\id JAS ﻿
\id JAS
\h SANTIAGO
\toc1 SANTIAGO
\mt Ji³ ꞌe³ Ca²³jmée³ Santiago
\c 1
\s ꞌE³ la²³ ca²³jmée³ ji³ Santiago ꞌe³ rɨ²³jóo² teꞌ²³ dsa³ ꞌi³ ca²³sáan²³ ca²³jǿn²³
\p
\v 1 Jné² Santiago rɨ³løn³¹na¹ mozo quien³² Dios. ꞌE³ quieꞌ²³ rɨ³løn³¹na¹ mozo quien³² Juii³ra² Jesucristo co̱ꞌ³. Jné² cuøn²³ u²³jueeꞌn³¹ quia̱ꞌn²³²na¹ ꞌneeꞌ²³, teꞌ²³ gui²³tʉ̱́³ taꞌn² dsa³ Israel ꞌi³ rɨ³sáan³ rɨ³jǿn³ la²³ca̱a̱n³.
\s ꞌE³ la²³ jmee²³ Dios ꞌe³ sɨ³dsóo²³ dsɨ³ra²
\p
\v 2 Jné² rɨ²juøøn³¹na¹ ꞌneeꞌ²³, teꞌ²³ ja̱a̱n³²: ꞌNeꞌ² rɨ²lǿn³naꞌ³ ꞌe³ bi²³ dxʉ́²³ quién²naꞌ³ mɨ³rɨ³ji̱i̱n³²naꞌ³ u²³ŋɨ́³ dsɨ́ɨ² te³ jmiiꞌ³¹ lǿ².
\v 3 Qui² mɨ³rɨ³ji̱i̱n³²naꞌ³ u²³ŋɨ́³ dsɨ́ɨ², sɨ³li³lii²³ ꞌe³ jmiiꞌ³¹ ꞌnɨɨꞌn³¹ ꞌe³ sɨ³táan³naꞌ³ quia̱ꞌn²naꞌ³ Dios. ꞌE³ jo̱³ hua² cuø²³ jui³¹ ꞌe³ sɨ³quie̱e̱n²³naꞌ³ la²³jɨ³ ꞌe³ sɨ³lí³.
\v 4 Rɨ²jmée²quie²³raꞌ³ ꞌe³ rɨ²³quié̱e̱n²³naꞌ³. Jo̱³ hua² rɨ²³ꞌien³naꞌ³ ca³quie̱e̱². Jo̱³ hua² ꞌa²³jiaꞌ³ li²³xa³ ꞌe³ jmee²³ jlooꞌ² quieꞌ² ꞌóo²raꞌ³.
\p
\v 5 ꞌNeꞌ² rɨ²ŋɨɨꞌ³¹raꞌ³ mɨ²ꞌáa² Dios ꞌneeꞌ²³ ꞌi³ jmee²³ cɨ² jlooꞌ² quieꞌ², ꞌneeꞌ²³ ꞌi³ ꞌa²³jiaꞌ³ dsoo²³ dsɨ́² ꞌe³ jmiiꞌ³¹ rɨ²³jmée²³. Rɨ²ŋɨɨꞌ³¹raꞌ³ mɨ²ꞌáa² Dios. Jo̱³ hua² rɨ²³dsóo²³ ꞌóo²raꞌ³. Qui² bi²³ ꞌuǿn² Dios cuø²³ jui³¹ quieꞌ² la²³jɨn³ dsa³. ꞌA²³jiaꞌ³ rɨ²³jíi² ꞌñée².
\v 6 ꞌNeꞌ² rɨ²³sɨ²³táan³naꞌ³ ca³quie̱e̱² ꞌe³ rɨ²³cuǿø²³ ꞌneeꞌ²³ Dios ꞌe³ ŋɨɨ³raꞌ³. ꞌA²³la³ tú̱²³ júu² xi² rɨ²³cuǿ²³ Dios. Qui² xen³ dsa³ ꞌi³ lǿn³ tú̱²³ júu² ꞌe³ xi² rɨ²³cuǿ²³, xi² ꞌa²³jiaꞌ³ rɨ²³cuǿ²³. Xen³ dsa³ ꞌí³ la²³ xen³ jmɨ²³ñiiꞌ³¹ ꞌe³ bi²³ bɨ³², ꞌe³ xaan³² ꞌñée² je² bi²³ ro̱o̱²³ dxí³.
\v 7 ꞌE³ jo̱³ ꞌa²³ cu²xa̱a̱ꞌn³ dsɨ́² ꞌñée² ꞌe³ rɨ²³ꞌióo²³ ꞌe³ xa³ quieꞌ² Dios.
\v 8 Qui² tú̱²³ dsɨ́² dsa³ ꞌí³. Bi²³ tén³ sɨ³guøꞌn³ ꞌe³ la²³ lǿn³ ꞌñée².
\p
\v 9 ꞌNeꞌ² rɨ²³jmée²³ ꞌe³ jɨn³ dsɨ́² jó̱o̱²ra² ꞌi³ sɨ³táan³ ꞌi³ rɨ³løn³¹ dsa³ taan³, ꞌe³ juaꞌ³ gáan³ ꞌñée² ji̱ꞌ²³ Dios.
\v 10 ꞌE³ quieꞌ²³ laꞌ³, ꞌneꞌ² rɨ²³jmée²³ ꞌe³ jɨn³ dsɨ́² jó̱o̱²ra² ꞌi³ rɨ³løn³¹ dsa³ xoo³² ꞌe³ juaꞌ³ ca²³jmée³ Dios ꞌe³ ꞌa²³jiaꞌ³ ma²³ gáan³. Qui² ꞌa²³jiaꞌ³ huǿø³ sɨ³tiꞌn² la²³jɨ³ ꞌe³ xa³ quieꞌ². Xen³ la²³ xen³ mɨ²lí² ꞌe³ xa³ je² nuu³ ꞌe³ ca²³ji̱i̱³ hua² xa³.
\v 11 Sɨ³ꞌién²³ ñiꞌ². Sɨ³li³dxíi³ ꞌioo³. ꞌE³ jo̱³ sɨ³li³quiʉ̱ʉ̱³ xooꞌ³¹. ꞌE³ jo̱³ sɨ³jiʉꞌ² mɨ²lii³¹. ꞌA²³jiaꞌ³ ma²³ liiꞌ². ꞌE³ quieꞌ²³ laꞌ³ xen³ ꞌe³ sɨ³guaꞌ²³ la²³jɨ³ ꞌe³ cooꞌ³² dsa³ xoo³² je² jmee²³ la²³jɨ³ ta² quieeꞌ³² ꞌñée².
\s ꞌE³ la²³ sɨ³jí̱i̱³ra² u²³ŋɨ́³ dsɨ́ɨ², ꞌe³ la²³ líi³ra² ꞌe³ co̱ꞌ³ xi² rɨ²jmee²ra² ꞌe³ xa³ dsoo² quiée²ra²
\p
\v 12 Bi²³ dxʉ́²³ quieꞌ² dsa³ ꞌi³ sɨ³táa²³ mɨ³rɨ³ji̱i̱ꞌ²³ u²³ŋɨ́³ dsɨ́ɨ². Qui² mɨ³rɨ³ꞌaa³ ꞌiꞌ²³ ꞌe³ ꞌa²³jiaꞌ³ ca³yáan²³ dsɨ́², rɨ²³jmée²³ Dios ꞌe³ rɨ³ji̱ꞌ²³ ca³cuaa³ ꞌe³ la²³ ca²³juaꞌ³ Dios ꞌe³ rɨ²³jmeꞌ²³ dsa³ ꞌi³ ꞌnéen³ quia̱ꞌ². ꞌÉ̱e̱² ꞌe³ rɨ²³ꞌióo²³ lɨɨꞌ² sɨɨ³ ꞌe³ to̱o̱ꞌ³²teꞌ²³ mɨ²dxi² dsa³ ꞌi³ mi³gáan³teꞌ²³.
\v 13 Xi³nu³ xen³ dsa³ ꞌi³ jmee²³ ꞌiꞌ²³ ꞌe³ lǿn³ ꞌe³ co̱ꞌ³ xi² rɨ²³jmée²³ ꞌe³ xa³ dsoo² quieeꞌ³², ꞌa²³jiaꞌ³ ꞌneꞌ² ꞌe³ rɨ²³juaꞌ³ dsa³ ꞌí³: “Dios hua² ca²³jmée³ ꞌe³ ca²³jméen²³ ꞌiꞌ²³ laꞌ³”. Qui² ꞌa²³ꞌi̱³ xen³ ꞌi³ rɨ²³lí³ juøꞌ² rɨ²³cuǿ²³ jui³¹ sǿn²³ quieꞌ² Dios ꞌe³ la²³ rɨ²³lǿn³ ꞌñée² ꞌe³ co̱ꞌ³ xi² rɨ²³jmée²³ ꞌe³ xa³ dsoo² quieeꞌ³². ꞌE³ quieꞌ²³ laꞌ³ ꞌa²³jiaꞌ³ jmee²³ ꞌñée² ꞌe³ lǿn³ dsa³ laꞌ³.
\v 14 ꞌE³ quieꞌ²³ lǿn³ dsa³ ꞌe³ ꞌnée²³ rɨ²³jmée²³ ꞌe³ xa³ dsoo² quieeꞌ³² mɨ³rɨ³jmee³ ꞌiꞌ²³ ꞌe³ sǿn²³ ꞌe³ jmiiꞌ³¹ lǿ² la²³jɨ³ ꞌe³ ŋɨɨ²³ jmɨ² ŋu².
\v 15 Ma²mɨ³ꞌáa³ ꞌiꞌ²³ ꞌe³ mɨ³jmée³ ta² la²³jɨ³ ꞌiꞌ²³ ꞌe³ sǿn²³ ꞌe³ lø³² laꞌ³, jo̱³ tu³ jmee²³ dsa³ ꞌe³ xa³ dsoo² quieeꞌ³². ꞌE³ quieꞌ²³ laꞌ³ ma²mɨ³ꞌáa³ ꞌiꞌ²³ ꞌe³ mɨ³jmée³ ta² la²³jɨ³ ꞌe³ xa³ dsoo² quieeꞌ³², jo̱³ tu³ sɨ³jú̱n³ dsa³.
\p
\v 16 La²³la³ cu³lø³¹ rɨ²juøøn³¹na¹ ꞌneeꞌ²³, teꞌ²³ ja̱a̱n³² ꞌi³ bi²³ ꞌnáan²³na²³: ꞌA²³ cu²sɨ³caaꞌn³²naꞌ³ jo̱o̱²³na²³.
\v 17 La²³jɨ³ ꞌe³ dxʉ́²³ ꞌe³ sɨ³ꞌióo²³ra², ꞌnɨɨꞌn³¹ ꞌe³ jo̱³ hua² ꞌe³ cuøø²³ jne² Dios ꞌi³ jen³¹ yʉʉꞌ³¹ güii³. Qui² cuøø²³ jne² Ñʉꞌ²ra² ꞌi³ ca²³jmée³ la²³jɨ³ ji³ ꞌe³ to̱o̱²³ mɨ³¹güii³. ꞌA²³jiaꞌ³ sɨ³guøꞌn³ ꞌñée². ꞌA²³jiaꞌ³ sɨ³ꞌuǿn² Dios ꞌe³ la²³ sɨ³ꞌuooꞌ²³ ꞌioo³ ꞌe³ juaꞌ³ ji̱i̱²³ mɨ³¹güii³.
\v 18 Bi²³ ꞌnée²³ ꞌñée² ꞌe³ ca²³la²³xen³na² quieꞌ². Ju²dsoo³¹ quieeꞌ³² ca²³jmée³ ta² ꞌe³ ca²³la²³xen³na² quieꞌ². ꞌNée²³ ꞌñée² ꞌe³ xen³na² la²³ xen³ cuɨɨ³ ꞌe³ sɨ³li³yʉ̱́ʉ̱³ jén²³ cɨ² ꞌe³ jmee²³ lii²³ ꞌe³ mɨ³ li²³yʉ̱́ʉ̱³ la²³jɨ³ uuꞌn². ꞌÉ̱e̱² ꞌe³ jmee³ra² lii²³ ꞌe³ mɨ³ láa²³ jmee²³ Dios ꞌe³ sɨ³li³dxʉ́²³ la²³jɨ³ ꞌe³ ꞌíi² li²³dxʉ́²³.
\p
\v 19 La²³la³ cu³lø³¹ ꞌnáan²³ ꞌe³ rɨ²móo²raꞌ³, ꞌneeꞌ²³ teꞌ²³ ja̱a̱n³² ꞌi³ bi²³ ꞌnáan²³na²³: Xe̱ꞌn² jmɨ́ɨ² ꞌneꞌ² rɨ²núu²raꞌ³ la²³jɨn³naꞌ³ júu² quieeꞌ³² Dios. ꞌE³ quieꞌ²³ ꞌa²³jiaꞌ³ ꞌneꞌ² rɨ²lʉ́²raꞌ³ xe̱ꞌn². Qui² ꞌneꞌ² rɨ²jmée²raꞌ³ ꞌiꞌ²³. ꞌE³ quieꞌ²³ laꞌ³ ꞌa²³jiaꞌ³ ꞌneꞌ² rɨ²³ti̱ꞌn³naꞌ³. ꞌE³ quieꞌ²³ rɨ²jó̱²cɨ²raꞌ³.
\v 20 Qui² ꞌa²³jiaꞌ³ cuø²³ jui³¹ ꞌe³ sɨ³lín³na² ca³dsaan³² ꞌe³ la²³ ꞌnée²³ Dios ꞌe³ sɨ³ti̱ꞌn³na².
\v 21 ꞌE³ jo̱³ ꞌneꞌ² rɨ²je̱ꞌn²³²naꞌ³ la²³jɨ³ ꞌe³ ꞌlʉʉꞌ². ꞌNeꞌ² rɨ²je̱ꞌn²³²naꞌ³ la²³jɨ³ ꞌe³ ꞌa²³jiaꞌ³ dxʉ́²³ ꞌe³ nee² quieꞌ²³ ꞌóo²raꞌ³. ꞌNeꞌ² rɨ²jmée²raꞌ³ ꞌe³ ꞌuǿn²³naꞌ³ rɨ²có̱²cɨ²raꞌ³ júu² quieeꞌ³² Dios ꞌe³ rɨ³jne² ꞌóo²raꞌ³ ꞌe³ la²³ rɨ²³lí³ juøꞌ² rɨ²³cua̱a̱n²³. Qui² sɨ³lí³ juøꞌ² laan³² ꞌneeꞌ²³ júu² jo̱³.
\p
\v 22 ꞌE³ quieꞌ²³ ꞌa²³jiaꞌ³ líi² te³ rɨ²núu²raꞌ³ júu² quieeꞌ³² Dios. Qui² rɨ²³sɨ²³caaꞌn³²naꞌ³ xi³nu³ te³ jmee³raꞌ³ ꞌnɨɨꞌn³¹ laꞌ³. ꞌE³ quieꞌ²³ ꞌneꞌ² rɨ²jmée²raꞌ³ ꞌe³ la²³ juaꞌ³.
\v 23 Xi³nu³ xen³ dsa³ ꞌi³ te³ nuu³ júu² quieeꞌ³² Dios, ꞌe³ quieꞌ²³ ꞌa²³jiaꞌ³ jmee²³ ꞌe³ la²³ juaꞌ³ júu² quieeꞌ³² Dios, xen³ la²³ xen³ dsa³ ꞌi³ joo³² ꞌú³ ñi²,
\v 24 ꞌi³ joon³² ꞌñée². Jo̱³ tu³ dsoo³² co̱ꞌ³. Xe̱ꞌn² jmɨ́ɨ² sɨ³ꞌi̱ꞌ²³ dsɨ́² ꞌe³ jmiiꞌ³¹ cu³løn³¹ ꞌñée².
\v 25 ꞌE³ quieꞌ²³ bi²³ dxʉ́²³ quieꞌ² dsa³ ꞌi³ jmee²³ ꞌiꞌ²³ ꞌe³ jmiiꞌ³¹ lǿ² ley quieeꞌ³² Dios ꞌe³ dxʉ́²³ je² dsøn³, ꞌe³ jmee²³ ꞌe³ sɨ³láan³ dsa³. Jmee²³ quieꞌ²³ ꞌiꞌ²³ dsa³ ꞌí³. Nuu³ quieꞌ²³ laꞌ³ dsa³ ꞌí³. ꞌA²³jiaꞌ³ sɨ³ꞌi̱ꞌ²³ dsɨ́². Jmee²³ ꞌe³ la²³ juaꞌ³. Bi²³ dxʉ́²³ quieꞌ² dsa³ ꞌi³ jmee²³ laꞌ³.
\p
\v 26 Xi³nu³ xen³ dsa³ ꞌi³ lǿn³ ꞌñée² ꞌe³ bi²³ mi³gáan³ Dios, ꞌe³ quieꞌ²³ ꞌa²³jiaꞌ³ ꞌaa³ ꞌoo², te³ juun³² ꞌñée². Te³ li²³ŋɨ́n³ jmee²³ ꞌñée² la²³jɨ³ ꞌe³ jmee²³ ꞌe³ juaꞌ³ mi³gáan³ Dios.
\v 27 La²³la³ cu³lø³¹ ꞌneꞌ² rɨ²jmee²ra² ꞌe³ juaaꞌ³ra² mi³gáan²na² Dios. La²³la³ cu³lø³¹ juaꞌ³ Dios Ñʉꞌ²ra² ꞌe³ rɨ³jɨ́², ꞌe³ ꞌa²³jiaꞌ³ ꞌlʉʉꞌ²: ꞌNeꞌ² rɨ²mi³quin²³na² xiiꞌ³ ꞌnɨ́ɨ³ quia̱ꞌ² mɨ́³ ꞌnɨ́ɨ³ ꞌi³ dxi³quié̱n². Co̱ꞌ³ cɨꞌ²³ ꞌa²³jiaꞌ³ rɨ²cuø²ra² júu² ꞌe³ li²³ꞌlʉꞌn²na² la²³jɨ³ ꞌe³ guaa² mɨ³¹güii³.
\c 2
\s ꞌE³ la²³ ꞌa²³jiaꞌ³ dxʉ́²³ ꞌe³ rɨ²jmee²ra² ꞌe³ te³ ꞌa²³ jøꞌn³ ma² ꞌi³ mi³quí̱i̱n²³na²
\p
\v 1 Jné² rɨ²juøøn³¹na¹ ꞌneeꞌ²³, teꞌ²³ ja̱a̱n³²: Sɨ³táan³naꞌ³ quia̱ꞌn²naꞌ³ Juii³ra² Jesucristo ꞌi³ gáan³ je² dsøn³. ꞌE³ jo̱³ ꞌa²³jiaꞌ³ ꞌneeꞌ³¹ xi³nu³ jmee³raꞌ³ ꞌe³ te³ ꞌa²³ jøꞌn³ ma² dsa³ ꞌi³ mi³quí̱i̱n²³naꞌ³.
\v 2 La²³ cu²ruꞌ³ xen³ jø̱n³ dsa³ ꞌi³ rɨ²³ꞌí³ jee²³² je² rɨ³ŋɨɨn³¹naꞌ³, dsa³ ꞌi³ taaꞌ² mɨ²ñí² mɨ²xi¹guoo³ ꞌe³ rɨ³lø³¹ cu²nee³¹, ꞌi³ quiiꞌ³ ꞌmɨɨꞌ³ dxʉ́²³ la²³. ꞌE³ quieꞌ²³ laꞌ³, rɨ²³ꞌí³ jø̱n³ dsa³ taan³ ꞌi³ quiiꞌ³ sɨ̱ɨ̱ꞌ²³² co̱ꞌ³.
\v 3 Xi³nu³ rɨ²mi³quí̱i̱n²³naꞌ³ dsa³ ꞌi³ quiiꞌ³ ꞌmɨɨꞌ³ dxʉ́²³ la²³, xi³nu³ rɨ²juɨɨꞌ³¹raꞌ³ dsa³ ꞌí³: “Ñí³ ꞌmo³ la³ xú̱n³”, ꞌe³ quieꞌ²³ rɨ²juɨɨꞌ³¹raꞌ³ dsa³ taan³: “Núu²³ noo²”, juøꞌn³ quieꞌ²³ rɨ²juɨɨꞌ³¹raꞌ³: “Ñí³ ꞌuǿ²³ la³ coo³¹ jlɨ́³ je² jen³¹na¹”,
\v 4 jo̱³ hua² mɨ³lǿ²³ ꞌe³ ꞌa²³jiaꞌ³ ma²³ røø³ jmeeꞌ³²raꞌ³ dsa³, ¿mɨ³naaꞌ³¹? Rɨ³løn³¹naꞌ³ dsa³ ꞌi³ dxa²³ ta² ꞌi³ ꞌa²³jiaꞌ³ jmoo³² ꞌiꞌ²³ ꞌe³ ca³dsaan³² xi³nu³ laꞌ³.
\p
\v 5 ꞌNáan²³ ꞌe³ rɨ²núu²raꞌ³ júu² la³, ꞌneeꞌ²³ teꞌ²³ ja̱a̱n³² ꞌi³ bi²³ ꞌnáan²³na²³: Dios ca²³ꞌnáan²³ dsa³ ꞌi³ rɨ³løn³¹ dsa³ taan³ mɨ³¹güii³ la³, ¿mɨ³naaꞌ³¹? Ca²³ꞌnáan²³ dsa³ taan³ ꞌe³ juaꞌ³ ꞌnée²³ ꞌe³ rɨ²³lín³teꞌ²³ ꞌé̱e̱² dsa³ xoo³² ꞌe³ juaꞌ³ bi²³ sɨ³táan³teꞌ²³. Ca²³ꞌnáan²³ dsa³ taan³ ꞌe³ juaꞌ³ ꞌnée²³ ꞌe³ rɨ²³taꞌn²³teꞌ²³ je² røøn³ ꞌñée². Qui² ca²³juaꞌ³ ꞌe³ rɨ²³taꞌn²³ je² røøn³ ꞌñée² dsa³ ꞌi³ ꞌnée² quieꞌ².
\v 6 ꞌE³ quieꞌ²³ ꞌneeꞌ²³, bi²³ ꞌñeꞌ² jmeeꞌ³²raꞌ³ dsa³ taan³, juøꞌn³ quieꞌ²³ ꞌa²³ꞌe³ xa³ jmoo³². ꞌE³ quieꞌ²³ dsa³ xoo³² hua² ꞌi³ jmeꞌ²³ ꞌneeꞌ²³, ¿mɨ³naaꞌ³¹? ꞌI³ ꞌí³ hua² ꞌi³ sɨ³jáan³ ꞌneeꞌ²³ xi²ñi² juez, ¿mɨ³naaꞌ³¹?
\v 7 ꞌI³ ꞌí³ hua² ꞌi³ bi²³ ꞌñeꞌ² lʉ²³ ꞌen³² Cristo ꞌi³ rɨ³løn³¹ juii² ꞌneeꞌ²³, ¿mɨ³naaꞌ³¹?
\p
\v 8 Bi²³ dxʉ́²³ jmee³raꞌ³ xi³nu³ jmee³raꞌ³ ca³quie̱e̱² ꞌe³ la²³ lǿ² ley quieeꞌ³² Dios ꞌe³ gáan³ cɨ² ꞌe³ to̱o̱²³ ji³ je² juaꞌ³: “ꞌNeꞌ² li²³ꞌnáan²³naꞌ³ uuꞌn²naꞌ³ ꞌe³ la²³ꞌnɨɨꞌn³¹ ꞌe³ ꞌnáan²³naꞌ³ miin²³naꞌ³”.
\v 9 ꞌE³ quieꞌ²³ jmee³raꞌ³ ꞌe³ xa³ dsoo² quien³²naꞌ³ xi³nu³ jmee³raꞌ³ ꞌe³ te³ ꞌa²³ jøꞌn³ ma² ꞌi³ mi³quí̱i̱n²³naꞌ³. Jo̱³ hua² jmee²³ lii²³ ley ꞌe³ xa³ dsoo² quien³²naꞌ³.
\v 10 Qui² xa³ dsoo² quieeꞌ³² dsa³ ꞌi³ cuaaꞌn³ cɨ² co̱o̱³ ꞌiin³² ꞌe³ la²³ lǿ² ꞌe³ dxi³ ꞌiꞌ²³ ley, juøꞌn³ quieꞌ²³ jmee²³ ꞌe³ la²³ lǿ² la²³jɨ³ jiaꞌ³ cɨꞌ²³ ꞌe³ dxi³ ꞌiꞌ²³ ley. ꞌÉ̱e̱² ꞌe³ ꞌa²³jiaꞌ³ jmee²³ rɨ³ca̱ꞌn²³ ley.
\v 11 Qui² Dios hua² ꞌi³ ca²³juaꞌ³: “ꞌA²³ rɨ³jmee³raꞌ³ ñi³ dxa³”. ꞌE³ quieꞌ²³ ꞌi³ ꞌí³ co̱ꞌ³ ꞌi³ ca²³juaꞌ³: “ꞌA²³ rɨ³jmee³raꞌ³ ꞌmóo²”. ꞌE³ jo̱³ ꞌa²³jiaꞌ³ jmee³raꞌ³ ꞌe³ la²³ lǿ² ley xi³nu³ jmee³raꞌ³ ꞌmóo², juøꞌn³ quieꞌ²³ ꞌa²³jiaꞌ³ jmee³raꞌ³ ñi³ dxa³.
\v 12 Rɨ²lʉ́²raꞌ³, ꞌe³ quieꞌ²³ rɨ²jmée²raꞌ³ ꞌe³ la²³ ya̱ꞌn³ rɨ²³jmóo² dsa³ ꞌi³ rɨ³lø³¹ ꞌiꞌ²³ ꞌe³ rɨ²³jóo² Dios xi² ca²³jmóo² ꞌe³ la²³ lǿ² ley quieeꞌ³² ꞌe³ jmee²³ ꞌe³ sɨ³láan³ dsa³.
\v 13 Qui² ꞌa²³jiaꞌ³ li²³cuuꞌ²³ dsɨ́² Dios mɨ³rɨ³jmee³ ꞌiꞌ²³ xi² xa³ dsoo² quieeꞌ³² dsa³ ꞌi³ ꞌa²³jiaꞌ³ ca²³la²³cuuꞌ²³ dsɨ́² quia̱ꞌ² uuꞌn². ꞌE³ quieꞌ²³ ꞌa²³jiaꞌ³ juøøꞌn²³ dsa³ ꞌi³ cuuꞌ²³ dsɨ́² quia̱ꞌ² uuꞌn² mɨ³rɨ³jmee³ ꞌiꞌ²³ Dios xi² xa³ dsoo² quieeꞌ³².
\s ꞌE³ la²³ jmee³ra² ꞌe³ dxʉ́²³ jmee²³ lii²³ ꞌe³ sɨ³táan³na²
\p
\v 14 Jné² rɨ²juøøn³¹na¹ ꞌneeꞌ²³, teꞌ²³ ja̱a̱n³²: ¿Jiaaꞌ³¹ ꞌneꞌ² ꞌe³ te³ juaꞌ³ dsa³ ꞌe³ sɨ³táan³ quia̱ꞌ² Dios, ꞌe³ quieꞌ²³ ꞌa²³jiaꞌ³ jmee²³ ꞌe³ dxʉ́²³? ꞌA²³jiaꞌ³ rɨ²³láan³ dsa³ te³ ꞌe³ juaꞌ³ ꞌe³ sɨ³táan³, ¿mɨ³naaꞌ³¹?
\v 15 Xi³nu³ xen³ jó̱o̱²ra² ꞌi³ dsóo²³ ꞌi³ ꞌa²³ꞌe³ xa³ cuo̱o̱³, ꞌe³ quieꞌ²³ laꞌ³ xi³nu³ xen³ jó̱o̱²ra² ꞌi³ mɨ́³ ꞌi³ ꞌa²³ꞌe³ xa³ júu², xi³nu³ xen³ jó̱o̱²ra² ꞌi³ ꞌa²³ꞌe³ xa³ ꞌe³ rɨ²³eꞌ² cɨꞌ³ la²³ co̱o̱³ jmɨ́ɨ²,
\v 16 ꞌe³ quieꞌ²³ xen³ jø̱n³ ꞌneeꞌ²³ ꞌi³ rɨ²juɨɨꞌ³¹raꞌ³ dsa³ ꞌí³: “Cu²li³quia̱ꞌn²na² Dios ca³ti³². Cu²li³dxaaꞌn²³nu³ jo̱o̱²³. Cu²li³xa³ dxʉ́²³ ꞌe³ rɨ²cøꞌn² jo̱o̱²³”, ꞌe³ quieꞌ²³ ꞌa²³jiaꞌ³ rɨ²cuøø³¹raꞌ³ dsa³ ꞌí³ ꞌe³ ꞌneꞌ² quieꞌ² jmɨ² ŋu², ꞌa²³ꞌe³ xa³ jui³¹ quieꞌ² xi³nu³ laꞌ³, ¿mɨ³naaꞌ³¹?
\v 17 ꞌE³ jo̱³ ꞌa²³jiaꞌ³ ꞌneeꞌ³¹ xi³nu³ ꞌnɨɨꞌn³¹ te³ ꞌe³ juaaꞌ³ra² ꞌe³ sɨ³táan³na², xi³nu³ ꞌa²³jiaꞌ³ jmee³ra² ꞌe³ dxʉ́²³.
\p
\v 18 ꞌE³ quieꞌ²³ co̱ꞌ³ xi² xen³ ꞌi³ rɨ²³juaꞌ³ rɨ²³sɨꞌ²³ jné²: “ꞌA²³jiaꞌ³ røø³ jmoo³² dsa³. Xen³ ꞌi³ sɨ³táan³. ꞌE³ quieꞌ²³ jiaꞌ³ cɨꞌ²³ ꞌi³ jmoo³² ꞌe³ dxʉ́²³.” Jné² rɨ²juøøn³¹ dsa³ ꞌi³ rɨ²³juaꞌ³ laꞌ³: “Rɨ²juɨɨꞌn³¹nu³ jné² ꞌe³ jmiiꞌ³¹ li²³lii²³ ꞌe³ sɨ³táan³na² xi³nu³ ꞌa²³jiaꞌ³ jmee³ra² ꞌe³ dxʉ́²³. Qui² ꞌe³ jmee³ra² ꞌe³ dxʉ́²³ jmee²³ lii²³ ꞌe³ sɨ³táan³na². Qui² rɨ³lø³¹ co̱o̱³ ꞌiin³².
\v 19 Sɨ³táan³nu³ ꞌe³ jø̱n³ Dios xen³. Bi²³ dxʉ́²³ laꞌ³. ꞌE³ quieꞌ²³ cu³xi³ espíritus quien³² mɨ²³sɨ²³quiʉꞌ² sɨ³táan³ ꞌe³ jø̱n³ Dios xen³. ꞌE³ jo̱³ jleen²³ la²³ cɨ² miin²³ la²³ꞌnɨɨꞌn³¹ ꞌe³ ꞌñaaꞌn²³teꞌ²³ Dios. Juøꞌn³ quieꞌ²³ laꞌ³, ꞌa²³jiaꞌ³ jmoo³²teꞌ²³ ꞌe³ dxʉ́²³.
\v 20 Bi²³ gøn³nu³ xi³nu³ juøꞌn³ ꞌe³ co̱³quieꞌ² dsa³ ꞌi³ sɨ³táan³, ꞌe³ co̱³quieꞌ² dsa³ ꞌi³ jmoo³² ꞌe³ dxʉ́²³. ¿ꞌA² ꞌnaan³ ꞌe³ rɨ²cuǿøn¹na²³ ꞌnʉ³ jui³¹ ꞌe³ ꞌa²³ꞌe³ xa³ cua̱a̱n²tu² ꞌe³ te³ juaꞌ³ dsa³ ꞌe³ sɨ³táan³ xi³nu³ ꞌa²³jiaꞌ³ jmee²³ ꞌe³ dxʉ́²³?”
\v 21 Ca²³juaꞌ³ Dios ꞌe³ rɨ³løn³¹ ca³dsaan³² Abraham yi²³uuꞌ²ra² jaa²³². Ca²³juaꞌ³ laꞌ³ Dios ꞌe³ juaꞌ³ xa³ ꞌe³ ca²³jmée³ Abraham, ¿mɨ³naaꞌ³¹? Qui² ca²³cuǿn² jo̱o̱³¹ ꞌi³ xi̱i̱n³ Isaac, ca²³cuǿn²³ Dios ꞌe³ juaꞌ³ dxʉ́²³ dsɨ́² ꞌe³ rɨ²³jú̱n³ je² jŋɨꞌn²³teꞌ²³ la²³jɨn³ ꞌi³ cuøn²³teꞌ²³ Dios.
\v 22 Ca²³táan³ Abraham quia̱ꞌ² Dios. ꞌE³ quieꞌ²³ laꞌ³, ca²³jmée³ ꞌe³ la²³ ꞌnée²³ Dios. Ca²³jmée³ la²³ ca³ti³². Ca²³ꞌien³ ca³quie̱e̱² ꞌe³ sɨ³táan³ quia̱ꞌ² Dios ma²ca¹jmée³ ꞌe³ la²³ ꞌnée²³ Dios.
\v 23 ꞌE³ jo̱³ ca²³lǿ²³ ꞌe³ la²³ to̱o̱²³ ji³ júu² quieeꞌ³² Dios je² juaꞌ³: “Ca²³táan³ Abraham quia̱ꞌ² Dios. ꞌE³ jo̱³ ca²³juaꞌ³ Dios ꞌe³ rɨ³løn³¹ ca³dsaan³² Abraham.” ꞌE³ jo̱³ ca²³sɨꞌ²³teꞌ²³ dsa³ ꞌi³ dxʉ́²³ lʉ²³ quia̱ꞌ² Dios.
\p
\v 24 ꞌE³ jo̱³ mɨ³la³lii²³ ꞌe³ juaꞌ³ Dios ꞌe³ rɨ³løn³¹na² ca³dsaan³² ꞌe³ juaꞌ³ jmee³ra² ꞌe³ dxʉ́²³. ꞌA²³jiaꞌ³ líi² te³ rɨ²juaaꞌ²ra² ꞌe³ sɨ³táan³na².
\v 25 ꞌE³ quieꞌ²³ laꞌ³ cu³lø³¹ quieꞌ² mɨ́³ ꞌi³ ca²³jmée³ ñi³ dxa³ ꞌi³ xi̱i̱n³ Rahab co̱ꞌ³. Ca²³juaꞌ³ Dios ꞌe³ rɨ³løn³¹ ca³dsaan³² ꞌe³ juaꞌ³ ca²³jmée³ ꞌe³ dxʉ́²³. Qui² ca²³tøø³ xi²ñʉꞌ¹ quieeꞌ³² teꞌ²³ dsa³ ꞌi³ ca²³xíin²³ teꞌ²³ dsa³ Israel. Jo̱³ tu³ ca²³sɨꞌ²³ ꞌe³ sɨ³guiin³² jiaꞌ³ cɨꞌ²³ jui³¹.
\v 26 Sɨ³jú̱n³ jmɨ² ŋú²ra² mɨ³rɨ³dxa³ dxí³ taꞌn²na². ꞌE³ quieꞌ²³ laꞌ³ cu³løn³¹na² xi³nu³ juaaꞌ³ra² ꞌe³ sɨ³táan³na², ꞌe³ quieꞌ²³ ꞌa²³jiaꞌ³ jmee³ra² ꞌe³ dxʉ́²³. ꞌÉ̱e̱² ꞌe³ rɨ³jú̱n²na².
\c 3
\s ꞌE³ la²³ jmee²³ ta² sɨꞌ²ra²
\p
\v 1 Jné² rɨ²juøøn³¹na¹ ꞌneeꞌ²³, teꞌ²³ ja̱a̱n³²: ꞌA²³jiaꞌ³ jooꞌ²³ ꞌe³ tu³cua̱a̱n²tu² rɨ²³lín³naꞌ³ dsa³ ꞌi³ ꞌee²³ uuꞌn². Qui² ꞌe³ cɨ² rɨ²³jóo² Dios, rɨ²³jóon² la²³jɨn³ dsa³ xi² ca²³jmóo² ꞌe³ ca³dsaan³² mɨ³rɨ³joo³² xi² xa³ dsoo² quieeꞌ³² dsa³. ꞌE³ quieꞌ²³ bi²³ cɨ² rɨ²³jóon² jne² ꞌi³ ca²³ꞌée²³ uuꞌn².
\v 2 Xa³ ma²sɨ³ꞌlǿn²³na² cɨꞌ³ la²³ jø̱n³na². ꞌA²³ꞌe³ ma²³ xa³ ꞌe³ jlooꞌ² quieꞌ² cu²ruꞌ³ xen³ dsa³ ꞌi³ ꞌa²³jiaꞌ³ ma²³ lʉ²³ júu² ꞌe³ sɨ³ꞌlǿn²³. Sɨ³lí³ juøꞌ² mi³to̱ꞌ²³ jmɨ² ŋu² ꞌe³ sɨ³ꞌuǿn³.
\v 3 To̱o̱ꞌ³² dsa³ freno ꞌoo² rooꞌ³² ꞌe³ la²³ rɨ²³jmée²³ rooꞌ³² ꞌe³ la²³ juaꞌ³ juii². Jo̱³ hua² sɨ³lí³ juøꞌ² cuø²³ dsa³ jui³¹ quieꞌ² rooꞌ³².
\v 4 ꞌE³ quieꞌ²³ laꞌ³ xen³ quieꞌ² móo² co̱ꞌ³. Bi²³ beeꞌ² móo². Bi²³ beeꞌ² dxí³ ꞌe³ ꞌlaaꞌ²³ móo² ꞌe³ la²³ rɨ²³ꞌí³ jui³¹. ꞌE³ quieꞌ²³ ꞌa²³jiaꞌ³ beeꞌ² joo³¹ ꞌmo³ loo³ ꞌe³ cuø²³ jui³¹ quieꞌ² móo². Dsoo³² móo² te³ jiaaꞌ³¹ ꞌnée²³ dsa³ ꞌi³ cooꞌ³² joo³¹ ꞌmo³ loo³.
\v 5 ꞌE³ quieꞌ²³ la²³ xen³ freno, la²³ xen³ joo³¹ ꞌmo³ loo³ xen³ sɨꞌ²ra² co̱ꞌ³. Bi²³ piiꞌ² sɨꞌ²ra². ꞌE³ quieꞌ²³ beeꞌ² la²³jɨ³ ꞌe³ sɨ³lí³ juøꞌ² jmee²³. Co̱ꞌ³ cɨꞌ²³ líi² co̱o̱³ mɨ³¹ji³ piiꞌ². Bi²³ beeꞌ² je² ꞌŋo² ꞌe³ sɨ³dsɨɨꞌ²³ mɨ³rɨ³quié̱³ ji³.
\v 6 La²³ xen³ ji³ xen³ sɨꞌ²ra². Rɨ³lø³¹ ꞌé̱e̱² co̱o̱³ mɨɨ³¹ mɨ³¹güii³ je² sɨ³lí³ ꞌe³ ꞌa²³jiaꞌ³ dxʉ́²³. ꞌE³ quieꞌ²³ ꞌiʉ² sɨꞌ²ra² jmɨ² ŋú²ra². Dsoo² ꞌe³ lʉ²ra² ꞌe³ ꞌa²³jiaꞌ³ dxʉ́²³ mi³ꞌlʉꞌ² rɨ³ca̱ꞌn²³ jmɨ² ŋú²ra². Sɨ³lí³ juøꞌ² rɨ²³mi²³guaꞌ²³ rɨ³ca̱ꞌn²³ mɨ³¹güii³ quiée²ra² la²³huøøꞌn³¹ xen³na². Guiáa²³ juɨ́ɨ² neeꞌ²³² xooꞌ³¹ la²³jɨ³ ꞌe³ lø³² laꞌ³.
\v 7 Sɨ³lí³ juøꞌ² mi³ꞌuǿn³ dsa³ la²³jɨ³ ꞌiin³² u²³núu², la²³jɨ³ ꞌiin³² to̱³, la²³jɨ³ ꞌiin³² loo³, la²³jɨ³ ꞌiin³² rooꞌ³² ꞌi³ xen³ ꞌe̱ꞌ³ jmɨ²³ñiiꞌ³¹. Qui² lɨꞌ³ ca³mi³ꞌuǿn³ dsa³ la²³jɨ³ ꞌiin³².
\v 8 ꞌE³ quieꞌ²³ ꞌa²³ꞌi̱³ xen³ dsa³ ꞌi³ rɨ²³liꞌ²³ juøꞌ² ꞌñée² rɨ²³mi²³ꞌuǿn³ sɨɨꞌ². Qui² xen³ sɨꞌ²ra² la²³ xen³ ꞌe³ ꞌa²³jiaꞌ³ dxʉ́²³ ꞌe³ ŋɨ́³ i²³la³ i²³nɨ³. ꞌÉ̱e̱² ꞌe³ bi²³ xa³ dsɨ́ɨ² nóo² ꞌe³ rɨ²³jú̱n³ dsa³.
\v 9 Sɨꞌ²ra² jmee²³ ta² ꞌe³ mi³gáan²na² Dios ꞌi³ rɨ³løn³¹ Ñʉꞌ²ra². ꞌE³ quieꞌ²³ ꞌe³ jo̱³ hua² jmee²³ ta² co̱ꞌ³ ꞌe³ la²³ juɨɨn²³²na² uuꞌn²na² co̱ꞌ³. Jmee²³ laꞌ³, juøꞌn³ quieꞌ²³ Dios ꞌi³ ca²³jmén² uuꞌn²na² ꞌi³ rɨ³løn³¹ ꞌé̱e̱² neꞌn² quieeꞌ³² ꞌñée² Dios.
\v 10 Co̱o̱³ hua² ꞌoo³¹ra² ꞌe³ ŋɨɨ³ra² ꞌe³ dxʉ́²³, ꞌe³ quieꞌ²³ ŋɨɨ³ra² ꞌe³ sǿn²³. ꞌA²³jiaꞌ³ dxi³ji̱i̱n³¹ ꞌe³ sɨ³lí³ laꞌ³, ꞌneeꞌ²³ teꞌ²³ ja̱a̱n³².
\v 11 ꞌA²³jiaꞌ³ rɨ²³lí³ juøꞌ² rɨ²³ꞌiá³ co̱o̱³ to̱o̱²³ jmɨɨ³ ꞌe³ dxʉ́²³ quia̱ꞌ² jmɨɨ³ ꞌe³ bi²³ dxiꞌ²³, ¿mɨ³naaꞌ³¹?
\v 12 ꞌE³ quieꞌ²³ laꞌ³ co̱ꞌ³, teꞌ²³ ja̱a̱n³²: ꞌA²³jiaꞌ³ jmɨ́ɨ² rɨ²³lí³ juøꞌ² rɨ²³ꞌɨ́ɨ²³ mɨɨ³¹ aceitunas ꞌmo³ higo, ¿mɨ³naaꞌ³¹? ꞌA²³jiaꞌ³ jmɨ́ɨ² rɨ²³lí³ juøꞌ² rɨ²³ꞌɨ́ɨ²³ mɨ²higos xooꞌ³¹ jøꞌ² ¿mɨ³naaꞌ³¹? ꞌE³ quieꞌ²³ laꞌ³ ꞌa²³jiaꞌ³ jmɨ́ɨ² rɨ²³lí³ juøꞌ² rɨ²³ꞌiá³ jmɨɨ³ ꞌe³ dxʉ́²³ je² sɨ³ꞌiá³ jmɨɨ³ ꞌe³ bi²³ ñii²³².
\s ꞌE³ la²³ jmoo³² dsa³ ꞌi³ dsoo²³ dsɨ́² ca³quie̱e̱²
\p
\v 13 ¿ꞌA² xen³ ꞌneeꞌ²³ ꞌi³ bi²³ mɨ³dsóo²³ dsɨ́² ca³quie̱e̱²? ¿ꞌA² xen³ ꞌneeꞌ²³ ꞌi³ tɨn³ ca³quie̱e̱²? Xi³nu³ xen³, ꞌneꞌ² rɨ²jmée²raꞌ³ ꞌe³ dxʉ́²³ ꞌe³ la²³ li²³lii²³ jmiiꞌ³¹ cu³løn³¹naꞌ³. ꞌNeꞌ² rɨ²jmée²raꞌ³ ꞌe³ ꞌuǿn²³naꞌ³ ꞌe³ la²³ dxi³ji̱i̱n³¹ rɨ²³jmée²³ dsa³ ꞌi³ mɨ³dsóo²³ dsɨ́² ca³quie̱e̱².
\v 14 ꞌE³ quieꞌ²³ ¿jmiiꞌ³¹ xi³nu³ dxíi³ mɨꞌn³naꞌ³ mǿn²³naꞌ³ uuꞌn²naꞌ³ ꞌi³ sɨ³liꞌ²³? ¿Jmiiꞌ³¹ xi³nu³ ꞌnoo³raꞌ³ ꞌe³ li²³dxʉ́²³ quién²naꞌ³ ꞌnɨɨꞌn³¹ miin²³naꞌ³? Xi³nu³ laꞌ³ cu³lø³¹ ꞌóo²raꞌ³, ꞌa²³ rɨ³jmeeꞌn²³naꞌ³ júu² ꞌe³ juoꞌ³raꞌ³ bi²³ dsoo²³ ꞌóo²raꞌ³. Qui² ꞌe³ jo̱³ hua² ꞌe³ jmee²³ ꞌe³ ꞌa²³jiaꞌ³ ꞌe̱ꞌn³ júu² ꞌe³ ꞌɨɨ³raꞌ³, juøꞌn³ quieꞌ²³ rɨ³lø³¹ ju²dsoo³¹.
\v 15 Qui² ꞌa²³la³ laꞌ³ cu³lø³¹ ꞌe³ jmee³ra² xi³nu³ ꞌí³ Dios ꞌi³ jmee²³ ꞌe³ dsoo²³ dsɨ³ra². Quie̱³ quieꞌ²³ mɨ³¹güii³ la³ la²³jɨ³ ꞌe³ lø³² laꞌ³. Rɨ³lø³¹ co̱o̱³ júu² quia̱ꞌ² dsa³ ꞌi³ mi³quí̱i̱n²³ la²³jɨ³ ꞌe³ guaa² mɨ³¹güii³. Mɨ²³sɨ²³quiʉꞌ² hua² ꞌi³ jmee²³ ꞌe³ dsoo²³ dsɨ́² dsa³ ꞌi³ jmoo³² laꞌ³.
\v 16 Qui² bi²³ sɨ³lí³ sɨ³dxóo³ dsa³. Bi²³ sɨ³lí³ la²³jɨ³ ꞌe³ ꞌa²³jiaꞌ³ ꞌneeꞌ³¹ je² mɨꞌn³ dsa³ ñin³² uuꞌn² ꞌi³ sɨ³liꞌ²³, je² ꞌnée²³ dsa³ ꞌe³ jø̱n³ ꞌñée² hua² ꞌi³ li²³dxʉ́²³ quieꞌ².
\v 17 Xi³nu³ Dios jmee²³ ꞌe³ dsoo²³ dsɨ³ra², jmee³ra² ꞌe³ rɨ³jɨ́². ꞌA²³jiaꞌ³ níi³ra² quia̱ꞌn²na² uuꞌn²na². ꞌUo² dsɨ³ra² quia̱ꞌn²na² uuꞌn²na². Cuøn²³²na² miin²³na² ꞌe³ rɨ²nʉʉ²ra² ꞌe³ jmiiꞌ³¹ juaꞌ³ dsa³. Juɨɨ³² dsa³ líi³ra². Jmee³ra² ꞌe³ dxʉ́²³. Co̱o̱³ dsɨ³ra². ꞌA²³la³ te³ ꞌe³ jmee³ra² guóo².
\v 18 Rɨ²³lín³ ꞌe³ ca³dsaan³² ca³quie̱e̱² dsa³ ꞌi³ cuø²³ jui³¹ ꞌe³ rɨ²³lʉ́²³ dsa³ co̱o̱³ júu². ꞌÉ̱e̱² ꞌe³ jmoo³² dsa³ jmo² ꞌe³ la²³ cuø²³teꞌ²³ jui³¹ ꞌe³ rɨ²³lʉ́²³ dsa³ co̱o̱³ júu². ꞌE³ quieꞌ²³ ꞌé̱e̱² ꞌe³ jmoo³²teꞌ²³ ꞌó̱o̱²³ ꞌe³ sɨ³lín³teꞌ²³ ꞌe³ ca³dsaan³².
\c 4
\s ꞌE³ la²³ jmoo³² dsa³ ꞌi³ mi³quí̱i̱n²³ la²³jɨ³ ꞌe³ guaa² mɨ³¹güii³
\p
\v 1 ¿ꞌA² móo³raꞌ³ ꞌe³ ꞌee² lǿ² ꞌe³ ꞌnoo³ dsa³ júu² jee²³² quien³²naꞌ³? ¿ꞌA² móo³raꞌ³ ꞌe³ ꞌee² lǿ² ꞌe³ nɨ́ɨn³ dsa³ jee²³² quien³²naꞌ³? Sɨ³lí³ laꞌ³. Qui² ñúun³ la²³jɨ³ ꞌe³ ꞌiin²³ dsɨ́² jmɨ² ŋú²raꞌ³. ꞌE³ jo̱³ hua² ꞌe³ nɨ́ɨn³naꞌ³.
\v 2 Bi²³ ñúun³ la²³jɨ³ ꞌe³ ꞌnoo³raꞌ³. ꞌE³ quieꞌ²³ ꞌa²³jiaꞌ³ sɨ³li³xa³ quién²naꞌ³. ꞌE³ jo̱³ jŋɨꞌn²³naꞌ³ dsa³. Bi²³ ñúun³ la²³jɨ³ ꞌe³ ꞌiin²³ ꞌóo²raꞌ³. ꞌE³ quieꞌ²³ ꞌa²³jiaꞌ³ sɨ³ꞌién²naꞌ³. ꞌE³ jo̱³ hua² ꞌe³ bi²³ nɨ́ɨn³naꞌ³. ꞌE³ jo̱³ jmee³raꞌ³ qui³. ꞌA²³jiaꞌ³ sɨ³li³xa³ quién²naꞌ³. Qui² ꞌa²³jiaꞌ³ ŋɨɨꞌ³²raꞌ³ Dios.
\v 3 ꞌA²³jiaꞌ³ sɨ³ꞌién²naꞌ³ mɨ³rɨ³ŋɨɨ³raꞌ³. Qui² ꞌa²³jiaꞌ³ dxi³ji̱i̱n³¹ la²³jɨ³ ꞌe³ ŋɨɨ³raꞌ³. Ŋɨɨ³raꞌ³ la²³jɨ³ ꞌe³ ꞌiin²³ dsɨ́² jmɨ² ŋú²raꞌ³.
\v 4 Jné² rɨ²juøøn³¹na¹ ꞌneeꞌ²³, teꞌ²³ dsa³ ꞌi³ ꞌa²³jiaꞌ³ ma²³ co̱o̱³ dsɨ́² quia̱ꞌ² Dios: ¿ꞌA² ꞌa²³jiaꞌ³ móo³raꞌ³ ꞌe³ ꞌa²³jiaꞌ³ dxʉ́²³ lʉ²³ quia̱ꞌ² Dios dsa³ ꞌi³ ꞌnée²³ la²³jɨ³ ꞌe³ guaa² mɨ³¹güii³? Dsa³ ꞌi³ ꞌnée²³ la²³jɨ³ ꞌe³ guaa² mɨ³¹güii³, ꞌi³ ꞌí³ hua² ꞌa²³jiaꞌ³ ma²³ rɨ³løn³¹ co̱o̱³ júu² quia̱ꞌ² Dios.
\v 5 ¿ꞌA² juøꞌ² lǿn³naꞌ³ ꞌe³ te³ juaꞌ³ júu² quieeꞌ³² Dios? Qui² to̱o̱²³ ji³: “Bi²³ ꞌnéen² jne² Espíritu ꞌi³ ca²³cuǿn² Dios ꞌi³ ꞌiún² dsɨ³ra². ꞌA²³jiaꞌ³ ꞌnée²³ ꞌñée² ꞌe³ rɨ²qui̱i̱ꞌ³¹ra² jiaꞌ³ cɨꞌ²³.”
\v 6 ꞌE³ quieꞌ²³ bi²³ ma²³ꞌnee³ ꞌuǿn² jmeꞌ²³ jne² Dios. ꞌE³ jo̱³ hua² to̱o̱²³ ji³ júu² quieeꞌ³² je² juaꞌ³: “Jniin²³ Dios jui³¹ quieꞌ² dsa³ ꞌi³ mi³gáan³ miin²³. ꞌE³ quieꞌ²³ bi²³ ꞌuǿn² jmeꞌ²³ dsa³ ꞌi³ mi³ꞌuǿn²³ miin²³.”
\v 7 ꞌE³ jo̱³ rɨ²jmée²raꞌ³ ꞌe³ la²³ ꞌnée²³ Dios. Rɨ²jnɨ́²raꞌ³ jui³¹ quieꞌ² mɨ²³sɨ²³quiʉꞌ². Jo̱³ hua² rɨ²³cuí̱i̱²³ ꞌñée².
\v 8 Qui² ꞌneꞌ² rɨ²³lín³naꞌ³ mɨ³lén²naꞌ³ Dios. ꞌE³ jo̱³ rɨ²³lín³ mɨ³lén² ꞌñée². ꞌE³ quieꞌ²³ ꞌé̱e̱² ꞌe³ rɨ²u̱u̱ꞌ³¹raꞌ³ guoo³²raꞌ³, ꞌneeꞌ²³ ꞌi³ jmoo³² ꞌe³ xa³ dsoo² quieeꞌ³². Rɨ²jmée²raꞌ³ ꞌe³ rɨ³jɨ́² ꞌóo²raꞌ³, ꞌneeꞌ²³ ꞌi³ tú̱²³ dsɨ́².
\v 9 Rɨ²jmée²raꞌ³ ꞌe³ juɨɨꞌ²³² ꞌóo²raꞌ³. Rɨ²jmée²raꞌ³ ꞌe³ ŋɨ́³ ꞌóo²raꞌ³. Rɨ²ꞌoꞌ²raꞌ³. ꞌNeꞌ² rɨ²³ŋɨ́³ ꞌóo²raꞌ³ je² ŋɨ́ɨ³raꞌ³ xe̱ꞌn². ꞌNeꞌ² rɨ²ꞌóo²raꞌ³ u²³ŋɨ́³ dsɨ́ɨ² je² jɨn³ ꞌóo²raꞌ³ xe̱ꞌn².
\v 10 Rɨ²jmée²raꞌ³ ꞌe³ ꞌuǿn²³naꞌ³ xi²ñi² Dios. Jo̱³ hua² rɨ²³jmée²³ ꞌñée² ꞌe³ li²³gáan³naꞌ³.
\s ꞌE³ la²³ juaꞌ³ dsa³ ꞌe³ xa³ dsoo² quieeꞌ³² uuꞌn²
\p
\v 11 Jné² rɨ²juøøn³¹na¹ ꞌneeꞌ²³, teꞌ²³ ja̱a̱n³²: ꞌA²³ rɨ³lʉ́²raꞌ³ te³ ꞌñeeꞌ³² rɨ²ꞌǿn¹naꞌ³ jó̱o̱²ra². Qui² ꞌé̱e̱² ꞌe³ ꞌñeꞌ² lʉ²³ ꞌe²³ ley quieeꞌ³² Dios dsa³ ꞌi³ ꞌñeꞌ² lʉ²³ ꞌen³² jó̱o̱², dsa³ ꞌi³ juaꞌ³ ꞌe³ xa³ dsoo² quieeꞌ³² jó̱o̱². ꞌÉ̱e̱² ꞌe³ juaꞌ³ ꞌe³ xa³ dsoo² quieeꞌ³² ley quieeꞌ³² Dios dsa³ ꞌi³ juaꞌ³ laꞌ³. ꞌE³ quieꞌ²³ xi³nu³ juoꞌ³raꞌ³ ꞌe³ xa³ dsoo² quieeꞌ³² ley quieeꞌ³² Dios, ꞌé̱e̱² ꞌe³ rɨ³løn³¹naꞌ³ juez. ꞌÉ̱e̱² ꞌe³ ꞌa²³jiaꞌ³ ma²³ rɨ³løn³¹naꞌ³ dsa³ ꞌi³ jmee²³ ꞌe³ la²³ lǿ² ley xi³nu³ laꞌ³.
\v 12 Jø̱n³ Dios hua² ꞌi³ ca²³cuǿ³ ley. Jø̱n³ ꞌñée² ꞌi³ rɨ³løn³¹ juez co̱ꞌ³. ꞌI³ ꞌí³ hua² ꞌi³ sɨ³lí³ juøꞌ² laan³² dsa³. ꞌI³ ꞌí³ hua² ꞌi³ sɨ³lí³ juøꞌ² mi³guaꞌ²³ dsa³. ¿Jmiiꞌ³¹ lǿ² ꞌe³ sɨ³li³bii²³ ꞌóo²raꞌ³ ꞌe³ juoꞌ³raꞌ³ ꞌe³ xa³ dsoo² quieeꞌ³² uuꞌn²naꞌ³?
\s ꞌE³ ꞌa²³jiaꞌ³ ne³ra² ꞌe³ jmiiꞌ³¹ rɨ²³lí³ mi²ꞌaa³
\p
\v 13 Xa³ co̱o̱³ júu² ꞌe³ rɨ²juøøn³¹na¹ ꞌneeꞌ²³ ꞌi³ lǿn³ ꞌe³ dsoo²³ dsɨ́² ꞌe³ jmiiꞌ³¹ rɨ²³jmée²³. Qui² juoꞌ³raꞌ³: “Co̱ꞌ³ xi² rɨ³nɨ²³, co̱ꞌ³ xi² ꞌáa²³ dsoo³²raꞌ³¹ juɨɨ³ je² ꞌe³raꞌ³¹. Co̱o̱³ ji̱i̱³ ñi³ ꞌnɨɨꞌn³¹ sɨ³ꞌioo²raꞌ³¹ je² núu²³. Sɨ³ꞌnɨɨ²raꞌ³¹ ꞌe³ rɨ²³liꞌ²³raꞌ³¹ cuu².”
\v 14 Cu³xi³ ꞌa²³jiaꞌ³ móo³raꞌ³ ꞌe³ jmiiꞌ³¹ rɨ²³lí³ mi²ꞌaa³. ¿Jmiiꞌ³¹ cu³løn³¹naꞌ³? Xen³naꞌ³ la²³ xen³ jníi² ꞌuo² ꞌe³ ca²³ji̱i̱³ hua² xa³, ¿mɨ³naaꞌ³¹? Xe̱ꞌn² rɨ³nɨ²³ sɨ³dxen³.
\v 15 Bi²³ cɨ² dxi³ji̱i̱n³¹ ꞌe³ rɨ²juoꞌ²raꞌ³: “Co̱ꞌ³ xi² xen³quien²³naꞌ³¹ mi²ꞌaa³. ꞌE³ quieꞌ²³ xi³nu³ xen³quien²³naꞌ³¹ mi²ꞌaa³, rɨ²jmee²raꞌ³¹ la²³jɨ³ ꞌe³ líi³raꞌ³¹ rɨ²jmee²raꞌ³¹. Te³ jmiiꞌ³¹ rɨ²³juaꞌ³ Juii³ra² quiée²ra².”
\v 16 ꞌE³ quieꞌ²³ ꞌa²³la³ laꞌ³ jmee³raꞌ³ rɨ³nɨ²³. Bi²³ mi³gáan²naꞌ³ miin²³naꞌ³. Juoꞌ³raꞌ³ ꞌe³ dxʉ́²³ xen³naꞌ³. ꞌA²³jiaꞌ³ dxʉ́²³ ꞌe³ juoꞌ³raꞌ³ laꞌ³.
\v 17 Qui² dsa³ ꞌi³ ñi³² ꞌe³ jmiiꞌ³¹ rɨ²³jmée²³ ꞌe³ dxʉ́²³ ꞌu², ꞌe³ quieꞌ²³ ꞌa²³jiaꞌ³ jmee²³ laꞌ³, jmee²³ ꞌe³ xa³ dsoo² quieeꞌ³².
\c 5
\s Je² lʉn³² dsa³ xoo³²
\p
\v 1 Xa³ co̱o̱³ júu² ꞌe³ rɨ²juøøn³¹na¹ ꞌneeꞌ²³, teꞌ²³ dsa³ xoo³²: Dxi³ji̱i̱n³¹ ꞌe³ rɨ²ꞌoꞌ²raꞌ³. Dxi³ji̱i̱n³¹ ꞌe³ rɨ²yoꞌ² rɨ²tǿ²raꞌ³ la²³ꞌnɨɨꞌn³¹ ꞌe³ ꞌneꞌ² ꞌe³ ŋɨ́³ ꞌóo²raꞌ³. Qui² rɨ³lø³¹ ꞌiꞌ²³ ꞌe³ rɨ²³jí̱i̱n²naꞌ³ u²³ŋɨ́³ dsɨ́ɨ².
\v 2 ꞌÉ̱e̱² ꞌe³ sɨ³jiooꞌ³ la²³jɨ³ ꞌe³ xa³ quién²naꞌ³ ꞌe³ juoꞌ³raꞌ³ bi²³ quí̱i̱n²³. ꞌÉ̱e̱² ꞌe³ cuuꞌ³ joꞌ³ ꞌmɨɨꞌ³ quien³²naꞌ³.
\v 3 ꞌÉ̱e̱² ꞌe³ sɨ³quie̱e̱²³ juiiꞌ²³ cu²nee³¹ quia̱ꞌ² cu²taa³ quien³²naꞌ³. ꞌE³ jo̱³ hua² jmee²³ lii²³ ꞌe³ ꞌa²³jiaꞌ³ huǿø³ tiiꞌn³¹ la²³jɨ³ ꞌe³ xa³ quién²naꞌ³ ꞌe³ lø³² laꞌ³. Te³ cuø²³ jui³¹ ꞌe³ sɨ³guaꞌ²³ ꞌneeꞌ²³ ꞌe³ lø³² laꞌ³. ꞌOo³raꞌ³ quién²naꞌ³ la²³jɨ³ ꞌe³ mi³quí̱i̱n²³naꞌ³. Te³ li²³ŋɨ́n³ ꞌe³ ꞌoo³raꞌ³. Qui² mɨ³lǿ²³ mɨ³lén² ꞌe³ rɨ²³güeꞌn²³ co̱ꞌ³ Cristo.
\v 4 ꞌA²³jiaꞌ³ ca²³quí²raꞌ³ jñiin²³ mozos quien³²naꞌ³ ꞌi³ ca²³jmóo² ꞌó̱o̱²³ cuɨɨ³ quien³²naꞌ³. Teꞌ²³ ꞌi³ ꞌí³ hua² ꞌi³ cuø²³ dsoo² quien³²naꞌ³ rɨ³nɨ²³. Juii³ra², ꞌi³ sɨ³liꞌ²³ la²³jɨ³, nuu³ júu² quieeꞌ³² mozos ꞌí³.
\v 5 Xa³ quién²naꞌ³ la²³jɨ³ ꞌe³ te³ lǿn³naꞌ³ ꞌe³ te³ liiꞌ² xa³ ꞌe³ la²³ neeꞌn²³²naꞌ³ mɨ³¹güii³ la³. Jmee³raꞌ³ ꞌe³ la²³ ꞌnée²³ jmɨ² ŋú²raꞌ³. Sɨ³li³cøꞌn²naꞌ³ ꞌe³ la²³ sɨ³li³cøꞌn² cua² ꞌiooꞌ³ ꞌi³ taꞌn² je² bi²³ xa³ ñii³. ꞌE³ quieꞌ²³ mɨ³ rɨ²³tɨ́²³ ꞌe³ rɨ²³jú̱n³naꞌ³ ꞌe³ la²³ sɨ³jú̱n³ cua² ꞌiooꞌ³ beeꞌ².
\v 6 Dxa³raꞌ³ ta² quieeꞌ³² dsa³ ꞌi³ rɨ³løn³¹ ca³dsaan³². ꞌE³ quieꞌ²³ jŋɨꞌn²³naꞌ³. ꞌE³ quieꞌ²³ ꞌa²³jiaꞌ³ jniin²³ ꞌñée² dsa³ ꞌí³.
\s ꞌE³ la²³ ꞌneꞌ² rɨ²³taa²³ra²
\p
\v 7 ꞌE³ jo̱³ rɨ²juøøn³¹na¹ ꞌneeꞌ²³, teꞌ²³ ja̱a̱n³²: ꞌNeꞌ² rɨ²³tén²naꞌ³ la²³huøꞌn²³ rɨ²³güeꞌn²³ co̱ꞌ³ Juii³ra². Qui² je̱²³ dsa³ ꞌi³ jmee²³ ta² quieeꞌ³² ꞌuǿ²³ ꞌe³ rɨ²³ꞌɨ́ɨ²³ mɨɨ³¹ ꞌe³ dxʉ́²³ je² ca²³jmée³ ta². Sɨ³táa²³ la²³cuaaꞌn³¹ ji̱²³jmɨ³¹.
\v 8 ꞌNeꞌ² rɨ²³tén²naꞌ³ miin²³naꞌ³. ꞌNeꞌ² rɨ²jmée²raꞌ³ ꞌe³ ꞌueeꞌn³ cɨ² ꞌóo²raꞌ³. Qui² mɨ³lǿ²³ mɨ³lén² ꞌe³ rɨ²³güeꞌn²³ co̱ꞌ³ Juii³ra².
\v 9 ꞌA²³ rɨ³mɨꞌn³naꞌ³ mǿn²³naꞌ³ uuꞌn²naꞌ³ ꞌe³ juoꞌ³raꞌ³ jmoo³² ꞌe³ ꞌa²³jiaꞌ³ dxʉ́²³, ꞌneeꞌ²³ teꞌ²³ ja̱a̱n³². Qui² bi²³ juøꞌ² rɨ²³dxá²³ Dios ta² quien³²naꞌ³ xi³nu³ laꞌ³. Mɨ³ rɨ²³tɨ́²³ ꞌe³ rɨ²³tín²³ ꞌe³ rɨ²³dxá²³ ta² ꞌi³ rɨ³løn³¹ Juez.
\v 10 Jné² rɨ²juøøn³¹na¹ ꞌneeꞌ²³, teꞌ²³ ja̱a̱n³²: Rɨ²jmée²raꞌ³ ꞌiꞌ²³ ꞌe³ jmiiꞌ³¹ ꞌnɨɨꞌn³¹ ca²³dxi²³quié̱n² teꞌ²³ dsa³ ꞌi³ ca²³ꞌɨ́ɨ³ júu² quieeꞌ³² Dios mɨ²jaa²³² ꞌe³ ꞌiin³¹ Juii³ra². Ca²³cuǿ³teꞌ²³ jui³¹ quiée²ra² ꞌe³ la²³ ca²³táa²³teꞌ²³ la²³jɨ³ ꞌe³ ca²³ji̱ꞌ²³teꞌ²³.
\v 11 Juaaꞌ³ra² ꞌe³ bi²³ dxʉ́²³ quieꞌ² dsa³ ꞌi³ sɨ³quie̱e̱n²³. Mɨ³nʉʉ³raꞌ³ ꞌe³ jmiiꞌ³¹ ca²³jmée³ Job ma²ca¹quie̱e̱n²³ la²³jɨ³ ꞌe³ ca²³ji̱ꞌ²³. Móo³raꞌ³ ꞌe³ jmiiꞌ³¹ ꞌnɨɨꞌn³¹ dxʉ́²³ ca²³jmée³ Juii³ra² quieꞌ² Job je² dsøn³. Qui² bi²³ cuuꞌ²³ dsɨ́² Juii³ra² quia̱ꞌ² dsa³. Bi²³ juɨɨ³² dsa³ ji̱ꞌ²³.
\p
\v 12 ꞌE³ quieꞌ²³ ca³quie̱e̱² rɨ²juøøn³¹na¹ ꞌneeꞌ²³, teꞌ²³ ja̱a̱n³²: ꞌA²³ rɨ³ꞌǿn²³naꞌ³ la²³jɨn³ ꞌi³ to̱ꞌ²³ ꞌen³² dsa³ ꞌe³ cu²lǿn³ dsa³ ꞌe³ lʉ²³teꞌ²³ ju²dsoo³¹, ꞌa²³ cɨꞌ²³ ꞌi³ xen³ yʉʉꞌ³¹ güii³, ꞌa²³ cɨꞌ²³ ꞌi³ xen³ mɨ³¹güii³ la³. ꞌA²³jiaꞌ³ ꞌneꞌ² ꞌe³ li²³xen³ ꞌi³ rɨ²ꞌǿn¹naꞌ³, juøꞌn³ ꞌi̱i̱² sɨɨꞌ³¹. Xi³nu³ rɨ²juoꞌ²raꞌ³ “jɨ̱ɨ̱²”, ꞌe³ quieꞌ²³ líi² ꞌnɨɨꞌn³¹ “jɨ̱ɨ̱²” rɨ²juoꞌ²raꞌ³. Xi³nu³ rɨ²juoꞌ²raꞌ³ “ꞌa²³jiaꞌ³”, ꞌe³ quieꞌ²³ líi² ꞌnɨɨꞌn³¹ “ꞌa²³jiaꞌ³” rɨ²juoꞌ²raꞌ³. Qui² juøꞌ² rɨ²³dxá²³ Dios ta² quien³²naꞌ³.
\s ꞌE³ la²³ ꞌneꞌ² rɨ²lʉ²ra² quia̱ꞌn²na² Dios
\p
\v 13 ¿ꞌA² xen³naꞌ³ ꞌneeꞌ²³ ꞌi³ dxi³quié̱n²? ꞌNeꞌ² rɨ²lʉ́²raꞌ³ quia̱ꞌn²naꞌ³ Dios. ¿ꞌA² xen³naꞌ³ ꞌneeꞌ²³ ꞌi³ jɨn³ dsɨ́²? ꞌNeꞌ² rɨ²ꞌé²raꞌ³ su̱u̱n³² ꞌe³ mi³gáan²naꞌ³ Dios.
\v 14 ¿ꞌA² xen³ ꞌneeꞌ²³ ꞌi³ dsooꞌ²³²? ꞌNeꞌ² rɨ²³tøø³ xi²ñʉꞌ¹ quieeꞌ³² teꞌ²³ jó̱o̱²ra² ꞌi³ dxi³ ꞌiꞌ²³ jee²³² quieeꞌ³² dsa³ quien³² Jesús. Cu²lʉ́³teꞌ²³ quia̱ꞌ²teꞌ²³ Dios ꞌe³ rɨ²³ꞌén²teꞌ²³ dsa³ ꞌi³ dsooꞌ²³². Cu²jñuun³teꞌ²³ noo²³² dsa³ ꞌi³ dsooꞌ²³². Cu²ŋɨ́ɨ³teꞌ²³ mɨ²ꞌáa² quieꞌ² Juii³ra².
\v 15 Rɨ²³ꞌláan³ dsa³ ꞌi³ dsooꞌ²³² xi³nu³ rɨ²³lʉ́²³ quia̱ꞌ² Dios dsa³ ꞌi³ sɨ³táan³. Rɨ²³jmée²³ Juii³ra² ꞌe³ rɨ²³lí³ juøꞌ² rɨ²³naaꞌn²³ co̱ꞌ³ cɨꞌ²³ dsa³ ꞌí³. ꞌE³ quieꞌ²³ rɨ²³yʉ́ʉ³ dsoo² quieeꞌ³² xi³nu³ ca²³jmée³ ꞌe³ xa³ dsoo² quieeꞌ³².
\v 16 Rɨ²juɨɨꞌ³¹raꞌ³ jó̱o̱²raꞌ³ ꞌe³ rɨ²³ŋɨ́ɨ²³ mɨ²ꞌáa² quieꞌ² Dios quién²naꞌ³ xi³nu³ mɨ³la³xa³ dsoo² quien³²naꞌ³. Rɨ²lʉ́²raꞌ³ quia̱ꞌn²naꞌ³ Dios rɨ²ꞌǿn¹naꞌ³ uuꞌn²naꞌ³ ꞌi³ dsooꞌ²³² ꞌe³ la²³ rɨ²³ꞌláan³teꞌ²³. Bi²³ ñúun³ la²³jɨ³ ꞌe³ dxʉ́²³ ꞌe³ sɨ³lí³ mɨ³rɨ³ŋɨɨ³ mɨ²ꞌáa² quieꞌ² Dios dsa³ ꞌi³ rɨ³løn³¹ ca³dsaan³².
\v 17 La²³ lǿn²³ jne² lǿn²³ Elías mɨ²jaa²³². Bi²³ ca²³ŋɨꞌ²³ Dios ꞌe³ ꞌa²³jiaꞌ³ ma²³ rɨ²³jmée²³ jmɨ́². ꞌE³ jo̱³ ca²³tɨ́³ ꞌnɨ³ ji̱i̱³ ñi³ dsɨ³² ca³dxoo² ꞌe³ ꞌa²³jiaꞌ³ ma²³ ca²³jmée³ jmɨ́².
\v 18 Jo̱³ tu³ ca²³lʉ́³ quia̱ꞌ² Dios co̱ꞌ³ cɨꞌ²³. ꞌE³ jo̱³ ca²³tín²³ ca²³jmée³ jmɨ́² co̱ꞌ³. Lóo² ca²³ꞌɨ́ɨ³ co̱ꞌ³ mɨ³¹ꞌmo³ ꞌe³ rɨ³jne² ꞌuǿ²³.
\p
\v 19 Jné² rɨ²juøøn³¹na¹ ꞌneeꞌ²³, teꞌ²³ ja̱a̱n³²: Xi³nu³ xen³ jø̱n³ ꞌneeꞌ²³ ꞌi³ nuu³ ju²dsoo³¹ xe̱ꞌn² ꞌu², ꞌe³ quieꞌ²³ mɨ³ca³caaꞌn³²naꞌ³ jui³¹, ꞌe³ quieꞌ²³ xi³nu³ xen³ ꞌi³ rɨ²³tøø³ co̱ꞌ³ dsa³ ꞌí³,
\v 20 ꞌneꞌ² rɨ²móo²raꞌ³ ꞌe³ jmiiꞌ³¹ ꞌnɨɨꞌn³¹ dxʉ́²³ jmee²³ dsa³ ꞌi³ mɨ³tøø³ uuꞌn² ꞌi³ xa³ dsoo² quieeꞌ³², ꞌi³ mɨ³ca³caaꞌn³² jui³¹ ca³dxa³. Jmee²³ ꞌe³ sɨ³láan³ uuꞌn². Jmee²³ ꞌe³ ꞌa²³ cu²jú̱n³. Jmee²³ ꞌe³ rɨ²³yʉʉ³ la²³jɨ³ dsoo² quieeꞌ³².
