\id 1PE Kaqchikel, Western [ckw] NT (Colombia) -2011 bd. 
\h 1 PEDRO
\toc1 1 Pedro
\toc2 1 Pe
\mt Ri nabey wuj ri xutzꞌibaj ca ri apóstol San Pedro
\ip Yareꞌ ri nabey wuj ri xutek ri apóstol San Pedro chique ri quiniman chic ri Dios ri yecꞌo pa Galacia, pa Ponto, pa Capadocia, pan Asia y pa nicꞌaj chic lugar. Tek xutek re wuj reꞌ, ri kachꞌalal can yetajin niquikꞌaxaj tijoj pokonal ruma chi quicukuban quicꞌuꞌx riqꞌui ri Dios. Y nubij cꞌa chique chi tiquicukubaꞌ más quicꞌuꞌx riqꞌui ri Dios, ruma ri Dios can xerucol yan pe pa rukꞌaꞌ ri mac. Y nubij chukaꞌ chi ma tisach ta quicꞌuꞌx, ruma ri Dios can ronojel kꞌij yeruchajij ri niquinimaj y niquiben ri nika chuwech Riyaꞌ.
\io Chupan ri tanaj 1 mocaj 3 y napon cꞌa pa mocaj 10 chare ri tanaj 2, ri Pedro nichꞌo chrij ronojel ri utzil ri ruyaꞌon ri Dios chique y rumariꞌ nicꞌatzin chi can riqꞌui quicoten nicoyobej ri nutzuj (nusuj) chique. Nubij chukaꞌ chi ri Dios nrajoꞌ chi ri ye ralcꞌual chic niquicꞌuaj ta jun cꞌaslen ri can choj y chꞌajchꞌoj.
\io Chupan ri tanaj 2 mocaj 11 y napon cꞌa pa mocaj 19 chare ri tanaj 4, ri Pedro nukꞌalajsaj chiquiwech chi ri tijoj pokonal ri xukꞌaxaj ri Ajaf Jesucristo, yariꞌ jun cꞌambel naꞌoj chi tiquicochꞌoꞌ quiwech chupan ri tijoj pokonal ri ntajin niquikꞌaxaj. Yerupixabaj ri patrones y ri mozos. Yerupixabaj ri ye cꞌulan chi tiquicꞌuaj jun utzilaj cꞌaslen pa cachoch. Nubij chukaꞌ chi rajawaxic chi ticajoꞌ quiꞌ, ruma quiniman chic ri Dios.
\io Y chupan ri tanaj 5, ri Pedro nipixaban chique ri ancianos quiche (quixin) ri iglesias y chique chukaꞌ ri cꞌa ye cꞌajolaꞌ na y nubij chi tiquicukubaꞌ quicꞌuꞌx riqꞌui ri Dios, ruma xtapon na jun kꞌij tek ri Dios xtrelesaj el ri tijoj pokonal, xtuyaꞌ ri rutzil pa quiwiꞌ y xtuben chꞌajchꞌoj chare ri quicꞌaslen.
\c 1
\s Ri San Pedro nutek el rutzil quiwech ri kachꞌalal
\p
\v 1 Riyin ri Pedro, yin ruꞌapóstol ri Jesucristo. Y ntzꞌibaj cꞌa el re wuj reꞌ chiwe riyix ri ma yixcꞌo ta chic chupan re ruwachꞌulef ri can iwuche (iwixin) wi riyix, xa yixcꞌo ri pa tak tinamit ri yecꞌo chiriꞌ pa rucuenta ri Ponto, ri yecꞌo pa rucuenta ri Galacia, ri yecꞌo pa rucuenta ri Capadocia, ri yecꞌo pa rucuenta ri Asia\f + Hch. 2.9.\f* y ri yecꞌo chiriꞌ pa rucuenta ri Bitinia.
\v 2 Ri Katataꞌ Dios xixruchaꞌ\f + 2 Ts. 2.13.\f* cꞌa riyix, ruma can queriꞌ wi ri ruchꞌobon pe chiwij. Y can ya ri Lokꞌolaj Espíritu ri nelesan el ri itzel ri cꞌo pa tak icꞌaslen. Xixruchaꞌ riche (rixin) chi queriꞌ yixniman tzij, y riche (rixin) chukaꞌ chi nuchop nichꞌajchꞌojir el ri icꞌaslen. Ruma ri ruquiqꞌuel ri Jesucristo ri xbiyin tek xcom,\f + He. 12.24.\f* yariꞌ ri nichꞌajo el ri imac. Y ri Dios can pa ruqꞌuiyal ta cꞌa ri utzil y ri uxlanibel cꞌuꞌx xtuyaꞌ chiwe.
\s Ri cꞌacꞌacꞌ kacꞌaslen nuben cꞌa chake chi can nikacukubaꞌ apo kacꞌuꞌx
\p
\v 3 Nikayaꞌ cꞌa chukaꞌ rukꞌij ri Dios ri Rutataꞌ ri Kajaf Jesucristo. Riyaꞌ can sibilaj xujoyowaj kawech, y rumariꞌ tek xutek pe ri Jesucristo riche (rixin) chi xcom y xcꞌastej\f + 1 Ts. 4.14.\f* pe chiquicojol ri caminakiꞌ, riche (rixin) chi xuyaꞌ jun cꞌacꞌacꞌ kacꞌaslen. Y re cꞌacꞌacꞌ kacꞌaslen\f + Stg. 1.18.\f* reꞌ can nuben cꞌa chake chi can qꞌues chikacꞌuꞌx chi koyoben jun nimalaj utzil ri xtikacꞌul ri chkawech apo.
\v 4 Y nuben chukaꞌ chake chi ri chilaꞌ chicaj xtikacꞌul jun kaherencia ri ma xtikꞌey ta,\f + Mt. 6.20.\f* ma xtitzꞌilob ta, ni ma xtucꞌulwachij ta achiꞌel ri cotzꞌiꞌj ri xa nichakiꞌj ka. Ri herencia riꞌ can iwuche (iwixin) riyix tek yacon chilaꞌ chicaj.
\v 5 Y riyix can yix chajin ruma ri ruchukꞌaꞌ\f + Jn. 10.28.\f* ri Dios ruma can icukuban icꞌuꞌx riqꞌui Riyaꞌ. Queriꞌ rubanon ri Dios chiwe ruma nrajoꞌ chi ntoc iwuche (iwixin) ri colotajic ri can ruchojmirisan chic Riyaꞌ. Y reꞌ can xtikꞌalajin na wi tek xtapon ri ruqꞌuisbel kꞌij.
\v 6 Y yareꞌ ri nibano chi niquicot ri iwánima,\f + Mt. 5.12; Ro. 12.12.\f* astapeꞌ cꞌo cꞌa jun caꞌiꞌ oxiꞌ kꞌij ri nikꞌaxaj tijoj pokonal ruma yixapon chupan qꞌuiy ruwech tojtobenic, wi queriꞌ nrajoꞌ ri Dios.
\v 7 Y reꞌ can nicꞌatzin wi riche (rixin) chi queriꞌ nikꞌalajin chi cꞌo icukbel cꞌuꞌx riqꞌui ri Dios. Nicꞌatzin chi yixtojtobex,\f + Sal. 66.10.\f* achiꞌel nitojtobex ri chꞌichꞌ rubiniꞌan kꞌanapuek.\f + Is. 48.10.\f* Ri chꞌichꞌ riꞌ nikꞌaxex pa kꞌakꞌ riche (rixin) chi queriꞌ nikꞌalajin pe wi kas kitzij kꞌanapuek y nelesex ca ri xa ma kꞌanapuek ta. Y riyix yixtojtobex chupan ri tijoj pokonal, riche (rixin) chi queriꞌ nikꞌalajin ri icukbel cꞌuꞌx riqꞌui ri Dios ri can más wi nim rejkalen que chuwech ri kꞌanapuek, ri xa niqꞌuis. Y tek xixtojtobex yan y xicochꞌ ronojel, xtibix cꞌa chiwe chi utz ri cukbel cꞌuꞌx cꞌo iwuqꞌui. Y xticꞌojeꞌ cꞌa chukaꞌ ikꞌij, tek xtipe chic ri Jesucristo.
\p
\v 8 Y astapeꞌ majun bey itzꞌeton ta\f + Jn. 20.29; 2 Co. 5.7; 1 Jn. 4.20.\f* ri Jesucristo, can niwajoꞌ wi, y astapeꞌ chukaꞌ ma nitzꞌet ta re wacami, can icukuban wi icꞌuꞌx riqꞌui. Y can yixquicot wi pa tak iwánima riqꞌui jun nimalaj quicoten ri ma niwil ta chukaꞌ rubixic.
\v 9 Y ruma can icukuban icꞌuꞌx riqꞌui, can nicꞌul na wi ri colotajic riche (rixin) ri iwánima.
\p
\v 10 Ri profetas ri xekꞌalajsan ri ruchꞌabel ri Dios ojer ca, can cꞌo xquibij ca chrij ri utzil ri xtuyaꞌ ri Dios chiwe riyix ri yixcꞌo chupan re tiempo reꞌ.\f + Gn. 49.10; Dn. 2.44; Hag. 2.7.\f* Riyeꞌ can xquitij quikꞌij chi xcajoꞌ chi xquetamaj ta más chrij ri colotajic re nikatzijoj wacami.
\v 11 Sibilaj cꞌa xcajoꞌ chi xquetamaj ta más chrij ri xubij ri Lokꞌolaj Espíritu riche (rixin) ri Cristo chique. Ruma ri Lokꞌolaj Espíritu riꞌ, ri cꞌo pa tak cánima,\f + Ro. 8.9; Ga. 4.6.\f* xubij yan cꞌa chique chi ri Cristo can xtutij wi pokon\f + Sal. 22.6; Is. 53.3; Dn. 9.26.\f* y tek rukꞌaxan chic ri tijoj pokonal, xticꞌojeꞌ rukꞌij rucꞌojlen. Xa yacꞌa ri ma xkꞌalajin ta achique tiempo y achique winek riꞌ, y riyeꞌ yariꞌ ri sibilaj xcajoꞌ chi xquetamaj ta.
\v 12 Pero can xkꞌalajsex chique ri achiꞌaꞌ riꞌ chi ronojel ri xquibij ri xtucꞌulwachij ri Cristo, ma ya ta chupan ri quitiempo riyeꞌ\f + Dn. 12.9; He. 11.39.\f* ri xtibanatej wi. Xa cꞌa ya re pa katiempo riyoj xbanatej wi. Y yacꞌa chꞌabel riꞌ ri nitzijox chiwe riyix wacami cuma ri achiꞌaꞌ ri can ye toꞌon ruma ri Lokꞌolaj Espíritu ri takon pe chilaꞌ chicaj, tek niquitzijoj ri lokꞌolaj chꞌabel ri niyaꞌo colotajic. Y ronojel cꞌa reꞌ hasta ri ángeles sibilaj nicajoꞌ niquetamaj.
\s Ri Dios yojrusiqꞌuij (yojroyoj) riche (rixin) chi yoj-oc lokꞌolaj tak winek riqꞌui ri kacꞌaslen
\p
\v 13 Rumacꞌariꞌ riyix, can ticusaj ri etamabel ri cꞌo iwuqꞌui riche (rixin) chi nichꞌob jabel ri achique niben riche (rixin) chi nichajij jabel ri icꞌaslen. Y can riqꞌui cꞌa chukaꞌ ronojel iwánima tiwoyobej ri utzil ri xticꞌamer pe chiwe tek xtipe chic ri Jesucristo.\f + Lc. 17.30.\f*
\v 14 Y ruma yix ralcꞌual chic ri Dios, can rucꞌamon cꞌa chi tinimaj rutzij. Man cꞌa tiben ta chic achiꞌel ri xirayij riyix\f + Ef. 4.18; 1 P. 4.2-4.\f* tek cꞌa ma jajun iwetaman ta chrij ri Jesucristo.
\v 15 Xa can quixoc cꞌa achiꞌel ri xsiqꞌuin (xoyon) iwuche (iwixin), ruma ri xsiqꞌuin (xoyon) iwuche (iwixin) can lokꞌolaj wi. Riyix can quixoc cꞌa chukaꞌ lokꞌolaj tak winek riqꞌui ronojel ri icꞌaslen.\f + 2 Co. 7.1; 1 Ts. 4.7; 2 P. 3.11.\f*
\v 16 Can tibanaꞌ cꞌa achiꞌel ri nubij ri ruchꞌabel ri Dios ri tzꞌibatal ca: Chi quixoc lokꞌolaj tak winek riqꞌui ri icꞌaslen,\f + Lv. 11.44.\f* ruma riyin can yin lokꞌolaj wi, nichaꞌ cꞌa ri Dios.
\p
\v 17 Y wi riyix ya ri Dios Tataꞌixel ri nisiqꞌuij (niwoyoj) riche (rixin) chi yixrutoꞌ, can tixibij cꞌa iwiꞌ yixmacun chuwech Riyaꞌ ronojel kꞌij re xquixcꞌojeꞌ el chuwech re ruwachꞌulef, ruma Riyaꞌ ma ya ta ri achique rubanic ri winek ri nutzuꞌ\f + Stg. 2.1.\f* riche (rixin) chi nukꞌet tzij pa ruwiꞌ. Ruma wi utz yequibanalaꞌ ri winek, utz ruqꞌuexel nuyaꞌ chique, wi ma utz ta yequibanalaꞌ, ma utz ta ruqꞌuexel nuyaꞌ chique.
\v 18 Y riyix iwetaman chi xixcol pe chupan ri jun cꞌaslen ri xa majun rejkalen,\f + Ez. 20.18; 1 P. 4.3.\f* ri cꞌutun ca chiwech cuma ri iwatiꞌt imamaꞌ ri xecꞌojeꞌ ojer ca. Y tek xixcol pe chupan ri itzel cꞌaslen ri xicꞌuaj, ma xixcol ta cꞌa pe riqꞌui jun cosa ri xa niqꞌuis achiꞌel ri kꞌanapuek o sakapuek.
\v 19 Xa can riqꞌui cꞌa ri lokꞌolaj ruquiqꞌuel ri Cristo xixcol wi pe.\f + Ap. 5.9.\f* Riyaꞌ can achiꞌel jun alaj carneꞌl ri nicamisex chuwech ri Dios;\f + Jn. 1.29.\f* carneꞌl ri majun ruyabil y jabel chꞌajchꞌoj.
\v 20 Y can cꞌa ma jane cꞌo ta re ruwachꞌulef, tek ri Dios ruchꞌobon chic pe chi nutek pe ri Cristo.\f + 2 Ti. 1.9; Tit. 1.2, 3; Ap. 13.8.\f* Pero xa cꞌa ya re ruqꞌuisbel tak kꞌij riche (rixin) re tiempo reꞌ xoka ri Cristo, xpe cꞌa chuwech re ruwachꞌulef\f + Ga. 4.4.\f* ruma sibilaj yixrajoꞌ.
\v 21 Y ruma iniman ri Cristo, rumariꞌ can iniman chukaꞌ ri Dios ri xbano chare ri Cristo chi xcꞌastej pe chiquicojol ri caminakiꞌ. Y ya chukaꞌ Riyaꞌ ri xbano chi cꞌo rukꞌij rucꞌojlen ri Cristo. Queriꞌ xuben ruma xrajoꞌ chi can nicukubaꞌ icꞌuꞌx riqꞌui Riyaꞌ y niwoyobej ri utzil ri xtuyaꞌ pan iwiꞌ.
\p
\v 22 Y tek xinimaj ri nubij ri kitzij, ri iwánima xchꞌajchꞌojir\f + Hch. 15.9; Stg. 4.8.\f* ruma ri rusamaj ri Lokꞌolaj Espíritu, riche (rixin) chi queriꞌ ma riqꞌui ta caꞌiꞌ ipalej yeꞌiwajoꞌ ri nicꞌaj chic kachꞌalal. Y can tiwajoꞌ iwiꞌ riqꞌui ronojel iwánima,\f + He. 13.1; 1 P. 3.8.\f* y riqꞌui chukaꞌ chꞌajchꞌojlaj iwánima.
\v 23 Ruma riyix cꞌo jun cꞌacꞌacꞌ icꞌaslen.\f + Jn. 1.13; 3.3; Stg. 1.18; 1 Jn. 3.9.\f* Y ri cꞌaslen riꞌ ma ya ta ri jun cꞌaslen ri xa niqꞌuis, ri xicꞌul tek xixalex, ma que ta riꞌ. Ri cꞌacꞌacꞌ icꞌaslen, yariꞌ ri xicꞌul tek xinimaj ri ruchꞌabel ri Dios, chꞌabel ri majun bey xtiqꞌuis ta, y can cꞌo wi cꞌaslen riqꞌui.
\v 24 Y chupan cꞌa ri ruchꞌabel ri Dios ri tzꞌibatal ca, nubij:
\q Ri rucꞌaslen ri winek chuwech re ruwachꞌulef, xa achiꞌel ri kꞌayis.
\q Ruma ri kꞌayis nichakiꞌj y niqꞌuis ka.
\q Y ri rukꞌij jun winek, xa xtuben achiꞌel nuben rusiꞌj jun kꞌayis.
\q Ruma ri rusiꞌj jun kꞌayis xa nitzak el.\f + Stg. 1.11.\f*
\q
\v 25 Yacꞌa ri ruchꞌabel ri Ajaf Dios majun bey xtiqꞌuis ta, xa can cꞌo riche (rixin) xtibe kꞌij xtibe sek.\f + Is. 40.6-8.\f*
\m Y riꞌ ya ri Lokꞌolaj chꞌabel ri niyaꞌo colotajic ri xtzijox chiwe.
\c 2
\p
\v 1 Y ruma chi riyix ichapon el ri cꞌacꞌacꞌ cꞌaslen, rumariꞌ tiyaꞌ cꞌa ca ronojel ruwech etzelal.\f + Ef. 4.31.\f* Ma queꞌikꞌol ta chic ri winek. Y wi caꞌiꞌ ipalej xiben tek rubanon ca, tiyaꞌ cꞌa ca rubanic. Man cꞌa itzel ta tinaꞌ chare jun winek ri utz cꞌo. Ni man cꞌa queꞌibilaꞌ ta tzij chiquij\f + Stg. 4.11.\f* nicꞌaj chic winek xaxu (xaxe wi) riche (rixin) chi nikasaj quikꞌij.
\v 2 Riyix can tibanaꞌ cꞌa achiꞌel niquiben ri tak acꞌalaꞌ\f + Mt. 18.3.\f* ri cꞌa calaxic, can niquirayij ri quitzꞌun, y riqꞌui riꞌ yeqꞌuiy. Y queriꞌ chukaꞌ riyix, can tirayij niwacꞌaxaj y nisiqꞌuij ri kitzij ruchꞌabel ri Dios ri majun kꞌoloj rucꞌuan riche (rixin) chi queriꞌ yixqꞌuiy y niwil colotajic.
\v 3 Ruma riyix can iwetaman chic cꞌa chi sibilaj utz ránima ri Ajaf.\f + Lc. 6.35.\f*
\s Ri Cristo achiꞌel jun abej pero cꞌo rucꞌaslen
\p
\v 4 Y rumacꞌariꞌ can quixjel apo riqꞌui ri Jesucristo, ri can achiꞌel jun abej pero cꞌo rucꞌaslen. Riyaꞌ ma xucusex ta cuma ri achiꞌaꞌ, ruma xa xquetzelaj. Xa xquiben achiꞌel ri niquiben ri achiꞌaꞌ ri ye aj banoy tak jay, tek ma utz ta niquitzꞌet chare jun abej, niquiyaꞌ ca. Y queriꞌ xquiben riqꞌui Riyaꞌ. Yacꞌa chuwech ri Dios, ri Jesucristo can chaꞌon wi, y cꞌo rejkalen.
\v 5 Y ruma yixcꞌo chic riqꞌui ri Jesucristo, riyix chukaꞌ yix achiꞌel abej pero cꞌo icꞌaslen, ri yixucusex riche (rixin) chi yixoc rachoch\f + Ef. 2.21, 22.\f* ri Lokꞌolaj Espíritu. Y can yix lokꞌolaj tak sacerdotes,\f + Is. 66.21.\f* riche (rixin) chi nitzuj (nisuj) ri icꞌaslen\f + Os. 14.2.\f* riyix mismo chare ri Dios. Y Riyaꞌ can xquixrucꞌul cꞌa ruma can yix riche (rixin) chic ri Jesucristo.
\v 6 Ruma chupan ri ruchꞌabel ri Dios ri tzꞌiban ca, nubij:
\q Riyin xtinyaꞌ cꞌa jun achiꞌel Abej ri pa tinamit Sion. Y re achiꞌel Abej reꞌ can chaꞌon wi. Can cꞌo wi rejkalen, y can xticꞌatzin wi chare ri xquina riche (rixin) ri jay, riche (rixin) chi ma nitzak ta.\f + Is. 28.16.\f*
\q Y ri winek ri xqueniman riche (rixin) Riyaꞌ, majun achique ruma xqueqꞌuixbitej.
\m Queriꞌ nubij chupan ri tzꞌibatal ca.
\m
\v 7 Rumariꞌ riyix ri ninimaj Riyaꞌ, can cꞌo wi rejkalen chiwech. Yacꞌa ri winek ri ma niquinimaj ta, niquiben cꞌa achiꞌel ri tzꞌibatal chupan ri ruchꞌabel ri Dios, tek nubij:
\q Cꞌo cꞌa jun abej ri ma xka ta chiquiwech chi xquicusaj ri nicꞌaj aj banoy tak jay.
\q Pero re abej reꞌ can cꞌo wi xucusan chare ri xquina riche (rixin) ri jay, riche (rixin) chi ri jay riꞌ ma nitzak ta.\f + Sal. 118.22.\f*
\m
\v 8 Y chupan ri ruchꞌabel ri Dios, ri tzꞌibatal ca, nubij chukaꞌ:
\q Yecꞌo cꞌa qꞌuiy winek ri xa xtiquipaxij quiꞌ chuwech ri achiꞌel Abej riꞌ y xquetzak.\f + Is. 8.14; Ro. 9.32.\f*
\m Queriꞌ nubij ri tzꞌibatal ca.
\m Quecꞌariꞌ xtiquicꞌulwachij ri winek riꞌ, ruma can ma niquinimaj ta ri nubij ri ruchꞌabel ri Dios. Y chukaꞌ can queriꞌ rubin ri Dios chi xtiquicꞌulwachij.
\s Ri can ye riche (rixin) wi ri Dios
\p
\v 9 Yacꞌa riyix can yix jumoc winek ri can riy chaꞌon\f + Dt. 10.15.\f* chic, y yix sacerdotes riche (rixin) ri nimalaj Dios. Y riyix chukaꞌ can yix jun lokꞌolaj tinamit, y can banon chiwe chi yix oconek rutinamit ri Dios. Queriꞌ rubanon ri Dios chiwe ruma nrajoꞌ chi nitzijoj chi Riyaꞌ sibilaj utz iwuqꞌui. Y ya Riyaꞌ ri xelesan pe iwuche (iwixin) chupan ri kꞌekuꞌm y xixruyaꞌ chupan ri lokꞌolaj sakil ri cꞌo riqꞌui Riyaꞌ.
\v 10 Y tek rubanon ca, ma yix ta rutinamit ri Dios. Yacꞌa re wacami, can yix rutinamit chic.\f + Os. 2.23; Ro. 9.25, 26.\f* Y tek rubanon ca chukaꞌ, majun ri xjoyowan ta iwech. Yacꞌa re wacami ri Dios can rujoyowan chic iwech.
\s Tibanaꞌ cꞌa achiꞌel ri nrajoꞌ ri Dios
\p
\v 11 Riyix wachꞌalal ri sibilaj yixinwajoꞌ, ncꞌutuj cꞌa jun utzil chiwe. Riyix, ruma chi ma yix riche (rixin) ta re ruwachꞌulef y xa yix kꞌaxel el chuwech, rumariꞌ ma tiyaꞌ ta kꞌij chi niben ri itzel ri nurayij\f + Stg. 4.1.\f* ri ichꞌacul. Ruma xa ya ri itzel ri nurayij ri ichꞌacul, xa yariꞌ ri nutij rukꞌij riche (rixin) chi nrajoꞌ nuchꞌec ri iwánima.
\v 12 Y can ticꞌuaj jun cꞌaslen utz\f + Fil. 2.15.\f* chiquicojol ri winek ri ma quetaman ta ruwech ri Dios. Riche (rixin) chi queriꞌ astapeꞌ niquimol pe tzij chiwij y niquibij chi ma utz ta ri icꞌaslen, pero tek ri winek riꞌ xtiquitzꞌet chi xa utz ri yeꞌibanalaꞌ,\f + 1 P. 3.16.\f* xtiquiyaꞌ cꞌa rukꞌij rucꞌojlen ri Dios, tek xtapon ri kꞌij tek ri Dios xtorubij chake ronojel ri ye kabanon.
\p
\v 13 Y chiꞌiwonojel tinimaj cꞌa quitzij quinojel ri aj kꞌatbel tak tzij ri yecꞌo,\f + Mt. 22.21; Ro. 13.1.\f* ruma ri Ajaf queriꞌ nrajoꞌ chi niben. Tinimaj cꞌa rutzij ri aj kꞌatbel tzij ri nibix rey chare, ruma ya riyaꞌ ri aj kꞌatbel tzij ri cꞌo más rukꞌij.
\v 14 Y tinimaj cꞌa chukaꞌ quitzij ri nicꞌaj chic aj kꞌatbel tak tzij ri ye yaꞌon chicojol ruma ri rey. Ruma ye riyeꞌ ri ye yaꞌon riche (rixin) chi niquicꞌajsaj quiwech ri winek ri ye banoy riche (rixin) ri etzelal\f + Ro. 13.4.\f* y riche (rixin) chukaꞌ chi niquiyaꞌ quikꞌij ri winek ri yebano ri utz.
\v 15 Quecꞌariꞌ tibanaꞌ ruma can ruraybel ri Dios chi riyix ya ta ri utz ri nibanalaꞌ, y riqꞌui riꞌ, niben chique ri winek ri majun quetaman chrij ri Dios y ma yechꞌobon ta jabel, chi majun yecowin niquibij chiwij.
\p
\v 16 Riyix yix totajnek chic,\f + 1 Co. 7.22; Ga. 5.1.\f* pero ma riche (rixin) ta chi niben ri etzelal, ma que ta riꞌ. Ruma xa can yix rusamajel chic ri Dios, riche (rixin) chi niben ri nrajoꞌ Riyaꞌ.
\v 17 Tiyaꞌ quikꞌij quinojel ri winek. Tiwajowalaꞌ iwiꞌ chiꞌiwonojel riyix ri iniman chic ri Jesucristo. Tixibij cꞌa iwiꞌ yixmacun chuwech ri Dios. Tiyaꞌ cꞌa rukꞌij ri aj kꞌatbel tzij ri nibix rey chare.
\p
\v 18 Y riyix mozos, can tichꞌutinirisaj cꞌa iwiꞌ y tinimaj quitzij ri ipatrón.\f + Ef. 6.5.\f* Y wi jabel quinaꞌoj iwuqꞌui, can tinimaj cꞌa quitzij. Y wi xa itzel quinaꞌoj iwuqꞌui, chukaꞌ can tinimaj cꞌa quitzij.
\v 19 Ruma wi riyix yixka pa jun tijoj pokonal\f + Mt. 5.10.\f* y xa majun imac ibanon, y wi ruma chi iyaꞌon ri Dios pan iwánima tek nicochꞌ runojel riꞌ, riꞌ can nika wi chuwech ri Dios.
\v 20 Pero wi yixchꞌay xa ruma can cꞌo imac xiben, majun ikꞌij xticꞌul astapeꞌ can xticochꞌ. Pero wi riyix nicꞌulwachij jun tijoj pokonal ruma jun utz ri xiben,\f + 1 P. 3.14.\f* y nicochꞌ, riꞌ can nika wi chuwech ri Dios.
\v 21 Ruma can riche (rixin) wi chi niben queriꞌ tek xixsiqꞌuix (xixoyox) ruma ri Dios. Ruma ri Cristo xutij chukaꞌ pokon kuma riyoj.\f + 1 P. 3.18.\f* Y riqꞌui riꞌ xucꞌut ca chkawech chi tikacochꞌoꞌ ri tijoj pokonal\f + Hch. 14.22.\f* achiꞌel ri xuben Riyaꞌ.
\v 22 Ri Cristo can majun bey xuben ta jun mac.\f + Is. 8.46; 53.9.\f* Y chukaꞌ majun bey xucusaj ta jun tzij riche (rixin) chi xukꞌol jun winek.
\v 23 Riyaꞌ tek xebix pokon tak chꞌabel chare cuma ri winek,\f + Is. 53.7.\f* ma xutzolij ta ruqꞌuexel riqꞌui pokon tak chꞌabel. Y tek cꞌo xban chare, majun xubij ta ránima chi nuyaꞌ ruqꞌuexel chique. Xa pa rukꞌaꞌ ri Dios xuyaꞌ wi ronojel ri xquiben ri winek chare. Ruma ri Dios choj nikꞌato tzij.
\v 24 Y ya cꞌa ri Cristo xucꞌuan ri kamac\f + Is. 53.5.\f* tek xcom chuwech ri crusin cheꞌ, riche (rixin) chi xuben chake riyoj chi xojcom yan chuwech ri mac, riche (rixin) chi nikacꞌuaj jun cꞌaslen choj. Ruma yacꞌa Riyaꞌ ri xcom y xsocotej riche (rixin) chi xchojmir ri kacꞌaslen.
\v 25 Ruma riyix tek rubanon ca, yix achiꞌel tak carneꞌl, ri ye sachnek ca.\f + Ez. 34.6.\f* Yacꞌa re wacami tzolijnek chic pe icꞌuꞌx riqꞌui ri Cristo. Y ya Riyaꞌ ri Kaj Yukꞌ y nuchajij ri kánima.\f + Ez. 37.24; Jn. 10.11.\f*
\c 3
\s Ri nicꞌatzin chi niquiben ri ye cꞌulan
\p
\v 1 Y queriꞌ chukaꞌ riyix ixokiꞌ ri iniman ri Dios, can tinimaj cꞌa quitzij ri iwachijlal. Riche (rixin) chi queriꞌ, wi ri iwachijlal ma quiniman ta ri ruchꞌabel ri Dios, ruma ta jun utzilaj cꞌaslen ri icꞌuan riyix, riyeꞌ xtiquinimaj ta\f + 1 Co. 7.16.\f* chukaꞌ ri ruchꞌabel ri Dios. Y ma rajawaxic ta na chi nitzijox chique.
\v 2 Xaxu (xaxe wi) riqꞌui ri niquitzꞌet chi icꞌuan jun chꞌajchꞌojlaj cꞌaslen y yixniman tzij, riyeꞌ xtiquinimaj ri Jesucristo.
\v 3 Y riyix ixokiꞌ, can utz wi chi niwik iwiꞌ, pero ma riqꞌui ta cosas ri ye banon riqꞌui kꞌanapuek, ni ma rajawaxic ta nicusaj tziek ri sibilaj jabel nitzuꞌun, ni ma rajawaxic ta chi sibilaj ruchojmirisaxic ri rusmal tak iwiꞌ niben.
\v 4 Xa titijaꞌ ikꞌij riche (rixin) chi ya ta ri iwánima jabel wikil chuwech ri Dios.\f + Ro. 2.29.\f* Tiwikaꞌ iwiꞌ riqꞌui jun cꞌaslen chꞌuchꞌuj y riqꞌui jun cꞌaslen ri nucꞌut chi jabel inaꞌoj. Ruma ri wikbel riꞌ ma xtiqꞌuis ta, y yariꞌ ri más rejkalen chuwech ri Dios.
\v 5 Ruma ri ojer ca, queriꞌ chukaꞌ xquiwik quiꞌ ri lokꞌolaj tak ixokiꞌ ri xcoyobej ri rutzil ri Dios. Xquiwik jabel ri cánima y xquinimaj chukaꞌ quitzij ri cachijlal.\f + Ef. 5.22.\f*
\v 6 Achiꞌel xuben ri Sara; riyaꞌ can xunimaj rutzij ri Abraham ri rachijil, y wajaf chukaꞌ xchaꞌ chare.\f + Gn. 18.12.\f* Y riyix kachꞌalal ixokiꞌ rucꞌamon chi nibix riy rumam ca ri Sara chiwe, pero wi can nicꞌuaj jun utzilaj cꞌaslen y ma nixibij ta iwiꞌ xabachique ri nipe chiwij.
\p
\v 7 Y queriꞌ cꞌa chukaꞌ riyix achiꞌaꞌ, can riqꞌui cꞌa naꞌoj ticꞌuaj iwiꞌ quiqꞌui ri iwixjaylal.\f + 1 Co. 7.3; Ef. 5.28, 29.\f* Tiyaꞌ quikꞌij achiꞌel ri rucꞌamon chi niben quiqꞌui, ruma riyeꞌ ma junan ta quichukꞌaꞌ iwuqꞌui riyix y ruma chukaꞌ chi junan xtoc iwuche (iwixin) ri utzilaj cꞌaslen ri nuyaꞌ ri rutzil ri Dios chiwe. Queriꞌ tibanaꞌ quiqꞌui riyeꞌ riche (rixin) chi queriꞌ ri iꞌoraciones choj napon riqꞌui ri Dios.
\s Ri niquitij pokon ruma chi niquiben ri utz
\p
\v 8 Pa ruqꞌuisbel nbij cꞌa chiwe chiꞌiwonojel chi can junan iwech tibanaꞌ.\f + Ro. 12.16.\f* Wi cꞌo jun chiwe ri cꞌo nucꞌulwachij, can tinaꞌ cꞌa chukaꞌ riyix ri kꞌaxon ri nunaꞌ riyaꞌ pa ránima. Tiwajoꞌ iwiꞌ\f + 1 P. 1.22.\f* chiꞌiwachꞌalal iwiꞌ. Tijoyowalaꞌ iwech.\f + Ef. 4.32; Col. 3.12.\f* Utz inaꞌoj tibanaꞌ quiqꞌui quinojel.
\v 9 Y tek niban jun pokon chiwe, man cꞌa titzolij ta ruqꞌuexel. Y tek nibix chꞌabel ri sibilaj ye pokon chiwe, man cꞌa chukaꞌ titzolij ta ruqꞌuexel, xa ticꞌutuj chare ri Dios chi tutoꞌ\f + Mt. 5.39, 44.\f* ri winek ri nibano queriꞌ chiwe. Ruma ri Dios can yix rusiqꞌuin (royon) wi riche (rixin) chi nicꞌul bendición.\f + Mt. 25.34.\f*
\v 10 Ruma quecꞌareꞌ nubij ri ruchꞌabel ri Dios ri tzꞌibatal ca:
\q Wi cꞌo jun winek nrajoꞌ jun cꞌaslen riche (rixin) quicoten,
\q y wi nrajoꞌ chukaꞌ nberilaꞌ kꞌij ri sibilaj jabel,
\q tukꞌilaꞌ ri rakꞌ riche (rixin) chi ma nubij ta chꞌabel ri xa ma ye utz ta,
\q ni ma tucusaj ta chukaꞌ ri ruchiꞌ riche (rixin) chi nubij tzij riche (rixin) chi nikꞌolon.
\q
\v 11 Tuyaꞌ cꞌa ca rubanic ri etzelal, y ya ri utz ri tubanaꞌ.
\q Tucanoj ri cꞌaslen riche (rixin) uxlanibel cꞌuꞌx y yariꞌ tutzekelbej.
\q
\v 12 Ruma ri Ajaf can yerutzuꞌ ri winek choj quicꞌaslen.
\q Y can nracꞌaxaj\f + Jn. 9.31.\f* ri quiꞌoración.
\q Yacꞌa ri yebano etzelal, ma utz ta nutzꞌet chique.\f + Sal. 34.12-16.\f*
\m Queriꞌ nubij ri ruchꞌabel ri Dios ri tzꞌibatal ca.
\p
\v 13 Majun xtibano pokon chiwe, tek riyix xa can ya ri utz ri yixtajin chubanic.\f + Pr. 16.7.\f*
\v 14 Pero wi ruma ri chojmilaj icꞌaslen, riyix niwil pokonal, jabel ruwaꞌikꞌij.\f + Mt. 5.10.\f* Y rumacꞌariꞌ ma tixibij ta iwiꞌ\f + Is. 8.12; Jer. 1.8.\f* chiquiwech ri yebano queriꞌ chiwe. Ni ma tisach ta chukaꞌ icꞌuꞌx.
\v 15 Can tiyaꞌ rukꞌij ri Dios ri Iwajaf pa tak iwánima, ruma Riyaꞌ can lokꞌolaj wi. Y can tichojmirisaj iwiꞌ riche (rixin) chi nitzijoj ri achique ruma tek iwoyoben ri rutzil ri Dios, tek cꞌo jun ri nicꞌutun chiwe. Y xabachique cꞌa ri nicꞌutun chiwe, riqꞌui chꞌuchꞌujil\f + Col. 4.6; 2 Ti. 2.25.\f* y riqꞌui ronojel iwánima tibij chare achique ruma tek can cukul icꞌuꞌx iwoyoben ri nutzuj (nusuj) ri Dios.
\v 16 Y tek niben queriꞌ can ta yix chꞌajchꞌoj, man ta jun etzelal iwuqꞌui ri xa nuben chi nikꞌaxo ri iwánima. Riche (rixin) chi queriꞌ, wi cꞌo jun winek itzel nichꞌo chiwij ruma iniman ri Cristo y nubij chi ma utz ta ri icꞌaslen, ri itzel nichꞌo chiwij, xa xtiqꞌuix ka ruma ri icꞌaslen xa utz.\f + Mt. 5.44; 1 P. 2.12.\f*
\v 17 Ruma wi ruraybel ri Dios riche (rixin) chi riyix nitij pokonal\f + 2 Ti. 3.12.\f* astapeꞌ ya ri utz ri yixtajin chubanic, riꞌ sibilaj jabel, que chuwech nitij pokonal xa ruma cꞌo etzelal ibanalon.
\p
\v 18 Toka chiꞌicꞌuꞌx chi ri Cristo xutij chukaꞌ pokon astapeꞌ ri rucꞌaslen Riyaꞌ can choj wi. Riyaꞌ xcom cꞌa kuma riyoj ri ma choj ta kacꞌaslen. Riyaꞌ xaxu (xaxe wi) jun bey xcom ruma ri kamac, riche (rixin) chi queriꞌ yoj-oc riche (rixin) ri Dios.\f + Col. 1.21.\f* Riyaꞌ kitzij wi chi xcom ri ruchꞌacul, pero ri ruꞌespíritu ma xcom ta.
\v 19 Y ri ruꞌespíritu xapon quiqꞌui ri nicꞌaj chic ánima ri ye tzꞌapin\f + Is. 42.7.\f* y cꞌo ri xberutzijoj chique.
\v 20 Ri ánima ri ye tzꞌapin, ri ma xquinimaj ta el rutzij ri Dios ojer ca, ri xecꞌojeꞌ pa rutiempo ri Noé,\f + He. 11.7.\f* tek xban ri nimalaj barco, ri Dios sibilaj qꞌuiy tiempo xuyaꞌ chique riche (rixin) chi xeroyobej. Pero ma xtzolin ta pe quicꞌuꞌx. Y ri xeꞌoc chupan ri barco, ye ri winek ri xeniman y xa ma ye qꞌuiy ta, xa can xu (xe) wi ri ye wakxakiꞌ ri xecolotej. Ri Dios yaꞌ cꞌa ri xucusaj riche (rixin) chi xecolotej ri winek riꞌ ruma ri barco xliꞌeꞌ pa ruwiꞌ yaꞌ.
\v 21 Y quecꞌariꞌ nicꞌatzin wi ri yaꞌ chake riyoj wacami. Tek yojban bautizar yojcolotej ruma ri rucꞌastajbel ri Jesucristo.\f + 1 P. 1.3.\f* Pero tek yojban bautizar, ma riche (rixin) ta chi nuchꞌej el ri tzꞌil riche (rixin) ri kachꞌacul, ma que ta riꞌ, xa riche (rixin) chi nucꞌut cꞌa chi riyoj nikajoꞌ nikaben ri utz, nikajoꞌ chi chꞌajchꞌoj\f + Ef. 5.26; Tit. 3.5.\f* ri kánima chuwech ri Dios.
\v 22 Ri Jesucristo xbe chilaꞌ chicaj, y wacami cꞌo pa rajquikꞌaꞌ ri Dios.\f + Sal. 110.1; Ro. 8.34; Ef. 1.20; Col. 3.1; He. 1.3.\f* Can pa rukꞌaꞌ cꞌa Riyaꞌ yecꞌo wi ri ángeles, y pa rukꞌaꞌ cꞌa Riyaꞌ yecꞌo wi ri aj kꞌatbel tak tzij, y pa rukꞌaꞌ chukaꞌ Riyaꞌ yecꞌo wi ri cꞌo nimaꞌk tak uchukꞌaꞌ pa quikꞌaꞌ.
\c 4
\s Koj-oc cꞌa utzilaj tak rusamajel ri Dios
\p
\v 1 Tek ri Cristo xcꞌojeꞌ chuwech re ruwachꞌulef, xutij pokon ruma ri kamac riyoj. Y can ya chukaꞌ naꞌoj riꞌ ticꞌojeꞌ iwuqꞌui riyix, ma tipokonaj ta nikꞌaxaj tijoj pokonal. Ruma wi nikꞌaxaj tijoj pokonal ruma iniman ri Cristo, can nikꞌalajin wi chi iyaꞌon chic ca ri mac.\f + Ro. 6.2, 7; Ga. 5.24; Col. 3.5.\f*
\v 2 Que ta cꞌa riꞌ ri naꞌoj nicꞌojeꞌ iwuqꞌui riche (rixin) chi queriꞌ ronojel kꞌij ri xquixcꞌaseꞌ el, ya ta cꞌa ri ruraybel ri Dios ri niben el y man ta ya ri nirayij riyix.\f + Ro. 6.11-13; Tit. 2.12.\f*
\v 3 Ma tiben ta chic ri yeka chiquiwech ri winek ri ma quetaman ta ruwech ri Dios.\f + Ef. 4.17-19.\f* Ruma ri tiempo riꞌ xekꞌax yan ca chiwe riyix. Tek ma xixqꞌuix ta xibanalaꞌ ronojel ruwech etzelal. Can xeꞌibanalaꞌ ronojel ri xirayij. Xixkꞌaber. Xeꞌibanalaꞌ ma utzilaj tak nimakꞌij ta. Ximololaꞌ iwiꞌ riche (rixin) chi xitij yaꞌ. Xiyalaꞌ quikꞌij\f + Ga. 5.20.\f* dios ri xa ye banon cuma winek, y yacꞌareꞌ ri xa ma rucꞌamon ta chi niben chic riyix wacami.
\v 4 Y rumariꞌ ri winek ri ma quetaman ta ruwech ri Dios, xa can achique chic na chi winek yixquitzꞌet, ruma riyix ma nibanalaꞌ ta chic ri itzel ri cꞌa niquibanalaꞌ na riyeꞌ. Y rumariꞌ tek ri winek riꞌ itzel yechꞌo chiwij.\f + 1 P. 3.16.\f*
\v 5 Pero ri winek riꞌ cꞌo chi xtiquijech na cuenta chuwech ri Dios ri can ruchojmirisan chic riꞌ riche (rixin) chi nukꞌet tzij pa quiwiꞌ.\f + Hch. 10.42; 17.31; Ro. 14.10.\f* Ri Dios can xtukꞌet na wi tzij pa quiwiꞌ ri winek ri ye qꞌues, y pa quiwiꞌ chukaꞌ ri ye caminek chic el, tek xtapon ri kꞌij.
\v 6 Ruma can xtzijox ri lokꞌolaj chꞌabel ri niyaꞌo colotajic chique ri ye caminek chic el,\f + 1 P. 3.19.\f* riche (rixin) chi queriꞌ nikꞌatatej tzij pa quiwiꞌ can achiꞌel nikꞌatatej tzij pa quiwiꞌ quinojel winek, pero xtzijox chukaꞌ riche (rixin) chi xquil ta cꞌa ri cꞌaslen riqꞌui ri Dios.
\p
\v 7 Y can chanin cꞌa chukaꞌ xtapon ri ruqꞌuisbel\f + Ro. 13.12; Fil. 4.5; He. 10.25.\f* tak kꞌij riche (rixin) re ruwachꞌulef. Rumacꞌariꞌ riyix, can tichꞌoboꞌ cꞌa jabel ri achique yeꞌibanalaꞌ y ma quixtaneꞌ ta cꞌa chi niben orar.
\v 8 Y riyix nicꞌatzin chi can sibilaj tiwajoꞌ iwiꞌ. Ruma tek niwajoꞌ iwiꞌ, can qꞌuiy mac ri yixcowin nicuy.\f + Pr. 10.12; 1 Co. 13.7; Stg. 5.20.\f*
\v 9 Wi cꞌo jun chiwe riyix ri napon pa jun chic tinamit o cꞌo jun ri petenak pa jun chic tinamit, tiyalaꞌ cꞌa iposada\f + 1 Ti. 3.2.\f* riqꞌui ronojel iwánima.
\v 10 Can chiꞌijujunal cꞌo cꞌa jun samaj ri yatajnek pe chiwe, ruma ri nimalaj rutzil ri Dios. Rumariꞌ can tikabanaꞌ cꞌa ri samaj ri yatajnek pe chake ruma ri Dios, riche (rixin) chi yekatoꞌ ri nicꞌaj chic ri quiniman ri Dios. Koj-oc cꞌa utzilaj tak samajel riche (rixin) chi nikaben ri qꞌuiy ruwech chi samaj ri ruyaꞌon pe ri Dios chake.
\v 11 Y wi can yatajnek chawe ruma ri Dios chi natzijoj ri ruchꞌabel, can ruchꞌabel cꞌa Riyaꞌ ri tatzijoj.\f + Jer. 23.28.\f* Wi yatajnek chawe chi yacowin yeꞌatoꞌ ri nicꞌatzin quitoꞌic, can tabanaꞌ cꞌa riqꞌui ri uchukꞌaꞌ ri yaꞌon chawe ruma ri Dios. Riqꞌui ronojel ri naben can ta xtiyaꞌox (xtyaꞌ) rukꞌij rucꞌojlen ri Dios,\f + 1 Ti. 6.16; 1 P. 5.11; Ap. 1.6.\f* ruma ri Jesucristo. Ruma ri Dios can cꞌo wi rukꞌij rucꞌojlen ri rukꞌatbel tzij riche (rixin) xtibe kꞌij xtibe sek. Amén.
\s Ticochꞌoꞌ cꞌa ri pokonal, ruma can iniman wi ri Cristo
\p
\v 12 Wachꞌalal ri sibilaj yixinwajoꞌ, man cꞌa tisach ta icꞌuꞌx chupan ri tijoj pokonal ri yixcꞌo wi ri can achiꞌel xa ta yixkꞌaxex pa jun kꞌakꞌ riche (rixin) chi yixtojtobex.\f + 1 P. 1.7.\f* Ruma ri tojtobenic riꞌ man cꞌa yix ta riyix ri yixcꞌulwachin nabey quereꞌ.
\v 13 Rumariꞌ riyix xa quixquicot chupan ri kꞌaxomal ri yixcꞌo wi,\f + Ro. 8.17; 2 Co. 1.7; Ap. 1.9.\f* ri can achiꞌel ri kꞌaxomal ri xukꞌaxaj ri Cristo. Riche (rixin) chi queriꞌ tek xtapon cꞌa ri kꞌij tek xtikꞌalajin chi ri Cristo can cꞌo wi rukꞌij rucꞌojlen, riyix can sibilaj cꞌa xtiquicot ri iwánima.
\v 14 Y wi ruma iniman ri Cristo, rumariꞌ nibix pokon tak tzij chiwe, jabel ruwaꞌikꞌij,\f + Mt. 5.11; 2 Co. 12.10; Stg. 1.12; 1 P. 2.19, 20.\f* ruma ri Lokꞌolaj Espíritu riche (rixin) ri Dios can cꞌo pan iwiꞌ. Lokꞌolaj Espíritu ri cꞌo rukꞌij rucꞌojlen. Riyix can niyaꞌ wi rukꞌij re Lokꞌolaj Espíritu reꞌ, yecꞌa ri yeyokꞌon chiwij riyix xa can chrij chukaꞌ ri Lokꞌolaj Espíritu yeyokꞌon wi.
\v 15 Tichajij cꞌa iwiꞌ chiꞌijujunal ruma ma utz ta chi riyix nikꞌaxaj tijoj pokonal xa ruma yixcamisan o yixelekꞌ, o xa ruma niyuj apo iwiꞌ\f + 2 Ts. 3.11.\f* quiqꞌui nicꞌaj chic winek. Y ma tiben ta ni jun ruwech etzelal. Ruma wi nitij pokon xa ruma niben jun mac, ma utz ta.
\v 16 Pero wi nitij pokon ruma iniman ri Cristo, man cꞌa quixqꞌuix ta. Xa tiyaꞌ rukꞌij rucꞌojlen ri Dios ruma can yix riche (rixin) wi chic ri Cristo.\f + Hch. 5.41.\f*
\v 17 Ruma xoka ri tiempo riche (rixin) chi nikakꞌaxaj tijoj pokonal pa kacꞌaslen riyoj ri yoj ralcꞌual chic ri Dios, riche (rixin) chi nikachojmirisaj kiꞌ y wi ri Dios nuyaꞌ kꞌij riche (rixin) chi nikakꞌaxaj tijoj pokonal pa kacꞌaslen riyoj, ¿achique ta cami ri man ta xtiban chique ri ma xquinimaj ta ri lokꞌolaj chꞌabel ri niyaꞌo colotajic? Can xtikꞌax wi ruwiꞌ ri tijoj pokonal ri xtika pa quiwiꞌ.\f + Is. 10.12; Lc. 10.12.\f*
\v 18 Y:
\q Riyoj ri yojniman riche (rixin) ri Cristo, ri can nikajoꞌ nikacꞌuaj jun cꞌaslen choj, riqꞌui rucꞌayewal yojcolotej.
\q Cꞌa ta cꞌa ri aj maquiꞌ, ri can ma quicꞌuan ta jun utzilaj cꞌaslen chuwech ri Dios, can xtika wi ri nimalaj rucꞌayewal pa quiwiꞌ.\f + Pr. 11.31.\f*
\m
\v 19 Y riyoj ri kaniman chic ri Dios y nikatij pokon ruma can queriꞌ ri nrajoꞌ Riyaꞌ, xa can tikajachaꞌ cꞌa kiꞌ pa rukꞌaꞌ ri Dios ri qꞌuiytisanel riche (rixin) ronojel ri majun bey yojruyaꞌ ta ca, y can tikabanaꞌ cꞌa ri utz.
\c 5
\s Ri yix ancianos quiche (quixin) ri iglesias, can rucꞌamon chi yeꞌichajij ri kachꞌalal
\p
\v 1 Wacami cꞌo cꞌa nwajoꞌ nchilabej chique ri ancianos quiche (quixin) ri iglesias. Y riyin, yin jun chukaꞌ chique riyeꞌ. Y riyin can xintzꞌet\f + Lc. 24.48.\f* tek xutij pokon\f + Ro. 8.17.\f* ri Cristo. Y yin jun chukaꞌ chique ri xquetzꞌeto ri rukꞌij rucꞌojlen ri Cristo tek xtikꞌalajin pe.
\v 2 Riyix cꞌa ri yix ancianos quiche (quixin) ri iglesias, can queꞌichajij cꞌa ri kachꞌalal. Ruma riyeꞌ ye riche (rixin) chic ri Dios, y ya ri Dios ri yayon re samaj reꞌ chiwe. Queꞌichajij cꞌa, can achiꞌel nuben jun aj yukꞌ quiqꞌui ri tak rucarneꞌl.\f + Jn. 21.16.\f* Y can riqꞌui cꞌa chukaꞌ ronojel iwánima tibanaꞌ. Y ma xaxu (xaxe) ta wi ruma cꞌo chi niben queriꞌ. Ni ma riche (rixin) ta chi nirayij nichꞌec qꞌuiy irajil.\f + 1 Ti. 3.3, 8.\f* Xa can queꞌichajij ri kachꞌalal riqꞌui ronojel iraybel.
\v 3 Pero ma ruma ta chukaꞌ chi yix cꞌa riyix ri yixchajin quiche (quixin), ruma ta riꞌ nikꞌax ruwiꞌ ri niben chique.\f + Ez. 34.4; Mt. 20.25.\f* Ma que ta riꞌ. Xa can ticꞌuaj jun chojmilaj cꞌaslen chiquiwech, riche (rixin) chi queriꞌ riyeꞌ niquetamaj niquicꞌuaj chukaꞌ jun chojmilaj cꞌaslen.
\v 4 Y wi choj cꞌa xtiben riyix chiquiwech y jabel yeꞌichajij, xticꞌul cꞌa jun lokꞌolaj sipanic ri majun bey xtiqꞌuis ta, y rumariꞌ riyix xtiyaꞌox (xtyaꞌ) cꞌa ikꞌij tek xtocꞌulun chic ka ri Cristo, ri cajawalul ri pastores.\f + He. 13.20.\f*
\p
\v 5 Y queriꞌ chukaꞌ riyix cꞌajolaꞌ, tinimaj titakej cꞌa quitzij ri ancianos riche (rixin) ri iglesia. Y chi cꞌajolaꞌ y chi rijitaꞌk chiꞌiwonojel tinimaj titakej cꞌa iwiꞌ.\f + Ef. 5.21.\f* Ma tinimirisaj ta iwiꞌ. Ruma chupan ri ruchꞌabel ri Dios ri tzꞌiban ca, nubij:
\q Ri Dios nupabaꞌ riꞌ chiquiwech ri niquinimirisaj quiꞌ.
\q Yacꞌa ri niquichꞌutinirisaj quiꞌ, Riyaꞌ nuyaꞌ ri rutzil pa quiwiꞌ.
\p
\v 6 Rumacꞌariꞌ, can tichꞌutinirisaj iwiꞌ\f + Mt. 23.12; Stg. 4.10.\f* xerukꞌaꞌ xeraken ri Dios, ruma Riyaꞌ can cꞌo wi ruchukꞌaꞌ. Tichꞌutinirisaj cꞌa iwiꞌ chuwech, riche (rixin) chi queriꞌ tek xtapon ri kꞌij Riyaꞌ xtunimirisaj ikꞌij.
\v 7 Y ronojel ri kꞌaxon ri cꞌo pa tak iwánima,\f + Sal. 55.22; Mt. 6.25; Fil. 4.6.\f* tiyaꞌ pa rukꞌaꞌ ri Dios, ruma Riyaꞌ can yixruchajij wi.
\p
\v 8 Can tichꞌoboꞌ cꞌa jabel ri achique niben. Y can tichajij chukaꞌ ri icꞌaslen y ma quixwer ta ka. Ruma ri itzel winek, ri kacꞌulel can nisutin pe chikij. Can achiꞌel nuben jun coj ri nurek pe ruchiꞌ queriꞌ, tek nucanoj achique ri nutij. Can queriꞌ nuben ri itzel winek\f + Mt. 4.1-11; Jn. 8.44; Ef. 4.27; 6.11; Stg. 4.7.\f* chake riyoj.
\v 9 Y can tipabaꞌ iwiꞌ chuwech ri itzel winek riche (rixin) chi ma nichꞌacon ta chiwij, y can cof quixcꞌojeꞌ chupan ri icukbel cꞌuꞌx. Ruma can iwetaman chi ma xu (xe) ta wi riyix ri yixkꞌaxan tijoj pokonal,\f + Hch. 14.22.\f* xa can queriꞌ chukaꞌ ri nicꞌaj chic kachꞌalal ri quiquiran quiꞌ chuwech re ruwachꞌulef.
\v 10 Y tek riyix ikꞌaxan chic ri caꞌiꞌ oxiꞌ kꞌij chupan ri tijoj pokonal ri yixcꞌo wi, ri Dios ri cꞌo ronojel ruwech utzil riqꞌui y ri can yoj rusiqꞌuin (royon) konojel ri xa jun chic kabanon riqꞌui ri Jesucristo riche (rixin) chi yojbecꞌojeꞌ chupan ri nimalaj rukꞌij rucꞌojlen riche (rixin) xtibe kꞌij xtibe sek, Riyaꞌ mismo xtuchojmirisaj ta cꞌa icꞌaslen, xtuben ta cꞌa chiwe chi qꞌuiy ri yixcowin nicochꞌ, xtuyaꞌ ta cꞌa iwuchukꞌaꞌ y xtuben ta cꞌa chi cof yix paꞌel chupan ri icukbel cꞌuꞌx.
\v 11 Y Riyaꞌ can ta xtinimirisex rukꞌij rucꞌojlen ri rukꞌatbel tzij riche (rixin) xtibe kꞌij xtibe sek.\f + 1 P. 4.11.\f* Amén.
\s Ri ruqꞌuisbel tak chꞌabel chare re wuj reꞌ
\p
\v 12 Riyin cukul cꞌa nucꞌuꞌx riqꞌui ri kachꞌalal Silvano,\f + 2 Co. 1.19; 2 Ts. 1.1.\f* ruma riyaꞌ can riqꞌui ronojel ránima nuben ri rusamaj ri Dios. Rumariꞌ riyin xincꞌutuj cꞌa utzil chare riyaꞌ chi tucꞌuaj el chiwe re wuj reꞌ, ri xa ma nim ta xinben el chare,\f + He. 13.22.\f* riche (rixin) chi nbij el chupan chi can kitzij wi ri rutzil ri Dios ri achoj riqꞌui icukuban wi icꞌuꞌx. Y rumariꞌ majun bey tiyaꞌ ca.
\p
\v 13 Y wacami cꞌa, ri yixcꞌo chiriꞌ, ticꞌuluꞌ ri rutzil iwech ri niquitek el ri kachꞌalal ri yecꞌo waweꞌ pa tinamit ri nibix Babilonia chare,\f + Ap. 17.15; 18.10, 21.\f* kachꞌalal ri can ye chaꞌon wi ruma ri Dios, can achiꞌel ri xixruchaꞌ riyix ri chiriꞌ. Chukaꞌ ticꞌuluꞌ ri rutzil iwech ri nutek el ri jun ri can achiꞌel nucꞌajol, ri Marcos\f + Hch. 12.12.\f* rubiꞌ.\v 14 Chiꞌijujunal tiyalaꞌ rutzil iwech riqꞌui jun lokꞌolaj tzꞌuban (tzꞌuman) chiꞌij, riche (rixin) chi queriꞌ nikꞌalajin chi can niwajoꞌ iwiꞌ. Y xticꞌojeꞌ ta cꞌa uxlanibel cꞌuꞌx ri pa tak iwánima chiꞌiwonojel riyix ri xa jun chic ibanon riqꞌui ri Jesucristo. Amén. 
