\id ACT
\h Los Hechos
\toc1 Los Hechos
\mt1 Aꞌij mej yeꞌi huarɨj aɨme ɨ maj tamuaamuataꞌa japuan huaꞌapua araꞌase
\c 1
\s Dioj pu nuꞌu tyaꞌataujratziiriꞌi tɨ huaꞌa jamuan huatyaturan ɨ xaijnyuꞌucaraꞌaraꞌan ɨ Dioj
\p
\v 1 Ninyauusi Teófilo, seij jetze ɨ yuꞌuxari ɨ tɨ anajca, aɨj nu jetze nyeri raꞌuyuꞌuxacaꞌa nain aꞌij tɨ huarɨj aɨjna ɨ Jesús, nyajta nain cɨmeꞌe aꞌij tɨ tihuaꞌutaꞌixaa ɨ tyaɨte.
\v 2 Ajta, aɨn ɨ Jesús, huaꞌajtaviꞌitɨ aɨme ɨ maj tamuaamuataꞌa japuan saɨj maj araꞌase. Tɨꞌɨj tihuaꞌutáijteꞌesimaꞌa nain cɨmeꞌe, aɨjna ɨ xaijnyuꞌucaraꞌaraꞌan ɨ Dioj, aɨ pu raataꞌa tɨ Jesús tihuaꞌutaijteꞌen aꞌij mej tiꞌitɨ huáruuren tɨj naꞌa tɨ yu aucaꞌitɨ aꞌame. Tɨꞌɨqui xaa áꞌuviꞌitɨchiꞌihuacaꞌa aɨjna ɨ Jesús u tajapua.
\p
\v 3 Anacaican, tɨꞌɨj huamɨꞌɨ ɨ Jesús ajta eꞌeyan huatarú huaꞌa tzajtaꞌa ɨ mɨꞌɨchite, tɨꞌɨqui aɨme jemi huataseijre ɨ maj jamuan aꞌuhuaꞌanyaꞌa. Huaꞌapuate xɨcaj pu aꞌatee tɨ ayan tiꞌitásiseirihuaꞌa aɨme jemi. Eihua pu tihuaꞌutaseijrate tiꞌitɨ cɨmeꞌe ɨ maj cɨn raamuaꞌaree tɨcɨn ayan tiꞌayajna tɨ ari ajtahuaꞌa huatarú huaꞌa tzajtaꞌa ɨ mɨꞌɨchite. Ajta ayan tihuaꞌutáꞌixaatyaꞌacaa aɨjna cɨmeꞌe ɨ Dioj tɨ nain japua tieꞌijta.
\p
\v 4 Ajna tɨ aun aꞌutyavaacaꞌa huaꞌa jamuan, ajta auj tiꞌicuaꞌacaraꞌa huaꞌa jamuan. Ayaa pu tihuaꞌutaꞌijmɨjriꞌi maj nuꞌu cai huirácɨꞌɨcaꞌan maujna u Jerusalén. Ayaa pu tihuaꞌutaꞌixaa maj raachuꞌeveꞌen tɨ miꞌi aráurasten ɨ tɨ cɨn ari anacaican tyaꞌataujratziiriꞌi ɨ huaꞌayaꞌupua ɨ tɨ tajapua eꞌeseijreꞌe. Ayan tɨcɨn:
\p ―Ai pu aɨn pueen ɨ nyej neri amueꞌixaa.
\v 5 Aɨjna ɨ Juan, aɨ pu hui huaꞌamuaɨꞌɨhuacaraꞌa jaj cɨmeꞌe. Ma ajtaꞌi ruijmuaꞌa, aaruijmuaꞌa, aɨ pu yavaꞌacányejsin ɨ xaijnyuꞌucaraꞌaraꞌan ɨ Dioj. Aɨ pu hui huatyaturaasin mueetzi jemi. ―Ayaa pu tihuaꞌutaꞌixaa aɨjna ɨ Jesús.
\s Jesús pu áꞌuviꞌitɨchiꞌihuacaꞌa u tajapua
\p
\v 6 Matɨꞌɨj mi tyujsaɨj. Matɨꞌɨj mi meyan tiraataihuaꞌuriꞌi tɨcɨn:
\p ―Tavastaraꞌa, ¿ni qui ari tyajaꞌureꞌenye aɨjna xɨcajraꞌa jetze paj taataꞌasin tyej títyatatéꞌen iiyan Israel? Aɨ pu aɨn pueen ɨ tɨ anacaican cɨn ari tyaꞌataujratziiriꞌi ɨ tyaj rajyaꞌupua tɨ tajapua eꞌeseijreꞌe.
\p
\v 7 Aj pu i ayan tihuaꞌutaꞌixaa tɨcɨn:
\p ―Capu aꞌamua jetze ruxeꞌeveꞌe saj raamuaꞌaree aꞌanaj tɨ ayan tiraaxaꞌapɨꞌɨntarej ɨ tyaj rajyaꞌupua. Capu ajta aꞌamua jetze ruxeꞌeveꞌe aꞌanaj tɨ tyajaꞌureꞌenyejsin.
\v 8 Ma sajta muan, tɨꞌɨj ya vaꞌacáanyen aɨjna ɨ xaijnyuꞌucaraꞌaraꞌan ɨ Dioj, aɨ pu hui amuaataꞌasin ɨ tɨ cɨn amuꞌucaꞌanístiꞌiraj aꞌame. Aj xu sij nye jetze maꞌacan tihuaꞌutáꞌixaateꞌesin aɨmej ɨ maj yan huachaatɨme iiyan Jerusalén, sajta aɨmej ɨ maj maun huachaatɨme u Samaariya. Aj xu sijta aɨme ɨ maj aꞌɨmɨ antachaatɨme seij chuejraꞌa japua, tɨj naꞌa vaꞌatɨ yen seijreꞌe iiyan ɨ chaanaca.
\p
\v 9 Cɨmeꞌen puꞌu ayan tihuaꞌutaꞌixaa, aj puꞌi áꞌuviꞌitɨchiꞌihuacaꞌa u tajapua, mej seiiraca ɨ tyaɨte. Aj pu i aitɨri raatyaꞌavaatacaꞌa.
\v 10 Maucheꞌe mu uteꞌe áꞌunyejnyeꞌericaa matɨꞌɨj mi iyeꞌitzi cɨn huaꞌapua huataseijre ɨ tyetyaca aɨme jemi. Naa mu cueinaviꞌin tyaꞌucavɨ́ɨtɨmaꞌa.
\v 11 Ayaa mu tihuaꞌutaꞌixaa tɨcɨn:
\p ―Mɨ saj Galileeya eꞌeche, ¿aꞌini een cɨn uteꞌe sáꞌunyejnyeꞌe? Aɨjna ɨ Jesús, ɨ tɨ áꞌuviꞌitɨchiꞌihuacaꞌa u tajapua, aɨ pu hui mijmu ayan yavaꞌacányejsin ayajna satɨj sanaꞌa seri tiraaseij aꞌij tɨ yeꞌi tyajaꞌuviꞌitɨchiꞌihuacaꞌa. ―Ayaa mu tihuaꞌutaꞌixaa.
\s Aɨ mu raꞌantihuau maɨjna ɨ Matiia tɨ tyuꞌutyavaɨreꞌen aɨjna ɨ Judás jetze maꞌacan
\p
\v 12 Au mu aꞌutyaucaꞌa aujna Aceituunajremi, jɨri jete tɨ a vejliꞌi aꞌutacáꞌa u Jerusalén. Yaa pu huatatee aꞌachu maj caj tihuaꞌataꞌacaraꞌa tɨ aꞌatɨ matanyen aujna xɨcajraꞌa mej jetzen rusaꞌupi. Aj mu mi u aꞌaraacɨ maujna Aceituunajremi.
\p
\v 13 Aj mu mi manna aꞌujnyéj u Jerusalén. Matɨꞌɨj mi aꞌutyajrupi u chiꞌita tɨ rujapua tivaatɨme. An mu anticɨj taꞌantityájtɨ japua ɨ chiꞌi. Aun mu aꞌutyajrupi cuaartu tzajtaꞌa, aꞌu maj eꞌiráatyáꞌa muaꞌayeꞌi.
\p Aɨ mu maun eꞌirátyaꞌacaa aɨjna ɨ Pedro, ajta ɨ Juan, ajta aɨjna ɨ Santiago, ajta aɨjna ɨ Andrés. Aɨ pu ajta aɨn aꞌutyavaacaꞌa aɨjna ɨ Felipe, ajta ɨ Tomás, ajtahuaꞌa aɨjna ɨ Bartolomé, ajta ɨ Mateo, ajta saɨj tɨ ayan antyahuaa tɨcɨn Santiago, yaujraꞌan aɨjna ɨ Alfeo. Aɨ pu ajta aun aꞌutyavaacaꞌa aɨjna ɨ Simón mej meyan raatamuaꞌamua tɨcɨn tɨ aꞌujcaꞌanyaacan cɨn ayan rɨni. Ajta aɨjna ɨ Judás tɨ yaujraꞌan pueen aɨjna ɨ Santiago.
\p
\v 14 Seica mu majta maun aꞌutyáuucaꞌa ɨ ihuaamuaꞌameꞌen ɨ Jesús. Majta seica ma juuca pueen. Ajta aɨjna ɨ Mariiya, naanajraꞌan aɨjna ɨ Jesús. Naijmiꞌi mu tyujsaɨj mej mi raatyajhuauni ɨ Dioj jemi. Naijmiꞌi mu ramuaꞌareeracaꞌa maj ráꞌuviicueꞌi maɨjna cɨmeꞌe maj raꞌaraꞌastijreꞌen ɨ tavastaraꞌa.
\p
\v 15 Yaa pu aꞌanaj tyujuꞌurɨj matɨꞌɨj naijmiꞌi tyujsaɨraꞌacaa aꞌachu cumu anxɨte japuan seite ɨ maj ruꞌihuaamuaꞌa maj huaujmuajtyacaꞌa majna. Aj pu i aɨn Pedro, a jaꞌutyeechaxɨ tɨ i tihuaꞌutaꞌixaateꞌen. Ayan tɨcɨn:
\p
\v 16 ―Neꞌihuaamuaꞌa, ruxeꞌevaꞌacaꞌa tɨ aɨn aráurasten aꞌij tɨ yeꞌi teꞌeyuꞌusiꞌi ɨ yuꞌuxari jetze aɨjna cɨmeꞌe ɨ Judás. Aɨ pu ayan tyuꞌutauraꞌa tɨ huaꞌutatuꞌiireꞌen aviitzi cɨmeꞌe aɨme ɨ tyaɨte ɨ Jesús mej mi ratyeeviꞌi. Aɨjna jetze ɨ yuꞌuxari, ajta aɨn xaijnyuꞌucaraꞌaraꞌan ɨ Dioj, aɨ pu raatavaɨ aɨjna ɨ David tyaacan tɨꞌij aɨn anacaican raataxaj aꞌij tɨ yeꞌi tiꞌitɨ raruuren aɨjna ɨ Judás.
\p
\v 17 ’Judás pu hui ajta ta jetze ajtyamaꞌacan. Ayaa pu cheꞌeta naꞌa tiꞌitɨj cɨn tiꞌityavaacaꞌa tyatɨj ityan.
\v 18 Ayaa pu xaa nyaꞌu tiraaruu. Aɨjna ɨ Judás, aɨ pu hui chuej huananai aɨjna cɨmeꞌe ɨ tumin maj raataꞌa maɨjna cɨmeꞌe tɨ huaꞌutatui aɨjna ɨ Jesús. Ajta eꞌeyan caujcueꞌimiꞌin. Tɨꞌɨqui nuꞌu acaatza ɨ caujnari. Aj pu i a chuaataꞌa eꞌejve. Tyamuaꞌa puꞌi tyaꞌutasujtzaꞌan, ayaa pu eenyaꞌacaꞌa teꞌiraacua ɨ tiꞌixayaaraꞌan.
\v 19 Majta maɨn ɨ ma maun huachaatɨme anna u Jerusalén, naijmiꞌi mu tyuꞌunamuajriꞌi aꞌij tɨ tiꞌitɨ raaruu aɨjna ɨ Judás. Aɨj mu cɨn meyan raatamuáꞌa maɨjna ɨ chuej tɨcɨn Acéldama. Ayaa pu huataujmuaꞌa aijna i nyuucari tɨcɨn Chuej tɨ nuꞌu Xuureꞌemeꞌe.
\p
\v 20 ’Ayaa puꞌu xaa nyaꞌu tiꞌayajna. Maꞌacui xaa puꞌuri ayan tyajaꞌureꞌenye aꞌij tɨj teꞌeyuꞌusiꞌi aɨjna jetze ɨ yuꞌuxari tɨ ayan huataujmuaꞌa tɨcɨn ɨ Tiꞌichuiicaraꞌaraꞌan tɨ cɨmeꞌen yee:
\q Cheꞌe nuꞌu huatyaturan ɨ chiꞌiraꞌan.
\q Cheꞌe nuꞌu cai aꞌatɨ utyeemeꞌen.
\m Ajta ayan tɨcɨn:
\q Cheꞌe saɨj tyeꞌentyarute aɨjna cɨmeꞌe ɨ tɨ cɨn tiꞌityavaacaꞌa aɨjna ɨ aꞌatɨ.
\p
\v 21 ’Aɨj pu cɨn ruxeꞌeveꞌe tyej seij aveꞌeviꞌitɨn, ɨ tɨ ta jamuan áꞌuchaꞌacanyaꞌa saɨj tɨ nain xɨcaj tzajtaꞌa ya huatyavaacaꞌa tɨꞌɨj auj Jesús tajamuan seijraꞌacaa.
\p
\v 22 ’Aꞌatɨ tɨ tajamuan áꞌuchaꞌacanyaꞌa tɨj naꞌa tɨ Juan raamuaɨꞌɨhuacaꞌa ɨ Jesús, ajta tɨj naꞌa tɨ aɨn Jesús áꞌuviꞌitɨchiꞌihuacaꞌa u tajapua. Ruxeꞌeveꞌe tɨ saɨj tɨ ta jamuan áꞌuchaꞌacanyaꞌa tɨ i ajta ayan tihuaꞌutaꞌixaateꞌen ɨ tyaɨte tɨ ari huatarú aɨjna ɨ Jesús. ―Ayaa pu tihuaꞌutaꞌixaa aɨjna ɨ Pedro.
\p
\v 23 Aj mu mi huaꞌapuaca avéꞌeviꞌitɨ: aɨjna ɨ José Justo, maj majta meyan ratamuaꞌamua tɨcɨn Barsabás, majta maɨjna ɨ Matiiya.
\v 24-25 Aj mu mi raatahuaviiriꞌi ɨ Dioj. Aj mu mi meyan tɨcɨn:
\p ―Tavastaraꞌa, muaa paj ruꞌumuaꞌaree aꞌij tɨ yeꞌi tiꞌimuaꞌatze ɨ rutzajtaꞌa saɨj ajta ɨ saɨj. Taataseijrateꞌe aijna ɨ maj huaꞌapuaꞌa muaa pa seij aveꞌeviꞌitɨn tɨꞌij aɨn teꞌentyarute aɨjna cɨmeꞌe ɨ tɨ cɨn tiꞌityavaacaꞌa aɨjna ɨ Judás tyaacan. Aɨ pu hui airajraa tɨꞌij aꞌuraꞌani aꞌu tɨ ayan tiyaꞌuvijteꞌe.
\p
\v 26 Aj mu mi raataruurajxɨ maɨjna ɨ xaꞌari ɨ maj tzajtaꞌan ruꞌutyaahuaꞌaxɨ ɨ tetej. Aj pu i seij huiityejve aɨjna cɨmeꞌe tɨ huatanyúu aɨjna ɨ Matiiya. Aj mu mi raataꞌa tɨ tyuꞌutyavaɨreꞌen huaꞌa jamuan ɨ maj tamuaamuataꞌa japuan saɨj araꞌase.
\c 2
\s Tɨꞌɨj huaꞌa jemi ya vaꞌacaanye ɨ xaijnyuꞌucaraꞌaraꞌan ɨ Dioj
\p
\v 1 Tɨꞌɨj ajna tyajaꞌureꞌenyen aɨjna xɨcajraꞌa mej jetzen tiꞌiyeꞌestyahuaꞌa maɨjna cɨmeꞌe taꞌaraahuaꞌapua i iteeri. Ayaa mu ratamuaꞌamua tɨcɨn Pentecostés. Aj mu mi naijmiꞌi tyujsaɨj aɨjna xɨcajraꞌa jetze aujna u chiꞌita.
\p
\v 2 Matɨꞌɨj mi raanamuajriꞌi tɨ caꞌanin cɨn huatajujhuaꞌanacaꞌa a uteꞌe. Eihua pu tyáꞌusihuajnacaꞌa aujna u chiꞌita aꞌu maj eꞌirátyaꞌacaa.
\v 3 Aj mu mi tiꞌitɨj huaseij yaa cumu nyanuri tɨ aꞌataa. Ajta aꞌusújtzaꞌanixɨ cɨleꞌenyaꞌajmaꞌa aɨjna ɨ nyanuri. Tɨꞌɨqui aɨn huaꞌa muutzeꞌe aꞌaravatzɨjxɨ ɨ tɨ ajtasujtzaꞌanixɨ.
\p
\v 4 Tɨꞌɨqui i huatyajturaa ɨ xaijnyuꞌucaraꞌaraꞌan ɨ Dioj huaꞌa jemi ɨ tyaɨte. Matɨꞌɨj mi autyajhuii mej tyuꞌuxáj seica cɨmeꞌe ɨ nyuucari ma cai xɨ aꞌanaj cɨn meꞌe tyajaꞌaxa. Aɨ pu huaꞌutaꞌa ɨ xaijnyuꞌucaraꞌaraꞌan ɨ Dioj mej meyan tyuꞌutaxaj.
\p
\v 5 Meenti seica ɨ tyaɨte maun aꞌutyáuucaꞌa ɨ maj nain japua curaꞌacɨjxɨ ɨ chuej japua. An mu aꞌutyáuucaꞌa anna Jerusalén. Eihua mu raxeꞌevaꞌacaa aɨme ɨ maj manna eꞌechajcaꞌa, ɨ maj Israel jetze ajtyamaꞌacan mej meyan rɨjca aꞌij tɨ tiꞌijxeꞌeveꞌe ɨ Dioj.
\v 6 Matɨꞌɨj raanamuajriꞌi tɨ huatajujhuaꞌanacaꞌa, naijmiꞌi ɨ maj tyujsaɨj, capu aꞌij huaꞌamitejtyaꞌacaa ɨ huaꞌa tzajtaꞌa. Eecan mu aꞌij puaꞌa tyaꞌutaseij aꞌini mahuaꞌanamuajracaꞌa mej tíꞌixajtacaa aɨjna cɨmeꞌe ɨ huaꞌanyuuca saɨj ajta saɨj.
\v 7 Eihua mu aꞌij puaꞌa tyajaꞌuseijracaa. Ayaa mu tyuꞌurihuaꞌuracaꞌa tɨcɨn:
\p ―Aime i tyetyaca i mej tiꞌixa, au mu hui Galileeya eꞌemaꞌacan.
\v 8 ¿Aꞌini tyuꞌutarɨꞌɨristaracaꞌa mej meyan tiꞌixajta tyatɨj ityan tiꞌitamuaꞌamua? Tanyuuca mu cɨn tiꞌixa mamɨjna.
\v 9 Seica tu tyaun eꞌemaꞌacan aujna aꞌahuaꞌa Partia, tyajta seica aujna Media, tyajta seica aujna Elam; tyajta seica aujna aꞌahuaꞌa Mesopotamia. Tyajta seica tyaun eꞌemaꞌacan aujna Judea. Tyajta seica aujna aꞌahuaꞌa Capadocia, tyajta seica aujna u Ponto. Tyajta seica aujna aꞌahuaꞌa Asia eꞌemaꞌacan.
\p
\v 10-11 ’Seica tu tyajta tyaun eꞌemaꞌacan aujna aꞌahuaꞌa Frigia, tyajta seica aujna Panfilia. Tyajta seica aujna aꞌahuaꞌa Egipto, tyajta puaꞌamuaque aujna u Africa, tyajta naijmiꞌiqueꞌe aun maj ɨmɨ tyaꞌaranamua u Cirene, tyajta aujna u Creta, tyajta aujna Arabia. Seica mu Roma eꞌemaꞌacan; aɨ mu majta ya tamuaare, aɨme ɨ maj Israel jetze ajtyamaꞌacan, majta ɨ maj huataujjuriiyutacaꞌa. Tyan tu huaꞌanamua aꞌij mej tiꞌixa i tanyuuca cɨmeꞌe. Aɨj mu cɨn tiꞌixa tɨ naa namuajreꞌe aꞌij tɨ yeꞌi rɨj aꞌayeꞌi ɨ Dioj. ―Ayaa mu tihuaurixaa.
\p
\v 12 Seica mu aꞌij tyaꞌutaseij. Majta seica, aꞌij puaꞌa tityaꞌutáujmuaꞌajtyacaꞌa. Aɨ mu mi tyuꞌutaurihuaꞌuriꞌi tɨcɨn:
\p ―¿Tiꞌitaqui aꞌij rɨni?
\p
\v 13 Majta seica huaꞌutáxaahuariꞌiriꞌi, ɨ mej meyan tɨcɨn:
\p ―Nahuaj mu antiꞌi tɨ rúꞌi. Aɨj mu cɨn taꞌaruu. ―Yaa mu tyuꞌutaxajtacaꞌa.
\s Ɨ nyuucari tɨ anacaican cɨn raataxajtacaꞌa ɨ Pedro
\p
\v 14 Ajta aɨn Pedro, aɨ pu a aꞌutyeechaxɨ, majta ɨ maj tamuaamuataꞌa japuan saɨj araꞌase. Aj pu i huaꞌutajee caꞌanin cɨmeꞌe aɨme ɨ tyaɨte. Ayan tɨcɨn:
\p ―Xaanamuajriꞌi tyamuaꞌa naa, mɨ sej Israel jetze ajtyamaꞌacan, sajta mɨ sej iiyan huachaatɨme Jerusalén. Nicheꞌe aꞌatzu tyajamuaataꞌixaateꞌen.
\v 15 Ayaa xu tiꞌixa tɨcɨn: “Mataꞌaruj aɨme ɨ tyetyaca.” Camu xaa nyaꞌu. Capu hui ayan tiꞌayajna aꞌini auchan pu aꞌireꞌenyejsin ɨ xɨcaj.
\v 16 Ma ajta, ai pu aɨn pueen ɨ tɨ raaxajtacaꞌa aɨjna ɨ aꞌatɨ tyaacan tɨ ayan antyahuaacaꞌa tɨcɨn Joel. Aɨ pu hui aɨjna cɨn tiꞌityavaacaꞌa ɨ Dioj jemi tɨ ij Dioj jetze maꞌacan tihuaꞌutaꞌixaateꞌen ɨ tyaɨte.
\p Ayaa pu tyuꞌutaxajtacaꞌa aɨjna tɨcɨn:
\q
\v 17 Ayaa pu nuꞌu tiꞌixa ɨ Dioj.
\q Ayaa pu teꞌeme ajna xɨcajraꞌa jetze tɨꞌɨj jetzen teꞌentipuaꞌari naijmiꞌi.
\q Nyaxaijnyuꞌuca nu u aꞌutaiti
\q tɨꞌɨj huaꞌa tzajtaꞌa huatyaturan ɨ mej yan huachaatɨme iiyan chaanaca japua.
\q Aꞌamuayaujmuaꞌa, ɨ mej tyetyaca, majta ɨ ma juuca,
\q aɨ mu nyenyuucajtzeꞌen tihuaꞌutáꞌixaateꞌesin ɨ tyaɨte.
\q Ajta aꞌamuavaujsimuaꞌa metiꞌimáara mu muaꞌajuꞌun aɨjna xɨcajraꞌa jetze.
\q
\v 18 Nyajta nyaxaijnyuꞌuca u aꞌutaiti taꞌaj huatyaturan huaꞌa jamuan
\q ɨ mej tiꞌivaɨreꞌe inyeetzi jetze maꞌacan.
\q Capu amɨn aꞌij, tɨ puaꞌa metyetyaca nusu majuuca.
\q Aɨ mu majta nyenyuuca cɨn tihuaꞌutáꞌixaateꞌesin.
\q
\v 19 Nyaa nu tiꞌitɨ amuaataseijrateꞌesin u tajapua ɨ saj cɨn ramuaꞌareeran aꞌij tɨ tiꞌitɨj rɨni.
\q Sajta raseijran tiꞌitɨj saj cɨn aꞌij tyaꞌutaseij vaꞌacan japua tɨj naꞌa veꞌe i chuej.
\q Tiꞌitɨj xu seijran tɨj xuureꞌe, sajta taij, sajta ɨ táꞌajcɨtzu.
\q
\v 20 Ajta ɨ xɨcaj, capu cheꞌe airáxɨri.
\q Ajta ɨ maxcɨraꞌi, ayaa pu huatyaujruurejsin tɨj xuureꞌe.
\q Aj pu xaa tyajaꞌureꞌenyejsin aɨjna xɨcajraꞌa jetze tɨꞌɨj aɨn tavastaraꞌa ya vaꞌacányen iiyan chaanaca japua.
\q Aɨ pu nuꞌu ajtahuaꞌa raajajcuareꞌen naijmiꞌi tɨj puaꞌamua tiꞌiseijreꞌe iiyan chaanaca japua.
\q Naa pu nuꞌu tiꞌiseiiraꞌa aꞌame aɨjna xɨcajraꞌa jetze.
\q Ajta ajna tyuꞌutzɨɨniꞌiraꞌa pu aꞌame.
\q
\v 21 Ma ajta aꞌatɨ tɨ naꞌa tɨ puaꞌa Dioj huatahuavii, aɨjna ɨ Dioj japuan pu nyuuni aɨjna ɨ aꞌatɨ.
\m Ayaa pu hui tyuꞌutaxajtacaꞌa aɨjna ɨ Joel.
\p
\v 22 ’Mɨ sej Israel jetze ajtyamaꞌacan, xaanamuajriꞌi saijna: xuꞌuri ramuaꞌaree tɨ Dioj raꞌantihuau aɨjna ɨ Jesús tɨ Nazaret eꞌemaꞌacan. Ayaa pu tiꞌayajna aꞌini aɨjna ɨ Jesús, eihua pu tiꞌitɨ cɨn ayan huarɨj tɨ huapɨꞌɨ ruxeꞌeveꞌe, aɨjna cɨmeꞌe tɨ tihuaꞌutaseijrateꞌen ɨ tyaɨte. Aɨ pu ajta rumuareꞌeriꞌiraꞌa cɨmeꞌe ayan huarɨj mueetzi jemi sej si raamuaꞌaree tɨ Dioj raꞌantihuau.
\p
\v 23 ’Ayaa pu tiraaxaꞌapɨꞌɨntarej ɨ Dioj tɨ seij amuaatatuireꞌen ɨ tyaataꞌa. Ajta anacai pu aɨn Dioj raamuaꞌareeriꞌi aꞌij sej yeꞌi huarɨj, muan xu ráꞌutatai ɨ curuu jetze. Majta seica ɨ maj aꞌij puaꞌa tiꞌityetyaɨte, aɨ mu amuaatavaɨ.
\v 24 Ajta Dioj pu raatatɨste ɨ xaijnyuꞌucaraꞌaraꞌan. Aɨ pu ajta japuan huanyúu ɨ tɨ cɨn rajpueijtzi tɨꞌɨj huamɨꞌɨ aɨjna ɨ Jesús. Ayaa pu huarɨj, aꞌiniꞌi capu huatarɨꞌɨriistaracaꞌa tɨ aꞌateeviꞌin tɨ aun eꞌeseijraꞌa mɨꞌɨchite tzajtaꞌa.
\v 25 Aɨj pu cɨn ayan tyuꞌutaxajtacaꞌa aɨjna ɨ David tyaacan cɨmeꞌen aɨjna ɨ Jesús tɨcɨn:
\q Aꞌanaj tɨ naꞌa nu raseij nyaɨjna ɨ tavastaraꞌa tɨ ye vejliꞌi seijreꞌe nyevejripua nyaꞌɨrɨɨtaꞌa.
\q Aɨj pu cɨn cai tiꞌitɨ nyaꞌɨtziiteꞌe.
\q
\v 26 Aɨj nu cɨn nyetyamuaꞌaveꞌe yu nyatzajtaꞌa.
\q Eecan nu rɨꞌɨ tirataꞌaca ɨ Dioj.
\q Nyajta inyaa, canu rɨꞌɨ aꞌij aꞌini nyaucheꞌe rachuꞌeveꞌen tɨꞌij aɨn ajtahuaꞌa naatátɨsten i nyaxaijnyuꞌuca.
\q
\v 27 Nyentyamuaꞌaveꞌe aꞌini muaa Dioj paj cai ma nyajaujɨsin aujna maj aꞌutyaruꞌipi ɨ mɨꞌɨchite.
\q Capaj pajta raataꞌasin tɨ huatepete i nyahueꞌiraꞌa inyeetzi paj eihua nyexeꞌeveꞌe.
\q
\v 28 Pajta pajtahuaꞌa panaꞌa naatátɨsten i nyaxaijnyuꞌuca nyataꞌaj ruuri naꞌaraꞌani rusen cɨmeꞌe.
\q Ayaa paj naa tinaataꞌasin nyaj huatantyamuaꞌaveꞌen ajna paj aꞌutyavaaca.
\m Ayaa pu tyuꞌutaxajtacaꞌa aɨjna ɨ David tyaacan.
\p
\v 29 ’Neꞌihuaamuaꞌa, ayaa nu hui tyajaꞌamueꞌixaateꞌe tzaahuatiꞌiraꞌa cɨmeꞌe tɨ aɨn David ari huamɨꞌɨ, majta raꞌavaꞌana. Aucheꞌe pu ye seijreꞌe iiyan Jerusalén aꞌu maj yaꞌavaꞌana.
\v 30 Ma ajta tiꞌitɨj pu cɨn tiꞌityavaacaꞌa aɨjna ɨ David tyaacan. Aɨ pu rúꞌumuaꞌareeracaa tɨ aɨn Dioj ayan huarɨj aɨjna cɨmeꞌe tɨ Dioj seij aꞌujyeijtza ɨ ruhuaacɨxaꞌa aɨjna ɨ David tyaacan aɨjna japua ɨ ɨpuari.
\v 31 Aꞌini aɨ pu David tyaacan rúꞌumuaꞌareeracaa aꞌij tɨ tiꞌitɨ aꞌame aꞌanaj, aɨ pu aɨjna cɨn raataxajtacaꞌa tɨ aɨn Cɨriistuꞌu huatarujsin. Ajta tɨ cai Dioj ma rúujɨsin aujna aꞌu maj aꞌutyaruꞌipi ɨ mɨꞌɨchite, capu nuꞌu ajta huatyejpetzi ɨ ruhueꞌiraꞌa jetze.
\p
\v 32 ’Puꞌuri hui Dioj raatatɨste ɨ xaijnyuꞌucaraꞌaraꞌan aɨjna ɨ Jesús tɨꞌij ajtahuaꞌa ruuri aꞌaraꞌani. Tyan tu tyuꞌuseij tyaijna cɨmeꞌe.
\v 33 Puꞌuri antiyeijxɨ ɨrɨɨtaꞌan ɨ Dioj u tajapua. Ajta puꞌuri raꞌancuraꞌa aɨjna ɨ xaijnyuꞌucaraꞌaraꞌan ɨ tɨ Dioj cɨn ayan tyaꞌataujratziiriꞌi. Ayaa puꞌicu, i sej tiꞌiseij ijii, ajta nain cɨmeꞌe sej tiꞌinamua, au pu hui eꞌemaꞌacan u tajapua ɨ Dioj jemi.
\p
\v 34 ’Maꞌacui xaa, capu tíraa u tajapua aɨjna ɨ David tyaacan. Majta ayaa pu tyuꞌutaxajtacaꞌa tɨcɨn:
\q Ayaa pu aɨn tavastaraꞌa tiraataꞌixaa aɨjna ɨ nyavastaraꞌa tɨcɨn:
\q “Paucheꞌe yan ujcatii iiya nyaꞌɨrɨɨtaꞌa asta nyanaꞌa cai huaꞌutyamueꞌitɨn ɨ maj muájchaɨreꞌe.
\q
\v 35 Aj mu mi muaatyavaɨreꞌesin mueetzi.”
\m Ayaa pu tiraataꞌixaa ɨ Dioj.
\p
\v 36 ’Aɨj mu cɨn, mataꞌaj seica naijmiꞌi ɨ maj iiyan huachaatɨme Israel, mataꞌaj raamuaꞌaree tɨ ayan tiꞌayajna aijna i nyuucari aɨjna ɨ Jesús saj ráꞌutatai, ai pu aɨn pueen ɨ tɨ Dioj ayan raatamuáꞌa tɨcɨn Tavastaraꞌa, ajta Cɨriistuꞌu. ―Ayaa pu tihuaꞌutaꞌixaa aɨjna ɨ Pedro.
\s Aꞌij mej yeꞌi tyuꞌumuáꞌa maɨjna ɨ tyaɨte maj raanamuajriꞌi maɨjna ɨ Pedro
\p
\v 37 Matɨꞌɨj raanamuajriꞌi ɨ tyaɨte, aꞌij pu puaꞌa huaꞌutaꞌa ɨ huaꞌa tzajtaꞌa. Aj mu mi meyan tiraataihuaꞌuriꞌi maɨjna ɨ Pedro, majta ɨ seica ɨ maj tamuaamuataꞌa japuan saɨj araꞌase. Ayaa mu tɨcɨn:
\p ―Casiꞌi, taꞌihuaamuaꞌa, ¿aꞌini tyarɨni ijii?
\p
\v 38 Aj pu i ayan tyuꞌutanyúu aɨjna ɨ Pedro tɨcɨn:
\p ―Sataꞌaj naijmiꞌi saɨque tiꞌihuaujmuaꞌatziiteꞌen saɨjna cɨmeꞌen ɨ tɨ ruxeꞌeveꞌe ɨ Dioj jemi, sataꞌaj huamuaɨꞌɨvijhua nyuucajtzeꞌen ɨ tavastaraꞌa aɨjna ɨ Jesús. Ayaa xu saɨjna cɨn huarɨni, aj puꞌi tyajamuaatauuniꞌira ɨ Dioj, ajta aɨ pu raatáiti tɨ xaijnyuꞌucaraꞌaraꞌan huatyaturan mueetzi jemi.
\v 39 Eijna i nyuucari amuaacɨꞌɨti mueetzi, ajta aꞌamuayaujmuaꞌa, ajta ɨ maj aꞌɨmɨ huachaatɨme seij chuejraꞌa japua. Ayaa pu tihuaꞌacɨꞌɨti naijmiꞌica tɨ huaꞌutajeeve aɨjna ɨ tavastaraꞌa, ɨ tɨ Dioj pueen. ―Ayaa pu tihuaꞌutaꞌixaa aɨjna ɨ Pedro.
\p
\v 40 Seica nyuucari pu cɨn tihueꞌixaa. Eihua pu huaꞌutaꞌijmɨjriꞌi mej mi cai meyan aꞌij puaꞌa titetyújchaɨ matɨj ɨ seica ɨ tyaɨte.
\p
\v 41 Aɨme ɨ maj raanamuajriꞌi, aɨ mu huaujmuaɨꞌɨhuacaꞌa ɨ mej meyan araꞌase aꞌachu cumu hueica viꞌiraꞌa. Aj mu mi aɨme jemi antyaujsaɨj ɨ seica ɨ mej tyaꞌantzaahua.
\v 42 Majta naijmiꞌi mu meyan tyuꞌumuaꞌatziityaꞌacaa, aɨ mej tihuáꞌamuaꞌatyajcaa aɨme ɨ maj tamuaamuataꞌa japuan huaꞌapua araꞌase. Rɨꞌɨ mu naa tíꞌityechajca. Majta rujɨɨmuaꞌa huaraurɨꞌɨpɨꞌɨtyahuaꞌa ɨ pan seij majtahuaꞌa mɨ seij. Majta mu ratyahuaucaraꞌa ɨ Dioj jemi.
\s Rɨꞌɨ mu tyuꞌurihuaamuaꞌacaa aɨme ɨ maj anáatyáꞌa me tyaꞌantzaahua
\p
\v 43 Eecan mu rɨꞌɨ tityaujmuaꞌatyajcaꞌa ɨ maj tyaꞌantzaahua. Majta maɨn ɨ maj tamuaamuataꞌa japuan huaꞌapua araꞌase, Dioj pu huaꞌutavaɨ mej mi meyan tyuꞌuyɨꞌɨtɨhuaꞌan macai maa seica.
\v 44 Naijmiꞌi mu rɨꞌɨ tíꞌityechajca ɨ maj tyaꞌantzaahua. Majta mu naijmiꞌi tyuꞌuráꞌuraꞌa tɨj naꞌa aꞌachu tɨ caj tiꞌipuaꞌamua saɨj ajta ɨ saɨj tiꞌitɨ cueꞌira, ajta tiꞌitɨ cɨɨxuri.
\p
\v 45 Ayaa mu rɨjcaa, tɨ puaꞌa cai aꞌatɨ aꞌij tiꞌijviicueꞌira, saɨj pu tiꞌitɨ tuani tɨ aꞌaraꞌan pueen, aj pu i xaa raataꞌasin ɨ tumin aɨjna ɨ tɨ cai aꞌij tiꞌijviicueꞌi.
\v 46 Aꞌanaj tɨ naꞌa nain tujcaꞌari tzajtaꞌa mu tyujsaꞌɨrihuaꞌa u teyujtaꞌa. Majta mu maun tyujsaꞌɨrihuaꞌa aꞌu mej eꞌeche mej mi huaraꞌurɨꞌɨpɨꞌɨteꞌen saxuijmeꞌen seij majta seij. Naijmiꞌi mu tiꞌicuaꞌacaa. Eecan mu rutyamuaꞌavaꞌacaa ɨ rutzajtaꞌa.
\v 47 Rɨꞌɨ mu tirataꞌacaraꞌa aɨjna ɨ tavastaraꞌa. Majta seica naa mu tiyauꞌeitaa muaꞌaraa. Tɨꞌɨj pɨ naꞌa nain xɨcaj tzajtaꞌa, Dioj pu caꞌanijraꞌa huaꞌataꞌacaraꞌa aɨme ɨ tyaɨte mej mi jajcuacan cɨn tyaꞌantzaahuateꞌen. Aɨj mu cɨn eitzeꞌe huatamuiꞌiracaꞌa.
\c 3
\s Matɨꞌɨj nuꞌu mi tiraahuaa saɨj tɨ cɨyaaxaraꞌacaa ɨ ruɨɨca jetze
\p
\v 1 Sei xɨcaj jetze pu ayan tyujuꞌurɨj aɨjna ɨ Pedro, ajta aɨjna ɨ Juan. Naijmiꞌi mu a aꞌujnyéj anna aꞌahuaꞌa teyuu tɨ aꞌutejvee. Ayaa mu huarɨj, aꞌini puꞌuri tyajaꞌureꞌenyajcaꞌa aꞌatzaj maj puaꞌa tenyuuvaꞌa muaꞌayeꞌi ɨ Dioj jemi. Aꞌatzaj pu pɨtiꞌirɨjcaa cumu ayée ucamaꞌaca ɨ xɨcaj.
\p
\v 2 Seica mu aꞌatɨ a aꞌutuꞌaraꞌa muaꞌayeꞌi mej mi maɨn yeꞌitejcheti ajna aꞌahuaꞌa taꞌapueerta aꞌu mej meyan tajaꞌatamuaꞌamua tɨcɨn tɨ naa seijreꞌe. Ayaa mu tiꞌijrɨꞌɨrajcaa tɨj naꞌa nain xɨcaj tzajtaꞌa, tɨꞌij aɨn tumin huaꞌahuaviira ɨ maj maun aꞌutyaruꞌipi u teyujtaꞌa. Capu ráyeꞌivajcaꞌa aɨjna ɨ aꞌatɨ. Ayaa pu eenyaꞌa huanuꞌeihuacaꞌa, capu ráyeꞌivajcaꞌa, aꞌini cɨyaaxaraꞌacaa ɨ ruɨɨca jetze.
\p
\v 3 Tɨꞌɨj aɨme huaseij aɨjna ɨ Pedro, ajta aɨjna ɨ Juan ɨ maj maun aꞌutyarutijmaꞌa u teyujtaꞌa, tɨꞌɨqui tumin huaꞌutahuaviiriꞌi.
\v 4 Aj pu i aɨn Pedro raꞌaraaseij tyamuaꞌa naa. Ajta aɨjna ɨ Juan, ayaa pu cheꞌeta naꞌa naa tiraꞌaraaseij. Aj pu i ayan tiraataꞌixaa aɨjna ɨ Pedro tɨcɨn:
\p ―Pataꞌaj hui taaseij.
\p
\v 5 Tɨꞌɨqui anpuáꞌaracaꞌa aɨjna ɨ tyaataꞌa. Ayaa pu tiꞌimuajcaa aɨjna tɨcɨn tumin mu raataꞌasin.
\v 6 Ajta aɨn Pedro ayan tiraataꞌixaa tɨcɨn:
\p ―Canu plaata tichaꞌɨ, canu nyajta ooro tichaꞌɨ ɨ nyaj muaatapueijveꞌen. Eru tiꞌitɨ nyaj tichaꞌɨ, aɨj nuꞌu muaataꞌasin. Ayaa nu tiꞌimueꞌixaateꞌe aɨjna jetze maꞌacan ɨ Jesús tɨ Nazaret eꞌemaꞌacan, ájchesi, pataꞌaj hui rajraꞌani.
\p
\v 7 Tɨꞌɨqui raꞌanaaviꞌi ɨ muajcaꞌaraꞌaraꞌan jetze. Ajta raꞌajjáj. Cɨmeꞌen puꞌu raꞌajjáj, aj pu i huaruj ɨ ruɨɨca jetze ajta nainjapua ɨ ruchyapua jetze.
\v 8 Aɨjna tɨ cɨyaaxaraꞌacaa tɨꞌɨqui ájtzucu. Ajta a aꞌutyeechaxɨ. Aj pu i autyejche tɨ áꞌuchaꞌacanyeꞌen. Tɨꞌɨqui huaꞌa jamuan aꞌutyajrupi u teyujtaꞌa ɨ Pedro, ajta ɨ Juan. Titzúnaꞌachaꞌa pu huamaꞌacaa. Rɨꞌɨ pu tirataꞌacaraꞌa ɨ Dioj.
\p
\v 9 Naijmiꞌi mu raaseij ɨ tyaɨte tɨ ari áꞌuchaꞌacanyaꞌa aɨjna ɨ tɨ cɨyaaxaraꞌacaa, majta raanamuajriꞌi tɨ rɨꞌɨ tirataꞌacaa ɨ Dioj.
\v 10 Maraamuaꞌa tɨcɨn aɨj pu pɨrɨcɨ ɨ tɨ aj eꞌityacatii aꞌu tɨ aꞌapueerta tɨ ayan tyajaꞌarajtyahuaa tɨcɨn tɨ naa seijreꞌe, ajta ɨ tɨ limujna huaꞌahuaviꞌiracaꞌa ɨ tyaɨte. Matɨꞌɨj mi náa rɨꞌɨ tiraꞌutaseij, majta tɨn tiꞌitzɨɨnyaꞌacaa.
\s Tɨꞌɨj nuꞌu ajtahuaꞌa tihuaꞌutaꞌixaa aɨjna ɨ Pedro
\p
\v 11 Ajta aɨn ɨ tɨ cɨyaaxaraꞌacaa, aɨ pu huaꞌaviviꞌiracaꞌa aɨjna ɨ Pedro, ajta aɨjna ɨ Juan. Aa mu aꞌutyáuucaꞌa taꞌapueerta tɨ ayan tyajaꞌarajtyahuaa tɨcɨn aꞌu tɨ Salomón eꞌevéꞌechiꞌiveꞌe. Naijmiꞌi mu aꞌutyáarua aɨme ɨ tyaɨte aꞌu maj aꞌutyáuucaꞌa. Eecan mu naa tityaꞌutáujmuaꞌajtyacaꞌa aɨme jemi.
\p
\v 12 Tɨꞌɨj aɨn Pedro huaꞌuseij, ayaa pu tihuaꞌutaꞌixaa tɨcɨn:
\p ―¿Aꞌini een cɨn seyan aꞌij tyajáꞌuseij mɨ rutzajtaꞌa muan, mɨ saj Israel jetze ajtyamaꞌacan? ¿Aꞌini sej si eecan taseij? ¿Ni seyan tiꞌimuaꞌatze tyaj ityan tyajɨɨmuaꞌa tiraahuaa eijna i aꞌatɨ? ¿Ni ayan tyajamuaꞌamityejtyeꞌe tyej ityan raarujte tyaɨjna tɨ ayan me tyajaꞌuchaꞌacaneꞌen tyaɨjna cɨmeꞌe ɨ tyaj raayɨꞌɨtɨ naꞌari tyaɨjna cɨmeꞌe ɨ tyaj cai aꞌanaj autyajturaa ɨ Dioj jemi? Capu xaa nyaꞌu ayan tiꞌayajna.
\p
\v 13 ’Ajta aɨjna ɨ Dioj, aɨ pu rɨꞌɨ tihuaꞌataꞌacaraꞌa ɨ aꞌamuavaujsimuaꞌa tyaaca aɨjna ɨ Abraham tyaacan, ajta aɨjna ɨ Isaac tyaacan, ajta aɨjna ɨ Jacobo tyaacan. Aɨ pu huaꞌaDioj raarujte aijna i aꞌatɨ, aꞌini áij pu tyaꞌantzaahua aɨjna jemi ɨ Jesús tɨ Nazaret eꞌemaꞌacan. Dioj pu ayan tiraataꞌa aɨjna tɨ ravaɨreꞌe tɨ aɨn tiꞌityávaaca tiꞌitɨj cɨmeꞌe tɨ eitzeꞌe veꞌe, aɨjna saj muan tyuꞌutatuii aɨjna ɨ Jesús huaꞌa jemi ɨ mej tieꞌijta. Ajta aɨn Pilaatu, raxeꞌevaꞌacaꞌa tɨ raatatuaani. Ma sajta muan, caxu raataxeꞌeve, silu ayaa xu tiꞌijxeꞌevaꞌacaa tɨ huamɨꞌɨni.
\p
\v 14 ’Caxu raatátuaa saɨjna ɨ aꞌatɨ tɨ cai aꞌanaj tiꞌitɨj cɨn autyajturaa ɨ Dioj jemi, ajta ɨ tɨ rɨꞌɨ tiꞌityevistacaꞌa silu ayaa xu tiraataꞌixaa tɨ aɨjna huatatuaani ɨ seij tɨ aꞌij puaꞌa tiꞌityevistacaꞌa.
\v 15 Muan xu hui sajta raajeꞌica saɨjna ɨ aꞌatɨ tɨ huaꞌataꞌacaraꞌa maj ruuri muaꞌaraꞌani ɨ tyaɨte. Ajta Dioj pu ajtahuaꞌa raatatɨste ɨ xaijnyuꞌucaraꞌaraꞌan tɨ i ajtahuaꞌa ruuri aꞌaraꞌani. Aɨj tu xaa huaseij, ityan.
\v 16 Aɨj pu jetze araujcaꞌanye ɨ Jesús aɨjna ɨ tɨ cɨyaaxaraꞌacaa. Ɨ saj raaseij, saj sajta seri ramuaꞌate, aɨ pu ráꞌantzaahua ɨ Jesús ajta tiraahuaateꞌe. Aɨj pu cɨn ari huaruj.
\p
\v 17 ’Maꞌacui xaa nyaꞌu, neꞌihuaamuaꞌa, nyaa nu ramuaꞌaree aꞌij sej tiꞌitɨj huáruu saj cai ramuaꞌareeracaꞌa, majta ɨ maj tyajaꞌamueꞌijteꞌe, camu majta ramuaꞌareeracaꞌa.
\v 18 Ajta Dioj pu raꞌaraꞌaste aꞌij maj anacaican tyuꞌutaxajtacaꞌa aɨmej ɨ mej tiꞌixaxaꞌataꞌa ɨ Dioj jetze maꞌacan. Ayaa mu tyuꞌutaxajtacaꞌa tɨ nuꞌu aɨn Cɨriistuꞌu rajpueiitzi aꞌame, aɨjna cɨmeꞌe tɨ nuꞌu Dioj an yáꞌujra ɨpuari japua.
\p
\v 19 ’Sataꞌaj saɨque tyuꞌumuaꞌati ɨ Dioj jemi. Sajta huataujtuiireꞌen ɨ Dioj jemi tɨ ij aɨn tyajamuaataijteꞌen, tɨ ij ajta aɨn tyajamuaatauuniꞌi ɨ saj cɨn autyajturaa ɨ jemin. Aj pu hui tyajaꞌureꞌenyejsin aɨjna xɨcajraꞌa jetze tɨꞌɨj jetzen tavastaraꞌa tajapua nyuuni.
\v 20 Aj pu i Dioj u yaꞌutaiti mueetzi jemi aɨjna ɨ Cɨriistuꞌu tɨ ari raataꞌa tɨ aɨjna cɨn antyujmuaꞌaréera tɨ tyuꞌutaijta nain japua. Ai pu aɨn pueen ɨ Cɨriistuꞌu aɨjna ɨ Jesús.
\p
\v 21 ’Ruxeꞌeveꞌe tɨ aɨn Jesús u aꞌutyaváa aꞌaraꞌani aujna u tajapua hasta naꞌa cai Dioj tyuꞌujájcuareꞌen nain tɨj naꞌa ɨ tɨ iiyan tiꞌiseijreꞌe ɨ chaanaca japua. Ayaa pu aɨn Dioj ajmiꞌi tyaꞌataujratziiriꞌi matɨꞌɨj tyuꞌutaxajtacaꞌa aɨme ɨ mej jetzen maꞌacan tiꞌixaxaꞌataꞌa ɨ Dioj.
\v 22 Ayaa pu aɨn Moisés tihuaꞌutaꞌixaa aɨme ɨ tavaujsimuaꞌa tyaaca tɨcɨn: “Dioj pu nuꞌu seij avéꞌeviꞌitɨ ɨ aꞌatɨ tɨ ayan cheꞌeta naꞌa jetzen maꞌacan tyuꞌutaxajta nyatɨj inyaa. Aɨ pu mueetzi jetze ajtyamaꞌacanta aꞌame. Xaanamuajriꞌi naijmiꞌi aꞌij tɨ aɨn tyuꞌutaxajta sataꞌaj sajta ráꞌantzaahuateꞌen.
\v 23 Tɨ puaꞌa nuꞌu cai aꞌatɨ ráꞌantzaahuateꞌen, micheꞌe raatamuariteꞌen. Cheꞌe cai cheꞌe aɨn huaꞌa jemi seijraꞌa ɨ tyaɨte.” Ayaa pu nuꞌu hui tihuaꞌutaꞌixaa aɨjna ɨ Moisés.
\p
\v 24 ’Ayaj xaa nyaꞌu tiꞌayajna naijmiꞌi ɨ maj tyuꞌutaxajtacaꞌa ɨ Dioj jetze maꞌacan, tɨj naꞌa ajna tɨꞌɨj aɨn Samuel seijraꞌacaa, ajta tɨj naꞌa tɨ yu eꞌireꞌenye, aɨ mu anáatyáꞌa tyuꞌutaxajtacaꞌa aɨjna xɨcajraꞌa jetze tɨꞌɨj Dioj tiraataijteꞌen aɨjna ɨ Cɨriistuꞌu.
\v 25 Eijna ɨ tɨ Dioj cɨn tyaꞌataujratziiriꞌi, aɨ pu hui ajta mueetzi jemi huatyaturaasin aꞌini muan xu naijmiꞌi huayaujmuaꞌa pueen ɨ mej tiꞌixaxaꞌataꞌa ɨ Dioj jetze maꞌacan. Dioj pu ajta tyaꞌataujratziiriꞌi ɨ runyuuca cɨmeꞌe aɨme jemi ɨ aꞌamuavaujsimuaꞌa tyaaca. Ayaa pu aɨjna cɨn tiraataꞌixaa ɨ Abraham tyaacan tɨcɨn: “Naijmiꞌi ɨ tyaɨte ɨ maj maun huachaatɨmaꞌa muaꞌajuꞌun ɨ chaanaca japua, aɨ mu raꞌancuraꞌasin ɨ tɨ iꞌi xaꞌapɨꞌɨn tɨj naꞌa ɨ tɨ huaꞌutyavaɨreꞌesin aɨme ɨ maj a jetze airanyejsin.”
\v 26 Tɨꞌɨj i Dioj raꞌantihuau aɨjna ɨ Jesús tɨ ravaɨreꞌe. Aɨ pu u yaꞌutaityacaꞌa mueetzi jemi tɨꞌij aɨn rɨꞌɨ tyajamuaataꞌan sej si naijmiꞌi raatapuaꞌajta saɨjna ɨ tɨ aꞌij puaꞌa een. ―Ayaa pu tihuaꞌutaꞌixaa aɨjna ɨ Pedro.
\c 4
\s Matɨꞌɨj nuꞌu huaꞌuvíviꞌi maɨjna ɨ Pedro, majta maɨjna ɨ Juan
\p
\v 1 Maucheꞌe mu tihueꞌixaatyaꞌacaꞌa ɨ tyaɨte. Matɨꞌɨj mi seica aꞌa eꞌireꞌenye aꞌu maj aꞌutyáuucaꞌa aɨjna ɨ Pedro, ajta aɨjna ɨ Juan. Ai mu maɨn pueenyaꞌa ɨ me tíꞌichaꞌɨ u teyujtaꞌa, majta aɨme ɨ saduceos.
\v 2 Capu huaꞌaranajchacaꞌa ɨ tyaɨte ɨ mej meyan tihuáꞌamuaꞌatyajcaa aɨjna ɨ Pedro, ajta ɨ Juan. Majta meyan tihueꞌixaatyaꞌacaꞌa tɨ cɨn Dioj pu ajtahuaꞌa raatatɨste ɨ xaijnyuꞌucaraꞌaraꞌan aɨjna ɨ Jesús.
\v 3 Aj mu mi huaꞌuvíviꞌi. Matɨꞌɨj mi hueꞌityaana aujna aꞌahuaꞌa carcel. Camu tihueihuaꞌuriꞌi aꞌiniꞌi puꞌuri tyechuijxarijmaꞌacaa.
\v 4 Majta ɨ tyaɨte, eihua mu tyuꞌunamuajriꞌi aꞌij mej tyuꞌuxajtacaꞌa. Majta ráꞌantzaahua. Aɨj mu cɨn meri meyan aráꞌaxcaa aꞌachu cumu anxɨj viꞌiraꞌa aɨme ɨ mej tyaꞌatzaahuatyaꞌacaa.
\s Matɨꞌɨj maun aꞌutyáuucaꞌa huaꞌa jemi ɨ jueesi
\p
\v 5 Yaa ruijmuaꞌa yee, aɨ mu tyujsaɨj anna Jerusalén aɨme ɨ maj antyujmuaꞌaree anna chajtaꞌa, majta aɨme ɨ huaꞌavaujsimuaꞌa, majta aɨme ɨ mej tihuaꞌamuaꞌatyahuaꞌa ɨ yuꞌuxari jetze.
\v 6 Au pu aꞌutyavaacaꞌa aɨjna ɨ Anás ɨ tɨ huaꞌavastaraꞌa, ajta aɨjna Caifás, ajta aɨjna ɨ Juan, ajta aɨjna ɨ Alejandro. Muiꞌitɨ mu man naꞌa aꞌutyáuucaꞌa aɨme ɨ maj tyaɨtestyamuaꞌameꞌen pueen aɨjna ɨ huaꞌavastaraꞌa.
\p
\v 7 Aɨ mu mi meyan tyuꞌutaijtacaꞌa maj hueꞌiraviꞌitɨn aɨjna ɨ Pedro, majta aɨjna ɨ Juan mej mi tihueihuaꞌu. Aj mu mi a eꞌitaꞌa huajaꞌutyáhui. Matɨꞌɨj mi tihuaꞌutaihuaꞌuriꞌi. Meyan tɨcɨn:
\p ―¿Aꞌataani jetze xaꞌaraujcaꞌanye sej si seyan rɨcɨ, naꞌari aꞌataani jetze maꞌacan seyan tiꞌiruure seijna cɨmeꞌe?
\p
\v 8 Aj pu i aɨn Pedro aɨjna jetze araujcaꞌanye aɨjna ɨ xaijnyuꞌucaraꞌaraꞌan ɨ Dioj. Ayaa pu tihuaꞌutaꞌixaa tɨcɨn:
\p ―Muan mɨ saj antyujmuaꞌaree iiya chajtaꞌa, sajta muan mɨ saj huaꞌavaujsimuaꞌa aɨme ɨ maj yan huachaatɨme iiya Israel.
\v 9 Cunqui ijii sej seri tiꞌitaꞌihuaꞌu saɨjna cɨmeꞌe ɨ tɨ iꞌi xaꞌapɨꞌɨn ɨ tɨ tiraacɨ́ꞌɨ aijna i tyaataꞌa i tɨ cɨyaaxaraꞌacaa, sataꞌaj raamuaꞌaree aꞌij tɨ een cɨn huaruj.
\p
\v 10 ’Ayaa tu tyajaꞌamueꞌixaateꞌe mueetzi, tyajta aꞌachu puaꞌamuaca sej yan huachaatɨme iiya Israel: eijna i tyaataꞌa iiya tɨ huatyejvee, aɨj pu cɨn ari huaruj aɨjna cɨmeꞌe tɨꞌɨri ráꞌantzaahua aɨjna ɨ Jesús ɨ Cɨriistuꞌu tɨ Nazaret eꞌemaꞌacan, aɨjna ɨ saj ráꞌutatai ɨ curuu jetze. Dioj pu ajtahuaꞌa raatatɨste ɨ xaijnyuꞌucaraꞌaraꞌan tɨꞌij ajtahuaꞌa ruuri aꞌaraꞌani.
\v 11 Aɨjna ɨ Jesús, ai pu aɨn pueen “ɨ tetej saj nuꞌu majcaꞌi yaꞌuhuaꞌaxɨ mɨ saj chiꞌi ájtaahuacaꞌa. Ayaa pu tyeꞌirájraa tɨ aɨn pueenyaꞌa aꞌaraa ɨ isquineeruꞌu.”
\v 12 Capu hui maꞌa aꞌatɨ seijreꞌe tyej jetzen aratacaꞌanyen tɨꞌij Dioj tajapua huanyuuni. Aɨ puꞌu naꞌa Dioj ayan raatyajtua ɨ Jesús itejmi jemi iiyan tyej seijreꞌe iiyan chaanaca japua tyej ti Jesús jetze aratacaꞌanyen tɨꞌij Dioj tajapua huanyuuni. ―Ayaa pu tihuaꞌutaꞌixaa aɨjna ɨ Pedro.
\s Mahuaꞌanyeechajcaa, majta xaa huaꞌutatuaa maɨjna ɨ Pedro, majta maɨjna ɨ Juan
\p
\v 13 Eecan mu aꞌij huaꞌutaseij aɨme ɨ tyetyaca. Ayaa mu tihuaꞌaxajtacaꞌa tɨcɨn:
\p ―Huaꞌucaꞌanistiꞌi ɨ huaꞌa tzajtaꞌa amɨjna mɨ Pedro, ajta amɨjna mɨ Juan.
\p Majta raamuaꞌareeriꞌi tɨcɨn maj cai aꞌanaj tiꞌihuaujmuaꞌate, majta meyan tɨcɨn:
\p ―Camu tiꞌitɨj cɨn tityetyáuucaꞌa.
\p Aj mu mi huaꞌumuájtyacaꞌa tɨcɨn aɨ mu jamuan áꞌujhuaꞌanyaꞌa aɨjna ɨ Jesús.
\v 14 Majta maɨjna huaseij ɨ aꞌatɨ tɨ huaruj. Au pu aꞌutyavaacaꞌa jamuan aɨjna ɨ Pedro, ajta aɨjna ɨ Juan. Aɨj mu cɨn cai aꞌij tyuꞌutaxajtacaꞌa yee capu ayan tiꞌayajna.
\v 15 Aj mu mi huaꞌutaij maj huiracɨɨnye aujna mej aꞌiraati maɨjna ɨ hueesi. Matɨꞌɨj mi tiꞌityúrixáatyaꞌajraa.
\p
\v 16 Majta meyan tɨcɨn:
\p ―¿Aꞌiqui tyahuaꞌaruuren tyamɨme mɨ tyetyaca? ―Ayaa muꞌu tyuꞌurihuaꞌuracaꞌa.
\p Majta meyan tɨcɨn:
\p ―Capu hui rɨꞌɨri tyej teyan tiraataxaj yee capu ayan tiꞌayajna aꞌini naijmiꞌi ɨ maj iiyan huachaatɨme iiyan Jerusalén, aɨ mu ramuaꞌaree aꞌij tɨ tiꞌitɨj huáruu aɨjna ɨ tevi aɨjna cɨmeꞌe ɨ tɨ tiꞌicuiꞌicaa.
\v 17 Peru, tyej ti cai eꞌitzeꞌe majcaꞌi huayee huaꞌanamuajra ɨ tyaɨte tzajtaꞌa, ticheꞌe huaꞌutaꞌijmɨ ijii maj cai cheꞌe tihueꞌixaatyaꞌa ɨ tyaɨte maɨjna cɨmeꞌe nyuucajtzeꞌen aɨjna ɨ Jesús. ―Ayaa mu tyuꞌutaurixaa.
\p
\v 18 Aj mu mi huaꞌutajee. Majta huaꞌutaꞌijmɨjriꞌi maj nuꞌu cai cheꞌe tihueꞌixaatyaꞌa ɨ tyaɨte maɨjna cɨmeꞌe nyuucajtzeꞌen ɨ Jesús. Majta nuꞌu cai cheꞌe meyan tihuaꞌamuaꞌatyá ɨ tyaɨte.
\v 19 Ajta aɨjna ɨ Pedro, ajta aɨjna ɨ Juan, ayaa mu tihuaꞌutaꞌixaa tɨcɨn:
\p ―Muan xu raaxaꞌapɨꞌɨntareꞌen rujɨɨmuaꞌa tɨ puaꞌa ayan tiraavijtyaꞌa tyaj amuaꞌantzaahuateꞌen mueetzi nusu tyaj ráꞌantzaahuateꞌen aɨjna ɨ Dioj.
\v 20 Aꞌini ayaa pu hui tyuꞌujxeꞌeveꞌe tyaj raataxaj aɨjna tyej teri raaseij, ajta ɨ tyej teri raanamuajriꞌi.
\p
\v 21 Majta maɨjna ɨ jueesi, aɨ mu mauj huaꞌutaꞌijmɨjriꞌi, majta huaꞌutanyeeche. Matɨꞌɨj mi huaꞌutaꞌa maj huiracɨɨnye maɨjna cɨmeꞌe maj cai aꞌij tirajtyauvaꞌacaꞌa aꞌij mej yeꞌi tihuaꞌajtyaꞌaxɨꞌɨn aꞌini naijmiꞌi ɨ tyaɨte, aɨ mu rɨꞌɨ tiraataꞌacaraꞌa ɨ Dioj maɨjna cɨmeꞌe aꞌij tɨ tiꞌitɨj huarɨj.
\p
\v 22 Ajta aɨn ɨ tyaataꞌa tɨ Jesús jetze araujcaꞌanye aɨjna ɨ tɨ huaruj, ayaa pu tirajchaɨcaꞌa aꞌachu cumu huaꞌapuate ninyeꞌiraꞌa japuan eꞌitaꞌa.
\s Ɨ mej meyan tiꞌijhuaucaraꞌa ɨ Dioj jemi
\p
\v 23 Matɨꞌɨj mi huaꞌutatuaa maɨjna ɨ Pedro, majta maɨjna ɨ Juan. Aj mu mi aꞌucɨj aɨme ɨ maj huanamiꞌihuacaꞌa. Matɨꞌɨj mi aun aꞌaráꞌa aꞌu maj aꞌutyáuucaꞌa aɨme ɨ huaꞌacumpanyeerustyamuaꞌa. Aj mu mi huaꞌutaꞌixaa nain aꞌij mej yeꞌi tyuꞌutaxajtacaꞌa aɨme ɨ maj vaꞌacan cɨn títyatatí, majta ɨ huaꞌavaujsi.
\v 24 Matɨꞌɨj maɨn huaꞌunamuajriꞌi, aj mu mi naijmiꞌi meyan tiraatahuaviiriꞌi ɨ Dioj. Meyan tɨcɨn:
\p ―Tavastaraꞌa, muaa paj paɨn pueen ɨ paj ratyataahuacaꞌa aɨjna ɨ tajapua, pajta paɨjna i chaanaca tyaj yan japuan seijreꞌe, pajta muaa raatyajtuaa ɨ jaj ɨ tɨ veꞌe. Naijmiꞌi tɨj naꞌa aꞌachu tɨj puaꞌamua yen tiꞌiseijreꞌe, muaa paj nain tyuꞌutaahuacaꞌa.
\v 25 Muaa paj hui peyan tyuꞌutaxajtacaꞌa ajcaꞌihuaꞌɨmɨ paɨjna cɨmeꞌe tɨ ayan axaijnyuꞌuca jetze araujcaꞌanye aɨjna ɨ David tyaacan, aɨjna tɨ muavaɨraꞌacaꞌa. Ayaa pu tiraꞌuyuꞌuxacaꞌa tɨcɨn:
\q ¿Aꞌini mej mi nínyuꞌucacu aɨme ɨ maj seij chuejraꞌa japua eꞌemaꞌacan?
\q Majta ɨ tyaɨte, aɨ mu tiꞌimuajca maɨjna cɨmeꞌe tɨ cai ayan teꞌirajraꞌani.
\q
\v 26 Rɨꞌɨ mu u aꞌuruuren mej mi huataujnyaꞌusiꞌiteꞌen aɨme ɨ huaꞌarey iiyan mej seijreꞌe chaanaca japua.
\q Majta aɨme ɨ mej tihueꞌijteꞌe ɨ tyaɨte, aɨ mu tyujsaɨreꞌesin, naijmiꞌi ɨ maj rajchaɨreꞌe eijna i tavastaraꞌa, majta eijna tɨ an yáꞌujra ɨ ɨpuari japua.
\m Ayaa pu tiraꞌuyuꞌuxacaꞌa aɨjna ɨ David tyaacan.
\p
\v 27 ’Ayaj xaa nyaꞌu tiꞌayajna, aɨjna ɨ Herodes, ajta aɨjna ɨ Póncio Pilaatu, aɨ mu hui tyujsaɨj iiya chajtaꞌa huaꞌa jamuan ɨ tyaɨte mej seij chuejraꞌa japua eꞌemaꞌacan, majta huaꞌa jamuan ɨ mej yeche iiya Israel. Maujmuaꞌatziityaꞌacaa aꞌij mej tiraatyamueꞌitɨn aɨjna tɨ muavaɨreꞌe, aɨjna ɨ Jesús, aɨjna tɨ cai aꞌanaj tiꞌitɨj cɨn autyajturaa mueetzi jemi. Ai pu aɨn pueen paj muaa an yáꞌujra ɨ ɨpuari japua.
\v 28 Ayaa mu cheꞌeta manaꞌa rɨjcu aꞌij pej yeꞌi anacaican tiraaxaꞌapɨꞌɨntarej tɨ ayan tyuꞌuxeꞌevaꞌa aꞌaraꞌani, tɨꞌij ayan tyuꞌurɨni.
\p
\v 29 ’Maꞌacui xaa nyaꞌu, muaa paj taꞌivastaraꞌa, casiꞌi, pɨ mi tiꞌitanyeeche. Taataꞌa ɨ caꞌanijraꞌa ɨ tatzajtaꞌa ityejmi i tyaj muavaɨreꞌe tyataꞌaj hui cai tiꞌitzɨɨnyaꞌa tyej tihuaꞌutaꞌixaateꞌen mueetzi jetze maꞌacan.
\v 30 Pataꞌaj pajta ahuaꞌacaꞌanen pej pi tihuaꞌuhuaateꞌen ɨ mej tiꞌicucuiꞌi. Pajta huaꞌutaseijrateꞌen eijna ɨ paj cɨn peri huaꞌutaꞌa maj raayɨꞌɨtɨhuaꞌan eijna jetze maꞌacan i Jesús tɨ muavaɨreꞌe, tɨ cai aꞌanaj tiꞌitɨj cɨn autyajturaa mueetzi jemi. ―Yaa mu tiraatahuaviiriꞌi ɨ Dioj.
\p
\v 31 Matɨꞌɨj maɨjna cɨn meyan huarɨj, aj puꞌi huatyaujcaꞌatzɨjxɨ ɨ chiꞌi maj ɨ tzajtaꞌan huirátyaꞌacaꞌa. Aj puꞌi i huatyajturaa ɨ huaꞌa tzajtaꞌa aɨjna ɨ xaijnyuꞌucaraꞌaraꞌan ɨ Dioj. Aijna jetze mu aꞌujcaꞌanyaacan cɨn meyan tihuaꞌutaꞌixaa ɨ Dioj jetze maꞌacan. Camu tiꞌitzɨɨnyaꞌacaa.
\s Aɨ mu nain tyuꞌuráꞌuraꞌa seij majta seij ɨ mej tíꞌijchaɨcaꞌa
\p
\v 32 Naijmiꞌi ɨ maj raꞌatzaahuatyaꞌacaa, aɨ mu rɨꞌɨ tyuꞌurixaatyaꞌacaa. Camu aꞌij tihuaꞌaxajtacaꞌa seij majta seij. Majta tyuꞌuráꞌuraꞌa seij majta seij ɨ mej tíꞌijchaɨcaꞌa. Capu aꞌatɨ aꞌatzu ayan tiꞌixa maɨjna cɨmeꞌe yee nyeetzi pu tiꞌinyaꞌa. Metyuꞌuráꞌuraꞌate micu, aɨme.
\p
\v 33 Majta maɨn ɨ maj tamuaamuataꞌa japuan huaꞌapua araꞌase, maucheꞌe mu tihueꞌixaatyaꞌacaa maɨjna cɨmeꞌe tɨ Dioj ajtahuaꞌa raatatɨste ɨ xaijnyuꞌucaraꞌaraꞌan aɨjna ɨ Jesús. Aɨj mu jetze araujcaꞌanyajcaꞌa ɨ xaijnyuꞌucaraꞌaraꞌan ɨ Dioj huapɨꞌɨ mej mi tihueꞌixaatyaꞌacaa. Rɨꞌɨ mu tihuaꞌajchaɨcaꞌa, seij majta seij.
\v 34 Ajta ayan eenyaꞌa, capu aꞌanaj aꞌatɨ cai aꞌij tiꞌijviicueꞌiracaa aɨjna cɨmeꞌe naijmiꞌi mu tyuꞌutuaaxɨ aꞌachu maj caj tyuꞌujcháɨtɨmaꞌacaa, tiꞌitɨj chuej, naꞌari chiꞌi. Aj mu mi meyan huarɨj, u mu yaꞌarajtɨ ɨ tumin maj raꞌancuraꞌa maɨjna cɨmeꞌe mej tyuꞌutuaa.
\v 35 Aj mu mi tyuꞌutatuii aɨme jemi ɨ maj tamuaamuataꞌa japuan huaꞌapua araꞌase. Majta maɨn, aɨme mu huaráꞌa ɨ tumin ɨ maj cai aꞌij tiꞌijviicueꞌi.
\p
\v 36 Aɨj pu cɨn ayan tyujuꞌurɨj aɨjna ɨ José, aɨjna tɨ tiꞌivaɨraꞌacaa aɨme jamuan huaacɨxaꞌajstyamuaꞌameꞌen ɨ Leví tyaacan. Au pu eꞌemaꞌacan aɨjna ɨ José, ajna aꞌahuaꞌa tɨ ayan tyajaꞌarajtyahuaa tɨcɨn Chipre. Ayaa mu majta raatamuáꞌa tɨcɨn Bernabé. Aijna i nyuucari tɨcɨn Bernabé, ayaa pu huataujmuaꞌa eijna tɨcɨn rɨꞌɨ pu tihuaꞌataꞌaca aɨme ɨ maj ruxaamɨsteꞌe.
\v 37 Seij pu chuej tichaɨcaꞌa aɨjna ɨ José. Aj puiꞌi raatuaa. Ajta u yaꞌarajtɨ aɨjna ɨ tumin. Tɨꞌɨqui aɨme huatatui ɨ maj tamuaamuataꞌa japuan huaꞌapua araꞌase.
\c 5
\s Tɨꞌɨj nuꞌu Dioj pueijtzi huaꞌutaꞌa aɨjna ɨ Ananías, ajta aɨjna ɨ Safira
\p
\v 1 Ajta aɨn ɨ aꞌatɨ tɨ ayan antyahuaa tɨcɨn Ananías, aɨ pu seij chuej huatua aɨjna jamuan ɨ ruꞌɨj tɨ ayan antyahuaa tɨcɨn Safira.
\v 2 Ajta aɨjna ɨ Ananías, ayaa pu tyuꞌutaujseijratacaꞌa tɨ nain aꞌarajtɨɨ ɨ tumin. Ma ajta cai, capu. Eꞌicaca pu huatyajturaa ɨ tumin ɨ rujemi. Ajta tɨ tiꞌituraavacaꞌa, aɨj pu huaꞌutatui aɨmej ɨ maj tamuaamuataꞌa japuan huaꞌapua araꞌase. Ajta nain pu aumuaꞌareeracaꞌa aɨjna ɨ jɨitaꞌa.
\p
\v 3 Aj puiꞌi ayan tiraataꞌixaa aɨjna ɨ Pedro tɨcɨn:
\p ―Ananías, ¿aꞌini een cɨmeꞌe paraataꞌa tɨ aɨn tiyaaruꞌu timuaataijteꞌen ɨ muaꞌatzajtaꞌa? Muaa paj hui raacuanamua ɨ xaijnyuꞌucaraꞌaraꞌan ɨ Dioj paɨjna cɨmeꞌe ɨ pej eꞌicaca huatyaturaate ɨ tumin ɨ paj raamueꞌitɨ paɨjna cɨmeꞌe ɨ chuej ɨ paj raatuaa.
\v 4 ¿Ni cai mueetzi aꞌacaꞌa patɨꞌɨj cai xɨ raatuaa? Ajta, patɨꞌɨj raatuaa, ¿ni cai aꞌij tiꞌirɨꞌɨristacaꞌa pej tyuꞌunajchi nain cɨmeꞌe, capaj aꞌij panaꞌa? ¿Aꞌini pej pi tyuꞌumuáꞌa peijna cɨmeꞌe? Capaj aɨme pɨtyuꞌucuanamua ɨ tyetyaca, silu aɨj paj pɨtyuꞌucuanamua ɨ Dioj. ―Ayaa pu tiraataꞌixaa aɨjna ɨ Pedro.
\p
\v 5 Tɨꞌɨj raanamuajriꞌi aɨjna ɨ nyuucari, aj puꞌi a aꞌarajve a vejliꞌi aꞌu tɨ aꞌaraɨɨcajme aɨjna ɨ Pedro. Tɨꞌɨqui huamɨꞌɨ aɨjna ɨ Ananías. Majta naijmiꞌi ɨ maj raanamuajriꞌi aꞌij tɨ tiꞌitɨj huarɨj, eecan mu tyuꞌutatzɨn.
\v 6 Aj mu mi seica a eꞌireꞌenye mej tyetyaca mej tyaamua. Matɨꞌɨj mi raꞌireꞌijcatacaꞌa tiꞌitɨj cɨmeꞌe, cɨɨxuri. Matɨꞌɨj mi yáꞌutɨɨ. Matɨꞌɨj mi raꞌavaꞌana.
\p
\v 7 Tyauumaꞌaca aꞌachu cumu hueica hora, aj puiꞌi aɨn u aꞌatanye aɨjna ɨ ɨraꞌaraꞌan aɨjna tɨ huamɨꞌɨ. Capu tiꞌitɨj muaꞌareeracaꞌa aɨjna aꞌij tɨ tiꞌitɨj huarɨj.
\v 8 Aj puiꞌi ayan tiraataihuaꞌuriꞌi aɨjna ɨ Pedro tɨcɨn:
\p ―Pataꞌaj hui naataꞌixaateꞌen, ¿ni qui saraatuaa saɨjna ɨ chuej? ¿Ni qui seyan tiraꞌancuraꞌa ɨ tumin saɨjna cɨmeꞌe ɨ chuej saj raatuaa?
\p Aj puiꞌi ayan tiraataꞌixaa aɨjna ɨ jɨitaꞌa tɨcɨn:
\p ―¡Ee! Tyaraatuaa.
\p
\v 9 Aj puiꞌi aɨn Pedro ayan tiraataꞌixaa tɨcɨn:
\p ―¿Aꞌini een cɨn naimiꞌi seyan tiruꞌumuaꞌareeracaa sej si seyan raaruu ɨ xaijnyuꞌucaraꞌaraꞌan ɨ Dioj sej si seyan tiraacuanamuan? Casiꞌi, a mu aꞌavaꞌacaꞌarajna aɨme ɨ mej meri a aꞌavaꞌajuꞌun. Aɨ mu u yaꞌavaꞌana ɨ aꞌacɨn. Aɨ mu hui majta muaꞌatɨni mueetzi, micu.
\p
\v 10 Tɨꞌɨj ayan tyuꞌutaxajtacaꞌa aɨjna ɨ Pedro, aj puiꞌi a aꞌarajve aꞌutɨ aꞌaraɨɨcajme. Ajta pu aɨn huamɨꞌɨ aɨjna ɨ jɨitaꞌa. Aj mu mi utyajrupi aujna chiꞌita aɨme ɨ tyaamua, matɨꞌɨj raaseij tɨcɨn puꞌuri mɨꞌɨchi. Aj mu mi ruꞌirajchui. Majta eꞌeyan u yaꞌavaꞌana aꞌu mej yeꞌetyeetye ɨ cɨnaꞌaraꞌan.
\v 11 Majta naijmiꞌi ɨ maj raꞌatzaahuatyaꞌacaa, majta ɨ seica aꞌachu maj puaꞌamua ɨ maj raamuaꞌareeriꞌi, naijmiꞌi mu tyuꞌutatzɨn tyamuaꞌa naa.
\s Maj nuꞌu meyan eihua tyuꞌuruu maɨjna cɨmeꞌe tɨ huapɨꞌɨ ruxeꞌeveꞌe ɨ Dioj jemi
\p
\v 12 Majta maɨn ɨ maj tamuaamuataꞌa japuan huaꞌapua araꞌase, eihua mu meyan tyuꞌuruu mej mi huaꞌutaseijrateꞌen ɨ tyaɨte mej Dioj jetze araujcaꞌanye. Majta ɨ mej tyaꞌatzaahuatyaꞌacaa, aɨ mu tyujsaɨj ajna aꞌahuaꞌa mej meyan tyajaꞌamuaꞌamua tɨcɨn tɨ Salomón aꞌaveꞌechiꞌiveꞌe.
\v 13 Ajta capu aꞌatɨ aꞌucaꞌanyajcaꞌa tɨ ajtyaxɨɨre aɨme jamuan aujna tɨ eꞌejtéchiꞌiviꞌi. Capu amɨn aꞌij, aɨme ɨ seica, rɨꞌɨ mu tihuaꞌajchaɨcaꞌa aɨmej ɨ mej tyaꞌatzaahuatyaꞌacaa.
\v 14 Aɨj mu cɨn, tyaꞌantzaahua eihua ɨ tyaɨte, tyetyaca, majta juuca. Muꞌuri eitzeꞌe muiꞌicaa ɨ maj raꞌatzaahuatyaꞌacaa maɨjna ɨ tavastaraꞌa.
\p
\v 15 Majta mi autyajhuii maj hueꞌirajtɨni ɨ mej tiꞌicucuiꞌi ɨ caaye jetze. Caama japua mu huaꞌujtuaa, majta itari japua. Ayaa mu huaꞌuruu. Ayaa mu tiꞌimuaꞌastɨ tɨcɨn tɨ puaꞌa nuꞌu queenimaꞌaraꞌan aɨjna ɨ Pedro huaꞌa japua tanyen aɨme ɨ mej tiꞌicucuiꞌi.
\v 16 Eihua mu majta curaꞌacɨjxɨ ɨ tyaɨte maj aꞌɨmɨ antachaatɨme. Aɨme mu u aꞌaraaviꞌitɨ ɨ mej tiꞌicucuiꞌi, majta ɨ maj huaꞌa tzajtaꞌa seijreꞌe ɨ tiyaaruꞌu. Naijmiꞌi mu huaruj.
\s Maj nuꞌu huanamiꞌihuacaꞌa, majtahuaꞌa mu nuꞌu huaꞌutatuaa
\p
\v 17 Matɨꞌɨj mi huaꞌanchueere eihua aɨjna tɨ tihueꞌijteꞌe u teyujtaꞌa, majta aɨme ɨ maj huaꞌa jamuan áꞌujhuaꞌanyaꞌa aɨme ɨ saduceos.
\v 18 Aɨj mu cɨn huaꞌuvíviꞌi aɨme ɨ maj tamuaamuataꞌa japuan huaꞌapua araꞌase. Matɨꞌɨj mi hueꞌityaana u carcel.
\p
\v 19 Tɨꞌɨqui tɨcaꞌɨmɨ saɨj a eꞌireꞌenye. Tɨꞌɨqui tyaꞌantacú aɨjna aꞌu tɨ aꞌa pueerta. Aɨ pu aɨn pueen ɨ tɨ tiꞌivaɨreꞌe u tajapua Dioj tɨ eꞌeseijreꞌe. Aj puiꞌi aɨn hueꞌiraaviꞌitɨ.
\v 20 Tɨꞌɨqui ayan tihuaꞌutaꞌixaa tɨcɨn:
\p ―Sericu, sataꞌaj saun aꞌutyahuiixɨꞌɨn aꞌu tɨ aꞌaráyaujtaꞌa eꞌitaꞌa u teyujtaꞌa. Sataꞌaj hui huaꞌutaꞌixaateꞌen ɨ tyaɨte nain cɨmeꞌe eijna i nyuucari tɨ cɨmeꞌen Dioj tihuaꞌutauuniꞌi. ―Ayaa pu tihuaꞌutaꞌixaa aɨjna ɨ aꞌatɨ.
\p
\v 21 Matɨꞌɨj mi meyan huarɨj. Tapuaꞌarijmaꞌaca mu u aꞌutyajrupi u teyujtaꞌa. Aj mu mi autyajhuii mej tihuaꞌutaꞌixaateꞌen ɨ tyaɨte.
\p Majta aɨme ɨ tɨ tihueꞌijteꞌe u teyujtaꞌa, majta ɨ maj jamuan áꞌujhuaꞌanyaꞌa, matɨꞌɨj maun aꞌaráꞌa, mahuaꞌutaitacaꞌa maj tyujsaɨreꞌen ɨ huaꞌajueesi, majta naijmiꞌi ɨ huaꞌavaujsimuaꞌa, ɨ maj maun huachaatɨme ajna Israel. Matɨꞌɨj mi huaꞌutaijtacaꞌa maj hueꞌiraviꞌitɨn maujna aꞌu maj nuꞌu eityanamiꞌihuacaꞌa aɨmej ɨ maj tamuaamuataꞌa japuan huaꞌapua araꞌase.
\p
\v 22 Matɨꞌɨj mi aꞌucɨj seica ɨ huaꞌaxantaarustyamuaꞌa. Aj mu mi maun aꞌuréꞌenye aujna carcel. Aru capu anuꞌujaꞌatɨɨtacaa, majta huaraꞌacɨ mej mi meyan tihuaꞌutaꞌixaateꞌen.
\v 23 Meyan tɨcɨn:
\p ―Ayaa tu eenyeꞌequeꞌe tyanaꞌa raatyau ɨ carcel tyamuaꞌa pu naa teꞌityanamiꞌihuacaꞌa. Majta mu rachaɨcaꞌa tyamuaꞌa naa ɨ xantaaruꞌu. Tyatɨꞌɨj tyaꞌantacú, capu anuꞌujaꞌatɨɨtacaa. ―Yaa muꞌu tyuꞌutaxajtacaꞌa.
\p
\v 24 Tɨꞌɨj raanamuajriꞌi aɨjna ɨ capitán tɨ cɨn tiꞌivaɨreꞌe u teyujtaꞌa, majta ɨ mej vivejmeꞌen cɨn títyatatyáꞌacaa u teyujtaꞌa, capu aꞌij tihuaꞌarɨꞌɨristyaꞌacaa aꞌij mej yeꞌi tyuꞌutaxaj. Eihua mu tyuꞌurihuaꞌuracaꞌa aꞌij tɨ tyaꞌaraꞌani.
\p
\v 25 Aj puiꞌi saɨj a eꞌireꞌenye. Aj puiꞌi huaꞌutaꞌixaa tɨcɨn:
\p ―Casiꞌi, aɨme ɨ tyetyaca ɨ saj hui muan hueꞌityaana, au mu anuꞌuhuatyáuu u teyujtaꞌa. Metihuaꞌamuaꞌate ɨ tyaɨte.
\p
\v 26 Ajtaꞌi eꞌeyan aɨn áꞌuraa aɨjna ɨ capitán, seica jamuan ɨ maj ravaɨreꞌe. Matɨꞌɨj mi huajaꞌuveꞌeviꞌitɨ. Camu caꞌanyejri cɨn aꞌiniꞌi mahuaꞌatzɨɨnyaꞌacaa ɨ tyaɨte. Ayaa mu tiꞌimuaꞌastɨ tɨcɨn tɨ puaꞌa mataatyatuꞌasixɨꞌɨn tetej cɨmeꞌe.
\v 27 Matɨꞌɨj huajaꞌuveꞌeviꞌitɨ, aj mu mi huaꞌutaijtacaꞌa maj huataujseijrata aɨme jemi ɨ mej títyatatí jueesi cɨmeꞌe mej mi maɨn tihuaꞌutaihuaꞌu ɨ mej tieꞌijta u teyujtaꞌa.
\p
\v 28 Aj puiꞌi ayan tihuaꞌutaꞌixaa aɨjna tɨcɨn:
\p ―Tyan tu amuaataꞌijmɨjriꞌi saj cai cheꞌe seyan tihuaꞌamuaꞌatyá ɨ tyaɨte saɨjna jetze maꞌacan ɨ Jesús. ¿Ni seyan huarɨj muan? Caxu xaa nyaꞌu seyan huarɨj. Saucheꞌe xu tihuaꞌamuaꞌate nainjapua iiyan Jerusalén. Sajta seyan tajetze tiꞌipuaꞌajteꞌe ityejmi tɨcɨn tyan tu tyaɨn pueen ɨ tyaj raajeꞌica tyaɨjna ɨ tevi. ―Ayaa mu tihuaꞌutaꞌixaa.
\p
\v 29 Ayaa pu i tyuꞌutanyúu aɨjna ɨ Pedro, majta ɨ seica. Meyan tɨcɨn:
\p ―Ruxeꞌeveꞌe tyaj ráꞌantzaahuateꞌen ɨ Dioj. Capu ayan tyuꞌujxeꞌeveꞌe tyaj mueetzi antzaahuateꞌen mɨ sej iꞌi tyetyaca.
\v 30 Aɨjna tɨ huaꞌaDioj ɨ tavaujsimuaꞌa tyaaca, aɨ pu hui ajtahuaꞌa raatatɨste ɨ ruxaijnyuꞌuca aɨjna ɨ Jesús tɨ ij ruuri aꞌaraꞌani.
\p ’Ma sajta muan, saraajeꞌica. Ayaa xu hui tiráꞌutatai cɨye jetze.
\v 31 Dioj pu an yáꞌujra ɨpuari japua ruꞌɨrɨɨtaꞌa pujmeꞌen. Ajta aɨjna cɨn antyujmuaꞌaréera aꞌaraa tɨ anacai aꞌaraꞌani, ajta tɨ huaꞌa japua huanyuuni ɨ tyaɨte. Ayaa pu raaruu ɨ Dioj tɨꞌij aɨn huaꞌutaꞌan aɨme ɨ maj Israel jetze ajtyamaꞌacan ɨ maj ahuaujcaꞌanyen mej mi saɨque tyuꞌumuaꞌati ɨ Dioj jemi, ajta tɨꞌij aɨn tihuaꞌutauuniꞌi ɨ maj cɨn autyajturaa ɨ Dioj jemi.
\p
\v 32 ’Aij tu huaseij ityan, ajta ayan cheꞌeta naꞌa aɨjna ɨ xaijnyuꞌucaraꞌaraꞌan ɨ Dioj, aɨ pu raatyaxajtan. Ai pu aɨn pueen ɨ tɨ Dioj raataityacaꞌa tɨ huatyaturan aɨme tzajtaꞌa ɨ maj raꞌatzaahuateꞌe ɨ Dioj. ―Ayaa pu tihuaꞌutaꞌixaa.
\s Gamaliel pu nuꞌu raꞌixaa aꞌij tɨ yeꞌi huarɨni
\p
\v 33 Matɨꞌɨj raanamuajriꞌi eijna, eecan mu huatanínyuꞌucacucaꞌa. Aɨj mu cɨn meyan tiꞌijxeꞌevaꞌacaꞌa maj huaꞌucuiꞌini.
\p
\v 34 Aj puiꞌi saɨj a aꞌutyeechaxɨ tɨ ayan antyahuaa tɨcɨn Gamaliel. Fariseo pu pueenyaꞌa aɨjna. Aɨ pu tihuaꞌamuaꞌatyahuaꞌa ɨ yuꞌuxari jetze. Naijmiꞌi mu rɨꞌɨ tirajchaɨcaꞌa maɨjna ɨ Gamaliel. Aj puiꞌi aɨn tyuꞌutaijtacaꞌa maj hueꞌiraviꞌitɨn aɨme ɨ tyetyaca.
\v 35 Aj puiꞌi ayan tihuaꞌutaꞌixaa aɨme ɨ mej tieꞌijta:
\p ―Muan tyetyaca saj iiyan huachaatɨme Israel, rɨꞌɨ xuꞌu aꞌij sej yeꞌi huaꞌaruuren aime i tyetyaca.
\v 36 Xuꞌuri hui raꞌutamuaꞌareeriꞌi, tɨ ari aꞌatee tɨ saɨj huanyej tɨ ayan antyahuaacaꞌa tɨcɨn Teudas. Ayaa pu hui tyaꞌujtzaahuatyaꞌacaꞌa tɨcɨn eecan pu ruxeꞌeveꞌe. Seica mu majta jamuan áꞌujhuaꞌanyaꞌa. Ayaa mu aráꞌaxcaa aꞌachu cumu muaacua cieentu ɨ tyetyaca. Aru maraajeꞌica maɨjna ɨ aꞌatɨ. Majta ɨ maj jamuan áꞌujhuaꞌanyaꞌa, seica mu cureꞌitixɨ. Capu tiꞌitɨj aꞌij tiraatyavaɨ aɨjna ɨ Teudas.
\p
\v 37 ’Ajtahuaꞌa hui saɨj huanyej, aɨjna ɨ Judás tɨ Galileeya eꞌemaꞌacan. Aj puiꞌi huataseijre ajna matɨꞌɨj huaꞌuteꞌitee ɨ tyaɨte. Aɨ pu huajaꞌuviꞌitɨ muiꞌicaca mej mi jamuan áꞌujhuaꞌanyeꞌen. Majta mu hui raajeꞌica. Majta ɨ maj jamuan áꞌujhuaꞌanyaꞌa, aɨ mu aꞌucɨ́jxɨ.
\p
\v 38 ’Aɨj nu cɨn neyan tyajaꞌamueꞌixaateꞌe nyaɨjna cɨmeꞌe aꞌij mej yeꞌi rɨcɨ. Caxu hui huáꞌajeeva seime i tyetyaca. Micheꞌe huiracɨɨnye, aꞌiniꞌi tɨ puaꞌa rujɨɨmuaꞌa manaꞌa meyan tirajtyau, naijmiꞌi pu tyajaꞌuvaɨjtzi.
\v 39 Naꞌari cai tɨ puaꞌa maɨjna jetze araujcaꞌanye ɨ Dioj mej meyan rɨcɨ, capu raꞌantipuaꞌariteꞌesin. Rɨꞌɨ xuꞌu hui sej si cai saɨjna nyaꞌusiꞌityaꞌa ɨ Dioj, sataꞌaj cai huaapuaꞌa ratyesaꞌa saɨjna ɨ Dioj. ―Ayaa pu tyuꞌutaxajtacaꞌa aɨjna ɨ Gamaliel.
\p
\v 40 Naijmiꞌi mu ráꞌantzaahua. Aj mu mi aɨme huatajee ɨ maj tamuaamuataꞌa japuan huaꞌapua araꞌase. Majta huaꞌutyaavajxɨ. Majta huaꞌutaꞌijmɨjriꞌi maj nuꞌu cai cheꞌe tihueꞌixaatyaꞌa ɨ tyaɨte Jesús jetze maꞌacan. Aj mu mi huaꞌutatuaa.
\p
\v 41 Majta maɨn ɨ maj tamuaamuataꞌa japuan huaꞌapua araꞌase, matɨꞌɨj mi huiiraacɨ aujna aꞌu maj aꞌirátyaꞌacaa aɨme ɨ huaꞌajueesi. Eecan mu huataujtyamuaꞌave maɨjna cɨmeꞌe tɨ aɨn Dioj ayan tihuaꞌutaꞌa mej meyan rajpueiitzi muaꞌaraa maɨjna jetze maꞌacan ɨ Jesús.
\v 42 Ma majta camu xaa nyaꞌu raatapuaꞌajtacaꞌa maj cai cheꞌe meyan rɨjca. Nain tujcaꞌari tzajtaꞌa aɨ mu tihuaꞌamuaꞌatyahuaꞌa ɨ tyaɨte. Aɨ mu tihueꞌixaꞌatyahuaꞌa tɨ aɨn Dioj an yáꞌujra aɨjna ɨ ɨpuari japua aɨjna ɨ Jesús. Ayaa mu tihueꞌixaꞌatyahuaꞌa maujna teyujtaꞌa, majta maujna huaꞌache.
\c 6
\s Maj nuꞌu huaꞌantihuau ɨ maj aráhuaꞌapua araꞌase
\p
\v 1 Majta, muꞌuri eitzeꞌe muiꞌicaa aɨme ɨ mej tyaꞌatzaahuatyaꞌacaa. Majta seica ɨ maj raayɨꞌɨtɨhuaꞌa ɨ huaꞌanyuuca aɨme ɨ griego, aɨ mu autyajhuii maj tinínyuꞌucacun. Mahuaꞌajaaxaijviꞌiracaꞌa aɨme ɨ maj raayɨꞌɨtɨhuaꞌa ɨ huaꞌanyuuca ɨ mej Israel jetze ajtyamaꞌacan. Meyan tɨcɨn:
\p ―Matɨꞌɨj tyuꞌuraꞌuraꞌasin ɨ tɨ tiꞌicueꞌiriꞌi tɨꞌɨj pɨ naꞌa nain xɨcaj tzajtaꞌa, camu hui tihuaꞌuráꞌaca ɨ ucarijse maj rusaxuꞌijmaꞌa áꞌujhuaꞌan, ɨ maj raayɨꞌɨtɨ ɨ huaꞌanyuuca aɨme ɨ griego. ―Ayaa mu tyuꞌutaxajtacaꞌa.
\p
\v 2 Aj mu mi huaꞌajsaɨj aɨme ɨ mej tyaꞌatzaahuateꞌe. Matɨꞌɨj mi meyan tihuaꞌutaꞌixaa aɨme ɨ maj tamuaamuataꞌa japuan huaꞌapua araꞌase tɨcɨn:
\p ―Capu hui raavijteꞌe tyej teyan tiyaꞌuhuaꞌanan tyej tihuaꞌutaꞌixaateꞌen ɨ tyaɨte Jesús jetze maꞌacan tyej ti tihuaꞌumín ɨ meesa japua.
\p
\v 3 ’Casiꞌi taꞌihuaamuaꞌa, sataꞌaj hui arahuaꞌapuaca avaꞌahuauni ɨ tyetyaca muejmi mej jetze ajtyamaꞌacan. Sataꞌaj huaꞌavaꞌajajpuaxɨꞌɨn ɨ maj rɨꞌɨ me tityaꞌumuámuaꞌaree ɨ tyaɨte. Ayaa pu hui tyuꞌujxeꞌeveꞌe tɨ aɨn xaijnyuꞌucaraꞌaraꞌan ɨ Dioj huatyaturan aɨme jemi seij ajta seij tyamuaꞌa naa. Ajta ayan tyuꞌujxeꞌeveꞌe maj ruꞌumuaꞌareera. Tyan tu teyan tihueꞌijcateꞌen tyaɨjna cɨmeꞌe.
\p
\v 4 ’Tyajta ityan, taucheꞌe tu teyan rɨꞌɨ tityaajuꞌu taꞌajuꞌun tyaɨjna cɨmeꞌe tyej raatahuavii ɨ Dioj, tyajta tihuaꞌutáꞌixaateꞌesin ɨ tyaɨte ɨ nyuucari cɨmeꞌe. ―Ayaa mu tihuaꞌutaꞌixaa.
\p
\v 5 Ai pu huaꞌaranajchacaꞌa naijmiꞌica ɨ tyaɨte. Matɨꞌɨj mi huaꞌavaꞌahuau aɨme ɨ Esteban, aɨjna tɨ eihua raꞌatzaahuatyaꞌacaa ɨ Dioj. Ajta aɨn xaijnyuꞌucaraꞌaraꞌan huatyajturaa jemin huapɨꞌɨ. Majta mu maɨjna avaꞌahuau maɨjna ɨ Felipe, majta maɨjna ɨ Prócoro, majta maɨjna ɨ Nicanor.
\p Seica mu majta avaꞌahuau. Ayaa mu antyaꞌaruu tɨcɨn Timón, ajta aɨjna ɨ Parmenas, ajta aɨjna ɨ Nicolás. Ai pu aɨn pueen ɨ tɨ Antioquía eꞌemaꞌacan. Ajta, aɨ pu anacai ráꞌantzaahua ɨ huaꞌayeꞌira aɨme ɨ mej Israel jetze ajtyamaꞌacan.
\p
\v 6 Matɨꞌɨj mi huajaꞌuviꞌitɨ aꞌu maj aꞌutyáuucaꞌa aɨme ɨ maj tamuaamuataꞌa japuan huaꞌapua araꞌase. Aj mu mi maɨn raatahuaviiriꞌi ɨ Dioj. Matɨꞌɨj mi antyujmuaꞌaréera muaꞌaraa maɨjna cɨmeꞌe maj nuꞌu huaꞌutyavaɨreꞌen aɨme ɨ maj tamuaamuataꞌa japuan huaꞌapua araꞌase.
\p
\v 7 Eihua mu raanamuajriꞌi ɨ nyuucari aɨme aa mej vejliꞌi antachaatɨme, majta ajcaꞌihuaꞌɨmɨ maj antachaatɨme, majta aꞌɨmɨ maj aꞌuchaatɨme, naijmiꞌi mu raanamuajriꞌi. Majta ɨ tyaɨte ɨ maj huaꞌa jamuan áꞌujhuaꞌanyaꞌa anna Jerusalén, eihua mu huatamuiꞌiracaꞌa. Majta maɨn ɨ mej títyatatyáꞌacaa u teyujtaꞌa, muiꞌitɨ mu ráꞌantzaahua ɨ nyuucari.
\s Matɨꞌɨj nuꞌu raatyeeviꞌi maɨjna ɨ Esteban
\p
\v 8 Ajta aɨjna ɨ Esteban, eihua pu raꞌatzaahuatyaꞌacaa ɨ Dioj, ajta eihua pu Dioj jetze araujcaꞌanyajcaa. Aɨj pu cɨn huaꞌutaseijra ɨ tyaɨte aꞌij mej yeꞌi rɨꞌɨ tiraataꞌan ɨ Dioj.
\p
\v 9 Ma majta mu seica a eꞌireꞌenye mej mi raataxaj tiꞌitɨ tɨ cai xaꞌapɨꞌɨn. Ai mu aɨn pueen ɨ mej seij jetze eꞌemaꞌacan u teyujtaꞌa, mej meyan ratamuaꞌamua tɨcɨn huaꞌateyuu ɨ maj huatatuiihuacaꞌa. Aɨ mu aɨn pueen ɨ maj Israel jetze huanyej. Au mu eꞌemaꞌacan aujna aꞌahuaꞌa Cirene, majta seica aujna aꞌahuaꞌa chajtaꞌa tɨ ayan tyajaꞌarajtyahuaa tɨcɨn Alejandría. Seica mu majta maun eꞌemaꞌacan aujna aꞌahuaꞌa Cilicia, majta seica u Asia.
\p Matɨꞌɨj mi autyajhuii mej tiraꞌixaateꞌen maɨjna ɨ Esteban.
\v 10 Aru camu aꞌatzu raatyaamueꞌitɨ aꞌiniꞌi aɨj pu jetze araujcaꞌanyajcaa ɨ xaijnyuꞌucaraꞌaraꞌan ɨ Dioj. Ajta eitzeꞌe pu rúꞌumuaꞌareeracaa aɨjna ɨ Esteban macai aɨme.
\p
\v 11 Matɨꞌɨj mi meyan huarɨj aviitzi cɨmeꞌe. Seica mu huatajee. Aj mu mi huaꞌutaij maj tiraaxajtziꞌi tɨcɨn: “Tuꞌuri raanamuajriꞌi tɨ aɨn aꞌij puaꞌa tiraataxajtacaꞌa aɨjna ɨ Moisés, ajta ɨ Dioj.”
\p
\v 12 Ayaa mu huaꞌuruu maj huaꞌanínyuꞌucaste ɨ tyaɨte, majta ɨ huaꞌavaujsi, majta ɨ maj tihuaꞌamuaꞌatyahuaꞌa ɨ yuꞌuxari jetze. Matɨꞌɨj mi raatyeeviꞌi ɨ Esteban. Matɨꞌɨj maun yaꞌuviꞌitɨ aɨme jemi ɨ rujueesi.
\v 13 Majta seica mu avaꞌahuau ɨ mej meyan tíꞌihueꞌitacaꞌa tɨcɨn:
\p ―Tɨꞌɨj pɨ naꞌa nain xɨcaj tzajtaꞌa, ai pu hui aꞌij puaꞌa tiꞌixa aɨjna ɨ teyuu, ajta ɨ yuꞌuxari.
\v 14 Tuꞌuri teyan tiraanamuajriꞌi tɨ aɨn ayan tyuꞌutaxajtacaꞌa tɨ nuꞌu tiraatauuna aɨjna ɨ teyuu aɨjna ɨ Jesús tɨ Nazaret eꞌemaꞌacan, ajta tɨ nuꞌu taꞌariꞌi ɨ tayeꞌirá ɨ tɨ taataꞌa aɨjna ɨ Moisés tyaacan tɨ raatyajtuaa. ―Yaa mu tyuꞌutaxajtacaꞌa.
\p
\v 15 Aj mu mi caꞌanin cɨn raꞌaraaseij naijmiꞌi ɨ huaꞌajueesi. Ayaa mu raꞌutaseij cumu tɨ tyataaveꞌen ɨ nyeerimaꞌaraꞌan aɨjna ɨ Esteban. Yaa pu eenyaꞌa tɨj nyeerimaꞌaraꞌan ɨ saɨj ɨ xaijnyuꞌucari tɨ tiꞌivaɨreꞌe u tajapua ɨ Dioj jemi.
\c 7
\s Tɨ nuꞌu ayan tyuꞌutaxajtacaꞌa aɨjna ɨ Esteban
\p
\v 1 Aj puiꞌi ayan tiraataihuaꞌuriꞌi aɨjna tɨ tieꞌijta u teyujtaꞌa tɨcɨn:
\p ―¿Ni ayan tiꞌayajna?
\p
\v 2 Aj puiꞌi ayan tyuꞌutanyúu aɨjna ɨ Esteban. Ayan tɨcɨn:
\p ―Xaanamuajriꞌi, neꞌihuaamuaꞌa, sajta muan, nyavaujsimuaꞌa. Tɨꞌɨj cai xɨ aɨn Abraham u aꞌaráꞌa ajna aꞌahuaꞌa tɨ ayan tyajaꞌarajtyahuaa tɨcɨn Harán, tɨꞌɨj auj aun aꞌutyavaacaꞌa ajna aꞌahuaꞌa tɨ ayan tyajaꞌarajtyahuaa tɨcɨn Mesopotamia, Dioj pu hui huataseijre ɨ jemin ɨ Abraham. Aɨjna ɨ Dioj, ayaa pu seijraꞌacaa cumu maj tyámaxcɨvaꞌaraꞌan.
\v 3 Ayaa pu aɨn Dioj tiraataꞌixaa tɨcɨn: “huirajraa ayujna aché. Majta muaꞌatyaɨtestyamuaꞌa, capaj huaꞌaviꞌitɨ silu micheꞌe meyan eenyeꞌen ayajna. Seij nu muaataseijrateꞌesin ɨ chuej paj japuan seiraꞌa puaꞌame. Pataꞌaj aꞌuraꞌani paujna.” Yaa pu tiraataꞌixaa.
\p
\v 4 ’Aj puiꞌi aɨn Abraham huiirajraa aujna Mesopotamia. Ayaa pu ajta tyajaꞌarajtyahuaa tɨcɨn Caldea. Tɨꞌɨqui aun aꞌaráꞌa aujna u Harán. Aꞌatzu hui aꞌateeviꞌica, tɨꞌɨqui aɨn huamɨꞌɨ ɨ taatajraꞌan aɨjna ɨ Abraham. Aj puiꞌi Dioj raataij aɨjna ɨ Abraham tɨ nuꞌu huiirajraꞌani aujna u Harán tɨꞌij aꞌuraꞌani eijna chuejraꞌa japua saj yan japuan huachaatɨme ijii.
\v 5 Capu saɨj chuej raacɨ́ꞌɨ aɨjna ɨ Abraham, ni cɨj caj aꞌu tɨ ahuaujchejteꞌen tɨꞌij aɨn ayan tiraataxaj aɨjna cɨmeꞌe yee nyeetzi pu nyaꞌa ɨ chuej. Ajta aɨn tyaꞌataujratziiriꞌi ɨ Dioj tɨ chuej raataꞌan. Ajta ayan tiraataꞌixaa tɨcɨn: “Tɨꞌɨj nuꞌu huamɨꞌɨni aɨjna ɨ Abraham, aɨme pu cɨꞌɨti ɨ yaujmuaꞌameꞌen.” Capu hui amɨn aꞌij tɨ ajta cai titɨꞌɨrijmuaꞌa aɨjna ɨ Abraham ajna xɨcajraꞌa jetze tɨꞌɨj Dioj jetzen ayan tyaꞌataujratziiriꞌi.
\p
\v 6 ’Ayaa pu ajta tiraataꞌixaa tɨcɨn: “Muaꞌahuaacɨxaꞌastyamuaꞌa mu maun aꞌutyáꞌa muaꞌajuꞌun seij chuejraꞌa japua aꞌu maj cai eꞌemaꞌacan. Majta aɨme ɨ mej tieꞌijta aujna, aɨ mu tihuaꞌutaijteꞌesin mej tyuꞌumuareꞌen pueijtzi cɨmeꞌe. Majta aꞌij puaꞌa tihuaꞌajeeva muaꞌajuꞌun. Muaꞌateeri aꞌachu cumu muaacua cieentu ninyeꞌiraꞌa maj rajpueiitzi muaꞌajuꞌun.
\p
\v 7 ’Nyaa nu hui nyajta neyan huaꞌaruuren mej mi meyan cheꞌeta manaꞌa tirajpueiitzi muaꞌaraꞌani aɨme ɨ maj aꞌij puaꞌa tihuaꞌajeeva muaꞌajuꞌun, cheꞌe tiꞌitɨj cɨmeꞌe nicu. Aj mu míjtáꞌij huiráajuꞌun aɨme ɨ aꞌahuaacɨxaꞌastyamuaꞌa maujna. Majta maɨn mijmu naatyavaɨreꞌen iiya aꞌu paj áꞌuca.” Ayaa pu hui tiraataꞌixaa ɨ Dioj aɨjna ɨ Abraham tyaacan.
\p
\v 8 ’Aj pu i Dioj raataꞌa aɨjna ɨ Abraham tiꞌitɨj tɨ cɨn raamuaꞌaree tɨ Dioj rusaɨj tyaꞌataujratziiriꞌi tɨ nuꞌu chuej raacɨꞌɨti. Ai pu aɨn pueen ɨ maj raꞌantisiꞌiche ɨ runavij ɨ taꞌantyujviꞌi ɨ huaꞌa saꞌatapuꞌu jetze. Aɨj pu cɨn tɨꞌɨj tyauumaꞌaca aꞌachu cumu arahueica xɨcaj tɨ huanuꞌeihuacaꞌa ɨ yaujraꞌan ɨ Abraham, ayaa pu raaruu ɨ ruyauj tɨ ayan antyahuaacaꞌa tɨcɨn Isaac. Ajta aɨjna ɨ Isaac, ayaa pu cheꞌetanaꞌa raaruu aɨjna ɨ ruyauj tɨ ayan antyahuaacaꞌa tɨcɨn Jacobo. Ajta aɨn ɨ Jacobo, ayaa cheꞌetanaꞌa huaꞌuruu aɨmej ɨ ruyaujmuaꞌa, ɨ maj tamuaamuataꞌa japuan huaꞌapua aráꞌaxcaa, ɨ mej ee tavaujsimuaꞌa pueen.
\p
\v 9 ’Majta aɨme ɨ tavaujsimuaꞌa, eecan mu raꞌanchueere seij ɨ ruꞌihuaamuaꞌa tɨ ayan antyahuaacaꞌa tɨcɨn José. Aɨ mu raatuaa ɨ ruꞌihuaamuaꞌa. Aj mu mi seica yauviꞌitɨ seij chuejraꞌa japua tɨ ayan tyajaꞌarajtyahuaa tɨcɨn Egipto. Ajta Dioj pu raatavaɨ aɨjna ɨ José.
\v 10 Dioj pu nuꞌu raatavaɨ tɨ ij cai cheꞌe rajpueiitzi aꞌaraꞌani. Dioj pu jetze araujcaꞌanyajcaꞌa aɨjna ɨ José tɨ ij aɨn ruꞌumuaꞌareera tyamuaꞌa naa. Ajta Dioj pu raataꞌa aɨjna ɨ José tɨ aɨn eihua rɨꞌɨ raꞌaseijratyaꞌa aɨjna ɨ rey, ɨ mej meyan raatamuáꞌa tɨcɨn Faraón. Aɨj pu cɨn antyujmuaꞌareeracaꞌa aɨjna ɨ José aɨjna cɨmeꞌe tɨ tyuꞌutaijta tɨj naꞌa nain japua aun tɨ huatacáꞌa u Egipto, ajta ajna aꞌu tɨ eꞌechajcaꞌa aɨjna ɨ rey.
\p
\v 11 ’Aj puiꞌi eihua tujri huatyáxuaaviracaꞌa aujna u Egipto, ajta iiya aꞌu maj eꞌechajcaꞌa aɨme ɨ tavaujsimuaꞌacɨꞌɨ. Ayaa pu tyajaꞌarajtyahuaa tɨcɨn Canaán ayajna, aijna chuejraꞌa japua iiya aꞌutyejeꞌeseijreꞌe. Eihua mu hui rajpueijtzi muaꞌaraa ɨ tyaɨte. Capu xuaaviꞌicaꞌa tiꞌitɨj maj huacuaꞌani.
\p
\v 12 ’Tɨꞌɨqui ayan tyuꞌunamuajriꞌi aɨjna ɨ Jacobo tɨcɨn au pu nuꞌu aꞌaxuaavi ɨ tiꞌitɨ tɨ iraacuaꞌani aujna u Egipto. Aj puiꞌi huaꞌutaiityacaꞌa maj aꞌujuꞌun maujna ɨ tavaujsimuaꞌacɨꞌɨ. Anacaican mu huajaꞌuváꞌamuaaracaꞌa.
\v 13 Matɨꞌɨjtahuaꞌa huajaꞌuváꞌamuaaracaꞌa maujna u Egipto. Aj puiꞌi aɨn ɨ José huaꞌutaꞌixaa aɨme ɨ ruꞌihuaamuaꞌa aꞌatɨ tɨ pueen aɨjna. Ajta ɨ José aɨj pu huataꞌixaa aɨjna ɨ Faraón aꞌatyaɨn maj pueen aɨme iꞌihuaamuaꞌameꞌen, majta aꞌatyaɨn maj tyaɨtestyamuaꞌameꞌen pueen.
\v 14 Ajta eꞌeyan tyuꞌutaijtacaꞌa aɨjna ɨ José tɨ ij aun aꞌuréꞌenyen ɨ taatajraꞌan, majta ɨ maj jamuan eꞌechajcaꞌa. Ayaa mu aráꞌaxcaa aꞌachu cumu hueicate japuan tamuaamuataꞌa japuan anxɨvi.
\p
\v 15 ’Tɨꞌɨqui Jacobo, aun áꞌuraa aujna u Egipto. Au pu ɨmɨ aꞌumɨꞌɨ aɨjna, majta aɨme ɨ tavaujsimuaꞌa, aɨ mu majta maun aꞌucuii.
\v 16 Aj mu mi maun ɨmɨ huajaꞌutɨ ɨ mɨꞌɨchite aujna u Canaán. Ayaa pu tyajaꞌarajtyahuaa tɨcɨn Siquem. Au mu huajaꞌavaꞌana aɨjna tzajtaꞌa ɨ tɨ huaꞌunanairiꞌi aɨjna ɨ Abraham aɨme ɨ yaujmuaꞌameꞌen aɨjna ɨ Hamor, tɨ Siquem eꞌechajcaꞌa. Aꞌachu pu tihuaꞌunajchi aɨjna ɨ Abraham.
\p
\v 17 ’Tɨꞌɨj ajna tyajaꞌureꞌenye ɨ xɨcaj tɨ jetzen arauraste aɨjna tɨ cɨmeꞌen ɨ Dioj ayan tyaꞌataujratziiriꞌi ɨ Abraham jemi tzaahuatiꞌiraꞌa cɨmeꞌe, eihua mu huatamuiꞌiracaꞌa aɨme ɨ tavaujsimuaꞌacɨꞌɨ ɨ maj jetzen airaanye. Muꞌuri muiꞌicaa aɨme ɨ tyaɨte maj maun aꞌutyáꞌacaa aujna u Egipto.
\p
\v 18 ’Aj pu nuꞌu i saɨj teꞌentyajrupi rey cɨmeꞌe. Aɨ pu cai raamuáꞌa aɨjna ɨ José tyaacan.
\v 19 Ajta eꞌeyan aꞌij puaꞌa tihuaꞌajchaɨcaꞌa ɨ tyaɨte ɨ tyaj huaꞌa jetze airaanye ityan. Aɨ pu aꞌij puaꞌa huaꞌuruu ɨ tavaujsimuaꞌacɨꞌɨ. Ayaa pu hui tyuꞌutaijtacaꞌa aɨjna ɨ rey maj hueꞌirahuaꞌaxɨn aɨme ɨ huaꞌayaujmuaꞌa ɨ maj mauj unyaacaꞌi mej mi huacuiꞌini.
\p
\v 20 ’Aɨjna xɨcajraꞌa jetze pu huanuꞌeihuacaꞌa aɨjna ɨ Moisés. Dioj pu rɨꞌɨ yáꞌuseijracaa ɨ paꞌarɨꞌɨ. Majta maɨn vaujsimuaꞌameꞌen aɨjna ɨ paꞌarɨꞌɨ, aɨ mu ráaveꞌesijriꞌi maujna ruche aꞌachu cumu hueica maxcɨraꞌi.
\v 21 Tɨꞌɨj hui ajna tyajaꞌureꞌenye aɨjna xɨcajraꞌa jetze ɨ mej jetzen huaꞌacuiꞌini aɨme ɨ tɨꞌɨrii, saɨj pu japuan huanyu. Jɨitaꞌa aɨjna tɨ ráꞌancuꞌuvajxɨ. Ai pu aɨn puéenyaꞌa ɨ yaujraꞌan aɨjna ɨ rey. Aɨ pu ráaveꞌesijriꞌi tɨj ruyauj.
\v 22 Matɨꞌɨj mi nain tiraamuáꞌate ɨ huaꞌamuaꞌatziiraꞌa aɨme Egipto mej eꞌemaꞌacan. Eecan pu raayɨꞌɨtɨhuaꞌa aɨjna ɨ Moisés aɨjna cɨmeꞌen tɨ tyuꞌutaxaj, ajta aɨjna cɨmeꞌen aꞌij tɨ tiꞌitɨ huáruuren.
\p
\v 23 ’Ayaa pu ari tirajchaɨcaꞌa aꞌachu cumu huaꞌapuate ninyeꞌiraꞌa aɨjna ɨ Moisés, raxeꞌevaꞌacaꞌa aɨjna tɨ u huajaꞌuvaꞌamuaare ɨ ruꞌihuaamuaꞌa, ɨ mej meyan huaꞌatamuaꞌamua tɨcɨn yaujmuaꞌameꞌen aɨjna ɨ Israel. Aj puꞌi áꞌuraa.
\p
\v 24 ’Tɨꞌɨqui aun aꞌaráꞌa. Tɨꞌɨqui seij huaseij tɨ Egipto eꞌemaꞌacan. Aɨ pu aꞌij puaꞌa raruurajcaꞌa iꞌihuaaraꞌaraꞌan aɨjna ɨ Moisés. Tɨꞌɨqui aun aꞌumej aɨjna ɨ Moisés tɨꞌij japuan huanyuuni aɨjna ɨ ruꞌihuaamuaꞌa. Aɨj pu cɨn aɨn Moisés aɨjna huajeꞌica ɨ aꞌatɨ tɨ Egipto eꞌemaꞌacan.
\v 25 Ayaa pu hui tiꞌimuajcaa aɨjna cɨmeꞌe maj ramuaꞌaree aɨme ɨ ihuaamuaꞌameꞌen tɨ aɨn Moisés Dioj jetze araujcaꞌanye tɨꞌij hueꞌirajtuaani. Ma majtaꞌi cai, camu.
\p
\v 26 ’Yaa ruijmuaꞌateꞌe yee pu huáꞌutyau huaꞌapuaca ɨ ruꞌihuaamuaꞌa. Maujnyaꞌusiꞌityaꞌacaꞌa aɨme. Ayaa pu tiꞌijxeꞌevaꞌacaꞌa aɨjna ɨ Moisés tɨ huaꞌutaꞌijmɨ, tɨꞌɨqui ayan tihuaꞌutaꞌixaa tɨcɨn: “Muan tyetyaca, mɨ saj ruꞌihuaamuaꞌa, ¿aꞌini sej si seyan aꞌij puaꞌa ruruure muan rujɨɨmuaꞌa?”
\v 27 Aj pu nuꞌu i aɨn tɨ aꞌij puaꞌa raruurajcaꞌa ɨ seij ɨ ruꞌihuaamuaꞌa, tɨꞌɨqui nuꞌu aɨn raatátajchacaꞌa ɨ Moisés. Aj puiꞌi ayan tiraataꞌixaa tɨcɨn: “¿Aꞌataani muaꞌantíhuau mueetzi tiꞌitɨj cɨmeꞌe cumu juees, pej pi titaataijteꞌen ityejmi?
\v 28 Tij pajta inyeetzi eꞌicatan patɨj tiraajeꞌica paɨjna mɨ tɨ Egipto eꞌemaꞌacan ɨ tajcai.” Yaa pu tiraataꞌixaa.
\p
\v 29 ’Tɨꞌɨj aɨn raanamuajriꞌi aɨjna ɨ Moisés, aj puiꞌi huatauruu. Aꞌuraa seij chuejraꞌa japua tɨ ayan tyajaꞌarajtyahuaa tɨcɨn Madián. Au pu hui aꞌucatii yaa cumu aꞌatɨ tɨ cai aun eꞌemaꞌacan. Au pu huatyenyaɨchacaꞌa. Ajta huaꞌapuaca titɨꞌɨrijmuaꞌacaꞌa aɨjna ɨ Moisés.
\p
\v 30 ’Tyauumaꞌaca aꞌachu cumu huaꞌapuate ninyeꞌiraꞌa, tɨꞌɨqui saɨj huataseijre aɨjna ɨ Moisés jemi aꞌahuaꞌa ɨtzitá a vejliꞌi ɨ jɨri jetze tɨ ayan antyahuaa tɨcɨn Sinaí. Au pu hui aꞌutyavaacaꞌa tiꞌitɨ tzajtaꞌa tuꞌupi tɨ tyataasimaꞌacaa aɨjna ɨ aꞌatɨ. Aɨj pu pɨrɨcɨ saɨj tɨ tiꞌivaɨreꞌe u tajapua.
\v 31 Tɨꞌɨj aɨjna huaseij aɨjna ɨ Moisés, eecan pu aꞌij raꞌutaseij. Aj puꞌi yaꞌutyeeseij tyamuaꞌa naa. Tɨꞌɨqui raanamuajriꞌi aɨjna ɨ tavastaraꞌa.
\v 32 Ayan tɨcɨn: “Nyaa nu nyaɨn pueen ɨ huaꞌaDioj aɨme ɨ aꞌamuavaujsimuaꞌacɨꞌɨ, i nyaj Diojraꞌan pueen aɨjna ɨ Abraham, nyajta aɨjna ɨ Isaac, nyajta aɨjna ɨ Jacobo.” Yaa pu tiraataꞌixaa aɨjna ɨ Dioj. Ajta aɨn ɨ Moisés, eihua pu ruvivájcaa. Capu cheꞌe áꞌujcaꞌanyajcaꞌa tɨ raaseij.
\p
\v 33 ’Ajta ayan tiraataꞌixaa ɨ tavastaraꞌa tɨcɨn: “Pataꞌaj ajtaꞌɨpɨꞌɨn mɨ paj rajtacaꞌacai aꞌiniꞌi nyeetzi pu nyaꞌa mɨ chuej paj japuan aꞌuchaꞌacan. Nuꞌuri huatyenyaꞌate.
\v 34 Nyaa nu hui nyeri huaꞌuseij aꞌij mej yeꞌi aꞌij puaꞌa huaꞌaruure ɨ nyatyaɨtestyamuaꞌa ɨ maj maun aꞌutí u Egipto. Nyaa nu raanamuajriꞌi aɨjna ɨ maj cɨn aupuaapuaꞌareꞌe. Nyajta nuꞌuri ya vaꞌacányejsin nyej ni huaꞌa japua huanyuuni mej mi huiracɨɨnye aujna u Egipto. Aɨj nu cɨn inyaa muaataijteꞌesin pataꞌaj aꞌuraꞌani pataꞌaj paun áꞌumeꞌen paujna Egipto.” Ayaa pu hui tiraataꞌixaa aɨjna ɨ Dioj.
\p
\v 35 ’Aɨjna ɨ Moisés, aɨ pu aɨn pueen ɨ maj raatityacaꞌa maɨjna cɨmeꞌe mej meyan tiraataꞌixaa tɨcɨn: “¿Aꞌataani muaꞌantíhuau mueetzi cumu tiꞌitɨj cɨmeꞌe juees pej pi nuꞌu titaataijteꞌen ityejmi?”
\p ’Dioj pu jetze rucáꞌanyajcaa aɨjna ɨ Moisés tɨ i aɨn tihuaꞌutaijteꞌen, ajta hueꞌirajtuaani. Dioj pu rusaɨj raataityacaꞌa aɨjna ɨ aꞌatɨ tɨꞌɨj aɨn huataseijreꞌen ɨ tuꞌupi tzajtaꞌa tiꞌitɨ tɨ tyataasimaꞌacaa.
\p
\v 36 ’Aɨjna ɨ Moisés, aɨ pu aɨn pueen ɨ tɨ hueꞌirajtuaa aujna u Egipto aɨmej ɨ tayaaxujmuaꞌacɨꞌɨ. Ajta eihua pu tiꞌitɨ huaꞌutaseijra mej mi maɨjna cɨn raamuaꞌaree tɨ Dioj jetze araujcaꞌanyajcaꞌa aɨjna ɨ Moisés aujna u Egipto, ajta aujna aꞌahuaꞌa jaj tɨ veꞌe tɨ eꞌeseijreꞌe tɨ ayan tyajaꞌarajtyahuaa tɨcɨn jaj tɨ paꞌu, ajta aujna aꞌahuaꞌa ɨtzitá. Aꞌatee aꞌachu cumu huaꞌapuate ninyeꞌiraꞌa tɨ ayan rɨjcaa aɨjna ɨ Moisés.
\p
\v 37 ’Aɨjna ɨ Moisés, aɨ pu hui ajta aɨn pueenyaꞌa ɨ tɨ ayan tihuaꞌutaꞌixaa aɨmej ɨ yaujmuaꞌameꞌen aɨjna ɨ Israel tyaacan tɨcɨn: “Dioj pu nuꞌu seij avéꞌeviꞌitɨ tɨ aɨn vaꞌacan cɨn tiꞌityavaa aꞌaraꞌani ɨ jemin. Aɨ pu nuꞌu ajtyamaꞌacan muejmi jemi. Ajta nuꞌu ayan cheꞌetanaꞌa tyuꞌutyavaɨreꞌesin nyatɨj nuꞌu inyaa. Sataꞌaj nuꞌu ráꞌantzaahuateꞌen.”
\p
\v 38 ’Matɨꞌɨj maɨn tyaɨte tyujsaɨj ajna aꞌahuaꞌa ɨtzitá, aɨ pu ajta a aꞌutyavaacaꞌa huaꞌa jamuan. Aɨ pu xaa tyahuaacɨxaꞌastyamuaꞌa japua huanyu jemin aɨjna ɨ aꞌatɨ tɨ tiꞌivaɨreꞌe ɨ tajapua, aɨjna tɨ tiraataꞌixaa anna jɨri japua tɨ ayan tyajaꞌarajtyahuaa tɨcɨn Sinaí. Moisés pu raꞌancuraꞌa ɨ nyuucari me jetzen ruuri muaꞌaraꞌani tɨꞌij eꞌeyan aɨn taataꞌɨten ityejmi.
\p
\v 39 ’Ma majta, camu áꞌujcaꞌanyajcaꞌa maj ráꞌantzaahuateꞌen silu ayaa mu tiꞌijxeꞌevaꞌacaa ɨ rutzajtaꞌa maj huaraꞌacɨɨne aun pujmeꞌen u Egipto.
\v 40 Ayaa mu tiraataꞌixaa maɨjna ɨ Aarón. Meyan tɨcɨn: “Pataꞌaj santute taatyataaven mej mi maɨn anáatyáꞌa muaꞌaraꞌani, aꞌini, catu xaa nyaꞌu ramuaꞌaree aꞌij tɨ tiꞌitɨ raaruu aɨjna ɨ Moisés, ɨ tɨ tuꞌirajtuaa aujna u Egipto.”
\p
\v 41 ’Aj mu mi maɨn santu tiꞌitɨ huatyataahuacaꞌa, tɨ ayan seijraꞌacaa tɨj visaaruꞌu. Matɨꞌɨj mi tiraatámuaꞌɨvejte maɨjna ɨ visaaruꞌu. Eecan mu huataujtyamuaꞌave maɨjna cɨmeꞌe ɨ maj raatyataahuacaꞌa rujɨɨmuaꞌa maɨjna ɨ santu.
\p
\v 42 ’Ajta, aɨn ɨ Dioj, aɨ pu hui ma huaꞌuhuaꞌaxɨ. Aɨj pu cɨn ajtaraa aɨme jemi mej mi seij jemi tyuꞌutyavaɨreꞌen, aɨme jemi ɨ maj maun eꞌeseijreꞌe u tajapua, xuꞌuraꞌave, maxcɨraꞌi, xɨcaj, tiꞌitɨ tɨ aꞌij tiꞌiseijreꞌe u uteꞌe. Ayaa pu teꞌeyuꞌusiꞌi aɨjna jetze ɨ yuꞌuxari maj raꞌuyuꞌuxacaꞌa aɨme ɨ maj títyatatyáꞌacaa tiꞌitɨj cɨmeꞌe ɨ Dioj jemi. Ayan tɨcɨn:
\q Muan yaujmuaꞌameꞌen aɨjna ɨ Israel,
\q ¿ni qui seyan tinaatámuaɨꞌɨvejte satɨꞌɨj aꞌucɨɨnyacaꞌa saujna ɨtzitá?
\q Caxu xaa nyaꞌu.
\q Siraꞌatee huaꞌapuate ninyeꞌiraꞌa saujna u muꞌutzítaꞌa.
\q Caxu xaa nyaꞌu tinaatámuaɨꞌɨvejte.
\q
\v 43 Ma sajta, ayaa xu tiraatɨsimaꞌa ɨ chiꞌiraꞌan saɨjna ɨ santu tɨ ayan antyahuaa tɨcɨn Moloc,
\q sajta ráachuisimaꞌa ɨ tɨ jetzen seijraꞌacaa xuꞌuraꞌaveꞌeraꞌan ɨ saɨj ɨ santu tɨ ayan antyahuaa tɨcɨn Renfán.
\q Ai mu nuꞌu hui aɨn pueenyaꞌa santute ɨ saj rujɨɨmuaꞌa seyan tihuaꞌutaahuacaꞌa sej si rɨꞌɨ tihuaꞌutaꞌan saɨme.
\q Aɨj nu cɨn nyaun amuaataiti aujnaꞌɨmɨ ajna aꞌahuaꞌa tɨ ayan tyajaꞌarajtyahuaa tɨcɨn Babilonia.
\m Ayaa pu hui tihuaꞌutaꞌixaa ɨ Dioj.
\p
\v 44 ’Aujna ɨtzitá, aɨ pu eꞌeseijraꞌacaa huaꞌa jemi ɨ tavaujsimuaꞌa tyaaca aɨjna ɨ tɨ curaꞌanamiꞌi ɨ ɨnaamua aꞌu maj eꞌetyujsaꞌɨri. Ayaa mu hui eenyeꞌen huatyataahuacaꞌa aꞌij tɨ yeꞌi aɨn Dioj tiraataij aɨjna ɨ Moisés, tɨꞌɨj ayan tiraataꞌixaa tɨcɨn tɨ nuꞌu raatyataaven ayan eenyeꞌen tɨj aɨjna ɨ muaꞌatyejri aꞌij tɨ aɨn tiraataseijra.
\p
\v 45 ’Matɨꞌɨj raꞌancuráꞌajáj maɨjna ɨ ɨnaamua, aj mu mi u yaꞌarajtɨ aɨme ɨ maj mu aꞌuvaꞌajuꞌun aɨjna jamuan ɨ Josué matɨꞌɨj huaꞌutyaamueꞌitɨ ɨ tyaɨte aɨmej jemi ɨ maj maun eꞌechajcaꞌa. Dioj pu hueꞌiraaviꞌitɨ tɨꞌij aɨn huaꞌutaꞌan aɨmej ɨ tavaujsimuaꞌa tyaaca seij chuejraꞌa japua maj japuan huaujchéetyaꞌajraꞌani. Au pu eꞌeseijraꞌacaa aɨjna ɨ ɨnaamua hasta naꞌa cai ajna tyajaꞌureꞌenye aɨjna xɨcajraꞌa jetze tɨ jetzen aɨn huataseijreꞌen aɨjna ɨ rey, ɨ David tyaacan.
\p
\v 46 ’Aɨjna ɨ David tyaacan, ai pu raacɨ́ꞌɨ tɨ Dioj rɨꞌɨ tirajchaɨcaꞌa. Aɨj pu cɨn raatyahuau aɨjna ɨ David ɨ Dioj jemi tɨꞌij Dioj raataꞌan tɨ David raꞌajtaaven ɨ teyuu tɨꞌij ayan tiꞌivaɨraꞌa aꞌaraꞌani tɨj chiꞌiraꞌan aɨjna ɨ Diojraꞌan aɨjna ɨ Jacobo.
\v 47 Capu ajta ayan tyajaꞌureꞌenye silu aɨ pu ráꞌajtaahuacaꞌa ɨ chiꞌiraꞌan ɨ Dioj aɨjna ɨ Salomón.
\p
\v 48 ’Ma ajta, Dioj tɨ eitzeꞌe antyujmuaꞌaree cai maa aꞌatɨ, aɨ pu cai aꞌa eꞌeche ɨ chiꞌi tzajtaꞌa ɨ maj ráꞌajtaahuacaꞌa ɨ tyaɨte. Aɨj pu hui cɨn ayan tiraꞌuyuꞌuxacaꞌa ɨ saɨj tɨ tiꞌitaxaxaꞌataꞌa ɨ Dioj jetze maꞌacan tɨcɨn:
\q
\v 49 Ayaa pu tiꞌixa ɨ tavastaraꞌa.
\q Ayan tɨcɨn:
\q Nyaa nu antiyeijxɨꞌɨsin ɨ nyaꞌɨpua japua u tajapua, nyajta nuꞌu aꞌarachyapuarita ɨ chaanaca japua.
\q ¿Tiꞌitajni chiꞌiraꞌa sanaatyataaven inyeetzi?
\q ¿Caꞌɨn aꞌuni jetze aꞌarɨꞌɨri nyaj nuꞌu huánsaꞌupeꞌen?
\q
\v 50 ¿Ni nyacai nyaɨn pueen inyaa i nyaj nain tyuꞌutaahuacaꞌa tɨ aun tejeꞌeseijreꞌe u tajapua,
\q ajta tɨ tiꞌiseijreꞌe iiyan chaanaca japua?
\m Ayaa pu tiꞌixa ɨ Dioj.
\p
\v 51 Aj puiꞌi ayan tihuaꞌutaꞌixaa aɨjna ɨ Esteban. Ayan tɨcɨn:
\p ―Muan xu iꞌi muareꞌeri. Capu hui tiꞌitɨ aꞌamua tzajtaꞌa uteninyei. Ayaa xu antaujnaamɨ ɨ aꞌamuatzajtaꞌa, matɨj rɨjcaa ɨ aꞌamuavaujsimuaꞌacɨꞌɨ. Aꞌanaj tɨ naꞌa nain xɨcaj tzajtaꞌa, muan xu cai raꞌancuraꞌave aɨjna ɨ xaijnyuꞌucaraꞌaraꞌan ɨ Dioj.
\p
\v 52 ’Naijmiꞌi aꞌachu maj puaꞌamuacaa ɨ maj tiꞌixaxaꞌataꞌa ɨ Dioj jetze maꞌacan, aɨme ɨ maj aꞌij puaꞌa huaꞌuruu ɨ aꞌamuavaujsimuaꞌacɨꞌɨ. Aɨ mu majta huaꞌucuii aɨme ɨ maj anacaican raataxajtacaꞌa yee aɨ pu ya vaꞌacányejsin ɨ tɨ urareꞌenyaꞌacan cɨn seijreꞌe ɨ Dioj jemi.
\p ’Maꞌacui xaa nyaꞌu, muan mɨ saj cai ramuaꞌareeracaꞌa, muan xu raatyeeviꞌi, sajta raajeꞌica.
\v 53 Aɨme ɨ mej tiꞌivaɨreꞌe u tajapua ɨ Dioj jemi, aɨ mu amuaatatuii ɨ yeꞌira tɨ teꞌeyuꞌusiꞌi ɨ yuꞌuxari jetze. Ma sajta muan, caxu raꞌatzaahuatyaꞌacaa. ―Yaa puꞌu tyuꞌuxajtacaꞌa aɨjna ɨ Esteban.
\s Maj nuꞌu raajeꞌica maɨjna ɨ Esteban
\p
\v 54 Matɨꞌɨj meyan tiraanamuajriꞌi, eecan mu huatanínyuꞌucacucaꞌa. Aɨj mu cɨn tyamuaꞌa tityaꞌaváꞌujcheꞌeva ɨ rutamej jetze. Tyamuaꞌa me tiꞌijnyeechajcaꞌa.
\v 55 Ajta aɨn ɨ Esteban, xaijnyuꞌucaraꞌaraꞌan ɨ Dioj, aɨj pu jetze rucáꞌanyajcaa. Aj pu i a aꞌujnyeeracaꞌa ɨ tajapua. Tɨꞌɨqui ayan eenyeꞌen tyuꞌuseij tɨ airatatzajcaa aujna tɨ eꞌeseijreꞌe ɨ Dioj, ajta tɨ aun aꞌutyavaacaꞌa aɨjna ɨ Jesús ɨrɨɨtaꞌan ɨ Dioj.
\p
\v 56 Ajta ayan tyuꞌutaxajtacaꞌa aɨjna ɨ Esteban ayan tɨcɨn:
\p ―Casiꞌi, nyejseij ɨ tɨ ari antacuuni ɨ tajapua, nyajta nyaɨjna seij ɨ tɨ ajta huaꞌa jetze airaanye ɨ tyaɨte. Aj huatyejvee ɨrɨɨtaꞌan ɨ Dioj. ―Yaa pu jemi tyuꞌutaxajtacaꞌa.
\p
\v 57 Cɨmeꞌen puꞌu ayan tyuꞌutaxajtacaꞌa, aj mu mi huityaujnaxɨ ɨ rumuajcaꞌa cɨmeꞌe ɨ runaxaiitaꞌa mej mi cai raanamua aꞌij tɨ tiꞌixa. Majta huatyejiihuajraa caꞌanin cɨmeꞌe aɨme. Majta u aꞌutyáruaachacaꞌa jemin.
\v 58 Aj mu mi ruꞌiraajaj maujna u chajtaꞌa. Matɨꞌɨj mi autyajhuii maj raatyatuꞌasixɨꞌɨn tetej cɨmeꞌe. Majta maɨn ɨ mej tiꞌiseijracaa, aɨ mu teꞌityujchuiixɨ ɨ tyuꞌujsiicuꞌu. Matɨꞌɨj mi a tyajaꞌajraj a chuaataꞌa jemin aɨjna ɨ tyamueij tɨ ayan antyahuaa tɨcɨn Saulo.
\p
\v 59 Matɨꞌɨj ratuꞌaxacaꞌa aɨjna ɨ Esteban, ayaa pu tiraatyajhuau ɨ Dioj jemi, tɨcɨn:
\p ―Jesús, nyavastaraꞌa, pataꞌaj raꞌancuraꞌan i nyaxaijnyuꞌuca.
\p
\v 60 Aj puiꞌi titunutacaꞌa. Ayan tɨcɨn:
\p ―Nyavastaraꞌa, capaj aɨme jetze rapuaꞌarityaꞌa aɨjna ɨ maj cɨn autyajturaa mueetzi jemi. ―Ayaa pu tyuꞌutaxajtacaꞌa.
\p Tɨꞌɨqui huamɨꞌɨ aɨjna ɨ Esteban.
\c 8
\p
\v 1 Ajta aɨn ɨ Saulo, aɨ pu tiꞌiseijracaa matɨꞌɨj raajeꞌica maɨjna ɨ Esteban.
\p Ajna xɨcajraꞌa jetze matɨꞌɨj raajeꞌica, majta eꞌeyan autyajhuii mej aꞌij puaꞌa huaꞌuruuren caꞌanin cɨmeꞌe aɨme ɨ mej tyaꞌatzaahuateꞌe, ɨ maj maun aꞌutyáuucaꞌa anna Jerusalén. Majta eꞌeyan aꞌucɨ́jxɨ nainjapua tɨj naꞌa aun tɨ huatacáꞌa u Judea, majta u Samaariya. Aɨ muꞌu cai aꞌucɨj aɨme ɨ maj tamuaamuataꞌa japuan huaꞌapua araꞌase.
\s Saulo pu nuꞌu aꞌij puaꞌa huaꞌaruure aɨme ɨ mej tyaꞌatzaahuateꞌe
\p
\v 2 Majta seica ɨ maj rɨꞌɨ tiraꞌaraꞌaste ɨ huaꞌayeꞌira, aɨ mu raꞌavaꞌana maɨjna ɨ Esteban tyaacan. Eihua mu rájxaamɨjriꞌiraꞌacaa.
\v 3 Ajta aɨn Saulo, aꞌij puaꞌa pu huaꞌaruurajcaa aɨme ɨ mej tyaꞌatzaahuateꞌe. Aꞌu tɨ naꞌa maj aꞌuchaatɨmaꞌacaa, aɨ pu aꞌutyaruꞌipichaꞌa u huaꞌachiꞌita. Ajta hueꞌirájaꞌapuanaꞌa ɨ tyetyaca, ajta aɨme ma juuca. Naijmiꞌica pu tiꞌitatúꞌirihuaꞌa mej mi huaꞌunán.
\s Ɨ tɨ nuꞌu tihueꞌixaatyahuaꞌa aɨjna ɨ Felipe aɨme ɨ maj Samaariya eꞌemaꞌacan
\p
\v 4 Majta maɨn ɨ maj aꞌucɨ́jxɨ, aꞌu tɨ naꞌa maj áꞌujhuaꞌanyaꞌa, aɨ mu tihuaꞌumuáꞌate ɨ tyaɨte maɨjna cɨmeꞌe ɨ nyuucari ɨ tɨ Dioj cɨn hueꞌirajtuaani.
\v 5 Aj puiꞌi saɨj u aꞌatanye ajna aꞌahuaꞌa chajtaꞌa tɨ aun eꞌejtyemaꞌacan aujna u Samaariya. Ayaa pu antyahuaa aɨjna ɨ aꞌatɨ tɨcɨn Felipe. Aj puiꞌi autyejche tɨ tihuaꞌutaꞌixaateꞌen aɨjna jetze maꞌacan ɨ Cɨriistuꞌu.
\v 6 Eihua mu ráꞌajaahuatyaꞌacaa ɨ tyaɨte. Matɨꞌɨj raanamuajriꞌi aɨjna ɨ Felipe, ajta matɨꞌɨj tyuꞌuseij aꞌij tɨ tiꞌitɨj huarɨj, eihua mu raꞌatzaahuatyaꞌacaa, aꞌini ayaa pu rɨjcaa mej mi raamuaꞌaree tɨ Dioj jetze araujcaꞌanyajcaꞌa.
\v 7 Majta muiꞌitɨ huaruj ɨ maj tiyaaruꞌuse huaꞌa tzajtaꞌa seijraꞌacaa; eecan mu huajijhuacaꞌa aɨme ɨ tiyaaruꞌuse matɨꞌɨj huiiraacɨ ɨ tyaɨte tzajtaꞌa. Majta muiꞌitɨ mu huaruj ɨ maj cɨyaaxaviꞌi, majta ɨ maj ruɨɨca jetze cɨyaaxaviꞌi.
\v 8 Aɨj mu cɨn huaujtyamuaꞌave tyamuaꞌa naa aujna chajtaꞌa.
\s Aɨjna ɨ Simón tɨ nuꞌu huapɨꞌɨ tyuꞌurɨꞌɨre
\p
\v 9 Saɨj pu ajta aꞌutyavaacaꞌa tɨ ayan antyahuaa tɨcɨn Simón. Eecan pu rúꞌumuaꞌareeracaa aɨjna tɨ tiꞌitɨ aꞌij huáruuren aɨjna cɨmeꞌe maj aꞌij tyaꞌutaseij ɨ tyaɨte. Puꞌuri aꞌatee tɨ ayan rɨjcaa aɨjna ɨ Simón. Eihua pu aꞌujtzaahuatyaꞌacaꞌa aɨjna cɨmeꞌe tɨ nuꞌu eecan ruxeꞌeveꞌe.
\v 10 Naijmiꞌi mu raꞌatzaahuatyaꞌacaa, tɨj naꞌa tɨꞌɨrii, majta ɨ maj vaujsi. Meyan tiꞌixaata tɨcɨn:
\p ―Dioj pu hui jetze araujcaꞌanye amɨjna mɨ tyaataꞌa.
\p
\v 11 Puꞌuri aꞌateeviꞌi aɨjna ɨ Simón tɨ ayan rɨjcaa mej mi aꞌij tyaꞌutaseij. Aɨj mu cɨn raꞌatzaahuatyaꞌacaa.
\v 12 Majta aɨ mu ráꞌantzaahua tɨꞌɨj aɨn Felipe huaꞌutaꞌixaa aɨjna cɨmeꞌe ɨ nyuucari ɨ tɨ ayan tiraꞌaxa ɨ tɨ jetzen tieꞌijta ɨ Dioj, ajta ɨ tɨ cɨn raxaj ɨ Jesús jetze maꞌacan. Aj mu mi huamuaɨꞌɨvijhuacaꞌa ɨ tyetyaca, majta ɨ juuca.
\v 13 Ajta aɨn ɨ Simón, aɨ pu ajta ráꞌantzaahua. Ajta huamuaɨꞌɨvijhuacaꞌa. Eecan pu aꞌij tyaꞌutaseij aɨjna cɨmeꞌe aꞌij tɨ yeꞌi rɨjcaa aɨjna ɨ Felipe, ajta aɨjna cɨmeꞌe tɨ tiꞌitɨ huaꞌutaseijra ɨ maj cɨn raamuaꞌaree tɨ Dioj jetze araujcaꞌanyajcaꞌa aɨjna ɨ Felipe. Aɨj pu cɨn aɨn Simón autyejche tɨ áꞌuchaꞌacanyeꞌen jamuan.
\s Aɨjna ɨ Pedro, ajta aɨjna ɨ Juan, au mu aꞌutyáuucaꞌa u Samaariya
\p
\v 14 Matɨꞌɨj raamuaꞌareeriꞌi aɨme ɨ maj tamuaamuataꞌa japuan huaꞌapua araꞌase, ɨ mej meri ráꞌantzaahua ɨ nyuucari ɨ tɨ Dioj jemi eꞌemaꞌacan aɨme ɨ maj Samaariya aꞌuchaatɨme, aj mu mi huaꞌutaityacaꞌa aɨjna ɨ Pedro, ajta aɨjna ɨ Juan aɨme jemi.
\p
\v 15 Matɨꞌɨj maun aꞌaráꞌa, aj mu mi raatahuaviiriꞌi ɨ Dioj tɨꞌij huatyaturan huaꞌa tzajtaꞌa aɨjna ɨ xaijnyuꞌucaraꞌaraꞌan ɨ Dioj.
\v 16 Aꞌiniꞌi caxɨ pu ya vaꞌacaanyajcaꞌa aɨjna ɨ xaijnyuꞌucaraꞌaraꞌan ɨ Dioj tɨꞌij huatyaturan huaꞌa tzajtaꞌa. Majta aɨme ɨ tyaɨte, naijmiꞌi mu huamuaɨꞌɨvijhuacaꞌa nyuucajtzeꞌen aɨjna ɨ Jesús.
\v 17 Matɨꞌɨj mi maɨn ɨ maj huaꞌapua, aɨ mu huaꞌavaꞌamuaraꞌaxɨ an huaꞌamuutzeꞌe aɨme ɨ tyaɨte. Matɨꞌɨj meyan huarɨj, aj pu xaa ya vaꞌacaanye huaꞌa tzajtaꞌa aɨjna ɨ xaijnyuꞌucaraꞌaraꞌan ɨ Dioj.
\p
\v 18 Tɨꞌɨqui aɨn Simón raaseij tɨ ya vaꞌacaanye aɨjna ɨ xaijnyuꞌucaraꞌaraꞌan ɨ Dioj matɨꞌɨj seij avaꞌamuareꞌe an múutzeꞌen, tɨꞌɨqui aɨn tumin huaꞌutáꞌamɨꞌɨcaa.
\v 19 Ayaa pu tihuaꞌutaꞌixaa aɨjna ɨ Simón tɨcɨn:
\p ―Sataꞌaj naataꞌan nyej neyan huarɨni, nyej seij aváꞌamuareꞌen, tɨꞌɨj ya vaꞌacáanyen aɨjna ɨ xaijnyuꞌucaraꞌaraꞌan ɨ Dioj tɨꞌij aɨn huatyaturan aɨjna tzajtaꞌa ɨ aꞌatɨ.
\p
\v 20 Aj puiꞌi ayan tiraataꞌixaa aɨjna ɨ Pedro tɨcɨn:
\p ―Cheꞌe antipuaꞌare mɨ tumin, pajta muaa, aꞌini pej pi peyan tiꞌimuaꞌatze muaa paj tumin cɨn tyuꞌunanan ɨ Dioj tɨ tihuaꞌataꞌaca.
\v 21 Capu hui ayan tiraavijteꞌe pej peyan tyuꞌutyavaɨreꞌen peijna cɨmeꞌe. Capaj muaa huataꞌacɨꞌɨpua aɨjna cɨmeꞌe ɨ paj cai rɨꞌɨ tiꞌitiáꞌachaꞌɨ muaꞌa tzajtaꞌa ɨ Dioj jemi.
\v 22 Pataꞌaj raatapuaꞌajta peijna cɨmeꞌe ɨ paj aꞌij puaꞌa tiꞌiruure. Pataꞌaj hui raatahuavii ɨ Dioj, tɨꞌij aɨn Dioj timuaatauuniꞌi aɨjna cɨmeꞌe ɨ paj rajtyau muaꞌa tzajtaꞌa.
\v 23 Ayaa nu tiꞌimuaseij mueetzi, eecan paj chueere muaꞌa tzajtaꞌa. Tyamuaꞌa paj tirajpueiitzi puaꞌame paɨjna cɨmeꞌe ɨ paj autyajturaa ɨ Dioj jemi. ―Ayaa pu tyuꞌutaxajtacaꞌa aɨjna ɨ Pedro.
\p
\v 24 Aj puiꞌi ayan tyuꞌutanyúu aɨjna ɨ Simón tɨcɨn:
\p ―Sataꞌaj raatahuavii ɨ Dioj tɨ ij cai tiꞌitɨ aꞌij nyaruuren, patɨj pauchan tyuꞌutaxajtacaꞌa.
\p
\v 25 Aɨjna ɨ Pedro, ajta aɨjna ɨ Juan, aɨ mu tihuaꞌutaꞌixaa ɨ tyaɨte maɨjna cɨmeꞌe ɨ maj raaseij aꞌij tɨ tiꞌitɨ raaruu ɨ Jesús, majta huaꞌutaꞌixaa ɨ nyuucari ɨ tɨ cɨn hueꞌirajtuaani ɨ Dioj. Muiꞌicaque mu meyan tihuaꞌutaꞌixaa ɨ tyaɨte maj aꞌuchaatɨme aujna u Samaariya. Matɨꞌɨj mi aꞌucɨ́j anna Jerusalén.
\s Aɨjna ɨ Felipe, ajta ɨ tuꞌuvaꞌatajpiꞌihuacaꞌa tɨ Etiopía eꞌemaꞌacan
\p
\v 26 Tɨꞌɨqui saɨj tyuꞌuxajtacaꞌa jamuan aɨjna ɨ Felipe. Ai pu aɨn pueenyaꞌa aɨjna ɨ aꞌatɨ saɨj tɨ tiꞌivaɨreꞌe u tajapua ɨ Dioj jemi. Ayaa pu tiraataꞌixaa tɨcɨn:
\p ―Aricu áꞌuraꞌa aate pujmeꞌen aɨjna juyejraꞌa jetze tɨ Jerusalén aꞌureꞌeninyeꞌi u jetze pujmeꞌen aujna Gaza aꞌahuaꞌa.
\p Aijna juyejraꞌa jetze, ai pu aɨn pueen tɨ aun muꞌutzítaꞌa aꞌureꞌeninyeꞌi.
\v 27 Aj puiꞌi áꞌuraa aɨjna ɨ Felipe. A pu aꞌucamaꞌaca tɨꞌɨj aꞌatɨ antinájchacaꞌa tɨ Etiopía eꞌemaꞌacan. Aɨ pu aɨn pueen ɨ tuꞌuvaꞌatajpiꞌihuacaꞌa aɨjna ɨ aꞌatɨ. Vaꞌacan cɨn pu tiꞌityejvee aɨjna jemi ɨ mej jee Candace. Ayaa pu huataujmuaꞌa Candace tɨcɨn huaꞌareina ɨ maj maun eꞌemaꞌacan aujna Etiopía. Aɨjna ɨ tuꞌuvaꞌatajpiꞌihuacaꞌa, aɨ pu antyujmuaꞌareeracaꞌa tɨ tumin saɨraꞌacaꞌa. Aɨ pu anna aꞌatanye anna Jerusalén tɨꞌij Dioj aꞌutyaanajche.
\p
\v 28 Puꞌuri aun pɨjeꞌejva aɨjna chuejraꞌa japua tɨ aun eꞌemaꞌacan. Aɨ pu jetze aꞌaracai ɨ carreta huamaꞌaca. Yuꞌuxari pu jetze teꞌejijvaꞌacaa tɨ aɨn raꞌuyuꞌuxacaꞌa aɨjna ɨ aꞌatɨ tɨ Dioj jetze maꞌacan tiꞌixaxaꞌataꞌa. Ayaa pu antyahuaacaꞌa tɨcɨn Isaías.
\p
\v 29 Aj puiꞌi aɨn xaijnyuꞌucaraꞌaraꞌan ɨ Dioj, raataꞌixaa aɨjna ɨ Felipe tɨcɨn:
\p ―Ajtyaxɨ vejliꞌi amɨjna jetze mɨ carreta. Pataꞌaj raꞌantinajche.
\p
\v 30 Taichijmáꞌa pu aɨjna ɨ Felipe raꞌantinajchacaꞌa aɨjna ɨ aꞌatɨ. Tɨꞌɨqui aɨn Felipe raanamuajriꞌi ɨ tɨ teꞌejijvaꞌacaa aɨjna jetze ɨ yuꞌuxari aɨn tɨ raꞌuyuꞌuxacaꞌa aɨjna ɨ Isaías tyaacan. Aj puiꞌi aɨn Felipe ayan tiraataihuaꞌuriꞌi tɨcɨn:
\p ―¿Ni peyaueꞌite ɨ paj raꞌajijveꞌe?
\p
\v 31 Aj puiꞌi ayan tyuꞌutanyúu aɨjna ɨ aꞌatɨ tɨcɨn:
\p ―¿Aꞌini tiꞌirɨꞌɨri nyaj yauꞌeitaa naꞌaraꞌani, tɨ puaꞌa cai aꞌatɨ naataꞌitii aꞌij tɨ huataujmuaꞌa ɨ nyuucari, nyej ni yauꞌeitaa naꞌaraꞌani? ―Yaa pu tyuꞌutaxajtacaꞌa aɨjna ɨ aꞌatɨ.
\p Aj puiꞌi raataꞌinee aɨjna tuꞌuvaꞌatajpiꞌihuacaꞌa tɨ aɨn Felipe antiraꞌani ɨ carreta jetze, tɨ nuꞌu aꞌujyeijxɨꞌɨn jamuan.
\p
\v 32 Ayaa pu tyáꞌaxajtacaa ɨ tɨ jetzen teꞌejijvaꞌacaa tɨ ayan tyaꞌasɨɨmueꞌihuacaa tɨcɨn:
\q Meyaꞌujáj mej mi raajeꞌica matɨj nuꞌu huaꞌarujca ɨ canyaꞌaxɨ.
\q Ayaa puꞌu eenyaꞌa aꞌame tɨj canyaꞌa maj racáyejsin.
\q Aꞌini ayaa pu aɨjna ɨ canyaꞌa capu aveꞌenyuu, yaa cumu tɨ cai tyáꞌanrɨꞌɨre.
\q Matɨꞌɨj meyan raatyaxaahuatacaꞌa, ayaa pu cheꞌetanaꞌa cai teꞌeveꞌenyuucaꞌa aɨjna matɨꞌɨj aꞌij puaꞌa raaruu.
\q
\v 33 Eihua pu nuꞌu tyuꞌutatyéviꞌiriꞌi aɨjna cɨmeꞌe ɨ maj raꞌutaxaahuariꞌiriꞌi.
\q Capu aꞌatɨ japuan huanyúu aɨjna.
\q Capu ajta aꞌij tiꞌirɨꞌɨri tɨ aꞌatɨ ayan tyuꞌutaxaj cɨmeꞌen aɨme ɨ huaacɨxaꞌastyamuaꞌameꞌen aɨjna ɨ aꞌatɨ
\q aꞌini aɨ pu nuꞌu yaꞌuviꞌitɨ ɨ xaijnyuꞌucaraꞌaraꞌan tɨꞌij cai cheꞌe iiyan seijraꞌa chaanaca japua.
\p
\v 34 Aj puiꞌi aɨn tɨ uvaꞌatajpiꞌihuacaꞌa, ayan tiraataihuaꞌuriꞌi aɨjna ɨ Felipe tɨcɨn:
\p ―Pataꞌaj naataꞌixaateꞌen, ¿ni rusaɨj tyaujxajta naꞌari aꞌatɨ seij tyaxajta?
\p
\v 35 Aj puiꞌi aɨn Felipe autyejche tɨ raataꞌixaateꞌen aɨjna cɨmeꞌen ɨ tɨ raꞌajijvaꞌacaa ɨ yuꞌuxari jetze. Aɨj pu huataxajtacaꞌa aɨjna ɨ nyuucari aɨjna cɨmeꞌen aꞌij tɨ tiꞌitɨ raaruu aɨjna ɨ Jesús.
\p
\v 36 Matɨꞌɨj mi ayée aꞌuréꞌenye aꞌu tɨ aꞌajmuaa. Aj puiꞌi aɨn ɨ tuꞌuvaꞌatajpiꞌihuacaꞌa ayaa pu tiraataꞌixaa aɨjna ɨ Felipe tɨcɨn:
\p ―Casiꞌi, yaꞌacui ajmuaa. ¿Ni qui cai rɨꞌɨri paj náamuaɨꞌɨhua ineetzi?
\p
\v 37 Aj puiꞌi Felipe ayan tiraataꞌixaa tɨcɨn:
\p ―Tɨ puaꞌa petyaꞌatzaahuatyaꞌa muaꞌa tzajtaꞌa, aj pu xaa nyaꞌu huatarɨꞌɨristari.
\p Aj puiꞌi ayan tyuꞌutaxajtacaꞌa aɨjna ɨ tuꞌuvaꞌatajpiꞌihuacaꞌa tɨcɨn:
\p ―Nyaa nu xaa nyaꞌu tyaꞌatzaahuateꞌe tɨ aɨn Jesús iꞌi yaujraꞌan ɨ Dioj.
\p
\v 38 Aj puiꞌi raataij tɨ huatyechaxɨn ɨ carreta. Matɨꞌɨj mi acaacɨj ɨ maj huaꞌapua. Aj mu mi atyaacɨ a jaataꞌa. Tɨꞌɨqui aɨn Felipe raamuaɨꞌɨhuacaꞌa aɨjna ɨ tuꞌuvaꞌatajpiꞌihuacaꞌa.
\v 39 Aj mu mi aiitacɨj a jaataꞌa. Ajta eꞌeyan aɨn xaijnyuꞌucaraꞌaraꞌan ɨ Dioj yaꞌuviꞌitɨ aɨjna ɨ Felipe iyeꞌitzi cɨmeꞌe. Ajta aɨn ɨ tuꞌuvaꞌatajpiꞌihuacaꞌa capu cheꞌe raaseij ɨ Felipe aꞌij tɨ huarupi. Capu amɨn aꞌij, iyaꞌuraa naa tyuꞌujtyámuaꞌavaꞌa.
\p
\v 40 Ajta, aɨn ɨ Felipe, au pu aꞌutaseijre ajna aꞌahuaꞌa chajtaꞌa tɨ ayan tyajaꞌarajtyahuaa tɨcɨn Azoto. Aɨ pu tihuaꞌutaꞌixaa ɨ tyaɨte aɨjna cɨmeꞌe ɨ nyuucari tɨ cɨn Dioj hueꞌirajtuaani. Ayaa pu aɨjna cɨn huarɨj, ajtahuaꞌa me yee tɨ huachájtaꞌatajme, ajtahuaꞌa meyee, ajta naꞌa cai aꞌaráꞌa ajna aꞌahuaꞌa tɨ ayan tyajaꞌarajtyahuaa tɨcɨn Cesarea.
\c 9
\s Tɨꞌɨj nuꞌu aɨn Saulo huataujtuaa ɨ Dioj jemi
\r (Hch. 22:6-16; 26:12-18)
\p
\v 1 Meenti aɨn ɨ Saulo, ayan auj tihuáꞌanyeechacaa tɨ huaꞌucuiꞌini aɨme ɨ maj raꞌatzaahuatyaꞌacaa aɨjna ɨ tavastaraꞌa. Aɨj pu cɨn aɨjna u aꞌutéeseij aɨjna tɨ tihueꞌijtyaꞌacaa u teyujtaꞌa.
\v 2 Aj puiꞌi raatahuaviiriꞌi tɨ aɨn raatapijteꞌen ɨ yuꞌuxari ɨ tɨ cɨn u aꞌutyarute u teyujtaꞌa ajta aꞌahuaꞌa tɨ ayan tyajaꞌarajtyahuaa tɨcɨn Damasco. Tɨ puaꞌa nuꞌu aun huajaꞌutyauuni ɨ tyaɨte ɨ maj nuꞌu raꞌatzaahuatyaꞌacaa ɨ nyuucari ɨ maj cɨn rɨꞌɨ tityaajuꞌucaa ɨ Dioj jemi, aj pu nuꞌu i hueꞌiráviꞌitɨj huaꞌanajɨꞌɨcaꞌaxɨꞌɨn, tɨꞌij nuꞌu i huaꞌaviꞌitɨn u Jerusalén.
\p
\v 3 Tɨꞌɨj ari aun vejliꞌi aumaꞌacaa ajna Damasco, iyeꞌitzi cɨn pu eihua huatátzarajraa. Uteꞌe pu vaꞌacaanye ajna aꞌu tɨ aꞌutyavaacaꞌa aɨjna ɨ Saulo.
\v 4 Tɨꞌɨqui aɨn arajve a chuaataꞌa. Tiꞌitɨ pu huanamuajriꞌi tɨ ayan tiraataꞌixaa tɨcɨn:
\p ―Saulo, Saulo. ¿Aꞌini een cɨn peyan aꞌij puaꞌa nyaruure?
\p
\v 5 Aj puiꞌi ayan tiraataihuaꞌuriꞌi aɨjna ɨ Saulo tɨcɨn:
\p ―¿Aꞌataani paj pueen, nyavastaraꞌa?
\p Aj puiꞌi ayan tyuꞌutánamuajre tɨcɨn:
\p ―Nyaa nu nyaɨn pueen i nyej iꞌi Jesús, i paj aꞌij puaꞌa nyaruure.
\p
\v 6 Aj puiꞌi tavastaraꞌa ayan tyuꞌutanyúu tɨcɨn:
\p ―Ajchesi, aricu u chajtaꞌa. Aa mu muajaꞌutaꞌixaateꞌesin aꞌij pej yeꞌi huarɨni.
\p
\v 7 Majta maɨn ɨ maj jamuan áꞌujhuaꞌanyaꞌa, au mu aꞌutyáuucaꞌa, camu cheꞌe aveꞌenyuucaꞌa. Tiꞌitɨ mu xaa huanamuajriꞌi, aru camu aꞌatɨj aꞌa aꞌuseij.
\p
\v 8 Aj puiꞌi ajche aɨjna ɨ Saulo. Tɨꞌɨj maunyeeracaꞌa, capu cheꞌe atányeericaa. Matɨꞌɨj mi raꞌanavíꞌiraꞌa ɨ muajcaꞌaraꞌaraꞌan jetze, meyaꞌuviꞌitɨ u Damasco.
\v 9 Ayaa pu aꞌatee aꞌachu cumu hueica xɨcaj tɨ arácuuniꞌi, ajta tɨ cai tiꞌitɨ huacuaa; ayaa pu cheꞌeta naꞌa aꞌatee hueica xɨcaj tɨ cai yaꞌacaraꞌa.
\s Ananías pu nuꞌu u huajaꞌamuaare aɨjna ɨ Saulo
\p
\v 10 Saɨj pu aꞌutyavaacaꞌa aujna Damasco, aꞌatɨ tɨ ajta tyaꞌatzaahuatyaꞌacaa. Ayaa pu antyahuaacaꞌa tɨcɨn Ananías. Aj puiꞌi tavastaraꞌa huataseijre jemin aɨjna ɨ Ananías. Ayaa pu tiraatajee tɨcɨn:
\p ―Ananías.
\p Aj puiꞌi ayan tyuꞌutanyúu tɨcɨn:
\p ―Yeꞌe nyaj huatejvee, nyavastaraꞌa.
\p
\v 11 Aj puiꞌi ayan tiraataꞌixaa aɨjna ɨ tavastaraꞌa tɨcɨn:
\p ―Aricu, aɨjna caayeraꞌa jetze tɨ ayan tyajaꞌarajtyahuaa tɨcɨn tɨ huataujreꞌiye. Pataꞌaj hui paun tyuꞌutaihuaꞌun ɨ Judás tɨ eꞌeche tɨ puaꞌa aun aꞌutácatii aɨjna ɨ aꞌatɨ tɨ ayan antyahuaa tɨcɨn Saulo. Tarso pu hui eꞌemaꞌacan aɨjna ɨ aꞌatɨ. Aɨ pu rahuauhuau ɨ Dioj jemi.
\v 12 Aꞌatɨ pu nuꞌu huataseijre aɨjna jemi ɨ Saulo. Tevi pu huataseijre tɨ ayan antyahuaa tɨcɨn Ananías. Ajta ayan tyuꞌuséijre tɨ aɨn Ananías nuꞌu raꞌavaꞌamuarej an múutzeꞌen tɨ ij ajtahuaꞌa atanyeere. ―Ayaa pu tiraataꞌixaa ɨ tavastaraꞌa.
\p
\v 13 Aj puiꞌi ayan tiraataꞌixaa aɨjna ɨ Ananías:
\p ―Casiꞌi, nyavastaraꞌa. Muiꞌitɨ mu meri naataꞌixaa aꞌij tɨ tiꞌitɨ ruure aɨjna ɨ aꞌatɨ. Eecan pu nuꞌu aꞌij puaꞌa huaꞌaruure aɨmej ɨ maj muaꞌatzaahuateꞌe aun maj aꞌuchaatɨme aujna Jerusalén.
\v 14 Ajta ijii, aɨmej ɨ mej tieꞌijta u teyujtaꞌa, aɨ mu nuꞌu raataꞌa tɨ aɨn ya tanyen, tɨꞌij hueꞌiraviꞌitɨn huaꞌanajɨꞌɨcaꞌaxɨꞌɨn aɨmej ɨ maj muanaꞌamiche mueetzi.
\p
\v 15 Ajtahuaꞌa pu ayan tiraataij ɨ tavastaraꞌa tɨcɨn:
\p ―Aricu. Nyaa nu hui raꞌavaꞌahuau nyaɨjna ɨ aꞌatɨ tɨꞌij aɨn nyeetzi jetze maꞌacan tihuaꞌutaꞌixaateꞌen aɨmej ɨ mej seij chuejraꞌa japua eꞌeche, ajta ɨ huaꞌarey. Aɨ pu hui ajta nyeetzi jetze maꞌacan tihuaꞌutáꞌixaateꞌesin ɨ maj maun aꞌuchaatɨme aujna u Israel.
\v 16 Ayej xaa nyaꞌu, nyaa nu raataseijrateꞌesin nyaɨjna ɨ Saulo ɨ tɨ ayan tyuꞌujxeꞌeveꞌe tɨ eihua rajpueiitzi aꞌaraꞌani nyeetzi jetze maꞌacan. ―Ayaa pu tiraataꞌixaa ɨ tavastaraꞌa.
\p
\v 17 Aj puiꞌi áꞌuraa aɨjna ɨ Ananías. Au pu aꞌaráꞌa Judás tɨ eꞌeche. Aj puiꞌi aun aꞌutyajrupi u chiꞌita. Ajta eꞌeyan raꞌavaꞌamuarej an múutzeꞌen aɨjna ɨ Saulo. Aj puiꞌi ayan tiraatataujte tɨcɨn:
\p ―Neꞌihuaaraꞌa, Saulo. Aɨ pu hui ayan tinaataij ɨ tavastaraꞌa, aɨjna ɨ Jesús tɨ mueetzi jemi aꞌutaseijre patɨꞌɨj ya vaꞌatamáꞌacaa. Ayaa pu tinaataij pej pi pajtahuaꞌa atanyeere, ajta paj paɨjna jetze araꞌacaꞌanyen ɨ xaijnyuꞌucaraꞌaraꞌan ɨ Dioj. ―Ayaa pu tiraataꞌixaa aɨjna ɨ Ananías.
\p
\v 18 Cɨmeꞌen puꞌu ayan tiraataꞌixaa, aitácuurixɨ ɨ jɨꞌɨsaaraꞌan jetze ɨ tiꞌitɨ naviiraꞌan tɨ huatyaahua. Aj puꞌi ajtahuaꞌa atanyeeracaꞌa. Tɨꞌɨqui aɨn ajche aɨjna ɨ Saulo. Tɨꞌɨqui huamuaɨꞌɨvijhuacaꞌa.
\v 19 Aj puiꞌi xaa tyuꞌucuaa. Ajta ruꞌuhuatácaꞌanistiꞌiriꞌi. Au pu huatyajturaa huaꞌa jamuan ɨ maj tyaꞌatzaahuateꞌe huaꞌapua, hueica xɨcaj, aujna u Damasco.
\s Saulo pu nuꞌu tihueꞌixaateꞌe u Damasco
\p
\v 20 Aj puiꞌi autyejche tɨ tihuaꞌutaꞌixaateꞌen u huaꞌateyujtaꞌa. Ayaa pu tihuaꞌamuaꞌatyahuaꞌa tɨ nuꞌu yaujraꞌan pueen ɨ Dioj aɨjna ɨ Jesús.
\v 21 Naijmiꞌi ɨ maj raanamuajriꞌi, aɨ mu aꞌij yáꞌuseijracaa eecan. Ayaa mu tíꞌixajtacaa tɨcɨn:
\p ―¿Ni cai aɨn pueen ɨ tɨ aꞌij puaꞌa huaꞌuruu anna Jerusalén aɨmej ɨ maj ranaꞌamichaꞌa maɨjna ɨ Jesús? ¿Ajta ni cai aɨjna pu cɨn mu aꞌuveꞌeme tɨꞌij amɨn hueꞌiraviꞌitɨn huaꞌanajɨꞌɨcaꞌaxɨꞌɨn tɨꞌij huaꞌutatuireꞌen ɨ maj tieꞌijta aujna teyujtaꞌa anna Jerusalén? ―Ayaa mu tyuꞌurixaatyaꞌacaa.
\p
\v 22 Maaj puꞌu eitzeꞌe ruꞌuhuatácaꞌanistiꞌiriꞌi tɨꞌij aɨn ayan tihuaꞌutaꞌixaateꞌen ɨ tyaɨte. Eecan pu huaꞌutyaamueꞌitɨ aɨmej ɨ juriiyu ɨ maj Damasco eꞌeche aɨjna cɨmeꞌe tɨ ayan tiraataxajtacaꞌa tɨcɨn:
\p ―¡Ee, ayej tiꞌayajna, aɨjna ɨ Jesús, ai pu aɨn pueen ɨ tɨ Dioj an yáꞌujra ɨ ɨpuari japua!
\s Saulo pu nuꞌu huatauruu maj nuꞌu mi cai raatyeeviꞌi
\p
\v 23 Aꞌatzu aꞌateeviꞌica, aj mu mi raaxaꞌapɨꞌɨntare aɨme ɨ mej Israel jetze ajtyamaꞌacan mej mi raajeꞌica maɨjna ɨ Saulo.
\v 24 Nain tujcaꞌari tzajtaꞌa, majta nain tɨcaꞌari tzajtaꞌa, au mu eꞌityétyaꞌacaꞌa tɨ aꞌapueerta aꞌu tɨ eꞌiraninyei ɨ juye. Ajta, aɨ pu raamuaꞌareeriꞌi aɨjna ɨ Saulo tɨcɨn maraatyéviꞌira.
\v 25 Majta maɨn ɨ seica, ɨ mej tyaꞌatzaahuateꞌe, aɨ mu raꞌatyájra tzaacuri jetze tɨ veꞌe. Matɨꞌɨj mi raꞌacajtuaa tɨcaꞌɨmɨ aꞌatzaj cumu eꞌitaꞌa tɨcaꞌa maɨjna ɨ Saulo ɨ jaxuꞌu jetze. Aj puiꞌi áꞌuraa.
\s Saulo pu nuꞌu u aꞌaráꞌa Jerusalén
\p
\v 26 Tɨꞌɨqui aun aꞌaráꞌa u Jerusalén. Aɨ pu raxeꞌevaꞌacaa tɨ huaꞌajtyájaahuateꞌen aɨme ɨ mej tyaꞌatzaahuateꞌe. Ma majta, camu raxeꞌevaꞌacaa aꞌini majtzɨɨnyaꞌacaa. Camu aꞌatzu raꞌatzaahuatyaꞌacaa tɨ aɨn ayan tyaꞌatzaahuateꞌe aɨjna ɨ Saulo.
\v 27 Capu amɨn aꞌij, aɨ pu ɨ Bernabé, aɨ pu raꞌancureꞌeviꞌitɨ. Aj puiꞌi yaꞌuviꞌitɨ aɨme jemi ɨ maj tamuaamuataꞌa japuan huaꞌapua araꞌase. Ajta huaꞌutaꞌixaa tɨ nuꞌu aɨn Saulo, aɨjna huaseij ɨ tavastaraꞌa tɨꞌɨj nuꞌu a aꞌumaꞌaca juye jetze, ajta Saulo pu huaꞌutaꞌixaa tzaahuatiꞌiraꞌa cɨmeꞌe aɨme ɨ maj Damasco eꞌeche. Aɨ pu tihueꞌixaa Jesús jetze maꞌacan.
\p
\v 28 Aɨj pu cɨn, aun aꞌutyajturaa aɨjna ɨ Saulo anna Jerusalén. Ajta aɨme huaꞌa jamuan áꞌuchaꞌacanyaꞌa. Tihueꞌixaatyaꞌacaa Jesús jetze maꞌacan tzaahuatiꞌiraꞌa cɨmeꞌe.
\v 29 Seica pu ajta jamuan tyuꞌuxajtacaꞌa. Ai mu aɨn pueen ɨ mej tiꞌixaxaꞌa huaꞌanyuuca cɨmeꞌe ɨ griego. Eihua mu tyúꞌurixaatyaꞌacaa maɨjna cɨmeꞌe. Aɨ mu rátyesaꞌacaa maj raajeꞌica.
\v 30 Matɨꞌɨj aɨme ɨ maj ihuaamuaꞌameꞌen pueen ɨ mej tyaꞌatzaahuateꞌe, matɨꞌɨj maɨn raamuaꞌareeriꞌi, aj mu mi yaꞌuviꞌitɨ maɨjna ɨ Saulo aujna aꞌahuaꞌa tɨ ayan tyajaꞌarajtyahuaa tɨcɨn Cesarea. Matɨꞌɨj mi raataityacaꞌa aun pujmeꞌen chajtaꞌa tɨ ayan tyajaꞌarajtyahuaa tɨcɨn Tarso.
\p
\v 31 Tɨj naꞌa aꞌu tɨ naꞌa maj aꞌuchaatɨme ɨ mej tyaꞌatzaahuateꞌe, aujna aꞌahuaꞌa tɨ jetzen ajtyamaꞌacan aujna Judea, ajta aujna Galileeya, ajta aujna Samaariya, naijmiꞌi mu rɨꞌɨ tityeechaatɨmaꞌacaa tyamuaꞌa naa. Eecan mu rucáꞌanyajcaa ɨ rutzajtaꞌa. Majta maɨjna jetze araujcaꞌanyajcaa ɨ xaijnyuꞌucaraꞌaraꞌan ɨ Dioj ɨ tɨ rɨꞌɨ tihuaꞌutaꞌa. Metiꞌitzɨɨnyaꞌacaa aɨjna cɨmeꞌe tɨ puaꞌa tiꞌitɨj cɨn maꞌutyaꞌɨtzen ɨ Dioj jemi. Majta huatamuiꞌiracaꞌa eihua.
\s Tɨ nuꞌu aɨn tiraahuaa aɨjna ɨ Eneas
\p
\v 32 Ajta aɨjna ɨ Pedro, aɨ pu áꞌuchaꞌacanyaꞌa huaꞌamuaara ɨ iꞌihuaamuaꞌameꞌen ɨ tavastaraꞌa, aɨme pu ajta u aꞌuváꞌamuaaracaꞌa ɨ seica ɨ mej tyaꞌatzaahuatyaꞌacaa. Au mu eꞌechajcaꞌa, chajtaꞌa tɨ ayan tyajaꞌarajtyahuaa tɨcɨn Lida.
\v 33 Seij pu huátyau aujna, tyaataꞌa tɨ ayan antyahuaa tɨcɨn Eneas. Puꞌuri aꞌateeviꞌica arahueica ninyeꞌiraꞌa tɨ huácaꞌatii ɨ utaatzi japua. Cɨyaaxaraꞌacaa aɨjna ɨ aꞌatɨ.
\v 34 Aj puiꞌi ayan tiraataꞌixaa aɨjna ɨ Pedro tɨcɨn:
\p ―¡Eneas! Jesús ɨ tɨ Dioj an yáꞌujra ɨpuari japua, aɨ pu hui tiꞌimuahuaateꞌen. Ajchesi, pataꞌaj rɨꞌɨ raaruuren mɨ aꞌutaatzi.
\p Cɨmeꞌen puꞌu ayan tyuꞌutaxajtacaꞌa, aj puiꞌi ajche ɨ Eneas.
\v 35 Majta maɨn ɨ maj aun huachaatɨmaꞌacaa aujna Lida, majta maujna u Sarón, naijmiꞌi mu raaseij. Majta jajcuacan cɨn tyuꞌumuáꞌa. Maraꞌantzaahua micu maɨjna ɨ tavastaraꞌa.
\s Tɨꞌɨj nuꞌu raꞌajjáj ɨ Doorca huaꞌa tzajtaꞌa aɨme ɨ mɨꞌɨchite
\p
\v 36 Saɨj tɨ nuꞌu ajta tyaꞌatzaahuateꞌe, ajna aꞌahuaꞌa pu aꞌutyavaacaꞌa chajtaꞌa tɨ ayan tyajaꞌarajtyahuaa tɨcɨn Jope. Jɨitaꞌa aɨjna ɨ aꞌatɨ. Ayaa pu antyahuaa tɨcɨn Tabita. Tabita, ayaa pu huataujmuaꞌa huaꞌanyuuca cɨmeꞌe ɨ griego tɨcɨn Doorca. Aɨ pu ayan rɨjcaa tiꞌitɨ cɨmeꞌe tɨ iꞌi xaꞌapɨꞌɨn. Eihua pu huaꞌatyavaꞌɨrihuaꞌa ɨ maj cai aꞌij tiꞌijviicueꞌiracaa.
\p
\v 37 Tɨꞌɨj Pedro auj aun aꞌutyavaacaꞌa aujna u Lida, tijcuiꞌinyacaꞌa aɨjna ɨ Doorca. Tɨꞌɨqui huamɨꞌɨ. Seica mu racáɨɨriꞌi maɨjna ɨ mɨꞌɨchi. Matɨꞌɨj mi ruꞌutyajtua anna taꞌanajca tɨ aityaꞌasi ɨ cuaartu.
\p
\v 38 A pu vejliꞌi pɨtyajaꞌarɨcɨ u Lida, ajna aꞌahuaꞌa Jope. Ajta au pu aꞌutyavaacaꞌa aɨjna ɨ Pedro aujna u Lida. Aꞌini aɨme ɨ mej tyaꞌatzaahuatyaꞌacaa muꞌuri ramuaꞌareeracaꞌa tɨ aun aꞌutyavaacaꞌa, aɨ mu huaꞌutaityacaꞌa huaꞌapuaca mej mi yaꞌutaꞌixaateꞌen aꞌij tɨ tiꞌitɨj huarɨj. Ayaa mu tiꞌijree tɨcɨn:
\p ―Pataꞌaj hui caꞌanacan aꞌuraꞌani aujna Jope.
\p
\v 39 Tɨꞌɨqui Pedro áꞌuraa huaꞌa jamuan. Tɨꞌɨj aun aꞌaráꞌa, aɨ mu yaꞌuviꞌitɨ anna tɨ aucáꞌa ɨ mɨꞌɨchi ɨ cuaartu tzajtaꞌa. Majta maɨn ma juuca ɨ maj muaꞌantyújjɨɨmuajtaracaꞌa aɨjna cɨmeꞌe maj huacuii ɨ huaꞌacɨnaꞌajmuaꞌa, aɨ mu jemin aꞌataváatɨmaꞌacaa. Maujyeinyacaꞌa. Matɨꞌɨj mi tiraataseijra tiꞌitɨ cɨɨxuri, majta siicuꞌuri, tiꞌitɨ tɨ tiꞌitaahuacaraꞌa aɨjna ɨ Doorca tɨ cheꞌe ruuricaa.
\v 40 Aj puiꞌi Pedro huaꞌutaij maj huiracɨɨnye. Aj puiꞌi titunutacaꞌa. Tɨꞌɨqui raatyahuau ɨ Dioj jemi. Pɨ pu ancureꞌevee tɨꞌij raaseij aɨjna ɨ mɨꞌɨchi. Aj puiꞌi ayan tiraataꞌixaa tɨcɨn:
\p ―¡Tabita, ájchesi!
\p Aj puiꞌi atanyeeracaꞌa. Tɨꞌɨj i raaseij aɨjna ɨ Pedro. Aj puiꞌi aꞌujyeijxɨ caama japua.
\v 41 Ajta eꞌeyan Pedro pu rajvíꞌi muajcaꞌaraꞌaraꞌan jetze. Aj puiꞌi raꞌajjáj. Tɨꞌɨqui aɨn Pedro, huaꞌutajee aɨme ɨ iꞌihuaamuaꞌameꞌen, ajta aɨmej ma juuca ɨ maj antyujjɨmuajtaracaꞌa. Aɨj pu huaꞌutaseijra ɨ tɨ huamɨꞌɨ. Puꞌuri iꞌi ruuricaa aɨjna.
\p
\v 42 Majta eꞌeyan nainjapua raamuaꞌareeriꞌi aɨme ɨ maj maun aꞌuchaatɨmaꞌacaa aujna Jope. Muiꞌitɨ mu ráꞌantzaahua maɨjna ɨ tavastaraꞌa.
\v 43 Ajta aɨn ɨ Pedro, aꞌatzu pu aun aꞌutyajturaa aujna u Jope. Saɨj pu jemi aꞌucatii tɨ navij tiꞌihuaꞌaca. Simón pu antyahuaacaꞌa aɨjna ɨ aꞌatɨ.
\c 10
\s Tɨ nuꞌu saɨj huataseijre aɨjna jemi ɨ Cornelio
\p
\v 1 Meenti saɨj aun aꞌutyavaacaꞌa ajna aꞌahuaꞌa chajtaꞌa tɨ ayan tyajaꞌarajtyahuaa tɨcɨn Cesarea. Ayaa pu antyahuaacaꞌa aɨjna ɨ tyaataꞌa tɨcɨn Cornelio. Aɨ pu aɨn pueenyaꞌa ɨ huaꞌacapitan ɨ mej meyan antyaꞌaruu tɨcɨn xantaaruꞌu ɨ mej Italia eꞌemaꞌacan.
\v 2 Aɨjna ɨ Cornelio, eihua pu ranaꞌamichaꞌa ɨ Dioj, majta ɨ seica ɨ tyaɨtestyamuaꞌameꞌen. Cornelio pu ajta raꞌastyahuaꞌa ɨ huaꞌayeꞌira aɨme ɨ mej Israel jetze ajtyamaꞌacan. Eihua pu huaꞌutavaɨ tumin cɨmeꞌe, ajta rahuaucaꞌa eihua ɨ Dioj jemi.
\p
\v 3 Aꞌanaj pu ayan tyujuꞌurɨj. Aꞌatzaj tyaꞌacáaráꞌa ɨ tacuarixpua eꞌitaꞌa ucamaꞌaca ɨ xɨcaj, tɨꞌɨj tiꞌitɨ huataseijre. Cu xuee tevi utyajrupi u chiꞌita aꞌu tɨ aꞌutyavaacaꞌa aɨjna ɨ Cornelio. Raaseij tyamuaꞌa naa. Ai pu aɨn pueen saɨj tɨ tiꞌivaɨreꞌe ɨ tajapua ɨ Dioj jemi aɨjna tɨ huataseijre. Aj puiꞌi ayan tiraatajee tɨcɨn:
\p ―¡Cornelio!
\p
\v 4 Tɨꞌɨqui rajseíraꞌajraa. Tiꞌitzɨɨnyaꞌacaꞌa aɨjna ɨ Cornelio. Aj puiꞌi ayan tiraataihuaꞌuriꞌi tɨcɨn:
\p ―¿Tiꞌitaani, nyavastaraꞌa?
\p Aj puiꞌi ayan tiraataꞌixaa aɨjna tɨ tiꞌivaɨreꞌe ɨ tajapua tɨcɨn:
\p ―Dioj pu hui raꞌancuraꞌa nain ɨ paj peri raahuaviiriꞌi, ajta ɨ paj cɨn huaꞌutavaɨ ɨ maj cai aꞌij tiꞌijviicueꞌi.
\v 5 Pataꞌaj huaꞌutaijteꞌen ɨ tyetyaca maj u aꞌujuꞌun maujna u Jope, mej mi yaꞌuveꞌeviꞌitɨn maɨjna ɨ Simón tɨ ajta ayan antyahuaa tɨcɨn Pedro.
\v 6 Au pu hui aꞌutyejvee seij jamuan tɨ ajta ayan antyahuaa tɨcɨn Simón. Navij pu tiꞌihuaꞌaca aɨjna ɨ Simón. A pu vejliꞌi eꞌeche aꞌu tɨ jaj aꞌavastɨme. Aɨ pu hui timuaataꞌixaateꞌesin aꞌij pej yeꞌi huarɨni. ―Ayaa pu tiraataꞌixaa aɨjna ɨ tɨ tiꞌivaɨreꞌe ɨ tajapua.
\p
\v 7 Aj puiꞌi áꞌuraa aɨjna ɨ tevi tɨ tiraꞌixaa aɨjna ɨ Cornelio. Aj puiꞌi aɨn Cornelio, huaꞌapuaca huataityacaꞌa ɨ maj ravaɨreꞌe. Seij pu ajta seij huataityacaꞌa tɨ iꞌi xantaaruꞌu. Eecan pu raꞌastyajcaꞌa ɨ huaꞌayeꞌira aɨjna cɨmeꞌe aɨjna ɨ xantaaruꞌu.
\v 8 Nain pu huaꞌutaꞌixaa aꞌij tɨ tiꞌitɨ huarɨj. Aj puiꞌi huaꞌutaityacaꞌa maj nuꞌu u aꞌujuꞌun u Jope.
\s Tɨ nuꞌu tiꞌitɨ huataseijre jemin ɨ Pedro
\r (Hch. 11:5-10)
\p
\v 9 Yaa ruijmuaꞌateꞌe yee aꞌatzaj tacuarixpua, matɨꞌɨj meri a vejliꞌi aujuꞌucaa u chajtaꞌa, aj puiꞌi Pedro antiraa ɨ chiꞌi japua aꞌu tɨ aꞌupaꞌatza tɨꞌij raatyajhuauni ɨ Dioj jemi.
\v 10 Eecan pu huataꞌicuatacaꞌa. Puꞌuri ayan tiꞌijxeꞌevaꞌacaa tɨ tyuꞌucuaꞌani. Matɨꞌɨj mauj rɨꞌɨ tiꞌiruurajcaa ɨ tɨ tiꞌicuaꞌani, aj puiꞌi tiꞌitɨ huataseijre ɨ jemin.
\v 11 Ayaa pu aɨjna tyuꞌuseij tɨ nuꞌu antaujcu u tajapua. Tiꞌitɨ pu a eꞌicámaꞌacaa a uteꞌe, saavana tiꞌitɨ, muaacuaqueꞌe pu uhueꞌisquiinajme, ajta antijɨꞌɨquiꞌihuacaꞌa.
\v 12 Naijmiꞌi mu tityéꞌeseijraꞌacaa aɨjna jetze ɨ saavana naijmiꞌi ɨ animaalis, ɨ maj muaacuaca ajtyaɨɨcajmee, majta ɨ maj chuaataꞌa huacɨꞌɨca, ɨ maj aꞌusinuurejyeꞌi, majta ɨ maj ráꞌaraꞌive.
\p
\v 13 Aj puiꞌi aꞌatɨ huanamuajriꞌi tɨ ayan tiraataꞌixaa tɨcɨn:
\p ―Pedro, ájchesi. Iiyaꞌa huáꞌucuiꞌi pataꞌaj iiyaꞌa huáꞌucuaꞌani.
\p
\v 14 Ajta aɨn ɨ Pedro, ayaa pu tyuꞌutanyúu tɨcɨn:
\p ―Canu xaa nyaꞌu. Canu aꞌanaj racuaꞌani ɨ tɨ cai tataꞌaca ɨ tayeꞌirá naꞌari tiꞌitɨ tɨ xanaꞌaviꞌireꞌe.
\p
\v 15 Ajtahuaꞌa aꞌatɨ huanamuajriꞌi. Ayan tɨcɨn:
\p ―Aꞌini nain pu rɨꞌɨ tyuꞌutyájtua ɨ Dioj, capej cheꞌe peyan tiꞌixajta yee xanaꞌaviꞌireꞌe.
\p
\v 16 Ayaa puꞌu, hueicacajretze. Ajtahuaꞌa tíraa uteꞌe u tajapua aɨjna ɨ saavana.
\s Aɨme ɨ tɨ huaꞌutaityacaꞌa aɨjna ɨ Cornelio
\r (Hch. 11:11-14)
\p
\v 17 Eecan pu tiꞌimuajcaa aɨjna ɨ Pedro tɨcɨn aꞌiqui een cɨn ya tanye aɨjna mɨ tiꞌitɨ, aꞌiqui teꞌeme ijii aɨjna cɨmeꞌe ɨ huaꞌayeꞌira. Aucheꞌe pu tiꞌimuaꞌajcá matɨꞌɨj maɨn aꞌaráꞌa taꞌapueerta aɨme ɨ tɨ huajaꞌutaityacaꞌa aɨjna ɨ Cornelio. Aɨ mu tyuꞌutaihuau aꞌu tɨ eꞌechajcaꞌa aɨjna ɨ Simón. Matɨꞌɨj maun aꞌaráꞌa.
\p
\v 18 Aj mu mi caꞌanin cɨn huaꞌutajee tɨ puaꞌa nuꞌu aun áꞌuca aɨjna ɨ Simón tɨ ajta ayan antyahuaa tɨcɨn Pedro.
\v 19 Ajta aɨjna, aucheꞌe pu tiꞌimuajcaa aɨjna cɨmeꞌe ɨ tɨ huataseijre ɨ jemin. Aj puiꞌi ayan tiraataꞌixaa ɨ xaijnyuꞌucaraꞌaraꞌan ɨ Dioj tɨcɨn:
\p ―Simón, seica mu hui muahuauhuau. Ma hueica aɨme ɨ maj muaatyahuauunyen.
\v 20 Ajchesi. Pataꞌaj acajraꞌani. Pej pi aꞌuraꞌani huaꞌa jamuan. Capej tiꞌitzɨɨnyaꞌa aꞌini nyaa nu huaꞌutaityacaꞌa.
\p
\v 21 Aj puiꞌi acajraa aɨjna ɨ Pedro aꞌu maj aꞌutyáuucaꞌa. Tɨꞌɨqui ayan tihuaꞌutaꞌixaa tɨcɨn:
\p ―Nyaa nu nyaɨn pueen i sej nyahuauhuau. ¿Tiꞌitajni cɨn ya savaꞌajuꞌun?
\p
\v 22 Aj mu mi meyan tityaatanyúu tɨcɨn:
\p ―Ayaa tu een cɨn yavaꞌajuꞌun aɨjna jetze maꞌacan aɨjna ɨ Cornelio ɨ tɨ huaꞌacapitan. Rɨꞌɨ pu hui tiꞌitevi. Eihua pu hui ranaꞌamicheꞌe ɨ Dioj. Ajta naijmiꞌi mu rɨꞌɨ tirajchaꞌɨ ɨ mej Israel jetze ajtyamaꞌacan. Saɨj tɨ tiꞌivaɨreꞌe u tajapua ɨ Dioj jemi, aɨ pu raataꞌixaa tɨ aɨn mueetzi huataijta paj nuꞌu aꞌuraꞌani aa tɨ eꞌeche aɨjna, tɨꞌij aɨn Cornelio muaanamua nain cɨmeꞌe aꞌachu paj panaꞌa caj tihuaꞌutáꞌixaateꞌesin ɨ nyuucari. ―Ayaa mu tiraataꞌixaa.
\p
\v 23 Tɨꞌɨqui aɨn huaꞌutaꞌinee maj utyarute u chiꞌita. Au mu aꞌutyajturaa aujna. Yaa ruijmuaꞌateꞌe yee pu áꞌuraa aɨjna ɨ Pedro huaꞌa jamuan ɨ maj hueica. Majta seica mu aꞌucɨj iꞌihuaamuaꞌameꞌen ɨ maj tyaꞌatzaahuateꞌe maun eꞌechajcaꞌa aujna u Jope.
\s Pedro pu nuꞌu aun aꞌaráꞌa aa tɨ eꞌeche aɨjna ɨ Cornelio
\p
\v 24 Majta seij jetze ɨ xɨcaj, au mu aꞌaráꞌa u Cesarea. Aɨ pu huaꞌachuꞌevaꞌacaa aɨjna ɨ Cornelio. Aɨj pu cɨn huaꞌutajee ɨ ruꞌihuaamuaꞌa, ajta ɨ ruꞌamiincustyamuaꞌa. Naijmiꞌi mu tyujsaɨj u chiꞌita.
\v 25 Tɨꞌɨj Pedro u aꞌutyajrupi u chiꞌita, aɨ pu raꞌantinajchacaꞌa aɨjna ɨ Cornelio. Aj puiꞌi aɨn Cornelio a aꞌarajve a vejliꞌipuan ɨ Pedro.
\v 26 Aj puiꞌi aɨn Pedro pu raꞌajjáj. Ayaa pu tiraataꞌixaa tɨcɨn:
\p ―Huatyechaxɨ, tevi nuꞌu pueen inyaa.
\p
\v 27 Matɨꞌɨj aꞌatzu tyuꞌuxaata rujɨɨmuaꞌa, matɨꞌɨj mi utyajrupi u chiꞌita. Tɨꞌɨqui aɨn Pedro huaꞌuseij ɨ maj tyujsaɨj eihua ɨ tyaɨte.
\v 28 Aj puiꞌi ayan tihuaꞌutaꞌixaa aɨjna ɨ Pedro tɨcɨn:
\p ―Muan xu ruꞌumuaꞌaree ɨ tayeꞌirá tɨ cai tataꞌaca ityejmi i tyaj Israel jetze ajtyamaꞌacan tyaj nuꞌu cai teyan tityaajaꞌujhuaꞌanyeꞌen aɨme jamuan ɨ mej seij chuejraꞌa japua eꞌemaꞌacan ni tyaj nuꞌu cai teyan tihuaꞌamuaara. Ma ajta Dioj pu naataseijra tɨ cai ayan tiraavijteꞌe nyej neyan tiraaxajta yee capu amɨn tyaꞌaste amɨjna ɨ aꞌatɨ nusu yee xanaꞌavisiꞌi pu seijreꞌe amɨjna.
\v 29 Aɨj mu cɨn, naatajé meijna i taꞌihuaamuaꞌa nyaj nuꞌu mu aꞌuveꞌemeꞌen, canu tiꞌitɨ aꞌij tyuꞌutaxajtacaꞌa. Ayaa nu tiꞌijxeꞌeveꞌe nyaj raamuaꞌaree aꞌiqui een cɨn sanaatajee. ―Ayaa pu tyuꞌutaxajtacaꞌa aɨjna ɨ Pedro.
\p
\v 30 Aj puiꞌi ayan tyuꞌutanyúu aɨjna ɨ Cornelio tɨcɨn:
\p ―Puꞌuri hui tyauumé muaacua xɨcaj, ayaa nu nyeche huatacai, nyahuánitziꞌiveꞌe. Nyajta raatyahuau ɨ Dioj jemi, aꞌatzaj cumu eꞌitaꞌa ucamaꞌaca ɨ xɨcaj. Tɨꞌɨqui aꞌatɨ huataseijre inyeetzi jemi. Naa pu tiꞌityamastajyeꞌicaa aɨjna ɨ tɨ ruꞌucávɨjcaa.
\v 31 Ajta ayan tinaataꞌixaa aɨjna ɨ aꞌatɨ tɨcɨn: “Cornelio, Dioj pu nuꞌu ari raanamuajriꞌi aɨjna ɨ paj raatyahuau ɨ jemin. Ajta aɨ pu raꞌutamuaꞌareeriꞌi aꞌachu paj caj tihuaꞌutapueijve ɨ maj cai aꞌij tiꞌijviicueꞌi.
\v 32 Pataꞌaj hui huaꞌutáite maj u aꞌujuꞌun aujna u Jope. Micheꞌe nuꞌu yaꞌuveꞌeviꞌitɨn maɨjna ɨ Simón, tɨ ajta ayan antyahuaa tɨcɨn Pedro. Aa pu áꞌuca aꞌu tɨ eꞌeche ɨ Simón, aɨjna tɨ navij tiꞌihuaꞌaca. Aa pu nuꞌu eꞌeche ajna vejliꞌi jaj tɨ aꞌavastɨme.” Ayaa pu hui tinaataꞌixaa.
\v 33 Aɨj nu cɨn caꞌanacan huaꞌutaityacaꞌa mɨ seica mej mi muaajaꞌutájeeve. Xaꞌapɨꞌɨn paj huarɨj pej peri mu yaꞌuveꞌenye. Yaa tuꞌuri, ticu, naijmiꞌi uꞌutyáuu. Dioj pu ramuaꞌaree aꞌij tyej yeꞌi tiꞌijxeꞌeveꞌe, tyataꞌaj naijmiꞌi raanamua aꞌachu tɨ naꞌa caj aɨn tavastaraꞌa timuaataíj pej titaataꞌixaateꞌen. ―Ayaa pu tyuꞌutaxajtacaꞌa aɨjna ɨ Cornelio.
\s Pedro pu nuꞌu tihuaꞌutaꞌixaa aujna Cornelio tɨ eꞌeche
\p
\v 34 Aj puiꞌi ayan tihuaꞌutaꞌixaa aɨjna ɨ Pedro tɨcɨn:
\p ―Nuꞌuri xaa neyan tiꞌinityejteꞌe ijii tɨcɨn ayej xaa nyaꞌu tiꞌayajna aɨjna jemi ɨ Dioj naijmiꞌi mu meyan tityaatanyúu tɨcɨn Dioj pu ayan cheꞌeta naꞌa tiꞌijxeꞌeveꞌe naijmiꞌica cɨmeꞌe tɨj ajta ityejmi.
\v 35 Naijmiꞌica pu aꞌancureꞌeviꞌitɨ ɨ Dioj aɨme ɨ tyaɨte ɨ maj rɨꞌɨ tirataꞌaca, majta maj xaꞌapɨꞌɨn rɨcɨ. Capu Dioj jetze ruxeꞌeveꞌe tɨ puaꞌa seij chuejraꞌa japua méꞌemaꞌacantan maɨjna ɨ aꞌataɨn.
\p
\v 36 ’Ai pu hui aɨn pueen ɨ nyuucari ɨ tɨ Dioj cɨn ayan tihuaꞌutajée aɨmej ɨ huaacɨxaꞌastyamuaꞌameꞌen aɨjna ɨ Israel tyaacan. Aɨ pu ayan tihuaꞌutaꞌixaa ɨ nyuucari cɨmeꞌe tɨ tyuꞌutyamuaꞌavisteꞌe aɨjna cɨmeꞌe tɨ huaꞌa japua huanyúu aɨjna ɨ Jesús ɨ tɨ Dioj an yáꞌujra ɨ ɨpuari japua. Aɨjna ɨ tɨ tavastaraꞌa pueen ityejmi, aɨ pu taataꞌa tej ti rɨꞌɨ tityaatyáturan ɨ Dioj jemi.
\p
\v 37 ’Xuꞌuri ramuaꞌaree aꞌij tɨ yeꞌi tiꞌitɨ huarɨj aujna aꞌahuaꞌa tɨj naꞌa nainjapua u Judea. Au pu autyejche aujna u Galileeya tɨꞌɨj aɨn tihuaꞌutaꞌixaa ɨ tyaɨte, ajta tɨꞌɨj raamuaꞌɨhuacaꞌa aɨjna ɨ Juan.
\v 38 Dioj pu yaꞌutaityacaꞌa ɨ ruxaijnyuꞌuca tɨꞌij aɨn jemin huatyaturan ɨ Jesús. Ajta aɨn ɨ xaijnyuꞌucaraꞌaraꞌan ɨ Dioj, aɨj pu jetze araujucaꞌanyajcaꞌa aɨjna ɨ Jesús. Tɨꞌɨqui áꞌuchaꞌacanyaꞌa aꞌaraa. Ayaa pu iꞌirɨjcaa ɨ tɨ íꞌixaꞌapɨꞌɨn cɨmeꞌe. Ajta tihuaꞌahuaꞌatyahuaꞌa naijmiꞌica ɨ maj rajpueijtzi maɨjna cɨmeꞌe tɨ tiyaaruꞌu tihueꞌijtyaꞌacaa. Ayaa puiꞌi rɨjcaa aɨjna ɨ Jesús aꞌini Dioj pu raatavaɨ.
\p
\v 39 ’Tyan tu raaseij nain cɨmeꞌe aꞌij tɨ huarɨj iiya aꞌu mej eꞌeche aɨme ɨ mej Israel jetze ajtyamaꞌacan ajta anna Jerusalén. Aɨ mu ráꞌutatai ɨ cɨye jetze taꞌutácúruu. Ayaa mu hui een cɨn raajeꞌica maɨjna ɨ Jesús.
\v 40 Ajta, Dioj pu ajtahuaꞌa raatatɨste ɨ xaijnyuꞌucaraꞌaraꞌan tɨꞌɨj tyauumaꞌaca hueica xɨcaj tɨ huamɨꞌɨ. Aɨj pu cɨn ajtahuaꞌa huatarú aɨjna ɨ Jesús. Ajta Dioj pu hui huaꞌutaꞌa mej mi seica raaseij.
\v 41 Camu naijmiꞌi raaseij, silu aɨ muꞌu ɨ tɨ huaꞌaveꞌeviꞌitɨ ɨ Dioj. Ityan tu tyaɨn pueen i tyaj tyuꞌucuaa, tyajta hueꞌí jamuan aɨjna ɨ Jesús tɨꞌɨj aꞌitaraꞌa aꞌu maj aváꞌanámiꞌihuajmee ɨ mɨꞌɨchite. Tyan tu hui xaa nyaꞌu raaseij.
\p
\v 42 ’Aɨ pu titaataij tej ti tihuaꞌutaꞌixaateꞌen ɨ tyaɨte, tyajta teyan tiraataxaj yee Jesús pu aɨn pueen ɨ tɨ Dioj raꞌantihuau aɨjna cɨmeꞌe ɨ tɨ huaꞌuxɨjteꞌen naijmiꞌica ɨ tyaɨte, ɨ maj mauj ruurijmee, majta ɨ mej meri huacuii.
\v 43 Ajta ɨ maj títyatatyáꞌacaꞌa maɨjna cɨmeꞌe mej Dioj jetze maꞌacan tiꞌixaxaꞌataꞌa, naijmiꞌi mu tyuꞌutaxajtacaꞌa maɨjna cɨmeꞌe tɨ puaꞌa nuꞌu aꞌatɨ tɨ naꞌa ráꞌantzaahuateꞌen aɨjna ɨ Jesús, nain pu nuꞌu cɨn tiraatauuniꞌira ɨ tɨ cɨn autyajturaa ɨ Dioj jemi nyuucajtzeꞌen ɨ Jesús.
\s Tɨ nuꞌu aɨn xaijnyuꞌucaraꞌaraꞌan ɨ Dioj, aɨ pu huatyajturaa huaꞌa jemi aɨme ɨ mej seij chuejraꞌa japua eꞌemaꞌacan
\r (Hch. 11:15-17)
\p
\v 44 Aucheꞌe pu tíꞌixajtacaa aɨjna ɨ Pedro, tɨꞌɨj aɨn xaijnyuꞌucaraꞌaraꞌan ɨ Dioj ya vaꞌacaanye. Tɨꞌɨqui huatyajturaa huaꞌa tzajtaꞌa naijmiꞌica jemi aɨme ɨ maj raanamuajriꞌi aꞌij tɨ tyuꞌutaxajtacaꞌa aɨjna ɨ Pedro.
\v 45 Seica mu majta a aꞌutyáuucaꞌa ɨ maj aɨme jetze ajtyamaꞌacan ɨ mej tyaꞌatzaahuateꞌe, ɨ maj majta aɨme jetze ajtyamaꞌacan ɨ maj raꞌantisiꞌiche ɨ runavij ɨ taꞌantyujviꞌirajmee ɨ huaꞌasaꞌatapuꞌu jetze. Eecan mu rɨꞌɨ taꞌutaséij aɨme maɨjna cɨn tɨ Dioj ajta raatyajtuaa ɨ ruxaijnyuꞌuca aɨme jemi ɨ mej seij chuejraꞌa japua eꞌemaꞌacan.
\v 46 Ayaa mu een cɨn rɨꞌɨ taꞌutaséij aꞌini ayaa mu tihuaꞌunamuajriꞌi ɨ maj seica nyuucari cɨn tíꞌixajtacaa, majta eecan mu rɨꞌɨ tirataꞌacaraꞌa ɨ Dioj.
\p
\v 47 Aj puiꞌi ayan tihuaꞌutaꞌixaa aɨjna ɨ Pedro tɨcɨn:
\p ―Ayaa mu cheꞌeta manaꞌa tiraꞌancuraꞌa ɨ xaijnyuꞌucaraꞌaraꞌan ɨ Dioj tyatɨj ityan. Ayej nyaꞌase, capu maa aꞌatɨ tɨ huaꞌutaꞌijmɨ maj cai rumuaɨꞌɨhua aɨme ɨ tyaɨte. Capu xaa nyaꞌu maa aꞌatɨ.
\p
\v 48 Ajta eꞌeyan huaꞌutaij maj huaujmuaɨꞌɨhua nyuucajtzeꞌen aɨjna ɨ Jesús ɨ tɨ ajta Cɨriistuꞌu pueen, ɨ tɨ Dioj an yáꞌujra ɨ ɨpuari japua. Ayaa pu aɨjna cɨn huarɨj, matɨꞌɨj mi maɨn ɨ maj huamuaɨꞌɨvijhuacaꞌa, aɨ mu raatahuaviiriꞌi maɨjna ɨ Pedro tɨ aɨn a aꞌutyaturan huaꞌa jamuan aꞌachu cumu huaꞌapua xɨcaj, hueica xɨcaj.
\c 11
\s Tɨ nuꞌu tihuaꞌutaꞌixaa cɨmeꞌen aɨjna ɨ Cornelio
\r (Hch. 10:9-23, 44-48)
\p
\v 1 Aj mu mi aɨme ɨ maj tamuaamuataꞌa japuan huaꞌapua araꞌase, majta aɨme ɨ mej ihuaamuaꞌameꞌen pueen ɨ maj maun aꞌuchaatɨme nainjapua ɨ Judea, aɨ mu raamuaꞌareeriꞌi tɨcɨn aɨ mu majta raꞌancuraꞌa ɨ nyuucari ɨ tɨ aɨjna jetze aꞌuveꞌeme ɨ Dioj aɨme ɨ mej seij chuejraꞌa japua eꞌemaꞌacan.
\v 2 Tɨꞌɨj aɨn Pedro anna aꞌaráꞌa anna Jerusalén, majta eꞌeyan aɨme ɨ mej tyaꞌatzaahuateꞌe, ɨ maj raꞌantisiꞌiche ɨ runavij, aꞌij mu puaꞌa tiraatajee maɨjna.
\v 3 Meyan tɨcɨn:
\p ―Aꞌij paj puaꞌa huarɨj aꞌini aɨme paj huajaꞌuváꞌamuaaracaꞌa ɨ maj cai raꞌantisiꞌiche ɨ runavij, pajta huaꞌa jamuan tyuꞌucuaa. ―Ayaa mu tyuꞌutaxajtacaꞌa aɨme.
\p
\v 4 Aj puiꞌi Pedro autyejche tɨ tihuaꞌutaꞌixaateꞌen nain aꞌij tɨ tiꞌitɨ huarɨj.
\v 5 Ayan tɨcɨn:
\p ―Au nu chajtaꞌa aꞌutyavaacaꞌa ajna Jope. Nyaraatyáhuausimaꞌacaa ɨ Dioj jemi. Aj puiꞌi tiꞌitɨ inyeetzi jemi huataseijre, saavana tiꞌitɨ tɨ uteꞌe a eꞌicaanye. Muaacuaqueꞌe pu ajtaujhueꞌisquiinajmee, ajta antijɨ́ꞌɨquiꞌihuacaa. An pu hui eꞌicaanye aꞌu nyaj aꞌujcatii.
\v 6 Nyaa nu raseijracaa. Aj nu ni aɨme huaseij aɨjna tzajtaꞌa ɨ saavana eihua mu animaalis, ɨ maj muaacuaca ajtyaɨɨcajmee, majta ɨ maj simuaruuni, majta ɨ maj chuaataꞌa huacɨꞌɨca ɨ maj aꞌusinuurejyeꞌi, majta ɨ maj ráꞌaraꞌive.
\p
\v 7 ’Nyatɨꞌɨj ni nyaɨjna huanamuajriꞌi. Aj puiꞌi aꞌatɨ ayan tinaataꞌixaa tɨcɨn: “¡Pedro, ájchesi! Iiyaꞌa huáꞌucuiꞌi, pataꞌaj huáꞌucuaꞌani.”
\v 8 Ayaa nu hui tyuꞌutanyúu tɨcɨn: “Nyavastaraꞌa, canu xaa nyaꞌu, aꞌini canu aꞌanaj raacuaa tiꞌitɨ tɨ cai tataꞌaca ɨ tayeꞌirá nusu tiꞌitɨ tɨ xanaꞌaviꞌireꞌe.”
\p
\v 9 ’Uteꞌe pu hui pujmeꞌen ajtahuaꞌa aꞌatɨ ayan tinaataꞌixaa tɨcɨn: “Aꞌini nain pu tyuꞌutaahuacaꞌa ɨ Dioj, capej cheꞌe peyan tiꞌixajta yee xanaꞌaviꞌireꞌe.”
\v 10 Hueica pu ayan tyujuꞌurɨj. Ajta eꞌeyan tíraa uteꞌe u tajapua aɨjna ɨ saavana.
\p
\v 11 ’Cɨmeꞌen puꞌu tíraa, seica mu hui u aꞌaráꞌa aujna aꞌu nyaj aꞌucatii inyaa. Ma hueicacaꞌa aɨme. Au mu nuꞌu huajaꞌutaityacaꞌa u Cesarea mej mi naahuauni inyeetzi.
\v 12 Ajta aɨn ɨ xaijnyuꞌucaraꞌaraꞌan ɨ Dioj, aɨ pu naataij nyaj nuꞌu aꞌuraꞌani huaꞌa jamuan, nyaj nuꞌu cai huaꞌatzɨɨnyaꞌa. Aɨ mu majta aꞌucɨj nya jamuan aime i taꞌihuaamuaꞌa i maj arájsevi. Naijmiꞌi tu aꞌutyajrupi u chiꞌita aꞌu tɨ eꞌeche aɨjna ɨ aꞌatɨ.
\p
\v 13 ’Aɨ pu taataꞌixaa tɨ nuꞌu saɨj huataseijre ajna aꞌu tɨ eꞌeche. Aɨjna ɨ tevi, aɨ pu aɨn pueenyaꞌa saɨj tɨ nuꞌu tiꞌivaɨreꞌe u tajapua ɨ Dioj jemi. Ayaa pu nuꞌu tiraataꞌixaa aɨjna ɨ tevi tɨcɨn: “Pataꞌaj huaꞌutaite mɨ tyetyaca aujna u Jope mej mi u yaꞌutajeeve aɨjna ɨ Simón tɨ ajta ayan antyahuaa tɨcɨn Pedro.
\v 14 Aɨ pu nuꞌu timuaataꞌixaateꞌesin aꞌij tɨ yeꞌi Dioj timuaatauuniꞌira ajta naijmiꞌica aɨme aꞌatyaɨtestyamuaꞌa.” Ayaa pu hui tiraataꞌixaa aɨjna ɨ aꞌatɨ.
\p
\v 15 ’Nyatɨꞌɨj autyejche nyej tihuaꞌutaꞌixaateꞌen, aj puiꞌi yavaꞌacaanye aɨjna ɨ xaijnyuꞌucaraꞌaraꞌan ɨ Dioj. Aɨ pu hui aꞌutyajturaa huaꞌa tzajtaꞌa aɨme. Ayaa pu cheꞌetanaꞌa tyuꞌutyajturaa ityejmi tzajtaꞌa.
\v 16 Aj nu ni raꞌutamuaꞌareeriꞌi nyaɨjna ɨ tɨ ayan tyuꞌutaxajtacaꞌa ɨ tavastaraꞌa tɨcɨn: “Ayaj xaa nyaꞌu tiꞌayajna, aɨjna cɨmeꞌe ɨ Juan, aɨ pu nuꞌu huaꞌumuaɨꞌɨhuacaraꞌa jaj cɨmeꞌe. Aru aɨ pu xaijnyuꞌucaraꞌaraꞌan ɨ Dioj huatyaturaasin mueetzi tzajtaꞌa.” Ayaa pu tyuꞌutaxajtacaꞌa aɨjna ɨ tavastaraꞌa.
\p
\v 17 ’Aɨj pu cɨn, tɨ puaꞌa Dioj ayan cheꞌetanaꞌa tihuaꞌutapueijveꞌen ɨ tɨ ajta taatapueijve ityejmi tyatɨꞌɨj ráꞌantzaahua aɨjna ɨ Jesús ɨ tɨ Dioj an yáꞌujra ɨ ɨpuari japua, aꞌini auj tiꞌirɨꞌɨri nyaj raꞌantimueꞌitɨn ɨ Dioj. ―Ayaa puꞌu tyuꞌutaxajtacaꞌa aɨjna ɨ Pedro.
\p
\v 18 Matɨꞌɨj raanamuajriꞌi maɨjna iꞌihuaamuaꞌameꞌen ɨ maj maun aꞌuchaatɨme aɨnna Jerusalén, camu cheꞌe tiꞌitɨ xajtacaꞌa, silu rɨꞌɨ mu tiraataꞌa ɨ Dioj tɨcɨn:
\p ―Huatyaxcuiꞌihua, puꞌuri hui Dioj huaꞌutaꞌa ɨ mej seij chuejraꞌa japua eꞌeche mej mi jajcuacan cɨn tyuꞌumuaꞌati mej mi ruuri muaꞌaraꞌani tɨj naꞌa rusen cɨmeꞌe.
\s Ɨ maj nuꞌu maun eꞌetyujsaꞌɨri u Antioquía
\p
\v 19 Majta maɨn ɨ maj aꞌucɨ́jxɨ maɨjna cɨmeꞌe ɨ maj seica raajeꞌica maɨjna ɨ Esteban, majta aꞌij puaꞌa huaꞌuruu aɨme ɨ mej tyaꞌatzaahuateꞌe, aɨ mu aꞌɨmɨ aꞌucɨ́jxɨ. Au mu aꞌaráꞌa ajna aꞌahuaꞌa Fenicia, majta seica ajna aꞌahuaꞌa Chipre, majta seica ajna aꞌahuaꞌa tɨ ayan tyajaꞌarajtyahuaa tɨcɨn Antioquía. Aɨme mu huataꞌixaa ɨ nyuucari ɨ mej Israel jetze ajtyamaꞌacan.
\v 20 Majta ɨ seica ɨ mej Chipre eꞌemaꞌacan aɨme jamuan ɨ mej Cirene eꞌemaꞌacan, aɨ mu maun aꞌatanye maujna u Antioquía. Aj mu mi autyajhuii maj huaꞌutaꞌixaateꞌen aɨme ɨ maj huaꞌanyuuca cɨn tiꞌixaxaꞌa ɨ griego. Aɨj mu huaꞌutaꞌixaa ɨ nyuucari ɨ tɨ tyuꞌutyamuaꞌavisteꞌe aɨjna jetze maꞌacan ɨ tavastaraꞌa aɨjna ɨ Jesús.
\v 21 Eihua pu huaꞌutavaɨ ɨ tavastaraꞌa. Aɨj mu cɨn muiꞌitɨ ráꞌantzaahua. Majta raꞌancureꞌeviꞌitɨ ɨ tavastaraꞌa.
\p
\v 22 Majta maɨn ɨ mej tyaꞌatzaahuateꞌe, ɨ maj maun aꞌuchaatɨme anna Jerusalén, matɨꞌɨj maɨn raanamuajriꞌi aꞌij tɨ tiꞌitɨ huarɨj, aɨj mu huataityacaꞌa ɨ Bernabé aujna Antioquía.
\v 23 Tɨꞌɨj aun aꞌaráꞌa aɨjna ɨ Bernabé, tɨꞌɨqui raaseij tɨ Dioj rɨꞌɨ tyuꞌuruu huaꞌa jemi. Aɨj pu cɨn eecan huataujtyamuaꞌave aɨjna ɨ Bernabé. Ayaa pu tihuaꞌutaꞌixaa maj nuꞌu u huatyaujcaꞌanen ɨ rutzajtaꞌa mej mi mauj raꞌatzaahuatyaꞌa ɨ tavastaraꞌa.
\p
\v 24 Ayaa pu tyuꞌuruu aɨjna ɨ Bernabé, aꞌini rɨꞌɨ pu tiꞌitevistacaa. Eecan pu aɨjna jetze araujcaꞌanyajcaꞌa ɨ xaijnyuꞌucaraꞌaraꞌan ɨ Dioj. Ajta eihua pu tyaꞌatzaahuatyaꞌacaa. Aɨj pu cɨn eihua huaꞌutyaamueꞌitɨ ɨ tyaɨte mej mi ráꞌantzaahuateꞌen maɨjna ɨ tavastaraꞌa.
\p
\v 25 Tɨꞌɨjtaꞌi áꞌuraa aɨjna ɨ Bernabé aujna u Tarso tɨ i raahuauni aɨjna ɨ Saulo.
\v 26 Tɨꞌɨqui ráatyau. Aj puiꞌi aun yaꞌaraaviꞌitɨ aujna Antioquía. Au mu aꞌatee huaꞌa jamuan ɨ mej tyaꞌatzaahuateꞌe aꞌachu cumu sei ninyeꞌiraꞌa. Majta tihuaꞌumuáꞌate eihua ɨ tyaɨte aɨjna ɨ Bernabé, ajta aɨjna ɨ Saulo. Aujna u Antioquía, majta maɨn ɨ tyaɨte anacaican mu meyan huaꞌutamuájtyacaa tɨcɨn cristianos mu pueen.
\p
\v 27 Aɨjna xɨcajraꞌa jetze, seica mu u aꞌaráꞌa aujna Antioquía Jerusalén maj aꞌaraacɨ. Aɨ mu maɨn pueenyaꞌa ɨ maj Dioj jetze maꞌacan tiꞌixaxaꞌa.
\v 28 Ayaa pu antyahuaacaꞌa saɨj tɨcɨn Agabo. Aɨ pu a aꞌutyeechaxɨ a eꞌitaꞌa huaꞌa tzajtaꞌa. Aɨj pu jetze araujcaꞌanyajcaꞌa ɨ xaijnyuꞌucaraꞌaraꞌan ɨ Dioj, tɨꞌi ayan tihuaꞌutaꞌixaateꞌen tɨ nuꞌu huatuuriꞌihua aꞌame nainjapua iiyan chaanaca japua. (Ayaj xaa nyaꞌu tyujuꞌurɨj tɨꞌɨj aɨn tieꞌijtacaa aɨjna ɨ rey tɨ ayan antyahuaa tɨcɨn Claudio.)
\p
\v 29 Aj mu mi maɨn ɨ mej tyaꞌatzaahuateꞌe ɨ maj maun aꞌuchaatɨme aujna Antioquía, aɨ mu raaxaꞌapɨꞌɨntare maj tihuaꞌutaitiꞌi aɨme ɨ ruꞌihuaamuaꞌa aujna Judea ɨ maj cɨn huataujvaɨreꞌen, seij majta seij mej meyan tihuaꞌutapueijveꞌen aꞌachu maj caj tiꞌijviicueꞌi.
\v 30 Ayaa mu huarɨj. U mu tihuajaꞌutaitiꞌiriꞌi nain ɨ mej tihuaꞌutapueijve. Ajta aɨn ɨ Bernabé, aɨjna jamuan ɨ Saulo, aɨ mɨ huaꞌutatui ɨ huaꞌavaujsimuaꞌa aɨme ɨ maj maun aꞌutyáuucaꞌa anna Jerusalén.
\c 12
\s Matɨꞌɨj nuꞌu raajeꞌica aɨjna ɨ Jacobo, majta raꞌityaana maɨjna ɨ Pedro
\p
\v 1 Ajta, aɨjna xɨcajraꞌa jetze, aɨjna ɨ rey ɨ Herodes, aɨ pu autyejche tɨ huaꞌaviviꞌi seica ɨ mej tyaꞌatzaahuateꞌe tɨꞌij aꞌij puaꞌa huaꞌuruuren.
\v 2 Aɨ pu raataijtacaꞌa maj raajeꞌica ɨ Jacobo, ɨ tɨ jaꞌatzaaraꞌan pueen aɨjna ɨ Juan. Aɨ mu raꞌantiveijchacaꞌa ɨ muuraꞌan.
\v 3 Aꞌini aɨ pu ramuaꞌareeracaꞌa tɨ huaꞌaranajchacaꞌa aɨme ɨ mej Israel jetze ajtyamaꞌacan tɨ aɨn ayan tyuꞌuruu, aɨ pu ajta huateeviꞌi aɨjna ɨ Pedro, ajna matɨꞌɨj maɨn tíꞌiyestyajcaa maɨjna cɨmeꞌe maj racuaꞌaca ɨ pan tɨ cai cujchiraꞌa.
\p
\v 4 Ayaa pu aɨjna cɨn huarɨj ɨ Herodes tɨ raꞌityaana aujna carcel. Eihua mu rachaɨcaꞌa meyan muaacua maꞌa. Majtahuaꞌa meyee mamuaacua maꞌa. Majtahuaꞌa muaacua maꞌa. Majtahuaꞌa meyee muaacua maꞌa. Ayaa pu aɨn tiꞌimuajcaa tɨ ajna ruꞌirajtuaani mej mi raaseij naijmiꞌi ɨ tyaɨte. Ayaa pu tyuꞌumuáꞌa tɨ ayan huarɨni, tɨꞌɨj tyaꞌanaaraꞌan ɨ maj tyuꞌuyéꞌeste maɨjna cɨmeꞌe canyaꞌaxɨ maj cuiꞌica.
\v 5 Aɨj pu cɨn aɨn Herodes rachaɨcaꞌa aɨjna ɨ Pedro.
\p Ma majta ɨ mej tyaꞌatzaahuateꞌe, aɨ mu aꞌujcaꞌanyaacan cɨn rahuaucaꞌa ɨ Dioj jemi maɨjna cɨmeꞌe ɨ Pedro.
\s Dioj pu ruꞌirajtuaa aɨjna ɨ Pedro
\p
\v 6 Yaa ruijmuaꞌateꞌe yee pu huatyatɨcaꞌaracaꞌa pu ruꞌirajtuanicheꞌe mej mi raaseij ɨ tyaɨte, ajta aɨn ɨ Pedro iꞌicujcaa. A eꞌitaꞌa aꞌuraꞌacaꞌitɨ anajɨꞌɨquiꞌihuaj cadeena cɨmeꞌe ruɨɨca jetze, ajta rumuajcaꞌa jetze. Majta ɨ xantaaruꞌu maj huaꞌapua, aɨ mu ajtatápiꞌihuajmaꞌacaa maɨjna jetze ɨ Pedro. Majta seica ɨ xantaaruꞌu, au mu a eꞌityáuucaꞌa taꞌapueerta, maj rachaɨcaꞌa.
\p
\v 7 Aj puiꞌi iyeꞌitzi cɨmeꞌe, saɨj huataseijre jemin. Aɨ pu aɨn pueen saɨj tɨ tiꞌivaɨreꞌe u tajapua ɨ tavastaraꞌa jemi. Ajta uhuanyeeriꞌicɨraꞌajraa aujna u carcel. Aj puiꞌi raataruurajxɨ aɨjna ɨ tevi. Raajɨste aɨjna ɨ Pedro. Ayan tɨcɨn:
\p ―Caꞌanacan, ájchesi.
\p Aj puiꞌi a áꞌavatzɨjxɨ ɨ cadeena a chuaataꞌa aɨjna tɨ cɨn ɨꞌɨquiꞌihuacaꞌa ɨ Pedro.
\v 8 Aj puiꞌi ayan tiraataꞌixaa tɨcɨn:
\p ―Ucaꞌachejteꞌe muaꞌasiicuꞌu, ajta ajtáꞌacaꞌacaiteꞌe.
\p Aj puꞌi ayan huarɨj aɨjna ɨ Pedro. Ajtahuaꞌa ayan tiraataꞌixaa aɨjna ɨ tɨ tiꞌivaɨreꞌe u tajapua tɨcɨn:
\p ―Ucaꞌachejteꞌe mɨ seij muaꞌacɨɨxu. Pataꞌaj naatavaj inyeetzi.
\p
\v 9 Aj puiꞌi huiirajraa aɨjna ɨ Pedro, cujtaꞌan aɨjna ɨ tɨ tiꞌivaɨreꞌe u tajapua. Ajta capu ramuaꞌareeracaꞌa ti ayan tiꞌayajna aꞌij tɨ tiꞌitɨ raruurajcaꞌa aɨjna jamuan ɨ tɨ tiꞌivaɨreꞌe u tajapua. Capu ramuaꞌareeracaꞌa ti ayan tiꞌayajna nusu tiꞌimaaracaa naꞌa.
\p
\v 10 Matɨꞌɨj mi maun aꞌuréꞌenye aꞌu tɨ aꞌutyavaacaꞌa saɨj ɨ xantaaruꞌu tɨ rachaɨcaꞌa ɨ carcel. Majta ayée seij jemi ɨ xantaaruꞌu. Aj mu mi maɨn aꞌuréꞌenye aꞌutɨ tyapuustiꞌi pueertaraꞌa eꞌityejvee aꞌu tɨ aꞌatanyaan ɨ juye. Tɨꞌɨqui antaujcu rusaɨj aɨjna ɨ pueerta. Aj mu mi huiiraacɨ. Aɨj mu jetze aꞌucɨ́j ɨ juye. Matɨꞌɨj mi raatyaaxɨjte aꞌu tɨ huaꞌase ɨ juye. Iyeꞌitzi cɨn pu áꞌuraa aɨjna ɨ tɨ tiꞌivaɨreꞌe u tajapua.
\v 11 Aj puiꞌi raamuaꞌareeriꞌi aɨjna ɨ Pedro tɨ ayan tiꞌayajna. Ayaa pu tyuꞌutaxajtacaꞌa tɨcɨn:
\p ―Nuꞌuri ramuaꞌaree tɨ ayan tiꞌayajna tɨ tavastaraꞌa seij u aꞌutaityacaꞌa tɨ tiꞌivaɨreꞌe u tajapua tɨꞌij aɨn nuꞌirajtuaani tɨꞌij cai ayan tinaaruuren aꞌij tɨ tiꞌijxeꞌeveꞌe aɨjna ɨ Herodes, majta aɨme ɨ mej Israel jetze ajtyamaꞌacan.
\p
\v 12 Tɨꞌɨj aɨn raamuaꞌareeriꞌi tɨ ayan tiꞌayajna, aj puiꞌi áꞌuraa. Au pu aꞌaráꞌa Mariiya tɨ eꞌeche, naanajraꞌan aɨjna ɨ Juan tɨ ajta ayan antyahuaa tɨcɨn Marcos. Au mu tyujsaɨj eihua ɨ tyaɨte. Aɨ mu rahuaucaꞌa ɨ Dioj jemi.
\v 13 Tɨꞌɨqui aɨn teꞌejtyatuꞌasixɨ ajna taꞌapueerta ajna taꞌantyéninyei. Aj puiꞌi saɨj huiirajraa tɨꞌij raaseij aꞌatɨ tɨ pɨrɨcɨ. Tyamueij aɨjna, jɨitaꞌa tɨ ayan antyahuaa tɨcɨn Rode.
\v 14 Tɨꞌɨj aɨn raanamuajriꞌi tɨ huajijhuacaꞌa, aɨ pu raamuaꞌareeriꞌi tɨcɨn aɨ pu pɨrɨcɨ ɨ Pedro. Capu ajta tyaꞌantacú. Ayaa pu huarɨj, aꞌini huapɨꞌɨ pu rutyamuaꞌavaꞌacaa aɨjna ɨ tyamueij. Tɨꞌɨqui aꞌutáichajraa tɨꞌij huajaꞌutaꞌixaateꞌen tɨ nuꞌu a aꞌutyavaacaꞌa a taꞌapueerta aɨjna ɨ Pedro.
\p
\v 15 Aj mu mi meyan tiraataꞌixaa maɨjna ɨ tyamueij tɨcɨn:
\p ―Paꞌatɨmueꞌi papuꞌu.
\p Ajta aɨn, eihua pu ayan tíꞌixajtacaa tɨ ayan tiꞌayajna, tɨcɨn:
\p ―Aɨ pu hui pɨrɨcɨ.
\p Majta maɨn, meyan tɨcɨn:
\p ―Capu aɨn pueen. Xaijnyuꞌucaraꞌaraꞌan pu pueen.
\p
\v 16 Meenti aucheꞌe aɨn Pedro, teꞌejtyatuaꞌaxaꞌa ɨ pueerta jetze. Aj mu mi xaa tyaꞌantacú. Matɨꞌɨj raaseij, eecan mu aꞌij tyaꞌutaseij.
\v 17 Rumuajcaꞌa pu cɨn huaꞌutaꞌixaa aɨjna ɨ Pedro mej mi cai cheꞌe aꞌij tyáruaasimeꞌen. Aj puiꞌi huaꞌutaꞌixaa aꞌij tɨ yeꞌi tiruꞌirajtuaa u carcel aɨjna ɨ tavastaraꞌa. Ajta ayan tihuaꞌutaꞌixaa tɨcɨn:
\p ―Sataꞌaj raataꞌixaateꞌen saɨjna ɨ Jacobo, sajta ɨ seica ɨ taꞌihuaamuaꞌa.
\p Aj puꞌi áꞌuraa. Tɨꞌɨqui u aꞌahuaꞌa yee aꞌaráꞌa.
\p
\v 18 Yaa ruijmuaꞌateꞌe yee cumu tapuaꞌarijmaꞌaca. Eihua mu áꞌupuaapuaꞌaraꞌa ɨ xantaaruꞌu. Camu ramuaꞌareeracaꞌa aꞌij tɨ tiꞌitɨj raaruu aɨjna ɨ Pedro.
\v 19 Eihua pu raahuau aɨjna ɨ Herodes. Capu ráatyau. Aj puiꞌi aɨme huataihuaꞌuriꞌi ɨ xantaaruꞌu maj rachaɨcaꞌa. Ajta eꞌeyan aɨn Herodes huaꞌutaijtacaꞌa maj nuꞌu huaꞌucuiꞌini aɨme ɨ xantaaruꞌu. Aj puiꞌi aɨn huiirajraa u Judea aɨjna ɨ Herodes. Tɨꞌɨqui aun aꞌaráꞌa ajna Cesarea. Au pu aꞌatee.
\s Tɨꞌɨj nuꞌu huamɨꞌɨ ɨ Herodes
\p
\v 20 Ajta aɨn ɨ Herodes, tyamuaꞌa pu tihuáꞌajaaxaijviꞌiracaa aɨme ɨ maj aun aꞌuchaatɨme aujna u Tiro, majta ɨ maj Sidón eꞌeche. Aɨ mu tyujsaɨj. Matɨꞌɨj mi naijmiꞌi u aꞌatanye aujna Cesarea. Mejxeꞌevaꞌacaa mej tyuꞌuxáj maɨjna jamuan ɨ Herodes. Matɨꞌɨj mi seij huamueꞌitɨ tumin cɨmeꞌe. Aɨ pu aɨn pueen ɨ tɨ ravaɨraꞌacaa aɨjna ɨ rey. Ayaa pu antyahuaacaꞌa aɨjna ɨ aꞌatɨ tɨcɨn Blasto. Aɨ pu huaꞌutavaɨ mej mi tyuꞌuxáj jamuan. Matɨꞌɨj mi raatahuaviiriꞌi maɨjna ɨ Herodes tɨꞌij cai cheꞌe huáꞌajaaxaijviꞌira aɨme, silu cheꞌe rɨꞌɨ tieꞌenyen. Majta ratzɨɨnyaꞌacaa aꞌini au pu tyajaꞌuveꞌeyeꞌicaa ɨ tihuaꞌacueꞌira ajna aꞌahuaꞌa aɨjna chuejraꞌa japua aꞌu tɨ tyejeꞌijta aɨjna ɨ Herodes.
\p
\v 21 Aɨjna xɨcajraꞌa jetze maj raaxaꞌapɨꞌɨntare, aɨ pu ucaujchejte ɨ rusiicuꞌu ɨ maj cɨn raamuaꞌati tɨ aɨn iꞌirey. Aj puiꞌi acaayeijxɨ ɨ ɨpuari jetze. Tɨꞌɨqui tihuaꞌutaꞌixaa naijmiꞌica ɨ tyaɨte.
\v 22 Matɨꞌɨj raanamuajriꞌi maɨjna ɨ Herodes, ayaa mu tityeetejiihuajraa tɨcɨn:
\p ―Dioj pu hui pɨrɨcɨ mɨ tɨ tiꞌixa, capu tevi pueen.
\p
\v 23 Ajta aɨn ɨ Herodes, capu rɨꞌɨ tiraataꞌa ɨ Dioj. Aɨj pu cɨn eꞌeyan saɨj ɨ tɨ tiꞌivaɨreꞌe u tajapua ɨ tavastaraꞌa jemi, aɨ pu tiraacuíꞌini. Tɨꞌɨqui tijcuiꞌinyacaꞌa. Matɨꞌɨj mi maɨn chuꞌinute raatyajcɨꞌɨcɨ maɨjna ɨ Herodes. Aj puiꞌi huamɨꞌɨ.
\p
\v 24 Majta, eihua mu raanamuajriꞌi ɨ nyuucari ɨ maj tavastaraꞌa jetze maꞌacan tyuꞌutaxajtacaꞌa. Anacaican, aɨ mu raanamuajriꞌi aɨme ɨ maj a vejliꞌi antachaatɨme, majta ajcaꞌihuaꞌɨmɨ yee maj aꞌuchaatɨme, majtahuaꞌa ajcaꞌihuaꞌɨmɨ maj aꞌuchaatɨme. Naijmiꞌiqueꞌe pu huanamuáarajraa.
\v 25 Ajta aɨn ɨ Bernabé, ajta ɨ Saulo, matɨꞌɨj arauraste ɨ mej tihuajaꞌutaitiꞌiriꞌi, aɨ mu aꞌucɨj aujna Jerusalén. Majta yaꞌuviꞌitɨ maɨjna ɨ Juan tɨ ajta ayan antyahuaacaꞌa tɨcɨn Marcos.
\c 13
\s Matɨꞌɨj anacaican aꞌucɨj majtahuaꞌa meyee aɨjna ɨ Saulo, ajta aɨjna ɨ Bernabé mej mi tihueꞌixaateꞌen ɨ tyaɨte
\p
\v 1 Meenti, ajna aꞌahuaꞌa, chajtaꞌa tɨ ayan tyajaꞌarajtyahuaa tɨcɨn Antioquía, au mu aꞌutyáuucaꞌa ɨ tyaɨte ɨ maj tyaꞌatzaahuateꞌe. Seica mu tíꞌixajtacaa ɨ Dioj jetze maꞌacan, majta seica mu tihuaꞌamuaꞌatyajcaa ɨ tyaɨte. Ai mu aɨn pueen aɨjna ɨ Bernabé, ajta aɨjna ɨ Simón, tɨ ajta ayan antyahuaacaꞌa tɨcɨn tɨ xuꞌumuaraꞌa. Ajtahuaꞌa aɨjna ɨ Lucio tɨ Cirene eꞌemaꞌacan, ajta ɨ Manaén. (Aɨjna ɨ Manaén, aɨ pu amiincuraꞌan pu eenyaꞌa ɨ Herodes tɨ tieꞌijtacaa nain japua u Galileeya.) Ajta pu aɨn aun aꞌutyavaacaꞌa aɨjna ɨ Saulo.
\p
\v 2 Aꞌanaj mu tyenyuuvaꞌa majta rúꞌitziꞌivaꞌacaa, aj pu i aɨn xaijnyuꞌucaraꞌaraꞌan ɨ Dioj ayan tihuaꞌutaꞌixaa tɨcɨn:
\p ―Sahuaꞌaveꞌeviꞌitɨchi samɨjna mɨ Bernabé, sajta samɨjna mɨ Saulo mataꞌaj hui meyan tyuꞌutyavaɨreꞌen maɨjna cɨmeꞌen nyej nyeri tihuaꞌutaitiꞌiriꞌi.
\p
\v 3 Aj mu mi raatahuaviiriꞌi ɨ Dioj, majta ruꞌitziꞌivaꞌa. Matɨꞌɨj mi huaꞌavaꞌamuaraꞌaxɨ ɨ huaꞌamuutzeꞌe. Aj mu mi huaꞌutaityacaꞌa maj nuꞌu aꞌucɨɨne.
\s Matɨꞌɨj nuꞌu maun aꞌatanye ɨ Chipre
\p
\v 4 Aꞌini aɨjna ɨ xaijnyuꞌucaraꞌaraꞌan ɨ Dioj, aɨ pu huaꞌutaityacaꞌa aɨjna ɨ Bernabé, ajta aɨjna ɨ Saulo, au mu pujmeꞌen aꞌucɨj aujna aꞌahuaꞌa, chajtaꞌa tɨ ayan tyajaꞌarajtyahuaa tɨcɨn Seleucia. Aj mu mi atyaacɨ ɨ baarcu jetze. Matɨꞌɨj mi aun jetze pujmeꞌen antacɨj seij chuejraꞌa japua tɨ aꞌaraahuachi tɨ ayan tyajaꞌarajtyahuaa tɨcɨn Chipre.
\p
\v 5 Au mu vejliꞌi eꞌejteenye aujna aꞌahuaꞌa baarcu tɨ aꞌutéechaꞌaca. Ayaa pu tyajaꞌarajtyahuaa ɨ chajtaꞌana tɨcɨn Salamina. Matɨꞌɨj mi autyajhuii mej tihuaꞌutaꞌixaateꞌen aꞌij tɨ tihuaꞌutaꞌixaa ɨ Dioj. Aú pu tihueꞌixaatyaꞌacaa huaꞌateyuu tzajtaꞌa aɨmej ɨ mej Israel jetze ajtyamaꞌacan. Ajta aɨjna ɨ Juan, aɨ pu huaꞌa jamuan huamaꞌacaa, ajta pu aɨn huaꞌavaɨraꞌacaa.
\p
\v 6 Nain japua mu uꞌucɨɨnyacaa tɨj naꞌa a tyajaꞌaráahuachi. Matɨꞌɨj mi maun aꞌaráꞌa chajtaꞌa, tɨ ayan tyajaꞌarajtyahuaa tɨcɨn Pafos. Au mu raꞌantinajchacaꞌa seij ɨ tɨ Israel jetze ajtyamaꞌacan tɨ ayan antyahuaacaꞌa tɨcɨn Barjesús. Támuaꞌaree aɨjna. Ajta tíꞌihueꞌitaca tɨ nuꞌu tiꞌixaxaꞌataꞌa ɨ Dioj jetze maꞌacan.
\p
\v 7 Aɨjna tɨ támuaꞌaree, aɨ pu ravaɨraꞌacaa ɨ tajtuhuan ɨ tɨ cɨn antyujmuaꞌaree. Ayaa pu antyahuaacaꞌa aɨjna ɨ tajtuhuan tɨcɨn Sergio Paulo. Eecan pu tyáꞌumuaꞌareeracaa aɨjna ɨ tajtuhuan. Aj pu i huaꞌutaijtacaꞌa aɨjna ɨ Bernabé, ajta aɨjna ɨ Saulo aɨjna cɨmeꞌe tɨ aɨn tajtuhuan ayan tiꞌijxeꞌevaꞌacaa tɨ huaꞌunamua aꞌij tɨ een cɨn huajaꞌutaityacaꞌa ɨ Dioj.
\p
\v 8 Ajta aɨn tɨ támuaꞌaree, aɨ pu ayan antyahuaacaꞌa tɨcɨn Elimas. Aɨ pu huaꞌa jetze maꞌacan huatyeechaxɨ tɨꞌi cai tyaꞌantzaahuateꞌen aɨjna ɨ tajtuhuan.
\v 9 Ajta aɨn ɨ Saulo, tɨ ajta ayan antyahuaa tɨcɨn Pablo, aɨ pu aɨjna jetze araujcaꞌanyajcaꞌa ɨ xaijnyuꞌucaraꞌaraꞌan ɨ Dioj. Aj pu i raꞌaraaseij tyamuaꞌa naa.
\p
\v 10 Tɨꞌɨqui ayan tiraataꞌixaa tɨcɨn:
\p ―Muaa pa tíꞌihueꞌitaca, ɨ tɨ tiyaaruꞌu ataata pueen, muaa pa cai raxeꞌeveꞌe naijmiꞌi tɨj naꞌa tɨ íꞌixaꞌapɨꞌɨn. ¿Ni qui hui pacai aꞌanaj raꞌantipuaꞌariteꞌesin paj cai muaa tihuaꞌantyuꞌuuniꞌiraꞌan mej meyan rɨcɨ aꞌij tɨ tiꞌijxeꞌeveꞌe ɨ Dioj?
\v 11 Puꞌuri Dioj pueijtzi muaataꞌasin ijii. Puaꞌaracúuni paj puaꞌame. Capej hui cheꞌe maꞌunyeeri puaꞌame tujcaꞌari tzajtaꞌa.
\p Tɨꞌɨqui ayan teꞌirajraa aꞌij tɨ tiraataꞌixaa aɨjna ɨ Pablo. Tyamuaꞌa pu tyaꞌaracúuniꞌi aꞌaraa aɨjna tɨ támuaꞌarajcaa. Cu xuee tɨ cuj huatyatɨcaꞌare ɨ jemin, ajta cumu tɨ huameꞌen queenisteꞌe. Aj pu i aꞌatɨ huáhuau tɨ raꞌanavíꞌiraꞌa, ayan tɨcɨn capu mauunyee.
\p
\v 12 Ajta aɨn ɨ tajtuhuan, tɨꞌɨj raaseij aꞌij tɨ tiꞌitɨ huarɨj, tɨꞌɨqui ráꞌantzaahua aꞌini rɨꞌɨ pu naa tiraꞌutaseij aꞌij maj yeꞌi tihuaꞌumuáꞌate maɨjna cɨmeꞌe ɨ tavastaraꞌa tɨ ranyuuca.
\s Matɨꞌɨj nuꞌu maun aꞌutyáuucaꞌa u Antioquía tɨ aun huatyacáꞌa u Pisidia
\p
\v 13 Aj mu mi aꞌucɨj, aɨjna ɨ Pablo, majta maɨjna ɨ maj jamuan áꞌujhuaꞌanyaꞌa. Au mu atyaacɨ ɨ baarcu jetze. Matɨꞌɨj mi maun aꞌureꞌenyáa ajna aꞌahuaꞌa seij chuejraꞌa japua tɨ ayan tyajaꞌarajtyahuaa tɨcɨn Panfilia. Au mu aꞌaráꞌa ajna chajtaꞌana japua tɨ ayan tyajaꞌarajtyahuaa tɨcɨn Perge. Tɨꞌɨqui aɨjna ɨ Juan, au pu huajaꞌutyatuaaxɨ. Ajta aun aꞌiraanye u Jerusalén.
\p
\v 14 Majta maɨn ɨ seica, aɨ mu huiiraacɨ aujna Perge. Matɨꞌɨj mi maun aꞌaráꞌa ajna aꞌahuaꞌa aɨjna chuejraꞌa japua tɨ ayan tyajaꞌarajtyahuaa tɨcɨn Pisidia. Matɨꞌɨj mi maun aꞌaráꞌa aujna Antioquía. Au mu aꞌutyajrupi huaꞌa teyuu tzajtaꞌa aɨjna xɨcajraꞌa mej jetzen rusaꞌupi. Matɨꞌɨj mi huatyáraꞌasacaꞌa.
\v 15 Aj mu mi seica raꞌujijve ɨ yuꞌuxari ɨ tyaꞌanxɨvi, majta ɨ seica ɨ yuꞌuxari ɨ maj tyaꞌuyuꞌuxacaꞌa ɨ mej tiꞌixaxaꞌataꞌa ɨ Dioj jetze maꞌacan. Matɨꞌɨj mi ɨ mej tieꞌijta teyujtaꞌa, aɨ mu meyan tihuaꞌutaꞌixaa tɨcɨn:
\p ―Taꞌihuaamuaꞌa, tɨ puaꞌa tiꞌitɨ sahueꞌixaatyaꞌacu ɨ tyaɨte, eꞌeyan sahuaꞌutáꞌixaateꞌe ijii.
\s Tɨ nuꞌu aɨn Pablo ayan tihuaꞌutaꞌixaa
\p
\v 16 Aj pu i aɨ aꞌutyeechaxɨ aɨjna ɨ Pablo. Tɨꞌɨj i rumuajcaꞌa cɨn huaꞌutaꞌijmɨjriꞌi tɨcɨn maj cai aꞌij tyáruaasimeꞌen. Ayaa pu tihuaꞌutaꞌixaa tɨcɨn:
\p ―Muan tyetyaca mɨ saj Israel jetze ajtyamaꞌacan, muan mɨ saj sajta raꞌatzaahuateꞌe ɨ Dioj, xaanamuajriꞌi hui seijna i nyuucari.
\v 17 Aɨjna ɨ huaꞌaDioj ɨ mej uyéꞌesiseꞌiraꞌa aujna Israel, aɨ pu huaꞌaveꞌeviꞌitɨ aɨme ɨ tayaꞌupuacɨꞌɨstyamuaꞌa. Aj pu i aɨn huaꞌutamuíꞌire eihua matɨꞌɨj mauj maun eꞌechajcaꞌa aꞌu maj cai chuej eꞌejchaɨcaꞌa. A mu eꞌechajcaꞌa maujna aꞌahuaꞌa seij chuejraꞌa japua tɨ ayan tyajaꞌarajtyahuaa tɨcɨn Egipto. Aj pu nuꞌu i Dioj hueꞌirajtuaa, aujna chuejraꞌa japua, aꞌini aɨ pu ayan huaꞌumuáꞌamuatyaꞌacaa.
\p
\v 18 ’Aɨ pu nuꞌu huaꞌa cɨmeꞌe huaꞌuviicueꞌire huaꞌapuate ninyeꞌiraꞌa matɨꞌɨj áꞌujhuaꞌanyaꞌa ajna aꞌahuaꞌa ɨtzitá.
\v 19 Ajta arahuaꞌapuaca pu antipuaꞌari ɨ tyaɨte ɨ maj maun aꞌuchaatɨmaꞌacaa ɨ seij chuejraꞌa japua, tɨ ayan tyajaꞌarajtyahuaa tɨcɨn Canaán. Aj pu nuꞌu i huaꞌutapueijve ɨ rutyaɨtestyamuaꞌa aɨme ɨ maj huáꞌachuéraꞌacaa ɨ maj anacaican maun eꞌechajcaꞌa.
\p
\v 20 ’Iraꞌatee nuꞌu aꞌachu cumu muaacua cieentu japuan muaacuajetze ninyeꞌiraꞌa tɨ ayan huaꞌutyaamueꞌitɨ. Ajta eꞌeyan Dioj nuꞌu huaꞌutaꞌa ɨ ruyaujmuaꞌa tɨ tihuaꞌutaijteꞌen jueesi cɨmeꞌe. Ayaa pu nuꞌu tyauumaꞌaca asta naꞌa cai huataseijre aɨjna ɨ Samuel ɨ tɨ Dioj jetze maꞌacan tiꞌixaxaꞌataꞌa.
\p
\v 21 ’Aj mu nuꞌu mi raatahuaviiriꞌi tɨ Dioj tyuꞌutaꞌan tɨ saɨj rey tihuaꞌutaijteꞌen. Aj pu i Dioj ayan raataꞌa tɨ seij tihuaꞌutaijteꞌen. Ai pu nuꞌu aɨn pueenyaꞌa aɨjna ɨ Saúl tɨ yaujraꞌan pueen aɨjna ɨ Cis, ɨ tɨ huaꞌa jetze ajtyamaꞌacantacaa aɨme ɨ maj Benjamín jetze aꞌiraanye. Saúl pu tihuaꞌutaij aꞌachu cumu huaꞌapuate ninyeꞌiraꞌa.
\p
\v 22 ’Aj pu nuꞌu i Dioj raꞌariꞌiriꞌi aɨjna ɨ Saúl tɨ tihueꞌijtyaꞌacaa. Aj pu i aɨjna huataꞌa tɨ aɨn ɨ David tihuaꞌutaijteꞌen rey cɨmeꞌe. Cɨmeꞌen pu nuꞌu tyuꞌutaxajtacaꞌa ɨ Dioj, ayan tɨcɨn: “Nyaa nu hui raꞌantihuau nyaijna i David, ɨ tɨ yaujraꞌan pueen aɨjna ɨ Isaí. Rɨꞌɨ pu xaahui tinaataꞌasin inyeetzi. Naijmiꞌi pu ayan tiꞌirɨni aꞌij nyej tiꞌijxeꞌeveꞌe.”
\v 23 Seij tɨ nuꞌu iꞌihuaacɨxaꞌaraꞌan aɨjna ɨ David tyaacan, ai pu hui aɨn pueen ɨ Jesús ɨ tɨ Dioj yaꞌutaityacaꞌa aɨme jemi ɨ maj Israel aꞌuchaatɨme tɨ ij huaꞌa japua huanyuuni. Ayaa pu tyaꞌaraꞌaste ɨ Dioj aɨjna tɨ cɨmeꞌen tyaꞌataujratziiriꞌi.
\p
\v 24 ’Tɨꞌɨj cai xɨ a aꞌutaseijre aɨjna ɨ Jesús, aɨ pu hui Juan huaꞌutaꞌixaa aɨmej ɨ maj Israel ma aꞌuchaatɨme. Ayaa pu tihuaꞌutaꞌixaa tɨ nuꞌu ayan ruxeꞌeveꞌe maj huámuaꞌɨvijhua, ajta maj nuꞌu saɨque tyuꞌumuaꞌati ɨ rutzajtaꞌa.
\v 25 Ajta, tɨ ari ajna tyajaꞌureꞌenyejsimaꞌaca ɨ xɨcajraꞌa tɨ jetzen huamɨꞌɨni ɨ Juan, ayaa pu tyuꞌutaxajtacaꞌa aɨjna tɨcɨn: “Canu hui nyaa nyaɨn pɨrɨcɨ ɨ saj rachuꞌeveꞌe. Seij pu aɨn pueen, aucheꞌe pu me eꞌeveꞌeme. Aɨjna jemi, capu hui ayan tinaavijteꞌe inyeetzi nyaj tiꞌitɨj cɨn raatyavaɨreꞌen tiꞌitɨj cɨmeꞌe tɨ cɨleꞌen. Aɨ pu eitzeꞌe vaꞌacan cɨn tiꞌityavaa aꞌame nyacai inyaa.”
\p
\v 26 ’Neꞌihuaamuaꞌa, mɨ sej Abraham jetze huanyej, mɨ sajta Dioj jemi tyaꞌatzaahuateꞌe, mueetzi pu hui jemi aꞌame eijna i nyuucari tɨcɨn aꞌamua japua huanyuuni ɨ Dioj.
\p
\v 27 ’Ma majta aɨme ɨ maj Jerusalén me eꞌechajcaꞌa, majta aɨme ɨ maj tihueꞌijtyaꞌacaa, camu aꞌatzu ramuaꞌareeracaꞌa aꞌatɨ tɨ pɨrɨcɨ aɨjna ɨ Jesús, camu majta yauꞌeitaa muaꞌaraa ɨ nyuucari ɨ maj raꞌuyuꞌuxacaꞌa aɨme ɨ mej mejmiꞌi tiꞌixaxaꞌataꞌa ɨ Dioj jetze maꞌacan. Ayaa mu tiraꞌaraꞌaste maɨjna ɨ nyuucari maɨjna cɨmeꞌe maj tiꞌitɨj cɨn jetzen tyaꞌujpuáꞌajte maɨjna ɨ Jesús. Camu rɨꞌɨ aꞌij maj raꞌujijvaꞌacaa eijna i nyuucari aꞌij tɨ yeꞌi huataujmuaꞌa aꞌanaj tɨ naꞌa tɨꞌɨjta ajna tyajaꞌureꞌenyen aɨjna xɨcajraꞌa ɨ mej jetzen rusaꞌupi.
\p
\v 28 ’Camu hui majta aꞌij tirajtyau ɨ maj cɨn raamuaꞌaree tɨ ayan tiraavijteꞌe tɨ aɨn huamɨꞌɨni. Ma majta, aɨ mu Pilaatu huataꞌixaa tɨ aɨn raataijta maj nuꞌu raajeꞌica.
\v 29 Matɨꞌɨj mi meyan tyujuꞌuruurá nain tɨj naꞌa tɨ teꞌeyuꞌusiꞌihuacaꞌa aɨjna ɨ yuꞌuxari jetze, aj mu mi raꞌacajtɨɨ ɨ curuu jetze. Matɨꞌɨj mi raꞌavaꞌana.
\p
\v 30 ’Aru Dioj pu hui ayan tiraataꞌa tɨ huatarun ɨ mɨꞌɨchite tzajtaꞌa.
\v 31 Ajta aɨn ɨ Jesús, aɨ pu huataujseijratacaꞌa aɨme jemi ɨ maj anacaican jamuan aꞌujhuaꞌanyaꞌacaa tɨꞌɨj aɨn aꞌarajraa aujna Galileeya, tɨꞌɨj aun aꞌaráꞌa anna Jerusalén. Ijii, ai mu hui aɨn pueen ɨ maj tihueꞌixaateꞌe ɨ tyaɨte cɨmeꞌen aɨjna ɨ Jesús.
\p
\v 32-33 ’Tyajta ityan, ayaa tu tyajaꞌamueꞌixaateꞌe tyeijna i nyuucari ɨ tɨ amuaatatyamuaꞌavisteꞌesin aijna ɨ tɨ cɨn Dioj tyaꞌataujratziiriꞌi aɨme jemi ɨ tavaujsimuaꞌacɨꞌɨ. Aɨ pu hui arauraste ityejmi jemi, ityan i tyaj huaꞌayaujmuaꞌa. Aɨj pu cɨn arauraste tɨ aɨn raataꞌa tɨ huatarun ɨ mɨꞌɨchite tzajtaꞌa aɨjna ɨ Jesús. Ayaa pu teꞌeyuꞌusiꞌihuacaꞌa ɨ Chuiicari jetze ɨ tɨ huaꞌapua tɨcɨn: “Muaa paj niꞌiyauj. Ijii nu xaa neri inyaa mueꞌiyaꞌupua naꞌame.”
\p
\v 34 ’Cɨmeꞌen hui aijna i nyuucari tɨ nuꞌu Dioj ayan tiraataꞌa tɨ huatarun ajtahuaꞌa ɨ mɨꞌɨchite tzajtaꞌa tɨꞌij cai aꞌanaj huatepete ɨ tevijraꞌa, ayaa pu teꞌeyuꞌusiꞌihuacaꞌa tɨcɨn: “Ayaa nu cheꞌeta nyanaꞌa tyajamuaataꞌasin naijmiꞌica aꞌachu puaꞌamuaca aꞌij nyej neri tiꞌitɨj cɨn tyaꞌatanratziiriꞌi nyaɨjna ɨ David, ɨ nyaj cɨn tiraataꞌa, tɨ nyeetzi jemi seijreꞌe ɨ tɨ xaꞌapɨꞌɨn een.”
\v 35 Aɨj pu hui cɨn ayan teꞌeyuꞌusiꞌihuacaꞌa seij jetze ɨ Chuiicari tɨcɨn: “Capaj muaa tiꞌitaꞌacareꞌen tɨ huatepete ɨ tevijraꞌa aɨjna tɨ muavaɨreꞌe, tɨ ajta urareꞌenyaꞌacan cɨn seijreꞌe mueetzi jemi.”
\p
\v 36 ’Puj, ayej tiꞌayajna xaa, aɨ pu hui ɨ David huaꞌutyavaɨ ɨ rutyaɨtestyamuaꞌa aꞌij tɨ tiꞌijxeꞌevaꞌacaa ɨ Dioj. Tɨꞌɨqui huamɨꞌɨ, matɨꞌɨj mi raꞌavaꞌana aɨme jamuan ɨ ruvaujsimuaꞌa tyaaca. Ajta eꞌeyan huatyejpetzi ɨ tevijraꞌa, tzɨteꞌe.
\v 37 Ma ajta aɨn ɨ tevijraꞌa aɨjna tɨ Dioj raataꞌa tɨ huatarun, capu xaa nyaꞌu huatyejpetzi.
\p
\v 38 ’Aɨj nu cɨn neyan tiꞌijxeꞌeveꞌe, neꞌihuaamuaꞌa, saj hui raamuaꞌaree tyatɨj teri tyajaꞌamueꞌixaateꞌe tɨ Dioj tyajamuaatauuniꞌira aɨjna cɨmeꞌe tɨ Jesús huamɨꞌɨ muejmi jetze maꞌacan tu i aɨn raatyáuuna ɨ saj cɨn autyajturaa ɨ jemin.
\v 39 Aɨj pu jetze hueꞌirajtuaa naijmiꞌica aꞌachu puaꞌamuaca mej tyaꞌatzaahuateꞌe. Aɨ pu hueꞌiratuaasin naijmiꞌica ɨ maj cɨn autyajturaa ɨ Dioj jemi. Ma ajta, aɨjna ɨ yuꞌuxari tɨ raꞌuyuꞌuxacaꞌa aɨjna ɨ Moisés tyaacan, capu aꞌanaj tiꞌitɨj cɨn hueꞌiratuaníicheꞌe.
\p
\v 40 ’Rɨꞌɨ xuꞌu muan tɨꞌij cai ayan tyájamuáaruuren aꞌij mej mejmiꞌi tyuꞌutaxajtacaꞌa aɨme ɨ mej tiꞌixaxaꞌataꞌa ɨ Dioj jetze maꞌacan.
\v 41 Meyan tɨcɨn:
\q Casiꞌi, muan xu tyaꞌutaxaahuariꞌiriꞌi, cheꞌe utyávatzɨn ɨ aꞌamuatzajtaꞌa.
\q Sajta muan antipuaꞌare, aꞌini ayaa nu rɨni ijii sej cheꞌe ruuri,
\q tiꞌitɨj nu cɨn neyan rɨcɨ ɨ saj cai aꞌanaj raꞌantzaahuateꞌesin.
\q Capu amɨn aꞌij, tɨ puaꞌa aꞌatɨ ayan tyajamueꞌixaateꞌen.
\s Aj pu i Pablo pu aɨjna autyejche tɨ tihuaꞌutaꞌixaateꞌen aɨme ɨ tyaɨte ɨ maj cai Israel jetze ajtyamaꞌacan
\p
\v 42 Aj mu mi huiiraacɨ u teyujtaꞌa. Matɨꞌɨj huiiracɨɨnya, aj mu mi seica raataꞌinee tɨ tihuaꞌutaꞌixaateꞌen eitzeꞌe aɨjna cɨmeꞌen seij jetze ɨ xɨcaj mej jetzen rusaꞌupi.
\v 43 Tɨꞌɨj antipuaꞌaracaꞌa ɨ mej raanamuajriꞌi ɨ nyuucari, matɨꞌɨj mi eihua tyaɨte aꞌucɨj jamuan aɨjna ɨ Pablo, majta aɨjna ɨ Bernabé. Seica mu aɨn puéenyaꞌa ɨ maj Israel jetze ajtyamaꞌacan, majta seica ɨ maj raataxeꞌeve ɨ huaꞌayeꞌira, aɨ mu pueen ɨ maj Israel eꞌemaꞌacan.
\p Aɨjna ɨ Pablo, ajta aɨjna ɨ Bernabé, eihua mu tihueꞌixaatyaꞌacaa. Mahueijcate maj nuꞌu raahuauni ɨ tɨ nuꞌu Dioj ayan tiraatyatuaasin.
\p
\v 44 Tɨꞌɨj ajtahuaꞌa tyajaꞌureꞌenye ajna xɨcajraꞌa mej jetzen rusaꞌupi, naijmiꞌi mu eꞌetyujsaɨj ɨ maj maun aꞌuchaatɨme anna Jerusalén, mej mi raanamua ɨ nyuucari tɨ cɨn tieꞌijta aɨjna ɨ Dioj.
\v 45 Matɨꞌɨj mi maɨn ɨ mej Israel jetze ajtyamaꞌacan, matɨꞌɨj huaꞌuseij mej eihua tyaɨte tyujsaɨj, eecan mu huaꞌanchueere. Aj mu mi autyajhuii maj maɨjna jetze tyaꞌujpuáꞌajteꞌen tiꞌitɨj cɨmeꞌen maɨjna ɨ Pablo. Aꞌij mu puaꞌa tiꞌijreevacaa aꞌij tɨ tíꞌixajtacaa.
\p
\v 46 Matɨꞌɨj mi huaꞌa jetze huatyaujcaꞌane aɨjna ɨ Pablo, ajta aɨjna ɨ Bernabé. Matɨꞌɨj mi meyan tihuaꞌutaꞌixaa tɨcɨn:
\p ―Aɨ pu hui ruxeꞌeveꞌe tyaj anacaican tyajamueꞌixaateꞌen ɨ nyuucari tɨ jetzen raꞌaxa ɨ Dioj, mueetzi jemi mɨ saj Israel jetze ajtyamaꞌacan. Aꞌini caxu raꞌancuraꞌasin, capu ajta aꞌij tyajamuaꞌamitejteꞌe tɨ ayan tyajámuaavijteꞌe sej seyan ruuri xaꞌaraꞌani ɨ Dioj jemi tɨj naꞌa rusen cɨmeꞌe. Aɨj tu cɨn, teri u aꞌujuꞌun huaꞌa jemi ɨ maj cai Israel jetze ajtyamaꞌacan.
\v 47 Yaa pu hui teꞌeme, aꞌini ayaa pu titaataij ɨ tavastaraꞌa tɨcɨn:
\q Nyaa nu amuaꞌantihuau sataꞌaj tihuaꞌutaꞌixaateꞌen ɨ maj cai Israel jetze ajtyamaꞌacan,
\q sajta nain japua tɨj naꞌa iiyan chaanaca japua.
\q Aɨ mu ramuaꞌareeran meijna i nyuucari i nyaj cɨn hueꞌiratuaasin.
\m Ayaa mu tihuaꞌutaꞌixaa.
\p
\v 48 Matɨꞌɨj raanamuajriꞌi ɨ maj cai Israel jetze ajtyamaꞌacan, eecan mu huataujtyamuaꞌave. Eecan mu rɨꞌɨ tiraataꞌa ɨ nyuucari tɨ jetzen raꞌaxa ɨ Dioj. Majta naijmiꞌi ɨ tɨ Dioj anacaican u huajaꞌantíhuau mej mi ruuri muaꞌaraꞌani tɨj naꞌa rusen cɨmeꞌe aꞌu tɨ eꞌeseijreꞌe ɨ Dioj, aɨ mu ráꞌantzaahua.
\v 49 Aɨj pu cɨn, eecan mu huaꞌutaꞌixaa nainjapua aujna chuejraꞌa japua. Tɨꞌɨj pɨ naꞌa tɨ tápuaapuaꞌare, eitzeꞌe mu tyaɨte meyan tiraanamuajriꞌi ɨ nyuucari tɨ cɨn Dioj hueꞌiratuaasin hasta manaꞌa cai raanamuajriꞌi naijmiꞌi ɨ maj maun aꞌuchaatɨme.
\p
\v 50 Ma majta maɨjna ɨ mej Israel jetze ajtyamaꞌacan, aɨ mu caꞌanijraꞌa huaꞌutaꞌa mej mi tinínyuꞌucacun seica ɨ uuca ɨ maj eecan raꞌatzaahuateꞌe ɨ Dioj, ɨ uuca maj eitzeꞌe tiꞌitɨj cɨn ruxeꞌevaꞌacaa ɨ chajtaꞌana. Majta seica caꞌanijraꞌa huaꞌutaꞌa ɨ tyetyaca ɨ mej eihua tiꞌitɨ cɨn ruxeꞌevaꞌacaa aujna u chajtaꞌa. Caꞌanijraꞌa mu huaꞌutaꞌa mej mi aꞌij puaꞌa huaꞌuruuren maɨjna ɨ Pablo, majta maɨjna ɨ Bernabé. Aj mu mi huaꞌutamuari aujna aꞌu maj aꞌuchaatɨme.
\p
\v 51 Majta maɨn ɨ maj huaꞌapua, aɨ mu tyuꞌutyaacaꞌatzɨ ɨ tyuꞌujcaꞌacai tɨꞌij caaxɨn ɨ chuej, mej mi maɨn tyaɨte meyan tiraamuaꞌaree maj autyajturaa ɨ Dioj jemi. Aj mu mi aꞌucɨj.
\p Aa mu aꞌaráꞌa aꞌahuaꞌa chajtaꞌa tɨ ayan tyajaꞌarajtyahuaa tɨcɨn Iconio.
\v 52 Majta maɨn ɨ mej tyaꞌatzaahuateꞌe, eecan mu huataujtyamuaꞌave. Majta maɨjna jetze rucáꞌanyajcaa ɨ xaijnyuꞌucaraꞌaraꞌan ɨ Dioj.
\c 14
\s Maj nuꞌu maun aꞌutyáuucaꞌa u Iconio
\p
\v 1 Ajta aɨn ɨ Pablo, ajta ɨ Bernabé, matɨꞌɨj maun aꞌaráꞌa aujna Iconio, aj mu mi aꞌutyajrupi huaꞌateyujtaꞌa aɨme ɨ mej Israel jetze ajtyamaꞌacan. Au mu tihueꞌixaa ɨ tyaɨte tzaahuatiꞌiraꞌa cɨmeꞌe. Aɨj mu cɨn, eihua ráꞌantzaahua aɨme ɨ mej Israel jetze ajtyamaꞌacan, majta ɨ mej seij chuejraꞌa japua eꞌemaꞌacan.
\p
\v 2 Majta seica, ɨ maj cai tyaꞌatzaahuatyaꞌacaa, aɨ mu caꞌanijraꞌa huaꞌutaꞌa aɨme ɨ mej seij chuejraꞌa japua eꞌemaꞌacan. Aɨj mu cɨn aꞌij puaꞌa tyaꞌutanamuajriꞌi aɨme ɨ maj huaꞌapua.
\v 3 Aɨj mu cɨn aꞌatee aɨjna ɨ Pablo, ajta aɨjna ɨ Bernabé, caꞌanin mu cɨn tihuaꞌutaꞌixaa ɨ tavastaraꞌa jetze maꞌacan. Aɨj pu cɨn caꞌanijraꞌa huaꞌutaꞌa mej mi meyan huarɨni maj raamuaꞌaree ɨ tyaɨte, maj Dioj jetze araujcaꞌanye ɨ maj huaꞌapua.
\p
\v 4 Majta ɨ tyaɨte ɨ mej eꞌechajcaa u chajtaꞌa, aɨ mu tyujsaꞌɨrihuaꞌa seica mej meyan tiꞌimuaꞌareeracaꞌa aɨme jemi ɨ mej Israel jetze ajtyamaꞌacan, majta seica tiꞌimuaꞌareeracaꞌa aɨme jemi ɨ maj huaꞌapua.
\v 5 Aj mu mi maɨn ɨ mej Israel jetze ajtyamaꞌacan, majta aɨme ɨ mej seij chuejraꞌa eꞌemaꞌacan, aɨme jamuan ɨ mej tihueꞌijteꞌe, aɨ mu meyan tiraaxaꞌapɨꞌɨntarej maj nuꞌu aꞌij puaꞌa huarɨni, majta nuꞌu huaꞌutyatuꞌasixɨꞌɨsin tetej cɨmeꞌe.
\p
\v 6 Aj mu mi raamuaꞌareeriꞌi aɨme ɨ maj huaꞌapua. Aɨj mu cɨn huatauruu. Au mu aꞌaráꞌa aujna aꞌahuaꞌa tɨ ayan tyajaꞌarajtyahuaa tɨcɨn Listra, ajta tɨ ayan tyajaꞌarajtyahuaa tɨcɨn Derbe. Au pu jetzen ajtyamaꞌacan aujna u Licaonia. Majta áꞌujhuaꞌanyaꞌa tɨj naꞌa aꞌu tɨ ɨmɨ uastɨmee ɨ chuej.
\v 7 Maucheꞌe mu tihueꞌixaatyaꞌacaa ɨ tyaɨte aɨjna ɨ nyuucari tɨ cɨn Dioj hueꞌiratuaasin.
\s Maj nuꞌu maun aꞌutyáuucaꞌa maujna u Listra
\p
\v 8 Au pu saɨj aꞌutyavaacaꞌa aujna aꞌahuaꞌa Listra, tevi tɨ cai raꞌaviicueꞌiracaꞌa ɨ ruɨɨca jetze. Ayaa pu eenyaꞌa huanuꞌeihuacaꞌa. Capu huayeꞌicaa.
\v 9 Aɨ pu raanamuajriꞌi aꞌij tɨ tíꞌixajtacaa aɨjna ɨ Pablo. Tɨꞌɨqui aɨn Pablo raaseij. A pu tyamuaꞌa naa tiruꞌumuaꞌareeracaa tɨ aɨjna tɨ cai reꞌen ruɨɨca jetze, aɨ pu rujni aɨjna cɨmeꞌe tɨ tyaꞌantzaahuateꞌen.
\v 10 Aj pu i ayan tiraatajee caꞌanin cɨmeꞌe tɨcɨn:
\p ―Huatyechaxɨ.
\p Tɨꞌɨqui aɨn ájtzucu. Ajta a áꞌuchaꞌacanyaꞌa aꞌaraa.
\p
\v 11 Matɨꞌɨj raaseij aꞌij tɨ tiꞌitɨ huáruu ɨ Pablo, aj mu mi huajijhuacaꞌa ɨ tyaɨte runyuuca cɨmeꞌe maj cɨmeꞌen tiꞌixaxaꞌa aujna Licaonia. Meyan tɨcɨn:
\p ―Ɨ Dioosi mu ya vaꞌacaanye. Cu xuee muaatyaujtyaɨtestyacaꞌa mej mi ya huataseijre iiya ityejmi jemi.
\p
\v 12 Yaa mu tyuꞌutaxajtacaꞌa tɨcɨn:
\p ―Amɨjna mɨ Bernabé, aɨ pu hui aɨn pueen ɨ Dioj tyej teyan ratamuaꞌamua tɨcɨn Júpiter, ajta amɨjna ɨ Pablo, aɨ pu hui aɨn pueen aɨjna ɨ Mercurio.
\p Ayaa mu raatamuáꞌa maɨjna ɨ Pablo, aꞌini aɨ pu nuꞌu raataxajtacaꞌa.
\p
\v 13 Aa pu vejliꞌi eꞌeseijraꞌacaa ɨ teyuu ajna taꞌantyéninyei aujna chajtaꞌa. Ajta aɨn ɨ puaari tɨ tiꞌivaɨreꞌe Júpiter jemi aujna teyujtaꞌa, aɨ pu u huajaꞌuváꞌajajpuacaꞌa ɨ tuuruꞌuse, ajta ɨ xuuxuꞌu tɨ tutijhua. Aɨjna ɨ puaari, majta ɨ tyaɨte, aɨ mu huáꞌanaꞌamicheꞌe ɨ tuuruꞌuse, majta huaꞌumuaɨꞌɨvejtacaꞌa.
\p
\v 14 Majta maɨn ɨ Pablo, ajta aɨjna ɨ Bernabé, matɨꞌɨj raamuaꞌareeriꞌi, a mu aurupi ɨ tyaɨte tzajtaꞌa, maruáachijmáꞌa, majta antijíihua. Matɨꞌɨj mi anacaican tyuꞌutásújtzaꞌanaxɨ ɨ tyuꞌujcɨɨxu maɨjna cɨmeꞌe mej mi maɨjna cɨn huaꞌutaꞌijmɨjra ɨ tyaɨte.
\v 15 Meyan tɨcɨn:
\p ―Muan tyetyaca, ¿aꞌini sej si seyan rɨcɨ? Tyan tu hui tyajta tyetyaca pueen, satɨj muan. Ayaa tu een cɨn mu aꞌuvaꞌajuꞌun tyataꞌaj tyajamueꞌixaateꞌen sataꞌaj muan raatapuaꞌajta seijna tɨ cai tiꞌitɨj vaɨreꞌe, sataꞌaj ratyánaꞌamicheꞌen ɨ Dioj tɨ iꞌiruuri, tɨ ajta raatyataahuacaꞌa ɨ tajapuaana, ajta ɨ chaanaca tyaj japuan yan seijreꞌe, ajta ɨ jaj tɨ iiyan seijreꞌe tajamuan, ajta nain tɨj naꞌa puaꞌamua tiꞌiseijreꞌe iiyan chaanaca japua, ajta jaj tzajtaꞌa tɨ tiꞌiseijreꞌe.
\p
\v 16 ’Aꞌanajɨmɨ pu hui Dioj huaꞌutaꞌa ɨ tyaɨte mej meyan eenyeꞌen seijraꞌa matɨj maɨn tiꞌijxeꞌevaꞌacaa.
\v 17 Ma ajta, tɨj naꞌa jajcua ɨmɨ tɨj naꞌa tɨ yu eꞌireꞌenye, Dioj pu huaꞌa jemi tyuꞌutyájtua ɨ maj cɨmeꞌen raamuaꞌaree aꞌij tɨ yeꞌi huarɨj ɨ Dioj. Ayaa xu hui tiꞌijmuaꞌaree tɨ Dioj áꞌamuachaꞌɨj tyamuaꞌa naa. Nain pu cɨn tyajamuaatyavaɨreꞌesin viite cɨmeꞌe, maj huaviiye, ajta tɨ tyuꞌucɨɨre, ajta tyajamuaataꞌasin ɨ saj raacuaꞌani, ajta sej reꞌenyaꞌa seijraꞌa xaꞌaraꞌani mɨ ruxaijnyuꞌuca jetze. ―Ayaa pu tihuaꞌutaꞌixaa.
\p
\v 18 Muiꞌicaca pu huataꞌixaa ɨ tyaɨte. Xaꞌichuꞌi pu huaꞌutyaamueꞌitɨ mej mij cai meyan tihuaꞌamuaɨꞌɨvejtyaꞌa.
\s Matɨꞌɨj nuꞌu raatyatuꞌasixɨ maɨjna ɨ Pablo maujna u Listra
\p
\v 19 Aj mu mi seica u aꞌuvaꞌajuꞌun. Au mu aꞌaraacɨ aujna aꞌahuaꞌa Antioquía, majta maujna Iconio. Ai mu aɨn pueen ɨ mej Israel jetze ajtyamaꞌacan. Matɨꞌɨj mi huaꞌutaꞌixaa ɨ tyaɨte tɨ nuꞌu aꞌij puaꞌa tiꞌitevi ɨ Pablo. Matɨꞌɨj mi raatyatuꞌasixɨ tetej cɨmeꞌe. Ayaa mu tyuꞌumuáꞌa tɨcɨn huamɨꞌɨ. Aɨj mu cɨn mi yaꞌujaanajraa a puaꞌaque ɨ chajtaꞌana jetze.
\p
\v 20 Aj mu mi maɨn ɨ mej tyaꞌatzaahuateꞌe maun eꞌetyujsaɨj aꞌu mej yauujájsimaꞌa ɨ Pablo. Muaꞌajtyaxɨɨracaꞌa aꞌu maj yauuté. Cɨmeꞌen muꞌu jemin ajtyáxɨɨracaꞌa, aj pu i ajche aɨjna ɨ Pablo. Ajtáhuaꞌa, pu aꞌutyajrupi u chajtaꞌa. Yaa ruijmuaꞌateꞌe yee, aɨ pu áꞌuraa aɨjna jamuan ɨ Bernabé. Au mu aꞌucɨj u Derbe.
\p
\v 21 Au mu tihueꞌixaa ɨ nyuucari cɨmeꞌe tɨ cɨn Dioj hueꞌiratuaasin. Eihua mu huaꞌutyaamueꞌitɨ ɨ tyaɨte aujna Derbe, mej mi maɨn tyaꞌantzaahuateꞌen. Aj mu mi huaraꞌacɨ maujna u Listra, majta maujna u Iconio, majta u Antioquía.
\v 22 Nainjapua mu caꞌanijraꞌa huaꞌataꞌa aɨme ɨ maj tyaꞌatzaahuateꞌe mej mi cai ratápuaapuaꞌajtaꞌan mej tyaꞌatzaahuateꞌe, majta huaꞌutaꞌixaa tɨ nuꞌu ayan tyuꞌujxeꞌeveꞌe tɨ aꞌatɨ anacaican ayan tirajpueitzi aꞌaraꞌani tɨ i aun aꞌutyarute aujna tɨ eꞌeseijreꞌe ɨ Dioj.
\p
\v 23 Majta huaꞌavaꞌahuau ɨ huaꞌavaujsi mej mi tyuꞌutyavaɨreꞌen u huaꞌa teyujtaꞌa. Matɨꞌɨj tenyuuvaꞌa, majta huauritziꞌive, aj mu mi raijca ɨ tavastaraꞌa naijmiꞌica ɨ mej raꞌatzaahuateꞌe.
\s Au mu nuꞌu majtahuaꞌa maun aꞌaráꞌa u Antioquía
\p
\v 24 Matɨꞌɨj antacɨj ajna aꞌahuaꞌa seij chuejraꞌa japua tɨ ayan tyajaꞌarajtyahuaa tɨcɨn Pisidia. Au mu aꞌaráꞌa aujna aꞌahuaꞌa seij chuejraꞌa japua tɨ ayan tyajaꞌarajtyahuaa tɨcɨn Panfilia.
\v 25 Aj mu mi maun aꞌaráꞌa chajtaꞌa tɨ ayan tyajaꞌarajtyahuaa tɨcɨn Perge. Au mu tihueꞌixaa ɨ nyuucari cɨmeꞌe. Aj mu mi aꞌucɨj aujna aꞌahuaꞌa chajtaꞌa tɨ ayan tyajaꞌarajtyahuaa tɨcɨn u Atalia.
\p
\v 26 Au mu baarcu jetze atyaacɨ. Matɨꞌɨj mi antacɨj yutan pujmeꞌen ajna aꞌahuaꞌa Antioquía. Aa pu pɨtyajaꞌarɨcɨ aꞌu maj yuaijca ɨ Dioj tɨ huaꞌachaɨ aꞌaraꞌani mej mi meyan rɨjca aꞌij mej tihuaꞌutaitiꞌiriꞌi ɨ ruꞌihuaamuaꞌa.
\v 27 Matɨꞌɨj maun aꞌaráꞌa aujna Antioquía. Aj mu mi huaꞌajtyasaɨ ɨ maj teyujtaꞌa eꞌetyujsaꞌɨrihuaꞌa. Nain mu tihuaꞌutaꞌixaa ɨ nyuucari cɨmeꞌe aꞌij tɨ Dioj ayan tihuaꞌutaꞌa aɨme ɨ mej seij chuejraꞌa japua eꞌemaꞌacan mej mi majta maɨn tyaꞌantzaahuateꞌen.
\v 28 Matɨꞌɨj mi maun aꞌatee huaꞌa jamuan ɨ mej tyaꞌatzaahuateꞌe aujna Antioquía.
\c 15
\s Matɨꞌɨj nuꞌu huaꞌɨtziityaꞌacaꞌa aɨme ɨ maj raꞌastijraꞌacaa ɨ ruyeꞌira ɨ mej Israel jetze ajtyamaꞌacan
\p
\v 1 Seica mu maun aꞌaráꞌa aujna u Antioquía. Aɨ mu aɨn pueen ɨ mej Israel jetze ajtyamaꞌacan. Au mu aꞌaraacɨ aujna Judea. Matɨꞌɨj mi autyajhuii mej tihuaꞌumuaꞌaten ɨ ruꞌihuaamuaꞌa. Meyan tɨcɨn:
\p ―Tɨ puaꞌa sacai raꞌantisiꞌiche ɨ runavij taꞌantyújviꞌirajmee mɨ aꞌamua saꞌatapuꞌu jetze aꞌij tɨ tyuꞌutaxajtacaꞌa aɨjna ɨ Moisés tyaacan, tɨ puaꞌa sacai seyan huarɨni, saɨj ajta saɨj, capu aꞌij tiꞌirɨꞌɨri tɨ Dioj tyajamuaatauuniꞌi.
\p
\v 2 Ma majta aɨjna ɨ Pablo, ajta ɨ Bernabé, eecan mu tihueꞌixaatyaꞌacaa tzaahuatiꞌiraꞌa cɨmeꞌe. Aj mu mi aɨme ruꞌihuaamuaꞌa meyan tyuíjca aɨme ɨ maj huaꞌapua, huaꞌa jamuan ɨ seica mej mi aꞌujcɨɨnye anna Jerusalén, mej mi raaxaꞌapɨꞌɨntareꞌen aɨme jamuan ɨ maj tamuaamuataꞌa japuan huaꞌapua araꞌase, majta ɨ vaujsi ɨ mej tyujsaꞌɨrihuaꞌa u teyujtaꞌa anna Jerusalén.
\p
\v 3 Majta maɨn ɨ mej tyujsaꞌɨrihuaꞌa aujna Antioquía, aɨ mu huaꞌutaij. Matɨꞌɨj mi aꞌucɨj. Au mu Fenicia aꞌuréꞌenye, majta maujna u Samaariya. Nainjapua mu tihuaꞌutaꞌixaa maɨjna cɨmeꞌen maj tyaꞌantzaahuateꞌen ɨ Dioj jemi, aɨme ɨ mej seij chuejraꞌa japua eꞌemaꞌacan. Aɨj mu cɨn huataujtyamuaꞌave tyamuaꞌa naa aɨme ɨ hueꞌihuaamuaꞌa matɨꞌɨj huaꞌunamuajriꞌi aꞌij mej tíꞌixajtacaa.
\p
\v 4 Matɨꞌɨj maun aꞌaráꞌa anna Jerusalén aɨjna ɨ Pablo, ajta aɨjna ɨ Bernabé, eecan mu huaꞌancureꞌeviꞌitɨ tyamuaꞌa naa aɨme ɨ mej tyujsaꞌɨrihuaꞌa u teyujtaꞌa, majta ɨ maj tamuaamuataꞌa japuan huaꞌapua araꞌase, majta ɨ vaujsi. Matɨꞌɨj mi meyan tihuaꞌutaꞌixaa nain tɨ Dioj tyuꞌutyájtua eitzeꞌe huaꞌa jemi ɨ seica ɨ tyaɨte.
\p
\v 5 Majta seica aɨme ɨ fariseos ɨ mej tyaꞌatzaahuateꞌe, aɨ mu anna aꞌutyáuucaꞌa. Meyan tɨcɨn:
\p ―Eecan pu hui ruxeꞌeveꞌe mej meyan huarɨni aɨme ɨ mej tyaꞌatzaahuateꞌe ɨ mej seij chuejraꞌa japua eꞌemaꞌacan. Micheꞌe hui raꞌaraꞌasten nain cɨmeꞌe aꞌij tɨ tyuꞌutaxajtacaꞌa aɨjna ɨ Moisés tyaacan. Micheꞌe raꞌantísiichixɨꞌɨn ɨ runavij.
\s Matɨꞌɨj nuꞌu maun eꞌetyujsaɨj u Jerusalén
\p
\v 6 Aj mu mi tyujsaɨj aɨme ɨ maj tamuaamuataꞌa japuan huaꞌapua araꞌase, majta ɨ vaujsi mej mi tihuaurixaateꞌen maɨjna cɨmeꞌe.
\v 7 Matɨꞌɨj aꞌatzu aꞌateeviꞌica mej tiꞌixa, aj pu i aɨn Pedro ajchee. Ayaa pu tihuaꞌutaꞌixaa tɨcɨn:
\p ―Neꞌihuaamuaꞌa, muan xu hui seri ramuaꞌaree aꞌanaj tɨ ɨmɨ Dioj naꞌantihuau inyeetzi nyaj aꞌamua jetze ajtyamaꞌacan, nyej ni tihuaꞌutaꞌixaateꞌen ɨ nyuucari cɨmeꞌe tɨ cɨn Dioj tihuaꞌutauuniꞌi ɨ maj cai Israel jetze ajtyamaꞌacan mej mi ráꞌantzaahuateꞌen.
\v 8 Ajta aɨn Dioj, ɨ tɨ ruꞌumuaꞌaree aꞌij tɨ aꞌatɨ tiꞌimuaꞌatze ɨ rutzajtaꞌa, aɨ pu taataseijra tɨ aɨn mijmu huaꞌancureꞌeviꞌitɨ. Ayaa pu cheꞌeta naꞌa tihuaꞌutaꞌa tɨ aɨn xaijnyuꞌucaraꞌaraꞌan huatyaturan aɨme tzajtaꞌa tɨj titaatáꞌa itejmi.
\p
\v 9 ’Jemin ɨ Dioj, naijmiꞌi tu teyan tyaxáꞌa tyanaꞌa een. Aꞌij tɨ aɨn raajajcuare ɨ taxaijnyuꞌuca tyatɨꞌɨj ráꞌantzaahua, ayaa pu cheꞌeta naꞌa tihúaꞌajajcuaren ɨ huaꞌaxaijnyuꞌuca aɨme.
\v 10 Aɨj pu hui cɨn, aꞌini een cɨn seyan tiꞌijraaxaijteꞌe ɨ Dioj saɨjna cɨmeꞌe sej tihueꞌijcateꞌe aɨme ɨ mej tyaꞌatzaahuateꞌe yeꞌira cɨmeꞌe ɨ maj cai raviicueꞌiracaꞌa ɨ tavaujsimuaꞌa tyaaca, tyajta ityan.
\p
\v 11 ’Ma ajta, ayaa pu titaꞌamitejteꞌe ityejmi tyaj cai tíꞌinajchita, tyaɨjna cɨmeꞌe tɨ tavastaraꞌa tajapua huanyu ityejmi. Ayaa pu hui cheꞌeta naꞌa huaꞌa japua tiꞌinyuuni aɨme. ―Ayaa pu tihuaꞌutaꞌixaa.
\p
\v 12 Aj mi mu raatapuaꞌajtacaꞌa naimiꞌi ɨ mej tíꞌixajtacaa. Eecan mu huaꞌanamuajracaa matɨꞌɨj tihueꞌixaatyaꞌacaa maɨjna ɨ Pablo, majta maɨjna ɨ Bernabé. Nain mu huaꞌutaꞌixaa tɨj naꞌa tɨ huaꞌutaꞌa ɨ Dioj ɨ huaꞌa tzajtaꞌa aɨme ɨ mej seij chuejraꞌa japua eꞌemaꞌacan. Eihua mu rɨꞌɨ huarɨj ɨ maj cɨn rɨꞌɨ tyaꞌutaseij. Dioj pu huaꞌutavaɨ aɨme ɨ maj huaꞌapua.
\v 13 Matɨꞌɨj raꞌanticɨꞌɨ mej tiꞌixa, aj pu i Jacobo ayan tyuꞌutaxajtacaꞌa tɨcɨn:
\p ―Neꞌihuaamuaꞌa, xaanamuajriꞌi ɨ nyaj amuaataꞌixaateꞌesin.
\v 14 Amɨjna ɨ Simón auchan pu hui titaataꞌixaa tɨ Dioj huaꞌa cɨmeꞌen huaꞌutavaɨ aɨme ɨ mej seij chuejraꞌa japua eꞌemaꞌacan, seica tyaɨte tzajtaꞌa mej mi rɨꞌɨ tiraataꞌan.
\v 15 Aꞌij tɨ tiꞌixa aɨjna, ayaa mu hui cheꞌeta manaꞌa mejmiꞌi tiraꞌuyuꞌuxacaꞌa aɨme ɨ mej tiꞌixaxaꞌataꞌa ɨ Dioj jetze maꞌacan. Ayaa pu xaa nyaꞌu teꞌeyuꞌusiꞌi ɨ yuꞌuxari jetze.
\v 16 Ayan tɨcɨn:
\q Tɨꞌɨj antipuaꞌaren, nyaa nu uveꞌenyejsin.
\q Aɨjna ɨ chiꞌiraꞌan ɨ David, ɨ tɨꞌɨri aꞌave, nyaa nu nyajtahuaꞌa rajajsin.
\q Nyaa nu raꞌajtaahua jajcuacan nyaɨjna jetze ɨ tɨ auj a eꞌejnyee.
\q
\v 17 Majta ɨ seica ɨ tyaɨte,
\q micheꞌe naimiꞌi raahuauni ɨ tavastaraꞌa aɨme ɨ tyaɨte ɨ mej seij chuejraꞌa japua eꞌemaꞌacan, mej mi náamuaꞌati aꞌij nyej antyahuaa inyaa.
\q
\v 18 Yaa pu tiꞌixa ɨ tavastaraꞌa ɨ tɨ jajcuaꞌɨmɨ huaꞌutaꞌixaa aɨjna ɨ tiꞌitɨ ɨ maj nuꞌu raamuaꞌati.
\p
\v 19 ’Aɨj nu hui cɨn neyan tyajamueꞌixaateꞌe tyaj cai teyan tihúaꞌajaaxaijviꞌira aɨme ɨ mej seij chuejraꞌa japua eꞌemaꞌacan ɨ maj mauchan tyaꞌantzaahuateꞌesin.
\v 20 Eitzeꞌe pu tiꞌivaɨreꞌe tyej tihuaꞌutaitiꞌi yuꞌuxari jetze, tyej ti teyan tihuaꞌutaꞌixaateꞌen maj nuꞌu cai tiꞌicuaꞌaca ɨ tɨ tiꞌicueꞌiriꞌi ɨ maj raamuaɨꞌɨvajtacaꞌa huaꞌa jemi ɨ huaꞌa dioosi, majta nuꞌu cai ruxanaꞌacɨraꞌa juucate jamuan, ajta maj cai ɨ juuca ruxanaꞌacɨraꞌa ɨ tyetyaca jamuan.
\p ’Majta maj nuꞌu cai racuaꞌaca hueꞌiraꞌaraꞌan tiꞌitɨ maj raatyacueꞌimiꞌin, ajta maj cai racuaꞌaca ɨ xuuraꞌaraꞌan.
\v 21 Ai pu ayan tyuꞌujxeꞌeveꞌe, aꞌini matɨj manaꞌa tityaꞌutyajhuii aujna aꞌu maj aꞌuchaatɨme ɨ tyaɨte, ayaa mu tihuaꞌutaꞌixaa aꞌij tɨ tyuꞌutaxajtacaꞌa aɨjna ɨ Moisés tyaacan, majta huaꞌateyujtaꞌa mu raꞌujijve ɨ yuꞌuxari jetze tɨ aɨn raꞌuyuꞌuxacaꞌa. ―Ayaa pu tihuaꞌutaꞌixaa.
\s Ɨ maj nuꞌu tihuaꞌutaitiꞌiriꞌi aɨme ɨ mej seij chuejraꞌa japua eꞌemaꞌacan
\p
\v 22 Aj mu mi maɨn ɨ maj tamuaamuataꞌa japuan huaꞌapua araꞌase, majta ɨ vaujsi, aɨ mu raaxaꞌapɨꞌɨntare maj seica avaꞌahuauni ɨ rujemi mej mi huaꞌutaite aɨjna jamuan ɨ Pablo, ajta aɨjna ɨ Bernabé, mej mi aꞌucɨɨne aujna Antioquía. Aɨme mu antíhuau aɨjna ɨ Judás tɨ ajta ayan antyahuaa tɨcɨn Barsabás, majta maɨjna ɨ Silas. Aɨme ɨ maj huaꞌapua, ai mu aɨn pueen huaꞌavaujsi mej tiꞌixaꞌapɨꞌɨntareꞌe.
\v 23 Aɨme mu jemin raataityacaꞌa ɨ yuꞌuxari tɨ ayan aɨjna cɨn tiraꞌaxa:
\p “Ityan, i tyaj tamuaamuataꞌa japuan huaꞌapua araꞌase, tyajta i tyej iꞌi vaujsi i tyaj titasaꞌɨri u teyujtaꞌa, yaa tu áꞌamuataujteꞌe mɨ sej tyaꞌatzaahuateꞌe, mɨ sej seij chuejraꞌa japua aꞌuchaatɨme saujna Antioquía, sajta aman tɨ huatacáꞌa aujna aꞌahuaꞌa Siria, ajta saujna aꞌahuaꞌa u Cilicia.
\p
\v 24 ’Tuꞌuri raamuaꞌareeriꞌi maj seica ɨ tyaj cai huataꞌaca, aɨ mu ya aꞌucɨj iiya Jerusalén. Eecan mu aꞌamuaꞌɨtziityaꞌacaꞌa maɨjna cɨmeꞌe ɨ mej tyajamueꞌixaa. Eecan pu utyaavatzɨ ɨ aꞌamuatzajtaꞌa.
\v 25 Aꞌini naimiꞌi tuꞌuri teyan tyuꞌutaꞌa ɨ nyuucari cɨmeꞌe, ayaa pu titaꞌamitejteꞌe tɨ iꞌi xaꞌapɨꞌɨn tyaj huaꞌantihuauni seica ɨ tejmi jetze mej ajtyamaꞌacan. Aɨme tu ti antíhuau tyej ti huaꞌutaite mueetzi jemi, mej mi u aꞌujuꞌun ɨ tyaɨte aɨme jamuan ɨ Pablo, ajta aɨjna ɨ Bernabé.
\p
\v 26 ’Aɨme ɨ maj huaꞌapua, aɨ mu meyan tityaꞌahuaujcaꞌane tɨ puaꞌa ayan tyuꞌujxeꞌevaꞌa maj huacuiꞌini aɨjna cɨmeꞌe metihuaꞌutaꞌixaateꞌen ɨ tyaɨte aɨjna jetze maꞌacan ɨ tavastaraꞌa ɨ Jesús tɨ iꞌi Cɨriistuꞌu.
\v 27 Aɨj tu cɨn tihuaꞌutaityacaꞌa tyaɨjna ɨ Judás, tyajta tyaɨjta ɨ Silas. Aɨ mu tyajamuaataꞌixaateꞌesin rujɨɨmuaꞌa mueetzi jemi mej mi nain cɨn tyajamuaataꞌixaateꞌen ɨ nyuucari cɨmeꞌe aꞌij tyej teri tiraaxaꞌapɨꞌɨntarej.
\p
\v 28 ’Ee xaa nyaꞌu, ayaa pu tiraꞌamitejteꞌe aɨjna ɨ xaijnyuꞌucaraꞌaraꞌan ɨ Dioj, ajta ityejmi, ayaa pu titaꞌamitejteꞌe tɨ iꞌi xaꞌapɨꞌɨn tyaj cai eihua tiꞌitɨ cɨn tyajaꞌamueijcatyaꞌa, silu aij tuꞌu ɨ tɨ eitzeꞌe ruxeꞌeveꞌe.
\v 29 Caxu racuaꞌaca ɨ huaꞌahueꞌiraꞌa ɨ yaꞌamuaate ɨ maj huaꞌumuaɨꞌɨvejtacaꞌa ɨ huaꞌa dioosi jemi. Caxu sajta racuaꞌaca hueꞌiraꞌaraꞌan ɨ tɨ huatyácueꞌimiꞌinihuacaꞌa naꞌari tiꞌitɨ xuuraꞌaraꞌan.
\p ’Caxu sajta tyuꞌuxanaꞌacɨraꞌa juucate jamuan, majta mamɨjna ɨ ma juuca, maj cai tyuꞌujxanaꞌacɨraꞌa ɨ tyetyaca jamuan aꞌij tyej tyajaꞌamueꞌixaateꞌe. Rɨꞌɨ xu tityeetyáturaasin ɨ Dioj jemi tɨ puaꞌa seyan huarɨni saɨjna cɨmeꞌe. Cheꞌe aꞌij tyajaꞌamuavaɨraꞌa.”
\s Matɨꞌɨj aɨjna ɨ Judás, ajta aɨjna ɨ Silas, au mu aꞌutyáuucaꞌa u Antioquía
\p
\v 30 Matɨꞌɨj mi meyan huarɨj, matɨꞌɨj mi maun huajauiityacaꞌa aujna Antioquía. Aj mu mi aꞌucɨj. Au mu eꞌetyujsaɨj naijmiꞌi ɨ mej tyaꞌatzaahuateꞌe. Matɨꞌɨj mi huaꞌutapij ɨ yuꞌuxari.
\p
\v 31 Majta maɨn ɨ hueꞌihuaamuaꞌa, matɨꞌɨj raꞌujijve ɨ yuꞌuxari jetze, eecan mu huataujtyamuaꞌave aꞌini naa pu huaꞌutaꞌa aɨjna ɨ yuꞌuxari.
\v 32 Ajta, aɨjna ɨ Judás, ajta aɨjna ɨ Silas, aɨ mu rujɨɨmuaꞌa manaꞌa antyujmuaꞌareeracaꞌa majta maɨjna cɨn mej mi tyuꞌutaxaj ɨ Dioj jetze maꞌacan. Aɨj mu cɨn caꞌanijraꞌa eihua huaꞌutaꞌa ɨ hueꞌihuaamuaꞌa aɨjna cɨmeꞌe ɨ mej tihuaꞌutaꞌixaa. Rɨꞌɨ mu tyamuaꞌa naa tihuaꞌutaꞌa.
\p
\v 33 Matɨꞌɨj mi aꞌatzu maun aꞌatee. Aj mu mi maɨn ɨ hueꞌihuaamuaꞌameꞌen meyan tihuaꞌutaꞌixaa maj áꞌucɨɨnye ruxéꞌeviꞌiraꞌa cɨmeꞌe aꞌu maj aꞌaraacɨ, mej mi majtahuaꞌa maun aꞌaraꞌasti aɨme jemi ɨ maj huajaꞌutaityacaꞌa.
\v 34 Ma ajta, aɨjna ɨ Silas, ayaa pu tiraꞌaranajchacaꞌa tɨ aun aꞌutyaturan.
\v 35 Majta maɨn, ɨ Pablo, ajta ɨ Bernabé, aɨ mu auna aꞌutyajturaa aujna Antioquía. Majta jamuan ɨ seica, maucheꞌe mu metihuaꞌamuaꞌatyajcaꞌa. Majta tihueꞌixaatyaꞌacaa ɨ nyuucari cɨmeꞌe tɨ cɨmeꞌen raxaj ɨ tavastaraꞌa.
\s Matɨꞌɨj nuꞌu eꞌitaꞌa aꞌutacɨj aɨjna ɨ Pablo, ajta aɨjna ɨ Bernabé
\p
\v 36 Aꞌatzu aꞌatyeeviꞌica, aj pu i aɨn ɨ Pablo ayan tiraataꞌixaa aɨjna ɨ Bernabé tɨcɨn:
\p ―Ticheꞌe tyajtahuaꞌa huajaꞌuvaꞌamuaare ɨ taꞌihuaamuaꞌa ɨ maj maun aꞌuchaatɨme nain japua aꞌu tyej teri huajaꞌutaꞌixaa ɨ nyuucari tɨ cɨmeꞌen raxaj ɨ tavastaraꞌa, tyataꞌaj raamuaꞌaree aꞌij tɨ yeꞌi tihuaꞌavaɨreꞌe.
\p
\v 37 Ajta aɨn ɨ Bernabé, aɨj pu húaviꞌitɨjmaꞌa aɨjna ɨ Juan, tɨ ajta ayan antyahuaa tɨcɨn Marcos.
\v 38 Ma ajta aɨjna ɨ Pablo, capu raꞌaviꞌitɨmɨꞌɨcaꞌa aꞌini aɨ pu Marcos aun huajaꞌuhuaꞌaxɨ ajna aꞌahuaꞌa u Panfilia. Capu cheꞌe tiꞌimuaraꞌacaa huaꞌa jamuan.
\p
\v 39 Eihua mu huaujtyaꞌaxɨ. Aɨj mu cɨn rusáaxuꞌimaꞌa aꞌucɨ́jxɨ. Ajta aɨjna ɨ Bernabé, aɨ pu xaa yaꞌuviꞌitɨ aɨjna ɨ Marcos. Baarcu jetze mu aꞌucɨj mej mi maun aꞌaraꞌasti aujna u Chipre.
\v 40 Ajta aɨn ɨ Pablo, aɨ pu raꞌantihuau aɨjna ɨ Silas.
\p Majta maɨn ɨ hueꞌihuaamuaꞌa, aɨ mu raijca ɨ Dioj ɨ tɨ huaꞌuchaɨn ɨ tavastaraꞌa aɨme ɨ maj huaꞌapua. Matɨꞌɨj mi aꞌucɨ́j.
\v 41 Aa mu aꞌuréꞌenye ajna u Siria, ajta aujna Cilicia. Aꞌu tɨ naꞌa aꞌu maj eꞌetyujsaꞌɨri u teyujtaꞌa, aɨ mu caꞌanijraꞌa huaꞌuataꞌaca ɨ ruꞌihuaamuaꞌa.
\c 16
\s Pablo pu nuꞌu raꞌavaꞌahuau aɨjna ɨ Timuteeyu
\p
\v 1 Aɨjna ɨ Pablo, ajta aɨjna ɨ Silas, aa mu aꞌucáanye maujna u Derbe, majta maujna u Listra. Au mu seij huátyau tɨ tyaꞌatzaahuateꞌe. Ayaa pu antyahuaacaꞌa aɨjna tɨcɨn Timuteeyu. Ajta aɨjna ɨ naanajraꞌan, Israel pu jetze ajtyamaꞌacan, ajta taatajraꞌan, griego pu púeenyaꞌa aɨjna.
\v 2 Rɨꞌɨ mu tirajchaɨcaꞌa aɨjna ɨ Timuteeyu aɨme ihuaamuaꞌameꞌen ɨ mej Listra eꞌemaꞌacan, majta ɨ mej Iconio eꞌemaꞌacan.
\p
\v 3 Aɨjna ɨ Pablo, ayaa pu tiꞌijxeꞌevaꞌacaa tɨ aɨn Timuteeyu u áꞌumeꞌen huaꞌa jamuan. Aɨj pu cɨn raataityacaꞌa maj raꞌantisijche ɨ naviiraꞌan mej mi cai huataninyuꞌucacun aɨme ɨ mej Israel jetze ajtyamaꞌacan. Ayaa puꞌu, aꞌiniꞌi naijmiꞌi ɨ maj maun aꞌuchaatɨmaꞌacaa aujna aunɨmɨ tɨj naꞌa aun tɨ huatacáꞌa, aɨ mu ramuaꞌareeracaꞌa tɨ taatajraꞌan aɨjna ɨ Timuteeyu, aɨ pu griego puéenyaꞌa.
\p
\v 4 Matɨꞌɨj mi maun aꞌaráꞌa seij jetze ɨ chajtaꞌana, au mu huaꞌutaꞌixaate ɨ tyaɨte aꞌij mej tiraaxaꞌapɨꞌɨntarej ɨ maj tamuaamuataꞌa japuan huaꞌapua araꞌase, majta ɨ vaujsi ɨ maj Jerusalén aꞌujti aꞌij mej tiꞌijxeꞌevaꞌacaa mej meyan huarɨni ɨ tyaɨte. Matɨꞌɨj raꞌanticɨꞌɨ ɨ tyaɨte mej tihuaꞌutaꞌixaa, seij jetze ɨ chajtaꞌana, majtahuaꞌa meyee meyan huarɨj, majtahuaꞌa meyee.
\v 5 Aɨj pu cɨn aɨme ɨ maj tyújsaꞌɨrihuaꞌa, aɨ mu ahuaujcaꞌanye mej mi eitzeꞌe tyaꞌantzaahua. Majta huatamuiꞌiracaꞌa.
\s Tɨꞌɨj nuꞌu Pablo jemi huataseijre aɨjna ɨ aꞌatɨ tɨ Macedonia eꞌemaꞌacan
\p
\v 6 Nainjapua mu huacɨj aujna tɨj naꞌa aun tɨ huatacáꞌa u Frigia. Aru capu huaꞌutaꞌa aɨjna ɨ xaijnyuꞌucaraꞌaraꞌan ɨ Dioj maj aꞌutyarute aujna tɨ ayan tyajaꞌarajtyahuaa tɨcɨn Asia, mej mi tihuaꞌutaꞌixaateꞌen ɨ nyuucari tɨ cɨmeꞌen raꞌaxa ɨ Dioj.
\v 7 Aj mu mi ajna vejliꞌi aꞌatanye aꞌu tɨ aꞌavastɨme seica chuejraꞌa japua tɨ ayan tyajaꞌarajtyahuaa tɨcɨn Misia. Au mu aꞌutyarutyeecheꞌe aɨjna chuejraꞌa japua tɨ ayan tyajaꞌarajtyahuaa tɨcɨn Bitinia, aru capu aꞌij tyuꞌutarɨꞌɨristaracaꞌa aꞌini capu huaꞌutaꞌa aɨjna ɨ xaijnyuꞌucaraꞌaraꞌan ɨ Jesús.
\p
\v 8 Matɨꞌɨj mi antacɨj u jetze pujmeꞌen u Bitinia. Matɨꞌɨj mi aun pujmeꞌen aꞌucajrupi chajtaꞌa tɨ ayan tyajaꞌarajtyahuaa tɨcɨn Troas.
\v 9 Tɨcaꞌɨmɨ pu tiꞌitɨ huamaaracaꞌa aɨjna ɨ Pablo. Tɨ nuꞌu aun aꞌutyejvee utan pujmeꞌen aꞌatɨ tɨ seij chuejraꞌa japua eꞌemaꞌacan tɨ ayan tyajaꞌarajtyahuaa tɨcɨn Macedonia. Eecan pu nuꞌu huaꞌutahuaviiriꞌi ayan tɨcɨn:
\p ―Xaꞌicɨɨnichi yu jetze pujmeꞌen, muan, sataꞌaj hui taatavaɨɨreꞌen ityejmi. ―Ayaa pu tyuꞌutaxajtacaꞌa aɨjna ɨ aꞌatɨ.
\p
\v 10 Tɨꞌɨj ayan tyuꞌumaaracaꞌa aɨjna ɨ Pablo, caꞌanacan tu huátacate tej ti antacɨɨnye aujna aꞌahuaꞌa Macedonia, aꞌini ayaa pu titaꞌamityejtyaꞌacaa tɨ aɨn Dioj taatajee tej ti tihuaꞌutaꞌixaateꞌen ɨ nyuucari cɨmeꞌe tɨ cɨn Dioj hueꞌiratuaasin.
\s Tɨꞌɨj nuꞌu Lidia huataujtuiriꞌi ɨ tavastaraꞌa jemi
\p
\v 11 Tyatɨꞌɨj huiiraacɨ taujna u Troas, au tu antacɨj ɨ baarcu jetze aujna u Samotracia aujna aꞌu tɨ chuej aꞌutacáꞌa aataꞌa. Yaa ruijmuaꞌateꞌe yee tu aꞌantanyej aujna chajtaꞌa tɨ ayan tyajaꞌarajtyahuaa tɨcɨn Neápolis.
\p
\v 12 Tyatɨꞌɨj huiiraacɨ tyaujna, aj tu ti taun aꞌaráꞌa seij jetze ɨ chajtaꞌana tɨ ayan tyajaꞌarajtyahuaa tɨcɨn Filipos. Au mu mejmiꞌi aꞌachajcaa aɨme ɨ maj Roma jetze ajtyamaꞌacan. Ajta, aujna Filipos, ai pu aɨn pueen ɨ chajtaꞌa tɨ eitzeꞌe ruxeꞌeveꞌe tɨj naꞌa aun tɨ huatacáꞌa u Macedonia. Au tu aꞌatzu aꞌatee tyej tyaun aꞌutyáuu.
\p
\v 13 Aꞌanaj matɨj puaꞌa rusaꞌupihuaꞌa, au tu huiiraacɨ a puaꞌaque u chajtaꞌa. Au tu aꞌahuaꞌa aꞌuréꞌenye vejliꞌi jateꞌe tej ti raahuauni aꞌu tɨ aꞌarɨꞌɨri tyej huatyejnyuuni ɨ Dioj jemi. Au tu aꞌuraꞌasacaꞌa. Aj tu ti autyajhuii tej tihuaꞌutaꞌixaateꞌen ɨ juuca ɨ mej tyujsaɨj maujna aɨjna cɨmeꞌe ɨ nyuucari tɨ jetzen raꞌaxa ɨ Dioj.
\v 14 Seij ɨ jɨitaꞌa, ayaa pu antyahuaacaꞌa tɨcɨn Lidia. Tiatira pu eꞌemaꞌacan aɨjna. Aɨ pu cɨɨxuri tiꞌituaꞌaracaraꞌa tɨ tiꞌinacámua. Aɨ pu ajta ranajchimɨꞌɨcaꞌa ɨ Dioj. Aj pu i Dioj raataꞌa tɨ ráꞌantzaahuateꞌen aꞌij tɨ tyuꞌutaxajtacaꞌa aɨjna ɨ Pablo.
\v 15 A pu i huámuaꞌɨvijhuacaꞌa, majta aɨme ɨ iꞌihuaamuaꞌameꞌen.
\p Aj pu i ayan titaatajee aɨjna ɨ Lidia tɨcɨn:
\p ―Tɨ puaꞌa ayan tyajamuaꞌamityejtyaꞌa aɨjna cɨmeꞌe ɨ nyej nyeri raꞌatzaahuaꞌateꞌe nyaɨjna ɨ tavastaraꞌa, sataꞌaj mu aꞌuvaꞌajuꞌun nyaj jamuan sej si saun aꞌutyáu xaꞌaraꞌani aꞌu nyej eꞌeche. ―Ayaa pu titaataꞌixaa.
\p Aɨ pu taꞌantimueꞌitɨ.
\s Tɨꞌɨj nuꞌu huataujtuiriꞌi ɨ tavastaraꞌa jemi aɨjna ɨ jɨitaꞌa tɨ huaꞌamueꞌitɨcɨ ɨ tyaɨte
\p
\v 16 Aꞌanaj ayaa pu titaaruu. Au tu aujuꞌucaꞌa aujna mej yáꞌanaꞌamiche ɨ Dioj. Au tu ti raꞌantinajchacaꞌa seij ɨ tyamueij tɨ tiyaaruꞌu tzajtaꞌan seijraꞌacaa. Jɨitaꞌa pu pueenyaꞌa aɨjna. Aɨjna ɨ tiyaaruꞌu, aɨ pu raayɨꞌɨtɨhuaꞌa tɨ tiꞌitɨj huámuaꞌaree. Eihua pu huaꞌamueꞌitɨchihuaꞌa aɨjna ɨ jɨitaꞌa ɨ tumin huaꞌa jemi ɨ maj rachaɨcaꞌa.
\v 17 Tɨꞌɨqui aɨn taataven. Aa pu eꞌevéꞌejijhuajmaꞌa ayan tɨcɨn:
\p ―Amɨme mɨ tyetyaca, ai mu hui ravaɨreꞌe ɨ Dioj ɨ tɨ ta japua eꞌeseijreꞌe naijmiꞌica japua mataꞌaj meyan tyajamuaataꞌixaateꞌen aꞌij tɨ tiꞌirɨꞌɨri tɨ Dioj tyajamuaatauuniꞌi.
\p
\v 18 Ayaa pu aꞌurɨjnyaꞌa nain xɨcaj tzajtaꞌa asta tɨꞌɨj cai cheꞌe tyeꞌeviicueꞌi aɨjna ɨ Pablo. Aj puꞌi pɨ aꞌureꞌeve. Tɨꞌɨqui ayan tiraataꞌixaa aɨjna ɨ tiyaaruꞌu tɨcɨn:
\p ―Ayaa nu hui tiꞌimueꞌijteꞌe aɨjna jetze maꞌacan ɨ Cɨriistuꞌu paj huiirajraꞌani pamɨjna jetze mɨ tyamueij. ―Ayaa pu tiraataꞌixaa.
\p Cɨmeꞌen puꞌu ayan tyuꞌutaxajtacaꞌa, aj puꞌi eꞌeyan huiirajraa aɨjna ɨ jɨitaꞌa jetze.
\p
\v 19 Majta maɨn ɨ maj rachaɨcaꞌa ɨ tyamueij, matɨꞌɨj raamuaꞌareeriꞌi tɨ cai cheꞌe aꞌij tiꞌirɨꞌɨri maj raamueꞌitɨn ɨ tumin aɨjna jetze, aj mu mi huaꞌuvíviꞌi maɨjna ɨ Pablo, majta maɨjna ɨ Silas. Matɨꞌɨj mi huajaꞌuviꞌitɨ aɨme jemi ɨ mej tieꞌijta aujna aꞌahuaꞌa tɨ aꞌaráyaujtaꞌa aꞌu mej tyajaꞌatuꞌaraca tiꞌitɨj.
\v 20 Matɨꞌɨj mi a huajautuaa huaꞌa jemi ɨ jueesi. Meyan tiꞌixaata tɨcɨn:
\p ―Aime i tyetyaca, Israel mej jetze ajtyamaꞌacan, eihua mu hui huaꞌajaaxaijteꞌe iiyu maj huachaatɨme.
\v 21 Saɨque mu hui tihuaꞌamuaꞌate ɨ yeꞌira jetze tɨ cai ayan titaavijteꞌe ityejmi, tyej teyan tiraꞌantzaahuateꞌen, naꞌari tyej teyan huarɨni ityan i tej Roma jetze ajtyamaꞌacan.
\p
\v 22 Matɨꞌɨj mi maɨn tyaɨte huaꞌutajaaxaijviꞌiriꞌi maɨjna ɨ Pablo, majta maɨjna ɨ Silas. Aj mu mi maɨn jueesi meyan tyuꞌutaijtacaꞌa maj nuꞌu tihuaꞌacáꞌariꞌiraxɨn ɨ tihuaꞌacɨɨxu, majta nuꞌu huaꞌutyávajxɨ piꞌista cɨmeꞌe.
\v 23 Matɨꞌɨj huaꞌutyávajxɨ eihua, majta hueꞌityaana. Majta raijca tɨ maɨjna ɨ tɨ tíꞌichaꞌɨ tɨ huaꞌuchaɨn tyamuaꞌa naa.
\v 24 Aɨjna maj tiráchaɨra, aɨ pu huaꞌutyajtuaa ujcaꞌihuaꞌɨmɨ tɨ juaꞌase. Ajta ɨ huáɨɨca, an pu raꞌanarujtyaꞌaxɨ aɨjna jetze ɨ taabla tɨ ij cai huirácuꞌucunyen ɨ huáɨɨca.
\s Tɨꞌɨj nuꞌu huataujtuiriꞌi ɨ tavastaraꞌa jemi aɨjna tɨ huaꞌachaɨcaꞌa
\p
\v 25 Aꞌatzaj tyauumaꞌaca tɨcaꞌɨmɨ, aꞌatzaj cumu eꞌitaꞌa tɨcaꞌa, aɨ mu tyenyuusimaꞌa ɨ Dioj jemi, majta tiꞌichuiicacaꞌa aɨjna ɨ Pablo, ajta aɨjna ɨ Silas. Majta ɨ seica ɨ mej namiꞌihuacaa, aɨ mu huaꞌanamuajracaa.
\v 26 Tɨꞌɨj i iyeꞌitzi cɨmeꞌe huatyaujcaꞌatzɨjxɨ ɨ chuej. Ajta ɨ jaxuꞌu aꞌu maj áꞌanamiꞌihuacaa, caꞌanin pu cɨn huatyaujcaꞌatzɨjxɨ. Cɨmeꞌen puꞌu ayan huarɨj, aj pu i tyaꞌantacuunirixɨ aꞌu tɨ aꞌapueerta, aujna aꞌu maj áꞌanamiꞌihuacaa, ajta tiꞌijtzaꞌanixɨ ɨ cadeena ɨ maj cɨn anajɨꞌɨquihuajmaꞌacaa ɨ maj namiꞌihuacaa.
\p
\v 27 Ajta aɨn tɨ tíꞌichaꞌɨ, tɨꞌɨj huatájɨ, aj pu i raaseij tɨ tyaꞌantacúuniꞌihuajmaꞌacaa ajna aꞌu tɨ aꞌapueerta. Aɨ pu i ruꞌijcupi ɨ ruchuun tɨꞌɨj i huaujjeꞌica aꞌini yaa pu raataꞌa cumu muꞌuri huiiraacɨ ɨ maj namiꞌihuacaa.
\v 28 Ma ajta aɨn ɨ Pablo, caꞌanacan pu huajijhuacaꞌa. Ayaa pu tiraatajee tɨcɨn:
\p ―Capej hui peyan aruura pej peyan ajeꞌicata. Tyaucheꞌe tu naimiꞌi huiraati.
\p
\v 29 Aj pu i taij huahuáu. Tɨꞌɨqui ayan u aꞌa utyajrupi taichijmáꞌa aujna aꞌu maj aꞌanamiꞌihuacaa. Aj pu i a autunutacaꞌa ajna vejliꞌi aꞌu maj aꞌutyáuucaꞌa aɨjna ɨ Pablo, ajta aɨjna ɨ Silas.
\v 30 Tɨꞌɨqui hueꞌiraaviꞌitɨ. Aj pu i ayan tihuaꞌutaihuaꞌuriꞌi tɨcɨn:
\p ―¿Aꞌini naarɨni tɨꞌij Dioj tinaatauuniꞌi?
\p
\v 31 Matɨꞌɨj mi meyan tiraataꞌixaa tɨcɨn:
\p ―Pataꞌaj ráꞌantzaahuateꞌen ɨ tavastaraꞌa, aɨjna ɨ Jesús. Aj pu xaa Dioj timuaatauuniꞌira, ajta aɨme ɨ maj a jamuan a eꞌeche.
\p
\v 32 Matɨꞌɨj mi meyan tiraꞌixaa maɨjna ɨ aꞌatɨ, majta aɨme ɨ maj jamuan a eꞌeche aɨjna cɨmeꞌe ɨ nyuucari tɨ jetzen raꞌaxa ɨ tavastaraꞌa.
\v 33 Yaa pu i éenyaꞌa aꞌatzaj tɨcaꞌɨmɨ aɨn tɨ tíꞌichaɨcaꞌa, aɨ pu huaꞌujaꞌusi ɨ maj tzaanicaa. Matɨꞌɨj mi eꞌeyan huaujmuaɨꞌɨhuacaꞌa aɨjna ɨ tɨ tíꞌichaɨcaꞌa, majta aɨme ɨ maj jamuan a eꞌeche.
\v 34 Tɨꞌɨj i huajaꞌuviꞌitɨ ɨ ruche. Aj pu i tihuaꞌumí. Ajta ɨ maj jamuan a eꞌeche, eecan mu huataujtyamuaꞌave maɨjna cɨmeꞌe maj ráꞌantzaahua ɨ Dioj.
\s Maj nuꞌu huaꞌutatuaa maɨjna ɨ Pablo, majta maɨjna ɨ Silas
\p
\v 35 Tapuaꞌarijmaꞌaca mu maɨn ɨ jueesi huaꞌutaij ɨ polisiiya. Ayaa mu tiraataꞌixaa aɨjna tɨ tíꞌichaɨcaꞌa tɨcɨn:
\p ―Cheꞌe hueꞌirajtuaani ɨ maj namiꞌi ɨ maj huaꞌapua.
\p
\v 36 Aj pu i aɨn tɨ tíꞌichaꞌɨ, ayaa pu tiraataꞌixaa aɨjna ɨ Pablo tɨcɨn:
\p ―Manaataij ɨ jueesi nyaj nuꞌu amuiꞌirajtuaani. Aɨj pu cɨn, puꞌuri rɨꞌɨri saj huiracɨɨnye. Capu aꞌatɨ cheꞌe aꞌamuajaaxaíityaꞌa aꞌame. ―Ayaa pu tihuaꞌutaꞌixaa aɨjna tɨ tíꞌichaɨcaꞌa.
\p
\v 37 Ajta aɨn ɨ Pablo, ayaa pu tiraataꞌixaa aɨjna tɨ tíꞌichaɨcaꞌa tɨcɨn:
\p ―Aricu, huaꞌutaꞌixaateꞌe ɨ polisiiya tɨcɨn: “Ityejmi, i tyej aɨme jetze ajtyamaꞌacan ɨ maj romanos pueen, aɨ mu cai tiꞌitɨ taataihuaꞌura aꞌij tyaj tiꞌitɨ cɨn tityautyajturaa, aɨ mu majta taatyaavajxɨ me eijreꞌe tyaɨte tzajtaꞌa, majta taꞌityaana. ¿Tiꞌitajni? ¿Ni meri taꞌaxɨjteꞌen aviitzi cɨmeꞌe? Catu xaa nyaꞌu huiráajuꞌun. Micheꞌe maɨn yéveꞌeréꞌenyen mataꞌaj maɨn tuꞌirajtuaani.”
\p
\v 38 Matɨꞌɨj mi maɨn polisiiya meyan tihuaꞌutaꞌixaa aɨme ɨ jueesi aꞌij tɨ tyuꞌutaxajtacaꞌa aɨjna ɨ Pablo. Matɨꞌɨj raamuaꞌareeriꞌi tɨ aɨn ɨ Pablo, ajta aɨn ɨ Silas aɨme jetze, mu nuꞌu jetze aꞌajtyámaꞌacan ɨ romano, eecan mu tyuꞌutatzɨn aɨme ɨ jueesi.
\v 39 Matɨꞌɨj mi u aꞌujuꞌun aɨme ɨ jueesi mej mi tyajaꞌutauruuniꞌi huaꞌa jemi ɨ maj huaꞌapua. Matɨꞌɨj mi hueꞌirajtuaa. Aj mu mi caꞌanijraꞌa huaꞌutaꞌa maj huiracɨɨnye aujna chajtaꞌa.
\v 40 Ma majta maɨn ɨ maj huaꞌapua, matɨꞌɨj huiiraacɨ aujna carcel, au mu aꞌujuꞌun Lidia tɨ eꞌechajcaꞌa mej mi huaꞌuseij ɨ ruꞌihuaamuaꞌa ɨ mej tyaꞌatzaahuateꞌe. Caꞌanijraꞌa mu huaꞌutaꞌa ɨ huaꞌa tzajtaꞌa. Aj mu mi aꞌucɨj.
\c 17
\s Matɨꞌɨj nuꞌu mi autyajhuii mej tyújnyaꞌusiꞌiteꞌen maujna u Tesalónica
\p
\v 1 Matɨꞌɨj mi maun aꞌuréꞌenye aujna chajtaꞌa tɨ ayan tyajaꞌarajtyahuaa tɨcɨn Anfípolis, ajta tɨ ayan tyajaꞌarajtyahuaa tɨcɨn Apolonia. Aj mu míjtáꞌij maun aꞌaráꞌa chajtaꞌa tɨ ayan tyajaꞌarajtyahuaa tɨcɨn Tesalónica aꞌu tɨ huaꞌateyuu eꞌeseijreꞌe aɨme ɨ mej Israel jetze ajtyamaꞌacan.
\v 2 Tɨj naꞌa tiꞌijrɨꞌɨrajcaa aɨjna ɨ Pablo. Au pu aꞌutyajrupi huaꞌateyujtaꞌa aꞌanaj tɨ ayan tyajaꞌureꞌenye aɨjna xɨcajraꞌa jetze matɨꞌɨj puaꞌa rusaꞌupi. Hueica iteeri tzajtaꞌa pu tihuaꞌutaꞌixaa ɨ yuꞌuxari jetze.
\p
\v 3 Ayaa pu tihueꞌixaatyaꞌacaa tɨ ayan tyuꞌujxeꞌevaꞌacaa tɨ aɨn rajpueijtzi aꞌaraꞌani aɨjna ɨ tɨ nuꞌu Dioj an yáꞌujra ɨ ɨpuari japua. Ajta, nuꞌu tɨꞌɨj huamɨꞌɨn, ayaa pu tyuꞌujxeꞌevaꞌacaa tɨ huatarun ajtahuaꞌa huaꞌa tzajtaꞌa ɨ mɨꞌɨchite. Ayaa pu tihueꞌixaatyaꞌacaa tɨcɨn:
\p ―Aɨjna ɨ Jesús, aɨ pu hui aɨn pueen ɨ tɨ Dioj an yáꞌujra ɨ ɨpuari japua.
\p
\v 4 Matɨꞌɨj mi seica ráꞌantzaahua ɨ mej Israel jetze ajtyamaꞌacan. Aj mu mi huaꞌajaahua maɨjna ɨ Pablo, majta maɨjna ɨ Silas, majta mu eihua tyaꞌantzaahua ɨ maj maɨn pueen ɨ griego ɨ maj ranaꞌamicheꞌe ɨ Dioj, majta muiꞌitɨ ɨ juuca ɨ maj eitzeꞌe ruxeꞌeveꞌe ɨ chajtaꞌana.
\p
\v 5 Majta aɨme ɨ mej Israel jetze ajtyamaꞌacan, eecan mu huaꞌanchueere. Aɨj mu cɨn huaꞌajsaɨ seica ɨ maj aꞌij puaꞌa tiꞌityetyaɨte ɨ maj áꞌujhuaꞌanyaꞌa ajna aꞌahuaꞌa aꞌu maj tyajaꞌatuáj muaꞌayeꞌi. Aj mu mi caꞌanijraꞌa huaꞌutaꞌa ɨ tyaɨte mej mi huataninyuꞌucacun. Eecan pu aꞌij puaꞌa tyujuꞌutyaarɨ aujna ɨ chajtaꞌa.
\p Aj mu mi maun aꞌujuꞌun Jasón tɨ eꞌeche. Aɨme mu mi huáhuau ɨ Pablo, majta maɨjna ɨ Silas, mej mi hueꞌiraviꞌitɨn, majta tyuꞌutatuiireꞌen ɨ tyaɨte jemi.
\p
\v 6 Ma majta, camu huáꞌutyau aɨme ɨ maj huaꞌapua; seica mu huatyau. Aɨj mu cɨn aɨme aꞌujájpuacaꞌa maɨjna ɨ Jasón, majta seica ɨ ihuaamuaꞌameꞌen. Aɨ mu me huajaꞌujájpuacaꞌa aɨme jemi ɨ mej tiꞌitɨj cɨn títyatatí. Majta antijíihua meyan tɨcɨn:
\p ―Maijna i tyetyaca i maj huaꞌajaaxaijteꞌe nainjapua ɨ tyaɨte ɨ chaanaca japua, aɨj mu cɨn majta meri meyan aꞌuvaꞌajuꞌun.
\v 7 Ajta aijna i Jasón, ai pu hui huaꞌancureꞌeviꞌitɨ ɨ ruche. Camu tyaꞌaste ɨ yeꞌira jetze ɨ tɨ tyuꞌutaijtacaꞌa aijna ɨ ta rey, aijna tɨ ayan antyahuaa tɨcɨn César. Ayaa mu tiꞌixa tɨ nuꞌu hui saɨj aɨn pueen ɨ rey, aɨjna ɨ aꞌatɨ tɨ ayan antyahuaa tɨcɨn Jesús. ―Ayaa mu tyuꞌutaxajtacaꞌa aɨme ɨ mej aꞌij puaꞌa tiꞌityetyaɨte.
\p
\v 8 Matɨꞌɨj aɨme huanamuajriꞌi, eecan pu aꞌij puaꞌa huaꞌutaꞌa ɨ huaꞌa tzajtaꞌa ɨ tyaɨte, majta ɨ maj tiꞌitɨj cɨn títyatatí.
\v 9 Aj pu i aɨn ɨ Jasón, majta maɨjna ɨ seica, tumin mu tyuꞌutaꞌa aɨme jemi ɨ mej títyatatí mej mi huaꞌutatuaani cai cheꞌe meyan huaꞌaruuraa matɨj huaꞌuruu u maj huajaꞌuváꞌajajpuacaꞌa. Majta aɨme ɨ mej títyatatí, aɨ mu huaꞌutatuaa.
\s Matɨꞌɨj nuꞌu maun aꞌutyáuucaꞌa u Berea aɨjna ɨ Pablo, ajta aɨjna ɨ Silas
\p
\v 10 Matɨꞌɨj mi maɨn huaꞌihuaamuaꞌa caꞌanacan huaꞌutaityacaꞌa maɨjna ɨ Pablo, majta maɨjna ɨ Silas maj áꞌucɨɨnye tɨcaꞌari tzajtaꞌa ajna aꞌahuaꞌa chajtaꞌa tɨ ayan tyajaꞌarajtyahuaa tɨcɨn Berea. Cɨmeꞌen muꞌu maun aꞌaráꞌa, aj mu mi aꞌutyajrupi huaꞌateyujtaꞌa aɨme ɨ mej Israel jetze ajtyamaꞌacan.
\p
\v 11 Aɨme ɨ mej Berea eꞌeche, eitzeꞌe mu rɨꞌɨ naa tihuaꞌajeevacaa macai aɨme ɨ mej Tesalónica aꞌuchaatɨmaꞌacaa. Naa mu rɨꞌɨ tiraꞌancuraꞌa ɨ nyuucari. Tɨꞌɨj pu naꞌa nain xɨcaj tzajtaꞌa, aɨ mu rahuaucaꞌa ɨ yuꞌuxari jetze mej mi raamuaꞌaree tɨ puaꞌa ayan tiꞌayajna nusu cai aꞌij tɨ tíꞌixajtacaa aɨjna ɨ Pablo.
\v 12 Aɨj mu cɨn muiꞌitɨ tyaꞌantzaahua, majta muiꞌitɨ ɨ maj aɨme jetze ajtyamaꞌacan ɨ griego, aɨ mu majta tyaꞌantzaahua, ɨ ma juuca ɨ maj rɨꞌɨ huajáꞌuseijracaa tyamuaꞌa naa. Ayaa mu cheꞌeta manaꞌa tyaꞌantzaahua ɨ tyetyaca.
\p
\v 13 Majta aɨme ɨ mej Israel jetze ajtyamaꞌacan, aɨme ɨ mej Tesalónica eꞌechajcaa, matɨꞌɨj raamuaꞌareeriꞌi tɨ aɨn Pablo tihueꞌixaa ɨ nyuucari tɨ jetzen raꞌaxa ɨ Dioj aujna Berea, matɨꞌɨj mi maun áꞌujuꞌun. Aɨ mu majta caꞌanijraꞌa huaꞌutaꞌa ɨ tyaɨte mej mi huaꞌutajaaxaijviꞌi. Eecan mu huáꞌanyuꞌucastyaꞌacaa.
\v 14 Majta maɨn ɨ hueꞌihuaamuaꞌa, aɨ mu cai aꞌatee; eꞌeyan mu raataityacaꞌa tɨ Pablo aꞌuraꞌani aujna taꞌavastɨmee ɨ jaj tɨ veꞌe. Majta maɨn ɨ Silas, ajta ɨ Timuteeyu, aɨ mu aꞌutyajturaa aujna u Berea.
\p
\v 15 Majta ɨ maj Pablo jamuan aꞌucɨj, aɨ mu yaꞌuviꞌitɨ chajtaꞌa jetze tɨ ayan tyajaꞌarajtyahuaa tɨcɨn Atenas. Majta eꞌeyan huaraꞌacɨ. Mahuaꞌutaitacaꞌa maɨjna ɨ Silas, majta maɨjna ɨ Timuteeyu maj nuꞌu tyujsaɨreꞌen caꞌanacan.
\s Tɨꞌɨj Pablo aun aꞌutyavaacaꞌa u Atenas
\p
\v 16 Tɨꞌɨj Pablo aucheꞌe huaꞌachuꞌevaꞌacaa aujna Atenas, eecan pu tinyuꞌucacaꞌa ɨ rujetze aɨjna cɨmeꞌe tɨ huaꞌuseij ɨ huaꞌa dioosi ɨ ma a eꞌereꞌetyaꞌacaa nain japua aujna chajtaꞌana.
\v 17 Aɨj pu cɨn aɨn Pablo tihueꞌixaatyaꞌacaa huaꞌa teyujtaꞌa aɨme ɨ mej Israel jetze ajtyamaꞌacan, ajta aɨme jemi ɨ griego ɨ maj Dioj naꞌamicheꞌe. Ajta tɨꞌɨj pɨ naꞌa nain tujcaꞌari tzajtaꞌa, aɨ pu tihuaꞌixaatyaꞌacaa aɨme ɨ maj maun aꞌutyáuucaꞌa ajna aꞌu maj tyajaꞌatuꞌaraca.
\p
\v 18 Meenti maun seica aꞌutyáuucaꞌa ɨ mej tyuꞌujmuaꞌate aꞌij mej tiꞌixaxaꞌa aɨme ɨ mej ee epicúreos, majta seica ɨ mej tyuꞌujmuaꞌate aꞌij mej tiꞌixaxaꞌa aɨme ɨ mej meyan huataujmuaꞌa tɨcɨn estoicos. Matɨꞌɨj mi autyajhuii mej tyuꞌuxáj eihua. Matɨꞌɨj mi autyajhuii maj meyan tiraꞌixaateꞌen maɨjna. Ayaa mu seica tiꞌixa tɨcɨn:
\p ―¿Aꞌini hui tiꞌixa mɨ tɨ eihua tiꞌixa?
\p Majta seica meyan tiꞌixa tɨcɨn:
\p ―Xuee ayan hui tiꞌitaꞌixaateꞌe seij cɨmeꞌe ɨ nyuucari tɨ seij jemi eꞌemaꞌacan ɨ Dioj.
\p Ayaa mu tyuꞌutaxajtacaꞌa aꞌini Pablo pu ayan tihueꞌixaatyaꞌacaa aɨjna cɨmeꞌe ɨ Jesús, ajta aɨjna tɨ nuꞌu huatarú huaꞌa tzajtaꞌa ɨ mɨꞌɨchite.
\v 19 Matɨꞌɨj mi yaꞌuviꞌitɨ anna aꞌu maj eꞌetyujsaꞌɨrihuaꞌa jɨri japua tɨ ayan tyajaꞌarajtyahuaa tɨcɨn Areópago. Ayaa mu tiraataihuaꞌuriꞌi tɨcɨn:
\p ―¿Ni rɨꞌɨri tyaj ityan raamuaꞌaree mɨ paj hui jajcuacan cɨn tiꞌitamuaꞌate?
\v 20 ¿Aꞌini petiꞌitaꞌixaateꞌe tiꞌitɨj cɨmeꞌe tyaj cai yauꞌite, tyaj cai aꞌanaj raanamuajriꞌi? Ayaa tu hui tiꞌijxeꞌeveꞌe tyaj raamuaꞌaree aꞌij tɨ huataujmuaꞌa aɨjna ɨ nyuucari.
\p
\v 21 Ayaa mu aɨjna cɨn tiraataihuaꞌuriꞌi, aꞌini naijmiꞌi ɨ maj Atenas eꞌemaꞌacan, majta ɨ mej seij chuejraꞌa japua eꞌemaꞌacan ɨ mej meri maun aꞌuchaatɨme aujna Atenas, camu maa tiꞌitɨ aváꞌamuaꞌareeracaa. Aɨ muꞌu pɨ namuajracaꞌa ɨ tɨ jajcuacan cɨn tihueꞌixaatyaꞌacaa ɨ nyuucari.
\p
\v 22 Aj pu i Pablo huatyeechaxɨ eꞌitaꞌa huaꞌa tzajtaꞌa ɨ mej eꞌetyujsaɨraꞌacaa aujna Areópago. Ayan tɨcɨn:
\p ―Muan mɨ saj tyetyaca, Atenas saj eꞌemaꞌacan, nain nu cɨn tiꞌiseij sej eihua huaꞌachueꞌeveꞌe ɨ rudiojtyamuaꞌa.
\v 23 Ayaa nu hui tyajaꞌamueꞌixaateꞌe aꞌini nyatɨꞌɨj áꞌuchaꞌacanyaꞌa nyahuaꞌaseijracaꞌa aꞌu tɨ naꞌa sej yaꞌutyechajtza seij ɨ aꞌamua dioosi. Seij nu huaseij ɨpuari japua tɨ jetzen teꞌeyuꞌusiꞌi ayan tɨcɨn: “Tyej rɨꞌɨ tiraataꞌan ɨ Dioj tyaj cai ramuaꞌate.” Aijna saj cai ramuaꞌate, rɨꞌɨ xu tirataꞌaca. Aij nu xaa cɨn neyan tyajamuaataꞌixaateꞌesin.
\p
\v 24 ’Aɨjna ɨ Dioj tɨ raatyataahuacaꞌa i chaanaca tyaj japuan seijreꞌe, ajta nain cɨmeꞌe tɨ ayan tiꞌiseijreꞌe, ai pu hui aɨn pueen ɨ tɨ tieꞌijta naijmiꞌiqueꞌe u tajapua, ajta naijmiꞌiqueꞌe iiyan chaanaca japua. Capu ayun che ɨ Dioj iiyu teyujtaꞌa ɨ maj ráꞌajtaahuacaꞌa ɨ tyetyaca.
\v 25 Capu ayan tyuꞌujxeꞌeveꞌe maj raatyavaɨreꞌen tiꞌitɨj cɨmeꞌe tɨ tiraꞌaturaateꞌe aꞌini aɨ pu rusaɨj huaꞌataꞌaca naijmiꞌica ɨ tyetyaca maj ruuri muaꞌaraꞌani, maj ucajyaatɨyeꞌican, ajta huaꞌataꞌaca naijmiꞌica tɨj naꞌa tiꞌitɨ tɨ huaꞌaturaateꞌe.
\p
\v 26 ’Ayaa pu Dioj raaruu mej seij jetze huanyej ɨ tyaataꞌa naijmiꞌi ɨ tyaɨte mej mi nain japua seijreꞌe iiyan chaanaca japua. Ajta, aɨ pu hui raaxaꞌapɨꞌɨntare aꞌachu maj áꞌatɨjtɨꞌɨren, ajta aꞌu maj aꞌuchaatɨmeꞌeni.
\v 27 Ayaa pu Dioj aɨjna cɨn huarɨj mej mi raahuauni maɨjna, mej mi meyan eenyeꞌequeꞌe raatyauuni. Me ajta aɨn, capu aꞌachu aꞌɨmɨ meꞌe eꞌeseijreꞌe ityejmi jemi.
\p
\v 28 ’Ayaa puꞌu naꞌa tiꞌen aꞌini aɨj tu jetze ruuri ɨ Dioj, tyej ti teyan eꞌenyaꞌa me tyaꞌujhuaꞌanyeꞌen, tyej ti teyan huatyauuca. Majta maɨn ɨ mej tíꞌichuicaca muejmi tzajtaꞌa, seica mu majta meyan cheꞌeta manaꞌa tyuꞌutaxajtacaꞌa aꞌij nyej inyaa tyajaꞌamueꞌixaateꞌe. Majta meyan tɨcɨn: “Tyan tu tyajta yaujmuaꞌameꞌen pueen ɨ Dioj.”
\p
\v 29 ’Aꞌini tyan tu yaujmuaꞌameꞌen pueen ɨ Dioj, capu hui ayan tiraavijteꞌe tyej teyan tiꞌimuajca tɨ Dioj ayan een tɨj tiꞌitɨ tɨ taavijhua ooro cɨmeꞌe, nusu i plaata cɨmeꞌe, nusu tetej cɨmeꞌe. Capu ayan een tɨj tiꞌitɨ ɨ maj raatyataahuacaꞌa ɨ tyaɨte aꞌij mej yeꞌi tirajtyau maɨjna cɨmeꞌe ɨ rumuaꞌatziiraꞌa.
\p
\v 30-31 ’Aꞌanajɨmɨ, camu ramuaꞌareeracaꞌa ɨ tyaɨte aꞌij tɨ tiꞌijxeꞌeveꞌe ɨ Dioj tɨj naꞌa tɨ yu eꞌireꞌenye. Ajta aɨn ɨ Dioj, capu aꞌanaj huaꞌuxɨjte ajnaꞌɨmɨ. Ma ajta, ijii pu xaa, aɨ pu tiꞌihueꞌijteꞌe naijmiꞌiqueꞌe maj nuꞌu saɨque tyuꞌumuaꞌati ɨ tyaɨte, aɨjna cɨmeꞌe, tɨ Dioj ari ayan tiraaxaꞌapɨꞌɨntarej seij xɨcajraꞌa jetze tɨ jetzen huaꞌuxɨjteꞌen naijmiꞌica ɨ maj yan huachaatɨme iiyan i chaanaca japua. Aɨ pu hui huaꞌaxɨjteꞌen aɨjna ɨ aꞌatɨ tɨ Dioj raꞌantihuau. Dioj pu ari huaꞌutaseijra naijmiꞌica ɨ tyaɨte tɨ ayan tiꞌayajna aɨjna cɨmeꞌe tɨ raꞌajjáj huaꞌa tzajtaꞌa ɨ mɨꞌɨchite aɨjna ɨ aꞌatɨ. ―Ayaa pu tihuaꞌutaꞌixaa aɨjna ɨ Pablo.
\p
\v 32 Matɨꞌɨj raanamuajriꞌi tɨ Dioj raꞌajjáj ɨ mɨꞌɨchite tzajtaꞌa aɨjna ɨ Jesús, seica mu raꞌaxaahuariꞌiracaa. Majta seica meyan tɨcɨn:
\p ―Ayaa tu tiꞌijxeꞌeveꞌe paj pajtahuaꞌa titaꞌixaateꞌen paɨjna cɨmeꞌe.
\p
\v 33 Aj pu i ajtaraa ɨ Pablo huaꞌa jetze.
\v 34 Aru maucheꞌe mu seica ɨ tyaɨte áꞌujhuaꞌanyaꞌa jamuan, maraꞌantzaahua micu. Ai mu aɨn pueen, ɨ maj huaꞌa tzajtaꞌa aꞌutyáuucaꞌa aɨjna ɨ Dionisio, ɨ tɨ huaꞌa jetze ajtyamaꞌacantacaa aujna Areópago, ajta seij ɨ jɨitaꞌa tɨ ayan antyahuaa tɨcɨn Dámaris, majta seica mu majta tyaꞌantzaahua.
\c 18
\s Tɨꞌɨj nuꞌu Pablo aun aꞌutyavaacaꞌa aujna u Corinto
\p
\v 1 Ajta eꞌeyan Pablo huiirajraa aujna Atenas. Tɨꞌɨqui aun aꞌaráꞌa chajtaꞌa tɨ ayan tyajaꞌarajtyahuaa tɨcɨn Corinto.
\v 2 Au pu yáꞌutyau seij tɨ Israel jetze ajtyamaꞌacan tɨ ayan antyahuaa tɨcɨn Aquila. Au pu eꞌemaꞌacan aujna seij chuejraꞌa japua tɨ ayan tyajaꞌarajtyahuaa tɨcɨn Ponto. Aɨjna ɨ Aquila, ajta aɨjna ɨ ɨraꞌaraꞌan tɨ ayan antyahuaa tɨcɨn Priscila, aɨ mu maun aꞌaraacɨ aujna aꞌahuaꞌa seij chuejraꞌa japua tɨ ayan tyajaꞌarajtyahuaa tɨcɨn Italia, aꞌini ayaa pu tyuꞌujxeꞌevaꞌacaa maj nuꞌu áꞌucɨɨnye maujna aɨjna cɨmeꞌe ɨ huaꞌarey ɨ romanos tɨ ayan a tyajaꞌutaityacaꞌa mej aꞌucɨɨne naimiꞌi ɨ mej Israel jetze ajtyamaꞌacan.
\p Ajta aɨn ɨ Pablo, aɨ pu u huajaꞌuváꞌamuaaracaꞌa.
\v 3 Pablo pu racuꞌunyaꞌapuacaꞌa ɨ navij chiꞌiraꞌa. Ayaa mu cheꞌeta manaꞌa tiꞌimuaraꞌacaa aɨme, aɨjna ɨ Aquila, ajta aɨjna ɨ Priscila. Aɨj pu cɨn aꞌutyajturaa huaꞌa jamuan, ajta tiꞌimuaraꞌacaa huaꞌa jamuan aɨjna ɨ Pablo.
\p
\v 4 Nain xɨcajraꞌa jetze matɨj puaꞌa rusaꞌupi, au pu aꞌutyaruꞌipichaꞌa huaꞌa teyujtaꞌa, tihueꞌixaatyaꞌacaa tɨꞌij ayan eenyeꞌequeꞌen huaꞌantimueꞌitɨn aɨme ɨ mej Israel jetze ajtyamaꞌacan, majta ɨ mej seij chuejraꞌa japua eꞌemaꞌacan.
\p
\v 5 Matɨꞌɨj mi huiiraacɨ aujna u Macedonia aɨjna ɨ Silas, ajta aɨjna ɨ Timuteeyu. Matɨꞌɨj mi maun aꞌaráꞌa aꞌu tɨ aꞌutyavaacaꞌa ɨ Pablo, tɨ ajta cɨn antyujmuaꞌareeracaꞌa nain cɨmeꞌe tɨ tihuaꞌutaꞌixaateꞌen ɨ yuꞌuxari jetze. Naa tyaꞌahuauritaacan cɨmeꞌe, aɨ pu tihueꞌixaatyaꞌacaa aɨme ɨ mej Israel jetze ajtyamaꞌacan, aɨjna cɨmeꞌe tɨ Jesús aɨn pueen ɨ tevi tɨ Dioj an yáꞌujra ɨ ɨpuari japua, aɨjna maj rachuꞌevaꞌacaa.
\p
\v 6 Majta maɨn, camu aꞌatzu raxeꞌevaꞌacaa maj raanamua. Aɨj mu cɨn autyajhuii mej aꞌij puaꞌa tiráajeeve. Aj pu i Pablo tyuꞌutyacaꞌatzɨjxɨ ɨ tyuꞌujcɨɨxu mej mi raamuaꞌaree tɨcɨn maꞌutyaꞌɨtzee ɨ Dioj jemi. Ayaa pu tihuaꞌutaꞌixaa tɨcɨn:
\p ―Muaan xu puéenyaꞌa xaꞌajuꞌun tɨꞌij mueetzi jetze rajveti ɨ pueijtzi. Nyaa nu hui raꞌaraꞌaste tɨ tinyeijca. Ijii tɨ yu aucaꞌitɨ aꞌame, huaꞌa jemi nu aꞌumaꞌa naꞌame ɨ mej seij chuejraꞌa japua eꞌemaꞌacan. ―Ayaa pu tihuaꞌutaꞌixaa.
\p
\v 7 Aj pu i huirajraa u huaꞌateyujtaꞌa. Aa pu aꞌaráꞌa aa tɨ eꞌeche aꞌatɨ tɨ ayan antyahuaa tɨcɨn Justo. Aɨ pu ranaꞌamicheꞌe ɨ Dioj, ajta aun eꞌechajcaꞌa ajna vejliꞌi aꞌu tɨ aꞌutyejvee ɨ teyuu.
\v 8 Ajta aɨn ɨ Crispo, ɨ tɨ tieꞌijta u teyujtaꞌa, aɨ pu ráꞌantzaahua ɨ tavastaraꞌa, majta meyan cheꞌeta manaꞌa naijmiꞌi tɨ huaꞌa jamuan eꞌechajcaꞌa aɨjna ɨ Crispo. Majta seica ɨ maj Corinto aꞌuchaatɨmaꞌacaa, matɨꞌɨj raanamuajriꞌi ɨ nyuucari, eihua mu ráꞌantzaahua. Matɨꞌɨj mi huamuaɨꞌɨvijhuacaꞌa.
\p
\v 9 Aj pu i tɨcaꞌɨmɨ, tɨꞌɨj aɨn Pablo tíꞌimaaracaa, aɨ pu raaseij ɨ tavastaraꞌa. Ayaa pu tiraataꞌixaa tɨcɨn:
\p ―Capej tiꞌitzɨɨnyaꞌa. Paucheꞌe paj hui tihueꞌixaatyaꞌa puaꞌame. Capaj raatyápuaapuaꞌajtan.
\v 10 Nyaa nu a jamuan ya huatyejvee. Capu aꞌatɨ timuaꞌantyuꞌuuniꞌira. Capu ajta aꞌatɨ pueijtzi muaataꞌasin. Eihua nu hui tityaɨtestyamuaꞌa iiya chajtaꞌa. ―Ayaa pu tiraataꞌixaa ɨ tavastaraꞌa.
\p
\v 11 Aɨj pu cɨn Pablo ayan aun eꞌetee sei ninyeꞌiraꞌa japuan eꞌitaꞌa aujna Corinto. Tihuaꞌamuaꞌatyajcaa aɨjna cɨmeꞌe ɨ nyuucari tɨ jetzen raꞌaxa ɨ Dioj.
\p
\v 12 Aru tɨꞌɨj aɨn Galión aun tiꞌivaɨraꞌacaa tajtuhuan cɨmeꞌe aujna tɨ ayan tyajaꞌarajtyahuaa tɨcɨn Acaya, aɨmej ɨ mej Israel jetze ajtyamaꞌacan, aɨ mu autyajhuii mej tinínyuꞌucacun maɨjna jemi ɨ Pablo. Matɨꞌɨj mi yaꞌujáj jueesi jemi.
\v 13 Aj mu mi meyan tiraataꞌixaa ɨ tajtuhuan tɨcɨn:
\p ―Aijna i tyaataꞌa, aɨ pu hui huaꞌamueꞌitɨjcaa ɨ tyaɨte mej mi meyan saɨque tiꞌijnaꞌamicheꞌen ɨ Dioj. Aru capu hui ayan tihuaꞌataꞌaca ɨ tayeꞌirá mej meyan rɨjca.
\p
\v 14-15 Puꞌuri tɨn tyuꞌutaxáatacheꞌe aɨjna ɨ Pablo, tɨꞌɨj aɨn Galión, ayan tihuaꞌutaꞌixaa aɨme ɨ mej Israel jetze ajtyamaꞌacan tɨcɨn:
\p ―Casiꞌi muan, mɨ sej Israel jetze ajtyamaꞌacan, tɨ puaꞌa hui amɨn tiꞌitɨ aꞌij puaꞌa huáruu tɨ cai xaꞌapɨꞌɨn, naꞌari tiꞌitɨ huajeꞌica tɨ huapɨꞌɨ ruxeꞌeveꞌe, aj nu xaa neyan tyájaꞌamuanamuáaracheꞌen. Aru aꞌini ai puꞌu cɨn tiꞌixa aꞌamuayeꞌira, ¿aꞌiqui huataujmuaꞌa aɨjna? ¿Ni cai nyuucari pueen aɨjna? Ayaa pu hui tiraavijteꞌe rujɨɨmuaꞌa saj muan seyan raꞌantipuaꞌariteꞌen, aꞌini canu nyaa raxeꞌeveꞌe nyaj raaxaꞌapɨꞌɨntareꞌen nyeijna i nyuucari. ―Ayaa pu tihuaꞌutaꞌixaa.
\p
\v 16 Tɨꞌɨj i hueꞌirajtuaa a puaꞌaque aujna aꞌu maj eꞌetyujsaꞌɨrihuaꞌa ɨ jueesi.
\v 17 Aj mu mi maɨn ɨ mej iꞌi griego, naijmiꞌi mu rajvíꞌi maɨjna ɨ Sóstenes ɨ tɨ tieꞌijta u teyujtaꞌa. Matɨꞌɨj mi raatyaavajxɨ aujna jemi ɨ tajtuhuan. Ma ajta aɨjna ɨ Galión, capu jetzen ruxeꞌeváꞌa aꞌaraa aɨjna cɨmeꞌe.
\s Tɨꞌɨj nuꞌu Pablo autyejche tɨ mu aꞌahuaꞌa aꞌatanyén, ajta mu aꞌayee
\p
\v 18 Aucheꞌe aꞌatzu aꞌatee aujna Corinto aɨjna ɨ Pablo. Tɨꞌɨqui huaꞌutataujte ɨ ruꞌihuaamuaꞌa. Ajta eꞌeyan baarcu jetze atyajraa, ajta áꞌuraa jamuan aɨjna ɨ Priscila, ajta aɨjna ɨ Aquila. Matɨꞌɨj antacɨɨnye ajna aꞌahuaꞌa seij chuejraꞌa japua tɨ ayan tyajaꞌarajtyahuaa tɨcɨn Siria. Tɨꞌɨj cai xɨ u aꞌarajraa aujna u Cencrea, aj mu mi racaaye tɨ i raꞌaraꞌasten tiꞌitɨ cɨmeꞌe tɨ aɨn aɨjna cɨn tyaꞌataujratziiriꞌi.
\p
\v 19 Matɨꞌɨj mi maun aꞌaráꞌa aujna chajtaꞌa tɨ ayan tyajaꞌarajtyahuaa tɨcɨn Efeso. Au pu huajaꞌutyáhui ɨ Pablo jamuan aɨjna ɨ Priscila, ajta aɨjna ɨ Aquila. Aj pu i aun aꞌuréꞌenye aujna teyujtaꞌa. Tihuaꞌutaꞌixaa aɨme ɨ mej Israel jetze ajtyamaꞌacan ɨ maj tyujsaꞌɨrihuaꞌa aujna.
\v 20 Aɨ mu raatajé tɨ nuꞌu eitzeꞌe aꞌateeviꞌin. Ma ajta cai, capu ahuaujcaꞌanye.
\p
\v 21 Aj pu i huaꞌutataujte. Ayan tɨcɨn:
\p ―Aꞌanaj nuꞌiran ya tanyejsin tɨ puaꞌa Dioj naataꞌan.
\p Aj pu i ajtyajraa ɨ baarcu jetze. Tɨꞌɨqui aun Efeso áꞌuraa.
\v 22 Tɨꞌɨj aun aꞌutanyaa, chajtaꞌa tɨ ayan tyajaꞌarajtyahuaa tɨcɨn Cesarea. Anacaican pu anna aꞌujnyéj u Jerusalén. Tɨꞌɨj i huaꞌutataujte ɨ mej tyujsaɨj u teyujtaꞌa. Ajta eꞌeyan, aɨn aun aꞌucáanye aujna Antioquía.
\v 23 Au pu aꞌatzu aꞌatee aujna. Aj pu i u aꞌarajraa. Aa pu aꞌatanyaa aꞌu tɨ eꞌechajtaꞌajtajmee saxuꞌijmaꞌa aꞌu maj aꞌuchaatɨmaꞌacaa ɨ tyaɨte, seij chuejraꞌa japua tɨ ayan tyajaꞌarajtyahuaa tɨcɨn Galacia, ajtahuaꞌa saɨj tɨ ayan tyajaꞌarajtyahuaa tɨcɨn Frigia. Aɨ pu caꞌanijraꞌa huaꞌataꞌacaraꞌa naijmiꞌica ɨ mej tyaꞌatzaahuateꞌe.
\s Tɨꞌɨj nuꞌu Apolos tihuaꞌutaꞌixaa ɨ nyuucari cɨmeꞌe aujna Efeso
\p
\v 24 Aɨjna xɨcajraꞌa jetze, saɨj pu a eꞌireꞌenye tɨ Israel jetze ajtyamaꞌacan. Ayaa pu antyahuaa tɨcɨn Apolos. Au pu eꞌeche aujna chajtaꞌana jetze tɨ ayan tyajaꞌarajtyahuaa tɨcɨn Alejandría. Eecan pu raayɨꞌɨtɨhuaꞌa tɨ tihuaꞌutaꞌixaateꞌen ɨ nyuucari cɨmeꞌe. Ajta tyamuaꞌa tiraayɨꞌɨtɨhuaꞌa aꞌij tɨ yeꞌi huataujmuaꞌa ɨ tɨ teꞌeyuꞌusiꞌi ɨ yuꞌuxari jetze.
\v 25 Naa pu tyuꞌumuaꞌatyajcaa aꞌij tɨ tiꞌijxeꞌevaꞌacaa ɨ tavastaraꞌa. Tyuꞌutaxajtacaꞌa aꞌujcaꞌanyaacan cɨmeꞌe, ajta tɨ tyamuaꞌa naa rɨꞌɨ tyuꞌutanyuuni aɨjna cɨmeꞌe ɨ Jesús. Ajta aɨj puꞌu muaꞌareeracaꞌa aɨjna ɨ tɨ cɨn Juan huaꞌutamuaɨꞌɨhuacaꞌa.
\p
\v 26 Aɨ pu aɨjna cɨn autyejche tɨ tihuaꞌutaꞌixaateꞌen u teyujtaꞌa aꞌujcaꞌanyaacan cɨmeꞌe. Matɨꞌɨj maɨn raanamuajriꞌi aɨjna ɨ Priscila, ajta aɨjna ɨ Aquila, aɨ mu raataꞌinee tɨ huajaꞌuvaꞌamuaare aujna aꞌu maj eꞌeche. Au mu raꞌitiiriꞌi eitzeꞌe aꞌij tɨ tiꞌijxeꞌeveꞌe ɨ tavastaraꞌa.
\v 27 Ajta tɨꞌɨj ari áꞌuyeꞌimɨjcaa ajna aꞌahuaꞌa Acaya aɨjna ɨ Apolo, aɨ mu ihuaamuaꞌameꞌen caꞌanijraꞌa raataꞌa. Aj mu mi tihuajaꞌutaitiꞌiriꞌi ɨ ruꞌihuaamuaꞌa ɨ maj aun eꞌeche maj nuꞌu naa tyamuaꞌa tiraꞌancureꞌeviꞌitɨn. Tɨꞌɨj aɨn Apolos aun aꞌaráꞌa aujna Acaya, eecan pu huaꞌutavaɨ tɨ Dioj huaꞌutaꞌa ruxéꞌeviꞌiraꞌa cɨmeꞌe maj ráꞌantzaahuateꞌen.
\v 28 Aꞌujcaꞌanyaacan cɨmeꞌe pu huaꞌutyaAmueꞌitɨ ɨ tyaɨte aɨme tzajtaꞌa ɨ mej Israel jetze ajtyamaꞌacan. Aɨjna yuꞌuxari jetze pu tihuaꞌutaseijrate tɨ Jesús aɨn pueen ɨ tɨ nuꞌu Dioj an yáꞌujra ɨ ɨpuari japua.
\c 19
\s Tɨꞌɨj nuꞌu Pablo aun aꞌutyavaacaꞌa u Efeso
\p
\v 1 Tɨꞌɨj aɨn Apolos aun aꞌutyavaacaꞌa aujna Corinto, Pablo pu anna ɨmɨ aꞌutyeenye muꞌutzítaꞌa japua. Tɨꞌɨjtaꞌi aun aꞌaráꞌa aujna Efeso. U pu huajaꞌutyau seica ɨ mej tyaꞌatzaahuateꞌe.
\v 2 Ayaa pu tihuaꞌutaihuaꞌuriꞌi tɨcɨn:
\p ―¿Ni cai huatyajturaa muejmi tzajtaꞌa ɨ xaijnyuꞌucaraꞌaraꞌan ɨ Dioj satɨꞌɨj ráꞌantzaahua?
\p Matɨꞌɨj mi meyan tiraataꞌixaa tɨcɨn:
\p ―Catu xaa tyan meꞌe yaꞌanamuajracaꞌa ɨ xaijnyuꞌucaraꞌaraꞌan ɨ Dioj.
\p
\v 3 Aj pu i Pablo ayan tihuaꞌutaihuaꞌuriꞌi tɨcɨn:
\p ―¿Aꞌatajni nyuucajtzeꞌe cɨn xaamuaɨꞌɨvijhuacaꞌa?
\p Matɨꞌɨj mi meyan tiraataꞌixaa tɨcɨn:
\p ―Aɨj tu nyuucajtzeꞌe cɨn huátamuaɨꞌɨvijhuacaꞌa aɨjna ɨ Juan tyaacan.
\p
\v 4 Pablo pu ayan tihuaꞌutaꞌixaa tɨcɨn:
\p ―Juan pu hui huaꞌumuaɨꞌɨhuacaꞌa ɨ tyaɨte aɨjna cɨmeꞌe mej mi saɨque tyuꞌumuaꞌati ɨ rutzajtaꞌa. Ma ajta, aɨ pu huéꞌixaatyaꞌacaa maj nuꞌu tyaꞌantzaahuateꞌen jemin ɨ tɨ auj uveꞌenyejsin majcaꞌi huayee. Aɨ pu hui aɨn pueenyaꞌa aꞌame ɨ Jesús, ɨ tɨ Dioj an yáꞌujra ɨpuari japua.
\p
\v 5 Matɨꞌɨj raanamuajriꞌi, aj mu mi huamaɨꞌɨvijhuacaꞌa nyuucajtzeꞌen aɨjna ɨ Jesús.
\v 6 Ajta, cɨmeꞌen puꞌu aɨn Pablo huaꞌavaꞌamuaraꞌaxɨ an huaꞌamuutzeꞌe, aj pu i aɨn xaijnyuꞌucaraꞌaraꞌan ɨ Dioj huataseijre huaꞌa tzajtaꞌa. Matɨꞌɨj mi autyajhuii maj tyuꞌuxáj nyuucari cɨmeꞌe maj cai xɨ raayɨꞌɨtɨhuaꞌa, majta mej tyuꞌutaxaj ɨ Dioj jetze maꞌacan.
\v 7 Ayaa mu aráꞌaxcaa cumu tamuaamuataꞌa japuan huaꞌapua ɨ tyetyaca.
\p
\v 8 Aꞌateeviꞌi aꞌachu cumu hueica maxcɨraꞌi tɨ aɨn Pablo áꞌuchaꞌacanyaꞌa huaꞌateyujtaꞌa. Au pu tihueꞌixaatyaꞌacaa aꞌujcaꞌanyaacan cɨmeꞌe. Ajta huaꞌatyámueꞌitɨjmaꞌa ɨ tyaɨte aɨjna cɨmeꞌe ɨ tɨ Dioj tieꞌijta iiyan chaanaca japua, ajta u tajapua.
\p
\v 9 Ma majta seica, camu cɨmeꞌen tyuꞌutaꞌa ɨ ruxaijnyuꞌuca maj raanamua ɨ nyuucari tɨ cɨmeꞌen tihueꞌixaatyaꞌacaa. Camu cheꞌe raꞌantzaahuatyaꞌacucaꞌa silu ayaa muꞌu aꞌij puaꞌa tíꞌixajtacaa ɨ tyaɨte tzajtaꞌa. Tɨꞌɨqui aɨn Pablo avaꞌaraa huaꞌa tzajtaꞌa.
\p Tɨꞌɨqui seica ɨ mej tyaꞌatzaahuateꞌe, aɨme pu auviꞌitɨ aꞌu mej tihuaꞌamuaꞌaten, ajna aꞌahuaꞌa chiꞌiraꞌan jetze aɨjna tɨ ayan antyahuaa tɨcɨn Tiranno. Au pu tihueꞌixaatyaꞌacaa nain xɨcajraꞌa tzajtaꞌa.
\v 10 Yaa pu tyauumaꞌaca aꞌachu cumu huaꞌapua ninyeꞌiraꞌa tɨ aɨn Pablo ayan tihuaꞌamuaꞌatyajcaa. Aɨj pu cɨn naijmiꞌi ɨ maj maun aꞌuchaatɨmaꞌacaa aujna Asia, naijmiꞌi mu raanamuajriꞌi ɨ nyuucari tɨ jetzen raꞌaxa ɨ tavastaraꞌa, aɨjna ɨ Jesús, naijmiꞌi ɨ mej Israel jetze ajtyamaꞌacan, majta ɨ mej seij chuejraꞌa japua eꞌemaꞌacan.
\p
\v 11 Ajta aɨn ɨ Dioj, vaꞌacan pu cɨn rɨꞌɨ huaꞌuruu ɨ tyaɨte aɨjna jetze ɨ Pablo mej mi naijmiꞌi naa rɨꞌɨ tyaꞌutaseijra ɨ Dioj jemi.
\v 12 Tɨj ajta aɨjna ɨ panyuuraꞌan aɨjna ɨ Pablo, ajta aɨjna ɨ cɨɨxuri tɨ cɨn avaꞌujrɨꞌɨqueꞌe, tɨ puaꞌa nuꞌu aꞌatɨ huaꞌa japua an tyajaꞌupíitɨraꞌani aɨme japua ɨ mej tiꞌicucuiꞌi, aj mu nuꞌu mi huaruj naijmiꞌi, ajta nuꞌu huaꞌutamuari ɨ tiyaaruꞌu ɨ maj huaꞌa tzajtaꞌa seijraꞌacaa aɨme ɨ tyaɨte.
\p
\v 13-14 Majta seica ɨ mej Israel jetze ajtyamaꞌacantacaa ɨ mej áꞌujhuaꞌanyaꞌa aꞌu tɨ naꞌa maj aꞌuchaatɨmaꞌacaa, aɨ mu huaꞌamuarityaꞌacaa ɨ tiyaaruꞌuse ɨ maj huaꞌa tzajtaꞌa seijraꞌacaa ɨ tyaɨte. Mejxeꞌevaꞌacaa mej meyan huarɨni nyuucaraꞌaraꞌan cɨmeꞌe ɨ Jesús.
\p Ayaa mu cheꞌeta manaꞌa tiꞌijxeꞌevaꞌacaa aꞌatɨ tiꞌiyaujmuaꞌa tɨ Israel jetze ajtyamaꞌacantacaa mej raatamuariteꞌen ɨ tiyaaruꞌu tɨ tevi tzajtaꞌa seijraꞌacaa. Ayaa mu aráꞌaxcaa araahuaꞌapua aɨme ɨ yaujmuaꞌameꞌen aɨjna ɨ aꞌatɨ tɨ tihueꞌijteꞌe ɨ mej tiꞌivaɨreꞌe u teyujtaꞌa. Ayaa pu antyahuaacaꞌa aɨjna ɨ aꞌatɨ tɨcɨn Esceva. Matɨꞌɨj mi maɨn yaujmuaꞌameꞌen meyan tiraatajee ɨ tiyaaruꞌu tɨcɨn:
\p ―Ayaa nu hui tyajaꞌamueꞌijteꞌe nyaɨjna jetze maꞌacan aɨjna ɨ Jesús ɨ tɨ jetzen maꞌacan tiꞌixa ɨ Pablo.
\p
\v 15 Aj pu i ayan tyuꞌutanyúu aɨjna ɨ tiyaaruꞌu tɨcɨn:
\p ―Nyajmuaꞌate hui nyaɨjna ɨ Jesús, nyajta nyaɨjna ɨ Pablo. Ari muan, ¿aꞌatáɨnni saj pɨrɨcɨ?
\p
\v 16 Cɨmeꞌen puꞌu ayan tyuꞌutaxajtacaꞌa, aj puꞌi aɨn tiyaaruꞌu caꞌanacan huaꞌa jetze rajve. Aɨj pu cɨn huaꞌutyaamueꞌitɨ. Eecan pu huaꞌutyaavajxɨ. Majta maɨn, caꞌanacan mu huiiraacɨ, mamuámuaꞌavijmáꞌa, metiꞌipuéitiꞌihuajmáꞌa. Matɨꞌɨj mi huatauruu.
\v 17 Majta ɨ maj maun eꞌechajcaꞌa maujna Efeso, naijmiꞌi mu raamuaꞌareeriꞌi aꞌij tɨ tiꞌitɨ huaꞌuruu aɨme ɨ mej Israel jetze ajtyamaꞌacan, majta ɨ mej seij chuejraꞌa japua eꞌemaꞌacan. Aɨj mu cɨn tyuꞌutatzɨn naijmiꞌi. Matɨꞌɨj mi rɨꞌɨ tiraataꞌa ɨ tavastaraꞌa, aɨjna ɨ Jesús.
\p
\v 18 Majta muiꞌitɨ ɨ mej tyaꞌatzaahuateꞌe, aɨ mu u aꞌuvaꞌajuꞌun mej huáujjujreꞌeteꞌen tiꞌitɨ cɨmeꞌe tɨ aꞌij puaꞌa een ɨ maj cɨn meri autyajturaa, tiꞌitɨ naꞌa ɨ mej aꞌij puaꞌa huarɨj.
\v 19 Majta ɨ mej tiꞌichyahuaara, u mu tyajaꞌaraɨꞌɨpɨ ɨ tyuꞌujyuꞌuxari. Aj mu mi tyuꞌutaij, metiꞌiseiraca ɨ tyaɨte. Matɨꞌɨj raateꞌitee aꞌachu tɨ naꞌa caj tiꞌinajchicaꞌa aɨjna ɨ yuꞌuxari, ayaa pu aráꞌa aꞌachu cumu muaacua jetze viꞌiraꞌa ɨ plaata.
\v 20 Ayaa pu caꞌanin cɨn tiꞌijnamuajraꞌacaa ɨ nyuucari tɨ jetzen raꞌaxa ɨ tavastaraꞌa, ajta meyee, asta nainjapua mu raamuaꞌareeriꞌi.
\p
\v 21 Tɨꞌɨj ayan tyuꞌurɨj. Tɨꞌɨqui Pablo raaxaꞌapɨꞌɨntare tɨ i u huajaꞌuvaꞌamuaare aujna Macedonia, ajta aujna Acaya, ajta tɨꞌij anna áꞌumeꞌen u Jerusalén. Ajta tɨ nuꞌu, anna huajaꞌumuaaren anna Jerusalén, ruxeꞌevaꞌa pu nuꞌu aꞌame tɨ aun áꞌumeꞌen aujna Roma.
\v 22 Aɨj pu cɨn huaꞌapuaca huataityacaꞌa ɨ maj ravaɨreꞌe, aɨjna ɨ Timuteeyu, ajta aɨjna ɨ Erasto mej mi áꞌucɨɨnye aujna Macedonia. Ajta aɨn ɨ Pablo, au pu aucheꞌe aꞌutyajturaa aujna u Asia.
\s Matɨꞌɨj nuꞌu mi autyajhuii maj tyúꞌurɨtziiteꞌen maujna u Efeso maɨjna ɨ tyaɨte
\p
\v 23 Ajna xɨcajraꞌa jetze, eihua mu huatanínyuꞌucacucaꞌa ɨ tyaɨte maɨjna cɨmeꞌe tɨ huataseijre ɨ huaꞌayeꞌira ɨ mej tyaꞌatzaahuateꞌe.
\v 24 Saɨj pu aɨn puéenyaꞌa tɨ ayan antyahuaa tɨcɨn Demetrio. Aɨ pu chiꞌi taꞌahuaca tɨ cɨleꞌen tɨ plaata rumuaꞌatɨ. Ayaa pu eꞌenyeꞌen taꞌahuaacaa pu tɨj dioosi tɨ huaꞌachiꞌi. Ayaa pu antyahuaa aɨjna ɨ huaꞌadioj tɨcɨn Artemisa. Eihua pu huaꞌamueꞌitɨcɨ ɨ maj jamuan tiꞌimuaraꞌacaa.
\v 25 Huaꞌajsaɨj aɨme ɨ maj jamuan tiꞌimuaraꞌacaa, ajta seica ɨ mej meyan cheꞌeta manaꞌa tiꞌimuaraꞌacaa tiꞌitɨj cɨmeꞌe. Ayaa pu tihuaꞌutaꞌixaa tɨcɨn:
\p ―Múan tyetyaca, muan xu ramuaꞌaree tyej tyamuaꞌa naa tiꞌijmueꞌitɨcɨ ɨ tumin tyaɨjna cɨmeꞌe tyej tiꞌimɨjhuaca.
\v 26 Tyamuaꞌa xu tiꞌijmuaꞌaree, sajta ranamua saɨjna ɨ Pablo, aɨ pu tyajáꞌuxajtan tɨ aɨme ɨ dioosi au ma eꞌeseijreꞌe u teyujtaꞌa, tyetyaca mu huaꞌataꞌahuaca. Camu nuꞌu dioosi pɨrɨcɨ. Aɨj pu hui cɨn ari eihua huaꞌutyaamueꞌitɨ ɨ tyaɨte ɨ mej meyun maꞌacan Efeso, ajta nainjapua aun tɨ huatacáꞌa tɨj naꞌa u Asia.
\p
\v 27 ’Eecan pu aꞌij puaꞌa tiꞌiruure, aꞌini ayaa pu hui tyuꞌutarɨꞌɨristari tyej eihua tyajaꞌuraini ɨ tyej cɨn tiꞌimɨjhuaca. Ajta aɨjna cɨmeꞌe ɨ tatéyuu tɨ tzajtaꞌan huiirajvee ɨ tadioj tɨ veꞌe, aɨjna ɨ Artemisa, ayaa pu tyuꞌutarɨꞌɨristari maj hui cai cheꞌe meyan tiꞌijnaꞌamicheꞌen. Majta, camu cheꞌe raataxeꞌeveꞌesin ɨ tɨ veꞌe aɨjna i diooj ɨ maj ranaꞌamicheꞌe nainjapua aun tɨ huatacáꞌa tɨj naꞌa u Asia, ajta tɨj naꞌa iiyan chaanaca japua. ―Ayaa pu tihuaꞌutaꞌixaa.
\p
\v 28 Matɨꞌɨj raanamuajriꞌi maɨjna, eecan mu huatanínyuꞌucacucaꞌa. Maꞌutyajhuii mej tyéjijhuajmáꞌa. Meyan tɨcɨn:
\p ―Huapɨꞌɨ pu hui veꞌe aɨjna ɨ Artemisa, Efeso tɨ eꞌemaꞌacan.
\p
\v 29 Caꞌanacan mu aꞌuvaɨjtzimaꞌa. Matɨꞌɨj mi ruaachijmaꞌa naijmiꞌi. Maun aꞌutyajrupi u teyujtaꞌa. Matɨꞌɨj mi tyaɨte huaꞌuvíviꞌi aɨme ɨ maj huaꞌapua, aɨjna ɨ Gayo, ajta aɨjna ɨ Aristarco, ɨ maj Macedonia eꞌemaꞌacan. Aɨ mu áꞌujhuaꞌanyaꞌa jamuan aɨjna ɨ Pablo. Matɨꞌɨj mi huajaꞌujájpuacaꞌa aujna chiꞌita aꞌu mej eꞌetyujsaꞌɨrihuaꞌa ɨ tyaɨte.
\p
\v 30 Ajta aɨn ɨ Pablo, aɨ pu ayan tiꞌijxeꞌevaꞌacaa tɨ ajta aɨn aun aꞌutyarute. Majta maɨn ɨ mej tyaꞌatzaahuateꞌe camu tyuꞌutaꞌa tɨ utyarute.
\v 31 Majta seica ɨ mej tieꞌijta aujna Asia, ɨ Pablo tɨ hueꞌihuaaraꞌa, aɨ mu meyan tyuꞌutaxajtacaꞌa tɨcɨn:
\p ―Cheꞌe nuꞌu cai aꞌutyaruꞌipicheꞌen aujna chiꞌita.
\p
\v 32 Meenti aɨme ɨ tyaɨte, ayaa mu mauj titétejijhuajmáꞌa. Seica mu saɨque tíꞌitejijhuacaꞌa. Majta seica saɨque. Majta eꞌitaꞌa mu aráꞌaxcaa ɨ maj cai ramuaꞌareeracaꞌa aꞌij mej een cɨn tyéjijhuajmáꞌa, majta camu ramuaꞌareeracaꞌa aꞌij mej een cɨn tyujsaɨj.
\v 33 Majta maɨn ɨ mej Israel jetze ajtyamaꞌacan, seica mu meyan caꞌanijraꞌa mu ayan tiraataꞌa tɨ maɨjna ɨ Alejandro tɨ tihuaꞌutaꞌixaateꞌen ɨ tyaɨte. Matɨꞌɨj mi seica ayauutáxɨ aꞌu maj aꞌavéꞌenyejnyeꞌe ɨ tyaɨte. Majta seica meyan tiraꞌaraajee aꞌij tɨ yeꞌi huarɨni. Ajta aɨn ɨ Alejandro, aɨ pu rumuajcaꞌa cɨn huaꞌutaꞌijmɨjriꞌi maj cai cheꞌe tiꞌixajta. Aɨ pu ayan tiꞌijxeꞌevaꞌacaa tɨ huaꞌa japua huatanyuuni aɨme ɨ mej Israel jetze ajtyamaꞌacan.
\p
\v 34 Ma majta ɨ tyaɨte, matɨꞌɨj raamuaꞌareeriꞌi tɨ aɨn Israel jetze ajtyamaꞌacan, naijmiꞌi mu jijhuacaꞌa aꞌachu cumu huaꞌapua hora. Meyan tɨcɨn:
\p ―Huapɨꞌɨ pu veꞌe, aɨjna ɨ Artemisa tɨ Efeso eꞌemaꞌacan.
\p
\v 35 Ajta aɨn ɨ tiꞌiyuꞌuxaca, aɨ pu xaa huaꞌutaꞌijmɨjriꞌi maj nuꞌu cai cheꞌe tiꞌixajta. Aj pu i ayan tihuaꞌutaꞌixaa ɨ tyaɨte tɨcɨn:
\p ―Muan tyetyaca, Efeso sej eꞌemaꞌacan, naijmiꞌi ɨ tyaɨte ɨ maj iiyan chaanaca japua seijreꞌe, naijmiꞌi mu hui ramuaꞌaree tyaj ityan antitamuaꞌaree taɨjna cɨmeꞌe tyaj ráachaɨn ɨ teyuu tɨ tzajtaꞌan urajca ɨ diooj tɨ veꞌe, aɨjna ɨ Artemisa, ajta aɨjna ɨ tetej tɨ u eꞌicajve u tajapua.
\v 36 Capu aꞌij tiꞌirɨꞌɨri tɨ aꞌatɨ raꞌaxaahuariꞌira aɨjna. Xaatapuáꞌajta mɨ sej tyéjijhua. Caxu hui tiꞌitɨj muaꞌaree aꞌij sej tiꞌitɨj ruure.
\p
\v 37 ’Muan xu ya huaveꞌeviꞌitɨ saɨme ɨ tyetyaca iiyu chiꞌita, saɨjna ɨ Gayo, sajta saɨjna ɨ Aristarco. Majta maɨn, camu hui aꞌanaj tyuꞌunáhua u teyujtaꞌa, camu majta aꞌij puaꞌa tiꞌixa ɨ tadioj jemi.
\p
\v 38 ’Tɨ puaꞌa hui aɨn Demetrio, majta ɨ maj jamuan tiꞌimuareꞌe, tɨ puaꞌa aꞌatɨ huáꞌajaaxaijviꞌira, tyaꞌantacuuni aujna ɨ jueesi mej eꞌiraati. Micheꞌe maɨn maun aꞌahuaujnyuusteꞌen.
\v 39 Ajta tɨ puaꞌa muan tiꞌitɨj cɨn setyuꞌujchaɨraꞌa, rujɨɨmuaꞌa xu raaxaꞌapɨꞌɨntareꞌen aꞌij tɨ tiꞌitɨj cɨn tiꞌitaꞌaca ɨ yuꞌuxari jetze.
\v 40 Ayajna tyatɨj een, ayaa pu hui tyuꞌutacɨꞌɨpe mej tejmi jetze tyaꞌujpuáꞌajteꞌen maɨjna cɨmeꞌe, aꞌij tyaj tiꞌitɨj huáruu iiya chajtaꞌa tyej teyan tiꞌitaꞌɨtziiteꞌe. Tɨ puaꞌa meyan maɨjna cɨn tejmi jetze tyaꞌujpuáꞌajteꞌen, capu tiꞌitɨ maꞌa aꞌahuaꞌa tyej teyan tyuꞌutaꞌan ɨ maj cɨn taatatuaani. ―Ayaa pu tihuaꞌutaꞌixaa aɨjna tɨ tiꞌiyuꞌuxaca.
\p
\v 41 Tɨꞌɨj antipuaꞌaracaꞌa tɨ tiꞌixa, aɨ pu hueꞌiréꞌityacaꞌa ɨ tyaɨte.
\c 20
\s Tɨꞌɨj nuꞌu Pablo aun aꞌatanye u Macedonia, ajta u Grecia
\p
\v 1 Tɨꞌɨj antipuaꞌaracaꞌa ɨ maj huauritziite, Pablo pu huaꞌutajee ɨ mej tyaꞌatzaahuateꞌe tɨ ij aɨn aꞌatzu caꞌanijraꞌa huaꞌutaꞌan mej mi cai ruxaamɨjtyaꞌa. Aj pu i hueꞌireꞌechuiixɨ seij ajta seij, ajta huaꞌutataujte. Tɨꞌɨqui áꞌuraa u Macedonia.
\p
\v 2 Nainjapua pu huaꞌumuaaracaꞌa matɨj manaꞌa tityeꞌechaatɨmaꞌacaa aɨme ɨ iꞌihuaamuaꞌameꞌen. Eecan pu caꞌanijraꞌa huaꞌutaꞌa aɨjna cɨmeꞌe ɨ tɨ cɨn tihuaꞌutaꞌixaa. Ajta eꞌeyan, aun aꞌaráꞌa aujna u Grecia.
\v 3 Au pu ayan aꞌatee aꞌachu cumu hueica maxcɨraꞌi.
\p Tɨꞌɨqui atyéyeꞌimɨjcaa ɨ baarcu jetze tɨ i antaraꞌani aujna Siria. Majta aɨme ɨ mej Israel jetze ajtyamaꞌacantacaa, aɨ mu meyan tiraaxaꞌapɨꞌɨntarej maj maun yeꞌityéchuꞌeveꞌen juye jetze tɨ jetzen huamej.
\p Ajta aɨjna ɨ Pablo, tɨꞌɨj nuꞌu i raamuaꞌareeriꞌi. Tɨꞌɨqui ayan tyuꞌutaxajtacaꞌa tɨcɨn nicheꞌe huaraꞌaraꞌani nyej ni nyaun aꞌuréꞌenyen u Macedonia.
\v 4 Aɨ mu aꞌucɨj jamuan, aɨjna ɨ Sópater tɨ yaujraꞌan pueen aɨjna ɨ Pirro. Au pu eꞌemaꞌacan aɨjna ɨ Sópater u Berea. Aɨ mu majta aꞌucɨj aɨjna ɨ Aristarco, ajta ɨ Segundo, ɨ maj Tesalónica eꞌeche. Gayo pu ajta áꞌuraa aun tɨ Derbe eꞌemaꞌacan. Aɨ mu majta aꞌucɨj aɨjna ɨ Timuteeyu, ajta aɨjna ɨ Tíquico, ajta Trófimo. Au mu eꞌemaꞌacan aꞌu tɨ huatacáꞌa u Asia.
\p
\v 5 Aɨ mu ɨ taꞌihuaamuaꞌa anáraꞌasacaꞌa. Majta maɨn, au mu nuꞌu tajeꞌechuꞌevaꞌa muaꞌajuꞌun ityejmi aujna chajtaꞌa u Troas.
\v 6 Tyajta ityan, tɨꞌɨj tyaꞌupuaꞌaracaꞌa ɨ mej tyuꞌuyéꞌeste maɨjna cɨmeꞌe ɨ maj racuaꞌaca ɨ pan tɨ cai levaduura ranaxca, au tu aꞌaraacɨ aujna Filipos ɨ baarcu jetze. Anxɨj xɨcaj tu jetze aꞌaráꞌa aujna Troas. Au tu huajaꞌutyau ɨ seica. Tyajta ityan, au tu aꞌatee aráhuaꞌapua xɨcaj.
\s Tɨꞌɨj nuꞌu Pablo aun aꞌatanye u Troas
\p
\v 7 Tɨꞌɨjta tyajaꞌureꞌenye ɨ seij xɨcajraꞌa jetze, aɨ mu tyujsaɨj mej mi huaꞌuraɨꞌɨpɨꞌɨteꞌen ɨ pan. Ajta aɨ pu tihuaꞌumuáꞌate aɨjna ɨ Pablo. Aꞌini ayaa pu tyuꞌujxeꞌevaꞌacaa tɨ aꞌuraꞌani ɨ seij xɨcajraꞌa jetze tɨ raꞌityaꞌasi, aucheꞌe pu tihueꞌixaatyaꞌacaa asta eꞌitaꞌa tɨcaꞌɨmɨ.
\p
\v 8 Au mu tyujsaɨj anna ɨmɨ cuaartu jetze, tɨ tyuꞌujhueica. An pu uꞌutaaca eihua ɨ cantiiraꞌa.
\v 9 Ajta au pu huiracatii tyamueij tɨ ayan antyahuaacaꞌa tɨcɨn Eutico. An pu aveꞌereꞌeyeijxɨ tɨ anacun.
\p Ajta aɨn ɨ Pablo, eihua pu tihueꞌixaa. Eecan pu aꞌatee tɨ tihueꞌixaateꞌe. Aɨj pu cɨn huamuéꞌitɨche ɨ cutzi cɨmeꞌe aɨjna ɨ Eutico. Aj pu i ticu. Cuj pu ancureꞌejve tɨ tyuꞌujhueica jetze ɨ chiꞌi. Matɨꞌɨj mi raꞌajjáj mɨꞌɨchícan.
\p
\v 10 Aj pu i acajraa aɨjna ɨ Pablo tɨꞌɨj i raꞌaveꞌevii aɨjna ɨ tyamueij tɨꞌɨri mɨꞌɨchi. Tɨꞌɨqui ruꞌihuaamuaꞌa ayan tyuꞌutaꞌixaa tɨcɨn:
\p ―Caxu tiꞌitzɨɨnyaꞌa. Aucheꞌe pu hui ruuri.
\p
\v 11 Aj pu i ajtahuaꞌa antiraa ɨ chiꞌi jetze. Huaꞌuraɨꞌɨpɨꞌɨte ɨ pan. Matɨꞌɨj mi raacuaa. Tyamuaꞌa pu tyuꞌutáxai tɨ tihueꞌixaateꞌe. Tapuaꞌarijmaꞌaca pu áꞌuraa.
\v 12 Ajta aɨn ɨ tyamueij, ruurican mu aꞌuvíꞌitɨ. Eecan mu naa tyuꞌutaujtyamuaꞌave.
\s Tɨꞌɨj nuꞌu i u aꞌajrajraa u Troas, tɨ nuꞌu i aun aꞌaraꞌasti u Mileto
\p
\v 13 Tyajta ityan, taꞌanáatyáꞌa tu aꞌujuꞌun. Tyatɨꞌɨj ti baarcu jetze atyaacɨ. Au tu aꞌaráꞌa taujna Asón, tyej ti yaꞌaráviꞌitɨn taɨjna ɨ Pablo, aꞌini ruꞌɨcan pu aꞌarayeꞌimɨjcaꞌa.
\v 14 Tyatɨꞌɨj ráatyau taɨjna ɨ Pablo taujna Asón, tɨꞌɨqui tajamuan atyajraa ɨ baarcu jetze. Tyatɨꞌɨjta ti aꞌucɨj ajna aꞌahuaꞌa u Mitilene.
\v 15 Au tu huiiraacɨ.
\p Yaa ruijmuaꞌateꞌe yee tu antacɨj utan pujmeꞌen. Au tu vejliꞌi eꞌejtyenyaa aꞌutɨ aꞌaraahuachi tɨ ayan tyajaꞌarajtyahuaa tɨcɨn Quío, tyatɨꞌɨj ti seij jetze ɨ xɨcaj tyaun antanyej taujna Samos. Yaa ruijmuaꞌateꞌe yee aun tu aꞌaráꞌa aujna chajtaꞌa tɨ ayan tyajaꞌarajtyahuaa tɨcɨn Mileto.
\p
\v 16 Ayaa tu huarɨj aꞌini Pablo pu raaxaꞌapɨꞌɨntare tɨ cai aun aꞌatanyén aujna Efeso. Capu ajta eꞌeteerimɨꞌɨcaꞌa aujna aun tɨ huatacáꞌa u Asia. Caꞌanacan pu u aꞌurányajmɨꞌɨcaꞌa aujna Jerusalén, tɨ puaꞌa nuꞌu iꞌirɨꞌɨriistan tyaj tyaun aꞌutyáuuca matɨꞌɨj tiꞌiyestyen maɨjna cɨmeꞌe maj raꞌutamuaꞌaree tɨ ari ayan tyaumé anxɨj tamuaamuataꞌa xɨcaj.
\s Aꞌij tɨ nuꞌu Pablo tihuaꞌutaꞌixaa aɨme ɨ vaujsi ɨ maj maun eꞌemaꞌacan u Efeso
\p
\v 17 Au pu aꞌutyaváa u Mileto, tɨꞌɨj Pablo huaꞌataijtacaꞌa maj u aꞌuvaꞌajuꞌun ɨ vaujsi ɨ maj huaꞌa jetze ajtyamaꞌacan aɨme ɨ maj tyujsaꞌɨrihuaꞌa aujna u Efeso.
\v 18 Matɨꞌɨj mi maɨn vaujsi a eꞌireꞌenye. Aj pu i ayan tihuaꞌutaꞌixaa tɨcɨn:
\p ―Muan xu ramuaꞌaree aꞌij nyej ye tyuꞌutyejvee nyatɨj nyanaꞌa anacaican nyej yaraꞌa iiya Asia.
\v 19 Ayaa nu hui tiꞌijvaɨɨreꞌe ɨ tavastaraꞌa tzaahuatiꞌiraꞌa cɨmeꞌe. Canu aꞌantzaahuateꞌe nyeijna cɨmeꞌe silu nyahuanyeinixɨ nyaɨjna cɨmeꞌe nyajáꞌamuachaꞌɨj. Nyajta, eihua nu tyuꞌutése nyaɨjna cɨmeꞌe mej aꞌij puaꞌa tinaatajée.
\p
\v 20 ’Canu aꞌanaj aꞌatura nyaj cai puaꞌa tyajaꞌamueꞌixaatyaꞌa tiꞌitɨj cɨmeꞌe tɨ amuaatyavaꞌɨri muejmi. Nyetyajaꞌamueꞌitii nyaujna teyujtaꞌa, nyajta nyaujna aꞌamuache.
\v 21 Nyetihuaꞌutaꞌixaa nyaɨme ɨ mej Israel jetze ajtyamaꞌacan, nyajta nyaɨme ɨ mej seij chuejraꞌa japua eꞌemaꞌacan, tɨ ayan tyuꞌujxeꞌeveꞌe maj saɨque tyuꞌumuaꞌati ɨ Dioj jemi, majta ráꞌantzaahuateꞌen maɨjna ɨ tavastaraꞌa ɨ Jesús aɨjna tɨ Dioj an yáꞌujra ɨ ɨpuari japua.
\p
\v 22 ’Tɨj ajta ijii, au nu hui Jerusalén aꞌumaꞌaj naꞌame nyaɨjna cɨmeꞌe tɨ aɨn xaijnyuꞌucaraꞌaraꞌan ɨ Dioj ayan tinaataij. Canu xaahui ramuaꞌaree aꞌij tɨ tiꞌitɨ muꞌu nyajaꞌaruuren.
\v 23 Aij nuꞌu xaa muaꞌaree, tɨ aɨn xaijnyuꞌucaraꞌaraꞌan ɨ Dioj anacaican ayan tinaataꞌixaa yee aꞌu tɨ naꞌa tɨ huachájtaꞌatajme, au mu nuꞌu nyeꞌityánajsin. Ayaa nyaj nuꞌu tirajpueiitzi naꞌame.
\v 24 Capu amɨn aꞌij, capu nye jetze ruxeꞌeveꞌe inyeetzi. Ajta nyetevi, capu tiꞌitɨj ranajchi inyeetzi jemi. Aii nuꞌu hui neyan tiꞌijxeꞌeveꞌe, nyaj raꞌanticɨꞌɨti nyaj huáraꞌani iiyan chaanaca japua, nyajta raꞌaraꞌasten nyaɨjna cɨmeꞌe ɨ tɨ Dioj ayan tinyeijca nyej tihuaꞌutaꞌixaateꞌen ɨ tyaɨte ɨ nyuucari cɨmeꞌe tɨ jetzen raꞌaxa ɨ Dioj, tɨꞌij aɨn tihuaꞌutauuniꞌi ruxéꞌeviꞌiraꞌa cɨmeꞌe.
\p
\v 25 ’Ma sajta muan, nyej aꞌamuajemi áꞌuchaꞌacanyaꞌa aꞌayeꞌi, nyajta áꞌamueꞌixaateꞌe cɨmeꞌen ɨ Dioj tɨ nain japua tieꞌijta, iiyan chaanaca japua, ajta u tajapua. Ayaa nu tiꞌijmuaꞌaree saj cai cheꞌe aꞌanaj nyeseijran inyeetzi.
\v 26-27 Aɨj nu cɨn neyan tyajaꞌamueꞌixaateꞌe ijii, tɨ puaꞌa aꞌatɨ yaꞌuraini ɨ ruxaijnyuꞌuca ɨ Dioj jemi, capu Dioj nye jetze rapuaꞌariteꞌe, aꞌini canu aꞌanaj raatapuaꞌajtacaꞌa nyej tyajamueꞌixaa ɨ nyuucari, silu nain nu tyajamueꞌixaa aꞌij tɨ tiꞌijxeꞌeveꞌe ɨ Dioj.
\v 28 Rɨꞌɨ xuꞌu muan mɨ rutzajtaꞌa. Sajta rɨꞌɨ xuꞌu huaꞌa jetze aɨme ɨ tyaɨte Dioj tɨ tyajamueijca. Sataꞌaj huaꞌuchaɨn naijmiꞌica ɨ mej tyujsaꞌɨri ɨ Dioj jemi, ɨ tɨ huaꞌunanai ɨ rutevi cɨmeꞌe aɨjna ɨ Jesús.
\p
\v 29 ’Ayaa nu nyaa tiꞌijmuaꞌaree nyatɨꞌɨj aꞌuraꞌani, seica mu aꞌuvaꞌajuꞌu muaꞌajuꞌun mueetzi tzajtaꞌa mej meyan eꞌen matɨj ɨɨraꞌave tityaꞌutyáruꞌipi huaꞌa tzajtaꞌa ɨ yaꞌamuaate. Camu tihuaꞌutauuniꞌira ɨ mej tyaꞌatzaahuateꞌe.
\v 30 Majta seica mu aꞌamua tzajtaꞌa huataseijreꞌesin. Hueꞌitzi mu cɨn tyajáꞌamuamuaꞌaten mej mi amuajsaɨreꞌen muejmi ɨ rujemi.
\p
\v 31 ’Naa xuꞌu rɨꞌɨ muan. Aɨj xu autamuaꞌaree, tɨꞌɨri ayan tyauumé hueica ninyeꞌiraꞌa nyej tyajaꞌamueꞌixaateꞌe seij nyajta seij nain tujcaꞌari tzajtaꞌa, nain tɨcaꞌari tzajtaꞌa, neyan ni teꞌicán yéꞌinyaꞌa aꞌamua cɨmeꞌe.
\p
\v 32 ’Nyajta ijii, nyetyajaꞌamueijcateꞌe ɨ Dioj jemi, nyaɨjna cɨmeꞌe ɨ nyuucari tɨ jetzen raꞌaxa aꞌachu tɨ caj titaatapueijveꞌesin ɨ Dioj. Aijna ɨ nyuucari pu amuaataꞌasin ɨ caꞌanijraꞌa, ajta amuaataꞌasin saj aꞌutyáꞌa xaꞌaraꞌani huaꞌa jamuan ɨ tɨ Dioj rusaɨj huaꞌaváꞌajajpuacaꞌa.
\p
\v 33 ’Canu aꞌanaj neyan tiꞌijxeꞌevaꞌacaꞌa nyaj raꞌancuraꞌan huaꞌa tumin, canu nyajta ɨ tihuaꞌacɨɨxu aɨme ɨ nyeꞌihuaamuaꞌa.
\v 34 Ayaa xu hui sajta tiꞌijmuaꞌaree nyaj huatyanvaɨ nyamuajcaꞌa cɨmeꞌe, nyajta neyan cheꞌeta nyanaꞌa tihuaꞌutyavaɨ aɨme ɨ mej nyaj jamuan áꞌujhuaꞌanyaꞌa.
\v 35 Nain nu hui cɨn tyuꞌumuarej, nyajta nu amueꞌitiiriꞌi tɨ ayan tyuꞌujxeꞌeveꞌe aɨjna cɨmeꞌe tyaj huaꞌutyavaɨreꞌen ɨ maj cai aꞌij tiꞌijviicueꞌi.
\p ’Muan xu sajta seyan tiraꞌutamuaꞌaree aꞌij tɨ tyuꞌutaxajtacaꞌa ɨ Jesús tɨcɨn: “Eitzeꞌe pu rɨꞌɨ rutyamuaꞌaveꞌe aɨjna ɨ tɨ tiꞌitaꞌaca cai aɨjna ɨ tɨ tyaꞌancuraꞌaca.” ―Ayaa pu tihuaꞌutaꞌixaa aɨjna ɨ Pablo.
\p
\v 36 Tɨꞌɨj ayan tihuaꞌutaꞌixáatyaꞌa, aj pu i Pablo titunutacaꞌa huaꞌa jamuan aɨme ɨ vaujsi. Ajta raatyahuau ɨ Dioj jemi.
\v 37 Naijmiꞌi mu ruꞌireꞌechuixɨ, majta antyujyeinya. Majta raꞌancávisiitɨmuaꞌaxɨ.
\v 38 Ai pu aɨn pueen ɨ nyuucari tɨ raataxajtacaꞌa tɨ eitzeꞌe aꞌij puaꞌa huaꞌutaꞌa yee maj nuꞌu cheꞌe aꞌanaj meꞌe yeꞌeseijran. Aj mu mi u aꞌujuꞌun jamuan aꞌu tɨ aꞌatyajraa ɨ baarcu jetze.
\c 21
\s Tɨꞌɨj nuꞌu aɨn Pablo áꞌuraa aujna u Jerusalén
\p
\v 1 Tyatɨꞌɨj ti a huajaꞌuhuaꞌaxɨ ɨ taꞌihuaamuaꞌa, tyatɨꞌɨj ti atyaacɨ ɨ baarcu jetze. Aj tu ti antacɨj aujna u Cos. Yaa ruijmuaꞌateꞌe yee tu tyaun aꞌuraanye tyaujna Rodas. Tyajta tyaun huiiraacɨ, tyatɨꞌɨjta ti tyaun aꞌuraanye aujna u Pátara.
\v 2 Au tu ti sei áꞌutyau ɨ baarcu tɨ Fenicia aꞌuméj. Aɨj tu jetze atyaacɨ. Tyatɨꞌɨj ti aꞌucɨj.
\p
\v 3 Au tu aꞌujúꞌucaa tyatɨꞌɨj raaseij a tɨ aꞌaraahuachi. Ayaa pu tyajaꞌarajtyahuaa tɨcɨn Chipre. Au tu tauutataꞌa pujmeꞌen ajcaanye, mu tu aꞌujuꞌun tyanaꞌa asta aujna u Siria. Au mu tyeꞌiratuaaxɨ ɨ ijca tɨ tyuꞌutɨsimaꞌa ɨ baarcu. Aɨj tu cɨn acaacɨj. Ayaa pu tyajaꞌarajtyahuaa aujna tɨcɨn Tiro.
\p
\v 4 Au tu ti huáꞌutyau ɨ taꞌihuaamuaꞌa. Au tu ti huaꞌa jamuan aꞌutyajturaa aráhuaꞌapua xɨcaj jetze. Aj pu i xaijnyuꞌucaraꞌaraꞌan ɨ Dioj, tiꞌitɨ huaꞌutaꞌixaa aɨme. Aɨj mu cɨn raataꞌijmɨjracaa tɨ nuꞌu cai aꞌuraꞌani aɨjna ɨ Pablo aujna Jerusalén.
\p
\v 5 Tɨꞌɨj tyajaꞌureꞌenye aráhuaꞌapua xɨcaj jetze, aj tu ti aꞌucɨj. Naijmiꞌi ɨ mej tyaꞌatzaahuateꞌe, majta ɨ maj huaꞌatyeviꞌitɨn, majta ɨ huaꞌayaujmuaꞌa, au mu tajautuaa tɨ uastɨmee chajtaꞌana jetze. Au tu titunutaxɨ aꞌapueiri japua, tej ti raatyajhuauni ɨ Dioj jemi.
\v 6 Tyatɨꞌɨj ti huaꞌutatauutyaꞌa, aj tu ti atyaacɨ ɨ baarcu jetze. Majta maɨn ɨ maj a tajaꞌaváꞌatuaa, au mu huaraꞌacɨ.
\p
\v 7 Tyatɨꞌɨj huiiraacɨ taujna Tiro, tyaucheꞌe tu huajuꞌucaa baarcu jetze. Tyatɨꞌɨj ti tyaun aꞌaráꞌa taujna Tolemaida. Tyatɨꞌɨj ti huaꞌutataujte ɨ taꞌihuaamuaꞌa. Tyajta tyaun huáꞌa jamuan aꞌutyajturaa sei xɨcaj.
\v 8 Yaa ruijmuaꞌateꞌe yee pu áꞌuraa ɨ Pablo. Tyajta ityan i tyaj jamuan áꞌujhuaꞌanyaꞌa, tyajta tu jamuan aꞌucɨj. Tyatɨꞌɨj ti eitacɨj ayun pujmeꞌen, chajtaꞌa tɨ ayan tyajaꞌarajtyahuaa tɨcɨn Cesarea.
\p Au tu aꞌaráꞌa aa tɨ eꞌeche aɨjna ɨ Felipe tɨ tyajáꞌuxajtan tyaɨte tzajtaꞌa. Ai pu aɨn pueen seij ɨ maj aráhuaꞌapua araꞌase ɨ mej tiꞌivaɨreꞌe u teyujtaꞌa. Au tu aꞌutyajturaa taɨjna jamuan ɨ Felipe.
\v 9 Muaacuaca pu tiyaujmuaꞌa juucajtaca maj cai xɨ vɨɨche. Aɨ mu tíꞌixajtacaa nyuucari cɨmeꞌe tɨ Dioj raatyajtuaa huaꞌa jemi.
\p
\v 10 Aun tu aꞌatee yaa puaꞌan xɨcaj tɨꞌɨj saɨj a eꞌireꞌenye tɨ ayan antyahuaa tɨcɨn Agabo. Au pu aꞌarajraa aujna u Judea. Ai pu pɨrɨcɨ aɨjna ɨ Agabo seij tɨ Dioj jetze maꞌacan tiꞌixaxaꞌa.
\v 11 U pu aꞌuveꞌeme tɨ ij támuaꞌaree. Aj pu i raꞌavaꞌaxɨjtacaꞌa ɨ Pablo ɨ puaasajraꞌaraꞌan. Tɨꞌɨqui aɨjna cɨn raꞌanaajɨꞌɨque ɨ ɨɨcajraꞌan jetze, ajta ɨ muajcaꞌaraꞌaraꞌan jetze. Ayaa pu tyuꞌutaxajtacaꞌa tɨcɨn:
\p ―Ayaa pu hui tiꞌixa ɨ xaijnyuꞌucaraꞌaraꞌan ɨ Dioj aɨjna tɨ cɨmeꞌen yee, maj nuꞌu raꞌanaajɨꞌɨqueꞌesin aɨjna cɨmeꞌe ɨ puaasajraꞌaraꞌan aɨme ɨ mej Israel jetze ajtyamaꞌacan aujna Jerusalén. Majta nuꞌu huaꞌutatuiireꞌesin aɨme ɨ mej seij chuejraꞌa japua eꞌemaꞌacan.
\p
\v 12 Tyatɨꞌɨj raanamuajriꞌi tyaɨjna, ityan, majta aɨme ɨ mej Cesarea eꞌemaꞌacan, naijmiꞌi tu raatajée tɨ nuꞌu cai au áꞌumeꞌen.
\p
\v 13 Aj pu i ayan tyuꞌutanyúu ɨ Pablo tɨcɨn:
\p ―¿Aꞌini een cɨn seyan tyuꞌujyein, sajta aꞌij puaꞌa tityáꞌujmuajte inyeetzi cɨmeꞌe? Nicheꞌe hui huamɨꞌɨni. Ayaa nu tyaꞌancaꞌanye maj naꞌanájɨꞌɨqueꞌen, nyajta nyaj huamɨꞌɨni nyaujna Jerusalén nyaɨjna cɨmeꞌe nyaj ravaɨreꞌe ɨ tavastaraꞌa ɨ Jesús. ―Ayaa pu titaataꞌixaa aɨjna ɨ Pablo.
\p
\v 14 Aꞌini catu raataviicueꞌiriꞌi tyaj raꞌantimueꞌitɨn, tyatɨꞌɨj ti raataꞌa tɨ u áꞌumeꞌen. Ayaa tu tiraataꞌixaa tɨcɨn:
\p ―Cheꞌe ayan tyajaꞌureꞌenyen aꞌij tɨ tiꞌijxeꞌeveꞌe ɨ tavastaraꞌa.
\p
\v 15 Tyajta eꞌeyan huátacate. Tyajtɨꞌɨj ti tyaun aꞌujnyéj anna Jerusalén.
\v 16 Seica ɨ mej tyaꞌatzaahuateꞌe ɨ mej Cesarea eꞌemaꞌacan, aɨ mu aꞌujnyéj tajamuan. Ajta saɨj tɨ huaꞌa jetze ajtyamaꞌacan ɨ me Chipre eꞌemaꞌacan, ayaa pu antyahuaa tɨcɨn Mnasón. Puꞌuri aꞌatee tyamuaꞌa tɨ tyaꞌatzaahuateꞌe. Au tu aꞌaraíxancheꞌe aꞌu tɨ eꞌeche aɨjna.
\s Tɨꞌɨj nuꞌu Pablo yaꞌuvaꞌamuaaracaꞌa aɨjna ɨ Jacobo
\p
\v 17 Tyatɨꞌɨj tyaun aꞌaráꞌa, naa mu rɨꞌɨ titaꞌancuréꞌeviꞌitɨ ɨ taꞌihuaamuaꞌa. Eecan mu huataujtyamuaꞌave.
\v 18 Yaa ruijmuaꞌateꞌe yee pu Pablo ta jamuan u áꞌumej tyej ti yaꞌuvaꞌamuaare tyaɨjna ɨ Jacobo. Majta ɨ vaujsi, naijmiꞌi mu aun aꞌutyáuucaꞌa.
\p
\v 19 Aj puꞌi Pablo huaꞌutataujte. Tɨꞌɨqui ayan tihuaꞌutaꞌixaa naijmiꞌica aꞌij tɨ tiꞌitɨ huarɨj aɨme jemi ɨ mej seij chuejraꞌa japua eꞌemaꞌacan, aɨjna cɨmeꞌe tɨ Dioj jetze rucaꞌanye aɨn ɨ Pablo, ayan Dioj jetze tyaꞌaráujcaꞌanyajcaꞌa.
\v 20 Matɨꞌɨj raanamuajriꞌi, aj mu mi rɨꞌɨ tiraataꞌa ɨ Dioj. Matɨꞌɨj mi meyan tiraataꞌixaa maɨjna ɨ Pablo tɨcɨn:
\p ―Casiꞌi, taꞌihuaaraꞌa, aꞌini aɨme ɨ mej Israel jetze ajtyamaꞌacan, muiꞌitɨ mu hui tyaꞌatzaahuateꞌe, majta, naijmiꞌi mu raxeꞌeveꞌe tɨ aꞌatɨ ayan huarɨni aꞌij tɨ tyuꞌutaxajtacaꞌa ɨ yuꞌuxari jetze aɨjna ɨ Moisés tyaacan tɨ raꞌuyuꞌuxacaꞌa.
\v 21 Majta meyan tiꞌixa paj nuꞌu tihuaꞌamuaꞌate aɨme, ɨ mej Israel jetze ajtyamaꞌacan, ɨ maj majta seij chuejraꞌa japua eꞌeche, muaa paj nuꞌu peyan tihuaꞌamuaꞌate maj nuꞌu cai meyan rɨjca aꞌij tɨ tyuꞌutaxajtacaꞌa aɨjna ɨ Moisés, maj nuꞌu cai raꞌantisijchixɨꞌɨ ɨ huaꞌanavij ɨ huaꞌayaujmuaꞌa, majta nuꞌu cai raꞌaraꞌasten ɨ tayeꞌirá.
\p
\v 22 ’¿Aꞌini tyanaꞌa tijrɨni?, aꞌini matɨꞌɨj raamuaꞌaree ɨ tyaɨte paj ya uveꞌenye, aj mu mi tyujsaɨreꞌesin.
\p
\v 23 ’Pataꞌaj peyan huarɨni aꞌij tyaj timuaataꞌixaateꞌesin ityan. Muaacua mu ya muaatyáuu ɨ tyetyaca, ɨ maj tiꞌitɨj cɨn tyaꞌataujratziiriꞌi ɨ Dioj jemi.
\v 24 Pataꞌaj huaꞌanviꞌitɨn paujna teyujtaꞌa pej pi huáꞌajajcuareꞌen huaꞌa jamuan, pajta tyuꞌunaachita ɨ maj huaꞌajijveꞌen. Aj pu hui xaa rɨꞌɨriista aꞌame maj caujyajxɨꞌɨn. Aj mu mi ramuaꞌareeran tɨ cai ayan tiꞌayajna aꞌij mej timuaataꞌixaa mueetzi, silu pajta paj muaa raꞌaraꞌastejsin ɨ yuꞌuxari.
\p
\v 25 ’Majta ɨ maj cai Israel jetze ajtyamaꞌacan, tuꞌuri tihuaꞌutaitiꞌiriꞌi tyej teyan raaxaꞌapɨꞌɨntare maj cai hueꞌiraꞌa cuaꞌaca maj raamuaɨꞌɨvajtacaꞌa. Aɨ pu hui xaa rɨꞌɨri maj raacuaꞌani ɨ maj cai raamuaɨꞌɨvajtacaꞌa. Aru, camu nuꞌu majta xuureꞌe cuaꞌaca, majta cai racuaꞌaca ɨ hueꞌiraꞌaraꞌan ɨ maj racácueꞌimin. Majta cai tyuꞌujxanaꞌacɨraꞌa ɨ tyetyaca juuca jamuan ɨ maj cai huaꞌatyeviꞌitɨn, majta ɨ juuca, maj nuꞌu cai seica autyanaxcan ɨ tyetyaca ɨ maj cai huaꞌacɨnaꞌajmuaꞌa pueen.
\s Maj nuꞌu raatyeeviꞌi maɨjna ɨ Pablo u teyujtaꞌa
\p
\v 26 Yaa ruijmuaꞌateꞌe yee, Pablo pu huajaꞌuviꞌitɨ aɨme ɨ tyetyaca. Ajta huaujjajcuare huaꞌa jamuan. Aj pu i teyujtaꞌa aꞌutyajrupi tɨ i huaꞌutaꞌixaateꞌen ɨ mej tieꞌijta aujna matɨꞌɨj raꞌantipuaꞌariteꞌen ɨ maj rujajcuareꞌen, majta maɨjna cɨn meyan huarɨni mej tyuꞌumuaɨꞌɨvejta, saɨj ajta saɨj.
\p
\v 27 Tɨꞌɨj ari tɨmuaꞌa antipuaꞌarijmaꞌaca aráhuaꞌapua xɨcaj jetze, seica ɨ mej Israel jetze ajtyamaꞌacan, aɨ mu raaseij aɨjna ɨ Pablo aujna teyujtaꞌa. Aɨme au mu eꞌemaꞌacan tɨj naꞌa au tɨ huatacáꞌa u Asia. Matɨꞌɨj raaseij, nainjapua mu huaꞌutaꞌixaa ɨ tyaɨte. Caꞌanijraꞌa mu huaꞌutaꞌa maj huatanínyuꞌucacu, matɨꞌɨjta mi raatyeeviꞌi.
\v 28 Muajijhuacaꞌa caꞌanin cɨmeꞌe. Meyan tɨcɨn:
\p ―Muan tyetyaca mɨ sej hui Israel jetze ajtyamaꞌacan, sataatávaɨreꞌe. Ai pu hui aɨn pueen ɨ tyaataꞌa tɨ nainjapua aꞌuchaꞌacan, tihuaꞌamuaꞌatyá naijmiꞌica ɨ tyaɨte maj nuꞌu ma ruuraini ɨ tayeꞌirá, majta maj nuꞌu cai raꞌaraꞌasten aꞌij tɨ teꞌeyuꞌusiꞌi ɨ yuꞌuxari jetze, majta mej mi meyan aꞌij puaꞌa tiꞌixajta aɨjna cɨmeꞌe ɨ teyuu. Ajta aɨn, seij pu hui griegos utyaarujte iiyu teyujtaꞌa, aɨj pu cɨn autyaꞌɨtze ɨ tayeꞌirá cɨmeꞌe.
\p
\v 29 Ayaa mu tyuꞌutaxajtacaꞌa, aꞌini anacai mu raaseij maɨjna ɨ Trófimo tɨ Efeso eꞌemaꞌacan. Au mu yaꞌuseij chajtaꞌa, jamuan aɨjna ɨ Pablo. Aɨj mu cɨn meyan tyuꞌumuáꞌa tɨ aun ruꞌutyaarujte aujna teyujtaꞌa.
\p
\v 30 Nainjapua ɨ chajtaꞌana, eihua mu ruꞌitziityaꞌacaa. Majta curaꞌaruaáchejyeꞌicaa. Matɨꞌɨj mi raatyeeviꞌi maɨjna ɨ Pablo. Majta ruꞌirajáanajraa a puaꞌaque aujna teyujtaꞌa. Majta eꞌeyan tyeꞌityaana a tɨ aꞌapueerta.
\p
\v 31 Muꞌuri tɨn raajéꞌicatacheꞌe maɨjna ɨ Pablo. Tɨꞌɨj i raamuaꞌareeriꞌi aɨjna ɨ xantaaruꞌu taꞌanajca ayan tɨcɨn maj nuꞌu nainjapua ruꞌitziiteꞌe u chajtaꞌa. Ajta aɨjna ɨ xantaaruꞌu, ayaa pu aɨjna tyeꞌentyujmuaꞌareeracaꞌa tɨ tihuaꞌutaijteꞌen ɨ xantaaruꞌu ɨ maj seiviꞌiraꞌa aráꞌaxcaa.
\p
\v 32 Aj pu i aɨn xantaaruꞌu taꞌanajca huaꞌajsaɨj ɨ ruxantaaruꞌustyamuaꞌa, ajta aɨme ɨ maj anxɨte tieꞌijta. Matɨꞌɨj mi u aꞌujuꞌun maruáachijmáꞌa aꞌu maj aꞌutyáuucaꞌa ɨ tyaɨte. Majta maɨn ɨ tyaɨte, matɨꞌɨj huaꞌuseij maɨjna ɨ xantaaruꞌu taꞌanajca jamuan ɨ ruxantaaruꞌustyamuaꞌa, matɨꞌɨj mi raatapuaꞌajtacaꞌa maj ratyávaꞌaraꞌa ɨ Pablo.
\p
\v 33 Aj pu i ajtyáxɨɨracaꞌa ɨ xantaaruꞌu taꞌanajca. Tɨꞌɨj i rajvíꞌi aɨjna ɨ Pablo. Aj pu i raataijtacaꞌa maj raꞌanajɨꞌɨqueꞌen huaꞌapuaca cɨmeꞌe ɨ cadeena. Aj pu i ayan tihuaꞌutaꞌihuaꞌuriꞌi tɨcɨn:
\p ―¿Aꞌataani pɨrɨcɨ? ¿Tiꞌitajni aꞌij huáruu?
\p
\v 34 Majta maɨn ɨ tyaɨte, seica mu meyan saɨque titétejijhuajmáꞌa, majta seica saɨque. Aɨj pu cɨn cai aꞌij tiraamuaꞌareeriꞌi tzaahuatiꞌiraꞌa cɨmeꞌe aɨjna ɨ xantaaruꞌu taꞌanajca aɨjna cɨmeꞌe mej eihua tyéjijhuajmáꞌa. Tɨꞌɨj i raataijtacaꞌa maj raꞌajjan aꞌu mej eꞌiraati ɨ xantaaruꞌu.
\v 35 Aꞌini eihua mu tyaɨte, majta caꞌanyejri cɨn ratyácaꞌanihuaꞌa maɨjna ɨ Pablo, matɨꞌɨj mi maɨn ɨ xantaaruꞌu huáꞌajajniꞌiriꞌi. Matɨꞌɨj mi yáꞌuchui maɨjna ɨ Pablo, majta raꞌantítuaa maɨjna escaleera jetze tɨ ajtyuꞌupuꞌu ɨ chiꞌi jetze.
\p
\v 36 Majta maɨn tyaɨte ɨ maj raatavén, ayaa mu mauj titétejijhuajmáꞌa tɨcɨn:
\p ―Sáꞌajajniꞌiriꞌi, cheꞌe huamɨꞌɨni.
\s Tɨꞌɨj nuꞌu Pablo rujapua huatanyuu
\p
\v 37 Matɨꞌɨj ruꞌutyarúuteꞌesimaꞌaca maɨjna ɨ Pablo aꞌu maj eꞌiraati ɨ xantaaruꞌu, tɨꞌɨqui aɨn Pablo tiraataihuaꞌuriꞌi aɨjna ɨ xantaaruꞌu taꞌanajca tɨcɨn:
\p ―¿Ni pacai naataꞌaca nyej aꞌatzu timuaataꞌixaateꞌen?
\p Ajta aɨn xantaaruꞌu taꞌanajca, ayaa pu tyuꞌutanyúu tɨcɨn:
\p ―¿Ni muaa paraayɨꞌɨtɨ ɨ huaꞌanyuuca ɨ griego?
\v 38 ¿Ni pacai paɨn pueen ɨ paj Egipto eꞌemaꞌacan, u paj pauchan huaꞌɨtziityaꞌacaꞌa ɨ tyaɨte mej mi autyajhuii mej tyújnyaꞌusiꞌiteꞌen? ¿Ni pacai muaa paɨn pɨrɨcɨ ɨ paj huajaꞌuviꞌitɨ muaacua viꞌiraꞌa mej tiꞌityacuiꞌica paujna aꞌu tɨ cai eꞌe tiꞌitɨ?
\p
\v 39 Aj pu i Pablo ayan tiraataꞌixaa tɨcɨn:
\p ―Me nyajta, nyaa nu Israel jetze ajtyamaꞌacan. Au nu eꞌemaꞌacan aujna Tarso, chajtaꞌana tɨ eihua ruxeꞌeveꞌe aun tɨ huatacáꞌa u Cilicia. Eihua nu muahuavii paj naataꞌan nyej tihuaꞌutaꞌixaateꞌen ɨ tyaɨte.
\p
\v 40 Aj pu i xaa raataꞌa tɨ tihuaꞌutaꞌixaateꞌen. Aj pu i Pablo huatyeechaxɨ ajna escaleera jetze. Rumuajcaꞌa pu cɨn huaꞌutaꞌijmɨjriꞌi maj cai cheꞌe téjijhuajmeꞌen. Matɨꞌɨj cai cheꞌe eꞌijtyáruaasimaꞌaca, aj pu i huaꞌanyuuca cɨn tihuaꞌutaꞌixaa ɨ hebreo. Ayan tɨcɨn:
\c 22
\p
\v 1 ―Neꞌihuaamuaꞌa, sajta nyavaujsimuaꞌa, xaanamuajriꞌi aꞌij nyaj tyajamuaataꞌixaateꞌesin inyaa cɨmeꞌen.
\p
\v 2 Matɨꞌɨj raanamuajriꞌi tɨ ayan tihuaꞌutaꞌixaa huaꞌanyuuca cɨmeꞌe ɨ hebreo, matɨꞌɨj mi huatyapuaꞌaracaꞌa tyamuaꞌa naa.
\p Ajta ayan tihuaꞌutaꞌixaa aɨjna ɨ Pablo tɨcɨn:
\p
\v 3 ―Nyaa nu hui Israel jetze ajtyamaꞌacan. Au nu aꞌunuꞌihuacaꞌa aujna aꞌahuaꞌa Tarso au tɨ huatacáꞌa u Cilicia. Aru, ayuu nu huaveꞌese yu Jerusalén. Nyetihuanmuaꞌate nyaɨjna jemi ɨ Gamaliel, tɨ tyejtyánamuajracaꞌa ɨ yuꞌuxari jetze ajcaꞌi tɨ ɨmɨ eꞌemaꞌacan. Ayaa nu hui nyaa tyuꞌuvaɨ jemin ɨ Dioj nain cɨmeꞌe ɨ nyexeꞌeviꞌiraꞌa satɨj muan rɨcɨ ijii.
\v 4 Aꞌanaj ɨmɨ nu aꞌij puaꞌa huaꞌaruurajcaa nyaɨme ɨ mej tyaꞌatzaahuateꞌe aɨjna cɨmeꞌe ɨ nyuucari ɨ mej jetzen huajuꞌucaa. Nyahuaꞌutavén asta nyanaꞌa cai huaꞌucuii. Nyajta naijmiꞌica huavíviꞌi ɨ tyetyaca, nyajta ɨ maj juuca nyej ni hueꞌityaanan.
\p
\v 5 ’Aɨjna tɨ tihueꞌijteꞌe aɨme ɨ mej tiꞌivaɨreꞌe teyujtaꞌa, majta aɨme ɨ vaujsi, naijmiꞌi mu hui ramuaꞌaree ɨ maj yuꞌuxari naatapij nyej ni huájaꞌuváꞌajajpuan u Damasco ɨ taꞌihuaamuaꞌa ɨ mej Israel jetze ajtyamaꞌacan nyej ni tyuꞌutatuiireꞌen. Au nu áꞌumej nyej ni huaꞌuvíviꞌiran nu ɨ mej tyaꞌatzaahuateꞌe, nyajta u huájaꞌarájajpua neyujna Jerusalén tyej ti pueijtzi huaꞌutaꞌan.
\s Pablo pu tihueꞌixaateꞌe aɨjna cɨmeꞌe tɨ aɨn tavastaraꞌa raꞌantihuau
\r (Hch. 9:1-19; 26:12-18)
\p
\v 6 ’Nyatɨꞌɨj ni nyaun aumaꞌaca juye jetze. Nuꞌuri tɨmuaꞌa antyenyéesimaꞌacaa nyaujna Damasco aꞌatzaj cumu tacuarixpua. Caꞌanacan pu hui taij huatátaaxɨ inyee jemi. Uteꞌe pu eꞌicátatzaveꞌe caꞌanin cɨmeꞌe.
\v 7 Nyatɨꞌɨj ni caꞌanacan a aꞌarajve a chuaataꞌa. Nyajta eꞌeyan aꞌatɨ huanamuajriꞌi tɨ ayan tinaatajée tɨcɨn: “Saulo, ¿aꞌini een cɨn peyan aꞌij puaꞌa nyaruure?”
\v 8 Nyatɨꞌɨj ni neyan tiraataihuaꞌuriꞌi tɨcɨn: “¿Aꞌatani paj pɨrɨcɨ muaa, nyavastaraꞌa?” Ajta ayan tinaataꞌixaa tɨcɨn: “Nyaa nu nuꞌu hui aɨn pueen Jesús nyaj Nazaret eꞌemaꞌacan, nyaa nu aɨn pueen ɨ pej aꞌij puaꞌa nyaruure.”
\p
\v 9 ’Majta maɨn ɨ mej nya jamuan huajuꞌucaa, aɨ mu majta raaseij ɨ taij, majta tyuꞌutatzɨn. Ma majta, camu raanamuajriꞌi ɨ aꞌatɨ tɨ naatajée.
\p
\v 10 ’Nyatɨꞌɨj ni neyan tiraataihuaꞌuriꞌi tɨcɨn: “¿Aꞌini tiꞌitɨ nyaruuren, nyavastaraꞌa?”
\p ’Ajta aɨn tavastaraꞌa, ayaa pu hui tinaataꞌixaa tɨcɨn: “Ajchesi, aricu aujna u Damasco. Au mu muaataꞌixaateꞌesin nain aꞌij pej yeꞌi huarɨni.”
\p
\v 11 ’Nyajta arácuuniꞌi naꞌaraa ɨ taij cɨmeꞌe. Aɨj mu cɨn maɨn ɨ maj nya jamuan huajuꞌucaa, aɨ mu nyajautuaa u Damasco.
\p
\v 12 ’Saɨj pu aun aꞌutyavaacaꞌa aujna tɨ ayan antyahuaa tɨcɨn Ananías. Nain pu cɨn raꞌaraꞌaste ɨ tɨ teꞌeyuꞌusiꞌi ɨ yuꞌuxari jetze aꞌij tɨ tyuꞌutaxajtacaꞌa aɨjna ɨ Moisés tyaacan. Rɨꞌɨ mu tiraatajee naimiꞌi ɨ mej Israel jetze ajtyamaꞌacan ɨ maj aun eꞌechajcaa aujna Damasco.
\v 13 Mu pu aꞌuveꞌeme tɨ naamuaare aɨjna. Aa vejliꞌi pu nye jemi huatyeechaxɨ. Aj pu i ayan tinaataꞌixaa tɨcɨn: “Neꞌihuaaraꞌa, Saulo, pataꞌaj atanyéeri puaꞌaraꞌani.”
\p ’Cɨmeꞌen puꞌu ayan tinaataꞌixaa, aj nu ni atanyéeri naꞌaraa.
\v 14 Ajta ayan tinaataꞌixaa tɨcɨn: “HuaꞌaDioj ɨ tavaujsimuaꞌa tyaacan, aɨ pu nuꞌu hui muaꞌaveꞌeviꞌitɨ mueetzi pej pi raamuaꞌaree aꞌij tɨ tiꞌijxeꞌeveꞌe, pajta raseijran aɨjna tɨ cai aꞌanaj tiꞌitɨj cɨn autyajturaa ɨ Dioj jemi, pajta ranamuaaran aꞌij tɨ tiꞌitɨ tiꞌixa.
\v 15 Muaa pa áꞌuchaꞌacanyaꞌa puaꞌame tyaɨte tzajtaꞌa paɨjna jetze maꞌacan ɨ tavastaraꞌa. Muaa pa nuꞌu hui hueꞌixáatyaꞌa puaꞌame aꞌij pej peri tyuꞌuseij, pajta ɨ pej peri raanamuajriꞌi.
\v 16 Ajta ijii, ¿tiꞌitajni pauj chuꞌeveꞌe? Ajchesi, aꞌa huáꞌamuaɨꞌɨhuachi, pajta raatajéeven nyuucajtzeꞌen ɨ tavastaraꞌa tɨ ij aɨn timuaatauuniꞌi ɨ paj cɨn autyajturaa ɨ Dioj jemi.” Yaa pu hui tinaataꞌixaa.
\s Pablo pu tihueꞌixaateꞌe tɨ Dioj aɨjna cɨn raꞌantihuau tɨ ij tihuaꞌutaꞌixaateꞌen aɨme ɨ mej seij chuejraꞌa japua eꞌemaꞌacan
\p
\v 17 ’Nyatɨꞌɨj ni neyun aꞌuveꞌeme yu Jerusalén. Teyujtaꞌa nu aꞌutyajrupi nyej ni Dioj jemi tyuꞌutanyuuniꞌi. Nyajta eꞌeyan tyuꞌumaaracaꞌa.
\v 18 Aɨj nu hui tavastaraꞌa huaseij, tɨ nuꞌu ayan tinaataꞌixaa tɨcɨn: “Caꞌanacan, áꞌuraꞌa ayujna Jerusalén aꞌini camu muaꞌantzaahuateꞌesin aꞌij pej tihuaꞌutáꞌixaateꞌesin inyeetzi jetze maꞌacan.”
\p
\v 19 ’Aj nu ni neyan tiraataꞌixaa tɨcɨn: “Nyavastaraꞌa, aɨ mu ramuaꞌaree ɨ nyaj áꞌuchaꞌacanyaꞌa huaꞌateyujtaꞌa a, nyajta meyee, nyajta hueꞌityaana ɨ mej tyaꞌatzaahuateꞌe mueetzi jemi, nyajta huaꞌutyaavajxɨ.
\v 20 Majta ramuaꞌaree nyaj nyaun aꞌutyavaacaꞌa nyaujna matɨꞌɨj raajeꞌica maɨjna ɨ Esteban ɨ tɨ tyuꞌutaxajtacaꞌa mueetzi jetze maꞌacan. Nyaa nu hui tyuꞌutaꞌa nyaɨjna cɨmeꞌe maj raajeꞌica. Nyajta tyúꞌuchaɨ ɨ tihuaꞌacɨɨxu aɨme ɨ maj raajeꞌica.”
\p
\v 21 ’Ma ajta aɨn tavastaraꞌa, ayaa pu tinaataꞌixaa tɨcɨn: “Aricu, aꞌini nyamuaataiti ɨmɨ tyaɨte tzajtaꞌa ɨ mej seij chuejraꞌa japua eꞌemaꞌacan.” ―Ayaa pu tihuaꞌutaꞌixaa aɨjna ɨ Pablo.
\s Tɨ nuꞌu aɨn xantaaruꞌu taꞌanajca aɨ pu rachaɨ́ca
\p
\v 22 Maucheꞌe mu raanamuajriꞌi. Aj mu mi autyajhuii maj huatyéjíihuajraꞌani. Meyan tɨcɨn:
\p ―Xaꞌanviꞌitɨchi sataꞌaj raajeꞌica. Tyanaꞌajtzɨ raatáijtacheꞌe maj raajeꞌica.
\p
\v 23 Eecan mu tyéjijhuajmáꞌa. Majta tyuꞌujcɨɨxu, uteꞌe mu tyajáꞌuhuaꞌanaa, majta chuej eiráꞌaratzɨ́ꞌɨ. Uteꞌe mu tyajáꞌuhuaꞌanaa.
\v 24 Meenti mauj tyéjijhuajmáꞌa, ajta aɨn xantaaruꞌu taꞌanajca, aɨ pu huaꞌutaij maj ruꞌutyajtuaani u teteꞌe aꞌu me eꞌeche ɨ xantaaruꞌu. Ajta tyuꞌutaijtacaꞌa maj raꞌiraꞌavajxɨꞌɨn, majta tiraihuaꞌuran maɨjna ɨ Pablo mej mi raamuaꞌaree aꞌij mej een cɨn meyan títyetyéjijhuajmaꞌa ɨ tyaɨte.
\v 25 Matɨꞌɨj mi raatyáajɨꞌɨque mej mi raꞌiraꞌavajxɨꞌɨn.
\p Aj pu i Pablo ayan tiraataꞌixaa ɨ cɨn tiꞌityejvee tɨ aa aꞌutejvee ayan tɨcɨn:
\p ―¿Ni ayan tyajamuaataꞌaca ɨ aꞌamuayeꞌira sej si naꞌiraꞌavajxɨꞌɨn inyeetzi i nyaj nyaun Roma jetze eꞌejtyamaꞌacan? Ma majta cai xɨ meyan tiraaxaꞌapɨꞌɨntarej maj pueijtzi naataꞌan inyeetzi.
\p
\v 26 Ajta aɨn tɨ anxɨte tieꞌijta, tɨꞌɨj raanamuajriꞌi aɨjna ɨ Pablo, au pu aꞌumej aɨjna jemi xantaaruꞌu ɨ taꞌanajca. Aj pu i ayan tiraataꞌixaa tɨcɨn:
\p ―¿Aꞌini panaꞌa pijrɨni aɨjna cɨmeꞌe ɨ aꞌatɨ? ¿Au pu chajtaꞌa eꞌemaꞌacan Roma tɨ eꞌejtyamaꞌacan?
\p
\v 27 Aj pu i aɨn ɨ xantaaruꞌu ɨ taꞌanajca, a aꞌireꞌenye ɨ Pablo jemi. Tɨꞌɨqui ayan tiraataihuaꞌuriꞌi tɨcɨn:
\p ―Naataꞌixaateꞌe. ¿Ni paun eꞌemaꞌacan chajtaꞌa tɨ Roma eꞌejtyamaꞌacan?
\p Aj puꞌi Pablo ayan tyuꞌutanyúu tɨcɨn:
\p ―Ee.
\p
\v 28 Aj pu i aɨn ɨ xantaaruꞌu ɨ taꞌanajca ayan tiraataꞌixaa tɨcɨn:
\p ―Eihua nu tyuꞌunajchitacaꞌa inyaa nyej ni huatyanromáanota.
\p Tɨꞌɨj i ayan Pablo tiraataꞌixaa tɨcɨn:
\p ―Niꞌi romano inyaa aꞌini auj nu aꞌunuꞌihuacaꞌa.
\p
\v 29 Majta maɨn ɨ maj raataihuaꞌuriꞌi, aj mu mi avaꞌacɨ rujɨmeꞌe. Ajta aɨn xantaaruꞌu ɨ taꞌanajca, aɨ pu miꞌijmu tyuꞌutatzɨn tɨꞌɨj raamuaꞌareeriꞌi tɨ raꞌityaana aɨjna ɨ Pablo, ɨ tɨ aun Roma jetze ajtyamaꞌacan.
\s Tɨꞌɨj nuꞌu aɨn xantaaruꞌu ɨ taꞌanajca, aɨ pu nuꞌu yaꞌujáj huaꞌa jemi ɨ jueesi
\p
\v 30 Yaa ruijmuaꞌateꞌe yee, ajta aɨn xantaaruꞌu ɨ taꞌanajca, ayaa pu tiꞌijxeꞌevaꞌacaa tɨ raamuaꞌaree aꞌij mej een cɨn meyan tíꞌijxajtziꞌi ɨ Pablo aɨme ɨ mej Israel jetze ajtyamaꞌacan. Tɨꞌɨqui raꞌuxɨjte. Ajta huaꞌutaij maj nuꞌu tyujsaɨreꞌen aɨme ɨ mej tieꞌijta u teyujtaꞌa, majta ɨ jueesi. Aj pu i yaꞌujáj aɨjna ɨ Pablo. Tɨꞌɨqui huaꞌa jemi a yáuutuaa.
\c 23
\p
\v 1 Tɨꞌɨj i huaꞌuseij ɨ Pablo aɨme ɨ huaꞌa jueesi ɨ maj eꞌetyujsaɨraꞌacaa. Tɨꞌɨj i ayan tihuaꞌutaꞌixaa tɨcɨn:
\p ―Neꞌihuaamuaꞌa, tɨj naꞌa nyej cheꞌe tyamueista, tɨj naꞌa tɨ yu eꞌireꞌene nain nu cɨn tyaꞌaraꞌaste. Canu hui tiꞌitɨj cɨn autyajturaa ɨ Dioj jemi.
\p
\v 2 Aj pu i aɨn Ananías, ɨ tɨ tihueꞌijteꞌe aɨme ɨ mej tiꞌivaɨreꞌe u teyujtaꞌa, aɨ pu huaꞌutaij maj raꞌancajveeni.
\p
\v 3 Ajta aɨn Pablo, ayan tiraataꞌixaa tɨcɨn:
\p ―Dioj pu muaꞌancavejsin mueetzi, mɨ paj aꞌij puaꞌa tiꞌitevi. Muaa papuꞌu paman huataca pej pi naꞌuxɨjteꞌen peijna jetze i yuꞌuxari. Ma pajta ayaa paj tyaꞌutyaturaasin peijna cɨmeꞌe paj huaꞌutaij maj naꞌancájveeni.
\p
\v 4 Majta maɨn ɨ maj maun eꞌereꞌetyaꞌacaa, ayaa mu tiraataꞌixaa tɨcɨn:
\p ―¿Aꞌini pej pi peyan aꞌij puaꞌa tiꞌijree pamɨjna tɨ eitzeꞌe ruxeꞌeveꞌe ɨ Dioj jemi?
\p
\v 5 Ayaa pu tihuaꞌutaꞌixaa ɨ Pablo tɨcɨn:
\p ―Neꞌihuaamuaꞌa, canu ramuaꞌareeracaꞌa aꞌatɨ tɨ pueen. Ma ajta tzɨj aɨn pueen ɨ tɨ eitzeꞌe ruxeꞌeveꞌe ɨ Dioj jemi. Ajta, tɨ puaꞌa nyajmuaꞌareera, canu neyan tyuꞌutaxáatacheꞌe, aꞌini ayaa pu teꞌeyuꞌusiꞌi ɨ yuꞌuxari jetze tɨcɨn: “Capej aꞌij puaꞌa tiꞌijxajta paɨjna tɨ tihueꞌijteꞌe ɨ tyaɨte.”
\p
\v 6 Aj pu i raamuaꞌareeriꞌi ɨ Pablo tɨcɨn seica mu puéenyaꞌa ɨ mej meyan huataujmuaꞌa tɨcɨn saduceos, majta seica meyan tɨcɨn fariseos. Aj pu i caꞌanin cɨmeꞌe huaꞌutajée tɨcɨn:
\p ―Neꞌihuaamuaꞌa, nyaa nu fariseo pɨrɨcɨ. Huaꞌa jetze nu huanuꞌeihuacaꞌa aɨme ɨ fariseos. Ijii mu tiꞌinyaxajtziꞌi iiyacui maɨjna cɨmeꞌe nyaj rachuꞌeveꞌe ajna xɨcajraꞌan jetze matɨꞌɨj huatarun ɨ mɨꞌɨchite.
\p
\v 7 Tɨꞌɨj ayan tyuꞌutaxajtacaꞌa aɨjna ɨ Pablo, aj mu mi autyajhuii mej tiꞌihuáurihuaꞌu aɨme ɨ fariseos, majta aɨme ɨ saduceos. Aɨj pu cɨn cai cheꞌe huatarɨꞌɨristaracaꞌa mej tiꞌitɨj huaxaꞌapɨꞌɨntareꞌen matɨꞌɨj tyujre saɨj ajta saɨj.
\p
\v 8 Majta maɨn ɨ saduceos, ayaa mu tiꞌixa tɨcɨn: “Camu nuꞌu huatarujsin ɨ mɨꞌɨchite.” Majta meyan tɨcɨn: “Camu nuꞌu seiraꞌa muaꞌajuꞌun ɨ xaijnyuꞌucaraꞌaraꞌan mej tiꞌivaɨreꞌe u tajapua, camu majta seiraꞌa muaꞌajuꞌun ɨ huaꞌaxaijnyuꞌuca aɨme ɨ meri huacuii.”
\p Ma majta aɨme fariseos, nain mu cɨn tyaꞌatzaahuatyaꞌacaa.
\v 9 Eecan mu eihua ijhuacaꞌa. Muꞌuri eitzeꞌe eihua tyéjijhuajmáꞌa. Matɨꞌɨj mi seica huatyahuiixɨ. Ai mu aɨn pueen ɨ mej tihuaꞌamuaꞌate ɨ yuꞌuxari jetze. Majta mu maɨn pɨrɨcɨ ɨ maj fariseos jetze ajtyamaꞌacan. Aj mu mi meyan tyuꞌutaxajtacaꞌa tɨcɨn:
\p ―Amɨjna mɨ aꞌatɨ, capu hui tiꞌitɨj aꞌij huáruu. Ajta tɨ puaꞌa saɨj ari tiraataꞌixaa ɨ xainyuꞌucari tɨ tiꞌivaɨreꞌe vaꞌacan cɨmeꞌe u tajapua tɨ eꞌeseijreꞌe, ticheꞌe cai jemin nyuucaꞌan ɨ Dioj.
\p
\v 10 Eecan mu eihua tyuꞌurixaatyaꞌacaa. Muꞌuri eitzeꞌe nínyuꞌucacucaꞌa. Aɨj pu cɨn tyuꞌutatzɨn ɨ xantaaruꞌu tɨ anxɨte tieꞌijta. Ajta ayan tyuꞌumuáꞌa tɨcɨn tyamuaꞌa mu hui tiraatéteꞌenyajxɨꞌɨsin aɨjna ɨ Pablo. Aɨj pu cɨn huaꞌutaij ɨ xantaaruꞌu maj aꞌujuꞌun mej mi ruꞌiráviꞌitɨn caꞌanyejri cɨmeꞌe, mej mi maun raꞌanviꞌitɨn aꞌu me eꞌeche ɨ xantaaruꞌu.
\p
\v 11 Seij tɨcaꞌari tzajtaꞌa pu aɨn tavastaraꞌa huataseijre vejliꞌi aɨjna jemi ɨ Pablo. Ayaa pu tiraataꞌixaa tɨcɨn:
\p ―Uhuatyáꞌacaꞌanyechi muaꞌa tzajtaꞌa. Ayajna patɨj peri nye jemi tyuꞌutanyúu iiyan Jerusalén, ayaa paj hui cheꞌeta panaꞌa tyájaꞌutaxájta paujna Roma.
\s Maj nuꞌu meyan tityahuaujxaꞌapɨꞌɨntariꞌiriꞌi maj raajeꞌica ɨ Pablo
\p
\v 12-13 Yaa ruijmuaꞌateꞌe yee, seica ɨ mej Israel jetze ajtyamaꞌacan, aɨ mu tyaꞌataujratziiriꞌi maj raajeꞌica maɨjna ɨ Pablo, Huaꞌapuate japuan cɨj caj mu aráꞌaxcaa ɨ tyetyaca. Ayaa mu tyuꞌutaxajtacaꞌa tɨcɨn: “Camu nuꞌu tiꞌicuaꞌani, ni camu majta yeꞌen asta manaꞌa cai raajeꞌica.”
\v 14 Au mu aꞌujuꞌun aɨme jemi ɨ mej tieꞌijta u teyujtaꞌa, majta aɨme jemi ɨ huaꞌavaujsi. Ayaa mu tihuaꞌutaꞌixaa tɨcɨn:
\p ―Tuꞌuri hui teyan tityaꞌatátaratziiriꞌi tyaj cai cheꞌe tyuꞌucuaꞌani, asta tyanaꞌa cai raajeꞌica ɨ Pablo. Aj tu hui ti tiꞌicuaꞌani, tyajta yeꞌen.
\v 15 Ijii, ayaa xu huarɨni muan, majta ɨ seica ɨ jueesi, sataꞌaj raatahuavii ɨ xantaaruꞌu taꞌanajca tɨ yaꞌaráviꞌitɨn ɨ Pablo, aɨjna cɨmeꞌe sej si tyuꞌutaihuaꞌu tyamuaꞌa naa. Tyajta ityan, tuꞌuri rɨꞌɨ huataruu tyaj raajeꞌica meenti cai xɨ ya uveꞌenye.
\p
\v 16 Ma ajta paꞌarɨꞌɨ pu tiꞌinamuáaraca tɨꞌɨj ayan tihuaꞌutaꞌixaa. Aj puꞌi aɨn paꞌarɨꞌɨ aun aꞌumej aꞌu mej eꞌeche ɨ xantaaruꞌu. Tɨꞌɨj i raataꞌixaa aɨjna ɨ Pablo. Aɨjna ɨ paꞌarɨꞌɨ, aɨ pu rayauj cuꞌutzaaraꞌan ɨ Pablo.
\p
\v 17 Tɨꞌɨqui aɨn Pablo seij huatajée ɨ maj anxɨte tieꞌijta. Ayaa pu tiraataꞌixaa tɨcɨn:
\p ―Pataꞌaj hui raꞌanviꞌitɨn ɨ paꞌarɨꞌɨ aɨjna ɨ taꞌanajca jemi ɨ xantaaruꞌu. Tiꞌitɨj pu raataꞌixaateꞌesin.
\p
\v 18 Tɨꞌɨqui aɨn tɨ anxɨte tieꞌijta, yaꞌuviꞌitɨ ɨ xantaaruꞌu jemi taꞌanajca. Tɨꞌɨj i ayan tiraataꞌixaa tɨcɨn:
\p ―Aɨjna ɨ Pablo tɨ aityanamiꞌi, ayaa pu tinaataij nyaj nuꞌu yaꞌaráviꞌitɨn iiya mueetzi jemi nyeijna i paꞌarɨꞌɨ. Tiꞌitɨj pu nuꞌu muaataꞌixaateꞌesin.
\p
\v 19 Ajta aɨn xantaaruꞌu taꞌanajca, raꞌanavíꞌiraꞌa ɨ muajcaꞌaraꞌaraꞌan jetze. Tɨꞌɨj i yaꞌuviꞌitɨ ayée. Tɨꞌɨj i ayan tiraataihuaꞌuriꞌi tɨcɨn:
\p ―¿Tiꞌitajni pényeꞌixaatyaꞌamɨꞌɨ?
\p
\v 20 Ayaa pu tiraataꞌixaa ɨ paꞌarɨꞌɨ tɨcɨn:
\p ―Aɨme ɨ mej Israel jetze ajtyamaꞌacan, aɨ mu ataujratziiriꞌi mej muaatahuavii ɨ Pablo paj nuꞌu ruijmuaꞌa raꞌanviꞌitɨn huaꞌa jemi ɨ huaꞌajueesi. Mataꞌaj nuꞌu rɨꞌɨ tiraamuaꞌaree.
\v 21 Aru, capaj huaꞌatzaahuatyaꞌa. Seica mu nuꞌu rachuꞌevaꞌa muaꞌajuꞌun maujna juye jetze aviitzi cɨmeꞌe. Huaꞌapuate japuan cɨj caj mu araꞌase aɨme ɨ tyetyaca. Maraaxaꞌapɨꞌɨntarej runyuuca cɨmeꞌe maj nuꞌu cai tiꞌitɨj cuaꞌani, majta nuꞌu cai yeꞌen asta manaꞌa nuꞌu cai raajeꞌica. Muꞌuri rɨꞌɨ huaujruu. Mejchuꞌeveꞌe muꞌu mi paj raataꞌan tɨ ayan huarɨni.
\p
\v 22 Aj pu i ɨ xantaaruꞌu taꞌanajca raataityacaꞌa ɨ paꞌarɨꞌɨ tɨ aꞌuraꞌani. Anacaican pu ayan tiraataꞌixaa tɨcɨn:
\p ―Capaj aꞌatɨ ixaatyaꞌa aꞌij pej tinaataꞌixaa.
\s Xantaaruꞌu pu aɨjna Pablo aꞌuvíꞌitɨ aɨjna jemi ɨ tajtuhuan tɨ ayan antyahuaa tɨcɨn Félix
\p
\v 23 Aj pu i huaꞌapuaca huatajée ɨ maj anxɨte tieꞌijta. Tɨꞌɨj i ayan tihuaꞌutaij tɨcɨn:
\p ―Sataꞌaj huaꞌajsaɨreꞌen ɨ xantaaruꞌu, aꞌachu cumu huaꞌapua ciento ɨ maj ruꞌɨcan áꞌujuꞌun, majta hueicate japuan tamuaamuataꞌa maj avéꞌetyeꞌete, majta huaꞌapua ciento ɨ maj chun tyuꞌɨsin. Sataꞌaj aꞌujuꞌun saujna Cesarea ijii tɨcaꞌa aꞌatzaj aramuaacuacajretze pu tyauumaꞌaca ɨ tɨcaꞌari.
\p
\v 24 Ajta huaꞌutaꞌixaa tɨcɨn:
\p ―Sajta seij tyéꞌesiirateꞌen ɨ cahuaayuꞌu ɨ Pablo tɨ japuan avaꞌacái aꞌuméj. Sataꞌaj saun yautuaani ɨ tajtuhuan jemi tɨ ayan antyahuaa tɨcɨn Félix. Caxu aꞌatɨ taꞌacareꞌen tɨ aꞌij raruuraa.
\p
\v 25 Ayaa pu tiraataitiꞌiriꞌi aɨjna ɨ Félix tɨcɨn:
\p
\v 26 “Claudio Lisias, ɨ tajtuhuan tɨ eihua ruxeꞌeveꞌe. Yaa nu muataujteꞌe muaa Félix mɨ paj tajtuhuan cɨn tiꞌityejvee, mɨ pej eihua axeꞌeveꞌe.
\v 27 Aɨme ɨ mej Israel jetze ajtyamaꞌacan, aɨ mu raatyeeviꞌi maɨjna ɨ tevi. Majreꞌicatacheꞌe mu, aru nyaa nu aꞌuréꞌenye nyahuaꞌantíviꞌitɨ́ ɨ nyaxantaaruꞌustyamuaꞌa. Nyaa nu japuan huanyúu aꞌini nyaraamuaꞌareeriꞌi tɨ aɨn romano pueen.
\v 28 Nyeyaꞌuviꞌitɨ huaꞌa jemi ɨ jueesi ɨ mej tiꞌixaꞌapɨꞌɨntareꞌe aꞌini nyájmuaꞌareerimɨꞌɨcaꞌa aꞌij mej een cɨn tíꞌijxajtziꞌi.
\p
\v 29 ’Nyatɨꞌɨj ni raamuaꞌareeriꞌi maj maɨjna cɨn tíꞌijxajtziꞌi maɨjna cɨmeꞌe ɨ ruyeꞌira. Capu tiꞌitɨ cɨn autyajturaa ɨ maj cɨn raajeꞌica nusu ɨ maj cɨn raꞌityaanan aɨjna ɨ aꞌatɨ.
\v 30 Aru nyatɨꞌɨj raamuaꞌareeriꞌi maj seica ɨ maj maun Israel jetze ajtyamaꞌacan, aɨ mu nuꞌu tyaꞌataujratziiriꞌi maj raajeꞌica, nyatɨꞌɨj ni muaataitiꞌiriꞌi nyaɨjna ɨ tevi. Nyajta nu huaꞌutaij ɨ maj tíꞌijxajtziꞌi maj mueetzi huataꞌixaateꞌen ɨ maj cɨn tíꞌijxajtziꞌi.” Aj pu i aɨjna huataitiꞌiriꞌi ɨ tajtuhuan.
\p
\v 31 Majta maɨn xantaaruꞌu, ayaa mu raaruu aꞌij tɨ tihuaꞌutaꞌixaa ɨ xantaaruꞌu taꞌanajca. Tɨcaꞌa mu yaꞌuviꞌitɨ maɨjna ɨ Pablo. Matɨꞌɨj mi maun yaꞌureꞌenyejte aujna chajtaꞌa tɨ ayan tyajaꞌarajtyahuaa tɨcɨn Antípatris.
\p
\v 32 Yaa ruijmuaꞌateꞌe yee mu aꞌucɨj ɨ maj taꞌaveꞌeteꞌete maɨjna Pablo jamuan. Majta ɨ maj ruꞌɨcan huajuꞌucaa, aɨ mu huaraꞌacɨ aꞌumaj eꞌeche ɨ xantaaruꞌu.
\v 33 Matɨꞌɨj aꞌucanyáa maujna Cesarea ɨ maj avéꞌetyeꞌete, matɨꞌɨj mi raatatui maɨjna ɨ yuꞌuxari, majta maɨjna ɨ Pablo.
\p
\v 34 Ajta aɨn ɨ tajtuhuan tɨꞌɨj raꞌancureꞌepi ɨ yuꞌuxari, aj pu i raꞌujijve. Ajta eꞌeyan aɨjna Pablo tyuꞌutaihuaꞌuriꞌi ayan tɨcɨn:
\p ―¿Tiꞌitajni chuejraꞌa japua peꞌemaꞌacan?
\p Tɨꞌɨj i raamuaꞌareeriꞌi tɨ aun Cilicia eꞌemaꞌacan.
\p
\v 35 Aj pu i ayan tiraataꞌixaa tɨcɨn:
\p ―Aj nu muanamuajran matɨꞌɨj yá uveꞌenyén ɨ maj tiꞌitɨj cɨn mueetzi jetze tiꞌipuaꞌajteꞌe.
\p Aj pu i raataijtacaꞌa maj nuꞌu ráachaɨn ɨ polisiiya aujna aꞌu tɨ Herodes eirajca.
\c 24
\s Tɨꞌɨj nuꞌu Pablo rusaɨj rujapua huanyúu aɨjna jemi ɨ Félix
\p
\v 1 Anxɨj xɨcaj pu tyauumaꞌaca, tɨꞌɨj aɨn ɨ Ananías ɨ tɨ tieꞌijta u teyujtaꞌa, aɨ pu aꞌucanyáa aujna Cesarea aɨme jamuan ɨ huaꞌavaujsi, ajta seij tɨ abogado pɨrɨcɨ. Ayaa pu antyahuaa aɨjna tɨcɨn Tértulo. Aɨ mu tiꞌitɨ cɨn jetzen tyaꞌujpuáꞌajte aɨjna ɨ Pablo ɨ tajtuhuan jemi.
\v 2 Matɨꞌɨj u yaꞌutajée ɨ Pablo, aj pu i aɨn Tértulo autyejche tɨ tiraaxajtziꞌi. Ayaa pu tiraataꞌixaa aɨjna ɨ Félix tɨcɨn:
\p ―Tuꞌuri hui eihua rɨꞌɨ tíꞌityeche naa tyaxaahua meenti pauj muaa tiꞌitaijteꞌe. Eihua paj rɨꞌɨ tirajtyauve aꞌa tzajtaꞌa tyataꞌaj eitzeꞌe rɨꞌɨ yee títeecháatɨmeꞌeni.
\v 3 Nain tu teri ancuraꞌa. Aɨj tu cɨn naa títaatátyamuaꞌave nain japua. Rɨꞌɨ tu timuaataꞌaca muaa Félix pej iꞌi tajtuhuan, pej eihua naa rɨꞌɨ tiꞌiruure.
\v 4 Aru tyataꞌaj cai maa muáꞌɨtzaa, ayaa nu tiꞌimuahuavii paj aꞌatzu huataꞌan ɨ caꞌanijraꞌa paj aꞌatzu taanamua tej timuaataꞌixaateꞌesin.
\p
\v 5 ’Aꞌini amɨjna mɨ tevi, eihua tuꞌuri hui tirájtyauriꞌiriꞌi tɨ tiꞌitziita iiyan chaanaca japua. Nain japua pu caꞌanyijraꞌa huaꞌutaꞌa ɨ tyaɨte ɨ mej Israel jetze ajtyamaꞌacan mej mi huaujnyaꞌusiꞌiteꞌen. Aɨ pu ajta antyujmuaꞌaree aɨme cɨmeꞌe ɨ maj raꞌatzaahuateꞌe maɨjna tɨ Nazaret eꞌemaꞌacan.
\v 6 Ajta aɨ pu huataujtese tɨ raatyaxaahuata ɨ teyuu. Aɨj tu hui cɨn rajvíꞌi. Ayaa tu tiꞌijxeꞌevaꞌacaꞌa tyaj pueijtzi raataꞌan aꞌij tɨ teꞌeyuꞌusiꞌi ɨ yuꞌuxari jetze.
\v 7 Ajta aun tɨ taꞌanajca, aɨjna ɨ Lisias, aɨ pu aun aꞌutyajrupi. Tɨꞌɨj i táꞌajajniꞌiriꞌi caꞌanyejri cɨmeꞌe.
\v 8 Ajta ayan titaataꞌixaa tɨcɨn maj mueetzi jemi aꞌuvaꞌajuꞌun ɨ mej tíꞌijxajtziꞌi. Tɨ puaꞌa nuꞌu muaa asaɨj petiraihuaꞌu, aj paj xaa ramuaꞌareeran tɨ ayan tiꞌayajna nain ɨ tyaj cɨn tiꞌitɨj cɨn jetzen tiꞌipuaꞌajteꞌe. ―Ayaa pu tiraataꞌixaa aɨjna ɨ Tértulo.
\p
\v 9 Majta maɨn ɨ maj aꞌutyáuucaꞌa ɨ mej Israel jetze ajtyamaꞌacan, aɨ mu majta naimiꞌi meyan tyuꞌutaxajtacaꞌa tɨcɨn:
\p ―Ayaa pu tiꞌayajna.
\p
\v 10 Aj pu i aɨn tajtuhuan rumuajcaꞌa cɨn tiraataꞌixaa aɨjna ɨ Pablo ayan tɨcɨn:
\p ―Pataꞌaj hui tyuꞌutaxaj.
\p Tɨꞌɨj i Pablo ayan tyuꞌutaxajtacaꞌa tɨcɨn:
\p ―Rɨꞌɨ pu hui tinaataꞌa nyaj huatyánnyaꞌa inyaa, aꞌini nyajmuaꞌaree tɨcɨn juees paj pɨrɨcɨ aijna chuejraꞌa japua. Papuꞌuri aꞌatee paj juees pɨrɨcɨ.
\v 11 Aꞌini tiꞌirɨꞌɨri paj raamuaꞌaree tɨ ayan tiꞌayajna. Auchan pu tamuaamuataꞌa japuan huaꞌapua xɨcaj aꞌatee nyaj an aꞌujnyéj an Jerusalén nyej ni rɨꞌɨ tiraataꞌan ɨ Dioj.
\p
\v 12 ’Majta aɨme ɨ mej tiꞌinyaxajtziꞌi, matɨꞌɨj naateeviꞌi, canu huaꞌajtyaꞌaxɨꞌɨcaꞌa ɨ tyaɨte aujna teyujtaꞌa tɨ veꞌe tzajtaꞌa, ni canu nyajta caꞌanijraꞌa huaꞌataꞌacaa maj huataninyuꞌucacun aujna teyujtaꞌa, ni canu nyajta caꞌanijraꞌa huaꞌataꞌacaa nyaujna u chajtaꞌa.
\v 13 Amɨme mɨ tyaɨte, camu majta aꞌij tirájtyausin ɨ maj cɨn nye jetzen tyaꞌujpuáꞌajteꞌen.
\p
\v 14 ’Ayaa nuꞌu xaa tiꞌimueꞌixaateꞌe. Nyaa nu hui ravaɨreꞌe ɨ Dioj ɨ maj ranaꞌamichaꞌa ɨ nyavaujsimuaꞌacɨꞌɨ. Nyaa nu ravaɨreꞌe nyaɨjna cɨmeꞌe ɨ yeꞌira ɨ mej jetzen huajuꞌucaa. Aɨjna cɨmeꞌe ɨ nyeyeꞌira, ayaa mu tiꞌixa amɨme tɨcɨn nyasaɨj nu aꞌij tirajtyau. Me nyajta, canu. Nain nu hui antzaahua aꞌij tɨ yeꞌi teꞌeyuꞌusiꞌi ɨ yuꞌuxari jetze ɨ tyaꞌanxɨvi, nyajta nain aꞌachu maj caj tiraꞌuyuꞌuxacaꞌa aɨme ɨ mej tiꞌixaxaꞌataꞌa ɨ Dioj jetze maꞌacan.
\v 15 Ayaa nu hui nyajta inyaa tirájxeꞌeviꞌiraꞌa ɨ Dioj jemi, matɨj amɨme nyaɨjna cɨmeꞌe maj huatarujsin ɨ mɨꞌɨchite tzajtaꞌa ɨ mej meri huacuii, aɨme ɨ maj rɨꞌɨ tiꞌityetyaɨtestacaꞌa, majta aɨme ɨ maj aꞌij puaꞌa titetyújchaɨcaꞌa.
\v 16 Aj nu hui cɨn tiꞌityeseꞌe nyej neyan réenyaꞌa me nyáꞌuchaꞌacanyeꞌen ɨ Dioj jemi, nyajta huaꞌa jemi ɨ tyaɨte.
\p
\v 17 ’Tɨꞌɨj tyauumaꞌaca aꞌachu puaꞌan ninyeꞌiraꞌa nyaj aꞌuchaꞌacan nyej ni tumin huaꞌutaꞌan ɨ nyetyaɨtestyamuaꞌa, nyajta tyuꞌutámuaɨꞌɨvejtan ɨ Dioj jemi.
\v 18 Nyatɨꞌɨj ni u aꞌahuánjajcuare aꞌij tɨ tyaꞌaxa ɨ tayeꞌirá jetze. Ayaa nu rɨjcaa matɨꞌɨj seica taaseij maujna teyujtaꞌa tɨ veꞌe.
\p
\v 19 ’Aɨme aɨn pueenyaꞌa ɨ maj maun eꞌemaꞌacan aun tɨ huatacáꞌa aujna Asia. Camu eihua a eꞌetyaɨtestacaꞌa inyeetzi jemi, camu majta ruꞌitzíityaꞌacaꞌa. Tɨ puaꞌa tiꞌitɨ aꞌij metyáꞌumuaꞌareera inyeetzi jemi, micheꞌe maɨn yéveꞌeréꞌenyen mueetzi jemi mej mi maɨjna cɨn nye jetze tyaꞌujpuáꞌajteꞌen.
\v 20 Naꞌari cai, micheꞌe mamɨn mɨ mej ya huatyáuu raataxaj tiꞌitɨ nyaj cɨn autyajturaa nyatɨꞌɨj nyaun aꞌutyavaacaꞌa huaꞌa jemi ɨ huaꞌa jueesi.
\p
\v 21 ’Tij cai hui aɨ pueen ɨ tiꞌitɨ ɨ nyaj cɨn autyajturaa nyatɨꞌɨj u aꞌutyavaacaꞌa huaꞌa jemi, nyatɨꞌɨj ni huajijhuacaꞌa neyan tɨcɨn: “Muan xu tiꞌinyaxajtziꞌi ijii saɨjna cɨmeꞌe ɨ nyaj tyaꞌatzaahuateꞌe aɨjna cɨmeꞌe maj nuꞌu majtahuaꞌa huatarujsin ɨ mɨꞌɨchite.” ―Ayaa pu tyuꞌutaxajtacaꞌa aɨjna ɨ Pablo.
\p
\v 22 Tɨꞌɨj Félix raanamuajriꞌi, capu raꞌaranajchacaꞌa tɨ raaxaꞌapɨꞌɨntareꞌen. Aꞌini aɨ pu rúꞌumuaꞌareeracaa aꞌij tɨ eenyaꞌa ɨ huaꞌayeꞌira ɨ mej tyaꞌatzaahuateꞌe. Ayaa pu tihuaꞌutaꞌixaa tɨcɨn:
\p ―Chauj miꞌi uveꞌenyén ɨ xantaaruꞌu ɨ taꞌanajca aɨjna ɨ Lisias. Aj nu tyamuaꞌa naa tiꞌijmuaꞌareeran aijna ɨ saj cɨn tíꞌijxajtziꞌi muan.
\p
\v 23 Aj pu i Félix aɨjna huataij ɨ xantaaruꞌu tɨ anxɨte tieꞌijta tɨ auj rachaɨ́ca aɨjna ɨ Pablo. Ajta nuꞌu aꞌatzu raataꞌan tɨ áꞌuchaꞌacanyeꞌen rusaɨj. Ajta maj ráamuaare ɨ amiincustyamuaꞌameꞌen, majta tiꞌitɨ tiraataꞌan tɨ tiraꞌaturaateꞌe. Ajta aɨjna ɨ Félix, aj pu i áꞌuraa.
\p
\v 24 Tɨꞌɨj tyauumaꞌaca aꞌachu puaꞌan xɨcaj, ajtahuaꞌa pu uveꞌenye aɨjna ɨ Félix, ajta jamuan ɨraꞌaraꞌan tɨ ayan antyahuaa tɨcɨn Drusila. Aɨ pu Israel jetze ajtyamaꞌacan. Tɨꞌɨj i raataijtacaꞌa ɨ Pablo tɨ i aɨn tiraataihuaꞌu aɨjna cɨmeꞌe tɨ puaꞌa aꞌatɨ raꞌatzaahuaatyaꞌa aɨjna ɨ Jesús, tɨ iꞌi Cɨriistuꞌu.
\p
\v 25 Pablo pu ayan tiraataꞌixaa tɨ ayan tyuꞌujxeꞌeveꞌe tɨ aꞌatɨ ayan huarɨni ɨ tɨ iꞌi xaꞌapɨꞌɨn cɨmeꞌe naijmiꞌica jemi, ajta nuꞌu tɨ rɨꞌɨ huaꞌutyéchaɨn. Pablo pu ajta ayan aɨjna tyuꞌutaꞌixaa aɨjna ɨ Félix tɨ Dioj ayan pueijtzi tihuaꞌutaꞌasin aɨme ɨ mej yen seijreꞌe iiyan ɨ chaanaca japua. Aɨj pu cɨn tyuꞌutatzɨn aɨjna ɨ Félix. Aj pu i ayan tiraataꞌixaa tɨcɨn:
\p ―Pataꞌaj aꞌuraꞌani ijii. Nyamuaatájeevi hui nyajtahuaꞌa nyatɨꞌɨj huatácɨꞌɨpáaca. Aj nu ni muanamuajran nyajtahuaꞌa.
\p
\v 26 Ma ajta aɨn Félix ayaa pu tiꞌijxeꞌevaꞌacaa tɨ Pablo tumin raataꞌan aɨjna cɨmeꞌe tɨ raatatuaani. Aj pu cɨn eihua pu raataijtacaꞌa tɨ tyuꞌuxáj jamuan.
\v 27 Tɨꞌɨj tyauumaꞌaca huaꞌapua ninyeꞌiraꞌa, tɨꞌɨqui Félix airajraa tɨ tiꞌityavaacaꞌa tajtuhuan cɨmeꞌe. Tɨꞌɨquitaꞌi saɨj teꞌentyajrupi tajtuhuan cɨmeꞌe. Ayaa pu antyahuaacaꞌa tɨcɨn Porcio Festo. Ajta aɨn ɨ Félix, ayaa pu tiꞌijxeꞌevaꞌacaa tɨ reenyaꞌa huatyaturan aɨme jemi ɨ mej Israel jetze ajtymaꞌacan, aɨj pu cɨn cai raatátuaa ɨ Pablo.
\c 25
\s Tɨꞌɨj nuꞌu Pablo aun aꞌutyavaacaꞌa ɨ Festo jemi
\p
\v 1 Aj pu i Festo aun aꞌaráꞌa aujna tɨꞌij tyeꞌentyarute tajtuhuan cɨmeꞌe. Hueica xɨcaj pu aꞌatee aujna Cesarea. Aj pu i aꞌujnyéj anna Jerusalén.
\v 2 Majta maɨn ɨ mej tihueꞌijteꞌe u teyujtaꞌa, majta seica ɨ mej Israel jetze ajtyamaꞌacan ɨ maj vaꞌacan cɨn títyatatí, aɨ mu jemin aꞌuréꞌenye maɨjna ɨ Festo. Matɨꞌɨj mi tiraaxajtziꞌiriꞌi maɨjna ɨ Pablo.
\v 3 Eihua mu rájhuaviiriꞌi tiꞌitɨ tɨ huaꞌa jetze ruxeꞌevaꞌacaa tɨ aɨn Festo raataijta maj yaꞌuveꞌeviꞌitɨn maɨjna ɨ Pablo. Ayaa mu tiꞌimuajcaa aɨme maj raajeꞌica a aꞌahuaꞌa, juye jetze.
\p
\v 4 Ajta ayaa pu tihuaꞌutaꞌixaa aɨjna ɨ Festo tɨcɨn:
\p ―Aityanamiꞌi aɨjna ɨ Pablo aujna Cesarea. Nyajta inyaa, u nu aꞌumaꞌaj naꞌame ruijmuaꞌa, naꞌari aaruijmuaꞌa.
\v 5 Micheꞌe seica u aꞌujuꞌun nya jamuan ɨ mej tieꞌijta vaꞌacan cɨmeꞌe mej mi raamuaꞌaree tɨ puaꞌa aɨn Pablo autyaꞌɨtze tiꞌitɨj cɨmeꞌe, mej mi maɨn tiꞌitɨj cɨn jetzen tyaꞌujpuáꞌajteꞌen. ―Ayaa pu tihuaꞌutaꞌixaa.
\p
\v 6 Ayaa pu u eꞌetee aꞌachu cumu arahueica xɨcaj, naꞌari tamuaamuataꞌa xɨcaj anna Jerusalén. Aj pu i aꞌucáanye aujna Cesarea. Yaa ruijmuaꞌateꞌe yee pu antiyeijxɨ huaꞌa jamuan ɨ jueesi. Aj pu i raataijtacaꞌa maj nuꞌu yaꞌaráajan maɨjna ɨ Pablo.
\p
\v 7 Tɨꞌɨj aɨn Pablo aꞌutyajrupi aujna, aj mu mi maɨn ɨ mej Israel jetze ajtyamaꞌacan, aɨme ɨ maj maun aꞌaraacɨ u Jerusalén, aɨ mu ajtyáxɨɨracaꞌa. Matɨꞌɨj mi eihua tiraaxajtziꞌiriꞌi maɨjna cɨmeꞌe tɨ aꞌij puaꞌa een. Aru capu huatarɨꞌɨristaracaꞌa maj raataxaj tɨ puaꞌa ayan tiꞌayajna nusu cai.
\p
\v 8 Aj pu i Pablo tyuꞌutaxajtacaꞌa tɨꞌij huatyaujnan. Ayan tɨcɨn:
\p ―Canu hui tiꞌitɨj cɨn autyajturaa jemin ɨ huaꞌayuꞌuxa ɨ mej Israel jetze ajtyamaꞌacan ni canu nyajta nyaɨjna cɨmeꞌe ɨ huaꞌateyuu. Canu nyajta tiꞌitɨj cɨn autyajturaa aɨjna jemi ɨ tɨ tihueꞌijteꞌe aɨme ɨ romanos. ―Ayaa pu tihuaꞌutaꞌixaa aɨjna ɨ Pablo.
\p
\v 9 Ajta aɨn ɨ Festo, aꞌini ayaa pu tiꞌijxeꞌevaꞌacaa tɨ rɨꞌɨ tyuꞌutyaturan aɨme jemi ɨ mej Israel jetze ajtyamaꞌacan, tɨꞌɨj i ayan tiraataihuaꞌuriꞌi tɨcɨn:
\p ―¿Ni muaꞌaraanajchi paj aꞌuraꞌani panna Jerusalén nyataꞌaj nyanna yaꞌuxaꞌapɨꞌɨntareꞌen mueetzi cɨmeꞌe?
\p
\v 10 Pablo pu ayan tyuꞌutanyúu tɨcɨn:
\p ―Yaa nu huatyejvee huaꞌa jemi i jueesi i maj hueica i maj ravaɨreꞌe ɨ tɨ tihueꞌijteꞌe ɨ romanos. Ayaa pu hui tiraavijteꞌe saj raaxaꞌapɨꞌɨntareꞌen seyajna. Aꞌini papuꞌuri tyamuaꞌa ramuaꞌaree, canu tiꞌitɨj cɨn autyajturaa aɨme jemi ɨ mej Israel jetze ajtyamaꞌacan.
\v 11 Tɨ puaꞌa xaa naꞌutyáturáncheꞌe tiꞌitɨj cɨmeꞌe tɨ huaꞌataꞌaca maj naajeꞌica, aj nu xaa áncaꞌanyéncheꞌe nyaj huamɨꞌɨni. Naꞌari cai, tɨ puaꞌa hui cai ayan tiꞌayajna aꞌij mej meri tinaaxajtziꞌiriꞌi, capu aꞌatɨ huataujcɨꞌɨpua tɨ nyeetzi tyuꞌutatuiireꞌen huaꞌa jemi. Nyámuahuavii tɨ aɨn raaxaꞌapɨꞌɨntareꞌen aɨjna tɨ tihueꞌijteꞌe ɨ romanos.
\p
\v 12 Ajta aɨn ɨ Festo, aɨme jamuan pu tyuꞌuxajtacaꞌa ɨ maj tiraꞌixaa. Aj pu i ayan tiraataꞌixaa aɨjna ɨ Pablo tɨcɨn:
\p ―Muaa pa hui rájhuau tɨ aɨn raaxaꞌapɨꞌɨntareꞌen ɨ tɨ tihueꞌijteꞌe ɨ romanos, aɨjna jemi pa aꞌuméj.
\s Tɨꞌɨj nuꞌu Pablo aun aꞌutyavaacaꞌa aɨjna jemi ɨ Agripa
\p
\v 13 Tyauumaꞌaca aꞌachu cumu huaꞌapua xɨcaj, hueica xɨcaj tɨꞌɨj saɨj aun aꞌaráꞌa aujna u Cesarea. Ai pu aɨn pueen aijna tɨ rey cɨmeꞌe tiꞌityavaacaꞌa. Aɨ pu tihueꞌijteꞌe aɨme ɨ mej Israel jetze ajtyamaꞌacan. Ayaa pu antyahuaacaꞌa tɨcɨn Agripa. Ai pu ajta aun aꞌaráꞌa aɨjna tɨ yáꞌuviꞌitɨn tɨ ayan antyahuaacaꞌa tɨcɨn Berenice. Au mu aꞌuvaꞌajuꞌun mej mi raatataujteꞌen maɨjna ɨ Festo.
\v 14-15 Aꞌini eihua mu u eꞌeteeri maujna, Festo pu raataꞌixaa aɨjna ɨ rey aɨjna cɨmeꞌen ɨ Pablo. Ayaa pu tiraataꞌixaa tɨcɨn:
\p ―Ajna tɨꞌɨj hui Félix airajraa ɨ tɨ cɨn tiꞌityavaacaꞌa, nyatɨꞌɨj nyauna aꞌucatii u Jerusalén, aɨme ɨ mej tieꞌijta huaꞌa teyujtaꞌa, majta huaꞌavaujsi ɨ mej Israel jetze ajtyamaꞌacan, aɨ mu tiꞌitɨj cɨn jetzen tyaꞌujpuáꞌajte maɨjna ɨ Pablo. Majta eꞌeyan nyajhuaviiriꞌi nyaj pueijtzi raataꞌan.
\v 16 Ayaa nu tihuaꞌutaꞌixaa nyaɨjna cɨmeꞌe tɨ cai taataꞌaca ɨ huaꞌayeꞌira ɨ romanos tyej teyan pueijtzi raataꞌan ɨ aꞌatɨj tɨ aɨn huamɨꞌɨni. Anacai pu ayan tyuꞌujxeꞌeveꞌe tɨ aɨn aꞌatɨ tyuꞌuxáj huaꞌa jamuan ɨ mej tiꞌitɨj cɨn jetzen tiꞌipuaꞌajteꞌe tɨ rusaɨj runyuuca cɨn huatyaujnan.
\p
\v 17 ’Aɨj nu hui cɨn, matɨꞌɨj mu aꞌuvaꞌajuꞌun nyeetzi jemi, canu aꞌachu aꞌatee, silu yaa ruijmuaꞌateꞌe yee nu antiyeijxɨ huaꞌa jamuan ɨ jueesi. Nyatɨꞌɨj ni raataijtacaꞌa mej raꞌanviꞌitɨn ɨ Pablo.
\v 18 Majta maɨn ɨ mej tiꞌitɨj cɨn jetzen tyaꞌujpuáꞌajte, matɨꞌɨj autyajhuii maj tyuꞌutaxaj, camu maɨjna cɨn jetzen tyaꞌujpuáꞌajte aꞌij nyej tiꞌimuajcaa.
\v 19 Ai muꞌu cɨn tiraaxajtziꞌiriꞌi maɨjna cɨmeꞌe ɨ ruyeꞌira, ajta aɨjna ɨ aꞌatɨ tyaacan tɨ ayan antyahuaacaꞌa tɨcɨn Jesús. Ma ajta aɨn Pablo ayan tiꞌixa tɨcɨn: “Aucheꞌe pu nuꞌu ruuri aɨjna ɨ Jesús.”
\p
\v 20 ’Aꞌini canu aꞌatzu rajtyau aꞌij nyej yeꞌi huarɨni nyeijna cɨmeꞌe, nyetiraihuaꞌuriꞌi nyaɨjna ɨ Pablo tɨ puaꞌa u aꞌuyeꞌimɨꞌɨ anna Jerusalén mej mi yaꞌuxaꞌapɨꞌɨntareꞌen maɨjna cɨmeꞌe.
\v 21 Tɨꞌɨqui aɨn naatahuaviiriꞌi tɨ aɨn hui raaxaꞌapɨꞌɨntareꞌen ɨ tɨ tiꞌitaijteꞌe ityejmi ɨ tyaj romanos pueen. Nyatɨꞌɨj ni raataityacaꞌa tɨ aityanamiꞌihua, ajta cai capu rɨꞌɨri nyaj raatáite nyaɨjna jemi ɨ tɨ tiꞌitaijteꞌe.
\p
\v 22 Aj pu i aɨn Agripa ayan tiraataꞌixaa tɨcɨn:
\p ―Naꞌaraanajchi hui nyaj raanamua inyaa rusentacan.
\p Aj pu i ayan tyuꞌutanyúu aɨjna ɨ Festo tɨcɨn:
\p ―Ruijmuaꞌa paj hui ranamuajran.
\p
\v 23 Yaa ruijmuaꞌateꞌe yee pu aun aꞌaráꞌa aɨjna ɨ Agripa, ajta aujna ɨ Berenice, ajta aɨjna ɨ Festo. Eihua mu aꞌujtzaahuatyaꞌacaa. Matɨꞌɨj mi maun aꞌutyajrupi huaꞌa jamuan ɨ mej vivejmeꞌen cɨn títyatatí ɨ xantaaruꞌu, majta ɨ maj yaꞌaráaja maɨjna ɨ Pablo.
\v 24 Yaa pu tyuꞌutaxajtacaꞌa aɨjna ɨ Festo tɨcɨn:
\p ―Agripa mɨ paj iꞌi rey, sajta mɨ sej yaa huatyáuu tajamuan, xaaseij hui samɨjna mɨ tevi. Aɨme ɨ mej Israel jetze ajtyamaꞌacan ɨ maj aun eꞌeche anna Jerusalén, majta ɨ mej iiyan huachaatɨme ayujna Cesarea, naijmiꞌi mu naatahuaviiriꞌi amɨjna cɨmeꞌe i tevi. Ayaa mu títyetyéjijhuajmaꞌa tɨcɨn: “Capu nuꞌu cheꞌe ayan tiraavijteꞌe tɨ ruuri.”
\p
\v 25 ’Ayaa pu hui tinaꞌamitejteꞌe ineetzi tɨ cai tiꞌitɨj cɨn autyaꞌɨtze tɨ huaꞌataꞌaca maj raajeꞌica. Ajta amɨjna, ayaa pu tinaatahuaviiriꞌi tɨ aɨn nuꞌu raaxaꞌapɨꞌɨntareꞌen aujna ɨ tɨ tiꞌitaijteꞌe. Nyatɨꞌɨj ni neyan tyuꞌumuáꞌa tɨcɨn nicheꞌe raatáite nyaujna u Roma.
\p
\v 26 ’Aꞌini capu hui aꞌij tinaꞌamitejteꞌe aꞌij nyej yeꞌi tiraataite ɨ nyavastaraꞌa, aɨjna tɨ tiꞌitaijteꞌe aijna cɨmeꞌe i tevi, nyaa nu yaa raveꞌeviꞌitɨ muejmi jemi, neꞌihuaamuaꞌa, nyajta mueetzi jemi, Agripa, mɨ paj iꞌi rey, pataꞌaj tiráihuaꞌu tɨꞌij huámuaꞌareeriꞌihua aꞌij nyej yeꞌi tiraataite.
\v 27 Ayaa puꞌu, aꞌini ayej nyaꞌase capu tiꞌitɨj vaɨreꞌe tɨ puaꞌa nyaj cai raꞌuyuꞌuxan aꞌij mej tiꞌitɨj cɨn jetzen tiꞌipuaꞌajteꞌe nyej ni raatáite. ―Ayaa pu tiraataꞌixaa aɨjna ɨ Festo.
\c 26
\s Tɨꞌɨj nuꞌu Pablo rusaɨj runyuuca cɨn huatyaujna aɨjna jemi ɨ rey, aɨjna tɨ iꞌi Agripa
\p
\v 1 Aj pu i Agripa ayan tiraataꞌixaa aɨjna ɨ Pablo tɨcɨn:
\p ―Nyaa nu muaataꞌasin paj tyuꞌutaxaj muaꞌa nyuuca cɨmeꞌe.
\p Aj pu i Pablo ajméijcaꞌatacaꞌa. Tɨꞌɨj i autyejche tɨ huatyaujnan runyuuca cɨmeꞌe.
\v 2 Ayan tɨcɨn:
\p ―Agripa muaa paj iꞌi rey, yaa pu hui tinaꞌamitejteꞌe tɨ tyamuaꞌa naa tinatyavaꞌɨri nyej ya huatyejvee mueetzi jemi nyej ni huatyannan ijii i maj cɨn tiꞌinyaxajtziꞌi ɨ mej Israel jetze ajtyamaꞌacan.
\v 3 Naa pu nyaꞌase aꞌini papuꞌuri ramuaꞌaree aꞌij tɨ een ɨ huaꞌayeꞌira ɨ mej Israel jetze ajtyamaꞌacan, pajta ramuaꞌaree ɨ maj cɨmeꞌen rujee. Aɨj nu cɨn neyan tiꞌimuahuavii paj naanamua tyamuaꞌa naa.
\s Aꞌij nuꞌu tɨ tíꞌichajcaꞌa aɨjna ɨ Pablo tɨꞌɨj cai nuꞌu xɨ huataujtuaa ɨ tavastaraꞌa jemi
\p
\v 4 ’Naijmiꞌi ɨ mej Israel jetze ajtyamaꞌacan muꞌuri hui ramuaꞌaree aꞌij nyaj ye tyuꞌutyavaacaꞌa nyatɨꞌɨj paꞌarɨꞌɨstacaa, ajta ijii nyej nyeri vastaꞌa. Canu tiꞌitɨj aꞌij huáruu ajna nyej eꞌeche ni iiyacui, canu nyajta tiꞌitɨj aꞌij ruure.
\v 5 Muꞌuri aꞌatee maj nyamuaꞌate. Tɨ puaꞌa huaꞌaraanajchi, íꞌirɨni mej meyan tyuꞌutaxaj yee nain nu cɨn tyaꞌaraꞌaste ɨ yeꞌira ɨ maj raaxaꞌapɨꞌɨntare ɨ maj iꞌi fariseo. Eitzeꞌe pu hui muareꞌeri huaꞌayeꞌira aɨme ɨ fariseo.
\p
\v 6 ’Ma majta, muꞌuri u nyaꞌaraajaj mej mi nyeetzi jetze tyaꞌujpuáꞌajteꞌen maɨjna cɨmeꞌe nyaj rachuꞌeveꞌe nyaɨjna tɨ Dioj cɨn tyaꞌataujratziiriꞌi ɨ tavaujsimuaꞌacɨꞌɨ jemi.
\p
\v 7 ’Majta aɨme ɨ tatyaɨtestyamuaꞌa ɨ maj tamuaamuataꞌa japuan huaꞌapua araꞌase, aɨ mu majta rachuꞌeveꞌe asta naꞌa cai tyajaꞌureꞌenyen ajna xɨcajraꞌa jetze matɨꞌɨj huatarujsin huaꞌatzajtaꞌa ɨ mɨꞌɨchite. Aɨj mu hui cɨn ranaꞌamicheꞌe ɨ Dioj. Nain tujcaꞌari tzajtaꞌa, majta nain tɨcaꞌari tzajtaꞌa mu ravaɨreꞌe. Ajta muaa, Agripa, pej iꞌi rey, aꞌini ayaa nu cheꞌeta nyanaꞌa tiꞌijchuꞌeveꞌen nyaɨjna, aɨj mu cɨn tiꞌinyaxajtziꞌi.
\v 8 ¿Ni tzaa cai rɨꞌɨri saj ráꞌantzaahuateꞌen tɨ Dioj ajtahuaꞌa huaꞌutaꞌasen ɨ mej meri huacuii mej mi majtahuaꞌa huatarun?
\s Pablo pu nuꞌu aꞌij puaꞌa huaꞌaruurajcaa aɨme ɨ mej tyaꞌatzaahuateꞌe
\p
\v 9 ’Nyaa nu nyajta jajcuaꞌɨmɨ neyan tiꞌimuajcaa tɨ ayan tyuꞌujxeꞌeveꞌe nyaj nain cɨn tihuaꞌutaꞌijmɨ ɨ maj raꞌatzaahuateꞌe maɨjna tɨ ayan antyahuaa tɨcɨn Jesús tɨ Nazaret eꞌemaꞌacan.
\v 10 Nyajta neyan huarɨj anna Jerusalén. Aɨme ɨ mej tieꞌijta teyujtaꞌa, aɨ mu hui papee naatapij ɨ nyaj cɨn huatancɨꞌɨpua nyaj hueꞌityaanan eihua ɨ mej tyaꞌatzaahuateꞌe. Ajta, matɨꞌɨj huaꞌacuiꞌicaraꞌa, nyaa nu nyajta tyuꞌutaꞌa ɨ caꞌanijraꞌa nyaɨjna cɨmeꞌe tɨ naꞌaránajchacaꞌa.
\p
\v 11 ’Muiꞌitɨ nu hui pueijtzi huaꞌutaꞌa mej mi raꞌantipuaꞌariteꞌen ɨ maj raꞌatzaahuateꞌe, mej mi majta raatyaxaahuata maɨjna ɨ Jesús. Ayaa nu huaꞌaruurajcaa nain japua huaꞌateyujtaꞌa, aꞌini eihua nu huaꞌajchaɨraꞌacaa. Aꞌu tɨ naꞌa nu huayeꞌivajcaa matɨj manaꞌa tityeechaatɨmaꞌacaa nyej ni aꞌij puaꞌa huaꞌuruuren.
\s Pablo pu nuꞌu ajtahuaꞌa tihueꞌixaateꞌe ɨ tyaɨte tɨ Jesús ruꞌirajtuaa
\r (Hch. 9:1-19; 22:6-16)
\p
\v 12 ’Ayaa nu eenyeꞌequeꞌe aumaꞌaca nyaujna Damasco. Aɨme ɨ mej tieꞌijta teyujtaꞌa, aɨ mu hui naataityacaꞌa, majta naataꞌa ɨ nyaj cɨn neyan rɨcɨ.
\p
\v 13 ’Ayaa nu tiꞌimueꞌixaateꞌe, muaa paj iꞌi rey, au nu auumaꞌaca juye jetze aꞌatzaj cumu tacuarixpua nyatɨꞌɨj raaseij tɨ aꞌicátaaxɨ u ta japua. Tyamuaꞌa pu nye jetze tiꞌirájve ɨ taij, ajta huaꞌa jetze ɨ mej nya jamuan áꞌujhuaꞌanyaꞌa. Eitzeꞌe pu huatátaaxɨ cai ɨ xɨcaj.
\v 14 Tyatɨꞌɨj ti aitavátzɨ. Aj nu ni aꞌatɨ huanamuajriꞌi tɨ aꞌa tyajaꞌutaxajtacaꞌa huaꞌanyuuca cɨmeꞌe aɨme ɨ mej Israel jetze ajtyamaꞌacan tɨcɨn: “Saulo, Saulo, ¿aꞌini pej pi peyan aꞌij puaꞌa nyaruure inyeetzi? Muaa pa asaɨj tiáꞌani.”
\p
\v 15 ’Nyatɨꞌɨj ni neyan tiraataihuaꞌuriꞌi tɨcɨn: “¿Aꞌataani paj pueen, nyavastaraꞌa?”
\p ’Aj pu i ayan tyuꞌutanyúu tɨcɨn: “Nyaa nu nuꞌu nyaɨn pueen ɨ Jesús, paj aꞌij puaꞌa nyaruure.
\v 16 Ajchesi. Huatyechaxɨ. Ayaa nu een cɨn huataseijre mueetzi jemi nyej ni timueijcateꞌen nyaɨjna cɨmeꞌe paj naatyavaɨreꞌen, pajta tihuaꞌutaꞌixaateꞌen ɨ tyaɨte aꞌij pej peri tyuꞌuseij inyee jemi, pajta peyan tihuaꞌutáꞌixaateꞌesin aꞌij nyaj nyauj eenyeꞌequeꞌe timuaataseijrateꞌesin.
\p
\v 17-18 ’Nyaa nu nuꞌu a japua nyuuni huaꞌa jemi ɨ mej Israel jetze ajtyamaꞌacan, nyajta huaꞌa jemi ɨ mej seij chuejraꞌa japua eꞌemaꞌacan. Ijii nu muaataiti paj aꞌuraꞌani aɨme jemi mej mi yauꞌeitaa muaꞌaraꞌani, majta raamuaꞌaree aꞌij tɨ tiꞌijxeꞌeveꞌe ɨ Dioj, tɨ i cai cheꞌe aɨn tihueꞌijtyaꞌa ɨ Satanás silu Dioj puꞌu tihuaꞌutaijteꞌesin. Aj pu nuꞌu xaa Dioj tihuaꞌutauuniꞌira. Ajta huaꞌutaꞌasin maj maun aꞌutyáꞌa muaꞌaraꞌani aɨme jamuan ɨ tɨ Dioj rɨꞌɨ a tihuajaꞌutyahuii aɨjna cɨmeꞌe ɨ maj naꞌantzaahua.” Ayaa pu hui tinaataꞌixaa aɨjna ɨ Jesús.
\p
\v 19 ’Ayaa puꞌu xaa, Agripa muaa paj iꞌi rey, nyaraꞌaraꞌaste nyaɨjna u tajapua tɨ eꞌeseijreꞌe.
\v 20 Nyatɨꞌɨj ni anacai tihuaꞌutaꞌixaa nyaɨme ɨ maj aun aꞌuchaatɨme aujna Damasco. Nyajta aɨme jemi ɨ maj maun Jerusalén eꞌeche. Nyajta naijmiꞌiqueꞌe tɨj naꞌa au tɨ huatacáꞌa u Judea, au nu tihuaꞌutaꞌixaa ɨ tyaɨte, nyajta ɨ mej seij chuejraꞌa japua eꞌemaꞌacan. Eihua nu hui huaꞌuje mej mi saɨque tyuꞌumuaꞌati ɨ rutzajtaꞌa, mej mi majtahuaꞌa Dioj jemi seiraꞌa muaꞌaraꞌani, mataꞌaj majta meyan huarɨni mej mi seica raamuaꞌaree tɨcɨn: “Muꞌuri saɨque tyuꞌumuáꞌa.”
\v 21 Aɨj mu hui cɨn ɨ mej Israel jetze ajtyamaꞌacan, aɨ mu naatyeeviꞌi aujna teyujtaꞌa. Menejeꞌicatacucaꞌa, micu.
\p
\v 22-23 ’Ma majta, Dioj pu naatavaɨ eihua. Aɨj nu cɨn cai xɨ huamɨꞌɨ silu nyaucheꞌe nu hui tihueꞌixaateꞌe naijmiꞌica ɨ tyaɨte, ɨ maj tɨꞌɨrii, nyajta ɨ maj vaujsi. Ai nuꞌu huaꞌutaꞌixaa aꞌij mej tyuꞌutaxajtacaꞌa aɨme ɨ mej tiꞌixaxaꞌataꞌa ɨ Dioj jetze maꞌacan, ajta aɨjna ɨ Moisés tyaacan. Ayaa mu tyuꞌutaxajtacaꞌa tɨ ayan eenyeꞌen rɨniicheꞌe tɨ nuꞌu ayan rajpueiitzi aꞌaraꞌani aɨn tɨ Dioj an yáꞌujra ɨ ɨpuari jetze. Ajta nuꞌu tɨꞌɨj huamɨꞌɨn, aɨ pu aɨn pueenyeꞌe aꞌame ɨ tɨ anacai huatarujsin ɨ mɨꞌɨchite tzajtaꞌa. Ajta eꞌeyan aɨn nuꞌu tihueꞌixaateꞌen tɨ ari eꞌeseijreꞌe ɨ tɨ cɨn Dioj huaꞌutavaɨ ɨ tyaɨte ɨ mej Israel jetze ajtyamaꞌacan, ajta ɨ mej seij chuejraꞌa japua eꞌemaꞌacan.
\s Pablo pu nuꞌu tiꞌiteseꞌe aꞌij tɨ yeꞌi tiraamueꞌitɨn aɨjna ɨ rey
\p
\v 24 Cɨmeꞌen puꞌu ayan tyuꞌutaxajtacaꞌa ɨ Pablo, aj pu i eꞌeyan huajijhuacaꞌa aɨjna ɨ Festo tɨcɨn:
\p ―Pablo, paꞌatɨmueꞌi muaa. Paꞌatɨmueꞌi hui paɨjna cɨmeꞌe paj eihua tihuaꞌamuaꞌate.
\p
\v 25 Ajta aɨn ɨ Pablo, ayaa pu tiraataꞌixaa tɨcɨn:
\p ―Festo paj iꞌi tajtuhuan. Canu hui nyatɨmueꞌi. Cɨmeꞌen aɨjna ɨ nyej neri tyajamueꞌixaa nyamuaꞌariiraꞌa jetze pu huanyej tɨ reꞌen, ajta ayan tiꞌayajna.
\v 26 Amɨ pu hui rey ruꞌumuaꞌaree aɨjna cɨmeꞌe. Aɨj pu cɨn íꞌirɨni nyaj cai tiꞌitzɨɨnyaꞌa nyetyuꞌutaxaj jamuan. Ayej nyaꞌase, capu tiꞌitɨ aꞌij huarɨj tɨ cai raamuaꞌareeriꞌi, aꞌini capu tiꞌitɨ aꞌij huarɨj aviitzi cɨmeꞌe.
\p
\v 27 ’Ari muaa, Agripa pej iꞌi rey, ¿ni pacai raꞌatzaahuateꞌe ɨ maj tyuꞌutaxajtacaꞌa aɨme, ɨ mej tiꞌixaxaꞌataꞌa ɨ Dioj jetze maꞌacan? Nyaa nu ramuaꞌaree paj raꞌatzaahuateꞌe.
\p
\v 28 Ajta Agripa ayan tiraataꞌixaa tɨcɨn:
\p ―¿Ni ayan timuaꞌamitejteꞌe paj paɨjna cɨn naꞌantimueꞌitɨn nyaj nyajta inyaa tyaꞌantzaahuateꞌen aɨjna cɨmeꞌe ɨ nyuucari tɨ cai tiꞌimuiꞌi?
\p
\v 29 Ajta aɨn Pablo, ayaa pu tyuꞌutanyúu tɨcɨn:
\p ―Tɨ puaꞌa cɨj naꞌa, naꞌari tɨ puaꞌa eihua, ayaa nu hui tiꞌijxeꞌeveꞌe ɨ Dioj jemi, paj muaa, majta naijmiꞌi mɨ seica ɨ maj nyanamua ijii, mej mi meyan tiraꞌaraꞌasten maɨjna ɨ Jesús nyatɨj inyaa, ɨ nyaj cɨmeꞌen neri pueijtzi huatánnyaꞌa, silu maj cai meyan tirajpueiitzi muaꞌaraꞌani nyatɨj inyaa.
\p
\v 30 Cɨmeꞌen puꞌu ayan tyuꞌutaxajtacaꞌa aɨjna ɨ Pablo, tɨꞌɨj i huatyeechaxɨ aɨjna ɨ rey, ajta aɨjna ɨ tajtuhuan, ajta aɨjna ɨ Berenice; majta mu huatyahuiixɨ ɨ mej eꞌereꞌetyaꞌacaa huaꞌa jamuan.
\v 31 Aj mu mi huiiraacɨ rujɨɨmuaꞌa mej mi tihuaurixaateꞌen maɨjna cɨmeꞌe. Majta meyan tyuꞌurixaatyaꞌacaa tɨcɨn:
\p ―Amɨjna mɨ tevi, capu hui tiꞌitɨj aꞌij huáruu ɨ tɨ tiꞌitaꞌaca ɨ maj cɨn raajeꞌica. Capu ajta ayan tiraavijteꞌe tɨ ayan aityanamiꞌihua.
\p
\v 32 Ajta aɨn Agripa, aɨ pu ayan tiraataꞌixaa aɨjna ɨ Festo tɨcɨn:
\p ―Tɨ puaꞌa aɨn cai ayan tiꞌijhuauca tɨ aɨn raaxaꞌapɨꞌɨntareꞌen ɨ tɨ tiꞌitaijteꞌe, rɨꞌɨriistaca pu tyaj raꞌuxɨjteꞌencheꞌe ityan.
\c 27
\s Maj nuꞌu raatáite maɨjna ɨ Pablo aujna u Roma
\p
\v 1 Matɨꞌɨj raaxaꞌapɨꞌɨntare mej huaꞌutaite aujna Italia, matɨꞌɨj mi tyuꞌutatuii maɨjna ɨ Pablo, majta ɨ seica ɨ maj namiꞌihuacaa seij jemi ɨ tɨ anxɨte tiꞌijta. Ayaa pu antyahuaacaꞌa aɨjna tɨcɨn Julio. Aɨ pu tihueꞌijteꞌe ɨ mej meyan antyaꞌaruu tɨcɨn xantaaruꞌustyamuaꞌameꞌen ɨ tɨ tiꞌitaijteꞌe.
\p
\v 2 Au tu aꞌatyaacɨ baarcu jetze aujna chajtaꞌa tɨ ayan tyajaꞌarajtyahuaa tɨcɨn Adramitio. Ajta aɨn ɨ baarcu, aɨ pu antaméꞌenicheꞌe utan pujmeꞌen tɨ ij aun aꞌureꞌenyénicheꞌe aꞌu maj baarcu áꞌutyauuve tɨ huatacáꞌa u Asia. Tyatɨꞌɨj ti aꞌucɨj, seij pu ajta áꞌuraa ta jamuan tɨ ayan antyahuaacaꞌa tɨcɨn Aristarco. Au pu eꞌemaꞌacan aujna Tesalónica, aujna chajtaꞌa tɨ aun huatacáꞌa aujna aꞌahuaꞌa tɨ ayan tyajaꞌarajtyahuaa tɨcɨn Macedonia.
\p
\v 3 Yaa ruijmuaꞌateꞌe yee, tyatɨꞌɨj ti tyaun aꞌaráꞌa baarcu tɨ aꞌutyeechaꞌaca tɨ ayan tyajaꞌarajtyahuaa tɨcɨn Sidón. Ajta aɨn ɨ Julio, aɨ pu rɨꞌɨ tiꞌitevistacaa aɨjna jemi ɨ Pablo. Aɨ pu raataꞌa tɨ huaꞌumuaare ɨ ruꞌamiincustyamuaꞌa. Majta maɨn ɨ amiincustyamuaꞌameꞌen, rɨꞌɨ mu naa tiraꞌancureꞌeviꞌitɨ ɨ Pablo.
\p
\v 4 Au tu tijta ti antacɨj. Tyatɨꞌɨj ti taun aꞌuréꞌenye tɨ aꞌaraahuachi, tauutataꞌa tu pujmeꞌen ajcaanye aujna tɨ ayan tyajaꞌarajtyahuaa tɨcɨn Chipre. Au tu pujmeꞌen aꞌuraꞌarupi aꞌini yeemeꞌen pu avaꞌaacacaa.
\v 5 Tyatɨꞌɨjta ti antacɨj ajna vejliꞌi tɨ aꞌavastɨme ɨ jaj, aun tɨ huatacáꞌa aujna u Cilicia, ajta u Panfilia. Tyatɨꞌɨjta ti taun antanyej aujna chajtaꞌa tɨ ayan tyajaꞌarajtyahuaa tɨcɨn Mira, ajta aun tɨ huatacáꞌa aꞌahuaꞌa Licia.
\p
\v 6 Ajta aɨn tɨ anxɨte tieꞌijta, seij pu aun huátyau ɨ baarcu tɨ Italia áꞌumej. Au pu eꞌemaꞌacan aɨjna ɨ baarcu aujna Alejandría. Aj pu i aɨn taataij tyaj atyacɨɨnye tyaɨjna jetze.
\v 7 Aɨjna ɨ baarcu, yaa pu puaꞌan xɨcaj aꞌatee tɨ huamej. Eecan pu taatamuáreꞌeriste. Xaꞌichuꞌi tu a vejliꞌi aꞌuréꞌenye aujna tɨ aꞌaraahuachi tɨ ayan tyajaꞌarajtyahuaa tɨcɨn Gnido. Aucheꞌe pu aꞌavaꞌaacacaa aujna. Aɨj tu cɨn u jetze pujmeꞌen ajcaanye tɨ aꞌaraahuachi tɨ ayan tyajaꞌarajtyahuaa tɨcɨn Creta. Au tu vejliꞌi aꞌuréꞌenye aujna aꞌahuaꞌa Salmón.
\p
\v 8 Tyatɨꞌɨjta ti mu aꞌujuꞌun muareꞌeri cɨmeꞌe aujna tɨ aꞌavastɨme ɨ jaj. Tyatɨꞌɨjta ti tyaun antanyej tɨ baarcu aꞌutyeechaꞌaca tɨ ayan tyajaꞌarajtyahuaa tɨcɨn Tɨ aꞌuréꞌen tɨ rɨꞌɨri tɨ iraꞌujcheni. Au pu vejliꞌi pɨtyajaꞌarɨcɨ aujna chajtaꞌa tɨ ayan tyajaꞌarajtyahuaa tɨcɨn Lasea.
\p
\v 9-10 Tuꞌuri aꞌateeviꞌi tyaj huajuꞌun. Puꞌuri tyuꞌutzɨɨniꞌiraꞌacaa aujna aꞌu tyaj aꞌujuꞌucaa, aꞌini puꞌuri vejliꞌi pɨ tiꞌirɨjcaa ɨ tɨ jetzen tɨ huaseeviꞌi aꞌayeꞌi. Aɨj pu cɨn ayan tihuaꞌutaꞌixaa aɨjna ɨ Pablo, tɨcɨn:
\p ―Muan tyetyaca, ayaa pu hui tinaꞌamitejteꞌe inyeetzi tɨ eecan tyuꞌutzɨɨniꞌiraꞌa aꞌame, tɨ puaꞌa taajuꞌun. Teyáꞌujɨsin i baarcu, tyajta ɨ ijca, ajta ayan tyuꞌutarɨꞌɨristari tyaj hui aꞌuveti ityan.
\p
\v 11 Ajta aɨn tɨ anxɨte tieꞌijta, eitzeꞌe pu ráꞌantzaahua aɨjna ɨ aꞌatɨ tɨ baarcu huajájsín, ajta aɨjna tɨ antyujmuaꞌaree aɨjna u baarcu cɨmeꞌe. Ajta aɨjna ɨ nyuucari ɨ tɨ Pablo huaꞌutaꞌixaa, capu ráꞌantzaahua.
\p
\v 12 Ajta aujna maj aꞌutyajhuii, capu naa hueꞌeenyaꞌa mej mi maun aꞌateeviꞌin maujna ajna xɨcajraꞌa jetze tɨ huacɨmuajra. Aɨj mu cɨn muiꞌitɨ meyan tyuꞌumuáꞌa maj áꞌucɨɨnye maujna mej mi maun aꞌaraꞌasti maujna Fenice, tyej ti aꞌatzu aꞌateeviꞌin tyaujna, baarcu tɨ aꞌutyeechaꞌaca. Aujna Fenice, au pu Creta eꞌejtyemaꞌacan. Au pu seijraꞌacaa tɨj naꞌa ujtyapua pujmeꞌen, ajta ante pujmeꞌen.
\s Tɨꞌɨj nuꞌu apuutzari huaꞌutaꞌasacaꞌa aaca jamuan a jaataꞌa
\p
\v 13 Aujna, cɨj pu tiráacarejyeꞌicaa yente pujmeꞌen. Ayaa mu tíꞌixajtacaa tɨcɨn rɨꞌɨri maj nuꞌu mauj huajuꞌun. Matɨꞌɨj mi aꞌucɨj. Au mu vejliꞌi ajtéenyee aꞌu tɨ aꞌavastɨme ɨ jaj, aujna u Creta.
\p
\v 14 Ma ajta, capu aꞌachu aꞌateeviꞌi, caꞌanin cɨn acaꞌaacaracaꞌa ɨ jɨri jetze. Caꞌanin pu cɨn raatajɨꞌɨtze ɨ baarcu aɨjna tɨ yentyapua pujmeꞌen aꞌiraꞌaacaracaꞌa.
\v 15 Eecan pu yáꞌutajchájraa ɨ baarcu. Capu cheꞌe huatarɨꞌɨristaracaꞌa tyaj huajuꞌun ɨ aaca tzajtaꞌa. Aɨj tu cɨn huatátaꞌa tɨ taꞌantɨni ɨ aaca.
\v 16 Aj tu ti tyaun aꞌuréꞌenye tɨ aꞌaraahuachi, chuej tɨ calen, tɨ ayan tyajaꞌarajtyahuaa tɨcɨn Cauda. Capu ayan rɨꞌɨ huapɨꞌɨ tyuꞌaacacaꞌa aujna.
\p Ajta aɨn ɨ baarcu tɨ cɨleꞌen tyaj raajájsimaꞌa, muareꞌeri tu cɨn raꞌantítuaa ɨ baarcu jetze tɨ veꞌe.
\v 17 Matɨꞌɨj meri raꞌantítuaa, aj mu mi raatacáꞌanye caujnari cɨmeꞌe ɨ baarcu tɨ veꞌe. Muꞌuri tiꞌitzɨɨnyaꞌacaa tɨ ari tyáꞌajcachaa ɨ sej japua. Ayaa pu tyajaꞌarajtyahuaa aujna tɨcɨn La Sirte. Aɨj mu cɨn raꞌacajtuaa a jaataꞌa ɨ tiꞌitɨj tɨ ij raꞌanján ɨ aaca.
\p
\v 18 Yaa ruijmuaꞌateꞌe yee, aucheꞌe pu huaꞌaacacaꞌa tyamuaꞌa, eihua. Matɨꞌɨj mi autyajhuii maj teꞌetyáhuaꞌaxɨn a jaataꞌa ɨ ijca maj tyuꞌutɨsimaꞌa ɨ baarcu jetze.
\v 19 Hueica xɨcaj tu aꞌatee tyej teꞌetyaahuaꞌaxɨ tamuajcaꞌa cɨmeꞌe nain tɨ tyuꞌutɨsimaꞌacaa ɨ baarcu.
\p
\v 20 Eecan tu aꞌatee tyaj cai aꞌatzu raaseij ɨ xɨcaj, tyajta ɨ xuꞌuraꞌave. Ajta aucheꞌe pu aꞌij puaꞌa hueꞌeenyaꞌacaa. Tyamuaꞌa pu tyuꞌaacacaꞌa, majta viiyacaa. Tuꞌuri teyan tiꞌimuajcaa tej teri mueꞌitɨcheꞌesin. Tyajta teyan tiꞌimuajcaa tyaj cai cheꞌe aꞌij rɨni.
\p
\v 21 Ajta tuꞌuri aꞌateeviꞌi tyaj cai tiꞌitɨj cuaꞌacaa. Aj pu i huatyeechaxɨ huaꞌa tzajtaꞌa aɨjna ɨ Pablo. Ayaa pu tihuaꞌutaꞌixaa tɨcɨn:
\p ―Muan tyetyaca, sanaꞌajtzɨ́ naꞌantzaahuateꞌencheꞌe. Saj cai aꞌaracɨꞌɨcaꞌancheꞌe saujna u Creta, catu teyan tyajaꞌurainiicheꞌe ɨ ijca.
\v 22 Aru ijii, eihua nu hui aꞌamuahuavii saj uhuatyaujcaꞌanyen mɨ rutzajtaꞌa, aꞌini capu aꞌatɨ mɨꞌɨni muan. Tij tyajta baarcu aꞌuraini. Capu amɨn tiꞌitɨ.
\p
\v 23 ’Tɨcaꞌa, saɨj pu hui huataseijre inyee jemi, saɨj tɨ ravaɨreꞌe ɨ Dioj ɨ nyaj nyajta ravaɨreꞌe inyaa, ɨ tɨ ajta nyechaꞌɨ.
\v 24 Ayaa pu tinaataꞌixaa tɨcɨn: “Pablo, capej nuꞌu tiꞌitzɨɨnyaꞌa. Ruxeꞌeveꞌe tɨ aɨn César raaxaꞌapɨꞌɨntareꞌen ɨ maj cɨn tiꞌimuaxajtziꞌi. Ajta nuꞌu ruxéꞌeviꞌiraꞌa pu cɨn Dioj raataꞌa maj ruuri muaꞌaraꞌani naijmiꞌi aꞌachu puaꞌamua maj huajuꞌun aꞌa jamuan.”
\v 25 Aɨj pu hui cɨn sataꞌaj uhuatyaujcaꞌanyen mɨ rutzajtaꞌa, muan, tyetyaca. Nyaa nu xaa raꞌatzaahuateꞌe ɨ Dioj. Ayaa pu teꞌeme aꞌij tɨ aɨn tinaataꞌixaa.
\v 26 Ma ajta, aucheꞌe pu hui ruxeꞌeveꞌe tyej tyaun aꞌaraꞌasti aujna aꞌahuaꞌa tɨ aꞌaraahuachi.
\p
\v 27 Tyauumaꞌaca aꞌachu cumu tamuaamuataꞌa japuan muaacua xɨcaj, tɨcaꞌa, aucheꞌe pu ráatajchijmaꞌa ɨ baarcu ɨ aaca. Aɨjna japua ɨ jaj tɨ ayan tyajaꞌarajtyahuaa tɨcɨn Adriático, tɨꞌɨj tyajaꞌureꞌenye cumu aꞌatzaj eꞌitaꞌa tɨcaꞌa, aɨme ɨ maj ramuareꞌe ɨ baarcu, muꞌuri ramuaꞌareeracaꞌa tyej teri rataꞌasijmaꞌa aꞌu tɨ aꞌaraahuachi.
\v 28 Matɨꞌɨj mi raateꞌitee caujnari cɨmeꞌe aꞌachu tɨ auutɨꞌɨ. Ayaa pu autɨ́ꞌɨcaa aꞌachu cumu seite japuan tamuaamuataꞌa japuan arajsevij meetru. Capu aꞌatzu aꞌatyeeviꞌi, majtahuaꞌa raateꞌitee, puꞌuri seite japuan arahuaꞌapua meetruu autɨ́ꞌɨcaa.
\v 29 Matɨꞌɨj mi muaacuaca atyaahuaꞌaxɨ ɨ tyapuustiꞌi tɨ acaujtuáavijmee cɨtzajtaꞌan ɨ baarcu tɨ i sej jetze aváꞌujnan. Metiꞌitzɨɨnyaꞌacaa tyaj tyaꞌaraatuꞌan ɨ tetej jetze. Majta tiꞌitzɨɨnyaꞌacaa, aɨj mu cɨn autyajhuii mej huatyejnyuuni asta naꞌa cai huatapuaꞌare.
\p
\v 30 Seica mu meyan tiꞌijxeꞌevaꞌacaa maj huiracɨɨnye ɨ baarcu jetze. Aɨ mu meyan ruseijratacaꞌa maj raꞌatyahuaꞌaxɨn ɨ tyapuustiꞌi tɨ acaujtuáavijmee. Ma majta cai ayan huarɨj. Maraacajtuaa muꞌu ɨ baarcu ɨ tɨ calen mej mi maɨjna jetze huataujvaɨreꞌen.
\v 31 Aj pu i Pablo ayan tiraataꞌixaa aɨjna anxɨte tɨ tiꞌijta, ajta ɨ maj jamuan áꞌujhuaꞌanyaꞌa tɨcɨn:
\p ―Ayaa pu hui tyuꞌujxeꞌeveꞌe maj yaa huatyaturan ta jamuan iiya baarcu jetze, naꞌari cai, capu tiꞌitɨ aꞌij tyajamuaatyavaɨreꞌesin.
\p
\v 32 Aɨj mu cɨn maɨn xantaaruꞌu raꞌantiveijchacaꞌa ɨ caujnari ɨ tɨ cɨn aꞌijtapiꞌihuacaꞌa ɨ baarcu tɨ calen. Aj pu i atyejve a aataꞌa.
\p
\v 33 Tɨꞌɨj ari tɨn tapuaꞌarijmaꞌaca, Pablo pu ayan caꞌanijraꞌa tihuaꞌutaꞌa ɨ huaꞌa tzajtaꞌa maj nuꞌu tiꞌicuaꞌani. Ayan tɨcɨn:
\p ―Puꞌuri aꞌatyee tamuaamuataꞌa japuan muaacua xɨcaj sej seyan tiꞌijchuꞌeveꞌe, sajta seyan tirajpueiitzi tujri cɨmeꞌe, caxu meꞌe tyajaꞌacuaꞌa.
\v 34 Nuꞌuri tyajaꞌamueꞌixaateꞌe saj aꞌatzu tyuꞌucuaꞌani. Ayaa pu hui tyuꞌujxeꞌeveꞌe sej si cai huacuiꞌini, aꞌini capu tiꞌitɨ aꞌij áꞌamuaruuren.
\p
\v 35 Tɨꞌɨj ayan tihuaꞌutaꞌixaa, aj pu i pan huiiráꞌɨ. Tɨꞌɨj i rɨꞌɨ tiraataꞌa ɨ Dioj jemi, meseíraca ɨ tyaɨte. Tɨꞌɨj i raꞌantitaaraxɨ ɨ pan, aj pu i autyejche tɨ raacuaꞌani.
\v 36 Naijmiꞌi mu aꞌujcaꞌanyajcaa. Matɨꞌɨj mi tyuꞌucuaa majta aɨme.
\v 37 Ayaa tu aráꞌaxcaa aꞌachu cumu huaꞌapua ciento japuan hueicate japuan tamuaamuataꞌa japuan arájsevi tyaj arátyaꞌacaa ɨ baarcu jetze.
\v 38 Matɨꞌɨj tyuꞌucuaa aꞌachu tɨ huaꞌaranajchacaꞌa, matɨꞌɨj mi raꞌatyájrai a jaataꞌa maɨjna ɨ triigu tɨ ij cai cheꞌe tíjetyejtere ɨ baarcu.
\s Tɨꞌɨj nuꞌu baarcu atyajrupi a jaataꞌa
\p
\v 39 Tɨꞌɨj huatapuaꞌaracaꞌa, camu cheꞌe huamuájtyajcaa aꞌu tɨ pɨtyajaꞌarɨcɨ. Matɨꞌɨj mi raaseij aꞌu tɨ aꞌarɨꞌɨri tɨ aꞌutyejcheni ɨ baarcu, aꞌu tɨ aꞌutásaataꞌa. Au mu tiꞌijxeꞌevaꞌacaa maj yaꞌusaráichajraꞌani ɨ baarcu ɨ sej japua tɨ puaꞌa rɨꞌɨristan.
\v 40 Matɨꞌɨj mi raꞌantiveijchacaꞌa ɨ caujnari ɨ maj cɨn raꞌijtápe ɨ baarcu. Majta raatáxɨpi ɨ cɨye mej jetzen huajuꞌun. Matɨꞌɨj mi raataxɨjtacaꞌa maɨjna ɨ caujnari ɨ tɨ cɨn ajtatápiꞌihuajmaꞌacaa ɨ paala ɨ maj cɨn raacáꞌaca ɨ baarcu. Majta meyan huarɨj, marajcaꞌanye ɨ cɨɨxuri ɨ taꞌacaavɨ ɨ baarcu jetze a tɨ auunyee tɨ ij raꞌanján aaca cɨmeꞌe aɨjna ɨ cɨɨxuri. Matɨꞌɨj mi huatauraꞌa tɨ raꞌantɨni aɨjna ɨ baarcu.
\p
\v 41 Ajta catu raataꞌasacaꞌa ajna aꞌu tɨ áꞌusaataꞌa aꞌini sej jetze pu tyeꞌijcáxɨ. Capu cheꞌe rɨꞌɨristacaꞌa maj raatáruꞌuxanteꞌen aꞌu tɨ aunyee. Ajta ɨ cɨtzajtaꞌan u baarcu, puꞌuri tyaanáꞌachijmaꞌacaa aɨjna cɨmeꞌe tɨ raꞌajtyaavaꞌara ɨ jaj caꞌanin cɨmeꞌe.
\p
\v 42 Majta maɨn xantaaruꞌu, mahuaꞌacuiꞌicucaa naijmiꞌica ɨ maj aityanamiꞌihuacaꞌa mej mi cai antajaun, ajta, mej mi cai aꞌucɨ́ꞌɨcaꞌan.
\v 43 Ajta aɨn anxɨte tɨ tieꞌijta, aɨ pu ayan tiꞌijxeꞌevaꞌacaa tɨ japuan huanyuuni tɨꞌij raavaɨreꞌen aɨjna ɨ Pablo. Aj pu cɨn cai huaꞌutaꞌa ɨ xantaaruꞌu maj huaꞌucuiꞌini. Aj pu i ayan tihuaꞌutaij ɨ maj raayɨꞌɨtɨhuaꞌa maj huatajaun maj nuꞌu anáatyáꞌa muaꞌatyavatzɨn a jaataꞌa mej mi antajaun u jetze pujmeꞌen aꞌu tɨ áꞌusaataꞌa.
\v 44 Majta nuꞌu seica cɨye japua huatajaun, majta seica cɨye japua tɨ tiꞌipaꞌatza ɨ baarcu jetze ajtanáꞌaxɨ. Au mu naijmiꞌi aꞌaráꞌa u jetze pujmeꞌen. Capu aꞌatɨ aujamɨ.
\c 28
\s Tɨꞌɨj Pablo aun aꞌutyavaacaꞌa u Malta
\p
\v 1 Tyatɨꞌɨj tyeri tyaun eꞌereꞌeti tɨ aꞌaraahuachi, naijmiꞌi tu ruuricaa. Capu saɨj huamɨꞌɨ. Aj tu ti raamuaꞌareeriꞌi tɨcɨn ayaa pu tyajaꞌarajtyahuaa ajna tɨ aꞌaraahuachi tɨcɨn Malta.
\v 2 Majta maɨn ɨ maj aun eꞌeche, rɨꞌɨ mu tiꞌityetyaɨtestacaꞌa ityejmi jemi. Matɨꞌɨj mi auunai, aj mu mi taatajée tyaj ahuátacɨxaiteꞌen aꞌini meviiyacaa, ajta huaseeviꞌi.
\p
\v 3 Ajta aɨn Pablo, cɨye pu huaraꞌasaɨj tɨꞌij raꞌanajtuaa a táꞌataa. Aj pu i cuꞌucuꞌu u aꞌiraanye tɨ tyuꞌujéꞌica ɨ taij jetze aꞌini capu raꞌaviicueꞌiracaꞌa tɨ pɨsti ɨ taij. Tɨꞌɨqui Pablo tímuiiriꞌi muajcaꞌaraꞌaraꞌan jetze.
\v 4 Majta maɨn ɨ maj aun eꞌeche, matɨꞌɨj raaseij tɨ cuꞌucuꞌu an cávɨjcaa muajcaꞌaraꞌaraꞌan jetze ɨ Pablo, ayaa mu tyúꞌurixaatyaꞌacaa tɨcɨn:
\p ―Cu xuee aɨn pueen ɨ tɨ tiꞌityacuiꞌica. Puꞌuri xaa ráavaɨ tɨ cai aujamɨ a jaataꞌa. Ma ajta ayaa pu hui tiraavijteꞌe ɨ Dioj jemi, tɨ cai raataꞌasin tɨ ruuri aꞌaraꞌani aɨjna ɨ Pablo.
\p
\v 5 Tɨꞌɨqui aɨn Pablo, raatyaacaꞌatzɨj ɨ rumuajcaꞌa. Aj pu i an táꞌataa huavatzɨ ɨ cuꞌucuꞌu. Capu tiꞌitɨ aꞌij raaruu ɨ Pablo.
\v 6 Majta maɨn ɨ tyaɨte, ayaa mu tiꞌimuajcaa tɨcɨn puꞌuri tɨn tyájaasin. Majta seica meyan tɨcɨn puꞌuri tɨn mɨꞌɨni. Metiꞌijchúꞌevaꞌacaa aꞌatzaj tɨ tiꞌitɨ aꞌij raruuren.
\p Aꞌatzu aꞌateeviꞌica, ajta aɨjna ɨ Pablo, capu tiꞌitɨ aꞌij raaruu. Aj mu mi saɨque tyuꞌumuáꞌa. Matɨꞌɨj mi meyan tyuꞌutaxajtacaꞌa tɨcɨn:
\p ―Amɨjna, Dioj pu hui pɨrɨcɨ.
\p
\v 7 Aujna vejliꞌi chuej tɨ aꞌutacáꞌa, ajta aɨjna ɨ aꞌatɨ ɨ tɨ tajtuhuan pɨrɨcɨ aujna tɨ aꞌaraahuachi, aɨ pu taꞌancureꞌeviꞌitɨ. Ajta, tyamuaꞌa pu naa titaaxaꞌapueiriꞌi hueica xɨcaj tzajtaꞌa. Ayaa pu antyahuaacaꞌa aɨjna tɨcɨn Publio.
\p
\v 8 Ajta aɨn taatajraꞌan aɨjna ɨ Publio, aɨ pu tiꞌicuiꞌicaa. Eihua pu pɨstacaraꞌa, ajta aꞌachuꞌitacaꞌa. Tɨꞌɨqui Pablo raamuaaracaꞌa. Ajta raatahuaviiriꞌi ɨ Dioj tɨ huarún. Aj pu i raꞌavaꞌamuarej an múutzeꞌen. Tɨꞌɨj i huaruj.
\v 9 Ayaa puꞌu huarɨj, majta mu seica u aꞌuvaꞌajuꞌun ɨ mej tiꞌicucuiꞌi ɨ maj aun eꞌeche. Aɨme pu ajta tyuꞌuhuaa.
\p
\v 10 Eecan mu rɨꞌɨ titaatyeejee, majta nain mu titaatapueijve aꞌachu tɨ titaꞌaturaatyaꞌacaa ɨ tyaj cɨn aꞌujuꞌun. Tyatɨꞌɨjta ti huátacate tyej ti áꞌucɨɨnye.
\s Tɨꞌɨj nuꞌu Pablo aun aꞌaráꞌa u Roma
\p
\v 11 Tɨꞌɨj tyauumaꞌaca hueica maxcɨraꞌi, aj tu ti atyaacɨ seij jetze ɨ baarcu tɨ ajta aun aꞌutyajturaa tejmi jamuan hasta tɨj naꞌa cai cheꞌe tyúꞌucɨmuajraviꞌicaa. Au pu eꞌemaꞌacan aɨjna ɨ baarcu u Alejandría ɨ tɨ taajáꞌutɨɨ. Ajta, tiꞌitɨ pu seijraꞌacaa a tɨ aunyee ɨ baarcu jetze. Tiꞌitɨ pu antitaavíihuajmaꞌacaa huaꞌapua tɨ ayan seijreꞌe tɨj dioosi ɨ maj huaꞌapua, saɨj tɨ ayan antyahuaa tɨcɨn Cástor, ajta ɨ saɨj tɨcɨn Pólux. Tyatɨꞌɨjta ti tyaun aꞌucɨj tej ti tyaun u aꞌaraꞌasti, seij jetze ɨ chajtaꞌana.
\v 12 Tyatɨꞌɨj ti tyaun aꞌaráꞌa baarcu tɨ aꞌutyeechaꞌaca aujna chajtaꞌa tɨ ayan tyajaꞌarajtyahuaa tɨcɨn Siracusa. Hueica xɨcaj tu aꞌatee tyaujna.
\v 13 Tyatɨꞌɨj ti aꞌucɨj. Tyatɨꞌɨj ti tyaun vejliꞌi ajtyeenye tɨ aꞌavastɨme. Au tu ti aꞌaráꞌa tyaujna chajtaꞌa tɨ ayan tyajaꞌarajtyahuaa tɨcɨn Regio.
\p Yaa ruijmuaꞌateꞌe yee yente pujmeꞌen pu vaꞌatáꞌaacacaꞌa caꞌanin cɨmeꞌe. Tyajta seij jetze ɨ xɨcaj, au tu aꞌaráꞌa aujna chajtaꞌa tɨ ayan tyajaꞌarajtyahuaa tɨcɨn Puteoli.
\v 14 Au tu huáꞌutyau seica ɨ taꞌihuaamuaꞌa. Matɨꞌɨj mi taatajee tyaj tyaun aꞌutyaturan huaꞌa jamuan sei iteeri. Ayaa tu tyaɨjna cɨn huarɨj, tyatɨꞌɨj ti tyaun aꞌaráꞌa tyaujna u Roma.
\p
\v 15 Majta maɨn ɨ taꞌihuaamuaꞌa ɨ maj maun eꞌeche, muꞌuri ramuaꞌareeracaꞌa tyej tyeri tyaun aujúꞌun. Aɨj mu cɨn huiiraacɨ u chajtaꞌana mej mi taꞌantinájche. Au mu ɨmɨ aꞌaraacɨ maujna chajtaꞌa tɨ ayan tyajaꞌarajtyahuaa tɨcɨn El Foro de Apio, ajta tɨ ayan tyajaꞌarajtyahuaa tɨcɨn Tɨ hueica chiꞌi aꞌaraꞌase aꞌu maj áꞌujtaꞌarujveꞌe.
\p Tɨꞌɨj Pablo huaꞌuseij, aj pu i rɨꞌɨ tiraataꞌa ɨ Dioj, ajta eitzeꞌe ahuaujcaꞌanye ɨ rutzajtaꞌa.
\v 16 Tyatɨꞌɨj tyaun aꞌaráꞌa tyaujna u Roma, aɨ mu raataꞌa tɨ Pablo rusaɨj namiꞌihua. Seij puꞌu rachaɨcaꞌa ɨ xantaaruꞌu.
\s Tɨꞌɨj nuꞌu Pablo tihueꞌixaateꞌe aujna u Roma
\p
\v 17 Tyauumaꞌaca hueica xɨcaj tzajtaꞌa, aj pu i Pablo huaꞌutajee ɨ maj tihueꞌijteꞌe ɨ mej Israel jetze ajtyamaꞌacan. Matɨꞌɨj tyujsaɨj, tɨꞌɨqui Pablo ayan tihuaꞌutaꞌixaa tɨcɨn:
\p ―Neꞌihuaamuaꞌa, canu hui tiꞌitɨ aꞌij huaꞌuruu aɨme jemi ɨ tyaɨte, canu nyajta autyaꞌɨtze aɨjna cɨmeꞌe ɨ tayeꞌirá. Ayaa nu éenyaꞌa, majtahuaꞌa mu naatyeeviꞌi maujna Jerusalén, matɨꞌɨj mi aɨme huaꞌutatui ɨ romanos.
\v 18 Metinyaihuaꞌuriꞌi, majta meyan tiꞌijxeꞌevaꞌacaa maj naatatuaani aꞌini canu tiꞌitɨ aꞌij huáruu tɨ ayan tiraavijteꞌe maj maɨjna cɨn naajeꞌica.
\v 19 Canu tiꞌitɨ cɨn tihuáꞌaxajtziꞌiran ɨ mej Israel jetze ajtyamaꞌacan inyaa. Ma majta, matɨꞌɨj huaujnyuuste, aj nu ni raatahuaviiriꞌi tɨ aɨn raaxaꞌapɨꞌɨntareꞌen aɨjna tɨ ayan antyahuaa tɨcɨn César.
\v 20 Aɨ nu hui cɨn neyan tiraatahuaviiriꞌi nyaj ya amuaateeseij, nyajta tyajaꞌamueꞌixaateꞌen. Aɨj nu cɨn anájɨꞌɨquiꞌi cadeena cɨmeꞌe aꞌini nyaa nu neyan cheꞌeta nyanaꞌa tiꞌijchuꞌeveꞌe ɨ Dioj matɨj aɨme ɨ mej Israel jetze ajtyamaꞌacan.
\p
\v 21 Matɨꞌɨj mi meyan tiraataꞌixaa tɨcɨn:
\p ―Capu aꞌatɨ mu titajaꞌutaitiꞌiriꞌi mueetzi cɨmeꞌe aujna u Judea. Majta ɨ taꞌihuaamuaꞌa, ɨ maj aun aꞌaraacɨ, capu ajta aꞌatɨ tiꞌitɨ cɨn tiꞌimuaxajtziꞌi, ni capu ajta aꞌatɨ titaataꞌixaa mueetzi cɨmeꞌe tiꞌitɨ paj aꞌij huáruu ma aꞌahuaꞌa.
\v 22 Ajta ityejmi, taꞌaraanajchi tyej hui raanamua aꞌij pej tiꞌixa muaa, aꞌini naijmiꞌiqueꞌe pu aꞌij puaꞌa namuajreꞌe aɨjna cɨmeꞌe ɨ tɨ jajcua ɨ nyuucari pej tihueꞌihueꞌixaa ɨ tyaɨte. ―Ayaa mu tiraataꞌixaa maɨjna ɨ Pablo.
\p
\v 23 Matɨꞌɨj mi raaxaꞌapɨꞌɨntare aꞌanaj maj majtahuaꞌa tyujsaɨreꞌesin mej mi majtahuaꞌa raanamua maɨjna ɨ Pablo. Muiꞌitɨ mu ajtyáxɨɨracaꞌa ɨ tyaɨte aꞌu tɨ Pablo aꞌutyavaacaꞌa. Tɨj naꞌa araꞌapuaꞌa tyaꞌutyejche asta chumuaꞌanɨmɨ, raatapuaꞌajtacaꞌa tɨ tihueꞌixaa aɨjna cɨmeꞌe tɨ Dioj tieꞌijta nainjapua iiyan chaanaca japua, ajta u tajapua. Aɨjna ɨ Pablo huaꞌatesaꞌacaa tɨ huaꞌutyamueꞌitɨn mej mi ráꞌantzaahuateꞌen ɨ Jesús. Yuꞌuxari jetze pu tihuaꞌutaꞌixaatyaꞌacaꞌa aɨn tɨ raꞌuyuꞌuxacaꞌa aɨjna ɨ Moisés tyaacan, ajta aɨn maj raꞌuyuꞌuxacaꞌa ɨ seica ɨ mej tiꞌixaxaꞌataꞌa ɨ Dioj jetze maꞌacan.
\v 24 Seica mu raꞌatzaahuatyaꞌacaa aꞌij tɨ Pablo tihueꞌixaatyaꞌacaꞌa. Majta seica, camu aꞌatzu raꞌatzaahuatyaꞌacaa.
\p
\v 25 Matɨꞌɨj mi cai aꞌij tyuꞌutaꞌa. Aɨj mu cɨn aꞌucɨ́jxɨ. Maucheꞌe mu seica ranamuajracaa aꞌij tɨ Pablo tíꞌixajtacaa. Tɨꞌɨj raꞌantipuaꞌari, ayaa pu tihuaꞌutaꞌixaa tɨcɨn:
\p ―Aɨn ɨ xaijnyuꞌucaraꞌaraꞌan ɨ Dioj, tzaahuatiꞌiraꞌa pu hui cɨn tihuaꞌutaꞌixaa aꞌamuavaujsimuaꞌacɨꞌɨ tɨꞌɨj aɨn Isaías ayan tyuꞌutaxajtacaꞌa ɨ Dioj jetze maꞌacan tɨcɨn:
\q
\v 26 Aricu, huaꞌa tzajtaꞌa aɨme jemi ɨ tyaɨtestyamuaꞌameꞌen.
\q Pataꞌaj nuꞌu tihuaꞌutaꞌixaateꞌen yee muan xu ranamuaara xaꞌajuꞌun, aru caxu yauꞌeitaa xaꞌajuꞌun.
\q Aꞌatɨ pu nuꞌu xaa tyajamuaataꞌixaateꞌesin aɨjna cɨmeꞌe ɨ nyuucari, aru caxu ramuaꞌareeran aꞌij tɨ huataujmuaꞌa.
\q
\v 27 Ayaa nu nuꞌu huaꞌaruuren aꞌini muꞌuri huaꞌutyaana ɨ huaꞌaxaijnyuꞌuca jetze.
\q Majta nacuxaꞌi pueen.
\q Yaa mu cu xuee macai tanamua.
\q Camu nuꞌu majta atanyéjnyeꞌe.
\q Canu xaa huaꞌutaꞌasin maj maunyejnyeꞌere.
\q Canu nyajta huaꞌutaꞌasin maj raanamua a mej mi yauꞌeitaa muaꞌaraꞌani ɨ rutzajtaꞌa,
\q mej mi cai ya vaꞌajuꞌun inyeetzi jemi nyej ni tihuaꞌutauuniꞌi.
\m Ayaa pu tyuꞌutaxajtacaꞌa aɨjna ɨ Isaías ɨ tɨ Dioj jetze maꞌacan tiꞌixaxaꞌataꞌa.
\p
\v 28 ’Sataꞌaj hui seyan raamuaꞌaree muan, ijii tɨ yu auumé, tɨ Dioj ari huaꞌutaꞌa ɨ mej seij chuejraꞌa japua eꞌemaꞌacan, mej mi meyan cheꞌeta manaꞌa tiraꞌancuraꞌan ɨ tɨ cɨn Dioj tyaꞌataujratziiriꞌi tɨ nuꞌu huaꞌa japua huatanyuuni. Aɨ mu xaa ranamuajran, micu. ―Ayaa pu tihuaꞌutaꞌixaa aɨjna ɨ Pablo.
\p
\v 29 Tɨꞌɨj ayan tyuꞌutaxajtacaꞌa aɨjna ɨ Pablo, aj mu mi aꞌucɨ́j ɨ mej Israel jetze ajtyamaꞌacan. Matɨꞌɨj mi huiiraacɨ a puaꞌaque. Aj mu mi tiꞌityúrixáatyaꞌajraa rujɨɨmuaꞌa.
\p
\v 30 Ajta aɨjna ɨ Pablo, au pu aꞌatee huaꞌapua ninyeꞌiraꞌa aujna u chiꞌita ɨ maj huataujnyaɨj tzajtaꞌa. Aɨ pu huaꞌancureꞌeviꞌitɨjcɨcaraꞌa naijmiꞌica ɨ maj yaꞌamuaaracaraꞌa.
\v 31 Eihua pu tihueꞌixaatyahuaꞌa aɨjna cɨmeꞌe tɨ Dioj nain cɨn antyujmuaꞌaree iiyan chaanaca japua, ajta u tajapua. Ajta tihuaꞌamuaꞌatyahuaꞌa aɨjna cɨmeꞌe ɨ tavastaraꞌa, ɨ Jesús tɨ Dioj an yáꞌujra ɨ ɨpuari japua. Capu tiꞌitzɨɨnyaꞌacaa aɨjna ɨ Pablo. Ajta capu aꞌatɨ nyuꞌucamɨꞌɨcaa.