ri Lokꞌolüj Espíritu. Y quiriꞌ chukaꞌ nbün cheke roj chikajujunal, richin que nkutiquer nkabün ri samaj ri nrajoꞌ rijaꞌ que nkabün.
\s Ri Jesucristo xoc cachiꞌel roj vinük y xoc Kacolonel
\p
\v 5 Ri Dios man rubin tüj que ri ruchꞌulef chikavüch apu, pa quikꞌaꞌ ta ángeles nuya-vi richin nquibün ta mandar pariꞌ. Man quiriꞌ tüj. Ri autoridad riꞌ pa rukꞌaꞌ ri Rucꞌajol ruyoꞌon-vi, y jariꞌ ri nkatzijoj roj.
\v 6 Chupan ri rutzij ri Dios ri tzꞌiban can, cꞌo cꞌa jun ri biyon can:
\q Ajaf Dios, ¿achique ta cꞌa rakalen jun vinük richin nacꞌuxlaꞌaj?
\q ¿Y achique ta cꞌa chukaꞌ rukꞌij jun ri xa riqꞌuin vinük alaxnük-vi, richin nacusaj-pe?
\q
\v 7 Man nlayuj tüj cꞌa ri nabün chin que manak más rukꞌij que chiquivüch ri ángeles.
\q Pero cꞌo-vi rukꞌij,
\q roma ayoꞌon pariꞌ ronojel ri abanun.
\q
\v 8 Ronojel ri abanun ayoꞌon pa rukꞌaꞌ.
\q Pariꞌ cꞌa ronojel xaya-vi.
\q Quiriꞌ nbij chupan ri tzꞌiban can.
\m Y tok nbij que ri Dios ruyoꞌon chic ronojel pa rukꞌaꞌ, man jun cꞌa ri man ta cꞌo pa rukꞌaꞌ. Pero riꞌ cꞌa man jani tikatzꞌet.
\v 9 Y ketaman chukaꞌ que ri Jesús manak más rukꞌij xban chin que chiquivüch ri ángeles. Pero xaxe caꞌi-oxiꞌ kꞌij ri xban quiriꞌ chin, y vocomi yoꞌon chic nimalüj rukꞌij. Y riꞌ roma ri xutij pokonül y chukaꞌ roma ri xcom. Ri Dios xojrujoꞌ, romariꞌ xrajoꞌ que ri Jesús xcom koma konojel.
\p
\v 10 Ja ri Dios ri xbanun ronojel. Y ronojel ri xbün rijaꞌ richin que nquiyaꞌ rukꞌij. Y ri Dios nrajoꞌ que conojel ri ralcꞌual nyebe ta chilaꞌ chicaj riqꞌuin rijaꞌ y ncꞌujeꞌ ta quikꞌij. Y romariꞌ ri xcꞌamon-pe ri colonic, ncatzinej que xutij pokonül. Y riqꞌuin ri pokonül ri xutij, ri Dios xbün-vi ketzij Colonel chin.
\v 11 Y ri Jesús ri nchꞌajchꞌojrisan ri kacꞌaslen, Rucꞌajol ri Dios. Y roj chukaꞌ ri chꞌajchꞌojrisan chic ri kacꞌaslen roj ralcꞌual ri Dios. Romariꞌ ri Jesús man nqꞌuix tüj nbij hermanos cheke.
\v 12 Cachiꞌel nbij chupan ri rutzij ri Dios tzꞌiban can, ri nchꞌo pariꞌ ri Jesús:
\q Ajaf Dios, yin nintzijoj ri abiꞌ cheque ri hermanos.
\q Ninbixaj ri abiꞌ quiqꞌuin ri nquimol-quiꞌ richin nquiyaꞌ akꞌij.
\m
\v 13 Chupan chukaꞌ ri rutzij ri Dios ri tzꞌiban can, nbij pariꞌ:
\q Yin nuyoꞌon vánima riqꞌuin ri Dios.
\m Y nbij cꞌa chukaꞌ:
\q Chereꞌ yincꞌo-vi, ye vachibilan ri ye ralcꞌual ri Dios ri ye ruyoꞌon chuve.
\q Quiriꞌ ri ye tzꞌiban can chupan ri rutzij ri Dios.
\p
\v 14 Roj ri ralcꞌual chic ri Dios xa roj vinük, y romariꞌ ri Jesús xoc chukaꞌ cachiꞌel roj vinük. Rijaꞌ xcom richin xchꞌacon chirij ri cꞌo camic pa rukꞌaꞌ. Y ri cꞌo ri camic pa rukꞌaꞌ, ja ri itzel-vinük.
\v 15 Ri Jesús xcom richin nyerucol conojel ri nquixbij-quiꞌ chuvüch ri camic. Y roma nquixbij-quiꞌ chuvüch ri camic, yecꞌo pa rukꞌaꞌ ri xbiriꞌ tok ye cꞌüs chuvüch ri ruchꞌulef.
\v 16 Y ketzij vi que ri Jesús man xpuꞌu tüj chiquicolic ri ángeles. Rijaꞌ xa xpuꞌu chikacolic roj ri roj ruxquin-rumam can ri Abraham.
\v 17 Romariꞌ xoc vinük cachiꞌel roj, y cꞌuluman-vi que xoc Nimalüj Sacerdote ri nujoyovan kavüch. Chi jumul vi nbün ri samaj riꞌ riqꞌuin ri Dios y romariꞌ ncuyutüj ri kamac roj vinük.
\v 18 Y rijaꞌ xutij pokonül, y xban chin que xmacun ta, pero man xchꞌacatüj tüj. Romariꞌ rijaꞌ ntiquer-vi nkurutoꞌ tok nban cheke roj que nkumacun ta chukaꞌ.
\c 3
\s Ri Jesús más rukꞌij que chuvüch ri Moisés
\p
\v 1 Romariꞌ, rix hermanos ri rix oyon chukaꞌ junan kiqꞌuin roj roma ri Dios, richin que nkubecꞌujeꞌ chilaꞌ chicaj riqꞌuin, ja ri Jesucristo, ri Jun chaꞌon-pe y takon-pe roma ri Dios, titzꞌetaꞌ. Ja rijaꞌ ri kataken, y nkakꞌalajrisaj que rijaꞌ ja ri Dios ri xtakon-pe richin, y ja chukaꞌ rijaꞌ ri Kanimalüj Sacerdote.
\v 2 Ri Jesucristo, ri Jun chaꞌon-pe y takon-pe roma ri Dios, xbün-vi ri samaj ri xuya-pe ri Dios chin, cachiꞌel xbün ri Moisés. Ri Moisés xbün ri rusamaj ri Dios y man xerumalij tüj can ri ye ralcꞌual ri Dios.
\v 3 Y romariꞌ ri Moisés cꞌo rukꞌij, cachiꞌel jun jay cꞌo rukꞌij. Pero ja ri Jesús ri más cꞌuluman que cꞌo rukꞌij roma ri Jesús cachiꞌel jun achi banuy-jay. Y ketaman-vi que ja ri banuy-jay ri cꞌo más rukꞌij que chuvüch ri jay.
\v 4 Ronojel jay vinük ri nbanayun, jacꞌa ri nimakꞌ tak samaj ri nyekatzꞌet, ja ri Dios ri banayun.
\v 5 Ri Moisés jun utzilüj rusamajel ri Dios, ri man xerumalij tüj can ri ye ralcꞌual ri Dios. Ri Moisés xerukꞌalajrisaj yan cꞌa ri man jani nyebanatüj tüj chupan ri tiempo riꞌ.
\v 6 Ri Cristo chukaꞌ man xerumalij tüj can ri ye ralcꞌual ri Dios. Pero rijaꞌ man choj tüj cꞌa rusamajel ri Dios, cachiꞌel ri Moisés. Ri Cristo Rucꞌajol vi ri Dios. Roj chukaꞌ roj ralcꞌual chic ri Dios, pero si nkaya-apu kánima riqꞌuin, y riqꞌuin quicot nkoyobej-apu ri kꞌij tok nyekilaꞌ ronojel ri utz.
\s Tikatakej cꞌa ri nbij ri Dios
\p
\v 7 Roma chupan ri rutzij ri Dios ri tzꞌiban can, ri Lokꞌolüj Espíritu nbij cꞌa:
\q Si nivacꞌaxaj ri rutzij ri Dios vocomi,
\q
\v 8 man ticovirsaj ri ivánima cachiꞌel xquibün ri ixquin-imamaꞌ ojer can, tok xecatüj chiriꞌ pa tzꞌiran ruchꞌulef.
\q Xcajoꞌ xquitzꞌet, si ketzij que nka-ka ru-castigo ri Dios pa quiviꞌ.
\q
\v 9 Y romariꞌ tok ri Dios xbij: Cuarenta junaꞌ xquitzꞌet ri nubanun.
\q Man riqꞌuin tüj riꞌ xquibün itzel richin ncajoꞌ nquetamaj, si ketzij ninbün ri xinbij, que ninyaꞌ nu-castigo pa quiviꞌ.
\q
\v 10 Romariꞌ xpuꞌu nu-castigo chiquij ri xebanun quiriꞌ.
\q Y yin xinbij cꞌa: Rijeꞌ chi jumul ye satznük riqꞌuin ri quinojibül.
\q Nquibün que man quetaman tüj ri utzilüj tak bey ri nucꞌutun chiquivüch.
\q
\v 11 Y xinbün jurar roma ri voyoval y xinbij:
\q Ketzij que man jun bey nyeꞌoc ta chupan ri uxlanen ri ninyaꞌ.
\q Quiriꞌ xbij ri Dios.
\p
\v 12 Hermanos, tichajij ri icꞌaslen chiꞌijujunal, richin que chi jumul ta iyoꞌon ivánima riqꞌuin ri Dios, y que man ta cꞌo itzel pa tak ivánima, richin quiriꞌ man ta niyaꞌ can ri cꞌaslic Dios.
\v 13 Ncꞌatzin que kꞌij-kꞌij niyaꞌ ivánima chiꞌivachibil iviꞌ, roma cꞌa rukꞌijul vi. Tibanaꞌ quiriꞌ, richin que man jun chive ri tichꞌacatüj roma ri mac, y richin que man ta ncovir ri ivánima chukaꞌ.
\v 14 Roj jun cꞌa kabanun riqꞌuin ri Cristo, roma xkayaꞌ kánima riqꞌuin tok xkatakej. Pero ncꞌatzin que man tikayaꞌ can, y chi jumul tikaya-apu kánima riqꞌuin.
\p
\v 15 Roma chupan ri rutzij ri Dios nbij:
\q Si nivacꞌaxaj ri rutzij ri Dios vocomi,
\q man ticovirsaj ri ivánima cachiꞌel xbanatüj tok xecatüj ri vinük.
\m
\v 16 ¿Achique ta cꞌa ri xebanun que tok cacꞌaxan chic ri rutzij ri Dios, xa xecatüj chirij? ¿Man ja tüj comi conojel ri xeꞌel-pe pa ruchꞌulef Egipto, ri xecol-pe roma ri Moisés?
\v 17 ¿Achique ta cꞌa vinük ri cuarenta junaꞌ xpuꞌu ru-castigo ri Dios cheque? ¿Man cheque tüj comi ri xemacun y ye camnük xecanaj can pa tzꞌiran ruchꞌulef?
\v 18 ¿Achique ta cꞌa vinük ri xa xban jurar cheque roma ri Dios que man nyeꞌoc tüj chupan ri uxlanen ri nuyaꞌ? ¿Man cheque tüj comi ri vinük ri xa man xetaken tüj tzij?
\v 19 Y riqꞌuin riꞌ, roj nketamaj que rijeꞌ man xetiquer tüj xeꞌoc chupan ri uxlanen riꞌ roma man xquitakej tüj ri Dios.
\c 4
\p
\v 1 Romariꞌ tikaxbij cꞌa kiꞌ, man xa tikabün cachiꞌel xquibün ri vinük riꞌ y xa man nkujoc tüj chupan ri uxlanen ri rubin ri Dios que nuyaꞌ. Y xa cꞌa rusujun cheke que nkujoc ta chupan ri uxlanen riꞌ.
\v 2 Roma ri utzilüj rutzij ri Dios tzijon cheke roj, cachiꞌel xtzijos cheque ri kaxquin-kamamaꞌ ojer can. Pero rijeꞌ man nquitakej tüj ri utzilüj rutzij ri Dios, y romariꞌ man jun utz xucꞌün-pe cheque.
\v 3 Y ri Dios xbij cꞌa chiquij ri man xetaken tüj richin:
\q Yin xinbün jurar roma ri voyoval y xinbij:
\q Ketzij que man jun bey nyeꞌoc ta chupan ri uxlanen ri ninyaꞌ.
\q Quiriꞌ xbij ri Dios.
\m Riqꞌuin riꞌ nkꞌalajin que roj ri kataken, nkujoc chupan ri uxlanen ri nuyaꞌ ri Dios. Y ri uxlanen riꞌ xtzꞌucutüj-pe ja tok ri Dios xuqꞌuis rubanic ri ruchꞌulef.
\v 4 Y chupan ri rutzij ri Dios ri tzꞌiban can, nucusaj ri uxlanen riꞌ, tok nbij:
\q Ri Dios xuxlan chupan ri ruvukuꞌ (séptimo) kꞌij,
\q tok tzakon chic chubanic ronojel, ri ruchꞌulef y ri caj.
\m
\v 5 Y chukaꞌ ri Dios cꞌo nbij chupan ri rutzij ri tzꞌiban can pa quiviꞌ ri kaxquin-kamamaꞌ can:
\q Man jun bey nyeꞌoc ta chupan ri uxlanen ri ninyaꞌ yin.
\m
\v 6 Ri kaxquin-kamamaꞌ can xcacꞌaxaj ri utzilüj rutzij ri Dios, pero rijeꞌ man xquibün tüj ri xcacꞌaxaj, y romariꞌ man xeꞌoc tüj chupan ri uxlanen. Jacꞌa roj yoꞌon kꞌij cheke que nkutiquer nkujoc chupan.
\v 7 Y qꞌuiy cꞌa tiempo chiquij pe ri kaxquin-kamamaꞌ can, ri Dios xusuj jun bey chic ri uxlanen cheque ri vinük. Y xuyaꞌ pa ránima ri rey David ri tzij ri xkatzꞌet yan ka, ri nbij:
\q Si nivacꞌaxaj ri rutzij ri Dios vocomi,
\q man ticovirsaj ri ivánima.
\q Quiriꞌ ri tzij ri xuyaꞌ ri Dios pa ránima ri David.
\m
\v 8 Y ri uxlanen ri kacꞌuxlaꞌan-pe, nkꞌalajin que man nchꞌo tüj pariꞌ ri uxlanen ri xquila-pe chereꞌ ri kaxquin-kamamaꞌ can tok ye cꞌamon-pe roma ri Josué. Man quiriꞌ tüj. Roma xa ja chic ri ye quixquin-quimam can rijeꞌ ri yecꞌo chupan ri karuchꞌulef tok ri Dios xusuj jun bey chic ri uxlanen.
\v 9 Y romariꞌ ketaman que cꞌa cꞌo na jun chic uxlanen quichin ri ye rutinamit ri Dios.
\v 10 Y tok roj cꞌunük chic cꞌa chupan ri uxlanen riꞌ, ri nuyaꞌ ri Dios, nkujuxlan riqꞌuin ri kasamaj y nkabün cachiꞌel xbün ri Dios, tok cꞌachojnük chic chubanic ri ruchꞌulef y ri caj, rijaꞌ xuxlan.
\v 11 Tikatijaꞌ cꞌa kakꞌij richin nkujoc chupan ri uxlanen reꞌ y man tikabün cachiꞌel xquibün ri kaxquin-kamamaꞌ ojer can. Rijeꞌ man nquitakej tüj ri rutzij ri Dios, y romariꞌ man xeꞌoc tüj chupan ri uxlanen riꞌ.
\p
\v 12 Roma ri rutzij ri Dios cꞌo-vi rucꞌaslen, y cꞌo ruchukꞌaꞌ. Más qꞌuiy ri ntiquer nbün, que chuvüch ronojel machet ri caꞌiꞌ rey. Roma ri rutzij ri Dios ntiquer napon cꞌa pa tak kánima, y nukꞌalajrisaj-pe ri nkanuc y ri nkanojij. Man xaxe tüj rupan ri bak y ri apeꞌ nquitunen-quiꞌ ri bak ri nril. Más vi ruchukꞌaꞌ que chuvüch ronojel machet caꞌiꞌ rey.
\v 13 Man jun cꞌa ri ntiquer nyevan-riꞌ chuvüch ri Dios, ni man jun chukaꞌ ri man ta tzꞌetetül chuvüch rijaꞌ. Rijaꞌ nutzꞌet-vi ronojel. Y chin rijaꞌ ncꞌatzinej que nkajüch na cuenta.
\s Ri Jesús ri Rucꞌajol ri Dios, jariꞌ ri Kanimalüj Sacerdote
\p
\v 14 Roj cꞌo cꞌa jun Kanimalüj Sacerdote xapon chilaꞌ chicaj, y riꞌ ja ri Jesús ri Rucꞌajol ri Dios. Roma cꞌa riꞌ man tikayaꞌ can rukꞌalajrisasic que kataken.
\v 15 Ri Kanimalüj Sacerdote nujoyovaj kavüch roma retaman que man jun kuchukꞌaꞌ. Y rijaꞌ jabel retaman, roma tok xcꞌujeꞌ chereꞌ chuvüch ri ruchꞌulef, xcajoꞌ que rijaꞌ xbün ta rumac chukaꞌ. Xa ronojel cꞌa ri nban cheke roj, xban chin rijaꞌ, xaxe cꞌa rijaꞌ man xmacun tüj.
\v 16 Man cꞌa tikaxbij-kiꞌ nkujel-apu riqꞌuin ri Dios, roma cꞌo ri Kanimalüj Sacerdote ri njoyovan kavüch. Y si nkujel-apu riqꞌuin ri Dios, rijaꞌ chukaꞌ nujoyovaj kavüch y nuya-pe ri utz ri nspaj-pe pa kaviꞌ. Y tok cꞌo jun nkacꞌulachij, jariꞌ cꞌo-pe rijaꞌ kiqꞌuin richin nkurutoꞌ.
\c 5
\p
\v 1 Y etaman-vi que jun achi ri chaꞌon-pe chiquicojol ri vinük richin que ntoc nimalüj sacerdote, ri rusamaj rijaꞌ ja que nchꞌo riqꞌuin ri Dios coma ri vinük. Nyerusuj chico chin ri Dios, ri nquiyaꞌ ri vinük roma ri quimac. Y nyerusuj chukaꞌ chꞌaka chic cosas chin ri Dios, ri nquiyaꞌ ri vinük.
\v 2 Ri nimalüj sacerdote riꞌ jun vinük, y romariꞌ retaman nujoyovaj quivüch ri vinük ri man quetaman tüj achique ri rurayibül ri Dios y ye satznük riqꞌuin ri quinojibül.
\v 3 Ri nimalüj sacerdote, vinük, y romariꞌ ri chico ri nyerusuj chin ri Dios, man xe tüj roma ri quimac ri vinük tok nyerusuj, xa roma chukaꞌ ri rumac rijaꞌ.
\p
\v 4 Man jun cꞌa vinük ri choj ta quiriꞌ ntoc nimalüj sacerdote y ncꞌujeꞌ ta rukꞌij, xa ncꞌatzinej que chaꞌon roma ri Dios, cachiꞌel ri Aarón. Roma rijaꞌ ja ri Dios ri xchꞌaꞌon chin.
\v 5-6 Quiriꞌ chukaꞌ ri Cristo, man choj tüj quiriꞌ xoc Nimalüj Sacerdote y xcꞌujeꞌ ta rukꞌij, xa cꞌa ja na ri Dios ri xchꞌaꞌon chin. Roma ri Dios xbij cꞌa chin:
\q Ja rat ri Sacerdote richin chi jumul,
\q cachiꞌel ri sacerdote Melquisedec ri xcꞌujeꞌ ojer can.
\m Quiriꞌ ri xbij ri Dios chin ri Cristo, ri achique chok chin chukaꞌ rubin:
\q Ja rat ri Nucꞌajol.
\q Romariꞌ ninyaꞌ acꞌaslen.
\m
\v 7 Y jun kꞌij, tok ri Cristo tok cꞌa cꞌo chereꞌ chuvüch ri ruchꞌulef y xapon chuvüch ri pokonül, xbün orar y xucꞌutuj chin ri Dios que tutoꞌ. Retaman cꞌa que ri Dios ntiquer-vi nutoꞌ chuvüch ri camic. Rijaꞌ riqꞌuin cꞌa ronojel ruchukꞌaꞌ xchꞌo richin xbün orar, y chukaꞌ xokꞌ. Y ri Dios xracꞌaxaj-vi ri Cristo, roma ri Cristo ruyoꞌon-vi rukꞌij ri Dios, ri Rutataꞌ.
\v 8 Y stapeꞌ (aunque) ri Cristo Rucꞌajol ri Dios, man xupokonaj tüj xutij pokonül, y riqꞌuin riꞌ xkꞌalajin que nutakej-vi rutzij ri Dios.
\v 9 Y roma nutakej rutzij ri Dios, rijaꞌ xoc ketzij Colonel ri ntiquer-vi nuyaꞌ colonic richin chi jumul cheque conojel ri nyetaken rutzij.
\v 10 Ri Dios rubanun-vi cꞌa chin que ntoc vi Nimalüj Sacerdote, cachiꞌel ri sacerdote Melquisedec ri xcꞌujeꞌ ojer can.
\s Man tikayaꞌ can ri Cristo
\p
\v 11 Nkajoꞌ nkabij más chive pariꞌ ri rusamaj ri Cristo, ri Nimalüj Sacerdote cachiꞌel ri Melquisedec, pero cꞌayuf nbün chikavüch, roma xa man rix qꞌuiyinük tüj chupan ri rutzij ri Dios y man nkꞌax ta chive.
\v 12 Y xa cꞌuluman chic que ja ta rix ri nyixtijon quichin ri chꞌaka chic, riqꞌuin ri rutzij ri Dios. Riꞌ qꞌuiy yan chic tiempo y rix xa cꞌa itijonic na nijoꞌ chupan ri rutzij ri Dios. Xa cꞌa ncꞌatzin na itijonic jun bey chic, chin ri etamabül ri xivetamaj chupan ri rutzij ri Dios pa nabey, tok xitakej. Cꞌa rix cachiꞌel na jun acꞌual ri cꞌate baꞌ xalüx, ri xaxe cꞌa ntzꞌuman nrajoꞌ y man jani cꞌa nucꞌux vüy.
\v 13 Jun acꞌual ri xa cꞌa ntzꞌuman, man jani nkꞌax ta chin ri nbij ri rutzij ri Dios. Man retaman tüj achique riꞌ ri choj y achique riꞌ ri man choj tüj. Romariꞌ ninbij chive que rix cachiꞌel jun acꞌual.
\v 14 Jacꞌa ri quiyoꞌon cánima riqꞌuin ri Dios, ye cachiꞌel cꞌa jun vinük ri man ntzꞌuman tüj chic, ri ntiquer chic nucꞌux vüy. Rijeꞌ quitijon-quiꞌ richin quetaman ri achique ri utz y achique ri man utz tüj.
\c 6
\p
\v 1 Ncꞌatzin cꞌa que tzꞌaküt ta ri etamabül cꞌo kiqꞌuin pariꞌ ri Cristo. Ri xcꞌut chikavüch pa nabey, tok xkatakej ri Dios, ketaman chic. Xketamaj yan que xcꞌatzin que xkayaꞌ can ri mac ri ncꞌamon-pe camic y ncꞌatzinej que xtzolij-pe kacꞌuꞌx riqꞌuin ri Dios y xkatakej.
\v 2 Xketamaj yan achique ntel-vi chi tzij ri bautismo, y xketamaj yan chukaꞌ achique ncꞌatzin-vi tok ri ye ucꞌuey quichin ri hermanos nquiyaꞌ quikꞌaꞌ pa kaviꞌ. Xketamaj yan que napon na ri kꞌij tok conojel ri caminakiꞌ nyecꞌastüj-pe y xketamaj yan chukaꞌ que cꞌo castigo richin chi jumul ri nuyaꞌ ri Dios pa quiviꞌ ri vinük ri man quitaken tüj. Xketamaj yan ronojel reꞌ, pero ncꞌatzin que nketamaj más pariꞌ ri Cristo, richin tzꞌaküt ri etamabül ri ncꞌujeꞌ kiqꞌuin.
\v 3 Y nketamaj-vi, roma ketaman que ri Dios nkurutoꞌ.
\p
\v 4 Roj sük chic ri kacꞌaslen, kacꞌulun chic utz ri richin chilaꞌ chicaj y cꞌo chic ri Lokꞌolüj Espíritu kiqꞌuin.
\v 5 Ketaman chic que jabel utz ri rutzij ri Dios, y chukaꞌ kanaꞌon chic que jabel utz ri uchukꞌaꞌ ri richin ri tiempo petenük.
\v 6 Y si nketzelaj can ri Cristo y man nkajoꞌ tüj chic, cꞌayuf richin que cꞌo ta chic jun ri nbanun cheke que ntzolij-pe kacꞌuꞌx riqꞌuin ri Dios. Roma xa nkutajin jun bey chic chucamsasic ri Rucꞌajol ri Dios chuvüch ri cruz, y nkayaꞌ pa qꞌuixaj chiquivüch ri vinük.
\v 7 Ketaman cꞌa que si jun ulef qꞌuiy job kajnük pariꞌ y ntel-pe jun utzilüj ticoꞌn chuvüch, juis nquicot cánima ri ticoy y man nquiyaꞌ tüj can, roma ri ulef riꞌ nuya-pe ri ncꞌatzin cheque. Y quiriꞌ roj, si xojcꞌuan jun utzilüj cꞌaslen y xojqꞌuiy chupan ri rutzij ri Dios y romariꞌ ye qꞌuiy chꞌaka chic nyetaken ri rutzij ri Dios, cachiꞌel nrajoꞌ ri Kajaf Dios, rijaꞌ nquicot ri ránima kiqꞌuin y nuyaꞌ ri utz cheke.
\v 8 Pero si xa man xojcꞌuan tüj jun utzilüj cꞌaslen y xojqꞌuiy tüj chupan ri rutzij ri Dios y romariꞌ man ye qꞌuiy tüj chꞌaka chic nyetaken ri rutzij ri Dios, cꞌo itzel ri nucꞌün-pe cheke, cachiꞌel jun ulef ri xe itzel tak kꞌayis y qꞌuix ri nyeruyaꞌ. Jun ulef quiriꞌ, man jun ncꞌatzin-vi. Itzel ntzꞌetetüj coma ri ticoy. Ri ulef riꞌ nporox can ruvüch y nmalix can.
\s Man timalij iviꞌ rix ri itaken chic ri Jesús
\p
\v 9 Hermanos ri jabel nyixkajoꞌ, stapeꞌ (aunque) cꞌo yan tzij ri xkabij-ka, roj kayoꞌon kánima iviqꞌuin que rix man nibün tüj quiriꞌ, xa kayoꞌon kánima iviqꞌuin que ri nquicꞌuaj jun utzilüj cꞌaslen y nyixqꞌuiy chupan ri rutzij ri Dios y romariꞌ ye qꞌuiy chꞌaka chic nyetaken ri rutzij ri Dios, riqꞌuin riꞌ nkꞌalajin que rix colotajnük chic pe chupan ri imac.
\v 10 Ri Dios choj vi, y romariꞌ man numestaj tüj ri samaj ri ibanun-pe. Ri Dios retaman que rix nijoꞌ rijaꞌ. Y rix nicꞌut que nyeꞌijoꞌ ri chꞌaka chic ralcꞌual ri Dios roma itoꞌon-pe rijeꞌ, y cꞌa nyeꞌitoꞌ na.
\v 11 Y nkarayij que ta cachiꞌel ri nyeꞌijoꞌ, quiriꞌ ta chukaꞌ ri oyobenic ri ncꞌujeꞌ iviqꞌuin. Chiꞌivonojel ta nivoyobej ri utz ri nyeꞌivilaꞌ chilaꞌ chicaj. Riqꞌuin ta ronojel ivánima nivoyobej ri utz riꞌ chupan ri kꞌij ri nyixcꞌase-e chereꞌ chuvüch ri ruchꞌulef, y iyoꞌon ta ivánima ivoyoben-apu.
\v 12 Ncꞌatzin que rix nibün quiriꞌ richin man tipuꞌu ikꞌoral. Xa queꞌitzeklebej ri chꞌaka chic ri quitaken ri Dios y nyecochꞌon. Y romariꞌ tok nquichinaj ri ye rubin ri Dios que nyeruyaꞌ.
\p
\v 13 Ri nyerusuj ri Dios nyeruya-vi. Roma ojer can, tok ri Dios xbij chin ri Abraham que nuyaꞌ ri utzilüj rusipanic chin, pa rubiꞌ rijaꞌ mismo xbün jurar que ketzij nuyaꞌ ri xusuj chin. Y pa rubiꞌ rijaꞌ xbün jurar, roma man jun ri más nim ta que chuvüch rijaꞌ.
\v 14 Y ri Dios xbij cꞌa chin ri Abraham: Ketzij ri ninbij chave que nyixinyaꞌ ri utzilüj nusipanic chave y nyecꞌujeꞌ juis axquin-amam can, xbij ri Dios chin ri Abraham.
\v 15 Y ri Abraham xroyobej cꞌa riqꞌuin juis cochꞌonic, y xucꞌul na vi ri utz ri rubin ri Dios que nuyaꞌ chin.
\v 16 Ri vinük ja ri rubiꞌ ri Dios ri nquicusaj richin nquibün jurar. Nquicusaj ri rubiꞌ ri Dios roma jariꞌ ri más nim rukꞌij, y riqꞌuin riꞌ nyenimüx y man jun chic tibix cheque.
\v 17 Romariꞌ ri Dios xbün cꞌa jurar chin ri Abraham que nuyaꞌ ri utz chin, y riqꞌuin riꞌ nucꞌut chiquivüch conojel ri nyecꞌulun chukaꞌ ri utz riꞌ, que rijaꞌ man nujül tüj ri achique ri runucun-pe. Nbün-vi cꞌa ri nbij.
\v 18 Ri Dios ketzij vi ri nbij y man ntiquer tüj nutzꞌuc tzij. Pero richin más nkꞌalajin chikavüch roj ri roj colotajnük chic chupan ri kamac, que ketzij vi ri nbij, rijaꞌ xbün jurar, richin quiriꞌ nkayaꞌ kánima nkoyobej-apu ri kꞌij tok nkube chilaꞌ chicaj riqꞌuin. Y kayoꞌon-vi kánima que nkacꞌul ronojel ri rubin que nuyaꞌ cheke.
\v 19 Cachiꞌel xa ta roj yukul riqꞌuin ri Dios riqꞌuin jun nimalüj rakün coloꞌ (lazo), ri napon cꞌa chilaꞌ chicaj. Coloꞌ (Lazo) ri juis ruchukꞌaꞌ, y man ncꞌokpitüj tüj. Kayoꞌon kánima que nkube chilaꞌ chicaj.
\v 20 Roma ri Jesús cꞌo chic cꞌa chilaꞌ chicaj riqꞌuin ri Dios, y nucꞌutuj cꞌa favor chin ri Dios pa kaviꞌ roj, roma ja rijaꞌ ri Nimalüj Sacerdote richin chi jumul, cachiꞌel ri Melquisedec. Rijaꞌ xunabeyaj yan e riꞌ, richin que roj nkutiquer chukaꞌ nkujapon riqꞌuin ri Dios.
\c 7
\s Ja ri Jesucristo ri ka-Sacerdote
\p
\v 1 Ri Melquisedec jariꞌ ri rey ri richin ri tinamit Salem, y chukaꞌ sacerdote richin ri nimalüj Dios. Rijaꞌ xbe cꞌa chucꞌulic ri kaxquin-kamamaꞌ can Abraham y xbün bendecir. Ri Abraham cꞌateriꞌ ntzolij chiracho, tzolijnük-pe pan oyoval ri xbün quiqꞌuin ri reyes y xchꞌacon can chiquij.
\v 2 Y ri Abraham xbün pa diez chin ronojel ri relesan-pe cheque ri reyes ri xeruchꞌüc y jun cꞌa chin ri diez riꞌ ri xuyaꞌ chin ri Melquisedec. Y ri biꞌaj Melquisedec ntel cꞌa chi tzij que rey richin ri chojmil. Y roma rijaꞌ rey richin ri tinamit Salem, ntel chi tzij que rey richin uxlanen.
\v 3 Ri Melquisedec man nkꞌalajin tüj que xecꞌujeꞌ ta rute-rutataꞌ, ni man nkꞌalajin tüj chukaꞌ que xecꞌujeꞌ ta ruxquin-rumamaꞌ can. Man jun nkꞌalajin, si xalüx y si xcom. Romariꞌ tok nkꞌalajin que sacerdote richin chi jumul, cachiꞌel ri Rucꞌajol ri Dios.
\p
\v 4 Ri kaxquin-kamamaꞌ can ri Abraham pa diez xbün chin ronojel ri relesan-pe cheque ri reyes, y jun cꞌa chin ri diez ri xuyaꞌ chin ri Melquisedec. Y romariꞌ nkꞌalajin que ri Melquisedec juis nim rukꞌij, roma hasta ri kaxquin-kamamaꞌ can Abraham chin rijaꞌ xuya-vi ri diezmo riꞌ.
\v 5 Y ri ley ri xuyaꞌ ri Dios richin ri Moisés nbij que ri ye ruxquin-rumam can ri Leví ri nyeꞌoc sacerdotes, quicꞌulun cꞌa ri ley que utz nquicꞌul ri diezmo cheque ri quivinak ri ye ruxquin-rumam can vi chukaꞌ ri Abraham.
\v 6 Pero ri Melquisedec, stapeꞌ (aunque) man ruxquin-rumam can tüj ri Leví, xucꞌul ri diezmo chin ri Abraham. Xbün bendecir chukaꞌ ri Abraham. Y ri Abraham cꞌo rukꞌij, roma ja ri Dios sujuyun chin que cꞌo utz ri nuyaꞌ pariꞌ.
\v 7 Ri Melquisedec más nim vi rukꞌij. Roma ketaman que ri nbün bendecir más nim rukꞌij que chuvüch ri nban bendecir.
\v 8 Ri ye ruxquin-rumam can ri Leví ri nquicꞌul ri diezmo xa ye achiꞌaꞌ que jun kꞌij nyecom. Ja ri Melquisedec ri xucꞌul ri diezmo chin ri Abraham, nbix pariꞌ que achi ri man ncom tüj.
\v 9 Nkutiquer nkabij que tok ri Abraham xuyaꞌ ri ru-diezmo chin ri Melquisedec, xuyaꞌ yan pa quiqꞌuexel ri sacerdotes ri ye ruxquin-rumam can ri Leví. Y rijeꞌ ye cꞌuluy richin diezmo.
\v 10 Y nkutiquer cꞌa chukaꞌ nkabij que ri sacerdotes riꞌ, stapeꞌ (aunque) man jani queꞌalüx tok ri Melquisedec xbe chucꞌulic ri Abraham pa bey, jariꞌ tok xquitoj yan ri qui-diezmo chin ri Melquisedec, riqꞌuin ri quixquin-quimamaꞌ can Abraham.
\p
\v 11 Ri ley ri xuyaꞌ ri Dios richin ri Moisés xjach cheque ri kaxquin-kamamaꞌ can, chupan ri qui-tiempo ri sacerdotes ri ye ruxquin-rumam can ri Leví. Pero ri sacerdotes riꞌ man xetiquer tüj xquibün cheque ri kaxquin-kamamaꞌ can que manak quimac xkꞌalajin chuvüch ri Dios, y romariꞌ xcꞌatzin cꞌa que xpuꞌu jun chic Sacerdote cachiꞌel ri Melquisedec, y man cachiꞌel tüj ri Aarón y ri chꞌaka chic sacerdotes ri ye ruxquin-rumam can ri Leví.
\v 12 Xjalatüj cꞌa ri nbij chupan ri ley, roma tok xpuꞌu ri jun chic Sacerdote, man junan tüj chic quiqꞌuin ri chꞌaka sacerdotes.
\v 13 Roma ri Sacerdote riꞌ man ruxquin-rumam tüj can ri Leví. Rijaꞌ ruxquin-rumam can jun chic achi. Y ri ye ruxquin-rumam can ri achi reꞌ man ye richin tüj que nyeꞌoc sacerdotes.
\v 14 Ri jun chic Sacerdote ja ri Kajaf Jesucristo. Y ketaman que rijaꞌ ruxquin-rumam can ri Judá. Y ri ley ri xuyaꞌ ri Dios richin ri Moisés man nbij tüj cꞌa que ri ye ruxquin-rumam can ri Judá nyeꞌoc ta sacerdotes.
\p
\v 15 Y tok ri Jesucristo xoc Sacerdote cachiꞌel ri Melquisedec, xkꞌalajin que ncꞌatzin jun chic Sacerdote, ri man junan tüj quiqꞌuin ri sacerdotes ri ye ruxquin-rumam can ri Leví.
\v 16 Ri ley rubin-pe que xe ri ye ruxquin-rumam can ri Leví ri nyeꞌoc sacerdotes, y ri Jesucristo xa man ruxquin-rumam tüj can ri Leví. Rijaꞌ xtiquer xoc Sacerdote, roma cꞌo rucꞌaslen ri man jun bey nqꞌuis tüj. Nkꞌalajin que cꞌo ruchukꞌaꞌ.
\v 17 Cachiꞌel ri rukꞌalajrisan can ri Dios:
\q Ja rat ri Sacerdote richin chi jumul,
\q cachiꞌel ri Melquisedec ri xcꞌujeꞌ ojer can.
\q Quiriꞌ ri rukꞌalajrisan can ri Dios.
\m
\v 18 Y xcanaj cꞌa can ri nbij chupan ri ley, roma manak ruchukꞌaꞌ y man xtiquer tüj xerucol ri vinük chupan ri quimac.
\v 19 Roma ri ley xa man xtiquer tüj xbün cheque ri vinük que manak quimac xkꞌalajin chuvüch ri Dios. Jacꞌa vocomi cꞌo chic ri Jun ri achique chok qꞌuin nkoyobej-vi ri utz. Y ri Jun riꞌ más utz. Roma ja rijaꞌ ri nbanun cheke que nkutiquer nkujel-apu riqꞌuin ri Dios.
\p
\v 20 Ri Dios xbün jurar richin xkꞌalajin que ketzij que ri Jesús xoc Sacerdote.
\v 21 Jacꞌa tok ri ye ruxquin-rumam can ri Leví xeꞌoc sacerdotes, ri Dios man jun ri xbün tüj jurar. Pero tok ri Jesús xoc Sacerdote, jariꞌ tok ri Dios xbün jurar. Cachiꞌel ri nbij chupan ri rutzij ri tzꞌiban can:
\q Ri Ajaf Dios xbün jurar y man nujül tüj ri runojibül.
\q Rijaꞌ xbij cꞌa: Ja rat ri Sacerdote richin chi jumul,
\q cachiꞌel ri Melquisedec ri xcꞌujeꞌ ojer can.
\q Quiriꞌ xbij ri Dios chin ri Jesús.
\m
\v 22 Romariꞌ ri Jesús paꞌül can chuvüch ri trato ri xbün ri Dios kiqꞌuin. Y ri trato reꞌ más utz que chuvüch ri xbün quiqꞌuin ri kaxquin-kamamaꞌ can.
\p
\v 23 Ri sacerdotes ri ye ruxquin-rumam can ri Leví ye qꞌuiy, roma nyecom. Y tok ncom-e jun sacerdote, ncꞌatzinej que ntoc can jun chic pa ruqꞌuexel.
\v 24 Jacꞌa ri Jesús Sacerdote richin chi jumul. Rijaꞌ man ncom tüj.
\v 25 Y romariꞌ rijaꞌ chi jumul cꞌa ntiquer nyerucol ri nyejel-apu riqꞌuin chucanoxic ri Dios. Roma rijaꞌ man ncom tüj, y romariꞌ chi jumul nucꞌutuj favor chin ri Dios pa quiviꞌ.
\p
\v 26 Y ja ri Jesús ri cꞌuluman-vi que xoc Kanimalüj Sacerdote, roma rijaꞌ lokꞌolüj vi. Man jun bey xbün tüj jun mac. Man jun itzel cꞌo pa rucꞌaslen y man junan tüj quiqꞌuin ri aj-maquiꞌ, y yoꞌon-vi rukꞌij chilaꞌ chicaj.
\v 27 Rijaꞌ man cachiꞌel tüj cꞌa ri nimalüj tak sacerdotes ri ye ruxquin-rumam can ri Leví. Rijeꞌ ronojel kꞌij nyequisuj chico chin ri Dios. Quiriꞌ nquibün roma ri quimac rijeꞌ y roma chukaꞌ ri quimac ri quivinak. Jacꞌa ri Jesús man ncꞌatzin tüj que qꞌuiy mul cꞌo ta ri nusuj chin ri Dios. Rijaꞌ xa jun mul ri ncꞌatzinej que xcom chuvüch ri cruz.
\v 28 Ri Jesús man cachiꞌel tüj cꞌa ri nimalüj tak sacerdotes ri ye ruxquin-rumam can ri Leví. Roma rijeꞌ xa ye vinük y man katz cꞌo tüj más cuchukꞌaꞌ. Pero man riqꞌuin tüj riꞌ ri ley ri xuyaꞌ ri Dios richin ri Moisés nbij que nyeꞌoc nimalüj tak sacerdotes. Jacꞌa ri Jesús Rucꞌajol vi ri Dios. Y stapeꞌ (aunque) cꞌo chic ri ley, ri Dios xbün jurar que ri Jesús xoc Nimalüj Sacerdote. Y ri Jesús cꞌunük Colonel richin chi jumul, y ntiquer-vi nuyaꞌ colonic.
\c 8
\s Ri ru-trato ri Dios vocomi, ja ri Jesucristo nchojmirsan
\p
\v 1 Ri nkajoꞌ nkabij, riqꞌuin ronojel ri xkatzijoj yan chive, que ri Ajaf Jesucristo jariꞌ ri Kanimalüj Sacerdote, ri tzꞌuyul chilaꞌ chicaj pa rajquikꞌaꞌ (pa ru-derecha) ri nimalüj Dios.
\v 2 Y nsamüj chilaꞌ chicaj apeꞌ cꞌo-vi ri Dios, chiriꞌ chupan ri ketzij racho ri Dios, ri banun roma ri Dios y man coma tüj ri vinük.
\v 3 Chereꞌ chuvüch ri ruchꞌulef ri nimalüj tak sacerdotes nyequisuj chico y chꞌaka chic cosas chin ri Dios. Ja samaj riꞌ ri yoꞌon cheque richin nquibün. Y romariꞌ ri Jesús chukaꞌ xcꞌatzin que cꞌo xusuj chin ri Dios, roma rijaꞌ jun Nimalüj Sacerdote.
\v 4 Y si ta rijaꞌ cꞌo ta chuvüch ri ruchꞌulef, nixta xa samaj richin jun choj sacerdote ri ntiquer tüj nbün, roma ri ley richin ri Moisés nbij que xe ri ye ruxquin-rumam can ri Leví ri nyeꞌoc sacerdotes y nyequisuj chico y chꞌaka chic cosas chin ri Dios.
\v 5 Ri jay apeꞌ nyesamüj-vi ri sacerdotes riꞌ y ronojel ri cꞌo chupan ri jay, ruvachbül cꞌa ri racho ri Dios ri cꞌo chilaꞌ chicaj. Y romariꞌ, tok nban yan ri jay, ri Dios xbij chin ri Moisés: Tavacꞌaxaj cꞌa. ncꞌatzin que tiban ronojel, cachiꞌel ri xincꞌut chavüch pariꞌ ri juyuꞌ, xbij ri Dios chin ri Moisés.
\v 6 Y riqꞌuin ronojel reꞌ nkatzꞌet-vi cꞌa que ri rusamaj ri Jesús más nim rukꞌij que chuvüch ri quisamaj ri sacerdotes chupan ri racho ri Dios chereꞌ chuvüch ri ruchꞌulef. Roma ri trato chucojol ri Dios y ri vinük, ri nusamajij ri Jesús, más vi utz ri nyerusuj. Nkꞌalajin-vi cꞌa que cꞌo ruchukꞌaꞌ.
\p
\v 7 Y si ta ri nabey trato utz ta xel, man ta xban jun chic.
\v 8 Pero xa roma cꞌa ri kaxquin-kamamaꞌ can man xquibün tüj ronojel ri xbij chupan ri nabey trato, romariꞌ tok ri Dios man xkaꞌ tüj chuvüch. Y rijaꞌ xbij cꞌa:
\q Napon ri kꞌij, xbij ri Ajaf Dios,
\q tok ninbün jun cꞌacꞌaꞌ trato quiqꞌuin ri aj-Israel y ri aj-Judá.
\q
\v 9 Y ri cꞌacꞌaꞌ trato ri ninbün quiqꞌuin,
\q man junan tüj riqꞌuin ri trato ri xinbün quiqꞌuin ri quixquin-quimamaꞌ can,
\q tok xenyukej y xencol-pe pa ruchꞌulef Egipto,
\q roma cꞌa rijeꞌ xa man xquibün tüj chic ri trato riꞌ,
\q romariꞌ yin xenmalij, xbij ri Ajaf Dios.
\q
\v 10 Xa roma cꞌa riꞌ, quereꞌ cꞌa ri rubanic ri cꞌacꞌaꞌ trato ri ninbün quiqꞌuin ri israelitas.
\q Nintzꞌibaj ri nu-ley pa tak cánima,
\q y chukaꞌ ninyaꞌ pa tak quinojibül.
\q Nquinoc qui-Dios,
\q y rijeꞌ nyeꞌoc nutinamit.
\q Jareꞌ ri trato ri ninbün quiqꞌuin.
\q
\v 11 Y ri kꞌij riꞌ man ncꞌatzin tüj chic tijonic cheque ri quivinak, nixta chukaꞌ cheque ri coxpochel richin nquibij ta cheque: Tivetamaj cꞌa ruvüch ri Ajaf Dios.
\q Roma chupan ri kꞌij riꞌ conojel chic ye etamayon nuvüch.
\q chi cocoj y chi nimakꞌ quetaman chic cꞌa nuvüch.
\q
\v 12 Quiriꞌ ninbün, roma ninjoyovaj quivüch y nincuy ri itztel nyebanun ri man choj tüj.
\q Man nka-pe tüj chic chinucꞌuꞌx ri quimac y ri itzel ri nyebanun.
\q Quiriꞌ ri rubin ri Dios.
\m
\v 13 Y tok ri Dios nchꞌo pariꞌ jun cꞌacꞌaꞌ trato, riqꞌuin riꞌ xkꞌalajin que rijaꞌ nbij que ri nabey trato xa manak chic rakalen. Y jun cosa ri xa manak chic cꞌa rakalen y man ncꞌatzin tüj chic, xa napon yan cꞌa ri kꞌij que nqꞌuis.
\c 9
\s Ri rubanic ri racho ri Dios
\p
\v 1 Ri nabey trato xbij cheque ri kaxquin-kamamaꞌ can achique rubanic richin nquiyaꞌ rukꞌij ri Dios, y chukaꞌ xcꞌujeꞌ ri racho ri Dios quiqꞌuin, y ri jun jay riꞌ xa aj-ruchꞌulef.
\v 2 Y ri jay riꞌ quereꞌ cꞌa rubanic. Chupan cꞌa ri nabey parte chin ri racho ri Dios, cꞌo ri lámpara y cꞌo chukaꞌ jun mesa. Y pariꞌ ri mesa riꞌ yecꞌo-vi ri lokꞌolüj tak caxlan-vüy. Y ri nabey parte chin ri racho ri Dios nbix cꞌa Lokꞌolüj Lugar chin.
\v 3 Y ri rucaꞌn parte nbix Más Lokolüj Lugar chin. Ri caꞌiꞌ partes reꞌ ye chꞌaron riqꞌuin jun cꞌul tzekeban.
\v 4 Y chupan ri rucaꞌn parte cꞌo jun altar ri richin nporox pon pariꞌ, y ri rij kꞌanapük. Cꞌo cꞌa chukaꞌ ri cajón ri richin ri ru-trato ri Dios. Y ri rij ri cajón riꞌ ruyon kꞌanapük y quiriꞌ chukaꞌ ri rupan. Chupan cꞌa ri cajón cꞌo jun lük banun riqꞌuin kꞌanapük y chupan ri lük cꞌo jubaꞌ maná, ri vüy ri xka-pe chilaꞌ chicaj. Chupan ri cajón cꞌo chukaꞌ ri ru-vara ri Aarón, ri xel ral. Y chukaꞌ cꞌo ri tzꞌalün tak abüj ri tzꞌiban-vi can ri trato ri xbün ri Dios quiqꞌuin ri kaxquin-kamamaꞌ can.
\v 5 Ri caꞌiꞌ quivachbül querubín quiricꞌon quixicꞌ pariꞌ ri cajón, xcꞌatzin cheque ri kaxquin-kamamaꞌ can richin nka-pe chiquicꞌuꞌx que ri Dios ri cꞌo-vi rukꞌij, cꞌo-vi chiriꞌ. Y ri ruviꞌ ri cajón xucꞌut cꞌa chiquivüch ri kaxquin-kamamaꞌ can que cꞌo-vi cuyubül-mac. Pero vocomi man nkabij tüj cꞌa más pariꞌ ronojel reꞌ.
\p
\v 6 Quiriꞌ cꞌa rubanic ri racho ri Dios. Y ri sacerdotes kꞌij-kꞌij nyeꞌoc chupan ri nabey parte, richin nquibün ri rusamaj ri Dios y nquiyaꞌ rukꞌij.
\v 7 Jacꞌa chupan ri rucaꞌn parte, xe ri nimalüj sacerdote ri ntoc-apu, y xaxe jun kꞌij chupan jun junaꞌ ntoc-apu chupan. Y tok ntoc-apu, nucꞌuaj quiquiqꞌuel chico y nusuj chin ri Dios roma ri rumac rijaꞌ y roma chukaꞌ ri quimac ri vinük.
\v 8 Tok cꞌa nucusüs ri jun racho ri Dios, man achique na tüj vinük ri ntiquer ntoc-apu chupan ri Más Lokolüj Parte. Y riqꞌuin riꞌ ri Lokꞌolüj Espíritu nukꞌalajrisaj chikavüch que chupan ri tiempo riꞌ man jani nkꞌalajin tüj ri achique rubanic ri bey richin nyeꞌapon ri vinük riqꞌuin apu cꞌa ri Dios.
\v 9 Y ronojel reꞌ cꞌo ri xbij pariꞌ ri tiempo reꞌ. Ri chico y ri chꞌaka chic cosas ri xequisuj chin ri Dios ri chiriꞌ man xetiquer tüj xquibün cheque ri vinük ri xeyoꞌon, que choj ta xbün ri cánima chuvüch ri Dios.
\v 10 Roma chupan ri nabey trato, xaxe cꞌa xchꞌo pariꞌ ri achique nquicꞌux, ri achique nquitij, ri jalajoj rubanic chꞌajchꞌojrisanic ri ncꞌatzinej que nquibün. Y ronojel ri quiriꞌ ri xchilabex cheque que tiquibanaꞌ, ri xaxe nchꞌo riqꞌuin ri chꞌaculaj, y jariꞌ ri ucusan-pe cꞌa tok xka-pe cꞌa ri kꞌij tok ncꞌatzinej que xjalatüj ronojel riꞌ.
\p
\v 11 Ri Cristo xpuꞌu-vi y xoc Nimalüj Sacerdote richin ri cꞌacꞌaꞌ trato ri nuyaꞌ utz cheke. Ri racho ri Dios apeꞌ nsamüj-vi ri Cristo más nim y más jabel. Roma ri jay riꞌ man banun tüj coma vinük y reꞌ ntel chi tzij que xa man aj-ruchꞌulef tüj.
\v 12 Ri Cristo xbeꞌoc cꞌa chupan ri Lokꞌolüj Lugar chilaꞌ chicaj. Xaxe jun bey xoc chiriꞌ, y riqꞌuin riꞌ xbün. Y rijaꞌ man cꞌa xusuj tüj ri quiquiqꞌuel cabras, nixta quichin alaj tak vacx chin ri Dios. Ja ri ruquiqꞌuel rijaꞌ ri xusuj chin ri Dios richin xcuyutüj ri kamac y riqꞌuin riꞌ xuyaꞌ ri colonic ri richin chi jumul cheke.
\v 13 Chupan ri nabey trato, si cꞌo jun vinük ri man chꞌajchꞌoj tüj chuvüch ri Dios, roma ri vinük riꞌ ncꞌatzinej que ncamsüs jun achij vacx o jun achij cabra o ncꞌatzinej que nporox jun alaj ixok vacx. Y riqꞌuin ri ruquiqꞌuel ri achij vacx o ri achij cabra o riqꞌuin ruchajil ri alaj ixok vacx ri nchiquex, nchꞌajchꞌojrsüs ri ruchꞌacul ri vinük riꞌ.
\v 14 Y si cꞌo xcꞌatzin-vi ri quiquiqꞌuel ri chico y ri quichajil, más cꞌa ncꞌatzin ri ruquiqꞌuel ri Cristo. Rijaꞌ ntiquer nuchꞌajchꞌojrisaj ri kánima riqꞌuin ri mac ri ncꞌamon-pe camic y nbün cheke que nkutiquer nkasamajij ri cꞌaslic Dios. Rijaꞌ man jun bey xbün tüj jun mac, y riqꞌuin ri ruchukꞌaꞌ ri Lokꞌolüj Espíritu ri cꞌo riqꞌuin chi jumul, ri Cristo xuya-vi-riꞌ pa camic richin xutoj ri kamac chuvüch ri Dios.
\p
\v 15 Y riqꞌuin riꞌ, ja vi cꞌa ri cꞌacꞌaꞌ trato ri xbün ri Dios kiqꞌuin roj ri nusamajij. Y romariꞌ ri ye oyon roma ri Dios richin nyeꞌoc riqꞌuin rijaꞌ, cꞌo nquichinaj chilaꞌ chicaj, ri rubin que nuyaꞌ cheque y man nqꞌuis tüj. Roj ri rojcꞌo chupan ri tiempo reꞌ, cꞌo cꞌa nkichinaj chilaꞌ chicaj, y quiriꞌ chukaꞌ ri kaxquin-kamamaꞌ can ri xecꞌujeꞌ pa ru-tiempo ri nabey trato. Ri Cristo coma chukaꞌ rijeꞌ tok xcom, richin que xecolotüj cꞌa pe chupan ri quimac.
\v 16 Xcꞌatzin que xcom ri Cristo. Cachiꞌel ri nban coma ri vinük. Jun tataꞌaj nbün jun vuj y nbij chupan que tok ncom cꞌo nquichinaj ri ralcꞌual. Pero ketaman chukaꞌ que man nquichinaj tüj ri kꞌij tok nbix yan cheque, xa ncꞌatzinej que cꞌa ncoyobej, cꞌa tok ncom na ri tataꞌaj.
\v 17 Y tok cꞌa camnük chic na ri tataꞌaj, cꞌateriꞌ ri ralcꞌual nquichinaj ri yoꞌon can cheque. Y man jani nquichinaj tüj tok man jani ticom ri tataꞌaj.
\v 18 Y quiriꞌ chukaꞌ ri xban quiqꞌuin ri kaxquin-kamamaꞌ ojer can. Rijeꞌ cꞌa xequicamsaj na ri chico y xbiyin na quiquiqꞌuel, cꞌateriꞌ cꞌa tok xutzꞌom ri nabey trato.
\v 19 Roma tok ri Moisés rubin chic cheque ri vinük ronojel ri nbij chupan ri ley que ncꞌatzinej que nquibün, xberucꞌama-pe quiquiqꞌuel alaj tak vacx y achij tak cabras, y xyoj riqꞌuin baꞌ yaꞌ, cꞌateriꞌ xutzꞌom baꞌ rusmal ovejas ri cakarsan riqꞌuin akꞌon y baꞌ kꞌayis rubiniꞌan hisopo, y xeruya-ka ri caꞌiꞌ chupan ri quicꞌ y yaꞌ, y cꞌateriꞌ xucraj ri quicꞌ yojon riqꞌuin yaꞌ pariꞌ ri vuj ri rucꞌuan ri ley y chukaꞌ xucraj pa quiviꞌ conojel ri vinük.
\v 20 Y xbij cheque: Riqꞌuin ri quicꞌ reꞌ nkꞌalajin-vi que jareꞌ xutzꞌom ri trato ri xbij ri Dios que nkabün, xbij ri Moisés cheque ri vinük.
\v 21 Y ri Moisés xucraj chukaꞌ ri quicꞌ chirij ri racho ri Dios y chirij ronojel ri nucusüs pa rusamaj ri Dios.
\v 22 Y chupan ri ru-tiempo ri ley, jubama ronojel xchꞌajchꞌojrisüs riqꞌuin ri quicꞌ. Y ketzij vi, man ta cꞌo ri xcom y man ta xbiyin ruquiqꞌuel, man ta xcuyutüj ri mac.
\s Ri ruquiqꞌuel ri Cristo ri xbiyin tok xcamsüs, nrelesaj-vi ri mac roma nim rakalen
\p
\v 23 Cachiꞌel xkabij yan ka, ri racho ri Dios ri xquibün ri kaxquin-kamamaꞌ can, cachiꞌel vi cꞌa ri racho ri Dios ri cꞌo chilaꞌ chicaj. Y ri racho ri Dios ri xquibün rijeꞌ y ronojel ri cꞌo chupan, xchiquex na cꞌa quiquiqꞌuel chico chiquij richin que xechꞌajchꞌojrsüs y cꞌateriꞌ xeꞌucusüs pa rusamaj ri Dios. Pero roma ri racho ri Dios ri cꞌo chilaꞌ chicaj más nim rukꞌij, ncꞌatzin quicꞌ richin Jun ri más rakalen que chuvüch ri quicꞌ quichin ri chico.
\v 24 Ri Cristo man cꞌo tüj cꞌa chupan ri racho ri Dios ri banun coma vinük, ri jay ri xa ruvachbül ri ketzij racho ri Dios ri cꞌo chilaꞌ chicaj. Rijaꞌ cꞌo chic cꞌa chilaꞌ chicaj, y riqꞌuin apu ri Dios cꞌo-vi y nchꞌo-apu chin koma roj.
\v 25 Ri Cristo man nbün tüj cachiꞌel nbün ri nimalüj sacerdote ri chereꞌ chuvüch ri ruchꞌulef. Roma rijaꞌ ronojel junaꞌ ntoc chupan ri parte richin ri racho ri Dios ri Más Lokꞌolüj y nusuj quicꞌ, pero man ruquiqꞌuel tüj rijaꞌ. Jacꞌa ri Cristo xa jun mul xbün quiriꞌ y ja ri ruquiqꞌuel rijaꞌ ri xuyaꞌ.
\v 26 Roma xa ta qꞌuiy mul xusuj-riꞌ, qꞌuiy ta mul xucꞌusaj pokonül y qꞌuiy ta mul xcom. Rutzꞌucuban ta pe tok xban ri ruchꞌulef. Pero man quiriꞌ tüj xbün. Rijaꞌ xa jun bey xcom, richin ntel ri kamac. Xa cꞌa chupan ri ruqꞌuisbül tiempo richin ri ruchꞌulef, tok xpuꞌu y xcom.
\v 27 Roj vinük yoꞌon pa kaviꞌ que xaxe jun bey nkucom, y cꞌateriꞌ nban juzgar pa kaviꞌ.
\v 28 Y quiriꞌ chukaꞌ ri Cristo, xaxe jun mul ncꞌatzinej que xcom richin xrakalej ri kamac. Y napon na vi ri kꞌij tok rijaꞌ npuꞌu jun bey chic. Pero man richin tüj ncom jun bey chic roma ri kamac, xa richin nkurucol-e roj, ri koyoben-apu rijaꞌ.
\c 10
\p
\v 1 Ri ley ri yoꞌon can chin ri Moisés roma ri Dios, man junan tüj riqꞌuin ri utz ri npuꞌu. Roma ri ley ri xuyaꞌ ri Dios richin ri Moisés xa rumujal ri utz ri nucꞌün-pe ri Cristo. Y xa romariꞌ ri chico ri xesuj chin ri Dios ronojel junaꞌ, man xetiquer tüj xquibün cheque ri vinük ri xeꞌapon-apu riqꞌuin ri Dios que man ta jun quimac xkꞌalajin chuvüch rijaꞌ.
\v 2 Si ta xchꞌajchꞌojir ri cánima coma ri chico ri xequisuj, man ta nyequisuj jun bey chic, roma nquinaꞌ ta que man jun chic quimac.
\v 3 Pero xa ronojel junaꞌ nyequisuj, y riqꞌuin riꞌ, nkaꞌ cꞌa chiquicꞌuꞌx que ri mac man elenük tüj e quiqꞌuin.
\v 4 Roma ri quiquiqꞌuel ri achij tak vacx y achij tak cabras man nyetiquer tüj nquelesaj ri quimac.
\p
\v 5 Romariꞌ, tok ri Cristo xpuꞌu chereꞌ chuvüch ri ruchꞌulef, xbij chin ri Dios:
\q Rat man najoꞌ tüj chic cꞌa que nyesuj chico y chꞌaka chic cosas chave,
\q romariꞌ tok xinatük-pe yin, richin que ja yin ri ninsuj-viꞌ.
\q Y rat xayaꞌ nuchꞌacul cachiꞌel richin ri vinük.
\q
\v 6 Ri chico ri nyeporox chavüch, man jun quicot nquiyaꞌ chave,
\q y quiriꞌ chukaꞌ ri chico ri nyesuj chave roma ri quimac ri vinük.
\q
\v 7 Romariꞌ xinbij: Ajaf Dios, yin xinpuꞌu richin ninbün ri arayibül,
\q cachiꞌel ri tzꞌiban can pa nuviꞌ chupan ri boton vuj.
\q Quiriꞌ xbij ri Cristo.
\m
\v 8 Cachiꞌel ri xkabij yan ka, ri Cristo xbij chin ri Dios: Rat man najoꞌ tüj chic cꞌa que nyesuj chico y chꞌaka chic cosas chave. Ri chico ri nyeporox chavüch, man jun quicot nquiyaꞌ chave. Y quiriꞌ chukaꞌ ri chico ri nyesuj chave roma ri quimac ri vinük. Quiriꞌ xbij ri Cristo. Y ri chico riꞌ ye chilaben chupan ri ley ri yoꞌon chin ri Moisés.
\v 9 Y chukaꞌ jariꞌ tok ri Cristo xbij: Ajaf Dios, yin xinpuꞌu richin ninbün ri arayibül. Quiriꞌ xbij ri Cristo chin ri Dios. Y riqꞌuin riꞌ xtaneꞌ ri nabey trato. Y ri cꞌacꞌaꞌ trato xcꞌuje-pe pa ruqꞌuexel ri nabey.
\v 10 Ri rurayibül ri Dios ja ri xcom ri Jesucristo chuvüch ri cruz, richin que nchꞌajchꞌojir ri kánima. Xaxe cꞌa jun bey xcom, y riqꞌuin riꞌ xbün.
\p
\v 11 Ri sacerdotes aj-ruchꞌulef, chi jumul nyesamüj. Kꞌij-kꞌij nyequisuj chico chin ri Dios roma quimac ri vinük. Pero ri nquibün man ntiquer tüj nrelesaj-e ri quimac ri vinük.
\v 12 Jacꞌa ri Cristo xaxe jun bey xcom, richin xcuyutüj ri kamac y riqꞌuin riꞌ xcꞌachoj. Y tok xcꞌastüj-e, xbetzꞌuyeꞌ pa rajquikꞌaꞌ (pa ru-derecha) ri Dios chilaꞌ chicaj.
\v 13 Y chilaꞌ cꞌo-vi, royoben ri kꞌij richin nyejach pa rukꞌaꞌ conojel ri nyeꞌetzelan richin.
\v 14 Man ncom tüj chic. Xaxe jun bey xcom, y riqꞌuin riꞌ xbün cheke que richin chi jumul man jun tüj kamac nkꞌalajin chuvüch ri Dios. Quiriꞌ xbün cheke roj ri xojjel-apu riqꞌuin richin nchꞌajchꞌojir ri kánima.
\v 15 Quiriꞌ cꞌa ri ninbij yin y quiriꞌ chukaꞌ nukꞌalajrisaj ri Lokꞌolüj Espíritu cheke. Rijaꞌ nukꞌalajrisaj cꞌa:
\q
\v 16 Napon na vi ri kꞌij tok ninbün jun cꞌacꞌaꞌ trato quiqꞌuin ri vinük.
\q Nintzꞌibaj ri nu-ley pa tak cánima,
\q y chukaꞌ ninyaꞌ pa tak quinojibül, nbij ri Ajaf Dios.
\m
\v 17 Y cꞌateriꞌ xbij chukaꞌ:
\q Nincuy quimac y man nka-pe tüj chic chinucꞌuꞌx ri ye itzel ri quibanun.
\q Quiriꞌ rubin ri Dios, nukꞌalajrisaj ri Lokꞌolüj Espíritu.
\m
\v 18 Y romariꞌ nkꞌalajin que man ncꞌatzin tüj chic que nyekasuj chico chin ri Dios roma ri kamac. Ri kamac xa cuyutajnük chic.
\s Kayoꞌon kánima nkujel-apu cꞌa riqꞌuin ri Dios
\p
\v 19 Hermanos, ri Jesús xcom y xbiyin ruquiqꞌuel koma roj, y romariꞌ tok kayoꞌon kánima nkujel-apu riqꞌuin ri Dios.
\v 20 Xujük-vi cꞌa jun cꞌacꞌaꞌ bey chikavüch, bey ri richin cꞌaslen, tok rijaꞌ xcom chuvüch ri cruz. Y tok xcom, ri cꞌul ri tzꞌapiyon richin ri parte richin ri racho ri Dios ri Más Lokꞌolüj, xel pa caꞌiꞌ. Y riꞌ nukꞌalajrisaj chikavüch que vocomi man jun nkꞌaton kichin richin nkujel-apu cꞌa riqꞌuin ri Dios.
\v 21 Y chukaꞌ ri Jesús jariꞌ ri Nimalüj Sacerdote ri cꞌo pa kaviꞌ roj ri ralcꞌual chic ri Dios.
\v 22 Y roma cꞌa riꞌ roj ri kataken chic man ta caꞌiꞌ kánima nkujel-apu cꞌa riqꞌuin ri Dios, man ta quiriꞌ, roj xa ta riqꞌuin ronojel kánima nkujel-apu riqꞌuin. Nkujel ta cꞌa apu riqꞌuin ri Dios riqꞌuin jun kánima chꞌajchꞌojrisan chic e ri itzel, y chꞌajchꞌojrisan chic ri kacꞌaslen riqꞌuin chꞌajchꞌojilüj yaꞌ.
\v 23 Y roj ri nkubin cheque ri vinük que koyoben ri nimalüj utz ri nuyaꞌ ri Dios pa kaviꞌ, man tikayaꞌ can cꞌa ri oyobenic riꞌ. Y man tikoyobej cꞌa riqꞌuin caꞌiꞌ kánima. Roma ja ri Dios ri xbin que nuyaꞌ ri nimalüj utz pa kaviꞌ, y rijaꞌ nbün-vi.
\v 24 Y tikacanoj cꞌa achique rubanic nkabün richin nkatola-kiꞌ konojel, richin nketamaj nkujoꞌon más, y richin chukaꞌ que más ta nkarayij nkabün ri utz.
\v 25 Roma yecꞌo ri man nquirayij tüj chic nyeꞌapon iviqꞌuin tok nimol-iviꞌ pa rubiꞌ ri Dios. Jacꞌa rix man tibün quiriꞌ. Xa ncꞌatzin que nimol-iviꞌ, richin nicukubalaꞌ icꞌuꞌx chiꞌivachibil iviꞌ. Y jariꞌ ri más ncꞌatzin roma ivetaman que napon yan ri kꞌij tok npuꞌu jun bey chic ri Ajaf Jesucristo.
\p
\v 26 Roma ri xa quetaman chic ri achique rubanic ri ketzij y quicꞌulun chic pa tak cánima, y man riqꞌuin tüj riꞌ rijeꞌ nquibün que nyemacun y man nquiyaꞌ tüj can rubanic, man jun chic cꞌa ncom richin nyerucol-pe chupan ri quimac.
\v 27 Xaxe chic cꞌa coyoben-apu ri nimalüj juicio ri petenük y chukaꞌ coyoben chic apu tok nyeꞌapon chupan ri nimalüj kꞌakꞌ ri cꞌa apeꞌ nyebeka-vi ri nyeꞌetzelan richin ri Dios.
\v 28 Cachiꞌel ri vinük ri man nquitakej tüj ri ley ri yoꞌon chin ri Moisés, man njoyovüx tüj quivüch. Xaxe si yecꞌo caꞌiꞌ o ye oxiꞌ ri xetzꞌeton y xebin que xemacun, nyecom-vi cꞌa riꞌ.
\v 29 Y si quiriꞌ, ¿man ninuc tüj comi rix que xa más castigo nka-ka pariꞌ ri vinük ri nuyekꞌ pa rakün ri rubiꞌ ri Rucꞌajol ri Dios, y nbün que man jun rakalen ri ruquiqꞌuel? Y ja quicꞌ riꞌ ri xchꞌajchꞌojrisan ri rucꞌaslen. Y ja chukaꞌ quicꞌ riꞌ ri xbanun que xtzakon ri cꞌacꞌaꞌ trato ri xbün ri Dios kiqꞌuin. Pero ri vinük ri nuyekꞌ pa rakün richin, nretzelaj chukaꞌ ri Lokꞌolüj Espíritu ri nyoꞌon ri utz ri nspaj-pe ri Dios pa kaviꞌ.
\v 30 Y roj ketaman cꞌa achique ri biyon que pa rukꞌaꞌ rijaꞌ cꞌo-vi ri ru-castigo y nuyaꞌ rutojic cheque ri nyemacun, y romariꞌ ketaman que ketzij ri nbij. Y chukaꞌ chupan ri rutzij ri Dios ri tzꞌiban can, nbij: Ri Ajaf Dios nbün juzgar pariꞌ ri rutinamit. Quiriꞌ ri tzꞌiban can.
\v 31 Tiquixbij cꞌa quiꞌ ri nyebanaꞌ quiriꞌ. Roma si nyetzak pa rukꞌaꞌ ri cꞌaslic Dios, ri quiriꞌ quibanun, juis vi cꞌayuf ri ncoyoben.
\p
\v 32 Pero ticꞌuxlaꞌaj-pe rix cꞌa tok xixpaꞌe-vi chuvüch ri pokonül ri xitij tok cꞌate baꞌ xitakej ri Dios y tok cꞌate baꞌ xsakirsüs ri icꞌaslen. Xcꞌo cꞌa ruviꞌ ri pokonül ri xitij chiriꞌ. Pero xicochꞌ.
\v 33 Yecꞌo ri ncꞌatzinej que xquicochꞌ ronojel ri itzel ri xban y ri xbix cheque, chiquivüch ri vinük. Yecꞌo ri xquitij pokonül roma xquijoyovaj quivüch ri chꞌaka chic cachibil nyecꞌusan pokonül.
\v 34 Xijoyovalaꞌ quivüch ri yecꞌo pa cárcel roma ri rubiꞌ ri Dios. Y tok ri i-cosas xeꞌelesüs can chive, man xipokonaj tüj xiya-e. Xa riqꞌuin quicot xiya-e. Roma ivetaman que chilaꞌ chicaj cꞌo ri ivichin rix, y riꞌ más utz que chuvüch ri beyomül richin ri ruchꞌulef, y chukaꞌ man jun nrelesan chive.
\v 35 Roma cꞌa riꞌ utz que iyoꞌon ivánima riqꞌuin ri Dios. Man tiyaꞌ can cꞌa. Roma nucꞌün-vi-pe jun nimalüj rajil-ruqꞌuexel chive.
\v 36 Y ncꞌatzin cꞌa que nyixcochꞌon, y riqꞌuin riꞌ, rix nibün ri rurayibül ri Dios y nicꞌul ri utz ri rusujun chive.
\v 37 Roma chupan ri rutzij ri Dios ri tzꞌiban can, nbij:
\q Ri Jun ri npuꞌu, chanin nka-pe.
\q Nakaj chic petenük-vi.
\q
\v 38 Ri vinük ri choj chic quicꞌaslen, ncꞌuje-vi quicꞌaslen riqꞌuin ri Dios roma quiyoꞌon cánima riqꞌuin.
\q Pero si nquiyaꞌ can, ri Dios man nquicot tüj ránima quiqꞌuin.
\q Quiriꞌ nbij ri Dios.
\m
\v 39 Jacꞌa roj man rojcꞌo tüj chiquicojol ri quiyoꞌon can ri Dios y cꞌa pa ru-castigo nyebeka-vi. Roj chiquicojol ri quiyoꞌon cánima riqꞌuin ri Dios richin nyecolotüj, chiriꞌ rojcꞌo-vi.
\c 11
\s Ri Dios nquicot ránima quiqꞌuin ri nquiyaꞌ cánima riqꞌuin rijaꞌ
\p
\v 1 Si kayoꞌon kánima riqꞌuin ri Dios, nbün cꞌa cheke que nkanimaj que nkacꞌul-vi ri koyoben-apu ri xusuj ri Dios cheke y nbün chukaꞌ cheke que nkanimaj que qꞌuiy ri xusuj y stapeꞌ (aunque) man jani nyekatzꞌet tüj.
\v 2 Quiriꞌ xquibün ye qꞌuiy cheque ri kaxquin-kamamaꞌ ojer can. Xquiyaꞌ cánima riqꞌuin ri Dios, y ri Dios xekaꞌ chuvüch roma quiriꞌ xquibün.
\p
\v 3 Y roj chukaꞌ kayoꞌon kánima riqꞌuin ri Dios, y romariꞌ nkꞌax cheke que ja vi ri Dios ri xbanun ri ruchꞌulef y ronojel ri cꞌo. Y richin xbün reꞌ man xucusaj tüj ni jun cosa tzꞌetetül. Xaxe xbij que quecꞌujeꞌ y jariꞌ tok xecꞌujeꞌ.
\p
\v 4 Ri Abel ojer can xuyaꞌ cꞌa ránima riqꞌuin ri Dios, y ri xusuj chin ri Dios, más utz que chuvüch ri xusuj ri runimal rubiniꞌan Caín. Y tzꞌiban cꞌa can que ri Abel man jun rumac xkꞌalajin chuvüch ri Dios, roma ri xuyaꞌ ránima riqꞌuin. Ketaman chukaꞌ que man jun rumac xkꞌalajin chuvüch ri Dios, roma ri Dios xucꞌul ronojel ri xusuj ri Abel chin. Y stapeꞌ (aunque) ri Abel xcom, cꞌo ri xucꞌut can chikavüch roma xuyaꞌ ránima riqꞌuin ri Dios.
\p
\v 5 Ri Enoc chukaꞌ xuyaꞌ ránima riqꞌuin ri Dios. Y romariꞌ tzꞌiban can que xquicot ránima ri Dios riqꞌuin, y man xcom tüj, xa cꞌüs xucꞌuꞌüx-e chilaꞌ chicaj. Xel cꞌa e chuvüch ri ruchꞌulef, roma ri Dios xucꞌuaj-e.
\v 6 Ncꞌatzin-vi que nkayaꞌ kánima riqꞌuin ri Dios. Roma si man nkayaꞌ tüj kánima riqꞌuin, man nquicot tüj ránima ri Dios kiqꞌuin. Y richin nkujel-apu riqꞌuin ri Dios, ncꞌatzinej que nkanimaj que rijaꞌ cꞌo, y ncꞌatzinej que nkanimaj chukaꞌ que cꞌo utz riqꞌuin richin nuyaꞌ cheque ri nyecanon richin.
\p
\v 7 Ri Noé xuyaꞌ chukaꞌ ránima riqꞌuin ri Dios. Ri Dios xbij chin que nuya-pe jun job juis nim chuvüch ri ruchꞌulef. Y tok xchꞌo ri Dios riqꞌuin, cꞌa man jani ntajin tüj ri job. Pero ri Noé xbün-vi ri xbij ri Dios chin. Y xbün jun nimalüj barco richin xerucol ri ye aj pa racho. Y riqꞌuin riꞌ xbekꞌalajin-pe que ri chꞌaka chic vinük man utz tüj xquibün, que man nquitakej tüj ri Dios. Y riqꞌuin ronojel ri xbün ri Noé, ri Dios xbün chin que man jun rumac xkꞌalajin, roma xuya-vi ránima riqꞌuin.
\p
\v 8 Ri Abraham xuyaꞌ chukaꞌ ránima riqꞌuin ri Dios, romariꞌ, tok xoyox roma ri Dios richin que nbe cꞌa pa jun chic ruchꞌulef ri nuspaj chin, rijaꞌ xutakej tzij y xbe, stapeꞌ (aunque) man retaman tüj achique ruchꞌulef napon-vi.
\v 9 Ruyoꞌon-vi ránima riqꞌuin ri Dios, y romariꞌ xcꞌujeꞌ chupan ri ruchꞌulef riꞌ, ri sujun chin roma ri Dios, stapeꞌ (aunque) ri ruchꞌulef riꞌ xa pa quikꞌaꞌ chꞌaka chic vinük cꞌo-vi. Y romariꞌ xa pa carpa xcꞌuje-vi. Quiriꞌ chukaꞌ xquibün ri Isaac ri rucꞌajol y ri Jacob ri rumam. Roma cheque rijeꞌ chukaꞌ sujun ri ruchꞌulef riꞌ.
\v 10 Ri Abraham xbün quiriꞌ, roma royoben ri jun chic tinamit más jabel, ri tinamit ri man nqꞌuis tüj y ja ri Dios ri banayun.
\p
\v 11 Ri Sara ri rixjayil ri Abraham, xuyaꞌ chukaꞌ ránima riqꞌuin ri Dios. Ri Dios xbij que ncꞌujeꞌ jun ral, y rijaꞌ xunimaj ri xbij ri Dios chin. Y xalüx na vi ri acꞌual riqꞌuin ri Sara, stapeꞌ (aunque) riꞌj chic y man alanel tüj.
\v 12 Y romariꞌ ye qꞌuiy ruxquin-rumam can ri Abraham ri xecꞌujeꞌ. Juis vi ye qꞌuiy. Cachiꞌel ri chꞌumilaꞌ ri yecꞌo chicaj, ri man jun ri ntiquer tüj najlan quichin. Cachiꞌel ri sanayiꞌ ri cꞌo chuchi-mar. Juis vi ye qꞌuiy ri ruxquin-rumam can ri Abraham. Y stapeꞌ (aunque) rijaꞌ riꞌj chic tok xcꞌujeꞌ ri ralcꞌual.
\p
\v 13 Conojel cꞌa rijeꞌ xquiya-e cánima riqꞌuin ri Dios. Tok xecom, entonces man jani cꞌa tiquicꞌul ri rusujun ri Dios cheque. Xa cꞌanüj cꞌa xquitzꞌet-vi-apu. Xquinimaj-ka que ketzij vi. Xaxe cꞌa xetiquer xquibün-apu retal riqꞌuin ri quikꞌaꞌ chin ri rusujun ri Dios cheque. Rijeꞌ xquikꞌalajrisaj-vi cꞌa que man ye richin tüj ri ruchꞌulef riꞌ y xa ye cꞌunük chuvüch ri ruchꞌulef.
\v 14 Y riqꞌuin ri xquibij, xkꞌalajin que coyoben ri ketzij vi quiruchꞌulef.
\v 15 Y reꞌ man nbij tüj cꞌa que ja ri apeꞌ ye elenük-vi-pe, jariꞌ ri quiruchꞌulef. Man quiriꞌ tüj. Roma si ta jariꞌ ri quiruchꞌulef coyoben, xetiquer ta xetzolij jun bey chic.
\v 16 Pero coyoben jun ruchꞌulef más utz, ja chilaꞌ chicaj, y romariꞌ ri Dios man nqꞌuix tüj nbij que ja rijaꞌ ri qui-Dios, roma rubanun cꞌojlen ri quitinamit.
\p
\v 17 Ri Abraham xuyaꞌ ránima riqꞌuin ri Dios. Romariꞌ, tok xbix chin roma ri Dios que tacamsaj ri acꞌajol Isaac, richin nasuj chuve, rijaꞌ xutakej. Ri Dios xbij quiriꞌ roma xrajoꞌ xutzꞌet si ri Abraham ketzij ruyoꞌon ránima riqꞌuin. Y ri Abraham xusuj-vi ri Isaac chin ri Dios, stapeꞌ (aunque) xaxe ri jun rucꞌajol riꞌ, ri bin pariꞌ roma ri Dios que roma rijaꞌ nyecꞌujeꞌ ruxquin-rumam can ri Abraham.
\v 18 Ri Dios xbij cꞌa chin ri Abraham: Ri ye axquin-amam can ri nyepuꞌu roma ri Isaac, ja rijeꞌ ri nyecꞌulun ri utz ri ninyaꞌ. Quiriꞌ xbij ri Dios chin ri Abraham.
\v 19 Ri Abraham retaman cꞌa que si ta ncom ri Isaac, ri Dios cꞌo uchukꞌaꞌ riqꞌuin richin nucꞌasoj-pe. Y nkutiquer nkabij que ri Isaac xcom y xcꞌastüj-pe.
\p
\v 20 Ri Isaac chukaꞌ xuyaꞌ ránima riqꞌuin ri Dios, y romariꞌ, tok riꞌj chic, xbij cheque ri Jacob y ri Esaú, ri ye rucꞌajol, ri achique utz ri petenük chiquivüch apu.
\v 21 Y ri Jacob chukaꞌ xuyaꞌ ránima riqꞌuin ri Dios, y romariꞌ, tok ncom yan, xerubün bendecir ri rumam, ri ye rucꞌajol ri José. Y xuyaꞌ raral pariꞌ ri ruchꞌamiꞌy xuyaꞌ rukꞌij ri Dios.
\v 22 Ri José xuyaꞌ chukaꞌ ránima riqꞌuin ri Dios. Y romariꞌ, tok ncom yan, xucusaj cheque ri ye ruvinak israelitas que napon na vi ri kꞌij tok ri quixquin-quimam can nyeꞌel-e chupan ri ruchꞌulef riꞌ. Y xbün mandar cheque ri apeꞌ nbemuk-vi rijaꞌ.
\p
\v 23 Ri rute-rutataꞌ ri Moisés xquiyaꞌ chukaꞌ cánima riqꞌuin ri Dios. Y romariꞌ man xquixbij tüj quiꞌ chuvüch ri rey Faraón ri biyon que quecamsüs conojel ri xtak alaboꞌ ri nyeꞌalüx. Y tok xalüx ri acꞌual, man xquiyaꞌ tüj kꞌij que xcamsüs, xa xquevaj oxiꞌ icꞌ. Roma ri Moisés jun vit acꞌual jabel oc.
\v 24 Y ri rumiꞌal ri rey Faraón xbün cachiꞌel ral chin ri Moisés. Pero ri Moisés roma ruyoꞌon ránima riqꞌuin ri Dios, romariꞌ tok achi chic man xupokonaj tüj xuyaꞌ can ri racho ri Faraón.
\v 25 Roma rijaꞌ runucun: Más utz que junan nintij pokonül quiqꞌuin ri nuvinak, ri roj rutinamit vi ri Dios, que chuvüch ri quicot ri yincꞌo-vi, roma xa nqꞌuis-e riꞌ. Nquimacun cꞌa riꞌ si xa chereꞌ nquicꞌuje-vi can, roma xa quiqꞌuin ri nuvinak ri más cꞌuluman que nquicꞌuje-vi, xbij rijaꞌ.
\v 26 Y ri Moisés man xupokonaj tüj cꞌa xutij pokonül, cachiꞌel ri pokonül ri xutij ri Cristo. Quiriꞌ xbün ri Moisés, roma rijaꞌ retaman que pa ruqꞌuisbül chin ronojel riꞌ, cꞌo jun rajil-ruqꞌuexel, y jariꞌ ri rutzꞌeton chic apu. Ri Moisés xkꞌax chukaꞌ chin que ri pokonül más nim rakalen que chuvüch ri beyomül ri xucꞌul ta chiriꞌ pa ruchꞌulef Egipto.
\v 27 Y ruyoꞌon-vi cꞌa ránima riqꞌuin ri Dios tok xel-pe pan Egipto. Y xbe, man roma tüj cꞌa ri ruxbin-riꞌ. Y stapeꞌ (aunque) ri rey catanük royoval chirij. Ri Moisés chi jumul xuyaꞌ ránima riqꞌuin ri Dios, cachiꞌel rutzꞌeton apu, stapeꞌ (aunque) ri Dios man tzꞌetetül tüj.
\p
\v 28 Ri Moisés roma chukaꞌ ruyoꞌon ránima, xbün ri xbix chin roma ri Dios. Rijaꞌ xbij cꞌa cheque ri ruvinak israelitas que quequicamsaj ovejas y tiquiyaꞌ ri quiquiqꞌuel chirij ri ruchiꞌ tak cacho, richin que man nyecamsüs tüj ri nabey tak alaboꞌ roma ri npuꞌu chiquicamsasic. Y quiriꞌ xban chupan ri nabey pascua.
\v 29 Y ri vinük israelitas roma ri quiyoꞌon cánima riqꞌuin ri Dios, man xerukꞌüt tüj ri nimalüj yaꞌ rubiniꞌan Mar Rojo. Ri vinük choj cꞌa xecꞌo chupan ri yaꞌ, cachiꞌel xa ta pariꞌ chakiꞌj ulef nyebiyin-vi. Y ri vinük aj-Egipto xcajoꞌ chukaꞌ xquibün quiriꞌ, pero rijeꞌ xa xejikꞌ.
\p
\v 30 Y tok ri vinük israelitas xeꞌapon pa tinamit Jericó, ri nimalüj tzꞌak ri tzꞌapiyon richin ri tinamit xtzak. Ri tzꞌak riꞌ xtzak chupan ri ruvukuꞌ (septimo) kꞌij, tok ruqꞌuisbül mul xesutin chirij. Quiriꞌ xbanatüj roma ri israelitas xquiyaꞌ cánima riqꞌuin ri Dios y xesutin chirij ri tinamit, cachiꞌel ri xbij ri Dios cheque.
\v 31 Chupan ri tinamit riꞌ, xcꞌujeꞌ jun ixok rubiniꞌan Rahab, jun ixok ri man utz tüj rucꞌaslen rucꞌuan. Pero rijaꞌ man xcom tüj tok xtzak ri rutinamit, roma jabel xerucꞌul ri caꞌiꞌ nachanelaꞌ israelitas xeꞌapon pa tinamit. Xuya-vi ránima riqꞌuin ri Dios. Jacꞌa ri chꞌaka chic vinük richin ri tinamit riꞌ xecom conojel, roma man xquibün tüj cachiꞌel xbün ri Rahab. Ri vinük riꞌ xa man xetaken tüj chin ri Dios.
\p
\v 32 ¿Nquitiquer comi nyenchꞌo pa quiviꞌ conojel ri vinük ri xecꞌujeꞌ ojer can, ri xquiyaꞌ cánima riqꞌuin ri Dios? Man nquitiquer tüj. Xa man nuyaꞌ tüj tiempo richin nyentzijoj más chive, cachiꞌel pariꞌ ri Gedeón, ri Barac, ri Sansón, ri Jefté, ri David, ri Samuel y chꞌaka chic achiꞌaꞌ ri xekꞌalajrisan ri xbix cheque roma ri Dios ojer can.
\v 33 Xquiya-vi cánima riqꞌuin ri Dios, romariꞌ xechꞌacon chiquij chꞌaka chic tinamit. Pa ruchojmil xquibün mandar. Xquicꞌul ri xesuj cheque roma ri Dios. Xetiquer chiquij leones.
\v 34 Xquiya-vi cánima riqꞌuin ri Dios, romariꞌ man xecꞌat tüj tok xetorix pa nimalüj tak kꞌakꞌ. Xecolotüj pa quikꞌaꞌ ri xejoꞌon xecamsan quichin riqꞌuin machet. Ri Dios xuyaꞌ cuchukꞌaꞌ tok xecꞌujeꞌ pa tak pokonül. Xechꞌacon chiquij chꞌaka chic tinamit ri xebanun oyoval quiqꞌuin, y xecokotaj-e.
\v 35 Yecꞌo chukaꞌ ixokiꞌ ri xquiyaꞌ cánima riqꞌuin ri Dios, romariꞌ ri Dios xerucꞌasoj-pe ri quicaminakiꞌ.
\p Yecꞌo cꞌa chꞌaka chic vinük, roma ri quiyoꞌon cánima riqꞌuin ri Dios, romariꞌ yecꞌo xeyoꞌon pa tak rupokonül. Pero man xquipokonaj tüj xeꞌapon chuvüch ri camic, roma quetaman que nyequilaꞌ jun cꞌaslen más utz. Man xquiyaꞌ tüj can ri Dios, richin xquitoꞌ ta quiꞌ chuvüch ri camic.
\v 36 Yecꞌo cꞌa chꞌaka chic, roma ri quiyoꞌon cánima riqꞌuin ri Dios qꞌuiy xquicꞌulachij, roma yecꞌo ri xetzeꞌex y xechꞌay, yecꞌo xexim riqꞌuin cadena, y yecꞌo xetzꞌapis pa cárcel.
\v 37 Yecꞌo chꞌaka ri xecamsüs chi abüj, y chꞌaka chic xekupix riqꞌuin sierra. Yecꞌo ri xban cheque que xquiyaꞌ ta can ri Dios, pero man xquiyaꞌ tüj can. Yecꞌo xecamsüs riqꞌuin machet. Yecꞌo ri xeꞌokotüx-e pa tak cacho y xaxe quitzꞌumal ovejas y quitzꞌumal cabras ri cꞌo quiqꞌuin richin quitziek. Manak quichajin. Qꞌuiy pokonül xquitij. Y juis qꞌuiy itzel ri xban cheque.
\v 38 Ri vinük ri cꞌa quiyoꞌon na cánima riqꞌuin ri ruchꞌulef juis ye itzel, y romariꞌ man xkꞌax ta cheque que ri quiyoꞌon cánima riqꞌuin ri Dios cꞌo juis cakalen. Ri quiyoꞌon cꞌa cánima riqꞌuin ri Dios xebe calaꞌ xebe calaꞌ xquibün, pa tak tzꞌiran ruchꞌulef, pa tak juyuꞌ, pa tak jul, roma ri pokonül ri xquil.
\v 39 Conojel cꞌa rijeꞌ xquiya-vi cánima riqꞌuin ri Dios, y romariꞌ tzꞌiban can que xquicot ránima ri Dios quiqꞌuin. Pero tok xecom, cꞌa man jani cꞌa tiquicꞌul ri más utz ri rusujun ri Dios cheque.
\v 40 Roma ri Dios runucun que nuyaꞌ ri más utz chupan ri ka-tiempo roj. Y riqꞌuin riꞌ junan cꞌa nkacꞌul ri utz riꞌ quiqꞌuin ri kaxquin-kamamaꞌ can, ri xquiyaꞌ cánima riqꞌuin ri Dios. Y ri utz riꞌ ja ri nbün cheke que man jun kamac nkꞌalajin chuvüch ri Dios.
\c 12
\s Ja ri Jesús tikatzꞌetaꞌ
\p
\v 1 Juis vi ye qꞌuiy kaxquin-kamamaꞌ can ri xquiyaꞌ cánima riqꞌuin ri Dios. Y nquikꞌalajrisaj chikavüch que quiriꞌ tikabanaꞌ roj chukaꞌ. Roma cꞌa riꞌ, tikayaꞌ can achique na ri nyoꞌon akaꞌn chikij y ri mac ri rusutin-riꞌ chikij. Tikacochꞌoꞌ ronojel, y riqꞌuin ronojel kánima tikatijaꞌ cꞌa kakꞌij nkacꞌuaj ri cꞌaslen ri nrajoꞌ ri Dios.
\v 2 Ja ri Jesús ri tikatzꞌet chi jumul. Roma ja rijaꞌ ri xbanun cheke que xkatakej ri Dios. Y rubanun cheke que kayoꞌon kánima. Man xupokonaj tüj xcom chuvüch ri cruz, stapeꞌ (aunque) ri camic chuvüch-cruz nuyaꞌ ruqꞌuixaj. Xucochꞌ ronojel. Retaman que nbetzꞌuyeꞌ chilaꞌ chicaj pa rajquikꞌaꞌ (ru-derecha) ri Dios ri cꞌo ronojel ruchukꞌaꞌ pa rukꞌaꞌ, ri apeꞌ cꞌo quicot.
\p
\v 3 Tikanucuꞌ na peꞌ jabel ri achique ri xbün ri Jesús tok cꞌo ri xucꞌulachij pa quikꞌaꞌ ri aj-maquiꞌ. Rijaꞌ xucochꞌ ronojel. Quiriꞌ cꞌa tikabanaꞌ roj. Tikacochꞌoꞌ ronojel. Man nkucos cꞌa, nixta man tikamalij-ka-kiꞌ.
\v 4 Katijon cꞌa kakꞌij chirij ri mac, y romariꞌ katijon pokonül, pero chukaꞌ man nkujapon tüj pa camic.
\v 5 Man tikamestaj ri nbij chupan ri rutzij ri Dios ri tzꞌiban can. Ri rutzij nkurupochiꞌij cachiꞌel jun tataꞌaj nupochiꞌij ri ralcꞌual. Roma nbij:
\q Man tabün que man jun rakalen tok ri Ajaf Dios ncarutijoj riqꞌuin pokonül.
\q Man tamalij-ka-aviꞌ tok ri Ajaf nucꞌut chavüch que man ja tüj ncatajin chubanic.
\q
\v 6 Roma ri Ajaf nyerutijoj riqꞌuin pokonül ri nyerujoꞌ.
\q Quiriꞌ cꞌa nbün quiqꞌuin ri ye ralcꞌual chic, tok ncꞌatzin.
\q Quiriꞌ cꞌa ri tzꞌiban can.
\m
\v 7 Tikacochꞌoꞌ cꞌa ronojel pokonül ri nuyaꞌ ri Dios cheke, roma rijaꞌ nbün cheke cachiꞌel nbün jun tataꞌaj. ¿Roma cꞌo ta comi jun tataꞌaj ri man ta nuyaꞌ xicꞌaꞌy cheque ri ralcꞌual?
\v 8 Y romariꞌ, si ri Dios man nkurutijoj tüj riqꞌuin pokonül, cꞌayuf, roma nkꞌalajin que roj sicꞌon tak acꞌualaꞌ, ri manak katataꞌ ri ntijon kichin. Roma ri Dios nyerutijoj conojel ri ye ralcꞌual chic, riqꞌuin pokonül.
\v 9 Tok roj cꞌa roj cocoj, ri katataꞌ xquiyalaꞌ xicꞌaꞌy cheke, y man xeketzelaj tüj romariꞌ. Xa xkayaꞌ quikꞌij. ¿Y man más tüj comi cꞌuluman que nkatakej rutzij ri Katataꞌ Dios, ri achique chok qꞌuin petenük-vi ri cꞌaslen richin ri kánima? Roma rijaꞌ nrajoꞌ que nkil ri cꞌaslen man nqꞌuis tüj.
\v 10 Ri katataꞌ xquiyaꞌ xicꞌaꞌy cheke richin jun caꞌi-oxiꞌ oc kꞌij, y ja ri más xcajoꞌ rijeꞌ jariꞌ ri xquibün cheke. Jacꞌa ri Katataꞌ Dios nkuruyaꞌ pa pokonül, richin que cꞌo utz nucꞌün-pe pa kacꞌaslen, richin que nkuchꞌajchꞌojir ta, y nkujoc ta cachiꞌel rijaꞌ, ri chꞌajchꞌoj vi.
\v 11 Ketzij vi que tok rojcꞌo pa pokonül, stapeꞌ (aunque) richin nkutijox, xa man nuyaꞌ tüj quicot cheke, xa okꞌej nucꞌün-pe cheke. Pero tok cꞌunük chic cꞌa ri pokonül, cꞌo-vi ri nucꞌün-pe, roma nbün más choj cheke y nuyaꞌ uxlanen pa kánima roj ri nkacochꞌ ri pokonül riꞌ.
\s Tikabanaꞌ cꞌa ri nrajoꞌ ri Dios
\p
\v 12 Roma cꞌa riꞌ, tiyaꞌ ivánima riqꞌuin ri Dios, richin que ticꞌujeꞌ chic e ivuchukꞌaꞌ, richin que ri ikꞌa-ivakün ticꞌujeꞌ chic e cuchukꞌaꞌ.
\v 13 Richin que man tiyaꞌ kꞌij que nyesatz can ri hermanos ri man katz quiyoꞌon tüj más cánima riqꞌuin ri Jesucristo y man quetaman tüj nyebiyin jabel. Xa cꞌa cachiꞌel ye jetzꞌ. Ncꞌatzin que choj ticꞌuaj ri bey richin ri icꞌaslen, richin que rijeꞌ nyixquitzꞌet y nquiyaꞌ más cánima riqꞌuin ri Dios.
\p
\v 14 Titijaꞌ ikꞌij que man jun tüj oyoval chiꞌicojol, y que chꞌajchꞌoj ta ri icꞌaslen. Roma si man chꞌajchꞌoj tüj ri icꞌaslen, man nyixtiquer tüj nitzꞌet ruvüch ri Ajaf Dios.
\v 15 Titolaꞌ cꞌa iviꞌ richin que chiꞌivonojel nivil ta ri utzilüj sipanic ri nspaj-pe ri Dios. Man tiyaꞌ kꞌij que ri itzel ntoc iviqꞌuin, roma si quiriꞌ nibün, nyixchꞌacatüj y romariꞌ ye qꞌuiy ri nyetzak can chupan ri tzꞌilolüj cꞌaslen.
\v 16 Ri achiꞌaꞌ y ri ixokiꞌ man tiquicanola cꞌa quiꞌ richin nyemacun. Y man jun bey tivetzelaj ri riqꞌuin ri Dios petenük-vi. Man tibün cachiꞌel xbün ri Esaú ojer can. Rijaꞌ cꞌo ta ri xucꞌul, roma ja rijaꞌ ri nimalaxel, pero xa xel pa rukꞌaꞌ roma rijaꞌ jariꞌ ri xuyaꞌ chuvüch ri jun vaꞌin ri xbün. Man jun cꞌa rakalen xbün chin.
\v 17 Y ivetaman cꞌa que tok xrajoꞌ ta xucꞌul chic ri utz más nim rakalen, xa xbix chin que man jun chic richin rijaꞌ. Y xka-pe-vi chucꞌuꞌx que man utz tüj ri xbün. Y stapeꞌ (aunque) chukaꞌ riqꞌuin okꞌej xucꞌutuj, man jun chic ri xucꞌul.
\p
\v 18 Roj ri kataken chic ri Jesucristo, man chuxeꞌ tüj cꞌa ri juyuꞌ rubiniꞌan Sinaí roj nkojapon-apu. Man quiriꞌ tüj. Man cachiꞌel tüj ri xquibün ri kaxquin-kamamaꞌ ojer can. Rijeꞌ xecꞌujeꞌ chiriꞌ y cꞌo cꞌa jun kꞌij tok xquitzꞌet que ri ruviꞌ ri juyuꞌ riꞌ njinon pa kꞌakꞌ. Y xquitzꞌet chukaꞌ que ri ruviꞌ ri juyuꞌ kꞌekumatajnük y cꞌo jun nimalüj cakikꞌ rachibilan trueno.
\v 19 Xcacꞌaxaj xkꞌajan trompeta, y xcacꞌaxaj chukaꞌ tok xchꞌo-pe ri Dios quiqꞌuin. Pero rijeꞌ xquicꞌutuj favor que man tichꞌo chic pe quiqꞌuin.
\v 20 Juis vi cꞌa nquixbij-quiꞌ. Y roma chukaꞌ bin cheque que ri njel-apu riqꞌuin ri juyuꞌ, ncamsüs. Y riꞌ si vinük o chico. Ncamsüs chi abüj o chi lanza. Quiriꞌ ri bin cheque.
\v 21 Ri xtzꞌetetüj cꞌa pariꞌ ri juyuꞌ, nuya-vi xbiriꞌ. Romariꞌ hasta ri Moisés, ri ucꞌuayon quichin ri kaxquin-kamamaꞌ can, xbij: Nquibarbot roma xbiriꞌ, xbij.
\p
\v 22 Jacꞌa roj ri kataken chic ri Jesucristo, chuxeꞌ ri juyuꞌ rubiniꞌan Sión roj nkojapon-vi-apu, rojcꞌo nakaj chic chin ri tinamit richin ri cꞌaslic Dios, ri nbix Jerusalén chin y chilaꞌ chicaj cꞌo-vi. Y rojcꞌo chic apu quiqꞌuin pa mil ángeles.
\v 23 Roj rojcꞌo chic apu chukaꞌ quiqꞌuin ri nimakꞌ tak ralcꞌual ri Dios ri tzꞌiban quibiꞌ chilaꞌ chicaj y nbix iglesia cheque. Rojcꞌo chic apu riqꞌuin ri Dios ri nbün juzgar pa quiviꞌ conojel. Y rojcꞌo chic apu chukaꞌ quiqꞌuin ri man jun quimac xkꞌalajin chuvüch ri Dios ri xecom-e, y ri quicꞌaslen choj vi chic.
\v 24 Roj rojcꞌo chic apu riqꞌuin ri Jesús ri nsamajin ri cꞌacꞌaꞌ trato ri xbün ri Dios riqꞌuin ri vinük. Rijaꞌ xcom y ri ruquiqꞌuel ri xbiyin ruchꞌajchꞌojrisan chic ri kánima, roma ri ruquiqꞌuel rijaꞌ más rakalen que chuvüch ri quicꞌ ri xuyaꞌ ri Abel chin ri Dios ojer can.
\p
\v 25 Tikachajij-kiꞌ richin que man ta nketzelaj ri nbij ri Dios cheke. Man tikabün cachiꞌel xquibün ri kaxquin-kamamaꞌ ojer can. Rijeꞌ roma ri xquetzelaj ri xbix cheque chuvüch ri ruchꞌulef chiriꞌ pariꞌ ri juyuꞌ Sinaí, romariꞌ xka-ka ri castigo pa quiviꞌ. Y si roj nketzelaj ri tzij ri npuꞌu chilaꞌ chicaj, más nim ri castigo nka-ka pa kaviꞌ.
\v 26 Tok ri Dios xchꞌo pariꞌ ri juyuꞌ, ri juyuꞌ xsilon. Jacꞌa vocomi nbij: Napon cꞌa jun kꞌij tok man xe tüj chic ri ruchꞌulef ninsiloj, xa ninsiloj chukaꞌ ri caj, nbij rijaꞌ.
\v 27 Y ri nbij que xa nyesilon, riꞌ nyejalatüj cꞌa e, roma xa ye banun. Richin quiriꞌ xa xe nyekꞌalajin ri man jun bey nyejalatüj tüj.
\v 28 Y romariꞌ tikamatioxij que kichin chic roj ri autoridad ri man jun nsilon richin. Y riqꞌuin ri matioxinic ri nkayaꞌ chin ri Dios, nkasamajij cꞌa, cachiꞌel ri nkaꞌ chuvüch rijaꞌ. Y tikayaꞌ chukaꞌ rukꞌij, roma tika-pe chikacꞌuꞌx que ja rijaꞌ ri más nim.
\v 29 Roma ri ka-Dios nyeruqꞌuis ronojel ri man ye utz tüj, roma rijaꞌ cachiꞌel kꞌakꞌ.
\c 13
\s Ri nkaꞌ chuvüch ri Dios que nkabün
\p
\v 1 Hermanos, jabel utz ri ibanun-pe, que ijoꞌon-pe-iviꞌ. Man tiyaꞌ can cꞌa ri nijola-iviꞌ chivüch riꞌ.
\v 2 Y ninchilabej cꞌa chukaꞌ chive que tok yecꞌo hermanos nyeꞌapon chiꞌivacho, man tipatzꞌej nyeꞌicul, xa jabel cꞌa quicꞌulic tibanaꞌ. Roma etaman que cꞌo mul banatajnük que yecꞌo ángeles ri xeꞌapon pa tak jay, y ri xecꞌulun quichin man nquinabej tüj.
\p
\v 3 Y man queꞌimestaj ri yecꞌo pa tak cárcel. Tinaꞌ cꞌa ri kꞌoxon pan ivánima, cachiꞌel ta ja rix ri rix tzꞌapin. Y chukaꞌ man queꞌimestaj ri banun cheque que yecꞌo pa pokonül. Roma rix ivetaman achique riꞌ ri pokonül.
\p
\v 4 Tiyaꞌ rukꞌij ri cꞌulubic. Roma ri achi ri ncꞌujeꞌ riqꞌuin ri rixjayil, man nmacun tüj. Quiriꞌ chukaꞌ ri ixok ri ncꞌujeꞌ riqꞌuin ri rachijil, man nmacun tüj. Jacꞌa ri achi ri ncꞌujeꞌ riqꞌuin jun ixok y xa man rixjayil tüj, nmacun. Y quiriꞌ chukaꞌ ri ixok ri ncꞌujeꞌ riqꞌuin jun achi y xa man rachijil tüj, nmacun. Y ri Dios nbün juzgar pa quiviꞌ ri quiriꞌ nquibün.
\p
\v 5 Man tibe ivánima chirij ri tumin, xa tiquicot ri ivánima riqꞌuin ri cꞌo iviqꞌuin. Roma ri Dios rubin: Chi jumul yincꞌo iviqꞌuin y man jun bey nyixinyaꞌ ta can. Quiriꞌ rubin ri Dios.
\v 6 Y romariꞌ riqꞌuin cꞌa ronojel ivánima nyixtiquer nibij:
\q Yin ja ri Ajaf ri ntoꞌon vichin.
\q Romariꞌ man ninxbij tüj viꞌ chiquivüch ri vinük ri ncajoꞌ nquibün achique na itzel chuve.
\p
\v 7 Queka-pe cꞌa chiꞌicꞌuꞌx ri ucꞌuey ivichin, ri xquiyaꞌ chukaꞌ ri rutzij ri Dios chive. Tinucuꞌ ri quicꞌaslen, roma xquiya-vi cánima riqꞌuin ri Dios. Tibanaꞌ cꞌa ri achique xquibün rijeꞌ.
\p
\v 8 Ri Jesucristo man nujül tüj riꞌ. Cachiꞌel ivir, quiriꞌ vocomi, y quiriꞌ chukaꞌ nbe-apu. Man jun bey ri nujül ta riꞌ.
\v 9 Man tiyaꞌ kꞌij que ja ri tijonic man ye ketzij tüj ri nyeꞌucꞌuan ivichin. Más ta utz que rix niyaꞌ ivánima riqꞌuin ri tijonic ri nchꞌo pariꞌ ri utzilüj sipanic ri nspaj-pe ri Dios, y man riqꞌuin tüj ri tijonic ri nchꞌo pariꞌ ri nyecꞌux. Roma yecꞌo vinük ri ye ucꞌuan roma ri tijonic ri nchꞌo pariꞌ ri nyecꞌuxtüj y xa man jun utz rucꞌamon tüj pe cheque.
\p
\v 10 Man cachiꞌel tüj roj ri kayoꞌon kánima riqꞌuin ri Jesús. Rijaꞌ xcom koma roj richin xcuyutüj ri kamac. Ja ri cꞌa quiyoꞌon na cánima quiqꞌuin ri chico ri nyequisuj pariꞌ ri altar ri cꞌo pa racho ri Dios, man nbanatüj tüj quiqꞌuin cachiꞌel kiqꞌuin roj, roma rijeꞌ man ncuyutüj tüj quimac roma ri Jesús. Roma rijeꞌ xa cꞌa ja riqꞌuin na ri nyequisuj quiyoꞌon cánima.
\v 11 Ri ley ri xuyaꞌ ri Dios richin ri Moisés nbij cꞌa, que ri nimalüj sacerdote nucꞌuaj cꞌa ri quiquiqꞌuel ri chico y ntoc-apu chupan ri lugar chin ri racho ri Dios ri Más Lokꞌolüj, y ri quicꞌ riꞌ nucꞌuaj cꞌa apu roma quimac conojel. Y ri quichꞌacul ri chico nyeꞌelesüs cꞌa e cꞌa chuchiꞌ ri tinamit y nyeporox.
\v 12 Y romariꞌ ri Jesús ncꞌatzinej que quiriꞌ ri xucꞌulachij. Rijaꞌ xucꞌuꞌüx-vi cꞌa chuchiꞌ e ri tinamit, xapon chupan ri rupokonül y xcom. Xbiyin-vi ri ruquiqꞌuel koma roj vinük, richin que xuchꞌajchꞌojrisaj ri kánima.
\v 13 Roma cꞌa riꞌ man tikapokonaj nkacꞌusaj pokonül, cachiꞌel ri pokonül ri xucꞌusaj ri Jesús. Y man tikapokonaj nkacꞌut que ja rijaꞌ ri katzekleben.
\v 14 Roma ri pokonül reꞌ xa nkucolotüj-vi-e chuvüch. Xa man richin tüj chi jumul kilon-ka jun katinamit chuvüch ri ruchꞌulef. Cꞌa ja ri chilaꞌ chicaj cꞌo-vi ri katinamit, apeꞌ nkucꞌuje-vi chi jumul, y man jun chic pokonül nkacꞌusaj.
\v 15 Y roma ja ri Jesús xcom koma roj, man nyekasuj tüj chic chico chin ri Dios. Ri nkabün vocomi ja ri nkayaꞌ rukꞌij. Chi jumul cꞌa tikayaꞌ rukꞌij y tikakꞌalajrisaj riqꞌuin ri kachiꞌ que ja rijaꞌ ri kataken.
\v 16 Y man tikamestaj nkabün ri utz y man tikamalij chukaꞌ quitoꞌic ri cꞌo ncꞌatzin cheque. Roma jariꞌ ri nkaꞌ chuvüch ri Dios que nkabün, que chuvüch nyekasuj ta chico chin.
\p
\v 17 Tikatakej cꞌa quitzij ri hermanos ri ye ucꞌuey kichin, roma ja rijeꞌ ri nyechajin ri kánima y quetaman que ncꞌatzinej que nyequijachaꞌ cuenta chin ri Dios. Tikatakej cꞌa quitzij ri hermanos riꞌ, richin nkayaꞌ quicot pa tak cánima. Roma si xa nkabün cheque que nyebison, cꞌayuf cheke roj.
\p
\v 18 Hermanos, tibanaꞌ cꞌa orar koma, roma nkanaꞌ que cꞌo rayibül pa kánima richin que ja ta ri utz ri nkabün ronojel mul.
\v 19 Y ja ri oración voma yin ri más ninchilabej chive, richin que nquitiquer nquinapon ta yan iviqꞌuin.
\s Ri ruqꞌuisbül tak tzij
\p
\v 20 Ri Dios cꞌa ri nyoꞌon uxlanen pa tak kánima, ja rijaꞌ chukaꞌ ri xcꞌason-pe ri Nimalüj Kakꞌuyunel ri Kajaf Jesús. Quiriꞌ xbün roma ri Jesús xcom y xbiyin ri ruquiqꞌuel richin xcꞌachoj ri trato richin chi jumul ri xbün ri Dios kiqꞌuin.
\v 21 Ri Dios nuyaꞌ ta cꞌa ronojel ri utzilüj sipanic ri nspaj-pe rijaꞌ chive, richin que nyixtiquer ta nibün ri rurayibül rijaꞌ. Y riqꞌuin ri rusamaj ri Jesucristo pa tak ivánima, ri Dios nbün ta chukaꞌ chive que rix nijoꞌ nibün ri rurayibül rijaꞌ. Y nucꞌul ta cꞌa rukꞌij richin chi jumul. Quiriꞌ cꞌa.
\p
\v 22 Hermanos, yin nincꞌutuj cꞌa favor chive que ticꞌuluꞌ cꞌa chi utz ri tzij richin pixabanic ri xintük-e rubixic chive chupan ri vuj reꞌ. Roma xa man nim tüj cꞌa rubanic xinbün-e chin.
\v 23 Yin ninyaꞌ rutzijol chive que ri hermano Timoteo libre chic. Y si npuꞌu chanin, nincꞌuaj-e tok nquibe chiꞌitzꞌetic.
\p
\v 24 Tiyaꞌ saludos cheque conojel ri hermanos ri ye ucꞌuey ivichin y ri chꞌaka chic hermanos. Ri hermanos aj ruchꞌulef Italia nquitük chukaꞌ e saludos chive.
\p
\v 25 Ri utzilüj sipanic ri nspaj-pe ri Dios xticꞌujeꞌ ta cꞌa iviqꞌuin chiꞌivonojel. Quiriꞌ cꞌa.
