\id 1JN Kaqchikel, Western [ckw] NT (Colombia) -2011 bd. 
\h 1 JUAN
\toc1 1 Juan
\toc2 1 Jn
\mt Ri nabey wuj ri xutzꞌibaj ca ri apóstol San Juan
\ip Yareꞌ ri nabey wuj ri xutzꞌibaj ri apóstol San Juan. Re wuj reꞌ nubij chi tek jun winek can cꞌo ajowabel pa ránima, yariꞌ ri nicꞌutu pa rucꞌaslen chi can runiman wi ri Dios. Ruma ri Dios can sibilaj wi cꞌa najowan. Y tek jun winek can yerajoꞌ ri rucꞌ rachꞌalal, nikꞌalajin chi kitzij runiman ri Dios y retaman chukaꞌ jabel achique riꞌ ri Dios.
\io Chupan ri tanaj 1, nubij chi ri quiniman chic ri Dios can nicꞌatzin chi niquicꞌuaj jun chꞌajchꞌojlaj cꞌaslen, jun cꞌaslen ri can nisakirisan, ruma ri Dios can sakil wi. Y rajawaxic chukaꞌ chi niquicꞌutuj cuybel quimac chare ri Dios, y wi queriꞌ niquiben, ri Dios can xtuben wi chꞌajchꞌoj chare ri quicꞌaslen.
\io Ri tanaj 2 mocaj 1 y napon cꞌa pa mocaj 6 chare ri tanaj 4, nubij chi ri quiniman chic ri Dios nicꞌatzin chi nicajoꞌ quiꞌ, can achiꞌel tek riyeꞌ yeꞌajowex ruma ri Dios. Nubij chukaꞌ chi tiquibanaꞌ cuenta quiꞌ chuwech tijonic ri xa ma kitzij ta chi ruchꞌabel ri Dios. Ruma yecꞌo winek niquibij chi ri Cristo ma ya ta Riyaꞌ ri tzujun (sujun) pe ruma ri Dios chi yerucol ri winek chupan ri quimac. Rumariꞌ tek nubij chi quinojel ri quicukuban chic quicꞌuꞌx riqꞌui ri Dios, can ya ri ruchꞌabel ri Dios ri tiquinimaj. Y nubij chukaꞌ chi wi cꞌo jun napon quiqꞌui y nubij chi can jun rusamajel ri Dios, nabey nicꞌatzin chi tiquichꞌoboꞌ rij ri nucꞌut ri winek riꞌ, ruma ma quinojel ta ye rusamajel ri Dios.
\io Y ri tanaj 4 mocaj 7 y napon cꞌa pa mocaj 12 chare ri tanaj 5, nubij chi ri Dios can yerajoꞌ wi cꞌa quinojel ri winek y rumariꞌ, jun ri can runiman chic ri Dios, ma nuxibij ta riꞌ chuwech ri rucꞌayewal ri xtipe pa ruwiꞌ re ruwachꞌulef. Y wi ma nuxibij ta riꞌ, can nichꞌacon wi cꞌa ruma runiman chic ri Cristo. Y nubij chukaꞌ chi ri Kajaf Jesucristo can xtipe na wi, ruma can cꞌo wi retal chi nipe na.
\c 1
\s Ya ri Jesucristo ri niyaꞌo ri cꞌaslen
\p
\v 1 Ntzꞌibaj cꞌa chiwe chrij ri Cristo ri can cꞌo chic pe\f + Mi. 5.2; Jn. 1.1.\f* tek cꞌa ma jane cꞌo ta re ruwachꞌulef. Y can ya wi Riyaꞌ ri Chꞌabel\f + Ap. 19.13.\f* ri niyaꞌo cꞌaslen, y riyoj can xkacꞌaxaj ri xubij. Can xkatzꞌet\f + Lc. 24.39; 2 P. 1.16.\f* cꞌa ruma xkatzuꞌ riqꞌui ri runakꞌ tak kawech. Y can xkachop riqꞌui ri kakꞌaꞌ.
\v 2 Ri niyaꞌo cꞌaslen\f + Jn. 1.4.\f* xocꞌulun cꞌa, y xkatzꞌet ruwech. Y nikatzijoj chiwe ri xkatzꞌet. Nikatzijoj chiwe ri cꞌaslen riche (rixin) xtibe kꞌij xtibe sek, ri can cꞌo riqꞌui ri Katataꞌ Dios, y xocꞌulun chkacojol.
\v 3 Riyoj ya cꞌa ri xkatzꞌet y ri xkacꞌaxaj yariꞌ ri nikatzijoj chiwe, riche (rixin) chi riyix y riyoj junan kawech nikaben, y can kitzij wi chi junan kawech\f + Jn. 17.21.\f* nikaben riqꞌui ri Tataꞌixel y riqꞌui ri Jesucristo ri Rucꞌajol.
\v 4 Y nikatzꞌibaj cꞌa ronojel reꞌ chiwe ruma can nikajoꞌ chi tzꞌaket ta cꞌa ri quicoten xticꞌojeꞌ iwuqꞌui.\f + Jn. 15.11.\f*
\s Ri Dios can sakil wi
\p
\v 5 Y wacami cꞌa nikatzijoj chiwe ri xubij ca ri Jesucristo chake riyoj, chi ri Dios can sakil wi,\f + Jn. 1.9; 8.12; 9.5.\f* y majun kꞌekuꞌm ri cꞌo ta riqꞌui.
\v 6 Y wi nikabij chi junan chic kawech riqꞌui ri Dios, y xa kacꞌuan jun cꞌaslen riche (rixin) ri kꞌekuꞌm,\f + Jn. 12.35.\f* ma kitzij ta\f + 1 Jn. 2.4, 11.\f* cꞌa ri nikabij chi junan kawech riqꞌui ri Dios, y xa ma nikaben ta ri kitzij.
\v 7 Ri Dios can cꞌo pa nimalaj sakil, y wi riyoj yojbiyin pa sakil, can junan cꞌa kawech chikonojel ri kaniman chic. Y chukaꞌ ri ruquiqꞌuel\f + Hch. 20.28; Ap. 7.14.\f* ri Jesucristo ri Rucꞌajol ri Dios yojruchꞌajchꞌojsaj chare ronojel ri kamac.
\p
\v 8 Y wi nikabij chi can majun kamac,\f + 1 R. 8.46; Ec. 7.20; Stg. 3.2.\f* kayon riyoj nikakꞌol ka kiꞌ. Y ri kitzij xa man cꞌo ta kiqꞌui.
\v 9 Y wi nikakꞌalajsaj cꞌa ri kamac\f + Lv. 26.40-42.\f* chuwech ri Dios, ri Dios can choj wi nuben kiqꞌui y can nuben wi achiꞌel nubij ri ruchꞌabel chi can nucuy ri kamac y nuchꞌajchꞌojsaj ri kánima chare ronojel ri etzelal ri yekabanalaꞌ.
\v 10 Y wi nikabij chi majun kamac, can nikaben chare ri Dios chi xa jun aj tzꞌucuy tzij.\f + 1 Jn. 5.10.\f* Y ri ruchꞌabel man cꞌo ta pa kánima.
\c 2
\s Ri Jesucristo nucꞌutuj utzil pa kacuenta riyoj chuwech ri Dios
\p
\v 1 Wachꞌalal, riyix ri can yix achiꞌel tak walcꞌual, ntzꞌibaj cꞌa el ronojel reꞌ chiwe riche (rixin) chi queriꞌ ma quixmacun ta chic. Pero wi cꞌo jun chiwe ri xtimacun, cꞌo Jun\f + Ro. 8.34; 1 Ti. 2.5; He. 7.25.\f* ri nicꞌutun utzil chare ri Tataꞌixel riche (rixin) chi nicuyutej kamac. Y ri Jun riꞌ ya ri Jesucristo, ri can choj wi.
\v 2 Ya Riyaꞌ ri xcamisex kuma, riche (rixin) chi nicuyutej ri kamac.\f + Jn. 1.29; Ro. 3.25; 1 Jn. 4.10.\f* Y ma xu (xe) ta wi ruma ri kamac riyoj, xa can ruma chukaꞌ quimac quinojel\f + Jn. 4.42; 1 Jn. 4.14.\f* ri winek ri yecꞌo chuwech re ruwachꞌulef.
\p
\v 3 Y wi riyoj nikaben\f + Jn. 14.15.\f* ri nubij ri rupixaꞌ ri Dios, can nikꞌalajin cꞌa chi ketaman chic ruwech Riyaꞌ.
\v 4 Wi cꞌo jun ri nibin: Riyin wetaman ruwech ri Dios, nichaꞌ, pero wi xa ma nuben ta ri nubij ri rupixaꞌ ri Dios, ri nibin queriꞌ can jun aj tzꞌucuy tzij,\f + 1 Jn. 1.6.\f* y ri kitzij xa man cꞌo ta pa ránima ri winek riꞌ.
\v 5 Yacꞌa ri winek ri nuben ri nubij ri rupixaꞌ ri Dios, kitzij chi can tzꞌaket ri ajowabel riche (rixin) ri Dios cꞌo riqꞌui. Y wi queriꞌ nikaben, ketaman chi xa jun chic kabanon riqꞌui Riyaꞌ.\f + 1 Jn. 4.13.\f*
\v 6 Y wi cꞌo jun nibin chi xa jun chic rubanon riqꞌui ri Jesucristo, cꞌo chi nucꞌuaj jun cꞌaslen achiꞌel ri cꞌaslen ri xucꞌuaj ri Jesucristo.\f + Mt. 11.29.\f*
\s Ri rubanic ri cꞌacꞌacꞌ pixaꞌ
\p
\v 7 Wachꞌalal, riyin ma ntzꞌibaj ta cꞌa jun cꞌacꞌacꞌ pixaꞌ chiwe.\f + 1 Jn. 3.11; 2 Jn. 5.\f* Ruma re pixaꞌ reꞌ xa can cꞌo chic ri ojer ca, y re chꞌabel reꞌ can xiwacꞌaxaj yan pe riyix ri pa rutiquiribel tek xinimaj ri Dios.
\v 8 Pero ma riqꞌui wi riꞌ, riyin nbij chi re pixaꞌ reꞌ cꞌacꞌacꞌ\f + Jn. 13.34.\f* chiwe riyix. Ruma ma jane ojer ta tikꞌalajsex ca ruma ri Jesucristo. Y xa cꞌa jubaꞌ tinimaj riyix. Y ma jane ojer ta chukaꞌ tuchop chi niqꞌuis el ri kꞌekuꞌm y queriꞌ chukaꞌ ma jane ojer ta tuchop nisakirisan ri kitzij sakil.\f + Jn. 1.9; 8.12; Ro. 13.12; Ef. 5.8; 1 Ts. 5.5.\f*
\p
\v 9 Pero wi cꞌo jun ri nibin chi cꞌo pa sakil, y xa nretzelaj ri rachꞌalal, nikꞌalajin chi xa cꞌa cꞌo na pa kꞌekuꞌm.
\v 10 Y ri jun ri can nrajoꞌ ri rachꞌalal, can cꞌo cꞌa pa sakil, y majun cꞌa ri xtibano chare chi nitzak ta pa mac.\f + 2 P. 1.10.\f*
\v 11 Yacꞌa ri netzelan ri rachꞌalal, can pa kꞌekuꞌm cꞌa cꞌo wi, y can chupan cꞌa riꞌ nibiyin wi. Y ma retaman ta acuchi (achique) benak wi,\f + Jn. 12.35.\f* ruma ya ri kꞌekuꞌm ri banayon chare chi moyirnek.
\p
\v 12 Riyix ri achiꞌel tak walcꞌual, ntzꞌibaj ronojel reꞌ chiwe, ruma riqꞌui ri xuben ri Jesucristo, wacami cuyutajnek chic ri imac.\f + Lc. 24.47.\f*
\v 13 Riyix ri can yix tataꞌaj chic, ntzꞌibaj ronojel reꞌ chiwe ruma iwetaman chic ruwech ri Cristo ri can cꞌo chic pe\f + 1 Jn. 1.1.\f* tek ma jane cꞌo ta re ruwachꞌulef. Y riyix cꞌajolaꞌ ntzꞌibaj reꞌ chiwe ruma yix chꞌaconek chic chrij ri itzel winek. Y riyix ri achiꞌel tak walcꞌual, ntzꞌibaj chukaꞌ chiwe ruma iwetaman chic ruwech ri Tataꞌixel.
\v 14 Riyix ri can yix tataꞌaj chic, ntzꞌibaj cꞌa chiwe ruma can iwetaman wi chic ruwech ri Cristo ri can cꞌo chic pe tek cꞌa ma jane cꞌo ta re ruwachꞌulef. Riyix cꞌajolaꞌ ntzꞌibaj cꞌa chiwe ruma cꞌo iwuchukꞌaꞌ,\f + Ef. 6.10; Fil. 4.13; Col. 1.11.\f* y ri ruchꞌabel ri Dios cꞌo pa tak iwánima,\f + Sal. 119.11; Jer. 31.33.\f* y can yix chꞌaconek wi chrij ri itzel winek.
\p
\v 15 Y chiwe iwonojel nbij wi: Man cꞌa tibe ta iwánima chrij re ruwachꞌulef, ni chrij ronojel ri ye riche (rixin) re ruwachꞌulef. Ruma wi xtibe iwánima chrij re ruwachꞌulef,\f + Stg. 4.4.\f* nikꞌalajin chi xa ma niwajoꞌ ta ri Tataꞌixel.
\v 16 Ruma ronojel ri cꞌo chuwech re ruwachꞌulef, xa ya ri itzel tak raybel riche (rixin) ri chꞌaculaj, ri itzel tak raybel riche (rixin) ri runakꞌ tak kawech, y ri nikanimirisaj kiꞌ. Y ronojel riꞌ xa ma riche (rixin) ta ri Katataꞌ Dios, xa ye riche (rixin) re ruwachꞌulef.
\v 17 Y re ruwachꞌulef xa xtikꞌax, y chukaꞌ ronojel ri itzel tak raynic riche (rixin) re ruwachꞌulef xa xtiqꞌuis. Yacꞌa ri winek ri can nuben ri ruraybel ri Dios, can xticꞌojeꞌ rucꞌaslen riche (rixin) xtibe kꞌij xtibe sek.\f + Sal. 125.1.\f*
\s Ri yeꞌetzelan riche (rixin) ri Cristo
\p
\v 18 Riyix ri can yix achiꞌel tak walcꞌual, yojcꞌo chic cꞌa chupan ri ruqꞌuisbel tak kꞌij.\f + He. 1.2.\f* Y riyix iwacꞌaxan chic chi xtipe jun kꞌolonel ri netzelan riche (rixin) ri Cristo\f + Mt. 24.5; 2 Ts. 2.3.\f* y nuben chi can ya riyaꞌ ri Cristo. Y wacami ye qꞌuiy chic ri ye queriꞌ. Y rumariꞌ ketaman chic chi yojcꞌo chupan ri ruqꞌuisbel tak kꞌij.
\v 19 Xecꞌojeꞌ kiqꞌui, pero ma ye kachibil ta. Ruma wi ta ye kachibil, can ta xecꞌojeꞌ kiqꞌui jurayil. Y xeꞌel cꞌa el kiqꞌui, riche (rixin) chi xekꞌalajin\f + 1 Co. 11.19.\f* chi xa ma quinojel ta chi ye kachibil.
\p
\v 20 Pero riyix can yaꞌon chic ri Lokꞌolaj Espíritu\f + Is. 44.3; Jn. 14.26; 16.13.\f* chiwe ruma ri Lokꞌolaj\f + Mr. 1.24.\f* Cristo, y rumariꞌ cꞌo chic etamabel iwuqꞌui chiꞌiwonojel.
\v 21 Ronojel reꞌ ntzꞌibaj chiwe, pero ma ruma ta chi ma iwetaman ta ri kitzij, ma que ta riꞌ, xa ruma chi iwetaman ri kitzij y chukaꞌ iwetaman chi majun tzꞌucun tak tzij petenak ta riqꞌui ri kitzij.
\p
\v 22 ¿Y achique cami cꞌa ri aj tzꞌucuy tzij? ¿La ma ya ta cami ri nibin chi ri Jesús ma Cristo ta, chi ma takon ta pe ruma ri Dios? Ri nibin queriꞌ, can nretzelaj wi ri Cristo y nuben chi can ya riyaꞌ\f + 1 Jn. 4.3; 2 Jn. 7.\f* ri Cristo. Can nubij wi cꞌa chi ri Tataꞌixel ma kitzij ta. Y queriꞌ chukaꞌ nubij chrij ri Cꞌajolaxel.
\v 23 Xabachique winek ri nibin chi ri Cꞌajolaxel ma kitzij ta, ya winek riꞌ ri man cꞌo ta ri Tataꞌixel riqꞌui. Yacꞌa ri winek ri nikꞌalajsan chi ri Cꞌajolaxel can kitzij wi y chukaꞌ can nucꞌul pa ránima, ya winek riꞌ ri can cꞌo chukaꞌ ri Tataꞌixel\f + Jn. 14.7.\f* riqꞌui.
\p
\v 24 Rumacꞌariꞌ riyix, can ticꞌojeꞌ pa tak iwánima ri chꞌabel ri iwacꞌaxan pe tek xinimaj ri Dios.\f + 2 Jn. 6.\f* Y wi ri chꞌabel riꞌ can xticꞌojeꞌ pa tak iwánima, can xquixcꞌojeꞌ cꞌa riqꞌui ri Cꞌajolaxel y ri Tataꞌixel.
\v 25 Y ya cꞌa riꞌ ri rutzujun (rusujun) ca ri Jesucristo chake. Ri rutzujun (rusujun) cꞌa ca Riyaꞌ, ya ri cꞌaslen riche (rixin) xtibe kꞌij xtibe sek.\f + Jn. 17.3.\f*
\p
\v 26 Riyin xintzꞌibaj cꞌa el ronojel reꞌ chiwe, xa cuma ri winek ri nicajoꞌ yixquikꞌol.
\v 27 Yacꞌa ri Lokꞌolaj Espíritu ri icꞌulun riyix ri yaꞌon chic chiwe ruma ri Jesucristo can cꞌo wi pa tak iwánima. Y ma nicꞌatzin ta cꞌa chi cꞌo ta jun chic nitijon iwuche (iwixin), ruma ri Lokꞌolaj Espíritu yixrutijoj chare ronojel.\f + Jn. 14.26; 16.13.\f* Y ri nucꞌut Riyaꞌ chiwech, can kitzij wi. Majun ri nucꞌut ri man ta kitzij. Y can achiꞌel rucꞌutun Riyaꞌ chiwech, can queriꞌ tibanaꞌ; can quixcꞌojeꞌ riqꞌui ri Cristo.
\p
\v 28 Y wacami riyix ri can yix achiꞌel tak walcꞌual, can quixcꞌojeꞌ cꞌa riqꞌui ri Jesucristo. Riche (rixin) chi tek xtipe chic jun bey,\f + 1 Jn. 3.2.\f* can cukul ta apo kacꞌuꞌx riqꞌui. Y man ta xkojqꞌuixbitej el\f + 1 Jn. 4.17.\f* chuwech tek xtapon ri kꞌij riꞌ.
\v 29 Y riyix iwetaman chi ri Jesucristo can choj wi.\f + Hch. 22.14.\f* Rumariꞌ iwetaman chukaꞌ chi xabachique winek ri rucꞌuan jun cꞌaslen choj, ri winek riꞌ can rucꞌuan chic ri cꞌacꞌacꞌ alaxic ruma can ralcꞌual chic ri Dios.
\c 3
\s Ri rubanic ri quicꞌaslen ri ye ralcꞌual chic ri Dios
\p
\v 1 Can tichꞌoboꞌ cꞌa chi utz ri nimalaj ajowabel ri cꞌo riqꞌui ri Dios Tataꞌixel, ruma sibilaj yojrajoꞌ, y rumariꞌ tek kabiniꞌan chi yoj ralcꞌual\f + Jn. 1.12.\f* ri Dios. Rumacꞌariꞌ ri winek ri xa riqꞌui re ruwachꞌulef quicukuban wi quicꞌuꞌx, ma quetaman ta kawech chi yoj ralcꞌual chic ri Dios, ruma riyeꞌ ma quetaman ta ruwech ri Dios.
\v 2 Wachꞌalal ri sibilaj yixinwajoꞌ, wacami yoj ralcꞌual chic ri Dios. Xa yacꞌa chi ma jane nikꞌalajin ta ri kas mero kabanic ri xtibekabanaꞌ re chkawech apo, pero ketaman chi tek xtipe chic jun bey ri Jesucristo, can xkoj-oc achiꞌel Riyaꞌ,\f + Sal. 17.15.\f* tek xtikatzꞌet\f + Job 19.26; Sal. 16.11; Mt. 5.8.\f* achique rubanic Riyaꞌ.
\v 3 Y quinojel ri can coyoben ri kꞌij riꞌ, quichapon niquiben chꞌajchꞌoj\f + 2 Co. 7.1.\f* chare ri quicꞌaslen. Ruma ri Jesucristo can chꞌajchꞌoj wi.
\p
\v 4 Quinojel ri yemacun, ma niquinimaj ta ri nubij ri ruley ri Dios. Ruma can mac wi riꞌ tek nixalkꞌotix ri ruley ri Dios.\f + Ro. 4.15; 1 Jn. 5.17.\f*
\v 5 Y riyix iwetaman chi ri Jesucristo xpe riche (rixin) chi xorelesaj ri kamac,\f + Is. 53.5; Mt. 1.21; 2 Co. 5.21; He. 1.3.\f* y Riyaꞌ ma aj mac ta.
\v 6 Y quinojel ri xa jun chic quibanon riqꞌui ri Cristo, ma yemacun ta chic. Pero wi cꞌa yemacun na, can nikꞌalajin chi ma quitzꞌeton ta ni ma quetaman ta ruwech ri Jesucristo.\f + 3 Jn. 11.\f*
\v 7 Riyix ri can yix achiꞌel tak walcꞌual, man cꞌa quixkꞌolotej ta. Ri winek ri rucꞌuan jun cꞌaslen choj, can choj wi, achiꞌel ri Jesucristo chi can choj wi.
\v 8 Pero achique cꞌa ri cꞌa nika na chuwech nuben ri mac, xa can cꞌa riche (rixin) na ri itzel winek.\f + Mt. 13.38; Jn. 8.44.\f* Ruma ri itzel winek can pa rutiquiribel ruchapon pe nimacun. Y xa rumacꞌariꞌ tek xpe ri Rucꞌajol ri Dios, riche (rixin) chi xuyoj ri rusamaj ri itzel winek.\f + Gn. 3.15.\f*
\p
\v 9 Quinojel ri ye alaxnek chic riqꞌui ri Dios, quiyaꞌon chic ca rubanic ri mac,\f + 1 Jn. 5.18.\f* ruma ri Dios xuyaꞌ jun cꞌaslen chare ri can achiꞌel ri rucꞌaslen Riyaꞌ y xujel ri runaꞌoj. Y ruma chi ri cꞌaslen ri cꞌo riqꞌui ri winek riꞌ can riqꞌui ri Dios petenak wi, nuben cꞌa chare chi ma nimacun ta chic.
\v 10 Y can nikꞌalajin wi cꞌa ri ye ralcꞌual ri Dios. Y nikꞌalajin chukaꞌ ri ye ralcꞌual ri itzel winek. Xabachique winek ri ma rucꞌuan ta jun cꞌaslen choj y ma yerajoꞌ ta ri kachꞌalal, yariꞌ ri ma riche (rixin) ta ri Dios.
\p
\v 11 Ruma re chꞌabel reꞌ can iwacꞌaxan wi pe pa rutiquiribel tek xinimaj ri Jesucristo, chꞌabel ri nubij chi can tikajoꞌ kiꞌ.\f + Jn. 13.34, 35; 15.12; Ef. 5.2.\f*
\v 12 Y man cꞌa tikaben ta achiꞌel xuben ri Caín ojer ca. Riyaꞌ can riche (rixin) wi ri itzel winek, y xucamisaj ri ruchakꞌ.\f + Gn. 4.8.\f* ¿Y achique cꞌa ruma xucamisaj? Ruma ri yeruben ri ruchakꞌ ye choj. Y ri yeruben riyaꞌ xa ye itzel.
\p
\v 13 Wachꞌalal, wi yixetzelex\f + Jn. 15.18, 19.\f* cuma ri winek ri xa riqꞌui re ruwachꞌulef quicukuban wi quicꞌuꞌx, man cꞌa tisach ta icꞌuꞌx.
\v 14 Riyoj can yoj elenak chic pe chupan ri camic, riche (rixin) chi xojkꞌax chupan ri cꞌaslen,\f + Jn. 5.24.\f* ketaman chi queriꞌ ruma can nikajoꞌ chic kiꞌ chikachꞌalal kiꞌ. Yacꞌa ri ma nrajoꞌ ta ri rachꞌalal, can cꞌa caminek na chupan ri rumac.
\v 15 Ruma xabachique ri netzelan ri rachꞌalal,\f + 1 Jn. 4.20.\f* ri winek riꞌ can achiꞌel jun camisanel.\f + Mt. 5.21, 22; Ga. 5.21; Ap. 21.8.\f* Y riyix iwetaman chi majun cꞌa jun camisanel ri cꞌo ta ri cꞌaslen riche (rixin) xtibe kꞌij xtibe sek riqꞌui.
\v 16 Ri Jesucristo ma xupokonaj ta xuyaꞌ ri rucꞌaslen kuma riyoj.\f + Jn. 3.16; Ro. 5.8; Ef. 5.2, 25.\f* Y riqꞌui riꞌ xucꞌut chkawech achique riꞌ ri ajowabel y riyoj chukaꞌ nicꞌatzin chi ma nikapokonaj ta nikayaꞌ kiꞌ pa camic cuma ri kachꞌalal, wi can nicꞌatzin.
\v 17 Yacꞌa wi cꞌo jun ri can cꞌo ronojel riqꞌui ri nicꞌatzin chare, y nutzꞌet jun kachꞌalal ri majun ruway,\f + Dt. 15.7; Lc. 3.11.\f* o majun rutziak, y can ma nubij ta ri ránima chi nutoꞌ, can nikꞌalajin chi majun ajowabel riche (rixin) ri Dios riqꞌui.
\v 18 Riyix ri can yix achiꞌel tak walcꞌual, quekajoꞌ quinojel pero ma xaxu (xaxe) ta wi riqꞌui ri kachꞌabel. Xa can quekatoꞌ chukaꞌ riqꞌui ronojel kánima\f + Ro. 12.9.\f* y ma riqꞌui ta caꞌiꞌ kapalej.
\p
\v 19 Y wi yekajoꞌ quinojel, niketamaj cꞌa chi yoj riche (rixin) ri kitzij,\f + Jn. 18.37.\f* y reꞌ nucukubaꞌ ka kacꞌuꞌx chuwech ri Dios.
\v 20 Y wi nikanaꞌ ka pa kánima\f + 1 Co. 4.4; 11.28.\f* chi cꞌo mac kabanon, ri Dios can retaman wi, ruma ri Dios más nim que chuwech ri kánima. Ruma Riyaꞌ can retaman ronojel.
\v 21 Wachꞌalal ri sibilaj yixinwajoꞌ, wi nikanaꞌ ka pa kánima chi majun kamac chuwech ri Dios, can majun cꞌa xibinriꞌil kiqꞌui riche (rixin) chi yojapon apo chuwech.\f + Job 22.26; He. 10.22.\f*
\v 22 Tek nikaben cꞌa orar, Riyaꞌ nuyaꞌ chake ronojel ri nikacꞌutuj chare\f + Mt. 21.22; Mr. 11.24; Jn. 14.13.\f* ruma yekanimaj ri rupixaꞌ, y chukaꞌ nikaben ri yeka chuwech.
\v 23 Y ri rupixaꞌ Riyaꞌ ya ri tikanimaj\f + Jn. 6.29.\f* ri rubiꞌ ri Jesucristo ri Rucꞌajol, y tikajoꞌ kiꞌ achiꞌel ri rubin ca chake chi tikabanaꞌ.
\v 24 Ri nibano ri nubij ri rupixaꞌ ri Dios, xa can jun chic quibanon riqꞌui ri Dios.\f + Jn. 17.21.\f* Y chukaꞌ ri Dios can cꞌo chic pa ránima riyaꞌ. Y riyoj ketaman chi can cꞌo chic Riyaꞌ pa kánima, ruma cꞌo ri Lokꞌolaj Espíritu\f + Ro. 8.9.\f* ri ruyaꞌon chake.
\c 4
\s Can yekꞌalajin ri ye riche (rixin) ri Dios y chukaꞌ yekꞌalajin ri ma ye riche (rixin) ta ri Dios
\p
\v 1 Wachꞌalal ri sibilaj yixinwajoꞌ, ma queꞌinimaj ta\f + Jer. 29.8; Mt. 24.5.\f* quinojel ri yebin chi ya ri Espíritu kꞌalajsayon chique ri chꞌabel ri niquibij. Can tiwacꞌaxaj na jabel y tichꞌoboꞌ na wi kitzij chi ya ri Espíritu riche (rixin) ri Dios ri kꞌalajsayon chique ri chꞌabel ri niquibij. Ruma ye qꞌuiy winek yecꞌo chuwech re ruwachꞌulef ri niquibij chi ya ri ruchꞌabel ri Dios ri niquikꞌalajsaj y xa ma kitzij ta.
\v 2 Y reꞌ niwetamaj cꞌa, wi can riqꞌui ri Lokꞌolaj Espíritu riche (rixin) ri Dios ri ye petenak wi, o xa ma que ta riꞌ. Wi niquibij chi ri Jesucristo xoc winek achiꞌel riyoj, nikꞌalajin cꞌa chi ya ri Lokꞌolaj Espíritu riche (rixin) ri Dios yayon ri chꞌabel\f + 1 Co. 12.3.\f* chique.
\v 3 Yacꞌa wi niquibij chi ri Jesucristo tek xpe waweꞌ chuwech re ruwachꞌulef ma xoc ta winek achiꞌel riyoj,\f + 2 Jn. 7.\f* nikꞌalajin chi ma ya ta ri Lokꞌolaj Espíritu riche (rixin) ri Dios ri yayon ri chꞌabel chique. Xa ya ri espíritu riche (rixin) ri itzel ri yayon ri chꞌabel chique. Ri espíritu ri netzelan riche (rixin) ri Cristo y nuben chi can ya riyaꞌ ri Cristo. Ya cꞌa espíritu reꞌ ri iwacꞌaxan ri cꞌo chi nipe na, y wacami xoka yan cꞌa chuwech re ruwachꞌulef.
\p
\v 4 Riyix cꞌa ri can yix achiꞌel tak walcꞌual, yix riche (rixin) chic ri Dios, y xixchꞌacon yan chiquij ri winek. Ruma ri Lokꞌolaj Espíritu ri cꞌo pa tak iwánima riyix can más wi nim ruchukꞌaꞌ que chuwech ri cꞌo pa tak cánima ri winek ri xa riqꞌui re ruwachꞌulef quicukuban wi quicꞌuꞌx.
\v 5 Ri yekꞌolon can ye riche (rixin) wi re ruwachꞌulef.\f + Jn. 15.19; 17.14.\f* Y rumariꞌ ri tzij ri niquibij, xa tzij riche (rixin) re ruwachꞌulef.\f + Jn. 3.31.\f* Y quinojel ri winek ri xa riqꞌui re ruwachꞌulef quicukuban wi quicꞌuꞌx can niquicꞌaxaj ri niquibij.
\v 6 Yacꞌa riyoj can yoj riche (rixin) chic ri Dios.\f + Jn. 8.47.\f* Ri retaman chic ruwech ri Dios utz nracꞌaxaj ri nikabij chare.\f + Jn. 18.37.\f* Yacꞌa ri ma riche (rixin) ta ri Dios ma utz ta nracꞌaxaj ri nikabij chare. Y riqꞌui riꞌ nikꞌalajin achique winek ri cꞌo ri Espíritu riche (rixin) ri kitzij riqꞌui. Y chukaꞌ nikꞌalajin ri winek ri xa espíritu riche (rixin) ri kꞌoloj ri cꞌo riqꞌui.
\s Ri Dios sibilaj yojrajoꞌ
\p
\v 7 Riyix kachꞌalal ri sibilaj yixinwajoꞌ, nbij cꞌa chiwe: Tikajoꞌ cꞌa kiꞌ. Ruma ri ajowabel can riqꞌui ri Dios petenak wi. Xabachique winek ri cꞌo ajowabel riqꞌui, nikꞌalajin chi rucꞌuan ri cꞌacꞌacꞌ alaxic. Y chukaꞌ retaman chic ruwech ri Dios.
\v 8 Yacꞌa ri majun ajowabel riqꞌui, nikꞌalajin chi ma retaman ta ruwech ri Dios. Ruma ri Dios can ajowabel wi.
\v 9 Y ri Dios xucꞌut chkawech chi can yojrajoꞌ wi,\f + 1 Jn. 3.16.\f* ruma xutek pe\f + Jn. 3.16.\f* ri Rucꞌajol chuwech re ruwachꞌulef. Y ri Dios can xu (xe wi) ri jun Rucꞌajol cꞌo, pero xutek pe riche (rixin) chi xuyaꞌ ri cꞌacꞌacꞌ cꞌaslen\f + 1 Jn. 5.11.\f* chake.
\v 10 Y can xkꞌalajin cꞌa chi ri Dios sibilaj yojrajoꞌ.\f + Tit. 3.4.\f* Y can ya cꞌa ri Dios ri xojajowan nabey\f + Jn. 15.16.\f* y ma yoj ta riyoj xojajowan riche (rixin) ri Dios nabey, y ruma chi sibilaj yojrajoꞌ, rumariꞌ xutek pe ri Rucꞌajol riche (rixin) chi ya Riyaꞌ ri xcom kuma, riche (rixin) chi nicuyutej ri kamac.
\p
\v 11 Riyix wachꞌalal ri sibilaj yixinwajoꞌ, wi ri Dios can queriꞌ kajowaxic ri xuben, riyoj can cꞌo cꞌa chukaꞌ chi nikajoꞌ kiꞌ chikachibil kiꞌ.
\v 12 Majun winek tzꞌeteyon ta\f + Ex. 33.20; Jn. 1.18; 1 Ti. 6.16.\f* ruwech ri Dios. Pero wi nikajoꞌ kiꞌ, nikꞌalajin chi ri Dios can cꞌo pa tak kánima. Y ri ajowabel riche (rixin) ri Dios can tzꞌaket ri cꞌo kiqꞌui.
\p
\v 13 Y chukaꞌ ketaman chi xa jun chic kabanon riqꞌui ri Dios y Riyaꞌ can cꞌo pa tak kánima,\f + Jn. 14.20.\f* ruma can ruyaꞌon ri Rulokꞌolaj Espíritu chake.
\v 14 Y riyoj can xkatzꞌet ri Rucꞌajol ri Dios,\f + Jn. 1.14.\f* y rumariꞌ nikatzijoj chique quinojel ri winek chi can kitzij wi chi ri Katataꞌ Dios xutek pe ri Rucꞌajol ri Colonel quiche (quixin) quinojel ri winek ri yecꞌo chuwech re ruwachꞌulef.\f + Jn. 3.17.\f*
\v 15 Y xabachique cꞌa winek ri nikꞌalajsan\f + Ro. 10.9.\f* chi ri Jesús Rucꞌajol ri Dios, ri winek riꞌ can cꞌo wi ri Dios pa ránima, y riyaꞌ chukaꞌ xa jun rubanon riqꞌui ri Dios.
\p
\v 16 Y riyoj can ketaman y kacukuban kacꞌuꞌx riqꞌui ri Dios, chi can cꞌo wi ri rajowabel pa kawiꞌ. Ruma ri Dios can ajowabel wi. Y xabachique winek ri cꞌo ajowabel pa ránima, xa can jun chic rubanon riqꞌui ri Dios y ri Dios can cꞌo wi chukaꞌ pa ránima.
\v 17 Y riqꞌui riꞌ nikꞌalajin chi tzꞌaket ri ajowabel riche (rixin) ri Dios ri cꞌo kiqꞌui riche (rixin) chi queriꞌ ma xtikaxibij ta kiꞌ\f + 1 Jn. 2.28.\f* tek xtapon ri kꞌij tek ri Dios xtukꞌet tzij. Ma xtikaxibij ta kiꞌ ri cꞌa yojcꞌo na chuwech re ruwachꞌulef ruma kacꞌuan cꞌa jun cꞌaslen achiꞌel rubanic ri rucꞌaslen ri Jesucristo.
\v 18 Y wi can nikajoꞌ cꞌa ri Dios, majun achique ta ruma nikaxibij kiꞌ chuwech.\f + Ro. 8.15.\f* Ruma jun ajowabel ri can tzꞌaket nrelesaj el xibinriꞌil pa tak kánima. Yacꞌa ri nuxibij riꞌ chuwech ri Dios, ma tzꞌaket ta ri ajowabel ri cꞌo pa ránima, y reꞌ nucꞌom pe rucꞌayewal chare.
\p
\v 19 Riyoj can nikajoꞌ ri Dios, ruma chi Riyaꞌ can xojrajoꞌ nabey.
\v 20 Y wi cꞌo jun nibin chi nrajoꞌ ri Dios y xa nretzelaj jun rachꞌalal, ma kitzij ta ri nubij.\f + 1 Jn. 2.4.\f* Ruma wi ma nrajoꞌ ta ri rachꞌalal ri can nutzꞌet, ¿la nicowin cami nrajoꞌ ri Dios\f + 1 Jn. 3.17.\f* ri xa ma nutzꞌet ta?
\v 21 Rumacꞌariꞌ ri Dios ruyaꞌon ca ri pixaꞌ chi quekajoꞌ ri kachꞌalal. Y wi nikajoꞌ ri Dios, can quekajoꞌ cꞌa chukaꞌ ri kachꞌalal. Queriꞌ nubij ri pixaꞌ riꞌ.
\c 5
\s Wi can kacukuban kacꞌuꞌx riqꞌui ri Jesucristo, yojchꞌacon chrij ri etzelal riche (rixin) re ruwachꞌulef
\p
\v 1 Xabachique winek ri niniman chi ri Jesús yariꞌ ri Cristo\f + Mt. 16.16; Jn. 1.12; 1 Jn. 2.22, 23.\f* ri takon pe ruma ri Dios, yariꞌ ri rucꞌuan chic ri cꞌacꞌacꞌ alaxic.\f + 1 Jn. 3.9.\f* Y tek cꞌo jun ri sibilaj nrajoꞌ jun tataꞌaj, can yerajoꞌ cꞌa chukaꞌ ri ye ralcꞌual ri tataꞌaj riꞌ.
\v 2 Y riqꞌui riꞌ ketaman, wi can nikajoꞌ ri Dios, y yekaben ri nubij ri rupixaꞌ, can yekajoꞌ wi cꞌa ri ye ralcꞌual chic Riyaꞌ.
\v 3 Y wi can nikajoꞌ ri Dios, can yekaben ri nubij.\f + Jn. 14.15; 2 Jn. 6.\f* Y ri nubij chake, majun rucꞌayewal nikanaꞌ chare chi nikaben.\f + Mt. 11.30.\f*
\v 4 Xabachique winek ri can rucꞌuan ri cꞌacꞌacꞌ alaxic riqꞌui ri Dios nichꞌacon chrij ronojel ri etzelal riche (rixin) re ruwachꞌulef.\f + Jn. 16.33.\f* Y yojchꞌacon ruma kacukuban chic kacꞌuꞌx riqꞌui ri Jesucristo.
\v 5 ¿Achique cꞌa winek ri nichꞌacon\f + 1 Co. 15.57.\f* chrij ri etzelal riche (rixin) re ruwachꞌulef? Ya cꞌa ri can runiman chi ri Jesús can Rucꞌajol wi ri Dios.
\s Ri nukꞌalajsaj ri Lokꞌolaj Espíritu chrij ri Jesucristo
\p
\v 6 Ri Jesucristo xpe waweꞌ chuwech re ruwachꞌulef; riqꞌui yaꞌ xban wi bautizar; xcom chuwech ri cruz y xbiyin ri ruquiqꞌuel.\f + Jn. 19.34.\f* Ma xu (xe) ta wi xban bautizar, xa can xbiyin cꞌa chukaꞌ ri ruquiqꞌuel. Y reꞌ can ya ri Lokꞌolaj Espíritu ri nikꞌalajsan chkawech, ruma ri Lokꞌolaj Espíritu can xu (xe) wi ri kitzij nubij.\f + Jn. 15.26.\f*
\v 7 Ruma ri chilaꞌ chicaj yecꞌo cꞌa oxiꞌ ri yekꞌalajsan riche (rixin) ri Jesucristo, y ri ye oxiꞌ riꞌ ya ri Tataꞌixel, ri Jesucristo mismo ri nibix Chꞌabel\f + Jn. 1.1.\f* chare y ri Lokꞌolaj Espíritu. Y re ye oxiꞌ reꞌ xa ye jun.\f + Dt. 6.4; 1 Co. 12.4-6.\f*
\v 8 Y chukaꞌ waweꞌ chuwech re ruwachꞌulef yecꞌo oxiꞌ ri yekꞌalajsan riche (rixin) ri Jesucristo: Ri Lokꞌolaj Espíritu, ri yaꞌ riche (rixin) chi xban bautizar, y ri ruquiqꞌuel Riyaꞌ mismo ri xtix chuwech ri cruz. Re ye oxiꞌ reꞌ junan ri niquikꞌalajsaj chkawech, chi ri Jesucristo can kitzij wi chi Rucꞌajol ri Dios.
\v 9 Riyoj can nikanimaj y nikacukubaꞌ kacꞌuꞌx riqꞌui ri niquibij ri winek chake. ¿Cꞌa ta cꞌa ri nubij ri Dios chi man ta nikanimaj y man ta nikacukubaꞌ kacꞌuꞌx riqꞌui?\f + Jn. 8.17, 18.\f* Ruma Riyaꞌ can ya cꞌa ri chꞌabel ri nichꞌo chrij ri Rucꞌajol re ntajin nubij chake.
\v 10 Ri niniman riche (rixin) ri Rucꞌajol ri Dios, ri ránima nubij chare chi kitzij ri nubij ri Dios chrij ri Rucꞌajol.\f + Jn. 3.33.\f* Yacꞌa ri winek ri ma nunimaj ta ri Dios, xa nuben chi ma kitzij ta ri nubij ri Dios, ruma ma nunimaj ta ri nubij chrij ri Rucꞌajol.
\v 11 Yacꞌareꞌ ri nukꞌalajsaj ri Dios, chi ruyaꞌon chic ri kacꞌaslen riche (rixin) xtibe kꞌij xtibe sek, y re cꞌaslen reꞌ riqꞌui cꞌa ri Rucꞌajol nikil wi.\f + Jn. 1.4.\f*
\v 12 Y ri rucꞌulun chic ri Rucꞌajol ri Dios pa ránima,\f + 1 Jn. 2.23, 24.\f* cꞌo chic ri rucꞌaslen\f + Jn. 5.24.\f* riche (rixin) xtibe kꞌij xtibe sek. Yacꞌa ri winek ri ma rucꞌulun ta ri Rucꞌajol ri Dios pa ránima, majun rucꞌaslen riche (rixin) xtibe kꞌij xtibe sek.
\s Rajawaxic chi nawetamaj wi kas kitzij chi cꞌo ri cꞌaslen riche (rixin) xtibe kꞌij xtibe sek awuqꞌui
\p
\v 13 Riyin ntzꞌibaj cꞌa ronojel reꞌ chiwe riyix ri yixniman pa rubiꞌ ri Rucꞌajol ri Dios, riche (rixin) chi niwetamaj chi cꞌo chic icꞌaslen\f + Jn. 20.31; 1 Jn. 1.1, 2.\f* riche (rixin) xtibe kꞌij xtibe sek y riche (rixin) chi nicukeꞌ icꞌuꞌx riqꞌui ri Rucꞌajol ri Dios.
\p
\v 14 Y riyoj can cukul kacꞌuꞌx riqꞌui ri Dios\f + 1 Jn. 3.21.\f* chi wi cꞌo nikacꞌutuj chare, y wi can achiꞌel ri ruraybel Riyaꞌ ri nikacꞌutuj,\f + Stg. 4.3.\f* Riyaꞌ can yojracꞌaxaj wi.
\v 15 Y wi ketaman chi ri Dios nracꞌaxaj ri nikacꞌutuj chare, ketaman chukaꞌ chi nuyaꞌ wi pe ri nikacꞌutuj chare.
\p
\v 16 Wi cꞌo jun kachꞌalal xatzꞌet chi nimacun, y ri mac ri nuben ri kachꞌalal ma riche (rixin) ta chi nibe pa camic, tacꞌutuj chare ri Dios\f + Job 42.8.\f* chi nuyaꞌ ta jun utzilaj cꞌaslen chare. Y reꞌ xaxu (xaxe wi) pa ruwiꞌ ri kachꞌalal ri nuben jun mac ri ma riche (rixin) ta chi nibe pa camic.\f + Mt. 12.31; Mr. 3.29; Lc. 12.10.\f* Cꞌo mac can riche (rixin) yarucꞌuaj pa camic, y reꞌ ma nbij ta chi ticꞌutuj\f + Jer. 7.16; 14.11.\f* utzil pa ruwiꞌ.
\v 17 Ronojel ri yekaben ri ma ye choj ta, ye mac.\f + 1 Jn. 3.4.\f* Pero cꞌo mac ri ma nucꞌuan ta pa camic.
\p
\v 18 Y riyoj ketaman chi xabachique winek ri rucꞌuan ri cꞌacꞌacꞌ alaxic riqꞌui ri Dios, ruyaꞌon chic ca rubanic ri mac.\f + 1 Jn. 3.9.\f* Ruma ri Ralcꞌual ri Dios can nuchajij wi ri winek riꞌ. Y ri itzel winek majun nicowin nuben chare.
\p
\v 19 Ketaman chukaꞌ chi yoj riche (rixin) chic ri Dios. Yecꞌa ri winek ri xa riqꞌui re ruwachꞌulef quicukuban wi quicꞌuꞌx, cꞌa yecꞌo na pa rukꞌaꞌ ri itzel winek.
\p
\v 20 Y ketaman chukaꞌ chi xocꞌulun yan ka ri Rucꞌajol ri Dios chuwech re ruwachꞌulef. Riyaꞌ xuyaꞌ naꞌoj chake\f + Lc. 24.45.\f* riche (rixin) chi xketamaj ruwech ri kitzij Dios.\f + Jn. 17.3.\f* Y wacami riyoj xa jun chic kabanon riqꞌui ri Dios, ruma can jun chic kabanon riqꞌui ri Jesucristo ri Rucꞌajol. Riyaꞌ can kitzij Dios wi, y riqꞌui Riyaꞌ petenak wi ri cꞌaslen riche (rixin) xtibe kꞌij xtibe sek.
\v 21 Riyix ri can yix achiꞌel tak walcꞌual, tibanaꞌ cuenta iwiꞌ chiquiwech ri dios\f + 1 Co. 10.14.\f* ri xa ye banon cuma ri winek. Amén. 
