\id MAT
\h SAN MATEO
\mt Quityi nu nguscua San Mateo ñiʼya̱ ngua chaʼ jiʼi̱ Jesús 
\c 1
\s Jyoʼo cusuʼ jiʼi̱ Jesucristo
\p
\v 1 Nde nscua naʼ quiʼi ti chaʼ jiʼi̱ lcaa ñati̱ nu ngua jyoʼo cusuʼ jiʼi̱ Jesucristo, chaʼ ñati̱ tyaʼa jiʼi̱ jyoʼo David laca yu, loʼo juaʼa̱ ñati̱ tyaʼa jiʼi̱ jyoʼo Abraham laca yu, masi tyijyuʼ ti.
\p
\v 2 Jyoʼo Abraham biʼ ngua sti Isaac;
\q liʼ jyoʼo Isaac biʼ ngua sti Jacob;
\q liʼ jyoʼo Jacob biʼ ngua sti Judá loʼo ca taʼa tyaʼa ngula yu;
\q
\v 3 liʼ jyoʼo Judá biʼ ngua sti Fares loʼo Zara, loʼo Tamar ngua naa xtyaʼa̱ nguʼ biʼ.
\q Liʼ jyoʼo Fares biʼ ngua sti Esrom;
\q liʼ jyoʼo Esrom biʼ ngua sti Aram;
\q
\v 4 liʼ jyoʼo Aram biʼ ngua sti Aminadab;
\q liʼ jyoʼo Aminadab biʼ ngua sti Naasón;
\q liʼ jyoʼo Naasón biʼ ngua sti Salmón;
\q
\v 5 liʼ jyoʼo Salmón biʼ ngua sti Booz, loʼo Rahab ngua naa xtyaʼa̱ Booz biʼ.
\q Liʼ jyoʼo Booz biʼ ngua sti Obed, loʼo Rut ngua naa xtyaʼa̱ Obed biʼ.
\q Liʼ jyoʼo Obed biʼ ngua sti Isaí;
\q
\v 6 liʼ jyoʼo Isaí biʼ ngua sti rey David;
\q liʼ jyoʼo rey David ngua sti Salomón, loʼo xtyaʼa̱ Salomón biʼ ngua nu cunaʼa̱ nu ngua clyoʼo jyoʼo Urías clyo. 
\q
\v 7 Loʼo liʼ jyoʼo Salomón biʼ ngua sti Roboam;
\q liʼ jyoʼo Roboam biʼ ngua sti Abías;
\q liʼ jyoʼo Abías biʼ ngua sti Asa;
\q
\v 8 liʼ jyoʼo Asa biʼ ngua sti Josafat;
\q liʼ jyoʼo Josafat biʼ ngua sti Joram;
\q liʼ jyoʼo Joram biʼ ngua sti Uzías;
\q
\v 9 liʼ jyoʼo Uzías biʼ ngua sti Jotam;
\q liʼ jyoʼo Jotam biʼ ngua sti Acaz;
\q liʼ jyoʼo Acaz biʼ ngua sti Ezequías;
\q
\v 10 liʼ jyoʼo Ezequías biʼ ngua sti Manasés;
\q liʼ jyoʼo Manasés biʼ ngua sti Amón;
\q liʼ jyoʼo Amón biʼ ngua sti Josías;
\q
\v 11 liʼ jyoʼo Josías biʼ ngua sti Jeconías loʼo tyaʼa ngula yu.
\m Tyempo biʼ ndyaa loʼo nguʼ Babilonia jiʼi̱ nguʼ Israel ca quichi̱ tyi nguʼ ca tyijyuʼ, neʼ chcua̱ jiʼi̱ nguʼ Babilonia ndyaa quiñaʼa̱ tsa nguʼ Israel biʼ liʼ.
\q
\v 12 Ca tyijyuʼ biʼ ngula Salatiel sñiʼ jyoʼo Jeconías biʼ; 
\q liʼ jyoʼo Salatiel biʼ ngua sti Zorobabel;
\q
\v 13 liʼ jyoʼo Zorobabel biʼ ngua sti Abiud;
\q liʼ jyoʼo Abiud biʼ ngua sti Eliaquim;
\q liʼ jyoʼo Eliaquim biʼ ngua sti Azor;
\q
\v 14 liʼ jyoʼo Azor biʼ ngua sti Sadoc;
\q liʼ jyoʼo Sadoc biʼ ngua sti Aquim;
\q liʼ jyoʼo Aquim biʼ ngua sti Eliud;
\q
\v 15 liʼ jyoʼo Eliud biʼ ngua sti Eleazar;
\q liʼ jyoʼo Eleazar biʼ ngua sti Matán;
\q liʼ jyoʼo Matán biʼ ngua sti Jacob.
\q
\v 16 Loʼo liʼ sñiʼ jyoʼo Jacob biʼ ngua José nu ngua clyoʼo María xtyaʼa̱ Jesús,
\q loʼo juaʼa̱ Cristo naa Jesús biʼ.
\p
\v 17 Juaʼa̱ naa jyoʼo nguʼ cusuʼ biʼ, tii jlyacua tyaʼa baʼa nguʼ loʼo ngutuʼú Abraham ñaʼa̱ cuayáʼ nu ngula jyoʼo David. La cuiʼ juaʼa̱ tya tii jlyacua tyaʼa baʼa nguʼ loʼo ngutuʼú jyoʼo David, ñaʼa̱ cuayáʼ nu ndyaa loʼo nguʼ xaʼ tsuʼ jiʼi̱ nguʼ Israel ca quichi̱ tyi nguʼ, nu loʼo ngusuʼba nguʼ jiʼi̱ nguʼ Israel neʼ chcua̱ ca quichi̱ Babilonia tyijyuʼ. Loʼo la cuiʼ juaʼa̱ tya tii jlyacua tyaʼa baʼa nguʼ, liʼ ngula nu laca Cristo. 
\s Ñiʼya̱ ngua loʼo ngula Jesucristo
\p
\v 18 Nde nscua naʼ ñiʼya̱ ngua loʼo ngula Jesucristo. Cua ngüiñi chaʼ jiʼi̱ María biʼ, chaʼ caja clyoʼo loʼo nu José sñiʼ Jacob biʼ. Bilya tyalaa María slo José nu loʼo ngua cuayáʼ tiʼ nu María biʼ, chaʼ cua ntsuʼu sñiʼ; cña jiʼi̱ Xtyiʼi ycuiʼ Ndyosi ngua biʼ, chaʼ ngua tana María biʼ.
\v 19 Pana nu José biʼ ni, tyaʼna tiʼ yu jiʼi̱ María, tsoʼo tsa ntsuʼu tyiquee yu ñaʼa̱ yu jiʼi̱. Loʼo cua ndyuna yu chaʼ biʼ, ná ntiʼ yu ta yu chaʼ tyujuʼu tiʼ jiʼi̱ Mariá, masi ngaʼaa caja clyoʼo yu loʼo xquiʼya sñiʼ, ngua tiʼ yu; tye chaʼ juaʼa̱ ti ngua tiʼ yu, chaʼ ná ntiʼ yu sta yu quiʼya jiʼi̱ ca toniʼi̱ cña.
\v 20 Laja loʼo nclyacua tiʼ yu ni chaʼ laca ngua juaʼa̱, liʼ nduʼu tucua sca xca̱ jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi slo yu laja xcalá yu. Nchcuiʼ xca̱ biʼ loʼo yu liʼ:
\p ―José ―nacui̱ xca̱ jiʼi̱ yu―, ñati̱ tyaʼa jiʼi̱ jyoʼo David laca nuʼu̱ ―nacui̱―. Ná cutsi̱i̱ nuʼu̱ caja clyoʼo loʼo Mariá, chaʼ ca̱a̱ choʼ toniʼi̱ jinuʼu̱. Siʼi na cuxi nguaʼni María biʼ tsiyaʼ ti; cña nu nguaʼni Xtyiʼi ycuiʼ Ndyosi laca chaʼ ntsuʼu sñiʼ Mariá juani. 
\v 21 Loʼo cala sñiʼ nu cunaʼa̱ biʼ, cubiʼ quiʼyu caca nu biʼ. Loʼo xcua xtañi cubiʼ biʼ liʼ, biʼ ca naa Jesús. Loʼo nu Jesús biʼ ni, biʼ laca nu cuaʼni lyaá jiʼi̱ ñati̱ nu ntsuʼu chaʼ jiʼi̱ loʼo ycuiʼ Ni, chaʼ clyaá nguʼ jiʼi̱ quiʼya nu ntsuʼu jiʼi̱ nguʼ.
\p
\v 22 Loʼo juaʼa̱ ngua chaʼ biʼ, chaʼ nu cua nchcuiʼ ycuiʼ Ndyosi loʼo nguʼ saʼni chaʼ juaʼa̱ caca. Tyempo saʼni nguscua jyoʼo cusuʼ nu ngua tuʼba jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi chaʼ biʼ lo quityi. Ndiʼya̱ nguscua nguʼ:
\q
\v 23 Caca tana sca nu cunaʼa̱ nu ntucua ycuiʼ ti, loʼo liʼ quiʼyu caca sñiʼ;
\q Emanuel ñacui̱ nguʼ jiʼi̱ cubiʼ biʼ.
\m Juaʼa̱ nscua lo quityi, biʼ chaʼ juaʼa̱ ngua jiʼi̱ María liʼ. Nu nchcuiʼ nguʼ Emanuel ni, ndiʼya̱ ntiʼ ñacui̱ chaʼ biʼ: Ndiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi loʼo na.
\p
\v 24 Loʼo liʼ ngue tiʼ José, nduʼu yu ndyaa yu slo María chaʼ caja clyoʼo yu loʼo, ñiʼya̱ nu nacui̱ xca̱ jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi jiʼi̱ yu. Liʼ ñaa loʼo yu jiʼi̱ ca toniʼi̱ jiʼi̱ yu,
\v 25 pana ná ngujuaʼ yu loʼo ñaʼa̱ cuayáʼ nu cua ngula sñiʼ. Loʼo cua ngula cubiʼ, liʼ ngua naa Jesús.
\c 2
\s Loʼo ndyalaa nguʼ tii
\p
\v 1 La cuiʼ tyempo loʼo ngula Jesús nde quichi̱ Belén, sca nu cusuʼ nu naa Herodes ngua loo jiʼi̱ nasiyu̱ biʼ. Ca loyuu su cuentya Judea, ca biʼ ndiʼi̱ quichi̱ Belén biʼ. Loʼo liʼ ndyalaa xi nguʼ tii nde Judea biʼ; ngutuʼu nguʼ tii biʼ xaʼ quichi̱ nde su ntyucua cuichaa, loʼo liʼ ndyalaa nguʼ quichi̱ Jerusalén. Nchcuiʼ nguʼ tii biʼ loʼo nguʼ nu ndyacua tyaʼa loʼo nguʼ tyucui̱i̱: 
\p
\v 2 ―¿Macala ndiʼi̱ cubiʼ nu ngula tsubiʼ ti biʼ? ―nacui̱ nguʼ―. Rey jiʼi̱ cuʼma̱ nguʼ judío laca cubiʼ biʼ ―nacui̱ nguʼ―. Cua naʼa̱ ya cuii cucui nu ndacui cua̱ cuentya jiʼi̱ cubiʼ biʼ, biʼ chaʼ ndyalaa ya ca nde chaʼ cuaʼni tlyu ya jiʼi̱ cubiʼ biʼ juani.
\p
\v 3 Loʼo nu rey Herodes ni, ndyutsi̱i̱ tsa yu loʼo ndyuna yu chaʼ nu nchcuiʼ nguʼ tii biʼ, chaʼ cuaʼni tlyu nguʼ jiʼi̱ chaca rey. Loʼo juaʼa̱ lcaa nguʼ quichi̱ Jerusalén ndyutsi̱i̱ tsa nguʼ ñiʼya̱ cuaʼni rey Herodes.
\v 4 Liʼ ngusiʼya rey Herodes biʼ jiʼi̱ lcaa sti joʼó nu laca loo, loʼo juaʼa̱ jiʼi̱ mstru nu nclyuʼu chaʼ joʼó neʼ laa chaʼ ca̱a̱ nguʼ slo. Nchcuane nu rey biʼ jiʼi̱ nguʼ liʼ:
\p ―¿Ha ná jlo tiʼ ma̱ macala nchcuiʼ quityi chaʼ cala Cristo? ―nacui̱ rey jiʼi̱ nguʼ.
\p
\v 5 ―Cala biʼ nde quichi̱ Belén loyuu su cuentya Judea re ―nacui̱ nguʼ jiʼi̱―. Ndiʼya̱ nacui̱ quityi jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi:
\q
\v 6 Quichi̱ sube ti laca Belén nu ntsuʼu loyuu su cuentya Judea, nacui̱ ycuiʼ Ni.
\q Pana quichi̱ tyi sca nguʼ tlyu tsa caca, masi quichi̱ sube laca juani, nacui̱ Ni.
\q Caca nu quiʼyu tlyu biʼ loo,
\q loʼo juaʼa̱ ñaʼa̱si̱i̱ yu jiʼi̱ nguʼ Israel ʼna.
\m Juaʼa̱ nscua lo quityi biʼ.
\p
\v 7 Loʼo cua ndyuna rey Herodes chaʼ biʼ, liʼ cuaana ti ngusiʼya yu jiʼi̱ nu nguʼ tii biʼ, chaʼ ca̱a̱ nguʼ slo chaʼ ta yu sca chaʼ loʼo nguʼ. Liʼ nchcuane rey biʼ jiʼi̱ nguʼ ni jacuaʼ naʼa̱ nguʼ chaʼ ndyuʼu tucua cuii cucui biʼ nde cua̱.
\v 8 Loʼo ndachaʼ nguʼ jiʼi̱, liʼ nchcuiʼ rey loʼo nguʼ chaʼ tsaa nguʼ nde quichi̱ Belén.
\p ―Yaa clya ma̱ ―nacui̱ rey jiʼi̱ nguʼ tii biʼ―, clyana ma̱ ma ntucua tyi cubiʼ biʼ ―nacui̱―. Loʼo si quije jiʼi̱ ma̱, liʼ xtyu̱u̱ ma̱ slo naʼ chaca quiyaʼ chaʼ caca cuayáʼ tiʼ naʼ macala ntsiya cubiʼ biʼ. Loʼo naʼ tsaʼa̱ cuaʼni tlyu naʼ jiʼi̱ cubiʼ biʼ nta̱ʼ.
\p
\v 9 Loʼo liʼ nduʼu nguʼ ndyaa nguʼ nu loʼo ndyuna nguʼ chaʼ nu nchcuiʼ rey loʼo nguʼ. Chaca quiyaʼ naʼa̱ nguʼ cuii biʼ laja loʼo ndyaa nguʼ tyucui̱i̱ chaʼ tsaa nguʼ ca quichi̱ Belén, la cuiʼ cuii cucui nu naʼa̱ nguʼ clyo ca su ntyucua cuichaa. Loʼo nguluʼu cuii jiʼi̱ nguʼ macala nscua niʼi̱ su ndiʼi̱ cubiʼ, ndyatu̱ cuii su ntucua niʼi̱ biʼ.
\v 10 Tsoʼo tsa ntsuʼu tyiquee nguʼ ñaʼa̱ nguʼ cuii biʼ chaca quiyaʼ.
\v 11 Liʼ ndyatí̱ nguʼ niʼi̱ biʼ, naʼa̱ nguʼ jiʼi̱ cubiʼ loʼo jiʼi̱ María xtyaʼa̱ cubiʼ. Hora ti ndyatu̱ sti̱ʼ nguʼ tii biʼ slo cubiʼ chaʼ cuaʼni tlyu nguʼ jiʼi̱. Loʼo liʼ ngusati̱ʼ nguʼ yuʼba jiʼi̱ nguʼ chaʼ ta nguʼ msta̱ jiʼi̱ cubiʼ biʼ; nda nguʼ oro jiʼi̱ cubiʼ biʼ, nda nguʼ yana joʼó nu quiñaʼa̱ tsa ngaʼa̱, loʼo juaʼa̱ nda nguʼ mirra jiʼi̱ cubiʼ biʼ. (Juaʼa̱ naa sca taná yaca nu tyixi xtyiʼi.)
\v 12 Nu loʼo ndyaa nguʼ cajaʼ nguʼ, liʼ nchcuiʼ xcalá nguʼ; nchcuiʼ ycuiʼ Ndyosi loʼo nguʼ laja xcalá chaʼ ngaʼaa tsaa nguʼ slo rey Herodes biʼ, chaʼ cuiñi tsa yu. Biʼ chaʼ ngusñi nguʼ xaʼ tyucui̱i̱ chaʼ xtyu̱u̱ nguʼ tyaa nguʼ quichi̱ tyi nguʼ chaca quiyaʼ.
\s Ngusna loʼo José jiʼi̱ María nde Egipto
\p
\v 13 Nu loʼo cua nduʼu nguʼ tii ndyaa nguʼ quichi̱ tyi nguʼ, liʼ nchcuiʼ xcalá José. Ndyuʼu tucua sca xca̱ jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi slo yu laja xcalá, nchcuiʼ loʼo yu liʼ: 
\p ―Que tiʼ nuʼu̱ ―nacui̱ xca̱ jiʼi̱ José―. Tyatu̱ nuʼu̱, xna clya nuʼu̱ ―nacui̱―, tsaa loʼo nuʼu̱ jiʼi̱ xtyaʼa̱ cubiʼ tyijyuʼ nde loyuu su cuentya Egipto. Tyiʼi̱ ma̱ cajua ñaʼa̱ cuayáʼ nu cacha̱ʼ hi̱ chaʼ tsoʼo tya̱a̱ ma̱ nde nasiyu̱ re chaca quiyaʼ. Tyaala tsa rey Herodes biʼ; cua ca̱a̱ ti yu quichi̱ re chaʼ clyana jiʼi̱ cubiʼ, chaʼ cujuii jiʼi̱ cubiʼ ntiʼ yu.
\p
\v 14 Hora ti ngue tiʼ José, liʼ ndyaa loʼo jiʼi̱ cubiʼ loʼo jiʼi̱ xtyaʼa̱ cubiʼ masi tya talya; ndyaa nguʼ nde Egipto liʼ.
\v 15 Loʼo liʼ ndyanu nguʼ ca biʼ ñaʼa̱ cuayáʼ nu cua ngujuii Herodes, rey nu tyaala biʼ. La cuiʼ chaʼ biʼ nchcuiʼ jyoʼo cusuʼ nu ngua tuʼba jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi cua saʼni la loʼo nchcuiʼ ndiʼya̱: “Xiʼya naʼ jiʼi̱ Sñiʼ naʼ chaʼ tyuʼu ca loyuu su cuentya Egipto, chaʼ xtyu̱u̱ yu tya̱a̱ yu quichi̱ tyi yu”, nacui̱ ycuiʼ Ndyosi nu Xuʼna na. Biʼ chaʼ juaʼa̱ ngua jiʼi̱ nguʼ tya liʼ, chaʼ ndyalaa nguʼ nde Egipto.
\s Ndyujuii Herodes jiʼi̱ cubiʼ jiʼi̱ nguʼ
\p
\v 16 Loʼo nu rey Herodes biʼ ni, ñasi̱ʼ tsa yu loʼo ngua tii yu chaʼ ngaʼaa ñaa nu nguʼ tii biʼ slo. Liʼ ngulo rey biʼ cña jiʼi̱ msu, chaʼ tsaa nguʼ cujuii nguʼ jiʼi̱ lcaa cubiʼ quiʼyu nu ntsuʼu quichi̱ Belén, lcaa cubiʼ nu bilya tye sna yija̱ jiʼi̱; loʼo juaʼa̱ cujuii nguʼ jiʼi̱ lcaa cubiʼ quiʼyu nu ntsuʼu quichi̱ sube cacua ti. Cua jlo tiʼ rey chaʼ nu cubiʼ biʼ bilya tye sna yija̱, chaʼ juaʼa̱ nchcuiʼ nguʼ tii biʼ xquiʼya cuii cucui nu cua naʼa̱ nguʼ.
\v 17 La cuiʼ chaʼ biʼ nchcuiʼ jyoʼo cusuʼ Jeremías nu ngua tuʼba jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi nu ngua saʼni la. Ndiʼya̱ nacui̱: 
\q
\v 18 Lye tsa nda xtyiʼi ñati̱ nde quichi̱ Ramá;
\q nxiʼya nguʼ, ndyunaa tsa nguʼ, chaʼ ngujuii sñiʼ Raquel. 
\q Nxiʼya tsa nu cunaʼa̱ biʼ, chaʼ cua ngujuii sñiʼ.
\q Ni sca ñati̱ ná ngua jiʼi̱ xaalaʼ tyiquee nu cunaʼa̱ biʼ, chaʼ ngaʼaa luʼú sñiʼ.
\m Juaʼa̱ chaʼ nscua lo quityi, masi bilya caca chaʼ biʼ loʼo tya luʼú jyoʼo cusuʼ nu nguscua chaʼ biʼ. Biʼ chaʼ juaʼa̱ ngua jiʼi̱ nguʼ Belén, ngusiʼya tsa nguʼ chaʼ ngujuii sñiʼ nguʼ.
\p
\v 19 Ca tiyaʼ la liʼ ngujuii rey Herodes biʼ, loʼo liʼ nduʼu tucua sca xca̱ jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi slo José laja xcalá ti yu, chaʼ tya ndiʼi̱ José ca loyuu su cuentya Egipto:
\p
\v 20 ―Que tiʼ nuʼu̱ ―nacui̱ xca̱ jiʼi̱ yu―, tyatu̱ clya nuʼu̱, tyaa loʼo nuʼu̱ jiʼi̱ nu piti loʼo jiʼi̱ xtyaʼa̱ yu nde nasiyu̱ Israel chaca quiyaʼ ―nacui̱―, chaʼ cua ngujuii nguʼ tyaala nu ngua tiʼ cujuii jiʼi̱ cubiʼ cua tya tsubiʼ la.
\p
\v 21 Loʼo liʼ ndyatu̱ José, ndyaa loʼo jiʼi̱ nu piti loʼo jiʼi̱ xtyaʼa̱ nu piti, ñaa nguʼ nde nasiyu̱ Israel chaca quiyaʼ.
\v 22 Loʼo liʼ ndyuna yu chaʼ sñiʼ jyoʼo Herodes laca loo nde Judea, la cuiʼ sñiʼ yu nu naa Arquelao laca biʼ; ndyutsi̱i̱ xi José xquiʼya chaʼ biʼ. Liʼ xaʼ nchcuiʼ xcalá yu ñiʼya̱ cuaʼni yu, biʼ chaʼ ndyaa nguʼ nde loyuu su naa Galilea liʼ.
\v 23 Ca biʼ ndyalaa nguʼ quichi̱ Nazaret chaʼ tyiʼi̱ nguʼ. La cuiʼ chaʼ biʼ nchcuiʼ jyoʼo cusuʼ nu ngua tuʼba jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi nu ngua saʼni loʼo nchcuiʼ nguʼ ndiʼya̱: nguʼ Nazaret cuaʼni nguʼ jiʼi̱ nu biʼ. Juaʼa̱ nchcuiʼ jyoʼo cusuʼ biʼ cua saʼni, biʼ chaʼ juaʼa̱ nduʼni nguʼ jiʼi̱ Jesús juani.
\c 3
\s Nda Juan cui̱i̱ loʼo nguʼ neʼ quixi̱ʼ su ná ndiʼi̱ ñati̱ 
\p
\v 1 Loʼo ngua tyempo, liʼ nguxana Juan nda yu cui̱i̱ loʼo nguʼ nu ndyaʼa̱ slo yu su ndiʼi̱ yu ycuiʼ ti yu neʼ quixi̱ʼ; ntyucuatya yu jiʼi̱ nguʼ liʼ. La cuiʼ loyuu su cuentya Judea ndiʼi̱ yu; pana btyi tsa yuu su ndiʼi̱ Juan, ndiʼi̱ tsa quee, loʼo ná ndiʼi̱ xaʼ ñati̱ cajua. 
\p
\v 2 ―Ca tyujuʼu tiʼ cuʼma̱ ―nacui̱ Juan jiʼi̱ nguʼ―, xtyanu ma̱ jiʼi̱ chaʼ cuxi nu ndyuʼni ma̱ ―nacui̱―. Cua xana ti chaʼ caca ycuiʼ Ndyosi loo neʼ cresiya jiʼi̱ ñati̱ chalyuu.
\p
\v 3 Loʼo nu Juan ni, laca yu la cuiʼ ñati̱ nu nchcuiʼ jyoʼo cusuʼ Isaías jiʼi̱ saʼni, chaʼ jyoʼo cusuʼ biʼ ngua tuʼba jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi. Ndiʼya̱ nscua lo quityi biʼ: 
\q Cui̱i̱ xiʼya sca ñati̱ neʼ quixi̱ʼ:
\q “Xaala clya ma̱ sca tyucui̱i̱ su ca̱a̱ ycuiʼ nu Xuʼna na;
\q xquiñi tsoʼo ma̱ tyucui̱i̱ su tyeje tacui ycuiʼ”, ñacui̱ ñati̱ biʼ.
\m Juaʼa̱ nguscua jyoʼo cusuʼ cuentya jiʼi̱ ñati̱ biʼ, loʼo Juan laca ñati̱ biʼ.
\p
\v 4 Loʼo nu Juan biʼ ni, lacuʼ yu sca lateʼ quicha̱ʼ camello, loʼo juaʼa̱ ndyaaca̱ʼ juata siiʼ yu; ndacu yu tscuʼ loʼo cuiñaaʼ cuityu̱.
\v 5 Loʼo liʼ ndyuʼu tiʼi̱ quiñaʼa̱ ñati̱ slo yu; ñaa nguʼ quichi̱ Jerusalén slo yu, loʼo juaʼa̱ ñaa nguʼ lcaa quichi̱ sube ti nu ndiʼi̱ loyuu su cuentya Judea biʼ slo yu, loʼo nguʼ nu ntsuʼu cacua ti toʼ staʼa̱ Jordán, ñaa nguʼ slo yu.
\v 6 Liʼ ntyucuatya Juan jiʼi̱ nguʼ nu ndyaʼa̱ slo yu nde lo hitya Jordán, ntyucuatya yu jiʼi̱ lcaa nguʼ nu nchcuiʼ chaʼ ngua tyujuʼu tiʼ nguʼ jiʼi̱ chaʼ cuxi nu ndyuʼni nguʼ.
\p
\v 7 Loʼo ngua sca tsa̱ naʼa̱ Juan jiʼi̱ tyu̱u̱ tyaʼa nguʼ fariseo loʼo nguʼ saduceo; tacati tsa nduʼni ycuiʼ nguʼ ngua tiʼ nguʼ, lye tsa nduʼni tyucuaa tiʼ nguʼ jiʼi̱ tyaʼa nguʼ. Loʼo xi nguʼ biʼ lijya̱ nguʼ chaʼ tyucuatya Juan jiʼi̱ nguʼ, pana ná ndiya tiʼ Juan juaʼa̱. 
\p ―Ñiʼya̱ ntiʼ cuaña tyaala, juaʼa̱ ntiʼ cuʼma̱ ―nacui̱ Juan jiʼi̱ nguʼ biʼ―. ¿Ha cua nchcutsi̱i̱ nguʼ jiʼi̱ ma̱ lacua? ¿Ha juani ndube tiʼ ma̱ chaʼ ca ñasi̱ʼ tsa ycuiʼ Ndyosi loʼo xcubeʼ Ni jiʼi̱ ma̱ nu loʼo tye chalyuu? ―nacui̱ yu―.
\v 8 Tsoʼo lacua, culuʼu ma̱ jiʼi̱ ya si chañi chaʼ cua ngulochu̱ʼ ma̱ jiʼi̱ chaʼ cuxi nu ntsuʼu jiʼi̱ ma̱. 
\v 9 Ná culacua tiʼ ma̱ chaʼ caca tsoʼo jiʼi̱ ma̱ slo ycuiʼ Ndyosi si xcuiʼ ndyiʼu tiʼ ma̱ jiʼi̱ jyoʼo cusuʼ jiʼi̱ ma̱, nu cusuʼ Abraham biʼ. Ná talo ycuiʼ Ni jiʼi̱ chaʼ cuxi nu nduʼni ma̱ tsiyaʼ ti, masi ñati̱ tyaʼa jiʼi̱ jyoʼo Abraham laca ma̱, nchcuiʼ ma̱. Na cuiñi ma̱. Si ntiʼ ycuiʼ Ndyosi, taca jiʼi̱ Ni cuiñá Ni jiʼi̱ ñati̱ tyaʼa jiʼi̱ jyoʼo Abraham, masi loʼo quee toʼ staʼa̱ re, taca jiʼi̱ Ni si ntiʼ Ni. Ngaʼaa taquiyaʼ Ni jiʼi̱ cuʼma̱ liʼ.
\v 10 Ñiʼya̱ ndu̱ sca ñati̱ loʼo hacha jiʼi̱ chaʼ clyaja lo yaca siʼyu jiʼi̱ yu, juaʼa̱ ntiʼ ycuiʼ Ndyosi; siʼyu yu biʼ jiʼi̱ lcaa yaca nu ná nda siʼyu tsoʼo chaʼ tyaqui̱ lo quiiʼ, loʼo juaʼa̱ xcubeʼ Ni jiʼi̱ ñati̱ nu ná ntajaʼa̱ xtyanu quiʼya nu ntsuʼu jiʼi̱ nguʼ.
\v 11 Loʼo naʼ ni, ntyucuatya naʼ jiʼi̱ ma̱ loʼo hitya, si chañi chaʼ cua ngua tyujuʼu tiʼ ma̱ jiʼi̱ quiʼya nu ntsuʼu jiʼi̱ ma̱; pana cua ca̱a̱ ti sca ñati̱ nu tsoʼo la que naʼ. Loʼo naʼ, cuaʼni tlyu naʼ jiʼi̱ ñati̱ biʼ; tsoʼo tsa caca tyiquee naʼ, masi caña nu ntsuʼu quiyaʼ ñati̱ biʼ culo naʼ. Loʼo nu ñati̱ biʼ ni, ná tyucuatya yu jiʼi̱ nguʼ loʼo hitya ti; pana cuaʼni yu chaʼ tyanu Xtyiʼi ycuiʼ Ndyosi neʼ cresiya jiʼi̱ nguʼ nu loʼo tyucuatya yu jiʼi̱ nguʼ, loʼo liʼ subii Ni jiʼi̱ nguʼ loʼo xee jiʼi̱ Ni chaʼ caca lubii neʼ cresiya jiʼi̱ nguʼ.
\v 12 Ñiʼya̱ nduʼni xuʼna ltya, juaʼa̱ cuaʼni Ni; ñiʼya̱ ndyuʼu coʼo yu nscuaʼ, pana ndaqui̱ yu cualyaʼ loʼo nguti, juaʼa̱ saʼbe tyaʼa Ni jiʼi̱ ñati̱, loʼo liʼ suʼba Ni jiʼi̱ ñati̱ cuxi chaʼ tyaqui̱ nguʼ lo quiiʼ su ngaʼaa tye chaʼ tyaqui̱.
\p Juaʼa̱ nguluʼu Juan jiʼi̱ ñati̱ nu ndyaʼa̱ slo.
\s Ntyucuatya Juan jiʼi̱ Jesús
\p
\v 13 Tyempo biʼ loʼo ngaʼa̱ Juan toʼ staʼa̱ Jordán, nduʼu Jesús nde loyuu su cuentya Galilea lijya̱ ca slo Juan, chaʼ loʼo ngua tiʼ Jesús chaʼ tyucuatya Juan jiʼi̱.
\v 14 Loʼo liʼ ngua tiʼ Juan cuaʼa yu jiʼi̱ Jesús.
\p ―Ná tsoʼo tyucuatya naʼ jinuʼu̱ ―nacui̱ Juan jiʼi̱―. Tsoʼo la tyucuatya ycuiʼ nuʼu̱ jnaʼ.
\p
\v 15 Liʼ nchcuiʼ Jesús loʼo yu:
\p ―Tsoʼo tyucuatya nuʼu̱ jnaʼ juani ―nacui̱ Jesús jiʼi̱ Juan―, chaʼ juaʼa̱ tsoʼo si cuaʼni na lcaa cña nu ntiʼ ycuiʼ Ndyosi chaʼ cuaʼni na.
\p Loʼo ndyuna Juan chaʼ nu nchcuiʼ Jesús loʼo, ntyucuatya yu jiʼi̱ Jesús liʼ.
\v 16 Loʼo cua ngua chaʼ biʼ, nduʼu Jesús lo hitya, liʼ cua ndyaala tyucui̱i̱ nde cua̱. Loʼo liʼ naʼa̱ Jesús chaʼ nguaʼya Xtyiʼi ycuiʼ Ndyosi lo; ñiʼya̱ ndaʼya sca tyupeʼ lo yuu, juaʼa̱ nguaʼya Xtyiʼi ycuiʼ Ni lo Jesús. 
\v 17 Liʼ nguañi nchcuiʼ ycuiʼ Ndyosi ca su ntucua Ni nde cua̱. Ndiʼya̱ nacui̱ Ni:
\p ―Nu nde laca Sñiʼ naʼ ―nacui̱ Ni―. Tyacaʼa tsa yu ʼna, chaʼ tsoʼo tsa ntsuʼu tyiquee naʼ ñaʼa̱ naʼ jiʼi̱ yu. 
\c 4
\s Nchcuiʼ cuayáʼ xuʼna cuiñaja loʼo Jesús
\p
\v 1 Loʼo liʼ ndyaa loʼo Xtyiʼi ycuiʼ Ndyosi jiʼi̱ Jesús ca neʼ quixi̱ʼ su btyi tsa yuu, su ná ndiʼi̱ ñati̱, chaʼ tyacua tyaʼa yu loʼo nu xuʼna cuiñaja cajua. Ngua tiʼ nu biʼ tyiji̱loo jiʼi̱ Jesús.
\v 2 Loʼo liʼ tuʼba tsa̱ tuʼba talya ná ndyacu Jesús tsiyaʼ ti, ntyuteʼ tsa yu liʼ.
\v 3 Loʼo liʼ ndyuʼu tucua nu xuʼna cuiñaja biʼ, chaʼ chcuiʼ cuayáʼ loʼo Jesús:
\p ―Si chañi chaʼ nuʼu̱ laca nu sca ti Sñiʼ ycuiʼ Ndyosi ―nacui̱ nu xñaʼa̱ biʼ jiʼi̱ Jesús―, xñi nuʼu̱ sca quee re lacua, chaʼ juaʼa̱ cuiñá nuʼu̱ xlyá loʼo quee re chaʼ cacu na.
\p
\v 4 Loʼo liʼ nguxacui̱ Jesús chaʼ jiʼi̱:
\p ―Cua nscua sca chaʼ lo quityi jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi ―nacui̱ Jesús jiʼi̱―. Ndiʼya̱ nchcuiʼ chaʼ biʼ: “Siʼi na cuʼú ñati̱ chalyuu loʼo cacu nguʼ tyaja ti, masi loʼo cuna nguʼ lcaa chaʼ nu nchcuiʼ ycuiʼ Ndyosi, liʼ chañi chaʼ tyuʼú nguʼ”. Juaʼa̱ nscua lo quityi.
\p
\v 5 Loʼo liʼ ndyaa loʼo nu xuʼna cuiñaja jiʼi̱ Jesús nde quichi̱ Jerusalén, su tyacaʼa tsa jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi; ca hique laa tonu jiʼi̱ quichi̱ biʼ ndyaa nguʼ, cua̱ tsa ntucua nguʼ liʼ.
\p
\v 6 ―¿Ha chañi chaʼ nu sca ti Sñiʼ ycuiʼ Ndyosi laca nuʼu̱? ―nacui̱ nu xñaʼa̱ jiʼi̱ Jesús―. Tsoʼo si tyú nuʼu̱ ca lo yuu lacua, chaʼ cua nscua sca chaʼ lo quityi jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi ndiʼya̱:
\q Culo ycuiʼ Ndyosi cña jiʼi̱ xca̱ jiʼi̱ Ni chaʼ ñaʼa̱si̱i̱ nguʼ jinuʼu̱, nacui̱ quityi.
\m Loʼo juaʼa̱ nscua chaca chaʼ:
\q Loʼo yaʼ ti xca̱ jiʼi̱ Ni xatu̱ nguʼ jinuʼu̱,
\q chaʼ ná ca quicha quiyaʼ nuʼu̱ su tyú nuʼu̱ chu̱ʼ quee.
\m Juaʼa̱ nscua lo quityi ―nacui̱ nu xñaʼa̱.
\p
\v 7 Liʼ nguxacui̱ Jesús chaʼ jiʼi̱ nu xñaʼa̱ biʼ:
\p ―Pana ndiʼya̱ nscua chaʼ lo quityi jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi: “Ná chcuiʼ cuayáʼ ma̱ loʼo ycuiʼ Ndyosi nu Xuʼna ma̱”, nacui̱ quityi.
\p
\v 8 Loʼo ndye nchcuiʼ nguʼ, xaʼ ndyaa loʼo nu xuʼna cuiñaja jiʼi̱ Jesús nde sca lo xlya caʼya nu cua̱ tsa. Liʼ nguluʼu nu xñaʼa̱ biʼ lcaa nasiyu̱ tyucui ñaʼa̱ chalyuu jiʼi̱ Jesús, chaʼ tsoʼo tsa ñaʼa̱ chalyuu biʼ.
\v 9 Loʼo liʼ nchcuiʼ cuayáʼ nu xñaʼa̱ biʼ loʼo Jesús chaca quiyaʼ:
\p ―Ta naʼ chacuayáʼ caca nuʼu̱ loo jiʼi̱ lcaa chalyuu nu ñaʼa̱ nuʼu̱ ca ndacua ―nacui̱ nu xñaʼa̱ jiʼi̱ Jesús―, sca ti si tyu̱ sti̱ʼ nuʼu̱ loo naʼ, si cuaʼni tlyu nuʼu̱ jnaʼ, liʼ caca nuʼu̱ loo.
\p
\v 10 Liʼ nguxacui̱ Jesús chaʼ jiʼi̱ nu xñaʼa̱ biʼ:
\p ―Tyaatsuʼ nuʼu̱ slo naʼ, Satanás ―nacui̱ Jesús―. Yaa clya nuʼu̱. Cua nscua sca chaʼ lo quityi jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi ndiʼya̱: “Sca ti jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi nu Xuʼna ma̱ cuaʼni tlyu ma̱ jiʼi̱, sca ti chaʼ jiʼi̱ ycuiʼ Ni ngaʼa̱ chaʼ taquiyaʼ ma̱ jiʼi̱ nde chalyuu”, nacui̱ quityi. 
\p
\v 11 Liʼ nduʼu xuʼna cuiñaja ndyaa. Liʼ nduʼu tucua xca̱ jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi chaʼ xtyucua nguʼ jiʼi̱ Jesús, chaʼ ta nguʼ xi juersa jiʼi̱ yu.
\s Nguxana Jesús ndyuʼni cña jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi nde loyuu su cuentya Galilea
\p
\v 12 Ca tiyaʼ la nduʼu Jesús ndyaa, chaʼ ndyuna yu chaʼ cua ntejeyaʼ nguʼ jiʼi̱ Juan, ndyaa loʼo nguʼ jiʼi̱ yu neʼ chcua̱. Liʼ nguxtyu̱u̱ Jesús chaca quiyaʼ nde quichi̱ Nazaret, nde loyuu su cuentya Galilea.
\v 13 Pana ná ndyanu yu nde Nazaret; nguxcutsaʼa̱ yu su ndiʼi̱ yu, ndyaa yu ca quichi̱ Capernaum toʼ tayuʼ. Nscua quichi̱ biʼ loyuu su nduʼni nguʼ saʼni chaʼ su cuentya Zabulón loʼo su cuentya Neftalí laca biʼ.
\v 14 La cuiʼ ti chaʼ biʼ cua nchcuiʼ jyoʼo Isaías nu ngua tuʼba jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi cua saʼni la. Ndiʼya̱ nacui̱: 
\q
\v 15 Ntsuʼu loyuu su cuentya Zabulón loʼo su cuentya Neftalí ca chaca tsuʼ staʼa̱ Jordán.
\q Tyeje tacui na loyuu biʼ, liʼ tyalaa na toʼ tyujoʼo, 
\q chaʼ loyuu biʼ laca Galilea su ndiʼi̱ ñati̱ nu siʼi nguʼ judío laca.
\q
\v 16 Cua ngujuiʼi̱ sca xee tlyu slo nguʼ nu ndiʼi̱ su talya ñaʼa̱;
\q juani cua nguxee jiʼi̱ nguʼ, cua caja ti chalyuu nu ná ngaʼa̱ chaʼ tye jiʼi̱ nguʼ biʼ,
\q masi cua tye ti chalyuu jiʼi̱ nguʼ biʼ tya tsubiʼ la.
\m Juaʼa̱ nchcuiʼ jyoʼo cusuʼ biʼ. Biʼ chaʼ loyuu biʼ ngutiʼi̱ Jesús liʼ.
\p
\v 17 Loʼo liʼ nguxana nchcuiʼ Jesús loʼo nguʼ nu ndyaʼa̱ slo:
\p ―Ca tyujuʼu tiʼ ma̱ ―nacui̱ Jesús jiʼi̱ nguʼ―, xtyanu ma̱ jiʼi̱ lcaa chaʼ cuxi nu ndyuʼni ma̱, chaʼ cua tyalaa ti hora chaʼ caca ycuiʼ Ndyosi loo neʼ cresiya jiʼi̱ ma̱.
\s Nxiʼya Jesús jiʼi̱ jacua tyaʼa nguʼ nu ndyaa cuta cualya 
\p
\v 18 Loʼo ngua sca tsa̱ ndyaʼa̱ Jesús toʼ tayuʼ Galilea biʼ. Liʼ naʼa̱ yu jiʼi̱ Simón loʼo Andrés tyaʼa ngula Simón, nchcu̱ nguʼ taraya lo hitya chaʼ xñi nguʼ cualya, chaʼ biʼ laca cña nu nduʼni nguʼ biʼ lcaa tsa̱. Loʼo nu Simón biʼ ni, Pedro nduʼni nguʼ jiʼi̱.
\v 19 Loʼo liʼ nchcuiʼ Jesús loʼo tyucuaa nu quiʼyu biʼ: 
\p ―Tsaa ma̱ loʼo naʼ juani ―nacui̱ Jesús jiʼi̱ nguʼ biʼ―. Ñiʼya̱ ngujui cualya jiʼi̱ ma̱ loʼo ngutaʼa̱ ma̱ cuta cualya, juaʼa̱ caja xaʼ cña jiʼi̱ ma̱ juani cuentya jnaʼ; culuʼu naʼ jiʼi̱ ma̱ ñiʼya̱ nu clyana ma̱ jiʼi̱ ñati̱ chalyuu re nu ngunaʼ tsa nduʼni, chaʼ caca nguʼ ñati̱ ʼna.
\p
\v 20 Hora ti nguxtyanu nguʼ jiʼi̱ taraya jiʼi̱ nguʼ, ndyaa lcaʼa̱ nguʼ jiʼi̱ Jesús liʼ.
\p
\v 21 Loʼo nde loo la xi naʼa̱ Jesús jiʼi̱ Jacobo sñiʼ Zebedeo loʼo Juan tyaʼa ngula yu; ngaʼa̱ nguʼ neʼ yaca niʼi̱ sube jiʼi̱ nguʼ loʼo sti nguʼ, ndyuʼni choʼo nguʼ taraya jiʼi̱ nguʼ. Liʼ ngusiʼya Jesús jiʼi̱ nguʼ biʼ, chaʼ tsaa nguʼ loʼo.
\v 22 Hora ti nguxtyanu nguʼ jiʼi̱ sti nguʼ loʼo yaca niʼi̱ jiʼi̱ nguʼ, ndyaa nguʼ loʼo Jesús liʼ.
\s Nguluʼu Jesús jiʼi̱ quiñaʼa̱ tsa ñati̱
\p
\v 23 Loʼo liʼ ndyaa nguʼ lcaa quichi̱ su cuentya Galilea loʼo Jesús. Lcaa quichi̱ ndyaʼa̱ nclyuʼu yu jiʼi̱ nguʼ neʼ laa jiʼi̱ nguʼ judío; nchcuiʼ yu loʼo nguʼ ñiʼya̱ laca chaʼ tsoʼo jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi, chaʼ cua ngulala ti caca Ni loo neʼ cresiya jiʼi̱ nguʼ. Loʼo juaʼa̱ nguaʼni yu joʼo jiʼi̱ lcaa nu quicha, masi quicha ti tiʼ nguʼ nguaʼni Jesús chaʼ ndyaca tsoʼo nguʼ.
\v 24 Liʼ nguañi chaʼ jiʼi̱ Jesús lcaa quichi̱, hasta ca nde loyuu Siria nguañi chaʼ jiʼi̱ yu; biʼ chaʼ ñaa loʼo nguʼ jiʼi̱ lcaa nguʼ quicha slo ycuiʼ yu, chaʼ cuaʼni yu joʼo jiʼi̱ nguʼ. Ñaa loʼo nguʼ jiʼi̱ nu quicha, masi tiʼí tsa nguʼ xquiʼya quicha nu ntsuʼu jiʼi̱ nguʼ; ñaa loʼo nguʼ jiʼi̱ nguʼ nu ntsuʼu cuiʼi̱ cuxi jiʼi̱ nguʼ, masi nxalú cuiʼi̱ jiʼi̱ nguʼ, masi nchcu̱ʼ tyucuí̱ tyucui ñaʼa̱ nguʼ, masi nchcuti sca tsuʼ yaʼ nguʼ. Loʼo liʼ nguaʼni Jesús chaʼ ndyaca tsoʼo lcaa nguʼ quicha biʼ.
\v 25 Biʼ chaʼ nduʼu lcaʼa̱ quiñaʼa̱ tsa ñati̱ jiʼi̱, masi nguʼ Galilea, masi nguʼ lcaa quichi̱ nde Decápolis, masi nguʼ quichi̱ Jerusalén, masi nguʼ xaʼ quichi̱ nde loyuu su cuentya Judea, masi nguʼ quichi̱ chaca tsuʼ staʼa̱ Jordán. Quiñaʼa̱ tsa quichi̱ ngutuʼu nguʼ ndyaa lcaʼa̱ nguʼ jiʼi̱ Jesús liʼ.
\c 5
\s Ñiʼya̱ nguluʼu Jesús jiʼi̱ nguʼ nu nguaʼa̱ siiʼ cuaʼa̱ 
\p
\v 1 Naʼa̱ Jesús chaʼ quiñaʼa̱ tsa ñati̱ lijya̱ nguʼ slo yu, biʼ chaʼ ndyacui̱ yu ndyaa la yu nde siiʼ cuaʼa̱, ndyacaʼa̱ yu xi cajua. Loʼo ndyuʼu tiʼi̱ nguʼ nu ndyaca tsaʼa̱ jiʼi̱ slo,
\v 2 liʼ nguxana Jesús nclyuʼu yu jiʼi̱ nguʼ biʼ. Ndiʼya̱ nchcuiʼ yu loʼo nguʼ:
\s Ñati̱ nu tsoʼo ntsuʼu tyiquee
\p
\v 3 ―Tsoʼo ntsuʼu tyiquee ñati̱ si jlo tiʼ chaʼ sca ti loʼo ycuiʼ Ndyosi caca cuaʼni nguʼ chaʼ tsoʼo ―nacui̱ Jesús―. Caca ycuiʼ Ndyosi loo neʼ cresiya jiʼi̱ nguʼ biʼ, pana ná caca jiʼi̱ nguʼ si juaʼa̱ ti nguʼ.
\p
\v 4 ’Loʼo juaʼa̱ tsoʼo ntsuʼu tyiquee ñati̱ masi xñiʼi̱ tiʼ juani xquiʼya quiʼya nu ntsuʼu jiʼi̱, chaʼ nduʼni ycuiʼ Ni chaʼ caca tsoʼo tyiquee ñati̱ biʼ.
\p
\v 5 ’Loʼo juaʼa̱ tsoʼo ntsuʼu tyiquee ñati̱ nu ná ntiʼ tyiji̱loo jiʼi̱ tyaʼa ñati̱, chaʼ ca su ntucua ycuiʼ Ni tyacua chaʼ tsoʼo nu ta ycuiʼ Ni jiʼi̱ ñati̱ biʼ liʼ. 
\p
\v 6 ’Loʼo juaʼa̱ tsoʼo ntsuʼu tyiquee ñati̱ si tyajaʼa̱ tsa cuaʼni lcaa chaʼ tsoʼo, lcaa chaʼ liñi; jiʼi̱ ñati̱ biʼ xtyucua ycuiʼ Ndyosi chaʼ taca jiʼi̱ cuaʼni lcaa chaʼ nu ntiʼ ycuiʼ Ni.
\p
\v 7 ’Loʼo juaʼa̱ tsoʼo ntsuʼu tyiquee ñati̱ nu tyaʼna tiʼ jiʼi̱ tyaʼa ñati̱, chaʼ juaʼa̱ cuaʼni tyaʼna tiʼ Ni jiʼi̱ ycuiʼ nguʼ biʼ.
\p
\v 8 ’Loʼo juaʼa̱ tsoʼo ntsuʼu tyiquee ñati̱ nu lubii cresiya jiʼi̱, chaʼ jiʼi̱ ñati̱ biʼ cua nda ycuiʼ Ni chacuayáʼ chaʼ ñaʼa̱ jiʼi̱ ycuiʼ ca Ni nde loo la.
\p
\v 9 ’Loʼo juaʼa̱ tsoʼo ntsuʼu tyiquee ñati̱ nu nxtyucua jiʼi̱ tyaʼa ñati̱ chaʼ caca tsoʼo ti nguʼ loʼo tyaʼa cusu̱u̱ nguʼ. “Sñiʼ naʼ”, ñacui̱ ycuiʼ Ndyosi jiʼi̱ ñati̱ nu juaʼa̱ xaalaʼ tyiquee tyaʼa nguʼ.
\p
\v 10 ’Loʼo juaʼa̱ tsoʼo ntsuʼu tyiquee ñati̱ si talo tyiquee jiʼi̱ xaʼ ñati̱, masi lyaʼ tiʼ nguʼ jiʼi̱, masi tiʼí tiʼ nguʼ jiʼi̱, xquiʼya chaʼ tsoʼo nu nduʼni cuentya jiʼi̱ ycuiʼ Ni. Tsoʼo ntsuʼu tyiquee ñati̱ biʼ si talo tyiquee jiʼi̱ nguʼ, chaʼ juaʼa̱ laca ycuiʼ Ndyosi loo neʼ cresiya jiʼi̱ ñati̱ biʼ.
\p
\v 11 ’Loʼo juaʼa̱ tsoʼo ntsuʼu tyiquee ma̱ masi xtyí loʼo nguʼ jiʼi̱ ma̱ xquiʼya naʼ, masi lyaʼ tsa tiʼ nguʼ jiʼi̱ ma̱, masi cuiñi tsa nguʼ, masi chcuiʼ tsa nguʼ cuentyu jiʼi̱ ma̱ xquiʼya naʼ.
\v 12 Liʼ caca tsoʼo tyiquee ma̱, ca chaa tiʼ ma̱ chaʼ cua laca nguxcoʼo ycuiʼ Ndyosi sca chaʼ tsoʼo nu tyacua jiʼi̱ sa scaa ma̱ ca su ntucua ycuiʼ Ni. La cuiʼ juaʼa̱ ngua lyaʼ tsa tiʼ jyoʼo cusuʼ saʼni, nu loʼo naʼa̱ nguʼ jiʼi̱ jyoʼo cusuʼ nu ngua tuʼba jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi tyempo biʼ.
\s Ñiʼya̱ ntiʼ tejeʼ, ñiʼya̱ ntiʼ xee, juaʼa̱ ndiʼi̱ ma̱ chalyuu
\p
\v 13 ’Ñiʼya̱ nu nduʼnijoʼo tsa tejeʼ jiʼna chaʼ cñiʼ, chaʼ cuaʼni tyuju̱ʼ scuaa, juaʼa̱ laca cuʼma̱ nde chalyuu; na nduʼnijoʼo tsa ma̱ jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi chaʼ cuaʼni ma̱ cña jiʼi̱ Ni. Si cua ngunuʼu̱ tejeʼ jiʼna, ngaʼaa cuaʼnijoʼo biʼ jiʼna liʼ; tsoʼo si xcua̱a̱ na jiʼi̱ tejeʼ biʼ liʼ, masi toʼ tyucui̱i̱ su ntyeje tacui ñati̱. Ná nduʼni chaʼ masi sta quiyaʼ nguʼ hichu̱ʼ tejeʼ ngunuʼu̱ biʼ. Ñiʼya̱ ntiʼ nguʼ loʼo tejeʼ ngunuʼu̱ biʼ, juaʼa̱ ntiʼ ycuiʼ Ndyosi loʼo ñati̱ nu ná taquiyaʼ jiʼi̱ Ni. 
\p
\v 14 ’Ñiʼya̱ ntiʼ sca xee laca cuʼma̱, chaʼ culuʼu ma̱ tyucui̱i̱ jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi jiʼi̱ lcaa ñati̱ chalyuu. Sca quichi̱ nu ndiʼi̱ lo xlya caʼya ni, ná ca tyiʼi̱ biʼ cuaana ti; ñaʼa̱ lcaa ñati̱ quichi̱ biʼ.
\v 15 Loʼo juaʼa̱ si cuaʼa̱ nguʼ sca quiiʼ quityee, ná suʼba cuatsiʼ nguʼ jiʼi̱ biʼ neʼ caju̱ liʼ; cua̱ sta nguʼ quityee chaʼ clyane xee tyucui ñaʼa̱ niʼi̱ biʼ. 
\v 16 Loʼo juaʼa̱ cuʼma̱ ni, si xee laca ma̱ nu culuʼu tyucui̱i̱ jiʼi̱ ñati̱, xcuiʼ chaʼ tsoʼo cuaʼni ma̱ chaʼ ñaʼa̱ xaʼ ñati̱ ñaʼa̱ chaʼ tsoʼo nu nduʼni ma̱, nu laca ma̱ sñiʼ ycuiʼ Ndyosi. Loʼo liʼ tyiʼu tiʼ nguʼ jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi Sti na, cuaʼni tlyu nguʼ jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi nu ntucua nde cua̱.
\s Nclyuʼu Jesús chaʼ cuentya jiʼi̱ cña nu ngulo ycuiʼ Ndyosi jiʼi̱ jyoʼo cusuʼ saʼni
\p
\v 17 ’Ná culacua tiʼ ma̱ chaʼ lijya̱ naʼ ca nde chaʼ cuaʼni tye naʼ jiʼi̱ chaʼ cusuʼ; masi lcaa chaʼ nu nda ycuiʼ Ndyosi loʼo jyoʼo Moisés, masi lcaa chaʼ nu nguscua jyoʼo cusuʼ nu ngua tuʼba jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi cua saʼni la, ná cuityi̱ naʼ jiʼi̱ chaʼ biʼ. Pana cua lijya̱ naʼ chaʼ culuʼu liñi naʼ jiʼi̱ ñati̱ ñiʼya̱ nu ntiʼ ñacui̱ lcaa chaʼ nu nscua lo quityi biʼ.
\v 18 Chaʼ liñi nda naʼ loʼo ma̱ juani, chaʼ ni sca siʼyu chaʼ nu nguscua jyoʼo cusuʼ saʼni cuentya jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi, ná taca cuityi̱ nguʼ chaʼ biʼ ñaʼa̱ cuayáʼ nu tye chalyuu; chañi chaʼ caca lcaa ca chaʼ nu nscua lo quityi jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi cua saʼni la.
\v 19 Biʼ chaʼ juani, ngaʼaa ta Ni su tyiʼi̱ ñati̱ slo ycuiʼ Ni si ná taquiyaʼ nguʼ jiʼi̱ cua ñaʼa̱ ca cña̱ nu nda ycuiʼ Ni jiʼi̱ nguʼ chaʼ cuaʼni nguʼ, si culuʼu nguʼ jiʼi̱ tyaʼa ñati̱ nguʼ chaʼ ngaʼaa ntsuʼu chaʼ taquiyaʼ nguʼ jiʼi̱ cña biʼ. Loʼo juaʼa̱ ta Ni su tyiʼi̱ ñati̱ ca slo ycuiʼ Ni si taquiyaʼ nguʼ jiʼi̱ lcaa cña biʼ, si culuʼu nguʼ cña biʼ jiʼi̱ tyaʼa ñati̱ nguʼ.
\v 20 Ndiʼya̱ ñacui̱ naʼ jiʼi̱ ma̱ juani: ná caja chalyuu nu ná ngaʼa̱ chaʼ tye jiʼi̱ ma̱, si ná tsoʼo la chaʼ nu cuaʼni ma̱, siʼi ñiʼya̱ nu nduʼni nguʼ tacati jua, nu nguʼ fariseo biʼ loʼo juaʼa̱ nu mstru chaʼ joʼó biʼ.
\s Nclyuʼu Jesús jiʼi̱ nguʼ chaʼ tye chaʼ ñasi̱ʼ nguʼ loʼo tyaʼa nguʼ
\p
\v 21 ’Cua ndyuna ma̱ ñiʼya̱ nu ngulo ycuiʼ Ndyosi cña jiʼi̱ jyoʼo cusuʼ nu ngua saʼni. Ndiʼya̱ nchcuiʼ Ni: “Ná cujuii ma̱ jiʼi̱ tyaʼa̱ ñati̱ ma̱”, nacui̱ ycuiʼ Ni. “Si cujuii nguʼ jiʼi̱ tyaʼa nguʼ, liʼ ntsuʼu chaʼ tsaa nguʼ neʼ chcua̱ chaʼ cuaʼni cuayáʼ bese jiʼi̱ nguʼ biʼ.”
\v 22 Pana quiñaʼa̱ la chaʼ chcuiʼ naʼ loʼo ma̱ juani: masi ca tiʼí tiʼ nguʼ jiʼi̱ tyaʼa ñati̱, liʼ ntsuʼu chaʼ chcubeʼ nguʼ biʼ; masi na chcuiʼ ti nguʼ chaʼ cuxi jiʼi̱ tyaʼa ñati̱, ntsuʼu chaʼ tsaa nguʼ biʼ slo nguʼ nu laca loo ca Jerusalén, chaʼ caca cuayáʼ jiʼi̱ nguʼ cajua liʼ. Loʼo juaʼa̱ si ñacui̱ nguʼ jiʼi̱ tyaʼa ñati̱: “¡Na ple tsa nuʼu̱! ¡Na tonto tsa hique nuʼu̱!” loʼo ñasi̱ʼ tsa nguʼ jiʼi̱ tyaʼa ñati̱, liʼ ngaʼa̱ chaʼ tsaa nguʼ biʼ ca bilyaa su ná tye chaʼ tyaqui̱ quiiʼ.
\p
\v 23 ’Loʼo juaʼa̱ laja loʼo ndyaa ti ma̱ neʼ laa chaʼ ta ma̱ msta̱ jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi, si tyiʼu tiʼ ma̱ chaʼ ntsuʼu chaʼ ñasi̱ʼ tiʼ jiʼi̱ ma̱ loʼo tyaʼa ma̱,
\v 24 liʼ tsoʼo la xtyu̱u̱ ma̱ loʼo msta̱ jiʼi̱ ma̱ chaca quiyaʼ ca toniʼi̱ jiʼi̱ ma̱. Liʼ tsaa ma̱ tsaa xaalaʼ ma̱ tyiquee tyaʼa ma̱ tya clyo. Loʼo liʼ xaʼ squiʼya ma̱ msta̱ biʼ toniʼi̱ jiʼi̱ ma̱, tsaa loʼo ma̱ jiʼi̱ neʼ laa chaca quiyaʼ.
\p
\v 25 ’Pana ndiʼya̱ cuaʼni ma̱ si ntsuʼu ñati̱ nu sta quiʼya jiʼi̱ ma̱ ca toniʼi̱ cña: hora ti xaalaʼ ma̱ chaʼ jiʼi̱ ma̱ loʼo ñati̱ biʼ, laja loʼo bilya tyalaa ma̱ slo nguʼ tisiya chaʼ cuaʼni cuayáʼ nguʼ jiʼi̱ chaʼ cusu̱u̱ biʼ. Cuxi la chaʼ si tyaala tsa nguʼ tisiya, chaʼ liʼ xiʼya nguʼ jiʼi̱ nguʼ policía chaʼ suʼba nguʼ jiʼi̱ ma̱ neʼ chcua̱.
\v 26 Chaʼ liñi nchcuiʼ naʼ loʼo ma̱, chaʼ tiyaʼ tsa tyuʼu ma̱ su lubii, chaʼ liʼ ntsuʼu chaʼ ta ma̱ lcaa ca centavo nu jña nguʼ tisiya jiʼi̱ ma̱ chaʼ tyuʼu ma̱ liʼ.
\s Nchcuiʼ Jesús sca chaʼ jiʼi̱ ñati̱ nu nduʼni subaʼ
\p
\v 27 ’Cua ndyuna ma̱ ñiʼya̱ ngulo ycuiʼ Ndyosi cña jiʼi̱ jyoʼo cusuʼ saʼni. Ndiʼya̱ nchcuiʼ Ni: “Ná cuaʼni subaʼ ma̱ loʼo clyoʼo xaʼ ñati̱”, nacui̱ ycuiʼ Ni.
\v 28 Pana, quiñaʼa̱ la chaʼ chcuiʼ naʼ loʼo ma̱ juani: si ñaʼa̱ sca nu quiʼyu jiʼi̱ sca nu cunaʼa̱, loʼo liʼ culacua tiʼ yu chaʼ cuaʼni subaʼ yu loʼo, stuʼba ntsuʼu chaʼ biʼ loʼo yu ñiʼya̱ si cua laca nguaʼni subaʼ yu loʼo nu cunaʼa̱ biʼ, masi tyiquee ti yu ntsuʼu chaʼ cuxi biʼ.
\p
\v 29 ’Tsoʼo la si culo ma̱ siʼyu cloo ma̱ laʼa tsuʼ cui̱, xcua̱a̱ ma̱ jiʼi̱ liʼ, si siʼyu cloo ma̱ ndacui quiʼya chaʼ nduʼni ma̱ chaʼ cuxi. Masi cuityi̱ʼ ma̱, tyanu lubii cresiya jiʼi̱ ma̱ liʼ, chaʼ ná tsaa ma̱ su lye ndyaqui̱ quiiʼ ca bilyaa.
\v 30 Tsoʼo la xiʼyu cuʼ ma̱ yaʼ ma̱ laʼa tsuʼ cui̱, xcua̱a̱ ma̱ jiʼi̱ liʼ, si yaʼ ma̱ ndacui quiʼya chaʼ nduʼni ma̱ chaʼ cuxi. Masi cuʼ yaʼ ma̱, tyanu lubii cresiya jiʼi̱ ma̱ liʼ, chaʼ ná tsaa ma̱ su lye ndyaqui̱ quiiʼ ca bilyaa.
\s Nchcuiʼ Jesús sca chaʼ jiʼi̱ ñati̱ nu nguxtyanu jiʼi̱ clyoʼo
\p
\v 31 ’Ndiʼya̱ nchcuiʼ jyoʼo cusuʼ saʼni: “Si ñacui̱ sca nu quiʼyu jiʼi̱ clyoʼo yu chaʼ tyaa slo sti chaca quiyaʼ, chaʼ ntiʼ yu xtyanu yu jiʼi̱ clyoʼo yu, liʼ ntsuʼu chaʼ culo yu sca quityi cuentya jiʼi̱ nu cunaʼa̱ biʼ. Quityi biʼ ñacui̱ chaʼ ngaʼaa siʼi clyoʼo yu laca juani.” 
\v 32 Pana, quiñaʼa̱ la chaʼ chcuiʼ naʼ loʼo ma̱ juani: ndyuʼni cuxi sca nu quiʼyu si culo yu quityi chaʼ xtyanu yu jiʼi̱ clyoʼo yu, si ná ndacui nu cunaʼa̱ biʼ quiʼya. Loʼo liʼ si xaʼ caja clyoʼo nu cunaʼa̱ biʼ loʼo chaca ñati̱, liʼ ndacui nu cunaʼa̱ quiʼya, loʼo juaʼa̱ chaca yu biʼ ndacui quiʼya, chaʼ clyoʼo xaʼ ñati̱ biʼ laca nu cunaʼa̱ biʼ; pana tlyu la quiʼya nu ndacui jiʼi̱ nu quiʼyu nu ngua clyoʼo clyo.
\s Nclyuʼu Jesús chaʼ jiʼi̱ nguʼ chaʼ ná cuaʼni nguʼ jura 
\p
\v 33 ’Loʼo juaʼa̱ cua ndyuna ma̱ ñiʼya̱ nu ngulo ycuiʼ Ndyosi cña jiʼi̱ jyoʼo cusuʼ saʼni. Ndiʼya̱ nchcuiʼ Ni: “Ná tsoʼo ta ma̱ sca chaʼ loʼo ycuiʼ Ndyosi chaʼ cuaʼni ma̱ sca cña, si chaʼ cuiñi ti nda ma̱. Ngaʼa̱ chaʼ cuaʼni ma̱ ñiʼya̱ nu nacui̱ ma̱ jiʼi̱ Ni chaʼ cuaʼni ma̱.”
\v 34 Pana, quiñaʼa̱ la chaʼ chcuiʼ naʼ loʼo ma̱ juani, chaʼ ná tsoʼo tsiyaʼ ti cuaʼni ma̱ jura nu loʼo chcuiʼ ma̱ sca chaʼ: masi chcuiʼ ma̱ cuentya jiʼi̱ lcaa na nu ntsuʼu nde cua̱, ná cuaʼni ma̱ jura juaʼa̱, chaʼ ca biʼ ntucua ycuiʼ Ni;
\v 35 masi chcuiʼ ma̱ cuentya jiʼi̱ yuu chalyuu re, ná chcuiʼ ma̱ jura juaʼa̱, chaʼ cuentya jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi laca chalyuu re; masi chcuiʼ ma̱ cuentya jiʼi̱ quichi̱ Jerusalén, ná cuaʼni ma̱ jura juaʼa̱, chaʼ ca biʼ laca ycuiʼ Ni loo.
\v 36 La cuiʼ ti chaʼ ná cuaʼni ma̱ jura cuentya jiʼi̱ scuaʼ que ycuiʼ ca ma̱, chaʼ sca ti ycuiʼ Ni ngüiñá Ni jiʼi̱ cuʼma̱, loʼo ná caca jiʼi̱ ma̱ cuiñá ma̱ ni sca ca quicha̱ʼ hique ma̱, ni nu ngata, ni nu ngati̱. Ná tsoʼo cuentya jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi tsiyaʼ ti chaʼ cuaʼni ma̱ jura.
\v 37 Tsa biʼ ti chaʼ ñacui̱ ma̱: “Chañi”, si chaʼ liñi laca; loʼo juaʼa̱ ñacui̱ ma̱: “Siʼi”, si chaʼ cuiñi. Cua ñaʼa̱ ca chaʼ nu chcuiʼ ma̱ nu loʼo nduʼni ma̱ jura, chaʼ jiʼi̱ nu xñaʼa̱ laca biʼ.
\s Nclyuʼu Jesús ñiʼya̱ cuaʼni nguʼ loʼo tyaʼa cusu̱u̱ nguʼ
\p
\v 38 ’Loʼo juaʼa̱ cua ndyuna ma̱ chaʼ nu nchcuiʼ jyoʼo cusuʼ saʼni. Ndiʼya̱ nacui̱: “Sca ñati̱ tyaala ni, si cua ngüichu yu siʼyu cloo tyaʼa yu, liʼ ntsuʼu chaʼ culo nguʼ nu laca cña siʼyu cloo ycuiʼ yu chaʼ cati̱ xquiʼya yu. Loʼo juaʼa̱ si nguxtyú yu sca laʼya tyaʼa yu, liʼ ntsuʼu chaʼ culo nguʼ nu laca cña laʼya ycuiʼ yu, chaʼ cati̱ xquiʼya yu.” Juaʼa̱ nchcuiʼ nguʼ nu ngua tya saʼni liʼ.
\v 39 Pana, quiñaʼa̱ la chaʼ chcuiʼ naʼ loʼo ma̱ juani, chaʼ ngaʼaa xu̱u̱ tyaʼa ma̱ loʼo ñati̱ nu nguaʼni chaʼ cuxi loʼo ma̱. Loʼo quijiʼi̱ yaʼ nguʼ loo ma̱ laʼa tsuʼ cui̱, liʼ ta ma̱ chacuayáʼ quijiʼi̱ nguʼ chaca tsuʼ loo ma̱, si ntiʼ nguʼ.
\v 40 Si ntiʼ sca ñati̱ tyaala xlyaá camxa jiʼi̱ ma̱, hora ti ta ma̱ jiʼi̱ liʼ; loʼo juaʼa̱ ta ma̱ xi xaʼ la lateʼ jiʼi̱ yu, chaʼ tyaalaʼ jiʼi̱ yu liʼ.
\v 41 Juaʼa̱ sca nu laca loo ni, si culo yu cña jiʼi̱ ma̱ chaʼ tsaa loʼo ma̱ yuʼba jiʼi̱ yu sca seʼi̱, hora ti tsaa loʼo ma̱ yuʼba biʼ jiʼi̱; loʼo juaʼa̱ tsoʼo masi tya tsaa loʼo ma̱ jiʼi̱ ca tyijyuʼ la xi, si juaʼa̱ ntiʼ yu.
\v 42 Loʼo jña sca ñati̱ cua ñaʼa̱ ca na jiʼi̱ ma̱, ta ma̱ na biʼ jiʼi̱; juaʼa̱ si jña nguʼ xi cñi jiʼi̱ ma̱, tsoʼo ti chcuiʼ ma̱ loʼo nguʼ biʼ liʼ.
\s Nclyuʼu Jesús chaʼ tsoʼo ti tyuʼu tyiquee nguʼ ñaʼa̱ nguʼ jiʼi̱ tyaʼa cusu̱u̱ nguʼ
\p
\v 43 ’Cua ndyuna ma̱ chaʼ nu nchcuiʼ jyoʼo cusuʼ saʼni. Ndiʼya̱ nacui̱: “Cuaʼni tyacaʼa ma̱ jiʼi̱ nguʼ tyaʼa ma̱, loʼo juaʼa̱ ca tiʼí tiʼ ma̱ jiʼi̱ tyaʼa cusu̱u̱ ma̱”. 
\v 44 Pana, quiñaʼa̱ la chaʼ chcuiʼ naʼ loʼo ma̱ juani, chaʼ tsoʼo ti tyuʼu tyiquee ma̱ ñaʼa̱ ma̱ jiʼi̱ tyaʼa cusu̱u̱ ma̱, loʼo juaʼa̱ tsoʼo ti chcuiʼ ma̱ jiʼi̱ nguʼ nu nchcuiʼ cuentyu jiʼi̱ ma̱, tsoʼo ti cuaʼni ma̱ loʼo nguʼ nu tiʼí tiʼ jiʼi̱ ma̱; chcuiʼ ma̱ loʼo ycuiʼ Ndyosi cuentya jiʼi̱ nguʼ, masi ndyuʼni lyaʼ tiʼ nguʼ jiʼi̱ ma̱, masi nxtyí loʼo nguʼ jiʼi̱ ma̱.
\v 45 Liʼ taca tyuloo ñati̱ jiʼi̱ ma̱ chaʼ laca ma̱ sñiʼ ycuiʼ Ndyosi nu ntucua nde cua̱. Nduʼni Ni chaʼ stuʼba ti tyucua cuichaa, masi ca su ndiʼi̱ ñati̱ cuxi, masi ca su ndiʼi̱ ñati̱ tsoʼo; nduʼni Ni chaʼ stuʼba ti caʼya tyo, masi ca su ndiʼi̱ ñati̱ tsoʼo, masi ca su ndiʼi̱ ñati̱ cuxi. Biʼ chaʼ tsoʼo la si stuʼba ti cuaʼni ma̱ loʼo lcaa ñati̱.
\v 46 La cuiʼ ti ná tsoʼo si xcuiʼ jiʼi̱ nguʼ tyaʼa tsoʼo ti ma̱ tsoʼo ntsuʼu tyiquee ma̱ ñaʼa̱ ma̱ jiʼi̱. Siʼi na tsoʼo la taquiyaʼ ycuiʼ Ndyosi jiʼi̱ ma̱ si juaʼa̱ ti nduʼni ma̱, chaʼ juaʼa̱ nduʼni cua ñaʼa̱ ca ñati̱; masi ñati̱ tsoʼo, masi ñati̱ cuxi, masi nguʼ msu jiʼi̱ nguʼ xaʼ tsuʼ nu cuiñi ti nxñi quiñaʼa̱ tsa cñi cña loo jiʼi̱ ma̱, lcaa nguʼ biʼ nduʼni tyacaʼa nguʼ jiʼi̱ tyaʼa tsoʼo ti nguʼ.
\v 47 Loʼo chcuiʼ ma̱ chaʼ tsoʼo sca ti loʼo tyaʼa tsoʼo ma̱, ná tsoʼo biʼ, chaʼ la cuiʼ juaʼa̱ nduʼni cua ñaʼa̱ ca ñati̱; masi nguʼ nu ná ntsuʼu chaʼ jiʼi̱ loʼo ycuiʼ Ndyosi tsiyaʼ ti, loʼo nguʼ biʼ nchcuiʼ tsoʼo loʼo tyaʼa tsoʼo nguʼ. Quiñaʼa̱ la chaʼ tsoʼo cuaʼni ma̱ ntiʼ ycuiʼ Ndyosi.
\v 48 Ycuiʼ Ndyosi Sti na nu ntucua nde cua̱ ni, xcuiʼ chaʼ tsoʼo, xcuiʼ chaʼ liñi, xcuiʼ chaʼ lubii nduʼni Ni; ñiʼya̱ nduʼni ycuiʼ Ni, juaʼa̱ ngaʼa̱ chaʼ cuaʼni ma̱ xcuiʼ chaʼ tsoʼo loʼo lcaa ñati̱, si chañi chaʼ sñiʼ ycuiʼ Ni laca ma̱.
\c 6
\s Nclyuʼu Jesús jiʼi̱ nguʼ ñiʼya̱ xtyucua nguʼ jiʼi̱ ñati̱ tiʼi
\p
\v 1 ’Loʼo chaca chaʼ ni, ná ta ma̱ sca na jiʼi̱ nguʼ tiʼi nu loʼo ñaʼa̱ xaʼ ñati̱ jiʼi̱ ma̱, chaʼ ná ñaʼa̱ nguʼ ñiʼya̱ laca chaʼ tsoʼo nu nduʼni ma̱ cuentya jiʼi̱ ycuiʼ Ni. Ná taca xcoʼo ycuiʼ Ndyosi Sti na sca chaʼ tsoʼo nu tyacua jiʼi̱ ma̱ ca su ntucua ycuiʼ Ni, si chaʼ ñaʼa̱ xaʼ ñati̱ jiʼi̱ ma̱ ndyuʼni ma̱ chaʼ tsoʼo ti.
\v 2 Loʼo xtyucua ma̱ jiʼi̱ nguʼ tiʼi ni, ná ntsuʼu chaʼ cachaʼ ma̱ chaʼ biʼ jiʼi̱ xaʼ ñati̱. Ná cuaʼni ma̱ ñiʼya̱ nu nduʼni nguʼ nu tucua chaʼ ntsuʼu tyiquee nguʼ, nu ntiʼ tsa chaʼ ñaʼa̱ xaʼ ñati̱ jiʼi̱; nu loʼo nxtyucua nguʼ biʼ jiʼi̱ nguʼ tiʼi, masi neʼ laa jiʼi̱ nguʼ judío tyaʼa na, masi toʼ calle ti, sca ti ntiʼ nguʼ biʼ chaʼ tsoʼo tsa chcuiʼ ñati̱ jiʼi̱. Ná cuaʼni ma̱ juaʼa̱. Chaʼ liñi nchcuiʼ naʼ loʼo ma̱: lcaa chaʼ tsoʼo nu tyacua jiʼi̱ nguʼ biʼ ca slo ycuiʼ Ndyosi nquichaʼ, cua laca ngujui chaʼ biʼ jiʼi̱ nguʼ biʼ nu loʼo cua naʼa̱ xaʼ ñati̱ ti jiʼi̱ nguʼ.
\v 3 Loʼo cuʼma̱ ni, nu loʼo ta ma̱ sca na jiʼi̱ nguʼ tiʼi, ta ma̱ jiʼi̱ cuaana ti, chaʼ ná ca cuayáʼ tiʼ xaʼ la ñati̱; masi tyaʼa ma̱, ná caca cuayáʼ tiʼ nguʼ ni cña ndyuʼni ma̱.
\v 4 Sca ti ycuiʼ Ndyosi Sti na caca cuayáʼ tiʼ Ni ñiʼya̱ laca chaʼ tsoʼo nu nduʼni ma̱ cuaana ti, loʼo liʼ xcoʼo Ni chaʼ tsoʼo nu tyacua jiʼi̱ ma̱ nde loo la.
\s Nclyuʼu Jesús jiʼi̱ nguʼ ñiʼya̱ chcuiʼ nguʼ loʼo ycuiʼ Ndyosi
\p
\v 5 ’Loʼo chaca chaʼ ni, loʼo chcuiʼ ma̱ loʼo ycuiʼ Ndyosi, ná cuaʼni ma̱ ñiʼya̱ nu nduʼni nguʼ nu tucua chaʼ ntsuʼu tyiquee nguʼ. Ndu̱ nguʼ cuiñi biʼ slo ñati̱ neʼ laa jiʼi̱ nguʼ judío tyaʼa na, chaʼ ntiʼ nguʼ chcuiʼ nguʼ loʼo ycuiʼ Ndyosi laja loʼo ñaʼa̱ ñati̱ jiʼi̱ nguʼ biʼ; la cuiʼ ti chaʼ biʼ loʼo ndu̱ nguʼ laja calle chaʼ chcuiʼ nguʼ loʼo ycuiʼ Ni. Chaʼ liñi nchcuiʼ naʼ loʼo ma̱: lcaa chaʼ tsoʼo nu tyacua jiʼi̱ nguʼ biʼ ca slo ycuiʼ Ndyosi nquichaʼ, cua laca ngujui chaʼ biʼ jiʼi̱ nguʼ nu loʼo cua naʼa̱ ñati̱ chalyuu ti jiʼi̱ nguʼ. 
\v 6 Loʼo cuʼma̱ ni, nu loʼo chcuiʼ ma̱ loʼo ycuiʼ Ndyosi, tsaa ma̱ sca seʼi̱ su taca tyiʼi̱ ma̱ cuaana ti. Si ngaʼa̱ ma̱ nde niʼi̱, liʼ tacu̱ʼ ma̱ toniʼi̱, chaʼ juaʼa̱ cuaʼni tlyu ma̱ jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi Sti na cajua; ndiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi cacua ti slo ma̱, masi ná ngaʼa̱ xaʼ ñati̱ slo ma̱. Sca ti ycuiʼ Ndyosi Sti na nchca cuayáʼ tiʼ ñiʼya̱ laca chaʼ tsoʼo nu nduʼni ma̱ cuaana ti, loʼo juaʼa̱ xcoʼo Ni chaʼ tsoʼo nu tyacua jiʼi̱ ma̱ nde loo la.
\p
\v 7 ’Nu loʼo chcuiʼ ma̱ loʼo ycuiʼ Ndyosi ni, ná chcuiʼ ma̱ la cuiʼ ti chaʼ quiñaʼa̱ tsa quiyaʼ, ni ná chcuiʼ ma̱ quiñaʼa̱ tsa chaʼ nu ná nchca cuayáʼ tiʼ ycuiʼ ca ma̱, ñiʼya̱ nu nduʼni nguʼ nu ná ntsuʼu chaʼ jiʼi̱ loʼo ycuiʼ Ndyosi tsiyaʼ ti. Nclacua tiʼ nguʼ biʼ, chaʼ tsoʼo la taquiyaʼ joʼó jiʼi̱ nguʼ si quiñaʼa̱ tsa chaʼ chcuiʼ nguʼ, juaʼa̱ ntiʼ nguʼ biʼ.
\v 8 Pana, ná chcuiʼ ma̱ juaʼa̱, chaʼ jlo tiʼ ycuiʼ Ndyosi Sti na cua ñaʼa̱ ca chaʼ nu lyiji jiʼi̱ ma̱, masi bilya jña ma̱ chaʼ biʼ jiʼi̱ Ni.
\v 9 Tsoʼo la si ndiʼya̱ chcuiʼ ma̱ loʼo ycuiʼ Ni lacua: 
\q Ndyosi Sti ya nu ntucua nde cua̱, tacati tsa chaʼ jinuʼu̱. 
\q
\v 10 Ca̱a̱ nuʼu̱ nde chalyuu chaʼ caca nuʼu̱ loo jiʼi̱ ya.
\q Cuaʼni nuʼu̱ chaʼ caca lcaa chaʼ nu ntiʼ nuʼu̱ chaʼ caca nde chalyuu; ñiʼya̱ nu nduʼni nuʼu̱ ca su ntucua nuʼu̱, juaʼa̱ caca nde lo yuu re liʼ.
\q
\v 11 Ta nuʼu̱ na cacu ya tsa̱ juani.
\q
\v 12 Loʼo juaʼa̱ cuiʼya nuʼu̱ chaʼ clyu tiʼ jiʼi̱ ya jiʼi̱ lcaa chaʼ cuxi nu ntsuʼu tyiquee ya, chaʼ juaʼa̱ cua ngüiʼya ya chaʼ clyu tiʼ jiʼi̱ ñati̱ nu nguaʼni chaʼ cuxi loʼo ya.
\q
\v 13 Ná ta nuʼu̱ chacuayáʼ chaʼ cojolaqui chaʼ cuxi jiʼi̱ ya, pana cuaʼni lyaá nuʼu̱ jiʼi̱ ya yaʼ nu xñaʼa̱. 
\q Nuʼu̱ laca loo tsiyaʼ ti; lcaa chacuayáʼ nu ntsuʼu nde chalyuu, loʼo juaʼa̱ chacuayáʼ nu ntsuʼu nde cua̱, jinuʼu̱ ntsuʼu lcaa chacuayáʼ biʼ. Ná ngaʼa̱ chaʼ tye chaʼ tlyu tsa laca nuʼu̱. Juaʼa̱ caca chaʼ tuʼni.
\m Juaʼa̱ ñacui̱ ma̱ jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi.
\p
\v 14 ’Si cuiʼya ma̱ chaʼ clyu tiʼ jiʼi̱ nguʼ nu nguaʼni chaʼ cuxi loʼo ma̱, liʼ loʼo Sti na nu ntucua nde cua̱ cuiʼya Ni chaʼ clyu tiʼ jiʼi̱ ma̱;
\v 15 pana si ná cuiʼya ma̱ chaʼ clyu tiʼ jiʼi̱ tyaʼa ñati̱ ma̱, loʼo ycuiʼ Ndyosi Sti na, ná cuaʼni clyu tiʼ Ni jiʼi̱ ma̱ jiʼi̱ quiʼya nu ntsuʼu jiʼi̱ ma̱ liʼ.
\s Nclyuʼu Jesús chaʼ jiʼi̱ tsa̱ nu ná ndacu nguʼ
\p
\v 16 ’Loʼo chaca chaʼ ni: nu loʼo tyalaa tsa̱ jiʼi̱ ma̱ loʼo ná cacu ma̱ xquiʼya chaʼ cuaʼni tlyu ma̱ jiʼi̱ ycuiʼ Ni, ná tsoʼo si tyuʼu chaʼ xñiʼi̱ tiʼ tyiquee ma̱, ñiʼya̱ nu nduʼni nguʼ nu tucua chaʼ ntsuʼu tyiquee nguʼ. Ntiʼ nguʼ biʼ chaʼ ñaʼa̱ ñati̱ jiʼi̱ chaʼ tacati tsa nu nduʼni ycuiʼ ca nguʼ, chaʼ ná ndyacu nguʼ tsa̱ biʼ. Chaʼ liñi nchcuiʼ naʼ loʼo ma̱, chaʼ cua laca ngujui chaʼ jiʼi̱ nguʼ; lcaa chaʼ tsoʼo nu tyacua jiʼi̱ nguʼ ca slo ycuiʼ Ndyosi nquichaʼ, cua ngujui chaʼ biʼ jiʼi̱ nguʼ nu loʼo cua naʼa̱ xaʼ ñati̱ chalyuu ti jiʼi̱ nguʼ. 
\v 17 Pana cuʼma̱ ni, loʼo tyalaa sca tsa̱ nu ná cacu ma̱, chaʼ tsoʼo la cuaʼni tlyu ma̱ jiʼi̱ ycuiʼ Ni, liʼ tsoʼo la tyaati̱ loo ma̱, juaʼa̱ subeʼ ma̱ chcuu hique ma̱, 
\v 18 chaʼ ná caca cuayáʼ tiʼ xaʼ ñati̱ jiʼi̱ ma̱ chaʼ ná ndyacu ma̱ tsa̱ biʼ. Sca ti ycuiʼ Ndyosi Sti na nchca cuayáʼ tiʼ ñiʼya̱ laca chaʼ tsoʼo nu nduʼni ma̱ cuaana ti. Loʼo liʼ xcoʼo Ni chaʼ tsoʼo nu tyacua jiʼi̱ ma̱ nde loo la.
\s Chaʼ tsoʼo nu tyacua jiʼi̱ nguʼ ca su ntucua ycuiʼ Ni
\p
\v 19 ’Loʼo chaca chaʼ ni: ná xcoʼo ma̱ quiñaʼa̱ tsa chaʼ tsoʼo cuentya jiʼi̱ ycuiʼ ti ma̱ laja loʼo ndiʼi̱ ma̱ chalyuu re. Yala ti quiñuʼu̱ chaʼ tsoʼo biʼ juaʼa̱ ti; ntsuʼu quiyaʼ cacu tiñaʼ jiʼi̱, cacu cuixu̱ʼ jiʼi̱, cuaʼni ñuʼu̱ jiʼi̱ liʼ. La cuiʼ juaʼa̱ cuaana nguʼ jiʼi̱ chaʼ tsoʼo nu ntsuʼu jiʼi̱ ma̱, ngunaʼ chaʼ biʼ jiʼi̱ ma̱ liʼ.
\v 20 Tsoʼo la loʼo xcoʼo ycuiʼ Ni chaʼ tsoʼo nu tyacua jiʼi̱ ma̱ ca su ntucua ycuiʼ Ni; ngaʼaa cacu tiñaʼ jiʼi̱ chaʼ tsoʼo biʼ, ngaʼaa quiñuʼu̱, loʼo juaʼa̱ ngaʼaa caca cuaana nguʼ jiʼi̱ chaʼ tsoʼo biʼ.
\v 21 Chaʼ nu tyacaʼa la jiʼi̱ ma̱ ni, tyanu cresiya jiʼi̱ ma̱ ca su ntsuʼu chaʼ biʼ, masi sca chaʼ tsoʼo nu ndyuʼu coʼo jiʼi̱ ma̱ nde chalyuu, masi chaʼ tsoʼo nu cua nchcoʼo Ni cuentya jiʼi̱ ma̱ ca su ntucua ycuiʼ Ni.
\s Nu laca xee jiʼi̱ tyucui ñaʼa̱ nguʼ
\p
\v 22 ’Nu siʼyu cloo na ni, biʼ laca nu nda xee jiʼi̱ tyucui ñaʼa̱ na. Nu loʼo tsoʼo ti siʼyu cloo na, liʼ taca ñaʼa̱ na chaʼ cuaʼni na lcaa lo cña nu ntsuʼu chaʼ cuaʼni na, taca cuaʼni na xcuiʼ chaʼ tsoʼo.
\v 23 Pana si quicha siʼyu cloo na, ngaʼaa caca cuaʼni na cña, chaʼ talya xee ñaʼa̱ na liʼ. Loʼo juaʼa̱ neʼ cresiya jiʼi̱ ma̱ ni, si ndyacu̱ʼ xee jiʼi̱ ma̱ chaʼ ntsuʼu chalyuu cuxi jiʼi̱ ma̱, ngaʼaa tyuʼu xee neʼ cresiya jiʼi̱ ma̱ tsiyaʼ ti liʼ; talya tsa tyanu cresiya jiʼi̱ ma̱ liʼ.
\s Ñiʼya̱ nchcuiʼ ycuiʼ Ndyosi chaʼ jiʼi̱ cñi
\p
\v 24 ’Ni sca ñati̱ ná taca jiʼi̱ nguʼ cuaʼni nguʼ cña jiʼi̱ tucua tyaʼa xuʼna nguʼ sca tyempo ti. Ná taca taquiyaʼ ma̱ jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi la cuiʼ tyempo loʼo lye tsa ndyaʼa̱ chaʼ tyiquee ma̱ chaʼ jiʼi̱ cñi. Si juaʼa̱ ni, cua ntsuʼu tucua tyaʼa xuʼna ma̱ liʼ. Ná tyiqueeʼ liʼ ca tiʼí tiʼ ma̱ jiʼi̱ tsaca xuʼna biʼ, loʼo juaʼa̱ ca tiji̱ʼ tiʼ ma̱ jiʼi̱ chaca xuʼna biʼ. La cuiʼ juaʼa̱ taquiyaʼ tsoʼo ma̱ jiʼi̱ xuʼna clyo biʼ, loʼo juaʼa̱ cñiloʼo ti ma̱ jiʼi̱ chaca biʼ liʼ.
\s Ñaʼa̱si̱i̱ tsoʼo ycuiʼ Ndyosi jiʼi̱ sñiʼ Ni
\p
\v 25 ’Ndube tiʼ ycuiʼ Ni jiʼi̱ ma̱, biʼ chaʼ ná ntsuʼu chaʼ culacua tsa tiʼ ma̱ ñiʼya̱ caca chaʼ cuʼú ma̱, na ca cacu ma̱, na ca coʼo ma̱ su ndiʼi̱ ma̱ chalyuu. Ná culacua tsa tiʼ ma̱ ma caja steʼ ma̱. Cuayáʼ tsa chaʼ na luʼú ti na juani, masi siʼi quiñaʼa̱ tsa na nu cacu na; cuayáʼ tsa chaʼ tsoʼo ti tyucui ñaʼa̱ na, masi siʼi na tsoʼo tsa steʼ na.
\v 26 Culacua xi tiʼ ma̱ ñiʼya̱ nu ndyaca jiʼi̱ quiñi nu ndyacui cua̱: ná ntyaa niʼ nscuaʼ, ná nduʼni niʼ clacua, ná ndiñá niʼ jaʼba su xcoʼo niʼ na cacu niʼ; pana ycuiʼ Ndyosi Sti na nu ntucua nde cua̱, nda Ni na cacu niʼ juaʼa̱ ti. Loʼo cuʼma̱ ni, ¿ha xti la ntsuʼu loo ma̱ que quiñi biʼ ca slo ycuiʼ Ndyosi? Siʼi. Quiñaʼa̱ la ntsuʼu loo ma̱ cuentya jiʼi̱ ycuiʼ Ni.
\v 27 Pana ngaʼaa caca caluu la ma̱ sa claʼbe metro cua̱ la, masi quiñaʼa̱ tsa chaʼ culacua tiʼ ma̱.
\p
\v 28 ’Loʼo juaʼa̱ chaʼ jiʼi̱ steʼ ma̱, ¿ni chaʼ nclyacua tsa tiʼ ma̱ jiʼi̱ chaʼ biʼ? Culacua xi tiʼ ma̱ loʼo ñaʼa̱ ma̱ queé nu ntsuʼu lo quixi̱ʼ cua. Tsoʼo ti nclyuu biʼ, masi ná nduʼni biʼ cña, masi ná nchca jiʼi̱ cuiñá lateʼ cacuʼ.
\v 29 Nu jyoʼo Salomón nu ngua rey culiyaʼ tsa cua saʼni ni, tsoʼo tsa ñaʼa̱ ngua steʼ jyoʼo biʼ; pana ná stuʼba ñaʼa̱ steʼ yu loʼo queé cua, chaʼ tsoʼo la ñaʼa̱ queé. 
\v 30 Ñiʼya̱ loʼo tsoʼo tsa ngüiñá ycuiʼ Ndyosi jiʼi̱ queé cua, chaʼ nda Ni sca lo steʼ biʼ, masi sca ti tsa̱ talo queé biʼ loʼo liʼ tyaqui̱ ntsuʼu quiyaʼ; la cuiʼ juaʼa̱ ta ycuiʼ Ni lateʼ cacuʼ ma̱, masi xti tsa chaʼ jlya tiʼ ma̱ jiʼi̱ ycuiʼ Ni.
\v 31 Biʼ chaʼ ná ntsuʼu chaʼ culacua tsa tiʼ ma̱ ñiʼya̱ chaʼ cuxi tyacua jiʼi̱ ma̱ ca nde loo la. Ná ñacui̱ lye ma̱: “¿Ma caja na cacu ya?” Ná ñacui̱ ma̱: “¿Ma caja hitya coʼo ya?” Ni ná ñacui̱ ma̱: “¿Ma caja steʼ ya?”
\v 32 Juaʼa̱ nclacua tiʼ ñati̱ nu ná ntsuʼu chaʼ jiʼi̱ loʼo ycuiʼ Ndyosi tsiyaʼ ti. Pana jlo tiʼ ycuiʼ Ndyosi Sti na nu ntucua nde cua̱ chaʼ lyiji chaʼ biʼ jiʼi̱ ma̱,
\v 33 biʼ chaʼ siʼi jiʼi̱ chaʼ biʼ clyana ma̱. Tsoʼo la si ta ma̱ tyempo jiʼi̱ ycuiʼ Ni chaʼ caca Ni loo neʼ cresiya jiʼi̱ ma̱, juaʼa̱ tsoʼo la si cuaʼni ma̱ lcaa chaʼ nu ntiʼ ycuiʼ Ni chaʼ cuaʼni ma̱ nde chalyuu; liʼ ta Ni lcaa na nu lyiji xi jiʼi̱ ma̱.
\v 34 Loʼo juaʼa̱ ná ntsuʼu chaʼ culacua tiʼ ma̱ cuentya jiʼi̱ ñiʼya̱ nu caca jiʼi̱ ma̱ tsa̱ quee. Chaca tsa̱ laca biʼ. Sca ti jiʼi̱ tsa̱ juani culacua xi tiʼ ma̱ ñiʼya̱ cuaʼni ma̱ chaʼ tyiji̱loo ma̱ jiʼi̱ chaʼ cuxi nu tyacua jiʼi̱ ma̱ juani.
\c 7
\s Ná ntsuʼu chaʼ sta nguʼ quiʼya jiʼi̱ tyaʼa ñati̱
\p
\v 1 ’Loʼo chaca chaʼ ni: ná sta ma̱ quiʼya jiʼi̱ tyaʼa ñati̱ ma̱, chaʼ ná tyiqueeʼ sta ycuiʼ Ndyosi quiʼya jiʼi̱ ma̱ si cuaʼni ma̱ juaʼa̱.
\v 2 La cuiʼ ñiʼya̱ nchcuiʼ cuxi ma̱ jiʼi̱ xaʼ la tyaʼa ñati̱ ma̱, si tyaala tsa ma̱, la cuiʼ juaʼa̱ cuaʼni cuayáʼ ycuiʼ Ni jiʼi̱ ma̱. Loʼo juaʼa̱, la cuiʼ cuayáʼ milya ñiʼya̱ nu nda ma̱ jiʼi̱ tyaʼa ñati̱ ma̱, la cuiʼ juaʼa̱ ta ycuiʼ Ni jiʼi̱ ma̱.
\v 3 ¿Ni chaʼ yala tsa nchcuiʼ ma̱ jiʼi̱ sca chaʼ cuxi nu ntsuʼu jiʼi̱ xaʼ la tyaʼa ñati̱ ma̱, masi ñiʼya̱ ntiʼ si laca biʼ sca satya yuu ti nu ndyatí̱ cloo nguʼ? Pana ná ndube tiʼ ma̱ chaʼ tlyu tsa chaʼ cuxi nu ntsuʼu jiʼi̱ ycuiʼ ma̱, ñiʼya̱ ntiʼ si laca biʼ sca nguti tlyu nu ntsuʼu cloo ycuiʼ ca ma̱.
\v 4 ¿Ni chaʼ laca tlyu tsa tyiquee ma̱ chcuiʼ ma̱ loʼo tyaʼa ñati̱ ma̱ ndiʼya̱: “Ta nuʼu̱ chacuayáʼ culo naʼ yuu nu ntsuʼu cloo nuʼu̱”? Juaʼa̱ ñacui̱ ma̱, masi ná ñaʼa̱ ma̱ nguti nu ntsuʼu cloo ycuiʼ ca ma̱.
\v 5 ¡Na cuiñi ma̱! Clyo la tyuʼu nguti tlyu nu ntsuʼu cloo ycuiʼ ca ma̱, loʼo liʼ taca ñaʼa̱ tsoʼo ma̱ chaʼ culo ma̱ satya yuu nu ntsuʼu cloo tyaʼa ma̱.
\p
\v 6 ’Chaʼ lubii nu cuentya jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi ni, ná tsoʼo si tsaa chcuiʼ ma̱ chaʼ biʼ loʼo ñati̱ cuxi nu ná ntiʼ cuna chaʼ biʼ tsiyaʼ ti, chaʼ ñiʼya̱ ntiʼ xneʼ, juaʼa̱ ntiʼ nguʼ biʼ; suʼba ñasi̱ʼ ma̱ jiʼi̱ nguʼ cuxi biʼ, chaʼ cuaʼni lyaʼ tiʼ nguʼ jiʼi̱ ma̱ liʼ. Loʼo juaʼa̱ ná tsoʼo sta ma̱ sca na tsoʼo nu quiñaʼa̱ tsa ngaʼa̱ su ndyaʼa̱ cubeʼ, chaʼ hora ti satá quiyaʼ niʼ na tsoʼo biʼ.
\s Ñiʼya̱ nu tsoʼo la jña nguʼ sca chaʼ jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi 
\p
\v 7 ’Loʼo chaca chaʼ ni: jña ma̱ sca chaʼ jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi, loʼo juaʼa̱ ta ycuiʼ Ni chaʼ biʼ jiʼi̱ ma̱ liʼ; clyana ma̱ jiʼi̱ ycuiʼ Ni, loʼo juaʼa̱ quije Ni jiʼi̱ ma̱ liʼ; tyucui tyiquee ma̱ chcuiʼ ma̱ loʼo ycuiʼ Ni, cuna Ni chaʼ nu chcuiʼ ma̱ loʼo Ni liʼ.
\v 8 Cua ñaʼa̱ ca ñati̱ nu ndijña sca chaʼ jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi, caja chaʼ biʼ jiʼi̱ nguʼ liʼ; cua ñaʼa̱ ca ñati̱ nu nclyana jiʼi̱ ycuiʼ Ni, quije Ni jiʼi̱ nguʼ liʼ; loʼo juaʼa̱ cua ñaʼa̱ ca ñati̱ nu tyucui tyiquee nchcuiʼ loʼo Ni, cuna Ni chaʼ nu nchcuiʼ nguʼ loʼo Ni liʼ.
\p
\v 9 ’Ná ntsuʼu ni tsaca cuʼma̱ nu ta sca quee cacu sñiʼ loʼo jña nu piti xlyá cacu. ¿Ha ntsuʼu?
\v 10 Ni ná ntsuʼu ñati̱ nu ta cuaña jiʼi̱ sñiʼ loʼo jña nu piti cualya cacu. ¿Ha ntsuʼu?
\v 11 Biʼ chaʼ lacua, si jlo tiʼ ma̱ ñiʼya̱ ta ma̱ na tsoʼo jiʼi̱ sñiʼ ma̱, masi cuxi ntsuʼu chaʼ tyiquee ma̱, la cuiʼ juaʼa̱ caca cuayáʼ tiʼ ma̱ chaʼ jlo la tiʼ ycuiʼ Ndyosi Sti na nu ntucua nde cua̱ ñiʼya̱ nu ta Ni na tsoʼo jiʼi̱ nguʼ nu ndijña jiʼi̱ Ni.
\p
\v 12 ’Ngaʼa̱ chaʼ cuaʼni tsoʼo ma̱ loʼo xaʼ ñati̱ si ntiʼ ma̱ chaʼ tsoʼo ti cuaʼni nguʼ loʼo ma̱. La cuiʼ cña biʼ ngulo ycuiʼ Ndyosi lo quityi nu nguscua jyoʼo Moisés, loʼo juaʼa̱ chaʼ nu nguscua xaʼ jyoʼo cusuʼ nu ngua tuʼba jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi saʼni la; sca ti cuayáʼ ndyuʼu chaʼ nu nchcuiʼ lcaa nguʼ biʼ lo quityi.
\s Toʼ loʼo chubi ti
\p
\v 13 ’Loʼo chaca chaʼ ni, ngaʼa̱ chaʼ tyeje tacui ma̱ toloʼo chubi. Tlyu tsa toloʼo, loʼo juaʼa̱ si̱i̱ tsa tyucui̱i̱ su tsaa nguʼ ca bilyaa; tsoʼo tsa ñaʼa̱ tyucui̱i̱ biʼ ntiʼ nguʼ, biʼ chaʼ quiñaʼa̱ tsa ñati̱ ndyaʼa̱ tyucui̱i̱ biʼ.
\v 14 Pana chubi tsa toloʼo, lati tsa tyucui̱i̱ su tsaa nguʼ nu ngujui chalyuu nu ná ngaʼa̱ chaʼ tye jiʼi̱ nguʼ; xti ti ñati̱ nquije jiʼi̱ tyucui̱i̱ biʼ.
\s Loʼo ñaʼa̱ na siʼyu, liʼ jlo tiʼ na ni yaca laca nu nda siʼyu biʼ
\p
\v 15 ’Loʼo chaca chaʼ ni: cuaʼni tii tiʼ ma̱ ñaʼa̱ ma̱ jiʼi̱ nguʼ cuiñi nu nchcuiʼ cuiñi ti chaʼ cuentya jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi ncluʼu nguʼ chaʼ jiʼi̱ ma̱. Sca naʼni tsoʼo laca nu naa xlyaʼ; loʼo nu nguʼ cuiñi biʼ ni, ntiʼ nguʼ chaʼ culacua tiʼ ma̱ chaʼ ñati̱ tsoʼo laca nguʼ ñiʼya̱ laca xlyaʼ. Tsoʼo tsa nchcuiʼ nguʼ biʼ loʼo ma̱, tsoʼo tsa nduʼni nguʼ loʼo ma̱; pana chaʼ cuiñi laca nu nchcuiʼ chaʼ tsoʼo tsa nguʼ biʼ, chaʼ tyaala tsa nguʼ, cuiñi tsa nguʼ biʼ. Siʼi ñiʼya̱ laca xlyaʼ laca nguʼ biʼ; ñiʼya̱ laca sca boʼo nu tyaala tsa, juaʼa̱ laca nguʼ biʼ.
\v 16 Taca jiʼi̱ ma̱ tyuloo ma̱ jiʼi̱ nguʼ cuiñi biʼ loʼo ñaʼa̱ ma̱ ni cña nduʼni nguʼ, si chaʼ tsoʼo, si chaʼ cuxi nduʼni nguʼ. Siʼi jiʼi̱ quicheʼ yane nsuu na siʼyu losuʼ tyixi, chaʼ ná ta lti biʼ siʼyu tyixi; juaʼa̱ siʼi jiʼi̱ yaca quicheʼ nsuu na siʼyu tyixi.
\v 17 Jiʼi̱ lcaa yaca tsoʼo nsuu na siʼyu tsoʼo; pana yaca nu cua btyi ni, ngaʼaa nda biʼ siʼyu nu cacu na.
\v 18 Ná ta sca yaca tsoʼo siʼyu nu ná tsoʼo; juaʼa̱ sca yaca nu ná tsoʼo ni, ná ta biʼ siʼyu tsoʼo.
\v 19 Loʼo liʼ siʼyu nguʼ jiʼi̱ yaca btyi biʼ, chaʼ ngaʼaa tsoʼo biʼ; taqui̱ nguʼ yaca biʼ liʼ.
\v 20 Nchca cuayáʼ tiʼ ma̱ ñiʼya̱ nduʼni sca yaca loʼo ñaʼa̱ ma̱ siʼyu yaca biʼ, loʼo juaʼa̱ caca cuayáʼ tiʼ ma̱ si cuiñi nguʼ biʼ loʼo ñaʼa̱ ma̱ ñiʼya̱ laca cña nu nduʼni nguʼ.
\s Siʼi lcaa ñati̱ nu tyatí̱ ca su laca ycuiʼ Ni loo
\p
\v 21 ’Ntsuʼu tsa nguʼ nu nchcuiʼ loʼo naʼ: “Xuʼna, Xuʼna”, nacui̱ nguʼ ʼna; pana siʼi lcaa nguʼ biʼ nu tyatí̱ ca su laca ycuiʼ Ni loo. Sca ti nguʼ nu taquiyaʼ jiʼi̱ chaʼ nu nchcuiʼ Sti naʼ nu ntucua nde cua̱, biʼ nguʼ laca nu tyatí̱ ca su laca ycuiʼ Ni loo.
\v 22 Nu loʼo tyalaa hora chaʼ cuaʼni cuayáʼ ycuiʼ Ni jiʼi̱ lcaa ñati̱ chalyuu, tyuʼu tucua quiñaʼa̱ ñati̱ nu ñacui̱ ʼna: “Xuʼna, Xuʼna”, ñacui̱ nguʼ ʼna, “loʼo cuare, cua nchcuiʼ ya loʼo ñati̱ cuentya jinuʼu̱. Chacuayáʼ jinuʼu̱ ngulo ya jiʼi̱ cuiʼi̱ cuxi nu ngusñi jiʼi̱ ñati̱, loʼo juaʼa̱ cua nguaʼni ya xaʼ lo chaʼ tlyu chacuayáʼ jinuʼu̱”, ñacui̱ nguʼ biʼ ʼna.
\v 23 Loʼo liʼ ntsuʼu chaʼ xacui̱ naʼ chaʼ jiʼi̱ nguʼ biʼ ndiʼya̱: “Ná nslo naʼ jiʼi̱ cuʼma̱ tsiyaʼ ti. Yaa clya ma̱ chaʼ nguʼ xñaʼa̱ laca ma̱.”
\s Tucua lo ñaʼa̱ ngüiñá nguʼ niʼi̱
\p
\v 24 ’Lcaa ñati̱ nu cuna tsoʼo chaʼ nu nchcuiʼ naʼ re, lcaa ñati̱ nu taquiyaʼ tsoʼo jiʼi̱ chaʼ nu nchcuiʼ naʼ, laca ñati̱ biʼ ñiʼya̱ laca sca ñati̱ nu ngulacua xi tiʼ nu loʼo tya lyiji cuiñá yu niʼi̱ jiʼi̱. Loʼo liʼ ngüiñá yu biʼ niʼi̱ jiʼi̱ yu chu̱ʼ sca quee cuajaʼ. 
\v 25 Liʼ nguaʼya tsa tyo, ñaʼa̱ cuayáʼ nu ndyalaa hitya yuu ca quiyaʼ niʼi̱ nu ntucua chu̱ʼ quee biʼ. Loʼo juaʼa̱ ndyaca tsa cuiʼi̱, pana ná nclyú niʼi̱ biʼ, chaʼ tsoʼo tsa su ntucua chu̱ʼ quee biʼ.
\v 26 Loʼo juaʼa̱ lcaa ñati̱ nu ndyuna chaʼ nu nchcuiʼ naʼ re loʼo nguʼ, pana ná ndaquiyaʼ nguʼ jiʼi̱ chaʼ biʼ, laca nguʼ biʼ ñiʼya̱ laca sca ñati̱ tonto nu ná ngulacua tiʼ tsiyaʼ ti; ngüiñá yu biʼ sca niʼi̱ lo yusi̱ ti.
\v 27 Liʼ nguaʼya tsa tyo, ñaʼa̱ cuayáʼ nu nxlyaʼba hitya yuu jiʼi̱ niʼi̱ biʼ, loʼo juaʼa̱ lye tsa ndyaca cuiʼi̱. Ngaʼaa ndalo niʼi̱ biʼ liʼ, ndyú biʼ, ndye biʼ, ngunuʼu̱ tsiyaʼ ti liʼ; loʼo juaʼa̱ ñati̱ nu ná ntajaʼa̱ taquiyaʼ jiʼi̱ chaʼ jnaʼ, tye chaʼ jiʼi̱ nguʼ biʼ tsiyaʼ ti. 
\p
\v 28 Loʼo ndye nguluʼu Jesús lcaa chaʼ re jiʼi̱ nguʼ, liʼ ndube tsa tiʼ nu nguʼ quiñaʼa̱ jiʼi̱ chaʼ nu nguluʼu yu jiʼi̱ nguʼ.
\v 29 Ngua tiʼ nguʼ chaʼ tlyu tsa chacuayáʼ ntsuʼu jiʼi̱ yu loʼo nchcuiʼ yu loʼo nguʼ, siʼi ñiʼya̱ ncluʼu mstru chaʼ joʼó ti nclyuʼu yu jiʼi̱ nguʼ.
\c 8
\s Nguaʼni Jesús joʼo jiʼi̱ sca nu quicha ndyatsuʼ cuañaʼ 
\p
\v 1 Loʼo liʼ nguaʼya Jesús caʼya biʼ. Quiñaʼa̱ tsa ñati̱ ndyaʼa̱ lcaʼa̱ jiʼi̱.
\v 2 Loʼo liʼ nduʼu tucua sca nu quicha slo. Ndyatu̱ sti̱ʼ yu slo ycuiʼ Jesús, chaʼ ntiʼ yu cuane yu jiʼi̱ Jesús chaʼ cuaʼni joʼo jiʼi̱ yu, chaʼ ngusñi quicha ndyatsuʼ cuañaʼ jiʼi̱ yu biʼ.
\p ―Xuʼna ―nacui̱ nu quicha biʼ jiʼi̱ Jesús―, cuaʼni joʼo ʼna. Jlo tiʼ naʼ chaʼ nchca jinuʼu̱ cuaʼni nuʼu̱ chaʼ caca lubii cuañaʼ naʼ.
\p
\v 3 Liʼ ngutacui yaʼ Jesús lo nu quicha biʼ, ngusta yaʼ su ndyatsuʼ cuañaʼ yu.
\p ―Cuaʼni naʼ joʼo jinuʼu̱ ―nacui̱ Jesús jiʼi̱ nu quicha biʼ―. Tyanu lubii cuañaʼ nuʼu̱ juani ―nacui̱.
\p Hora ti ngua tsoʼo nu quicha biʼ, ngua lubii cuañaʼ yu.
\v 4 Xaʼ nchcuiʼ Jesús loʼo yu liʼ:
\p ―Yaa clya nuʼu̱ slo sti joʼó ―nacui̱―. Cajua ta nuʼu̱ msta̱ nu nacui̱ jyoʼo Moisés chaʼ ta na jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi loʼo ndyaca tsoʼo na jiʼi̱ quicha nu ntsuʼu jiʼna. Ná cachaʼ nuʼu̱ jiʼi̱ xaʼ ñati̱. Taca ca cuayáʼ tiʼ lcaa ñati̱ chaʼ cua ngua tsoʼo nuʼu̱, nu loʼo cuna nguʼ chaʼ cua ngusñi sti joʼó msta̱ nu nda nuʼu̱.
\s Nguaʼni Jesús joʼo jiʼi̱ msu jiʼi̱ xuʼna sendaru
\p
\v 5 Loʼo liʼ ndyalaa Jesús toʼ quichi̱ Capernaum. Quichi̱ biʼ ndyacua tyaʼa loʼo sca capitán jiʼi̱ sendaru romano nu ndijña jiʼi̱ Jesús chaʼ cuaʼni joʼo jiʼi̱ sca nu quicha:
\p
\v 6 ―Xuʼna ―nacui̱ capitán biʼ jiʼi̱ Jesús―, quicha tsa msu ʼna. Na ntsiya ti yu toʼ tyi naʼ chaʼ nchcu̱ʼ tyucuí̱ tyucui ñaʼa̱ yu; tiʼí tsa ntiʼ yu.
\p
\v 7 Liʼ nchcuiʼ Jesús loʼo:
\p ―Tsaʼa naʼ. Cuaʼni naʼ chaʼ tyaca tsoʼo yu ―nacui̱ Jesús jiʼi̱ nu capitán biʼ.
\p
\v 8 Hora ti nguxacui̱ capitán chaʼ jiʼi̱ Jesús liʼ:
\p ―Xuʼna ―nacui̱ yu jiʼi̱ Jesús―, ná tsoʼo tsaa nuʼu̱ toʼ tyi naʼ, chaʼ siʼi ñati̱ tsoʼo laca naʼ. Tsa biʼ ti chaʼ ntiʼ naʼ, chaʼ culo nuʼu̱ cña chaʼ cati̱ quicha biʼ tsiyaʼ ti; jlo tiʼ naʼ chaʼ caca tsoʼo msu ʼna liʼ, masi tyijyuʼ ti tyu̱ nuʼu̱ chcuiʼ.
\v 9 Xuʼna sendaru laca naʼ; laca naʼ loo jiʼi̱ sca siyento tyaʼa sendaru, loʼo juaʼa̱ ntsuʼu nu laca loo jnaʼ. Si culo naʼ cña jiʼi̱ tsaca sendaru biʼ ndiʼya̱: “Yaa clya nuʼu̱”, hora ti tsaa yu, chaʼ ntiʼ naʼ chaʼ tsaa yu. Juaʼa̱ si chcuiʼ naʼ loʼo chaca yu: “Ca̱a̱ nuʼu̱ ca nde”, hora ti ca̱a̱ yu slo naʼ liʼ. Juaʼa̱ si culo naʼ cña jiʼi̱ msu ʼna: “Cuaʼni sca cña ʼna”, ñacui̱ naʼ jiʼi̱; hora ti cuaʼni yu cña biʼ ʼna ―nacui̱ capitán jiʼi̱ Jesús―. Juaʼa̱ nuʼu̱ ni, jlo tiʼ naʼ chaʼ taca jinuʼu̱ culo cña chaʼ cati̱ quicha biʼ.
\p
\v 10 Ndube tsa tiʼ Jesús loʼo ndyuna chaʼ nu nchcuiʼ capitán biʼ. Liʼ nchcuiʼ Jesús loʼo nu quiñaʼa̱ tsa ñati̱ nu lcaʼa̱ jiʼi̱:
\p ―Liñi tsa chaʼ nchcuiʼ naʼ loʼo ma̱ juani ―nacui̱ Jesús jiʼi̱ nguʼ―. Bilya ñaʼa̱ naʼ tsiyaʼ ti jiʼi̱ sca ñati̱ nu tsoʼo tsa jlya tiʼ jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi, ñiʼya̱ jlya tiʼ nu capitán re; tyucui ñaʼa̱ nasiyu̱ Israel re ná ntsuʼu nguʼ nu jlya tiʼ juaʼa̱.
\v 11 Chañi chaʼ tiyaʼ la tyalaa quiñaʼa̱ tsa ñati̱ tyijyuʼ, masi nguʼ loyuu su ntyucua cuichaa, masi nguʼ loyuu su ndyaa cuichaa, tsaa nguʼ chaʼ tyucua nguʼ toʼ mesa ca su laca ycuiʼ Ndyosi loo nde cua̱; stuʼba ti tsaa tucua nguʼ toʼ mesa biʼ loʼo jyoʼo Abraham loʼo jyoʼo Isaac loʼo jyoʼo Jacob.
\v 12 Loʼo juaʼa̱ ntsuʼu xaʼ la ñati̱ nu laca sñiʼ ycuiʼ Ndyosi nacui̱ nguʼ, pana ná tyalaa nguʼ biʼ slo ycuiʼ Ni. Culo Ni cña jiʼi̱ xca̱ jiʼi̱ Ni chaʼ tsaa xca̱ xcua̱a̱ jiʼi̱ nguʼ biʼ ca su talya tsa ñaʼa̱; xiʼya tsa nguʼ biʼ ca biʼ, ca ñasi̱ʼ tsa nguʼ ñaʼa̱ cuayáʼ nu cacu laʼya nguʼ chaʼ ñasi̱ʼ nguʼ.
\p
\v 13 Liʼ xaʼ nchcuiʼ Jesús loʼo nu capitán biʼ:
\p ―Yaa nuʼu̱ toʼ tyi nuʼu̱ lacua ―nacui̱ jiʼi̱―. Jlya tiʼ nuʼu̱, biʼ chaʼ cua ndyaca tsoʼo nu quicha biʼ jinuʼu̱ juani ti ―nacui̱ Jesús jiʼi̱.
\p Loʼo la cuiʼ hora ngua tsoʼo msu biʼ.
\s Nguaʼni Jesús joʼo jiʼi̱ xtyaʼa̱ laa Pedro
\p
\v 14 Ca tiyaʼ la ndyaa Jesús nde niʼi̱ jiʼi̱ Pedro. Liʼ naʼa̱ Jesús chaʼ na ntsiya ti xtyaʼa̱ laa Pedro lo quiʼña, chaʼ tlyu tsa tyiqueʼ ntsuʼu jiʼi̱ maʼ.
\v 15 Liʼ ngusta yaʼ Jesús chu̱ʼ yaʼ maʼ cusuʼ biʼ, loʼo hora ti ndyuʼu tyiqueʼ jiʼi̱; ndyatu̱ maʼ cusuʼ biʼ liʼ, chaʼ caqueʼ xi na cacu Jesús loʼo nguʼ.
\s Nguaʼni Jesús joʼo jiʼi̱ tyu̱u̱ tyaʼa nguʼ quicha
\p
\v 16 Loʼo cua ngusi̱i̱, liʼ ndyalaa quiñaʼa̱ nguʼ slo Jesús, lijya̱ loʼo nguʼ jiʼi̱ nguʼ quicha nu ngusñi cuiʼi̱ cuxi jiʼi̱. Liʼ ngulo Jesús cña jiʼi̱ cuiʼi̱ cuxi biʼ, chaʼ tyuʼutsuʼ jiʼi̱ nguʼ quicha; loʼo liʼ ndyaca tsoʼo nguʼ biʼ. Loʼo juaʼa̱ nguaʼni Jesús joʼo jiʼi̱ lcaa nguʼ quicha nu ndyaʼa̱ slo.
\v 17 Juaʼa̱ ngua chaʼ ndyuʼu tucua la cuiʼ chaʼ nu nguscua jyoʼo Isaías cua saʼni la. Ndiʼya̱ nscua chaʼ: “Cua ngua tii ycuiʼ Ni ma nde su tiʼí jiʼna, loʼo juaʼa̱ ñiʼya̱ laca quicha nu ntsuʼu jiʼna; nguaʼni tye Ni quicha biʼ, ndyaca tsoʼo na liʼ”. Juaʼa̱ nscua lo quityi, biʼ chaʼ nduʼni Jesús joʼo jiʼi̱ nguʼ quicha.
\s Ntsuʼu nguʼ nu ntiʼ tyaʼa̱ loʼo Jesús
\p
\v 18 Loʼo ngua sca tsa̱ naʼa̱ Jesús chaʼ quiñaʼa̱ tsa ñati̱ ndyaʼa̱ slo, biʼ chaʼ ngulo yu cña jiʼi̱ nguʼ tyaʼa ndyaʼa̱ yu chaʼ tsaa loʼo nguʼ jiʼi̱ ycuiʼ yu neʼ yaca niʼi̱ ca chaca tsuʼ tayuʼ biʼ.
\v 19 Loʼo cua tsaa ti nguʼ, liʼ ndyalaa sca mstru chaʼ joʼó chaʼ chcuiʼ loʼo Jesús:
\p ―Mstru ―nacui̱ mstru biʼ jiʼi̱ Jesús―, loʼo naʼ nta̱ʼ tyaʼa̱ naʼ loʼo nuʼu̱ lcaa macala su tsaa nuʼu̱.
\p
\v 20 Nguxacui̱ Jesús chaʼ jiʼi̱ mstru biʼ liʼ:
\p ―Nu naa cuatyaʼ ni, neʼ xtyuu niʼ ndyuʼú niʼ; loʼo juaʼa̱ quiñi sube, neʼ xlyati̱ ndyuʼú niʼ. Pana naʼ ni, cua nda Ni ʼna lijya̱a̱ chalyuu re chaʼ caca naʼ ñati̱, loʼo juaʼa̱ ná ntsuʼu su xtyii naʼ cajaʼ naʼ, ná ntsuʼu su chcaʼa̱ cñaʼ naʼ.
\p
\v 21 Loʼo liʼ nchcuiʼ chaca nu quiʼyu nu ndyaʼa̱ loʼo Jesús nquichaʼ:
\p ―Cusuʼ ―nacui̱ yu jiʼi̱ Jesús―, ta xi chacuayáʼ ʼna chaʼ tsaʼa naʼ toʼ tyi naʼ chaʼ ñaʼa̱si̱i̱ naʼ jiʼi̱ sti naʼ ñaʼa̱ cuayáʼ nu cajaa sti naʼ, chaʼ xatsiʼ naʼ jiʼi̱ sti naʼ clyo. Liʼ tsaʼa̱ la loʼo nuʼu̱.
\p
\v 22 Liʼ nguxacui̱ Jesús chaʼ jiʼi̱ yu:
\p ―Tsoʼo la masi ca̱a̱ lcaʼa̱ nuʼu̱ ʼna juani ti ―nacui̱ Jesús jiʼi̱―. Tya ntsuʼu xi xaʼ la ñati̱ chalyuu tyaʼa ma̱ nu taca xatsiʼ jiʼi̱ ñati̱ nu cua ngujuii.
\s Ngulo Jesús cña jiʼi̱ cuiʼi̱ loʼo jiʼi̱ clyooʼ lo tayuʼ 
\p
\v 23 Loʼo liʼ ndyatí̱ Jesús neʼ yaca niʼi̱ piti; ndyatí̱ nguʼ nu ndyaca tsaʼa̱ jiʼi̱ loʼo, nduʼu nguʼ ndyaa nguʼ liʼ.
\v 24 Loʼo liʼ lye tsa ndyaca cuiʼi̱, lye tsa ndyatu̱ clyooʼ lo tayuʼ; cua quilyuʼu ti yaca niʼi̱ biʼ neʼ hitya xquiʼya clyooʼ, pana lajaʼ Jesús ntsuʼu neʼ yaca niʼi̱ biʼ.
\v 25 Liʼ nguxtyuʼu nguʼ tyaʼa ndyaʼa̱ jiʼi̱ Jesús:
\p ―Cusuʼ ―nacui̱ nguʼ jiʼi̱ Jesús―, cuaʼni lyaá clya jiʼna. Cua quilyuʼu ti yaca niʼi̱ re neʼ hitya, cajaa na si ntiʼ.
\p
\v 26 Liʼ nguxacui̱ Jesús chaʼ jiʼi̱ nguʼ biʼ:
\p ―¿Ni chaʼ ntsi̱i̱ tsa ma̱? ―nacui̱ jiʼi̱ nguʼ―. ¡Xi tsa tyempo ndalo ma̱, chaʼ ná jlya tiʼ ma̱ jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi chaʼ caca jiʼi̱ Ni cuaʼni Ni cña!
\p Loʼo liʼ ndyatu̱ Jesús, nchcuiʼ loʼo cuiʼi̱ loʼo clyooʼ chaʼ cuaʼa jiʼi̱ chaʼ biʼ; hora ti ngua ti̱ biʼ liʼ. 
\v 27 Ndube tsa tiʼ nguʼ biʼ liʼ, chaʼ ngua ti̱ tsiyaʼ ti clyooʼ loʼo cuiʼi̱ biʼ.
\p ―¿Ti ñati̱ ta laca nu cusuʼ re? ―nacui̱ nguʼ jiʼi̱ tyaʼa nguʼ―. Ndaquiyaʼ clyooʼ jiʼi̱, juaʼa̱ nduna cuiʼi̱ chaʼ nu nchcuiʼ nu cusuʼ re loʼo.
\s Nguaʼni Jesús joʼo jiʼi̱ nguʼ Gadara nu ngusñi cuiʼi̱ xñaʼa̱ jiʼi̱
\p
\v 28 Loʼo liʼ ndyalaa nguʼ chaca tsuʼ tayuʼ nde loyuu jiʼi̱ nguʼ Gadara. Liʼ ndyacua tyaʼa tucua tyaʼa nguʼ quicha loʼo Jesús; ngusñi cuiʼi̱ xñaʼa̱ jiʼi̱ tyucuaa nguʼ, biʼ chaʼ tyaala tsa nguʼ quicha biʼ. Ndiʼi̱ nguʼ neʼ loʼo jyoʼo, loʼo juaʼa̱ ngaʼaa nda nguʼ chacuayáʼ tyeje tacui xaʼ ñati̱ tyucui̱i̱ jua.
\v 29 Loʼo liʼ nguaʼni cuiʼi̱ xñaʼa̱ chaʼ cui̱i̱ tsa ngusiʼya nguʼ quicha biʼ:
\p ―¿Ni chaʼ ndyaʼa̱ nuʼu̱ slo cua, Jesús? ―nacui̱ nguʼ quicha jiʼi̱―. Nuʼu̱ laca nu sca ti Sñiʼ ycuiʼ Ndyosi. ¿Ha xcubeʼ nuʼu̱ jiʼi̱ cua ntiʼ nuʼu̱, masi siʼi tyempo juani caca chaʼ nchcubeʼ biʼ?
\p
\v 30 Loʼo ndejua la xi ndiʼi̱ quiñaʼa̱ tsa cubeʼ, ndyaʼa̱ nclyana niʼ na cacu niʼ.
\v 31 Liʼ nguaʼni cuiʼi̱ xñaʼa̱ biʼ, chaʼ ngüijña nguʼ quicha chacuayáʼ jiʼi̱ Jesús cuentya jiʼi̱ cuiʼi̱ biʼ. 
\p ―Jlo tiʼ ya chaʼ ntiʼ nuʼu̱ culo cuiʼi̱ nu ntsuʼu jiʼi̱ ya, chaʼ cuaʼni nuʼu̱ joʼo jiʼi̱ ya ―nacui̱ nguʼ biʼ jiʼi̱ Jesús―. Biʼ chaʼ ta xi chacuayáʼ jiʼi̱ cuiʼi̱ chaʼ tsaa xñi jiʼi̱ cubeʼ nu ndyaʼa̱ jua.
\p
\v 32 Liʼ nda Jesús chacuayáʼ jiʼi̱ cuiʼi̱ biʼ:
\p ―Yaa clya ma̱ ―nacui̱ Jesús jiʼi̱ cuiʼi̱ biʼ.
\p Loʼo liʼ ndyuʼutsuʼ cuiʼi̱ xñaʼa̱ jiʼi̱ tyucuaa nu quicha biʼ, ndyaa cuiʼi̱ biʼ ngusñi jiʼi̱ cubeʼ. Hora ti ngusna lcaa cubeʼ biʼ, nguaʼya niʼ toʼ cuaʼa̱, ndyú niʼ neʼ hitya tayuʼ, ndyiʼo niʼ hitya, ngujuii lcaa cubeʼ biʼ liʼ.
\p
\v 33 Loʼo naʼa̱ nguʼ nu ñaʼa̱si̱i̱ jiʼi̱ cubeʼ biʼ ñiʼya̱ nu ngua jiʼi̱ niʼ, ndyutsi̱i̱ tsa nguʼ liʼ. Ngusna nguʼ ca quichi̱ chaʼ cachaʼ nguʼ jiʼi̱ nguʼ quichi̱ ñiʼya̱ nu ngua jiʼi̱ nguʼ quicha nu ngusñi cuiʼi̱ xñaʼa̱ jiʼi̱, loʼo juaʼa̱ ndachaʼ nguʼ ñiʼya̱ nu ngua jiʼi̱ cubeʼ biʼ.
\v 34 Loʼo ndyuna nguʼ quichi̱ chaʼ biʼ, nduʼu nguʼ ndyaa nguʼ slo Jesús. Loʼo ndyacua tyaʼa nguʼ loʼo, liʼ lye tsa ngüijña nguʼ biʼ jiʼi̱ chaʼ ngaʼaa tyanu Jesús loyuu quichi̱ tyi nguʼ, tyaa yu xaʼ seʼi̱ ntiʼ nguʼ. 
\c 9
\s Nguaʼni Jesús joʼo jiʼi̱ sca nu quicha nu nchcu̱ʼ tyucuí̱ tyucui ñaʼa̱ yu
\p
\v 1 Loʼo liʼ xaʼ ndyatí̱ Jesús neʼ yaca niʼi̱ biʼ, chaʼ tyeje tacui lo tayuʼ chaʼ tya̱a̱ quichi̱ tyi.
\v 2 Loʼo ndyalaa quichi̱ biʼ, liʼ ñaa loʼo nguʼ jiʼi̱ sca nu quicha nu nchcu̱ʼ tyucuí̱ tyucui ñaʼa̱ yu; ñaa nguʼ slo Jesús chaʼ cuaʼni joʼo jiʼi̱ nu quicha biʼ. Ntsiya nu quicha biʼ neʼ sca catya̱. Pana jlo tiʼ Jesús chaʼ jlya tiʼ nguʼ biʼ jiʼi̱, biʼ chaʼ nchcuiʼ loʼo nu quicha ndiʼya̱:
\p ―Ca tsoʼo nuʼu̱, sñiʼ ―nacui̱ Jesús jiʼi̱ nu quicha―. Cua nguaʼni clyu tiʼ naʼ jiʼi̱ quiʼya nu ntsuʼu jinuʼu̱. 
\p
\v 3 Loʼo liʼ ngulacua xi tiʼ mstru chaʼ joʼó nu ndu̱ cacua ti: “Chaʼ cuxi nchcuiʼ nu quiʼyu re cuentya jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi”. Juaʼa̱ ngulacua tiʼ nguʼ.
\v 4 Pana, ngua tii Jesús jiʼi̱ lcaa lo chaʼ nu ntsuʼu tyiquee nguʼ biʼ.
\p ―¿Ni chaʼ chi̱i̱ ntiʼ ma̱ ñaʼa̱ ma̱ ʼna juani? ―nacui̱ Jesús jiʼi̱ mstru biʼ―.
\v 5 Ná ndiya tiʼ ma̱ si ñacui̱ naʼ jiʼi̱ nu quicha re: “Cua nguaʼni clyu tiʼ naʼ jiʼi̱ quiʼya nu ntsuʼu hi̱”. ¿Ha tsoʼo la si chcuiʼ naʼ loʼo nu quicha lacua: “Tyatu̱ nuʼu̱, xa tuʼba catya̱ hi̱ chaʼ tyaa loʼo jiʼi̱ ca toʼ tyi”? ―nacui̱ Jesús―.
\v 6 Ntsuʼu chaʼ ca cuayáʼ tiʼ ma̱ chaʼ ntsuʼu chacuayáʼ ʼna cuentya jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi chaʼ cuityi̱ naʼ quiʼya nu ntsuʼu jiʼi̱ ñati̱ chalyuu, chaʼ nu cua nda Ni ʼna lijya̱a̱ chaʼ caca̱ ñati̱. Ca cuayáʼ tiʼ ma̱ loʼo ñaʼa̱ ma̱ chaʼ tyaca tsoʼo nu quicha re juani.
\p Liʼ xaʼ nchcuiʼ Jesús loʼo nu quicha biʼ:
\p ―Tyatu̱ nuʼu̱ ―nacui̱ Jesús jiʼi̱―, xñi jiʼi̱ catya̱ jinuʼu̱ chaʼ tsaa loʼo jiʼi̱ ca toʼ tyi.
\p
\v 7 Hora ti ndyatu̱ nu quicha biʼ, ngusñi jiʼi̱ catya̱ jiʼi̱, nduʼu yu, ndyaa yu ca toʼ tyi yu.
\v 8 Quiñaʼa̱ tsa ñati̱ naʼa̱ jiʼi̱ chaʼ biʼ, ndyutsi̱i̱ tsa nguʼ liʼ. Nguaʼni tlyu nguʼ jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi liʼ, chaʼ cua nda Ni chacuayáʼ jiʼi̱ ñati̱ chalyuu chaʼ cuaʼni cña tonu juaʼa̱, ngua tiʼ nguʼ.
\s Ngusiʼya Jesús jiʼi̱ Mateo
\p
\v 9 Nduʼu Jesús ndyaa, loʼo liʼ cua tyeje tacui ti toʼ niʼi̱ su ntucua Mateo nxñi cñi cña loo nguʼ. Nchcuiʼ Jesús loʼo nu Mateo biʼ liʼ:
\p ―Tyuʼu lcaʼa̱ nuʼu̱ ʼna ―nacui̱ Jesús jiʼi̱.
\p Hora ti ndyatu̱ Mateo, nguxtyanu cña jiʼi̱, ndyaa lcaʼa̱ jiʼi̱ Jesús liʼ.
\p
\v 10 Tiyaʼ la liʼ ngaʼa̱ Jesús nde neʼ niʼi̱ jiʼi̱ Mateo, ntucua yu toʼ mesa chaʼ ndyacu yu. Loʼo liʼ quiñaʼa̱ la ñati̱ ndyalaa slo Mateo chaʼ cacu nguʼ loʼo. Ndiʼi̱ nguʼ tyaʼa nduʼni cña loʼo Mateo, loʼo xaʼ la ñati̱ nu nacui̱ nguʼ jiʼi̱ chaʼ ná tsoʼo ñati̱ biʼ, loʼo nu nguʼ nu ndyaca tsaʼa̱ jiʼi̱ Jesús; stuʼba ti ndyacu lcaa nguʼ biʼ.
\v 11 Loʼo naʼa̱ nguʼ fariseo chaʼ ndyacu Jesús loʼo nguʼ biʼ, hora ti nchcuiʼ nguʼ loʼo nguʼ nu ndyaca tsaʼa̱ jiʼi̱ yu:
\p ―¿Ni chaʼ stuʼba ti ndacu xuʼna ma̱ loʼo nguʼ nu ná tsoʼo, masi loʼo nguʼ re nu laca msu jiʼi̱ nguʼ xaʼ tsuʼ nu cuiñi ti nxñi quiñaʼa̱ tsa cñi cña loo jiʼi̱ nguʼ? ―nacui̱ nguʼ fariseo biʼ.
\p
\v 12 Pana ndyuna Jesús chaʼ nu nda nguʼ biʼ, biʼ chaʼ nchcuiʼ ycuiʼ yu loʼo nguʼ liʼ:
\p ―Nguʼ nu ná quicha ni, ná ntsuʼu chaʼ caca joʼo jiʼi̱ nguʼ biʼ ―nacui̱ Jesús jiʼi̱ nguʼ―. Sca ti jiʼi̱ ñati̱ quicha ntsuʼu chaʼ caca joʼo.
\v 13 Yaa clya ma̱ cuaʼa̱ jyaca̱ ma̱ jiʼi̱ chaʼ nu nguscua jyoʼo cusuʼ lo quityi, nu ndiʼya̱ nchcuiʼ: “Ntiʼ naʼ chaʼ cuaʼni tyaʼna tiʼ ma̱ jiʼi̱ tyaʼa ñati̱ ma̱, nacui̱ ycuiʼ Ni. Biʼ nu tsoʼo la, masi ná ta ma̱ quiñaʼa̱ tsa msta̱ ʼna; ni naʼni scu̱ʼ ma̱, ná nduʼni chaʼ ta ma̱ msta̱ ʼna.” Juaʼa̱ nscua lo quityi. Ná lijya̱ naʼ chalyuu chaʼ chcuiʼ naʼ loʼo ñati̱ nu tsoʼo tsa ycuiʼ nguʼ, ntiʼ nguʼ; cua lijya̱ naʼ chalyuu chaʼ chcuiʼ naʼ loʼo nguʼ nu jlo tiʼ chaʼ ntsuʼu chaʼ cuxi tyiquee nguʼ, chaʼ caca tyujuʼu tiʼ nguʼ liʼ. Xtyanu nguʼ jiʼi̱ chaʼ cuxi biʼ liʼ.
\s Ndachaʼ nguʼ judío jiʼi̱ Jesús si ná cuaʼni tacati yu jiʼi̱ tsa̱ nu ná ndacu nguʼ
\p
\v 14 Loʼo liʼ ndyalaa sca taju ñati̱ slo Jesús, la cuiʼ nguʼ nu ndyaca tsaʼa̱ jiʼi̱ Juan laja loʼo ntyucuatya jiʼi̱ nguʼ laca nguʼ biʼ. Liʼ nchcuiʼ nguʼ biʼ loʼo Jesús:
\p ―Ntsuʼu tsa̱ nu ná ndacu cuare ―nacui̱ nguʼ―, loʼo ntsuʼu tsa̱ nu ná ndacu nguʼ fariseo, xquiʼya chaʼ nduʼni tacati ya tsa̱ biʼ; pana nuʼu̱, loʼo juaʼa̱ nguʼ nu ndyaca tsaʼa̱ jinuʼu̱, lcaa tsa̱ ndacu ma̱. ¿Ni chaʼ ta ndacu cuʼma̱ lcaa tsa̱ lacua?
\p
\v 15 Liʼ nguxacui̱ Jesús chaʼ jiʼi̱ nguʼ biʼ:
\p ―Loʼo caja clyoʼo nguʼ ni, ndacu nguʼ nu ndyaʼa̱ loʼo cutsii; ná ndiʼi̱ nguʼ xñiʼi̱ tiʼ nguʼ tsa̱ biʼ loʼo ndiʼi̱ nguʼ loʼo cutsii ―nacui̱ Jesús jiʼi̱ nguʼ liʼ―. Pana nu loʼo tyalaa tsa̱ liʼ, nu loʼo tyaa loʼo nguʼ jiʼi̱ cutsii, liʼ ná cacu nguʼ tyaʼa tsoʼo cutsii, chaʼ caca xñiʼi̱ tiʼ nguʼ liʼ. La cuiʼ juaʼa̱ chaa tiʼ tyaʼa tsoʼo naʼ juani, pana caca xñiʼi̱ tiʼ nguʼ re nde loo la.
\p
\v 16 ’Chaca chaʼ chcuiʼ naʼ loʼo ma̱: ni sca nguʼ ná cuaʼni choʼo nguʼ lateʼ cusu̱ jiʼi̱ nguʼ loʼo sa yuʼbe lateʼ cucui, chaʼ loʼo cua ndyaati̱ lateʼ biʼ, tyatsiiʼ lateʼ cucui biʼ; tyati̱ʼ jlyacua̱ su ngalya lateʼ biʼ liʼ. 
\v 17 La cuiʼ ti chaʼ, ná suʼba nguʼ lcui nu chca ndyuʼu ti neʼ tyacaʼ cusuʼ. Si suʼba nguʼ jiʼi̱ neʼ tyacaʼ cusuʼ, yala ti catsu seʼi̱ tyacaʼ biʼ; ndye ngulaʼa tyacaʼ liʼ, tye lcui tyalú liʼ. Neʼ tyacaʼ cucui tyuʼu lcui nu chca ndyuʼu ti; juaʼa̱ talo tyucuaa chaʼ biʼ, loʼo lcui loʼo tyacaʼ biʼ. (Juaʼa̱ nguluʼu Jesús jiʼi̱ nguʼ chaʼ ca cuayáʼ tiʼ nguʼ chaʼ ná tsoʼo quixaʼ nguʼ chaʼ cucui nu nclyuʼu yu cuentya jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi loʼo chaʼ nu nguxtyanu jyoʼo cusuʼ chaʼ cuaʼni nguʼ.) 
\s Sñiʼ Jairo, loʼo nu cunaʼa̱ nu ndyalaʼ steʼ Jesús
\p
\v 18 Laja loʼo nchcuiʼ Jesús loʼo nguʼ biʼ, liʼ ndyalaa sca nguʼ judío nu laca loo; ndatu̱ sti̱ʼ yu slo Jesús liʼ, chaʼ jña yu sca chaʼ clyu tiʼ jiʼi̱:
\p ―Cua ngujuii ca ti sca nu piti cunaʼa̱ sñiʼ naʼ ―nacui̱ nu cusuʼ jiʼi̱ Jesús―. ¿Ha ná tsaa nuʼu̱ slo naʼ chaʼ sta yaʼ nuʼu̱ lo nu piti biʼ? ―nacui̱―. Jlo tiʼ naʼ chaʼ nchca jinuʼu̱ cuaʼni chaʼ tyuʼú nu piti chaca quiyaʼ.
\p
\v 19 Liʼ ndyatu̱ Jesús loʼo nguʼ nu ndyaca tsaʼa̱ jiʼi̱, ndyaa nguʼ loʼo nu cusuʼ biʼ.
\v 20 Pana tyucui̱i̱ su ndyaa nguʼ njyacua sca nu cunaʼa̱ quicha jiʼi̱ Jesús, lijya̱ nde chu̱ʼ yu chaʼ calaʼ maʼ quiyaʼ steʼ yu; cua tii tyucuaa yija̱ quicha nu cunaʼa̱ biʼ, chaʼ ndyalú tañi.
\v 21 Ndiʼya̱ ngulacua tiʼ maʼ: “Masi calaʼ ti naʼ steʼ Jesús, liʼ tyaca tsoʼo naʼ”. Juaʼa̱ ti ngulacua tiʼ maʼ.
\v 22 Loʼo liʼ nguxtyacui Jesús, nguxñaʼa̱ jiʼi̱ nu cunaʼa̱ biʼ:
\p ―Cuaʼni choʼo tyiquee nuʼu̱, sñiʼ ―nacui̱ Jesús jiʼi̱―. Jlya tiʼ nuʼu̱ ʼna, biʼ chaʼ ndyaca tsoʼo nuʼu̱ juani. 
\p Loʼo hora ti ndyaca tsoʼo nu cunaʼa̱ biʼ.
\p
\v 23 Loʼo liʼ ndyalaa Jesús ca toʼ tyi nu laca loo biʼ, naʼa̱ chaʼ cua ndyalaa nguʼ musca slo chaʼ nscua santo; nxiʼya tsa nguʼ ndiʼi̱ nguʼ toniʼi̱ jiʼi̱ nu cusuʼ biʼ.
\v 24 Nchcuiʼ Jesús loʼo nguʼ liʼ:
\p ―Tyaa ma̱ tsoʼo la ―nacui̱―. Na lajaʼ ti nu piti re, siʼi na ngujuii re.
\p Nxtyí loʼo tsa nguʼ jiʼi̱ Jesús liʼ,
\v 25 pana nguloʼo Jesús jiʼi̱ nguʼ chaʼ caja su tyatí̱ ycuiʼ yu neʼ niʼi̱ ca slo nu piti biʼ. Liʼ ngusñi yu yaʼ nu piti biʼ, ndacaʼa̱ nu piti liʼ.
\v 26 Loʼo juaʼa̱ ngua chaʼ nguañi chaʼ biʼ lcaa quichi̱ su ndiʼi̱ nguʼ ca biʼ.
\s Nguaʼni Jesús joʼo jiʼi̱ tucua tyaʼa nguʼ cuityi̱ʼ
\p
\v 27 Loʼo liʼ nduʼu Jesús ca neʼ niʼi̱ biʼ ndyaa yu, loʼo juaʼa̱ ndyaʼa̱ lcaʼa̱ tucua tyaʼa nguʼ cuityi̱ʼ jiʼi̱ yu. Ngusiʼya nguʼ jiʼi̱ Jesús liʼ:
\p ―Cuaʼni tyaʼna tiʼ nuʼu̱ jiʼi̱ cua, cusuʼ, nuʼu̱ nu laca ñati̱ tyaʼa jiʼi̱ jyoʼo David ―nduʼni nguʼ jiʼi̱. 
\p
\v 28 Loʼo cua ndyalaa Jesús ndyatí̱ niʼi̱ jiʼi̱, loʼo nu nguʼ cuityi̱ʼ biʼ lijya̱ nguʼ cacua la slo yu. Nchcuiʼ Jesús loʼo nguʼ biʼ liʼ:
\p ―¿Ha jlya tiʼ ma̱ chaʼ caca jnaʼ cuaʼni naʼ chaʼ tyaca tsoʼo ma̱? ―nacui̱ yu jiʼi̱ nguʼ.
\p ―Jlya tiʼ ya, cusuʼ ―nacui̱ nu nguʼ cuityi̱ʼ biʼ jiʼi̱.
\p
\v 29 Loʼo liʼ ndyalaʼ Jesús cloo tyucuaa nguʼ cuityi̱ʼ biʼ:
\p ―Tyaca tsoʼo ma̱ lacua. Caca biʼ jiʼi̱ ma̱ si jlya tiʼ ma̱ ʼna ―nacui̱ Jesús jiʼi̱ nguʼ cuityi̱ʼ biʼ liʼ. 
\p
\v 30 Hora ti ngua tsoʼo siʼyu cloo nguʼ, ñaʼa̱ tsoʼo nguʼ liʼ. Loʼo liʼ lye nchcuiʼ Jesús loʼo nguʼ biʼ:
\p ―Ná cachaʼ ma̱ jiʼi̱ ni sca ñati̱, chaʼ ná caca cuayáʼ tiʼ nguʼ ñiʼya̱ ngua chaʼ ngua tsoʼo cloo ma̱ ―nacui̱ Jesús jiʼi̱ nguʼ biʼ.
\p
\v 31 Pana nduʼu nguʼ ndyaa nguʼ liʼ, ndachaʼ nguʼ jiʼi̱ lcaa ñati̱ ñiʼya̱ ngua cña nu nguaʼni Jesús loʼo nguʼ; biʼ chaʼ nguañi chaʼ biʼ tyucui ñaʼa̱ loyuu jua.
\s Nguaʼni Jesús joʼo jiʼi̱ sca nu cuʼu̱
\p
\v 32 Loʼo cua nduʼu nguʼ biʼ ndyaa nguʼ, liʼ ndyalaa chaca latya ñati̱, ya̱a̱ loʼo nguʼ jiʼi̱ sca yu cuʼu̱; na cuʼu̱ yu xquiʼya cuiʼi̱ cuxi nu ngusñi jiʼi̱ yu.
\v 33 Loʼo ngulo Jesús cuiʼi̱ cuxi jiʼi̱ nu quicha biʼ, liʼ ngua nchcuiʼ yu, masi cuʼu̱ yu tsa̱ la. Ndube tsa tiʼ lcaa ñati̱ nu ndu̱ ndacua liʼ.
\p ―Bilya ñaʼa̱ na sca chaʼ tlyu juaʼa̱ ―nacui̱ nguʼ jiʼi̱ tyaʼa nguʼ―. Ná ntsuʼu ñati̱ tyucui ñaʼa̱ nasiyu̱ Israel re nu caca cuaʼni joʼo juaʼa̱ ―nacui̱ nguʼ. 
\p
\v 34 Pana xaʼ ñaʼa̱ nchcuiʼ nguʼ fariseo biʼ:
\p ―Na nclyo nu Jesús jua jiʼi̱ cuiʼi̱ cuxi nu ngusñi jiʼi̱ nguʼ xquiʼya nu xuʼna cuiñaja nu nda chacuayáʼ chaʼ cuaʼni yu juaʼa̱ ―nacui̱ nguʼ fariseo biʼ.
\s Tyaʼna tsa tiʼ Jesús jiʼi̱ nguʼ quiñaʼa̱
\p
\v 35 Loʼo liʼ ndyaa Jesús lcaa quichi̱ sube, lcaa quichi̱ tonu, chaʼ culuʼu jiʼi̱ nguʼ neʼ laa jiʼi̱ nguʼ judío; quiñaʼa̱ tsa chaʼ nda Jesús loʼo ñati̱ ñiʼya̱ tsoʼo caca loʼo laca ycuiʼ Ni loo neʼ cresiya jiʼi̱ nguʼ. Loʼo juaʼa̱ nguaʼni joʼo jiʼi̱ lcaa nguʼ quicha, jiʼi̱ lcaa nguʼ nu ngunuʼu̱ tiʼ.
\v 36 Tyaʼna tsa tiʼ Jesús jiʼi̱ nu quiñaʼa̱ tsa ñati̱ nu ndyaʼa̱ lcaʼa̱ jiʼi̱, chaʼ ná nchca jiʼi̱ nguʼ biʼ; ngaʼaa jlo tiʼ nguʼ ñiʼya̱ nu tyiʼi̱ tsoʼo la nguʼ. Ñiʼya̱ nduʼni xlyaʼ nu ná ntsuʼu nu ñaʼa̱si̱i̱ jiʼi̱ niʼ, juaʼa̱ nduʼni nguʼ quiñaʼa̱ biʼ, ngua tiʼ Jesús. 
\v 37 Liʼ nchcuiʼ Jesús loʼo nguʼ nu ndyaca tsaʼa̱ jiʼi̱, nda yu sca cui̱i̱ loʼo nguʼ cuentya jiʼi̱ nguʼ quiñaʼa̱ biʼ. Nacui̱ yu chaʼ bilya cuna tsoʼo nguʼ chaʼ jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi, chaʼ ñiʼya̱ laca sca xtya̱ nu tsoʼo tsa ndyatsi chaʼ cua ngulala ti caca clacua, juaʼa̱ laca nguʼ biʼ.
\p ―Chañi chaʼ ntsuʼu tsa cña re chaʼ chcuiʼ na loʼo ñati̱ chaʼ xñi nguʼ chaʼ nu nchcuiʼ naʼ ―nacui̱ Jesús jiʼi̱ nguʼ biʼ―. Loʼo juaʼa̱, xti ti nguʼ ntsuʼu nu caca cuaʼni cña re.
\v 38 Biʼ chaʼ chcuiʼ ma̱ loʼo Sti naʼ nu laca Xuʼna cña re, chaʼ tya ta Ni xi xaʼ la tyaʼa ñati̱ nu taca jiʼi̱ cuaʼni cña re.
\c 10
\s Nu tii tyucuaa tyaʼa ñati̱ nu ngusubi Jesús jiʼi̱ chaʼ ca tsaʼa̱ nguʼ jiʼi̱
\p
\v 1 Loʼo liʼ ngusiʼya Jesús jiʼi̱ nu tii tyucuaa tyaʼa ñati̱ nu ndyaca tsaʼa̱ jiʼi̱ chaʼ ca̱a̱ nguʼ slo. Nda yu chacuayáʼ jiʼi̱ nguʼ biʼ, chaʼ tsaa nguʼ lo cña jiʼi̱, chaʼ culo nguʼ cuiʼi̱ cuxi nu ngusñi jiʼi̱ ñati̱; juaʼa̱ nda yu chacuayáʼ chaʼ cuaʼni nguʼ chaʼ tyaca tsoʼo nguʼ quicha.
\p
\v 2 Nde nscua naʼ xtañi ca taʼa tii tyucuaa tyaʼa nguʼ nu ngusubi Jesús: nu clyo ngusubi yu jiʼi̱ Simón, nu loʼo nduʼni nguʼ Pedro jiʼi̱, loʼo Andrés tyaʼa ngula nu Simón biʼ; liʼ ngusubi yu jiʼi̱ Jacobo, loʼo Juan tyaʼa ngula Jacobo, nu laca sñiʼ Zebedeo;
\v 3 loʼo juaʼa̱ ngusubi yu jiʼi̱ Felipe, loʼo jiʼi̱ Bartolomé, loʼo jiʼi̱ Tomás, loʼo jiʼi̱ Mateo nu ngusñi cñi cña loo nguʼ clyo; loʼo juaʼa̱ ngusubi yu jiʼi̱ Jacobo sñiʼ Alfeo, loʼo jiʼi̱ Lebeo nu loʼo nduʼni nguʼ Tadeo jiʼi̱; 
\v 4 ngusubi yu jiʼi̱ Simón nu ngua jiʼi̱ taju nguʼ cananista, loʼo jiʼi̱ Judas Iscariote nu cujuiʼ cresiya jiʼi̱ Jesús jiʼi̱ nguʼ cuxi ca tiyaʼ la.
\s Ngulo Jesús cña jiʼi̱ nu tii tyucuaa tyaʼa nguʼ biʼ, chaʼ chcuiʼ nguʼ loʼo nguʼ xaʼ quichi̱
\p
\v 5 Ngulo Jesús cña jiʼi̱ nu tii tyucuaa tyaʼa nguʼ biʼ ndiʼya̱:
\p ―Ná tsaa ma̱ tyucui̱i̱ nde xaʼ tsuʼ su ndiʼi̱ nguʼ nu ná ntsuʼu chaʼ jiʼi̱ loʼo ycuiʼ Ndyosi tsiyaʼ ti, ni ná tsaa ma̱ quichi̱ tyi nguʼ Samaria ―nacui̱ Jesús jiʼi̱ nguʼ biʼ―.
\v 6 Sca ti slo nguʼ Israel tyaʼa ma̱ tsaa ma̱, chaʼ tyaʼna tsa nguʼ; ñiʼya̱ nduʼni xlyaʼ nu cua ngunaʼ, juaʼa̱ nduʼni nguʼ biʼ.
\v 7 Ta ma̱ chaʼ loʼo nguʼ lcaa quichi̱ chaʼ cua tyalaa ti hora chaʼ caca ycuiʼ Ndyosi loo.
\v 8 Cuaʼni ma̱ chaʼ tyaca tsoʼo nguʼ quicha, cuaʼni ma̱ chaʼ chaca quiyaʼ tyuʼú nguʼ nu cua ngujuii; cuaʼni ma̱ joʼo jiʼi̱ nguʼ nu ndyatsuʼ cuañaʼ, chaʼ nu xaʼ caca lubii cuañaʼ nguʼ quicha biʼ; culo ma̱ jiʼi̱ cuiʼi̱ cuxi nu ngusñi jiʼi̱ xaʼ la ñati̱. Ná ngusñi naʼ cñi loʼo nda naʼ chacuayáʼ jiʼi̱ ma̱ chaʼ cuaʼni ma̱ joʼo jiʼi̱ nguʼ quicha, biʼ chaʼ ná cuiʼya ma̱ cayaʼ loʼo cuaʼni ma̱ joʼo jiʼi̱ nguʼ.
\p
\v 9 ’Ná loʼo cñi cuiʼya ma̱ tsaa ma̱, masi cñi oro, masi cñi plata, masi cñi sube;
\v 10 ni ná loʼo quixu tyaja quiʼya ma̱ tsaa ma̱. Loʼo juaʼa̱ ná quiʼya ma̱ chaca camxa, ni xaʼ caña, ni ná loʼo yaca tyuʼu yaʼ ma̱ tsaa ma̱. Si cua nguxtyucua ma̱ jiʼi̱ nguʼ, ngaʼa̱ chaʼ xacu nguʼ jiʼi̱ ma̱.
\p
\v 11 ’Loʼo tyalaa ma̱ sca quichi̱, masi quichi̱ tlyu, masi quichi̱ sube ti, liʼ clyana ma̱ jiʼi̱ sca ñati̱ nu tsoʼo ntsuʼu tyiquee ñaʼa̱ yu jiʼi̱ ma̱. Slo yu biʼ tyiʼi̱ ma̱ ñaʼa̱ cuayáʼ nu tsaa ma̱ xaʼ quichi̱.
\v 12 Nu loʼo tyatí̱ ma̱ toʼ tyi yu, jña ma̱ jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi chaʼ ti̱ ti tyiʼi̱ tyiquee nguʼ ca tyi.
\v 13 Si chañi chaʼ ntiʼ nguʼ nu ndiʼi̱ niʼi̱ biʼ cuna la nguʼ chaʼ jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi, liʼ cuaʼni Ni chaʼ ti̱ ti tyiʼi̱ tyiquee nguʼ biʼ; pana si ñiloʼo ti nguʼ jiʼi̱ ma̱ chaʼ ntiʼ nguʼ cuna nguʼ, ngaʼaa culacua̱ Ni jiʼi̱ nguʼ biʼ. Liʼ ngaʼaa chcuiʼ ma̱ chaʼ jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi loʼo nguʼ biʼ.
\v 14 Loʼo si ná ntiʼ nguʼ chaʼ tyanu ma̱ slo nguʼ, si ná ntajaʼa̱ nguʼ cuna nguʼ chaʼ nu ncluʼu ma̱ jiʼi̱ nguʼ, liʼ xtyanu ma̱ jiʼi̱ nguʼ biʼ, masi xtyanu ma̱ jiʼi̱ quichi̱ biʼ; juaʼa̱ salú ma̱ sñii yuu nu ntsuʼu quiyaʼ ma̱ loʼo tyuʼu ma̱ quichi̱ biʼ.
\v 15 Chaʼ liñi nchcuiʼ naʼ loʼo ma̱, chaʼ nu loʼo tyalaa tsa̱ nu cuaʼni cuayáʼ ycuiʼ Ndyosi jiʼi̱ lcaa ñati̱, liʼ xcubeʼ tsa Ni jiʼi̱ nguʼ quichi̱ su ná ntajaʼa̱ nguʼ cuna nguʼ chaʼ nu culuʼu ma̱ jiʼi̱ nguʼ; tsa̱ biʼ ca tsoʼo la chaʼ jiʼi̱ nguʼ cuxi nu ngutiʼi̱ quichi̱ Sodoma, nu ngutiʼi̱ quichi̱ Gomorra nu ngua saʼni.
\s Cuaʼni lyaʼ tiʼ nguʼ jiʼi̱ ma̱
\p
\v 16 ’Cuaʼa̱ jyaca̱ ma̱ ʼna: Ta naʼ jiʼi̱ ma̱ chaʼ tsaa ma̱ xaʼ quichi̱ ñiʼya̱ si laca ma̱ xlyaʼ nu ndyaʼa̱ laja boʼo tyaala; biʼ chaʼ tii ti tiʼ ma̱ tyaʼa̱ ma̱ laja ñati̱, ñiʼya̱ ntiʼ ndyaʼa̱ cuaña nu tii tsa tiʼ. Tsoʼo ti tyaʼa̱ ma̱, ná cuaʼni tyaala ma̱ jiʼi̱ nguʼ tsiyaʼ ti. Caca ma̱ ñiʼya̱ laca paloma, chaʼ masu tsa niʼ, ná tyaala niʼ tsiyaʼ ti.
\v 17 Pana cuaʼni tii ti tiʼ ma̱ loʼo ñati̱; ná tyiqueeʼ tsaa loʼo nguʼ jiʼi̱ ma̱ slo nguʼ tisiya, masi ná tyaala ma̱ jiʼi̱ nguʼ. Loʼo juaʼa̱ quijiʼi̱ nguʼ jiʼi̱ ma̱ neʼ laa jiʼi̱ nguʼ.
\v 18 Ntsuʼu nguʼ nu tsaa loʼo jiʼi̱ ma̱ slo nguʼ nu laca loo chaʼ ñasi̱ʼ ti nguʼ, hasta tyalaa ma̱ ca slo ycuiʼ rey. Loʼo xcubeʼ nguʼ jiʼi̱ ma̱ xquiʼya naʼ, liʼ caja xi tyempo chaʼ ta ma̱ xi chaʼ jnaʼ loʼo nguʼ biʼ, masi loʼo nguʼ xaʼ tsuʼ.
\v 19 Nu loʼo tsaa loʼo nguʼ jiʼi̱ ma̱ slo nguʼ tisiya ni, ná culacua tsa tiʼ ma̱ ñiʼya̱ caca chaʼ nu chcuiʼ ma̱ loʼo nguʼ biʼ, ñiʼya̱ caca xacui̱ ma̱ chaʼ jiʼi̱ nguʼ biʼ. Cuaʼni ycuiʼ Ndyosi chaʼ quije chaʼ liñi nu chcuiʼ ma̱ loʼo nguʼ biʼ,
\v 20 chaʼ siʼi chaʼ jiʼi̱ ti ma̱ nu chcuiʼ ma̱ liʼ; chaʼ jiʼi̱ Xtyiʼi ycuiʼ Ndyosi Sti na, biʼ caca chaʼ nu chcuiʼ ma̱ loʼo nguʼ.
\p
\v 21 ’Tii ti tiʼ ma̱ tyiʼi̱ ma̱ lacua, chaʼ loʼo tyaʼa ngula ma̱ tsaa loʼo jiʼi̱ ma̱ chaʼ cuiñi ti sta quiʼya jiʼi̱ ma̱ slo nguʼ tyaala biʼ; loʼo juaʼa̱ cujuii cuañiʼ sti ma̱ jiʼi̱ ma̱. Hasta sñiʼ ma̱, cujuii cuañiʼ nguʼ jiʼi̱ cuʼma̱ nu laca ma̱ sti nguʼ xtyaʼa̱ nguʼ slo nguʼ tyaala biʼ; hasta cujuii nguʼ jiʼi̱ ma̱ ntiʼ nu sube biʼ.
\v 22 Loʼo juaʼa̱ caca tiʼí tiʼ lcaa nguʼ ñaʼa̱ nguʼ jiʼi̱ ma̱ xquiʼya naʼ. Pana ñati̱ nu talo jiʼi̱ lcaa chaʼ cuxi biʼ, clyaá nguʼ liʼ, caja chalyuu nu ná ngaʼa̱ chaʼ tye jiʼi̱ nguʼ biʼ.
\v 23 Tsoʼo xna ma̱ nde xaʼ quichi̱ nu loʼo lye tsa cuaʼni lyaʼ tiʼ nguʼ jiʼi̱ ma̱. Chaʼ liñi nchcuiʼ naʼ loʼo ma juani: Bilya ta ma̱ chaʼ ʼna loʼo nguʼ Israel tyaʼa na nde lcaa quichi̱ tyi nguʼ nu loʼo ca̱a̱ naʼ chalyuu chaca quiyaʼ, naʼ nu cua nda Ni ʼna lijya̱a̱ chaʼ caca naʼ ñati̱.
\p
\v 24 ’Ñati̱ nu laca mstru jiʼi̱ nguʼ, biʼ laca nu jlo la tiʼ, siʼi na jlo la tiʼ nguʼ cuañiʼ nu ndyaca tsaʼa̱ ca ti. Loʼo juaʼa̱ ñati̱ nu laca xuʼna nguʼ, biʼ laca loo jiʼi̱ nguʼ, siʼi msu nu laca loo.
\v 25 Sca ti cuayáʼ chaʼ tiʼí caca jiʼi̱ nguʼ cuañiʼ biʼ liʼ, ñiʼya̱ nu ndyaca jiʼi̱ mstru jiʼi̱ nguʼ; sca ti cuayáʼ cña tiʼi̱ caca jiʼi̱ msu biʼ liʼ, ñiʼya̱ nu ndyaca jiʼi̱ xuʼna nguʼ. Biʼ chaʼ taca ca cuayáʼ tiʼ ma̱ chaʼ tiʼí tsa chcuiʼ nguʼ jiʼi̱ ma̱ nu ntsuʼu chaʼ jiʼi̱ ma̱ loʼo naʼ, chaʼ laca̱ nu Xuʼna ma̱; cua nchcuiʼ nguʼ chaʼ Beelzebú nu xuʼna cuiñaja laca naʼ.
\s ¿Ti jiʼi̱ cutsi̱i̱ ma̱?
\p
\v 26 ’Biʼ chaʼ nacui̱ naʼ chaʼ ná cutsi̱i̱ ma̱ jiʼi̱ ñati̱ chalyuu ti. Lcaa chaʼ nu nguaʼni nguʼ cuaana ti, ntiʼ nguʼ, quijeloo chaʼ biʼ jiʼi̱ ñati̱ nde loo la; lcaa chaʼ nu ntsuʼu cuatsiʼ ti jiʼi̱ nguʼ, ntiʼ nguʼ, caca cuayáʼ tiʼ ñati̱ jiʼi̱ chaʼ biʼ nde loo la.
\v 27 Lcaa chaʼ nu nchcuiʼ naʼ loʼo cuʼma̱ nde su ndiʼi̱ ma̱ ycuiʼ ti ma̱, chcuiʼ ma̱ chaʼ biʼ loʼo lcaa ñati̱ nde loo la; juaʼa̱ scaa chaʼ nu nclyuʼu naʼ jiʼi̱ ma̱ cuaana ti, cui̱i̱ chcuiʼ ma̱ chaʼ biʼ loʼo lcaa nguʼ quichi̱.
\v 28 Ná cutsi̱i̱ ma̱ jiʼi̱ nguʼ nu cujuii jiʼi̱ ma̱ nde chalyuu ti, chaʼ ná nchca jiʼi̱ nguʼ cujuii nguʼ jiʼi̱ cresiya jiʼi̱ ma̱; tsoʼo la si cutsi̱i̱ ma̱ jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi nu cuaʼni cuayáʼ jiʼi̱ ma̱ nde loo la. Cutsi̱i̱ ma̱ jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi tuʼni, xquiʼya chaʼ cuaʼni Ni chaʼ tye chaʼ jiʼi̱ ma̱ tsiyaʼ ti si tsaa ma̱ ca bilyaa. 
\p
\v 29 ’Cua jlo tiʼ ma̱ chaʼ tsaʼña tsa ngaʼa̱ quiñi sube nu ndujuiʼ nguʼ, masi tucua tyaʼa quiñi sube caja jiʼi̱ ma̱ sa paxu ti. Pana ycuiʼ Sti na laca loo, lcaa chaʼ jlo tiʼ Ni; masi sca ti quiñi sube cajaa niʼ, pana cua jlo tiʼ ycuiʼ Ni chaʼ biʼ.
\v 30 Loʼo juaʼa̱ cua ngulacua Ni jiʼi̱ lcaa quicha̱ʼ hique ma̱, jlo tiʼ Ni ni lcua tyaʼa quicha̱ʼ ntsuʼu hique scaa nguʼ.
\v 31 Loʼo cuʼma̱ ni, quiñaʼa̱ tsa ntsuʼu lo cuʼma̱ ca slo ycuiʼ Ndyosi; ná stuʼba ma̱ tsiyaʼ ti masi loʼo quiñaʼa̱ tsa quiñi sube. Biʼ chaʼ ná ntsuʼu chaʼ cutsi̱i̱ ma̱ jiʼi̱ ñati̱.
\s Chaʼ jiʼi̱ ñati̱ nu ntsuʼu chaʼ jiʼi̱ loʼo Jesucristo 
\p
\v 32 ’Loʼo chaca chaʼ ni: lcaa ñati̱ nu ntsuʼu chaʼ jiʼi̱ loʼo naʼ, nu nchcuiʼ chaʼ jnaʼ loʼo xaʼ ñati̱, juaʼa̱ naʼ, chcuiʼ naʼ loʼo Sti naʼ nu ntucua nde cua̱ chaʼ tyaʼa tsoʼo naʼ laca ñati̱ biʼ.
\v 33 Loʼo juaʼa̱ lcaa nguʼ nu nchcuiʼ loʼo xaʼ ñati̱ chaʼ ná ntsuʼu chaʼ jiʼi̱ nguʼ loʼo naʼ, juaʼa̱ naʼ, chcuiʼ naʼ loʼo Sti naʼ nu ntucua nde cua̱ chaʼ siʼi tyaʼa tsoʼo naʼ laca ñati̱ biʼ.
\s Ná stuʼba chaʼ jiʼi̱ ñati̱ chalyuu xquiʼya Jesús
\p
\v 34 ’Ná culacua tiʼ ma̱ chaʼ ti̱ ti tyiʼi̱ tyiquee ñati̱ chalyuu xquiʼya chaʼ cua lijya̱ naʼ. Ná caca juaʼa̱. Lye la xu̱u̱ tyaʼa nguʼ xquiʼya naʼ;
\v 35 xu̱u̱ tyaʼa sca ñati̱ loʼo sti yu xquiʼya naʼ, xu̱u̱ tyaʼa sca nu cunaʼa̱ loʼo xtyaʼa̱ choʼ xquiʼya naʼ, xu̱u̱ tyaʼa cuxi̱i̱ jiʼi̱ nguʼ loʼo xtyaʼa̱ laa choʼ. 
\v 36 Xu̱u̱ tyaʼa nguʼ juaʼa̱ ñaʼa̱ cuayáʼ caca lcaa tyaʼa nguʼ tyaʼa cusu̱u̱ nguʼ.
\p
\v 37 ’Tsoʼo tsa loʼo nduʼni tyacaʼa nguʼ jiʼi̱ sti nguʼ, jiʼi̱ xtyaʼa̱ nguʼ; pana si xti la nduʼni tyacaʼa nguʼ biʼ ʼna, ná taca tyaʼa̱ nguʼ biʼ loʼo naʼ. Loʼo juaʼa̱ tsoʼo loʼo nduʼni tyacaʼa nguʼ jiʼi̱ sñiʼ nguʼ, masi sñiʼ quiʼyu, masi sñiʼ cunaʼa̱; pana si xti la nduʼni tyacaʼa nguʼ biʼ ʼna, ná taca tyaʼa̱ nguʼ biʼ loʼo naʼ.
\v 38 Loʼo juaʼa̱ ná taca ñacui̱ nguʼ chaʼ naʼ laca̱ Xuʼna nguʼ, si ná ntiʼ nguʼ biʼ tyaʼa̱ nguʼ loʼo naʼ tyucui̱i̱ nu culuʼu naʼ jiʼi̱ nguʼ chaʼ tsaa nguʼ. Ntsuʼu chaʼ xñi nguʼ tyucui̱i̱ biʼ, masi cujuii xaʼ ñati̱ jiʼi̱ nguʼ biʼ xquiʼya chaʼ jnaʼ.
\v 39 La cuiʼ juaʼa̱ nguʼ nu ná ndyujuii ñati̱ jiʼi̱ xquiʼya chaʼ lye la nduʼni tyacaʼa nguʼ jiʼi̱ ycuiʼ ca ti nguʼ, ná caja chalyuu nu ná ngaʼa̱ chaʼ tye jiʼi̱ nguʼ biʼ; pana caja chalyuu nu ná ngaʼa̱ chaʼ tye jiʼi̱ nguʼ si cujuii ñati̱ jiʼi̱ xquiʼya chaʼ jnaʼ.
\s Chaʼ tsoʼo nu tyacua jiʼi̱ nguʼ nde loo la
\p
\v 40 ’Chaca chaʼ ni: loʼo ta ñati̱ su tyiʼi̱ ma̱ toʼ tyi nguʼ, stuʼba ndyuʼu chaʼ ñiʼya̱ si cua nda nguʼ biʼ su tyiʼi̱ naʼ toʼ tyi nguʼ. Loʼo juaʼa̱, loʼo ta nguʼ su tyiʼi̱ naʼ loʼo nguʼ, stuʼba ndyuʼu chaʼ ñiʼya̱ si cua nda nguʼ biʼ su tyiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi loʼo nguʼ, chaʼ la cuiʼ ycuiʼ Ndyosi laca nu cua nda Ni ʼna lijya̱ naʼ ca nde.
\v 41 Loʼo si ta nguʼ su tyiʼi̱ sca ñati̱ nu laca tuʼba jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi, chaʼ cuentya jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi ndyaʼa̱ ñati̱ biʼ, tsoʼo tsa caca jiʼi̱ nguʼ biʼ nde loo la. Liʼ tyacua sca chaʼ tsoʼo nu cua nguxcoʼo ycuiʼ Ndyosi cuentya jiʼi̱ nguʼ biʼ, stuʼba ti caca jiʼi̱ nguʼ biʼ loʼo jiʼi̱ nu laca tuʼba biʼ. Loʼo juaʼa̱ si ta nguʼ su tyiʼi̱ sca ñati̱ nu tsoʼo tsa tyiquee xquiʼya chaʼ ndaquiyaʼ yu chaʼ jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi, stuʼba caca jiʼi̱ nguʼ biʼ loʼo jiʼi̱ nu tsoʼo tsa tyiquee biʼ nde loo la, chaʼ cua nguxcoʼo ycuiʼ Ndyosi sca chaʼ tsoʼo nu tyacua jiʼi̱ nguʼ biʼ ca su ntucua ycuiʼ Ni.
\v 42 Loʼo juaʼa̱, si ta ñati̱ masi sca scaʼ ti hitya coʼo nguʼ cuañiʼ re xquiʼya chaʼ nguʼ nu ndyaca tsaʼa̱ ʼna laca nguʼ, chañi chaʼ cua nguxcoʼo ycuiʼ Ndyosi sca chaʼ tsoʼo nu tyacua jiʼi̱ ñati̱ biʼ nde loo la.
\c 11
\s Nda Juan jiʼi̱ ñati̱ chaʼ tsaa slo Jesús
\p
\v 1 Nu loʼo ndye nguluʼu Jesús chaʼ biʼ jiʼi̱ nu tii tyucuaa tyaʼa ñati̱ nu ndyaca tsaʼa̱ jiʼi̱ yu, nduʼu yu ndyaa yu chaʼ chcuiʼ yu loʼo nguʼ tyu̱u̱ tyaʼa quichi̱ nu ndiʼi̱ cacua ti; nguluʼu yu jiʼi̱ nguʼ quichi̱ biʼ. 
\p
\v 2 Tya ngaʼa̱ Juan neʼ chcua̱, pana cua ndyuna nu Juan biʼ jiʼi̱ lcaa ñaʼa̱ cña nu ndyuʼni Jesús nu laca Cristo; biʼ chaʼ ngulo Juan cña jiʼi̱ nguʼ nu ndyaca tsaʼa̱ jiʼi̱, chaʼ tsaa nguʼ biʼ slo Jesús,
\v 3 chaʼ xcuane nguʼ biʼ jiʼi̱ Jesús cuentya jiʼi̱ Juan ndiʼya̱:
\p ―¿Ha chañi chaʼ nuʼu̱ laca ycuiʼ nu cua ca̱a̱ ti? ―nacui̱ nguʼ biʼ jiʼi̱ Jesús liʼ―. ¿Ha tya ca̱a̱ la chaca nu caca ycuiʼ Cristo?
\p
\v 4 Liʼ nguxacui̱ Jesús chaʼ jiʼi̱ nguʼ biʼ:
\p ―Yaa ma̱ cachaʼ ma̱ jiʼi̱ Juan lcaa lo chaʼ nu nduna ma̱ slo naʼ, lcaa chaʼ nu ñaʼa̱ ma̱ slo naʼ ―nacui̱ Jesús jiʼi̱ nguʼ―.
\v 5 Cachaʼ ma̱ chaʼ nu cua naʼa̱ ma̱ ca nde jiʼi̱ yu; cachaʼ ma̱ jiʼi̱ chaʼ nduʼni naʼ chaʼ ndyaca tsoʼo cloo nguʼ nu ngua cuityi̱ʼ, chaʼ ndyaʼa̱ nguʼ nu ngua quicha quiyaʼ, chaʼ ngua lubii cuañaʼ nguʼ nu ndyatsuʼ cuañaʼ, chaʼ nduna nguʼ nu ngua cuʼu̱ jyaca̱, chaʼ ndyuʼú nguʼ chaca quiyaʼ nu cua ngujuii, chaʼ nchca cuayáʼ tiʼ nguʼ tiʼi ñiʼya̱ nu cuaʼni lyaá ycuiʼ Ni jiʼi̱ ñati̱ chalyuu jiʼi̱ nu cuxi.
\v 6 Tsoʼo tsa caca tyiquee ñati̱ nu ñaʼa̱ ti tya nxñi chaʼ ʼna, masi ná nchca cuayáʼ tsoʼo tiʼ lcaa chaʼ. 
\p
\v 7 Loʼo cua ndyaa nguʼ biʼ, liʼ nguxana Jesús nchcuiʼ yu chaʼ jiʼi̱ Juan biʼ loʼo nu quiñaʼa̱ tsa ñati̱ nu ndiʼi̱ cajua:
\p ―Nu loʼo ndyaa ma̱ neʼ quixi̱ʼ su ngutiʼi̱ Juan ca su ná ndiʼi̱ ñati̱, ¿na ca ngulacua tiʼ ma̱ chaʼ ñaʼa̱ ma̱ ca ndacua? ―nacui̱ Jesús jiʼi̱ nguʼ―. ¿Ha naʼa̱ ma̱ sca yaca quii nu nchcuta̱ cuiʼi̱ jiʼi̱? Siʼi juaʼa̱. 
\v 8 ¿Ni chaʼ laca ndyaa ma̱ cajua lacua? ¿Ha naʼa̱ ma̱ jiʼi̱ sca nu quiʼyu nu tsoʼo tsa ñaʼa̱ steʼ yu? Siʼi juaʼa̱, chaʼ nu nguʼ nu lacuʼ steʼ tsoʼo tsa ñaʼa̱ ni, ndiʼi̱ nguʼ biʼ slo nguʼ culiyaʼ nu laca loo.
\v 9 Ná tyiqueeʼ ngua tii ma̱ chaʼ laca Juan sca ñati̱ nu laca tuʼba jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi. Chañi chaʼ laca yu juaʼa̱, pana tlyu la cña ngujui jiʼi̱ Juan.
\v 10 Ndiʼya̱ nguscua jyoʼo cusuʼ cua saʼni la chaʼ jiʼi̱ cña nu ntsuʼu jiʼi̱ Juan:
\q Culo naʼ cña jiʼi̱ sca msu ʼna chaʼ tsaa yu nde loo nuʼu̱,
\q chaʼ saala yu tyucui̱i̱ su ca̱a̱ nuʼu̱.
\m Juaʼa̱ nchcuiʼ ycuiʼ Ni jiʼi̱ Cristo.
\v 11 Chaʼ liñi nchcuiʼ naʼ loʼo ma̱ jiʼi̱ Juan nu ntyucuatya jiʼi̱ nguʼ, chaʼ bilya cala sca ñati̱ chalyuu nu juaʼa̱ ntsuʼu cña tlyu la jiʼi̱, ñiʼya̱ nu ngua jiʼi̱ Juan biʼ. Pana cua lijya̱ naʼ chaʼ caca naʼ loo neʼ cresiya jiʼi̱ ñati̱; juani cua ñaʼa̱ ca ñati̱ nu ngusñi chaʼ ʼna, tlyu la chaʼ ntsuʼu jiʼi̱ nguʼ biʼ que Juan, masi tiʼi ti nguʼ, masi cuañiʼ nguʼ.
\p
\v 12 ’Tya loʼo lijya̱ Juan biʼ tya clyo hasta juani quiñaʼa̱ tsa chaʼ nchcuiʼ nguʼ, chaʼ ntiʼ tsa nguʼ chaʼ caca ycuiʼ Ndyosi loo jiʼi̱ ñati̱. Loʼo juaʼa̱ ntsuʼu tsa nguʼ nu lye tsa nduʼni juersa chaʼ tyalaa nguʼ slo ycuiʼ Ndyosi juaʼa̱ ti.
\v 13 Pana cua nchcuiʼ lcaa jyoʼo cusuʼ nu ngua tuʼba jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi saʼni la ñiʼya̱ caca loʼo xana caca ycuiʼ Ni loo neʼ cresiya jiʼi̱ ñati̱; la cuiʼ juaʼa̱ nchcuiʼ chaʼ nu nguscua jyoʼo Moisés lo quityi, ñiʼya̱ laca cña nu ngulo ycuiʼ Ni jiʼi̱ ñati̱. Loʼo ca tiyaʼ la, liʼ ndyalaa Juan.
\v 14 La cuiʼ biʼ laca ñiʼya̱ ngua Elías, nu ngua tuʼba jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi cua saʼni; la cuiʼ cua saʼni nscua chaʼ ca̱a̱ nu biʼ chaca quiyaʼ juani, si tyajaʼa̱ ma̱ xñi ma̱ chaʼ biʼ.
\v 15 Cuaʼa̱ jyaca̱ tsoʼo ma̱ jiʼi̱ chaʼ nu nda naʼ re loʼo ma̱.
\p
\v 16 ’Ná tsoʼo tsiyaʼ ti ñiʼya̱ nu nduʼni ñati̱ chalyuu tyempo juani. Nduʼni nguʼ ñiʼya̱ si laca nguʼ nu sube nu ndyaʼa̱ ndijya ti claʼbe quichi̱, nu taja tiʼ jiʼi̱ tyaʼa ndijya nguʼ chaʼ ná ntiʼ nguʼ quijya nguʼ loʼo tyaʼa nguʼ. Biʼ chaʼ nxiʼya nguʼ jiʼi̱ tyaʼa nguʼ:
\v 17 “¿Ni chaʼ ná ntyajaʼa̱ ma̱ cula quiyaʼ ma̱? Na nclyaʼa ya xi ji̱i̱ chaʼ jiʼi̱ ma̱”, nacui̱ nu sube biʼ. “¿Ni chaʼ ná ntyajaʼa̱ ma̱ ca xñiʼi̱ tiʼ ma̱ loʼo cua? Na nclyaʼa ya marcha, na nxiʼya ya ngaʼa̱ ya.” La cuiʼ juaʼa̱ ndyuʼni cuʼma̱ ñati̱ chalyuu juani; xcuiʼ na taja tiʼ ma̱, ná tsoʼo ntsuʼu tyiquee ma̱ tsiyaʼ ti ñaʼa̱ ma̱ jiʼi̱ tyaʼa ñati̱ ma̱.
\v 18 Nu loʼo ñaa Juan biʼ ni, ntsuʼu quiñaʼa̱ tsa na nu ná ndacu yu, nu ná ndyiʼyu yu. Loʼo liʼ nchcuiʼ ma̱ jiʼi̱ yu: “Ntsuʼu cuiʼi̱ xñaʼa̱ jiʼi̱ yu, biʼ chaʼ nduʼni yu juaʼa̱”, nacui̱ ma̱.
\v 19 Loʼo liʼ lijya̱ naʼ nu cua nda Ni ʼna lijya̱a̱ chaʼ caca naʼ ñati̱, ndacu naʼ lcaa lo na loʼo ma̱, ndyiʼyu naʼ lcaa lo na loʼo ma̱, loʼo liʼ nchcuiʼ ma̱ ʼna: “¡Ñaʼa̱ ma̱ ñaʼa̱! Ndacu tsa yu jua, cuʼbi tsa yu”, nacui̱ ma̱ jiʼi̱ tyaʼa ma̱. “Ná tsoʼo yu jua chaʼ tyaʼa tsoʼo yu laca nguʼ nu nxñi cñi cña loo na, loʼo juaʼa̱ xi xaʼ la nguʼ cuxi laca tyaʼa tsoʼo yu”, nacui̱ ma̱ ʼna. Nacui̱ ma̱ juaʼa̱ chaʼ ná tsoʼo chaʼ nu nchcuiʼ naʼ, ntiʼ ma̱; pana caca cuayáʼ tiʼ ma̱ nde loo la chaʼ liñi tsa chaʼ nu nchcuiʼ nguʼ nu nacui̱ chaʼ cuentya jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi laca naʼ.
\s Quichi̱ su ná ndaquiyaʼ nguʼ jiʼi̱ ycuiʼ Ni
\p
\v 20 Loʼo liʼ lye xi nchcuiʼ Jesús chaʼ jiʼi̱ quichi̱ su luʼba ti ndyaʼa̱ yu, chaʼ quiñaʼa̱ chaʼ tlyu cua nguaʼni yu slo nguʼ ca tyi biʼ, pana ná ngua tyujuʼu tiʼ nguʼ jiʼi̱ chaʼ cuxi nu ntsuʼu neʼ cresiya jiʼi̱ nguʼ; ná nguxtyanu nguʼ jiʼi̱ chaʼ cuxi biʼ.
\p
\v 21 ―¡Tyaʼna tsa cuʼma̱ nguʼ quichi̱ Corazín! ―nacui̱ Jesús―. ¡Tyaʼna tsa cuʼma̱ nguʼ quichi̱ Betsaida! ―nacui̱―. Cua quiñaʼa̱ tsa chaʼ tlyu nu cua naʼa̱ cuʼma̱, pana ná ngujuʼu tiʼ ma̱ tsiyaʼ ti jiʼi̱ chaʼ cuxi nu ndyuʼni ma̱, ná nguxtyanu ma̱ chaʼ biʼ. La cuiʼ juaʼa̱ tya saʼni la xñaʼa̱ tsa nguʼ quichi̱ Tiro loʼo nguʼ quichi̱ Sidón, nguʼ xaʼ tsuʼ ngua nguʼ biʼ. Pana ná ngujui ñiʼya̱ caca tyujuʼu tiʼ nguʼ biʼ jiʼi̱ chaʼ cuxi nu nguaʼni nguʼ, ná ngulochu̱ʼ nguʼ jiʼi̱ chaʼ cuxi biʼ, chaʼ bilya ñaʼa̱ nguʼ biʼ chaʼ tlyu ñiʼya̱ nu ñaʼa̱ cuʼma̱ nguʼ Israel; biʼ chaʼ ná ngua xñiʼi̱ tiʼ nguʼ biʼ. Ná ndyacuʼ nguʼ lateʼ ngata, ni ná ngusuʼba nguʼ jii hique nguʼ ñiʼya̱ nu nduʼni nguʼ su nscua jyoʼo.
\v 22 Liñi cachaʼ naʼ jiʼi̱ ma̱, chaʼ caca tsoʼo la jiʼi̱ jyoʼo nguʼ Tiro loʼo jiʼi̱ jyoʼo nguʼ Sidón, nu loʼo tyalaa tsa̱ tlyu loʼo cuaʼni cuayáʼ ycuiʼ Ndyosi jiʼi̱ ñati̱ chalyuu; lye la xcubeʼ Ni jiʼi̱ cuʼma̱ liʼ.
\v 23 Loʼo cuʼma̱ nguʼ Capernaum ni, ¿ha tsoʼo tsa quichi̱ tyi ma̱ ntiʼ ma̱? ¿Ha laca quichi̱ tyi ma̱ loo jiʼi̱ xaʼ quichi̱ ntiʼ ma̱? Pana nde loo la quiñuʼu̱ tsiyaʼ ti quichi̱ tyi ma̱, tyaa ycuiʼ ma̱ ca bilyaa liʼ. Quiñaʼa̱ tsa chaʼ tlyu nguaʼni naʼ slo cuʼma̱, loʼo ná jlya tiʼ ma̱ ʼna tsiyaʼ ti. La cuiʼ juaʼa̱ nu ngua saʼni, xñaʼa̱ tsa ngua nguʼ quichi̱ Sodoma; pana ná naʼa̱ jyoʼo nguʼ biʼ chaʼ tlyu ñiʼya̱ nu cua naʼa̱ cuʼma̱ nguʼ Capernaum. Si cua naʼa̱ nguʼ chaʼ biʼ, cua ngua tyujuʼu tiʼ nguʼ jiʼi̱ chaʼ cuxi nu nguaʼni nguʼ liʼ, cua ngulochu̱ʼ nguʼ jiʼi̱ chaʼ cuxi biʼ; tya nscua quichi̱ tyi nguʼ biʼ juani lacua.
\v 24 Liñi cachaʼ naʼ jiʼi̱ ma̱, chaʼ caca tsoʼo la jiʼi̱ jyoʼo nguʼ Sodoma biʼ tsa̱ tlyu loʼo cuaʼni cuayáʼ Ni jiʼi̱ ñati̱ chalyuu; lye la xcubeʼ Ni jiʼi̱ cuʼma̱ liʼ. 
\s Ti̱ ti tyiʼi̱ tyiquee nguʼ xquiʼya Jesús
\p
\v 25 Loʼo liʼ nchcuiʼ Jesús loʼo ycuiʼ Ndyosi Sti yu:
\p ―Cuaʼni tlyu naʼ jinuʼu̱, Sti naʼ; la cuiʼ nuʼu̱ laca Xuʼna ya, masi nde cua̱, masi nde chalyuu ―nacui̱ Jesús jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi―. Tsa xlyaʼbe hi̱ chaʼ cua nguaʼni nuʼu̱ chaʼ ngua cuayáʼ tiʼ ñati̱ nu ná jlo tsoʼo tiʼ nquichaʼ; pana xaʼ ñati̱ ñiʼya̱ ntiʼ nguʼ tii, ná nchca cuayáʼ tiʼ nguʼ biʼ chaʼ jinuʼu̱. Masi nguʼ nu nchca tsa jiʼi̱, masi nguʼ nu jlo tsa tiʼ lcaa chaʼ jinuʼu̱ ntiʼ nguʼ, pana ná nchca cuayáʼ tiʼ nguʼ biʼ.
\v 26 Chañi chaʼ juaʼa̱ ntiʼ ycuiʼ nuʼu̱, chaʼ caca cuayáʼ tiʼ nguʼ nu ná jlo tiʼ tsiyaʼ ti.
\p
\v 27 Loʼo liʼ tya nguluʼu la Jesús xi jiʼi̱ nguʼ:
\p ―Lcaa chacuayaʼ jiʼi̱ Sti naʼ ndyanu yaʼ naʼ. Ni sca ñati̱ ná jlo tiʼ ñiʼya̱ laca chaʼ nu ntsuʼu neʼ cresiya ʼna nu laca̱ Sñiʼ ycuiʼ Ni; sca ti ycuiʼ Ndyosi Sti naʼ jlo tiʼ ñiʼya̱ laca chaʼ nu ntsuʼu neʼ cresiya ʼna. Loʼo juaʼa̱, ni sca ñati̱ ná jlo tiʼ ñiʼya̱ laca chaʼ nu ntsuʼu neʼ cresiya jiʼi̱ Sti naʼ; sca ti naʼ nu laca̱ Sñiʼ ycuiʼ Ni jlo tiʼ naʼ, loʼo juaʼa̱ culuʼu naʼ chaʼ biʼ jiʼi̱ ñati̱ nu subi naʼ jiʼi̱ chaʼ ca tsaʼa̱ nguʼ ʼna.
\v 28 Lcaa cuʼma̱ nu ngaʼaa talo ma̱ chaʼ tiʼi̱ tsa cña nu ntsuʼu jiʼi̱ ma̱ nde chalyuu, ntiʼ ma̱, ca̱a̱ ma̱ tyuʼu chaʼ jiʼi̱ ma̱ loʼo naʼ juani; ta naʼ chacuayáʼ chaʼ ti̱ ti tyiʼi̱ tyiquee ma̱ liʼ.
\v 29 Xñi ma̱ cña nu ta naʼ jiʼi̱ ma̱, loʼo liʼ ca tsaʼa̱ ma̱ lcaa chaʼ ʼna. Tyaʼna tsa tiʼ naʼ ñaʼa̱ naʼ jiʼi̱ ma̱, loʼo juaʼa̱ talo tsa tyiquee naʼ jiʼi̱ ma̱; ti̱ ti tyiʼi̱ tyiquee ma̱ loʼo cua ngüityi̱ naʼ chaʼ cuxi nu ntsuʼu neʼ cresiya jiʼi̱ ma̱.
\v 30 Chaʼ tsoʼo laca chaʼ nu ca tsaʼa̱ ma̱ ʼna; ná tucui chaʼ biʼ, loʼo juaʼa̱ lasa ti cña nu ta naʼ jiʼi̱ ma̱. 
\c 12
\s Nsuu nguʼ siʼyu trigo tsa̱ nu ndiʼi̱ cñaʼ nguʼ
\p
\v 1 Loʼo ngua tsa̱ taʼa nu ndiʼi̱ cñaʼ nguʼ judío, liʼ ndyaa Jesús su nscua xtya̱ trigo jiʼi̱ nguʼ loʼo nguʼ nu ndyaca tsaʼa̱ jiʼi̱. Cua ntyuteʼ nguʼ nu ndyaca tsaʼa̱ jiʼi̱, biʼ chaʼ ngusuu nguʼ xi siʼyu trigo chaʼ cacu nguʼ ñaʼa̱ yeʼe ti.
\v 2 Liʼ naʼa̱ nguʼ fariseo chaʼ ndyuʼni nguʼ juaʼa̱, nchcuiʼ nguʼ loʼo Jesús liʼ:
\p ―¿Ha ná jlo tiʼ ma̱ chaʼ ná ntsuʼu chacuayáʼ cuaʼni na cña juani, chaʼ tsa̱ nu ndiʼi̱ cñaʼ na laca? ―nacui̱ nguʼ biʼ jiʼi̱ Jesús―. Nu nguʼ cua nu ndyaca tsaʼa̱ jinuʼu̱ ni, ¿ni chaʼ laca ndyuʼni nguʼ cña juani lacua? 
\p
\v 3 Loʼo liʼ nguxacui̱ Jesús chaʼ jiʼi̱ nguʼ biʼ:
\p ―¿Ha bilya chcuiʼ ma̱ lo quityi jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi nu nscua ñiʼya̱ nu nguaʼni jyoʼo David saʼni? ―nacui̱ Jesús jiʼi̱ nguʼ―. Ngua sca tsa̱ ntyuteʼ tsa yu liʼ, loʼo juaʼa̱ ntyuteʼ tsa lcaa nguʼ tyaʼa ndyaʼa̱ yu. 
\v 4 Pana jlo tiʼ yu chaʼ ntucua xlyá nu laca msta̱ jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi lo mesa neʼ niʼi̱ nu cuentya jiʼi̱ Ni cajua. Biʼ chaʼ ndyaa nguʼ neʼ niʼi̱ biʼ, ndyacu nguʼ xlyá biʼ, masi ná ntsuʼu chacuayáʼ cacu cua ñaʼa̱ ca ñati̱ jiʼi̱; sca ti jiʼi̱ nguʼ sti joʼó ntsuʼu chacuayáʼ cacu nguʼ xlyá biʼ.
\v 5 Loʼo juaʼa̱ ntsuʼu chaca chaʼ nu nguscua jyoʼo Moisés lo quityi, chaʼ nguʼ sti joʼó ni, ná ngaʼa̱ cñaʼ sti joʼó neʼ laa tonu loʼo ndyaca tsa̱ nu ndiʼi̱ cñaʼ nguʼ; ntsuʼu cña nu nduʼni nguʼ sti joʼó biʼ. Pana la cuiʼ ti ná ntsuʼu quiʼya jiʼi̱ nguʼ biʼ cuentya jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi ―nacui̱ Jesús jiʼi̱ nguʼ fariseo biʼ―.
\v 6 Chañi chaʼ nu nchcuiʼ naʼ, sca chaʼ nu ndulo la jiʼi̱ ma̱ que laa tonu biʼ jiʼi̱ ma̱.
\v 7 Ná ndube tiʼ ma̱ ñiʼya̱ nu nchcuiʼ chaʼ nu nacui̱ ycuiʼ Ndyosi, nu nscua lo quityi ndiʼya̱: “Ntiʼ naʼ chaʼ cuaʼni tyaʼna tiʼ ma̱ jiʼi̱ tyaʼa ñati̱ ma̱”, nacui̱ Ni, “biʼ cña nu tsoʼo la chaʼ cuaʼni ma̱. Pana ná ntiʼ naʼ chaʼ ta ma̱ quiñaʼa̱ tsa msta̱ ʼna; ni naʼni scu̱ʼ ma̱, ná nduʼni chaʼ ta ma̱ ʼna.” Si cua ngua cuayáʼ tiʼ ma̱ ñiʼya̱ nchcuiʼ chaʼ nu nscua lo quityi biʼ, ná sta ma̱ quiʼya jiʼi̱ nguʼ chaʼ cuiñi ti.
\v 8 Loʼo juaʼa̱ ta naʼ chaca chaʼ loʼo ma̱, chaʼ naʼ nu cua nda Ni ʼna lijya̱a̱ chaʼ caca naʼ ñati̱ ni, laca naʼ loo, masi tsa̱ nu ndiʼi̱ cñaʼ nguʼ.
\s Chaʼ jiʼi̱ sca yu quicha nu nchcu̱ʼ yaʼ
\p
\v 9 Loʼo liʼ nduʼu Jesús, ndyaa yu xaʼ quichi̱, ndyatí̱ yu neʼ laa jiʼi̱ nguʼ judío cajua.
\v 10 Liʼ naʼa̱ yu chaʼ ndiʼi̱ sca nu quiʼyu nu quicha yaʼ, chaʼ cua nchcu̱ʼ tyucuí̱ sca tsuʼ yaʼ. Liʼ nchcuane nguʼ jiʼi̱ Jesús:
\p ―¿Ha ntsuʼu chacuayáʼ jiʼna chaʼ cuaʼni na joʼo jiʼi̱ nguʼ quicha tsa̱ taʼa, nu loʼo ngaʼa̱ chaʼ tyiʼi̱ cñaʼ na? ―nacui̱ nguʼ jiʼi̱ Jesús.
\p Ntiʼ tsa nguʼ biʼ sta nguʼ quiʼya hichu̱ʼ Jesús.
\v 11 Loʼo liʼ nguxacui̱ yu chaʼ jiʼi̱ nguʼ:
\p ―¿Ha ná culo ma̱ jiʼi̱ sca xlyaʼ jiʼi̱ ma̱ si tyú niʼ neʼ tyuu? ―nacui̱ Jesús jiʼi̱ nguʼ―. Culo ma̱ jiʼi̱ niʼ tuʼni, masi tsa̱ taʼa laca.
\v 12 Loʼo ñati̱ ni, ndulo la chaʼ jiʼi̱ ñati̱ que jiʼi̱ sca xlyaʼ, biʼ chaʼ ntsuʼu chacuayáʼ xtyucua na jiʼi̱ ñati̱, masi tsa̱ nu tacati tsa jiʼna, nu ná ntsuʼu chacuayáʼ chaʼ cuaʼni na cña.
\p
\v 13 Loʼo liʼ nchcuiʼ yu loʼo nu quicha biʼ:
\p ―Xquiñi nuʼu̱ yaʼ ―nacui̱ Jesús jiʼi̱.
\p Loʼo nchquiñi nu quicha biʼ yaʼ, hora ti ndyaca tsoʼo yaʼ nu quicha, stuʼba ngua biʼ loʼo chaca tsuʼ yaʼ. 
\v 14 Loʼo liʼ ngua ñasi̱ʼ tsa nu nguʼ fariseo biʼ jiʼi̱ yu, nduʼu nguʼ, ndyaa nguʼ; ngua tiʼ nguʼ si caja ñiʼya̱ caca cuaʼni tye nguʼ chaʼ jiʼi̱ Jesús liʼ.
\s Ñiʼya̱ nscua chaʼ jiʼi̱ Jesús lo quityi cua saʼni
\p
\v 15 Pana ngua cuayaʼ tiʼ Jesús lcaa ñaʼa̱ chaʼ cuxi nu ntsuʼu tyiquee nguʼ fariseo, biʼ chaʼ nduʼu yu ndyaa yu xaʼ seʼi̱. Quiñaʼa̱ tsa nguʼ ngutuʼu lcaʼa̱ nguʼ jiʼi̱ yu, loʼo juaʼa̱ nguaʼni yu chaʼ ndyaca tsoʼo lcaa nguʼ quicha biʼ.
\v 16 Loʼo liʼ ngulo yu cña jiʼi̱ nguʼ nu ngua quicha biʼ, chaʼ ná cachaʼ nguʼ tilaca laca nu nguaʼni chaʼ ndyaca tsoʼo nguʼ.
\v 17 Tya saʼni cua nda ycuiʼ Ndyosi sca chaʼ loʼo jyoʼo Isaías cuentya jiʼi̱ Cristo. Ndiʼya̱ nscua chaʼ biʼ lo quityi:
\q
\v 18 Ñaʼa̱ ma̱ jiʼi̱ msu ʼna nu cua ngusubi naʼ jiʼi̱, nacui̱ ycuiʼ Ni.
\q Tyacaʼa tsa biʼ jnaʼ, loʼo tsoʼo tsa ntsuʼu tyiquee naʼ ñaʼa̱ naʼ jiʼi̱ yu biʼ.
\q Cuaʼni naʼ chaʼ caʼya Xtyiʼi ycuiʼ naʼ lo yu biʼ, chaʼ chcuiʼ yu loʼo lcaa ñati̱, masi siʼi nguʼ judío laca nguʼ.
\q Culuʼu yu jiʼi̱ nguʼ ñiʼya̱ laca chaʼ liñi nu nduʼni naʼ loʼo ñati̱, nacui̱ ycuiʼ Ndyosi.
\q
\v 19 Ná xu̱u̱ tyaʼa yu, ni ná xiʼya yu cui̱i̱;
\q ná cañi xtyiʼi yu laja calle ti.
\q
\v 20 Ycuiʼ ca yu xtyucua yu jiʼi̱ nguʼ chaʼ xñi la nguʼ chaʼ jnaʼ, masi ntiʼ nguʼ ñiʼya̱ ntiʼ sca yaca quii nu cua catsa ti, chaʼ ngunaʼa̱ tsa tiʼ nguʼ.
\q Loʼo juaʼa̱ culuʼu yu jiʼi̱ nguʼ chaʼ caca cuayáʼ la tiʼ nguʼ lcaa chaʼ nu cuentya jiʼi̱ ycuiʼ naʼ,
\q masi cua tye ti chaʼ tsoʼo nu ntsuʼu tyiquee nguʼ, masi laca nguʼ ñiʼya̱ laca sca candil nu cua tyubiʼ ti.
\q Juaʼa̱ tyiji̱loo nu chaʼ liñi biʼ jiʼi̱ chaʼ cuxi. 
\q
\v 21 Ndu̱ tiʼ ñati̱ tyucui ñaʼa̱ chalyuu chaʼ cua ca̱a̱ ti yu.
\m Juaʼa̱ nscua chaʼ jiʼi̱ Cristo lo quityi biʼ.
\s Nsta nguʼ quiʼya jiʼi̱ Jesús
\p
\v 22 Loʼo liʼ ndyaa loʼo nguʼ jiʼi̱ chaca nu quicha slo Jesús; cua ngusñi cuiʼi̱ xñaʼa̱ jiʼi̱, biʼ chaʼ ngua cuʼu̱ tuʼba yu, juaʼa̱ ngua cuityi̱ʼ yu. Hora ti nguaʼni Jesús joʼo jiʼi̱ nu quicha biʼ, chaʼ xaʼ nchcuiʼ yu, xaʼ nda Jesús xee ndyuʼu cloo yu.
\v 23 Ndube tsa tiʼ lcaa nguʼ nu naʼa̱ jiʼi̱ chaʼ biʼ liʼ. 
\p ―¿Ha la cuiʼ nu ñati̱ tyaʼa jiʼi̱ jyoʼo David biʼ laca nu quiʼyu re? ―nacui̱ nguʼ jiʼi̱ tyaʼa nguʼ. 
\p
\v 24 Loʼo ndyuna nguʼ fariseo chaʼ biʼ, xaʼ ñaʼa̱ chaʼ nchcuiʼ nguʼ biʼ jiʼi̱ Jesús:
\p ―Sca ti chacuayáʼ jiʼi̱ Beelzebú nu laca xuʼna lcaa lo cuiʼi̱ cuxi, sca ti juaʼa̱ nchca jiʼi̱ nu quiʼyu re culo jiʼi̱ cuiʼi̱ cuxi nu ngusñi jiʼi̱ ñati̱ ―nacui̱ nguʼ fariseo biʼ.
\p
\v 25 Pana ngua tii Jesús ñiʼya̱ laca chaʼ cuxi nu ntsuʼu tyiquee nguʼ, biʼ chaʼ nchcuiʼ yu loʼo nguʼ biʼ liʼ: 
\p ―Si tyaʼbe tyaʼa nguʼ sca nasiyu̱ xquiʼya chaʼ nxu̱u̱ tyaʼa nguʼ nu laca loo, tye chaʼ jiʼi̱ nguʼ biʼ juaʼa̱ ti liʼ ―nacui̱ Jesús jiʼi̱ nguʼ―. Loʼo juaʼa̱ si xu̱u̱ tyaʼa nguʼ sca quichi̱ ti, tye chaʼ jiʼi̱ nguʼ biʼ juaʼa̱ ti; masi xu̱u̱ tyaʼa nguʼ nu ndiʼi̱ sca niʼi̱ ti, la cuiʼ ti chaʼ caca, tye chaʼ jiʼi̱ nguʼ biʼ loʼo tyaʼa nguʼ, tyaa nguʼ liʼ.
\v 26 La cuiʼ juaʼa̱ ná talo Satanás si xu̱u̱ tyaʼa ycuiʼ Satanás loʼo msu jiʼi̱ ycuiʼ; tye chaʼ jiʼi̱ nu xñaʼa̱ yala ti liʼ.
\v 27 ¿Ha chaʼ liñi nchcuiʼ ma̱ lacua, nu loʼo nchcuiʼ ma̱ chaʼ chacuayáʼ jiʼi̱ Beelzebú nclyo naʼ jiʼi̱ cuiʼi̱ cuxi? Ná liñi nchcuiʼ ma̱ tsiyaʼ ti, chaʼ loʼo nguʼ nu ndyaca tsaʼa̱ jiʼi̱ ma̱ ni, nclyo nguʼ jiʼi̱ cuiʼi̱ cuxi chacuayáʼ jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi, nacui̱ nguʼ. Xquiʼya nguʼ biʼ caca cuayáʼ tiʼ ma̱ lacua; caca cuayáʼ tiʼ ma̱ si chaʼ liñi nchcuiʼ ma̱, si chaʼ cuiñi ti nchcuiʼ ma̱.
\v 28 Pana chacuayáʼ jiʼi̱ Xtyiʼi ycuiʼ Ndyosi nclyo naʼ jiʼi̱ cuiʼi̱ cuxi, biʼ chaʼ taca ca cuayáʼ tiʼ ma̱ chaʼ cua nguxana chaʼ laca ycuiʼ Ndyosi loo neʼ cresiya jiʼi̱ ñati̱.
\p
\v 29 ’Sca ñati̱ nguula ni, ná caja ñiʼya̱ tyatí̱ nguʼ toʼ tyi yu chaʼ cuaana nguʼ yuʼba jiʼi̱ yu; sca ti si sca̱ʼ nguʼ jiʼi̱ xuʼna niʼi̱ clyo, taca cuaana nguʼ na nu ntsuʼu jiʼi̱ yu biʼ liʼ.
\p
\v 30 ’Ñati̱ nu ná ntajaʼa̱ xñi chaʼ jnaʼ, na nxu̱u̱ tyaʼa nguʼ biʼ loʼo naʼ, juaʼa̱ ndyuʼu chaʼ biʼ. Loʼo juaʼa̱ ñati̱ nu ná nxtyucua ʼna, na ndacaʼa nguʼ biʼ jiʼi̱ tyaʼa ñati̱ nguʼ chaʼ ná xñi tyaʼa nguʼ chaʼ jnaʼ lacua. 
\p
\v 31 ’Biʼ chaʼ ndacha̱ʼ jiʼi̱ ma̱ juani chaʼ taca cuiʼya ycuiʼ Ni chaʼ clyu tiʼ jiʼi̱ ñati̱ xquiʼya lcaa quiʼya nu ntsuʼu jiʼi̱ nguʼ, masi cuxi tsa nchcuiʼ nguʼ jiʼi̱ ycuiʼ Ni; pana loʼo cuxi tsa nchcuiʼ nguʼ jiʼi̱ cña nu nduʼni Xtyiʼi ycuiʼ Ndyosi, liʼ ngaʼaa cuiʼya ycuiʼ Ni chaʼ clyu tiʼ jiʼi̱ nguʼ biʼ tsiyaʼ ti.
\v 32 Cuiʼya Ni chaʼ clyu tiʼ jiʼi̱ ñati̱ nu nchcuiʼ chaʼ cuxi jnaʼ nu cua nda Ni ʼna lijya̱a̱ chaʼ caca naʼ ñati̱; pana loʼo chcuiʼ nguʼ chaʼ cuxi jiʼi̱ cña nu nduʼni Xtyiʼi ycuiʼ Ndyosi, liʼ ngaʼaa cuiʼya ycuiʼ Ni chaʼ clyu tiʼ jiʼi̱ nguʼ biʼ lcaa tsa̱ loʼo tyiʼi̱ nguʼ chalyuu, masi tyucui tyempo nde loo la.
\s Nslo na sca yaca loʼo ñaʼa̱ na siʼyu nu nda yaca biʼ 
\p
\v 33 ’Sca yaca ni, si tsoʼo yaca, ta siʼyu tsoʼo liʼ; loʼo juaʼa̱ si ná tsoʼo yaca, ná ta siʼyu nu cacu na liʼ. Jlo tiʼ na si tsoʼo yaca loʼo ñaʼa̱ na siʼyu nu nda yaca biʼ.
\v 34 Pana, ¡ñiʼya̱ ntiʼ cuaña tyaala, juaʼa̱ ntiʼ cuʼma̱! Ná nchca chcuiʼ ma̱ chaʼ tsoʼo laja loʼo ntsuʼu tsa chaʼ cuxi tyiquee ma̱; ñiʼya̱ nu ntsuʼu tyiquee scaa na, juaʼa̱ ndyuʼu chaʼ nu nchcuiʼ na.
\v 35 Cua ñaʼa̱ ca ñati̱ nu tsoʼo tyiquee ni, tsoʼo tsa nchcuiʼ nguʼ biʼ; loʼo cua ñaʼa̱ ca ñati̱ nu cuxi tyiquee, cuxi ti nchcuiʼ nguʼ biʼ liʼ.
\v 36 Ta naʼ sca chaʼ loʼo ma̱ juani: nu loʼo tyalaa tsa̱ nu cuaʼni cuayáʼ ycuiʼ Ni jiʼi̱ lcaa ñati̱, liʼ ntsuʼu chaʼ cachaʼ lyiji ycuiʼ ca nguʼ jiʼi̱ lcaa chaʼ cuxi nu cua nchcuiʼ nguʼ nde chalyuu.
\v 37 Liʼ cuiʼya Ni cuentya jiʼi̱ lcaa chaʼ nu cua nchcuiʼ ma̱ chalyuu; ñacui̱ Ni jiʼi̱ ma̱ si ntsuʼu quiʼya jiʼi̱ ma̱ loʼo ycuiʼ Ni, juaʼa̱ si ná ntsuʼu quiʼya jiʼi̱ ma̱.
\s Ngua tiʼ ñati̱ cuxi ñaʼa̱ sca chaʼ tlyu
\p
\v 38 Loʼo liʼ ngaʼa̱ xi mstru chaʼ joʼó, loʼo nguʼ fariseo ngaʼa̱, nchcuiʼ nguʼ loʼo Jesús:
\p ―Mstru ―nacui̱ nguʼ biʼ jiʼi̱ Jesús liʼ―, cuaʼni nuʼu̱ sca chaʼ tlyu chaʼ ñaʼa̱ cuiʼya ya jiʼi̱.
\p
\v 39 Liʼ nguxacui̱ Jesús chaʼ jiʼi̱ nguʼ biʼ:
\p ―Na xñaʼa̱ tsa ma̱ ca taʼa ma̱, chaʼ xcuiʼ ndijña ma̱ chaʼ cuaʼni naʼ sca chaʼ tlyu chaʼ ñaʼa̱ cuiʼya ma̱ jiʼi̱; laca ma̱ ñati̱ nu ná jlya tiʼ jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi tsiyaʼ ti ―nacui̱ Jesús jiʼi̱ nguʼ―. Pana ná cuaʼni naʼ juaʼa̱. Ngaʼa̱ chaʼ tyiʼu tiʼ ma̱ na laca ngua jiʼi̱ jyoʼo Jonás nu ngua tuʼba jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi cua saʼni la.
\v 40 Ñiʼya̱ ndyanu nu Jonás biʼ nde neʼ cualya tonu biʼ sna tsa̱ loʼo sna talya, juaʼa̱ naʼ nu cua nda Ni ʼna lijya̱a̱ chaʼ caca naʼ ñati̱, tyanu naʼ neʼ tyuu sna tsa̱ loʼo sna talya.
\v 41 Loʼo tyalaa tsa̱ nu cuaʼni cuayáʼ ycuiʼ Ndyosi jiʼi̱ lcaa ñati̱, liʼ sta jyoʼo nguʼ Nínive quiʼya jiʼi̱ cuʼma̱ nu luʼú chalyuu juani. Cachaʼ nguʼ jyoʼo biʼ lcaa ñaʼa̱ chaʼ nu ndyuna nguʼ, chaʼ nu nda jyoʼo Jonás loʼo nguʼ tyempo biʼ, chaʼ liʼ ngua tyujuʼu tiʼ nguʼ jiʼi̱ lcaa chaʼ cuxi nu nguaʼni nguʼ; nguxtyanu nguʼ jiʼi̱ chaʼ cuxi biʼ xquiʼya chaʼ cua ngusñi nguʼ chaʼ jiʼi̱ ycuiʼ Ni. Pana ná stuʼba chaʼ nu nguluʼu jyoʼo Jonás biʼ jiʼi̱ nguʼ saʼni loʼo chaʼ nu nclyuʼu naʼ jiʼi̱ ma̱ juani; tlyu la chaʼ jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi laca nu nclyuʼu naʼ jiʼi̱ ma̱ juani, pana ná nduna cuʼma̱ chaʼ biʼ tsiyaʼ ti.
\v 42 Loʼo caca cuayáʼ chalyuu ni, la cuiʼ juaʼa̱ tyatu̱ jyoʼo reina nu ngua loo jiʼi̱ nguʼ nde Sur, chaʼ sta nu cunaʼa̱ biʼ quiʼya jiʼi̱ cuʼma̱ nu luʼú chalyuu juani. Liʼ chcuiʼ maʼ cusuʼ biʼ ñiʼya̱ ngua loʼo ndyaa ycuiʼ maʼ slo jyoʼo rey Salomón. Tyijyuʼ tsa quichi̱ tyi maʼ reina biʼ; pana cua ngujui chaʼ jiʼi̱ maʼ chaʼ ngua tsa jiʼi̱ Salomón biʼ, chaʼ tsoʼo tsa cui̱i̱ nu nda yu. Biʼ chaʼ ndyalaa maʼ slo nu rey biʼ chaʼ cuna maʼ cui̱i̱ nu nda nu cusuʼ biʼ, masi xti la chaʼ nguluʼu jyoʼo Salomón biʼ que chaʼ nu nclyuʼu naʼ jiʼi̱ ma̱ juani. Tlyu la chaʼ jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi laca nu nclyuʼu naʼ jiʼi̱ ma̱ juani, pana ná nduna ma̱ tsiyaʼ ti.
\s Cuiʼi̱ cuxi nu xtyu̱u̱ chaca quiyaʼ
\p
\v 43 ’Loʼo xtyanu cuiʼi̱ cuxi jiʼi̱ sca ñati̱, liʼ tyaʼa̱ yuʼu cuiʼi̱ biʼ neʼ quixi̱ʼ tyijyuʼ su ná ntsuʼu ñati̱; tsaa cuiʼi̱ cuxi biʼ tsaana su chcaʼa̱ cñaʼ xi. Loʼo ná quije su chcaʼa̱ cñaʼ biʼ ni,
\v 44 liʼ ñacui̱: “Tyaʼa naʼ ni, xtyu̱u̱ naʼ nde su ngutiʼi̱ naʼ clyo”. Juaʼa̱ culacua tiʼ cuiʼi̱ cuxi biʼ. Loʼo tyalaa cuiʼi̱ biʼ slo ñati̱ biʼ, liʼ ñaʼa̱ cuiʼi̱ biʼ chaʼ tya laja ndiʼi̱ cresiya jiʼi̱ ñati̱ su ngutuʼú nquichaʼ; siʼi chaʼ ngua tsoʼo la ñati̱ biʼ.
\v 45 Hora ti tsaa cuiʼi̱ chaca quiyaʼ tsaana jiʼi̱ tya tyacati tyaʼa cuiʼi̱ nu xñaʼa̱ la, chaʼ stuʼba ti xñi lcaa cuiʼi̱ biʼ jiʼi̱ ñati̱ biʼ, chaʼ caja su tyiʼi̱ cuiʼi̱ biʼ loʼo ñati̱ ntiʼ. Ca cuxi la chaʼ jiʼi̱ ñati̱ biʼ liʼ, chaʼ quiñaʼa̱ la cuiʼi̱ xñi jiʼi̱ liʼ. La cuiʼ juaʼa̱ cuxi la caca chaʼ jiʼi̱ ñati̱ nu ndiʼi̱ nde chalyuu juani, chaʼ xñaʼa̱ tsa nguʼ.
\s Ndyalaa xtyaʼa̱ Jesús loʼo tyaʼa yu
\p
\v 46 Tya nchcuiʼ Jesús loʼo nguʼ, liʼ ndyalaa xtyaʼa̱ loʼo tyaʼa Jesús, ndu̱ nguʼ nde liyaʼ chaʼ ntiʼ nguʼ chcuiʼ nguʼ loʼo Jesús.
\v 47 Liʼ ndachaʼ sca ñati̱ jiʼi̱ Jesús:
\p ―Xtyaʼa̱ nuʼu̱ loʼo tyaʼa nuʼu̱, ndu̱ nguʼ nde liyaʼ ―nacui̱ yu jiʼi̱ Jesús―. Cua ntiʼ nguʼ chcuiʼ nguʼ loʼo nuʼu̱.
\p
\v 48 Liʼ nguxacui̱ Jesús chaʼ jiʼi̱ nu quiʼyu biʼ:
\p ―¿Tilaca nu chañi ca laca xtyaʼa̱ naʼ? ―nacui̱ Jesús jiʼi̱―. ¿Tilaca nu chañi ca laca tyaʼa naʼ?
\p
\v 49 Loʼo liʼ nguluʼu yaʼ yu jiʼi̱ nguʼ nu ndyaca tsaʼa̱ jiʼi̱:
\p ―Nu nguʼ re ni, stuʼba ti ndulo nguʼ ʼna ñiʼya̱ ndulo xtyaʼa̱ naʼ ʼna, ñiʼya̱ ndulo tyaʼa naʼ ʼna ―nacui̱ Jesús―.
\v 50 Tyaʼa naʼ laca lcaa nguʼ nu nduʼni ñiʼya̱ nu ntiʼ Sti naʼ nu ntucua nde cua̱ chaʼ cuaʼni nguʼ; ñati̱ biʼ laca ñiʼya̱ laca xtyaʼa̱ naʼ, ñiʼya̱ laca tyaʼa naʼ, masi nu quiʼyu, masi nu cunaʼa̱.
\c 13
\s Cui̱i̱ jiʼi̱ ñati̱ nu ndyataa siʼyu
\p
\v 1 La cuiʼ tsa̱ biʼ nduʼu Jesús toniʼi̱, ndyaa yu toʼ tayuʼ biʼ, chaʼ chcaʼa̱ xi ca biʼ.
\v 2 Liʼ ndyuʼu tiʼi̱ quiñaʼa̱ tsa ñati̱ slo Jesús, biʼ chaʼ ndyatí̱ yu neʼ yaca niʼi̱ piti, ndyacaʼa̱ yu xi liʼ. Loʼo juaʼa̱ ndyanu ñati̱ quiñaʼa̱ biʼ toʼ hitya ti biʼ.
\v 3 Loʼo liʼ nchcuiʼ Jesús xi cui̱i̱ loʼo nguʼ, chaʼ ca tsaʼa̱ nguʼ lcaa chaʼ nu ngua tiʼ Jesús culuʼu yu jiʼi̱ nguʼ. Ndiʼya̱ nchcuiʼ yu:
\p ―Ngua sca tsa̱ ndyaa sca ñati̱ cataa siʼyu trigo ―nacui̱ Jesús―.
\v 4 Liʼ loʼo nscui̱ yu siʼyu biʼ, ndyú xi siʼyu lo yuu tacalya toʼ tyucui̱i̱; hora ti ñaa quiñi, ndye siʼyu biʼ ndyacu niʼ.
\v 5 Loʼo juaʼa̱ ndyalú xi siʼyu biʼ su lati tuʼba yuu nscua chu̱ʼ quee. Yala ti ntyucua siʼyu biʼ; pana xti tsa yuu ntsuʼu chu̱ʼ quee biʼ,
\v 6 biʼ chaʼ ná ngua xñi su̱u̱ chu̱ʼ quee biʼ, ni ná ngua caluu tsoʼo. Ndye calya biʼ ndyanaa, chaʼ tyiqueʼ tsa cua̱.
\v 7 Loʼo juaʼa̱ ndyalú xi siʼyu biʼ su ngutu̱ lti quicheʼ; yala la nguluu lti quicheʼ biʼ chaca quiyaʼ, ni ná nda biʼ chacuayáʼ caluu calya trigo tsiyaʼ ti.
\v 8 Loʼo juaʼa̱ ndyalú xi siʼyu biʼ lo yuu tsoʼo, su tsoʼo tsa nguluu calya; ngutuʼu tsa siʼyu lo ju̱u̱ biʼ liʼ, hasta sca siyento tyaʼa siʼyu nda sca ju̱u̱, hasta snayala tyaʼa siʼyu nda chaca ju̱u̱, hasta calaa tyii tyaʼa siʼyu nda chaca ju̱u̱.
\v 9 Cuaʼa̱ jyaca̱ ma̱ jiʼi̱ chaʼ nu nchcuiʼ naʼ loʼo ma̱ juani, si chañi chaʼ ntiʼ ma̱ cuna ma̱ chaʼ tsoʼo biʼ. 
\s Ni chaʼ nda Jesús cui̱i̱ biʼ
\p
\v 10 Loʼo liʼ ndyaa nguʼ nu ndyaca tsaʼa̱ jiʼi̱ cacua la slo Jesús. Nchcuane nguʼ jiʼi̱ yu liʼ:
\p ―¿Ni chaʼ ndachaʼ nuʼu̱ chaʼ biʼ jiʼi̱ nguʼ jua, ñiʼya̱ ntiʼ si nchcuiʼ nuʼu̱ sca cña cua̱ ti? ―nacui̱ nguʼ biʼ jiʼi̱ Jesús.
\p
\v 11 Liʼ nguxacui̱ Jesús chaʼ jiʼi̱ nguʼ biʼ:
\p ―Cua nda ycuiʼ Ndyosi chacuayáʼ chaʼ ca cuayáʼ tiʼ ma̱ sca chaʼ nu ntsuʼu cuaana ti jiʼi̱ jyoʼo cusuʼ, ñiʼya̱ caca loʼo caca ycuiʼ Ni loo neʼ cresiya jiʼi̱ ñati̱. Xaʼ ñati̱ nu ná ngusñi chaʼ jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi ni, ná ta nguʼ cuentya loʼo cuna nguʼ sca cui̱i̱ nu nchcuiʼ naʼ; tucui tsa chaʼ biʼ ntiʼ nguʼ.
\v 12 Ñati̱ nu jlya tiʼ chaʼ nu nduna nguʼ jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi, tya ta la Ni chaʼ loʼo nguʼ biʼ, chaʼ juaʼa̱ tsoʼo la xñi nguʼ chaʼ jiʼi̱ ycuiʼ Ni; pana ñati̱ nu ná jlya tiʼ chaʼ biʼ, nu ná ntiʼ taquiyaʼ nguʼ jiʼi̱ chaʼ biʼ, cuaʼni ycuiʼ Ni chaʼ ná caca jiʼi̱ nguʼ xñi nguʼ chaʼ jiʼi̱ ycuiʼ Ni tsiyaʼ ti.
\v 13 Biʼ chaʼ nda naʼ cui̱i̱ biʼ loʼo nguʼ, chaʼ masi ñaʼa̱ nguʼ, ná ta nguʼ cuentya ñiʼya̱ tyuʼu liñi chaʼ biʼ; masi cuna nguʼ, ná ca cuayáʼ tiʼ nguʼ ñiʼya̱ ntiʼ ñacui̱ chaʼ biʼ, xquiʼya chaʼ ná ndaquiyaʼ nguʼ jnaʼ. 
\v 14 Loʼo ñaʼa̱ na jiʼi̱ nguʼ biʼ, liʼ caca cuayáʼ tiʼ na chaʼ chañi tsa chaʼ jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi nu nguscua jyoʼo Isaías cua saʼni la. Ndiʼya̱ nacui̱ chaʼ biʼ:
\q Ná tyiqueeʼ cuna ma̱ chaʼ biʼ, pana ná caca cuayáʼ tiʼ ma̱ ñiʼya̱ ntiʼ ñacui̱ chaʼ nu cua ndyuna ma̱, nacui̱ ycuiʼ Ni.
\q Ná tyiqueeʼ ñaʼa̱ ma̱ chaʼ biʼ, pana ná ta ma̱ cuentya tsiyaʼ ti ni chaʼ laca nu cua naʼa̱ ma̱.
\q
\v 15 Tacalya tsa cresiya jiʼi̱ nguʼ tyaʼa ma̱, chaʼ ná ntiʼ nguʼ taquiyaʼ nguʼ jnaʼ.
\q Ná nduna tsoʼo nguʼ, chaʼ ná ntajaʼa̱ nguʼ taquiyaʼ nguʼ chaʼ jnaʼ.
\q Ná ntiʼ nguʼ ta nguʼ cuentya, biʼ chaʼ ná nchca jiʼi̱ nguʼ ñaʼa̱ tsoʼo nguʼ.
\q Ná ntajaʼa̱ nguʼ culochu̱ʼ nguʼ chaʼ cuxi nu ntsuʼu jiʼi̱ nguʼ,
\q biʼ chaʼ ná nchca cuiʼya naʼ chaʼ clyu tiʼ jiʼi̱ nguʼ jiʼi̱ chaʼ cuxi biʼ, nacui̱ ycuiʼ Ndyosi.
\m Juaʼa̱ nscua lo quityi jiʼi̱ ycuiʼ Ni.
\p
\v 16 ’Pana tsoʼo ntsuʼu tyiquee ma̱ chaʼ tya ntucua yaala cloo ma̱, tya ntucua yaala jyaca̱ ma̱, chaʼ ta tsoʼo ma̱ cuentya jiʼi̱ sca chaʼ nu nchcuiʼ ycuiʼ Ni.
\v 17 Chañi chaʼ nu nchcuiʼ naʼ loʼo ma̱, chaʼ quiñaʼa̱ nguʼ nu ngua tuʼba jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi saʼni la, loʼo juaʼa̱ quiñaʼa̱ tsa nguʼ nu tsoʼo ntsuʼu tyiquee nguʼ ñaʼa̱ nguʼ jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi, cua ntajatya tsa nguʼ biʼ jiʼi̱ chaʼ nu ñaʼa̱ ma̱ juani, chaʼ ñaʼa̱ nguʼ jiʼi̱; cua ntajatya tsa nguʼ jiʼi̱ chaʼ nu nduna ma̱ juani, chaʼ cuna nguʼ jiʼi̱. Pana ngujuii nguʼ biʼ liʼ, masi bilya ñaʼa̱ nguʼ chaʼ biʼ, bilya cuna nguʼ chaʼ biʼ tsiyaʼ ti.
\s Ñiʼya̱ ndyuʼu chaʼ jiʼi̱ cui̱i̱ jiʼi̱ ñati̱ nu ndyataa siʼyu
\p
\v 18 ’Ndiʼya̱ laca chaʼ nu nda nu cui̱i̱ jiʼi̱ ñati̱ nu ndyataa siʼyu trigo biʼ:
\v 19 Loʼo cuna ñati̱ chaʼ, ñiʼya̱ nu caca loʼo laca ycuiʼ Ndyosi loo neʼ cresiya jiʼi̱ nguʼ, pana ná nchca cuayáʼ tiʼ ñati̱ biʼ ni chaʼ laca biʼ, hora ti cuaʼni xuʼna cuiñaja chaʼ cuityi̱ chaʼ tsoʼo biʼ, chaʼ ngaʼaa xñi nguʼ biʼ chaʼ tsoʼo biʼ. Laca ñati̱ biʼ ñiʼya̱ laca loʼo ndyú siʼyu toʼ tyucui̱i̱ ti.
\v 20 Loʼo siʼyu nu ndyalú lo yuu lati tuʼba chu̱ʼ quee ni, biʼ laca ñiʼya̱ laca ñati̱ nu tsoʼo tsa ntsuʼu tyiquee nguʼ loʼo clyo ndyuna nguʼ chaʼ tsoʼo nu jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi.
\v 21 Pana si lyaʼ tiʼ xaʼ ñati̱ jiʼi̱ nguʼ biʼ, si xtyí loʼo ñati̱ jiʼi̱ nguʼ xquiʼya chaʼ tsoʼo nu cua ndyuna nguʼ biʼ, ná talo nguʼ liʼ. Laca nguʼ biʼ ñiʼya̱ laca loʼo ná ngusñi tsoʼo su̱u̱ siʼyu nu ntyucua lo yuu lati tuʼba chu̱ʼ quee biʼ, chaʼ ná ndalo calya biʼ, ndyanaa biʼ liʼ.
\v 22 Siʼyu nu ndyalú lo yuu su ngutu̱ lti quicheʼ ni, biʼ laca ñiʼya̱ laca ñati̱ nu cua ndyuna chaʼ tsoʼo biʼ, pana ndyaʼa̱ tsa chaʼ tyiquee nguʼ biʼ ñiʼya̱ caca jiʼi̱ nguʼ nde chalyuu, chaʼ ntiʼ tsa nguʼ caca culiyaʼ nguʼ. Biʼ chaʼ ná nchca jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi cuaʼni sca cña tsoʼo neʼ cresiya jiʼi̱ nguʼ biʼ.
\v 23 Loʼo juaʼa̱ siʼyu nu ndyalú su ntsuʼu yuu tsoʼo ni, biʼ laca ñiʼya̱ laca nguʼ nu cua ndyuna chaʼ tsoʼo biʼ, loʼo nchca cuayáʼ tiʼ nguʼ chaʼ biʼ; xcuiʼ na ndaquiyaʼ nguʼ jiʼi̱ chaʼ biʼ, loʼo liʼ tsoʼo tsa chaʼ nu tyuʼu neʼ cresiya jiʼi̱ nguʼ biʼ. Loʼo juaʼa̱ laca nguʼ biʼ ñiʼya̱ laca yuu tsoʼo biʼ. Ntsuʼu sca ti ju̱u̱ trigo nu nda hasta sca siyento tyaʼa siʼyu, loʼo juaʼa̱ ntsuʼu ju̱u̱ nu nda snayala tyaʼa siʼyu, loʼo juaʼa̱ ntsuʼu ju̱u̱ nu nda calaa tyii tyaʼa siʼyu.
\s Cui̱i̱ jiʼi̱ quixi̱ʼ nu ntyucua laja xtya̱ trigo
\p
\v 24 Loʼo liʼ nda Jesús chaca cui̱i̱ loʼo nguʼ:
\p ―Chcuiʼ naʼ chaca chaʼ loʼo cuʼma̱, chaʼ caca cuayáʼ tiʼ ma̱ ñiʼya̱ caca loʼo laca ycuiʼ Ni loo neʼ cresiya jiʼi̱ ñati̱ ―nacui̱ Jesús jiʼi̱ nguʼ―. Laca ycuiʼ Ni ñiʼya̱ laca sca ñati̱ nu ndyataa xcuiʼ siʼyu tsoʼo lo xtya̱ trigo jiʼi̱.
\v 25 Loʼo ngua talya, liʼ ngujuaʼ nguʼ. Pana laja loʼo lajaʼ ti xuʼna xtya̱ biʼ, liʼ ñaa tyaʼa cusu̱u̱ yu, ngusañi siʼyu quixi̱ʼ laja xtya̱ trigo jiʼi̱ yu. Loʼo ndye ngusañi siʼyu quixi̱ʼ biʼ, ndyaa tyaʼa cusu̱u̱ yu biʼ liʼ.
\v 26 Stuʼba ti ntyucua tyucuaa lo siʼyu, loʼo siʼyu trigo, loʼo quixi̱ʼ biʼ; tsoʼo tsa ndyaluu calya biʼ nquichaʼ. Tiyaʼ la liʼ naʼa̱ nguʼ chaʼ siʼi xcuiʼ siʼyu tsoʼo nu cua ndyataa biʼ nu ntyucua; tyucui ñaʼa̱ lo xtya̱ biʼ nguixaʼ ntyucua trigo loʼo quixi̱ʼ.
\v 27 Liʼ hora ti ndyaa msu slo xuʼna xtya̱ biʼ, ndyaa cachaʼ nguʼ jiʼi̱ yu ñiʼya̱ ndyaca: “Cusuʼ”, nacui̱ nguʼ jiʼi̱ xuʼna cña biʼ, “¿ha siʼi xcuiʼ siʼyu tsoʼo ndyataa nuʼu̱ lo yuu jua? ¿Ni chaʼ laca ntyucua tsa xaʼ quixi̱ʼ laja calya juani?”
\v 28 Loʼo liʼ nguxacui̱ nu xuʼna chaʼ jiʼi̱ msu biʼ: “La cuiʼ tyaʼa cusu̱u̱ naʼ nguaʼni chaʼ lyaʼ tiʼ loʼo calya ʼna lacua”, nacui̱ xuʼna xtya̱ jiʼi̱ nguʼ. “¿Ha ntiʼ nuʼu̱ chaʼ tsaa ya scua̱a̱ ya quixi̱ʼ biʼ, cusuʼ?” nacui̱ msu jiʼi̱ xuʼna xtya̱ liʼ.
\v 29 “Ná tsoʼo juaʼa̱”, nacui̱ xuʼna xtya̱ jiʼi̱ nguʼ. “¿Ñiʼya̱ ta si loʼo calya trigo scua̱a̱ ma̱ liʼ?
\v 30 Tsoʼo la jatya na xi chaʼ caluu tyucuaa lo, ñaʼa̱ cuayáʼ nu cumi̱ trigo biʼ. Liʼ clyo culo naʼ cña jiʼi̱ nguʼ chaʼ tsaa nguʼ xiʼyu nguʼ quixi̱ʼ, chaʼ tyaaca̱ʼ cuentya yane ti chaʼ tyaqui̱ lo quiiʼ; liʼ caca clacua, nu loʼo siʼyu nguʼ lcaa trigo chaʼ tyuʼu coʼo neʼ jaʼba.” 
\s Cui̱i̱ jiʼi̱ siʼyu cuxee
\p
\v 31 Loʼo juaʼa̱ nda Jesús chaca cui̱i̱ loʼo nguʼ:
\p ―Chaca chaʼ chcuiʼ naʼ loʼo ma̱, ñiʼya̱ caca loʼo laca ycuiʼ Ni loo neʼ cresiya jiʼi̱ ñati̱ ―nacui̱ Jesús jiʼi̱ nguʼ―. Caca biʼ ñiʼya̱ laca sca ti siʼyu cuxee nu ndyataa sca ñati̱ neʼ loʼo jiʼi̱ yu.
\v 32 Sube tsa siʼyu cuxee biʼ, pana tonu tsa yaca laca loʼo nguluu biʼ, ñaʼa̱ cuayáʼ nu ñaa quiñi chaʼ cuiñá niʼ xlyati̱ lo yaca biʼ.
\s Cui̱i̱ jiʼi̱ scua̱ tiyeʼ
\p
\v 33 Loʼo juaʼa̱ nda Jesús chaca cui̱i̱ loʼo nguʼ:
\p ―Chaca chaʼ chcuiʼ naʼ loʼo ma̱, ñiʼya̱ caca loʼo laca ycuiʼ Ni loo neʼ cresiya jiʼi̱ ñati̱ ―nacui̱ Jesús jiʼi̱ nguʼ―. Caca biʼ ñiʼya̱ laca sa ycuʼ scua̱ tiyeʼ, nu xñi sca nu cunaʼa̱ chaʼ suʼba jiʼi̱ lo sna scaʼ catyá xlyá; quixaʼ liʼ, chaʼ tsa tlyu ti tyacuí̱ lcaa scua̱ biʼ.
\s Ni chaʼ nda Jesús cui̱i̱ loʼo nguʼ
\p
\v 34 Nguluʼu Jesús jiʼi̱ nu quiñaʼa̱ tsa ñati̱ nu ndiʼi̱ cajua juaʼa̱, chaʼ xcuiʼ cui̱i̱ ti nchcuiʼ Jesús loʼo nguʼ biʼ; ná nguluʼu yu ni sca chaʼ jiʼi̱ ñati̱ biʼ si ná loʼo sca cui̱i̱ nda yu.
\v 35 Cua nchcuiʼ sca jyoʼo cusuʼ nu ngua tuʼba jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi cua saʼni la jiʼi̱ chaʼ biʼ. Ndiʼya̱ nchcuiʼ yu: 
\q Loʼo cui̱i̱ ti chcuiʼ naʼ loʼo nguʼ chaʼ culuʼu naʼ sca chaʼ jiʼi̱ nguʼ, nacui̱ Ni.
\q Chcuiʼ naʼ jiʼi̱ sca chaʼ nu ntsuʼu cuatsiʼ ti tya loʼo ngüiñá naʼ chalyuu re.
\s Ñiʼya̱ ndyuʼu chaʼ jiʼi̱ cui̱i̱ jiʼi̱ quixi̱ʼ nu ntyucua lo xtya̱ jiʼi̱ nguʼ
\p
\v 36 Loʼo liʼ nguxtyanu Jesús jiʼi̱ nu quiñaʼa̱ tsa ñati̱ biʼ, ndyaa nde niʼi̱. Liʼ ndyalaa nu nguʼ nu ndyaca tsaʼa̱ jiʼi̱ yu slo, nchcuane nguʼ jiʼi̱ yu liʼ:
\p ―Cusuʼ, culuʼu nuʼu̱ jiʼi̱ cua ñiʼya̱ ndyuʼu chaʼ nu nda cui̱i̱ nu cuentya jiʼi̱ quixi̱ʼ nu ntyucua lo xtya̱ jiʼi̱ nguʼ ―nacui̱ nguʼ jiʼi̱ Jesús.
\p
\v 37 ―Tsoʼo ―nacui̱ Jesús jiʼi̱ nguʼ―. Naʼ nu cua nda Ni ʼna lijya̱a̱ chaʼ caca naʼ ñati̱, nu loʼo nclyuʼu naʼ jiʼi̱ ñati̱ ni, nduʼni naʼ ñiʼya̱ laca si ndyataa naʼ siʼyu tsoʼo lo xtya̱ ʼna.
\v 38 Loʼo xtya̱ ʼna ni, biʼ laca tyucui ñaʼa̱ chalyuu; loʼo juaʼa̱ calya trigo nu ndyaluu loʼo ntyucua siʼyu tsoʼo, biʼ laca ñiʼya̱ laca ñati̱ nu cua nda chacuayaʼ chaʼ caca Ni loo neʼ cresiya jiʼi̱ nguʼ. Loʼo nu quixi̱ʼ biʼ ni, biʼ laca ñiʼya̱ laca ñati̱ nu ntsuʼu chaʼ jiʼi̱ loʼo nu xñaʼa̱,
\v 39 chaʼ tyaʼa cusu̱u̱ naʼ laca nu ngusañi siʼyu quixi̱ʼ biʼ lo xtya̱ ʼna; la cuiʼ nu xñaʼa̱ laca biʼ. Tsa̱ nu loʼo xana clyaja xtya̱ ni, biʼ laca ñiʼya̱ laca tsa̱ tlyu loʼo tye chalyuu; loʼo ñati̱ nu siʼyu quixi̱ʼ lo xtya̱ biʼ ni, biʼ laca ñiʼya̱ laca xca̱ jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi.
\v 40 Loʼo xutiʼi̱ nguʼ quixi̱ʼ chaʼ tyaqui̱, juaʼa̱ laca ñiʼya̱ caca jiʼi̱ ñati̱ loʼo tye chalyuu.
\v 41 Tsa̱ biʼ, naʼ nu cua lijya̱a̱ chaʼ caca naʼ ñati̱, ta naʼ jiʼi̱ xca̱ ʼna chaʼ xutiʼi̱ xca̱ biʼ jiʼi̱ lcaa ñati̱ nu nguluʼu quiʼi̱ jiʼi̱ tyaʼa chaʼ cuaʼni nguʼ chaʼ cuxi; tyuʼu tiʼi̱ lcaa ñati̱ nu cuxi tyiquee, chaʼ ná ntsuʼu chacuayáʼ tyanu nguʼ biʼ ca su laca ycuiʼ Ndyosi loo.
\v 42 Liʼ xcua̱a̱ xca̱ jiʼi̱ nguʼ biʼ lo quiiʼ tlyu; xiʼya tsa nguʼ ca biʼ liʼ, ca ñasi̱ʼ tsa nguʼ ñaʼa̱ cuayáʼ nu cacu laʼya nguʼ chaʼ ñasi̱ʼ ntiʼ nguʼ liʼ.
\v 43 Pana tyanu lcaa nguʼ nu lubii tyiquee ca su laca ycuiʼ Ndyosi Sti na loo; caca ndubi tsa ñaʼa̱ loo nguʼ biʼ liʼ, ñiʼya̱ ndubi xee cuichaa, xquiʼya chaʼ ngua lubii cresiya jiʼi̱ nguʼ tsiyaʼ ti cuentya jiʼi̱ ycuiʼ Ni. Cuaʼa̱ jyaca̱ ma̱ jiʼi̱ chaʼ nu nchcuiʼ naʼ loʼo ma̱, si chañi chaʼ ntiʼ ma̱ cuna ma̱.
\s Cui̱i̱ jiʼi̱ sca yuʼba nu quiñaʼa̱ ngaʼa̱ nu nguatsiʼ neʼ yuu
\p
\v 44 ’Chaca chaʼ chcuiʼ naʼ loʼo ma̱, ñiʼya̱ caca loʼo laca ycuiʼ Ni loo neʼ cresiya jiʼi̱ ñati̱; laca ñiʼya̱ laca sca yuʼba nu quiñaʼa̱ tsa ngaʼa̱. Nguxatsiʼ nguʼ jiʼi̱ yuʼba nu quiñaʼa̱ ngaʼa̱ biʼ neʼ yuu neʼ loʼo jiʼi̱ nguʼ. Nde loo la, liʼ nquije jiʼi̱ chaca ñati̱ mala ndyuʼu cuatsiʼ biʼ, chaa tsa tiʼ yu liʼ; biʼ chaʼ hora ti xaʼ ndacu̱ʼ yu yuu lo su nguatsiʼ yuʼba biʼ, nduʼu yu ndyaa yu lquichi̱ chaʼ cujuiʼ yu lcaa na nu ntsuʼu jiʼi̱ yu, chaʼ caja cñi jiʼi̱ yu chaʼ cuiʼya yu ñaʼa̱ tsaca loʼo biʼ su nguatsiʼ yuʼba nu quiñaʼa̱ ngaʼa̱ biʼ. Juaʼa̱ ngua chaʼ ngujui yuʼba nu quiñaʼa̱ ngaʼa̱ biʼ jiʼi̱ yu.
\s Cui̱i̱ jiʼi̱ sca perla nu quiñaʼa̱ tsa ngaʼa̱
\p
\v 45 ’Loʼo chaca chaʼ chcuiʼ naʼ loʼo ma̱, ñiʼya̱ caca loʼo laca ycuiʼ Ni loo neʼ cresiya jiʼi̱ ñati̱. Laca biʼ ñiʼya̱ laca si nclyana tsa sca ñati̱ jiʼi̱ perla nu tsoʼo tsa ñaʼa̱. Jlo tiʼ yu na ca nu ndyaana yu, biʼ chaʼ tyiqueeʼ nclyana yu jiʼi̱ perla tsoʼo chaʼ cuiʼya yu jiʼi̱, ntiʼ yu.
\v 46 Loʼo liʼ nquije sca perla nu quiñaʼa̱ tsa ngaʼa̱ jiʼi̱ yu biʼ; hora ti ndyujuiʼ yu lcaa na nu ntsuʼu jiʼi̱ yu, chaʼ cuiʼya nu sca ti perla biʼ, chaʼ ngaʼaa ntsuʼu na tsoʼo la cuiʼya yu, ntiʼ yu.
\p (Cua nda Jesús tyucuaa cui̱i̱ biʼ loʼo nguʼ, chaʼ ca cuayáʼ tiʼ nguʼ chaʼ sca ti chaʼ biʼ ndulo tsa jiʼna, chaʼ quije chalyuu cucui su laca ycuiʼ Ndyosi loo neʼ cresiya jiʼna.)
\s Cui̱i̱ jiʼi̱ taraya nu tsaa nguʼ cuta cualya loʼo
\p
\v 47 ―Loʼo chaca chaʼ chcuiʼ naʼ loʼo ma̱, ñiʼya̱ caca loʼo laca ycuiʼ Ni loo neʼ cresiya jiʼi̱ ñati̱ ―nacui̱ Jesús―. Laca ñiʼya̱ laca sca taraya tlyu nu ntucu̱ nguʼ jiʼi̱ lo hitya tyujoʼo chaʼ xñi cualya, loʼo liʼ lcaa lo cualya ndyatí̱ neʼ taraya biʼ.
\v 48 Liʼ tyojolaqui nguʼ jiʼi̱ taraya ngutsaʼá̱ biʼ chaʼ tyuʼu ca toʼ hitya, tyacaʼa̱ nguʼ xi chaʼ subi nguʼ jiʼi̱ lcaa cualya nu tsoʼo; suʼba nguʼ cualya tsoʼo biʼ neʼ chcubi, xcua̱a̱ nguʼ cualya nu ná tsoʼo biʼ. 
\v 49 Loʼo juaʼa̱ caca tsa̱ tlyu loʼo tye chalyuu; liʼ ca̱a̱ xca̱ jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi chaʼ saʼbe tyaʼa xca̱ biʼ jiʼi̱ lcaa ñati̱, chaʼ ná stuʼba tyiʼi̱ nguʼ nu xñaʼa̱ tyiquee loʼo nguʼ nu lubii tyiquee.
\v 50 Xcua̱a̱ xca̱ biʼ jiʼi̱ ñati̱ xñaʼa̱ lo quiiʼ tlyu, masi xiʼya tsa nguʼ biʼ liʼ; ca ñasi̱ʼ tsa nguʼ ñaʼa̱ cuayáʼ nu cacu laʼya nguʼ chaʼ ñasi̱ʼ ntiʼ nguʼ liʼ. 
\s Chaʼ jiʼi̱ na nu quiñaʼa̱ ngaʼa̱, masi cucui, masi cusuʼ 
\p
\v 51 ’¿Ha ngua cuayáʼ tiʼ ma̱ lcaa chaʼ nu nguluʼu ca naʼ jiʼi̱ ma̱ juani? ―nacui̱ Jesús jiʼi̱ nguʼ liʼ. 
\p ―Ngua cuayáʼ tiʼ ya ―nacui̱ nguʼ jiʼi̱.
\p
\v 52 Liʼ xaʼ nguxacui̱ Jesús chaʼ jiʼi̱ nguʼ nu ndyaca tsaʼa̱ jiʼi̱:
\p ―Sca mstru chaʼ joʼó ni, si ngusñi yu chaʼ jnaʼ, si ngua tsaʼa̱ yu ñiʼya̱ caca loʼo laca ycuiʼ Ndyosi loo neʼ cresiya jiʼi̱ ñati̱ ―nacui̱ Jesús―, liʼ laca yu biʼ ñiʼya̱ laca sca nu culiyaʼ nu ntsuʼu tsa chaʼ tsoʼo nu ndyuʼu coʼo toniʼi̱ jiʼi̱; tsoʼo tsa ntsuʼu tyiquee yu, biʼ chaʼ ntsuʼu tsa chaʼ tsoʼo nu caca culuʼu yu jiʼi̱ xaʼ ñati̱, masi chaʼ cusuʼ, masi chaʼ cucui. 
\s Ndyalaa Jesús nde quichi̱ Nazaret
\p
\v 53 Loʼo ndye nguluʼu Jesús lcaa cui̱i̱ biʼ jiʼi̱ nguʼ, liʼ nduʼu yu ndyaa yu xaʼ seʼi̱.
\v 54 Ca tiyaʼ la nu loʼo ndyalaa yu quichi̱ tyi yu, liʼ ndyatí̱ yu neʼ laa jiʼi̱ nguʼ jua, nguluʼu yu xi jiʼi̱ nguʼ nu ndiʼi̱ neʼ laa biʼ. Ndube tsa tiʼ nguʼ biʼ liʼ: 
\p ―¿Mala ngua tsaʼa̱ nu quiʼyu re lcaa chaʼ nu nchcuiʼ yu? ―nacui̱ nguʼ jiʼi̱ tyaʼa nguʼ―. ¿Ñiʼya̱ ngua jiʼi̱ yu chaʼ nchca jiʼi̱ yu nduʼni yu chaʼ tlyu?
\v 55 La cuiʼ sñiʼ cuityi yaca laca yu re. ¿Ha siʼi? Loʼo María laca xtyaʼa̱ yu; loʼo Jacobo, loʼo José, loʼo Simón, loʼo Judas, nguʼ biʼ laca tyaʼa yu re.
\v 56 Loʼo juaʼa̱ nu cunaʼa̱ tyaʼa yu ni, tya ndiʼi̱ nguʼ quichi̱ re. ¿Macala ngua tsaʼa̱ yu chaʼ biʼ lacua? 
\p
\v 57 Juaʼa̱ ngua chaʼ chi̱i̱ ntiʼ nguʼ ñaʼa̱ nguʼ jiʼi̱ Jesús, biʼ chaʼ ndiʼya̱ nchcuiʼ Jesús loʼo nguʼ liʼ: 
\p ―Lcaa seʼi̱ nduʼni tlyu nguʼ jiʼi̱ sca ñati̱ nu laca tuʼba jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi ―nacui̱ Jesús jiʼi̱ nguʼ―. Sca ti quichi̱ tyi yu, ná nduna nguʼ biʼ chaʼ nu nchcuiʼ yu tsiyaʼ ti; ni tyaʼa yu, ná ndaquiyaʼ nguʼ jiʼi̱ yu.
\p
\v 58 Xti tsa chaʼ tlyu nguaʼni Jesús quichi̱ biʼ. Ná jlya tiʼ nguʼ jiʼi̱ tsiyaʼ ti, biʼ chaʼ ná nguaʼni yu quiñaʼa̱ chaʼ tlyu ca biʼ.
\c 14
\s Ngujuii Juan nu ntyucuatya jiʼi̱ nguʼ
\p
\v 1 La cuiʼ tyempo biʼ cua ndyuna Herodes chaʼ jiʼi̱ Jesús, loʼo nu Herodes biʼ laca loo jiʼi̱ nguʼ Galilea tyempo biʼ.
\v 2 Liʼ nchcuiʼ nu laca loo biʼ loʼo msu jiʼi̱:
\p ―La cuiʼ jyoʼo Juan nu ntyucuatya jiʼi̱ nguʼ, la cuiʼ biʼ laca nu quiʼyu jua ―nacui̱ Herodes―. Cua ngujuii yu, pana ndyuʼú yu chaca quiyaʼ ntiʼ naʼ, biʼ chaʼ nchca jiʼi̱ yu cuaʼni chaʼ tlyu juaʼa̱.
\p
\v 3 Ntsi̱i̱ Herodes biʼ ni, chaʼ cua ngusñi yu jiʼi̱ Juan biʼ tya tsubiʼ la, ngusca̱ʼ yu jiʼi̱ loʼo ngusuʼba yu jiʼi̱ neʼ chcua̱. Nguaʼni nu cusuʼ biʼ chaʼ cuxi biʼ xquiʼya Herodías clyoʼo Felipe tyaʼa ycuiʼ Herodes biʼ.
\v 4 Tya luʼú nu Juan biʼ loʼo nchcuiʼ loʼo Herodes ndiʼya̱: 
\p ―Ná ntsuʼu chacuayáʼ tyiʼi̱ nuʼu̱ loʼo clyoʼo tyaʼa nuʼu̱ ―nacui̱ Juan jiʼi̱ Herodes.
\p
\v 5 Nu ngua liʼ ngua tiʼ Herodes cujuii jiʼi̱ Juan biʼ, pana ndyutsi̱i̱ yu jiʼi̱ ñati̱, chaʼ ngua tiʼ nguʼ chaʼ cua nchcuiʼ Juan chaʼ jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi loʼo nguʼ. 
\v 6 Loʼo ngua tsa̱ ngula nu Herodes biʼ, liʼ nguaʼni yu sca taʼa. Tyu̱u̱ tyaʼa nguʼ ndyuʼu tiʼi̱ nguʼ slo yu, loʼo liʼ ñaa nu cunaʼa̱ sñiʼ Herodías, ndyula quiyaʼ su ntucua ycuiʼ Herodes. Ngua chaa tsa tiʼ nu cusuʼ biʼ liʼ,
\v 7 biʼ chaʼ nguaʼni yu jura chaʼ ta yu lcaa na nu jña choʼ biʼ jiʼi̱ yu.
\v 8 Liʼ ndachaʼ xtyaʼa̱ nu cunaʼa̱ biʼ jiʼi̱, na ca nu jña choʼ jiʼi̱ Herodes. Tiʼí tsa tiʼ Herodías ñaʼa̱ jiʼi̱ nu Juan biʼ, biʼ chaʼ ngua tiʼ cujuii jiʼi̱ Juan.
\p ―Hique Juan nu ntyucuatya jiʼi̱ nguʼ nta̱ʼ ―nacui̱ nu cunaʼa̱ cuañiʼ biʼ jiʼi̱ Herodes liʼ―. Ca̱a̱ loʼo nguʼ jiʼi̱ scuaʼ que yu neʼ sca tsiʼyu ―nacui̱.
\p
\v 9 Ngua xñiʼi̱ xi tiʼ Herodes nu laca loo biʼ liʼ; pana cua nguaʼni yu jura slo lcaa nguʼ nu ndyaʼa̱ taʼa, biʼ chaʼ ngulo yu cña chaʼ cuaʼni nguʼ ñiʼya̱ nu nacui̱ nu cunaʼa̱ biʼ.
\v 10 Ngulo yu cña jiʼi̱ sendaru chaʼ tsaa siʼyu cuʼ nguʼ scuaʼ que Juan ca neʼ chcua̱.
\v 11 Liʼ ngusta nguʼ scuaʼ que yu biʼ neʼ tsiʼyu, ñaa loʼo nguʼ jiʼi̱ biʼ liʼ, nda nguʼ jiʼi̱ nu cunaʼa̱ cuañiʼ biʼ. Liʼ nduʼu nu cunaʼa̱ biʼ ndyaa, ndyaa loʼo tsiʼyu biʼ slo xtyaʼa̱.
\p
\v 12 Loʼo liʼ ñaa nguʼ nu ndyaca tsaʼa̱ jiʼi̱ Juan, ngüiʼya nguʼ jiʼi̱ jyoʼo biʼ, chaʼ tsaa loʼo nguʼ jiʼi̱ chaʼ tyatsiʼ. Loʼo cua nguxatsiʼ nguʼ jiʼi̱, liʼ ndyaa nguʼ ndachaʼ nguʼ jiʼi̱ Jesús ñiʼya̱ ngua chaʼ biʼ.
\s Nda Jesús na nu ndyacu caʼyu mil tyaʼa ñati̱
\p
\v 13 Loʼo ndyuna Jesús ñiʼya̱ nu ngua jiʼi̱ jyoʼo Juan, ndyatí̱ yu neʼ yaca niʼi̱ chaʼ tyuʼu yu chaca toʼ tayuʼ; ngua tiʼ yu tsaa sca seʼi̱ ca neʼ quixi̱ʼ su ná ntsuʼu ñati̱. Pana yala ti ngua cuayáʼ tiʼ quiñaʼa̱ ñati̱ chaʼ ndyaa yu cajua, biʼ chaʼ loʼo ti ndyaa lcaʼa̱ nguʼ jiʼi̱ yu, masi quiyaʼ ti nguʼ lijya̱ nguʼ nde toʼ hitya ti. Loʼo nguʼ tyu̱u̱ tyaʼa quichi̱ ndyaa nguʼ.
\v 14 Loʼo ndyalaa yaca niʼi̱ biʼ toʼ hitya, liʼ ngutuʼu Jesús; naʼa̱ yu chaʼ cua ndyalaa quiñaʼa̱ tsa ñati̱ cajua liʼ. Tyaʼna tsa tiʼ yu jiʼi̱ lcaa nguʼ biʼ, biʼ chaʼ nguaʼni yu chaʼ ndyaca tsoʼo nguʼ quicha nu ndyaʼa̱ nguʼ loʼo.
\v 15 Tyucui tsa̱ ndiʼi̱ nguʼ; loʼo cua ngusi̱i̱, liʼ nchcuiʼ nguʼ nu ndyaca tsaʼa̱ jiʼi̱ loʼo Jesús:
\p ―Neʼ quixi̱ʼ ntsuʼu na re. Ná ntsuʼu ñati̱ cacua ti su ndiʼi̱ na re ―nacui̱ nguʼ jiʼi̱ Jesús―. Loʼo juaʼa̱ cua ngusi̱i̱ tsa juani. Tsoʼo la masi culo nuʼu̱ cña jiʼi̱ nu nguʼ quiñaʼa̱ cua chaʼ tsaa nguʼ lcaa quichi̱ ca ndacua, chaʼ cuiʼya nguʼ na cacu nguʼ.
\p
\v 16 ―Cuʼma̱ ta ma̱ na cacu nguʼ biʼ ca nde ti ―nacui̱ Jesús―. Ná ngaʼa̱ chaʼ tyaa nguʼ.
\p
\v 17 Ndube xi tiʼ nu nguʼ nu ndyaca tsaʼa̱ biʼ liʼ:
\p ―Caʼyu tyaʼa ti xlyá tejeʼ ntsuʼu jiʼna ca nde, cusuʼ ―nacui̱ nguʼ jiʼi̱ Jesús―, loʼo juaʼa̱ ntsuʼu tucua tyaʼa ti cualya nde. Tsa biʼ ti chaʼ.
\p
\v 18 Liʼ nchcuiʼ Jesús loʼo nguʼ biʼ:
\p ―Ca̱a̱ loʼo ma̱ jiʼi̱ ca nde ―nacui̱ jiʼi̱ nguʼ. 
\p
\v 19 Liʼ ngulo Jesús cña jiʼi̱ nu nguʼ quiñaʼa̱ biʼ, chaʼ tyacaʼa̱ nguʼ xi lo quii. Liʼ ndayaʼ yu jiʼi̱ nu caʼyu tyaʼa xlyá tejeʼ biʼ loʼo jiʼi̱ nu tucua tyaʼa cualya biʼ; nxñaʼa̱ yu nde cua̱ liʼ, ndya xlyaʼbe jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi, loʼo liʼ nguxana yu nsaʼbe yu xlyá loʼo cualya biʼ, nda yu yuʼbe biʼ jiʼi̱ nguʼ nu ndyaca tsaʼa̱ jiʼi̱ chaʼ tacha nguʼ jiʼi̱ ñati̱ biʼ.
\v 20 Juaʼa̱ ngua chaʼ ndyacu lcaa nguʼ, ñaʼa̱ cuayáʼ nu nguaalaʼ jiʼi̱ nguʼ. Liʼ nxutiʼi̱ nguʼ lcaa yuʼbe nu ndyanu, loʼo juaʼa̱ ngutsaʼa̱ tii tyucuaa tyaʼa chcubi loʼo yuʼbe biʼ.
\v 21 Caʼyu mil tyaʼa nguʼ quiʼyu ndyacu nguʼ slo Jesús tsa̱ biʼ, loʼo xaʼ cuentya ngua nu cunaʼa̱ loʼo nu sube.
\s Ndyaʼa̱ Jesús lo hitya tayuʼ
\p
\v 22 Loʼo liʼ ngulo Jesús cña jiʼi̱ nu nguʼ nu ndyaca tsaʼa̱ jiʼi̱, chaʼ tyatí̱ nguʼ neʼ yaca niʼi̱ chaʼ tsaa nguʼ nde loo la su tsaa ycuiʼ ca chaca tsuʼ tayuʼ biʼ; tyanu ycuiʼ chaʼ chcuiʼ salyaʼ loʼo nu quiñaʼa̱ tsa ñati̱ biʼ, ngua tiʼ yu.
\v 23 Loʼo cua ndyaa lcaa nguʼ biʼ, liʼ ndyaa Jesús nde siiʼ caʼya chaʼ chcuiʼ loʼo ycuiʼ Ndyosi su ndu̱ yu ycuiʼ ti yu. Loʼo cua tsaa ti cuichaa, tya ndu̱ Jesús ycuiʼ ti nde siiʼ caʼya.
\v 24 Laja liʼ tyijyuʼ ndyaʼa̱ yaca niʼi̱ biʼ lo tayuʼ. Lquiʼya ti nxna yaca niʼi̱ biʼ, xquiʼya chaʼ lye tsa ndyatu̱ clyooʼ lo hitya, chaʼ lye tsa ndyaca cuiʼi̱. 
\v 25 Loʼo cua quixee ti, liʼ lijya̱ Jesús ndyaʼa̱ lo hitya ti;
\v 26 pana loʼo naʼa̱ nguʼ nu ndyaca tsaʼa̱ jiʼi̱ chaʼ ndyaʼa̱ yu lo hitya ti, ndyutsi̱i̱ tsa nguʼ liʼ.
\p ―¡Cua lijya̱ sca jyoʼo! ―nacui̱ nguʼ.
\p Liʼ ngusiʼya tsa nguʼ chaʼ ndyutsi̱i̱ nguʼ.
\v 27 Hora ti ndachaʼ Jesús jiʼi̱ nguʼ:
\p ―Cuaʼni tlyu tyiquee ma̱ ―nacui̱ Jesús jiʼi̱ nguʼ―. Naʼ laca̱, ná cutsi̱i̱ ma̱.
\p
\v 28 Liʼ nguxacui̱ Pedro chaʼ jiʼi̱:
\p ―¿Ha chañi chaʼ nuʼu̱ laca, cusuʼ? ―nacui̱ Pedro jiʼi̱ Jesús―. Si chañi chaʼ nuʼu̱ laca, culo nuʼu̱ cña ʼna lacua, chaʼ loʼo naʼ tyaʼa̱ naʼ lo hitya chaʼ tyalaa naʼ ca su ndu̱ nuʼu̱.
\p
\v 29 ―Ca̱a̱ nuʼu̱ ca nde ―nacui̱ Jesús jiʼi̱ Pedro liʼ. 
\p Loʼo liʼ ngutuʼu Pedro neʼ yaca niʼi̱, ndyaʼa̱ yu lo hitya chaʼ tyalaa yu ca su ndu̱ ycuiʼ Jesús.
\v 30 Pana hora ti ngua tii yu chaʼ lye tsa ndyaca cuiʼi̱, ndyutsi̱i̱ tsa yu liʼ, nguxana chaʼ nclyuʼu yu neʼ hitya liʼ. Loʼo ti ngusiʼya yu jiʼi̱ Jesús:
\p ―Xuʼna ―nacui̱ Pedro jiʼi̱―, culo nuʼu̱ ʼna neʼ hitya re.
\p
\v 31 Hora ti ngusñi Jesús yaʼ Pedro.
\p ―Xti tsa tyempo ndalo nuʼu̱ chaʼ jlya tiʼ nuʼu̱ ʼna ―nacui̱ Jesús jiʼi̱ Pedro biʼ―. ¿Ni chaʼ ná jlya tsoʼo tiʼ ʼna?
\p
\v 32 Loʼo liʼ ndyalaa loʼo Jesús jiʼi̱ Pedro ca su ndacui yaca niʼi̱, ndyatí̱ nguʼ neʼ biʼ liʼ; hora ti ngua ti̱ cuiʼi̱ liʼ.
\v 33 Nguaʼni tlyu nguʼ nu ndiʼi̱ neʼ yaca niʼi̱ biʼ jiʼi̱ Jesús, loʼo ti ndatu̱ sti̱ʼ nguʼ slo yu.
\p ―Chañi chaʼ nuʼu̱ laca nu sca ti Sñiʼ ycuiʼ Ndyosi ―nacui̱ nguʼ jiʼi̱.
\s Nguaʼni Jesús joʼo jiʼi̱ nguʼ quicha nde Genesaret
\p
\v 34 Loʼo liʼ ndyalaa nguʼ chaca tsuʼ tayuʼ biʼ, ndyalaa nguʼ nde Genesaret.
\v 35 Loʼo ndyuloo nguʼ nu ndiʼi̱ cajua jiʼi̱ Jesús, liʼ hora ti nda nguʼ chaʼ ndyaa lcaa quichi̱ su cacua ti, chaʼ caca cuayáʼ tiʼ nguʼ biʼ chaʼ cua ndyalaa Jesús. Liʼ ya̱a̱ loʼo nguʼ jiʼi̱ lcaa nguʼ quicha slo Jesús. 
\v 36 Ndijña nguʼ chacuayáʼ jiʼi̱ yu chaʼ calaʼ nguʼ quicha biʼ masi quiyaʼ steʼ ti yu; loʼo ndyalaʼ nguʼ quicha biʼ steʼ yu, hora ti ngua tsoʼo nguʼ biʼ liʼ.
\c 15
\s Na laca nu nduʼni chaʼ caca cuxi tyiquee ñati̱
\p
\v 1 Liʼ ndyalaa sca taju nguʼ tlyu slo Jesús. Nguʼ quichi̱ Jerusalén laca nguʼ biʼ, nguʼ fariseo loʼo nguʼ mstru nu ncluʼu chaʼ joʼó neʼ laa laca nguʼ biʼ.
\p
\v 2 ―¿Ni chaʼ ná tsoʼo nduʼni nguʼ nu ndyaca tsaʼa̱ jinuʼu̱? ―nacui̱ nguʼ biʼ jiʼi̱ Jesús―. Ná stuʼba nduʼni nguʼ loʼo chaʼ nu cua nda jyoʼo cusuʼ loʼo na saʼni la, chaʼ tyaati̱ tsoʼo yaʼ na nu loʼo bilya cacu na. Loʼo nu nguʼ nu ndyaca tsaʼa̱ jinuʼu̱ ni, ná nduʼni nguʼ juaʼa̱ ―nacui̱ nguʼ liʼ.
\p
\v 3 Liʼ nguxacui̱ Jesús chaʼ jiʼi̱ nguʼ tlyu biʼ:
\p ―Loʼo cuʼma̱ ni ―nacui̱ Jesús jiʼi̱ nguʼ―, ¿ni chaʼ laca xti la chaʼ ntsuʼu tyiquee ma̱ jiʼi̱ cña nu ngulo ycuiʼ Ndyosi jiʼna? Loʼo juaʼa̱ lye tsa ndube tiʼ ma̱ jiʼi̱ scaa chaʼ nu nda jyoʼo cusuʼ loʼo na.
\v 4 Cua nchcuiʼ ycuiʼ Ndyosi loʼo na: “Tucuá ma̱ cña nu nchcuiʼ sti ma̱, nu nchcuiʼ xtyaʼa̱ ma̱”, nacui̱ Ni. “Loʼo juaʼa̱ si chcuiʼ ma̱ chaʼ cuxi jiʼi̱ sti ma̱, jiʼi̱ xtyaʼa̱ ma̱, liʼ ntsuʼu chaʼ cujuii nguʼ jiʼi̱ ma̱”, nacui̱ Ni.
\v 5 Pana cuʼma̱ ni, xaʼ lo chaʼ nchcuiʼ ma̱ juani. Nclyuʼu ma̱ chaʼ tsoʼo tsa laca si ndiʼya̱ chcuiʼ na loʼo sti na, loʼo xtyaʼa̱ na: “Cua nda naʼ lcaa na nu ntsuʼu ʼna jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi, biʼ chaʼ ngaʼaa caca xtyucua naʼ jiʼi̱ ma̱ juani”.
\v 6 Juaʼa̱ laca chaʼ cuxi nu nclyuʼu ma̱ jiʼi̱ nguʼ, chaʼ ngaʼaa cuaʼni tlyu nguʼ jiʼi̱ sti nguʼ, jiʼi̱ xtyaʼa̱ nguʼ; juaʼa̱ nchcuiʼ ma̱, masi xaʼ ñaʼa̱ ngulo ycuiʼ Ndyosi cña jiʼna. Ngaʼaa tsoʼo chaʼ nu nda ycuiʼ Ni loʼo na, ntiʼ ma̱; tsoʼo la chaʼ nu nda jyoʼo cusuʼ chaʼ cuaʼni na, ntiʼ ma̱ cuentya jiʼi̱ ma̱.
\v 7 Cuiñi tsa ma̱, chaʼ tucua chaʼ ntsuʼu tyiquee ma̱. Tya saʼni la nchcuiʼ jyoʼo Isaías chaʼ liñi jiʼi̱ cuʼma̱. Ndiʼya̱ chaʼ nu nguscua jyoʼo biʼ lo quityi:
\q
\v 8 Nduʼni tlyu nguʼ re jnaʼ chaʼ tuʼba ti nguʼ, nacui̱ ycuiʼ Ni.
\q Siʼi tyucui tyiquee nguʼ nduʼni tlyu nguʼ ʼna.
\q
\v 9 Na cuiñi tsa nguʼ re, chaʼ nacui̱ nguʼ chaʼ ndyuʼni tlyu nguʼ ʼna, masi ncluʼu nguʼ chaʼ nu nchcuiʼ ñati̱ ti jiʼi̱ tyaʼa nguʼ;
\q pana nacui̱ nguʼ chaʼ nclyuʼu nguʼ chaʼ jnaʼ jiʼi̱ tyaʼa nguʼ.
\m Juaʼa̱ nguscua jyoʼo Isaías biʼ cuentya jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi.
\p
\v 10 Loʼo liʼ ngusiʼya Jesús jiʼi̱ nu quiñaʼa̱ tsa ñati̱ nu ndiʼi̱ cajua chaʼ ca̱a̱ nguʼ cacua la xi, chaʼ chcuiʼ yu loʼo nguʼ liʼ:
\p ―Cuaʼa̱ jyaca̱ ma̱ ―nacui̱ Jesús jiʼi̱ nguʼ―, chaʼ caca cuayáʼ tsoʼo tiʼ ma̱ ―nacui̱―.
\v 11 Siʼi sca na nu ndacu ti nguʼ nu nduʼni chaʼ caca cuxi tyiquee nguʼ; chaʼ nu ndyuʼu nde tuʼba nguʼ, masi lcaa chaʼ nu nchcuiʼ nguʼ ni, xquiʼya chaʼ biʼ caca cuayáʼ tiʼ na si ngunuʼu̱ tyiquee nguʼ.
\p
\v 12 Loʼo liʼ ñaa nguʼ nu ndyaca tsaʼa̱ jiʼi̱ cacua la slo Jesús.
\p ―Ná ndiya tiʼ nu nguʼ fariseo biʼ loʼo ndyuna nguʼ chaʼ nu nchcuiʼ nuʼu̱ ―nacui̱ nguʼ biʼ jiʼi̱ Jesús. 
\p
\v 13 ―Ycuiʼ Ndyosi Sti naʼ nu ntucua nde cua̱, xcua̱a̱ Ni lcaa quixi̱ʼ nu siʼi na cuiñii nu ndyataa Ni, chaʼ ná tsoʼo quixi̱ʼ biʼ ―nacui̱ Jesús jiʼi̱ nguʼ―.
\v 14 Loʼo juaʼa̱ ná tsoʼo nguʼ fariseo jua cuentya jiʼi̱ ycuiʼ Ni, biʼ chaʼ ngaʼa̱ chaʼ xtyanu ma̱ jiʼi̱ nguʼ biʼ; ñiʼya̱ ntiʼ nguʼ cuityi̱ʼ, juaʼa̱ ntiʼ nguʼ fariseo jua ―nacui̱ Jesús―. Si culuʼu sca nu cuityi̱ʼ tyucui̱i̱ jiʼi̱ chaca yu tyaʼa cuityi̱ʼ ti yu, tyú tyucuaa nguʼ sca toʼ cuaʼa̱ liʼ, chaʼ ni tsaca nguʼ ná nchca ñaʼa̱ nguʼ tyucui̱i̱ su lijya̱ nguʼ liʼ.
\p
\v 15 Liʼ nchcuiʼ Pedro loʼo Jesús:
\p ―Culuʼu nuʼu̱ jiʼi̱ cua ñiʼya̱ ndyuʼu chaʼ nu nda cui̱i̱ jiʼi̱ na nu ndacu nguʼ ―nacui̱―. Ná nchca cuayáʼ tiʼ ya.
\p
\v 16 ―¿Ha loʼo cuʼma̱, ná ngua cuayáʼ tiʼ ma̱? ―nacui̱ Jesús jiʼi̱ nguʼ biʼ liʼ―.
\v 17 ¿Ha bilya ta ma̱ cuentya? Lcaa na nu tyatí̱ nde tuʼba nguʼ ni, nteje tacui na biʼ nde neʼ nguʼ. Loʼo tsaa nguʼ liyaʼ, tye lyiji chaʼ jiʼi̱ liʼ.
\v 18 Pana sca chaʼ nu nchcuiʼ nguʼ ni, stuʼba laca biʼ loʼo chaʼ nu ntsuʼu neʼ cresiya jiʼi̱ nguʼ; xquiʼya chaʼ nu nchcuiʼ nguʼ, biʼ chaʼ nchca cuayáʼ tiʼ xaʼ la ñati̱ si cua ngunuʼu̱ tyiquee nguʼ biʼ.
\v 19 Ca neʼ cresiya jiʼi̱ ñati̱ ni, ca biʼ ntsuʼu su̱u̱ lcaa chaʼ cuxi: masi cujuii nguʼ jiʼi̱ tyaʼa nguʼ, masi tyuʼu chaʼ jiʼi̱ nguʼ loʼo clyoʼo xaʼ ñati̱, masi cuaʼni subaʼ nguʼ loʼo xaʼ ñati̱, masi cuaana nguʼ na nu ntsuʼu jiʼi̱ tyaʼa nguʼ, masi chcuiʼ nguʼ chaʼ cuiñi jiʼi̱ tyaʼa nguʼ, masi chcuiʼ nguʼ cuentyu jiʼi̱ tyaʼa nguʼ.
\v 20 Si ntsuʼu chaʼ cuxi biʼ neʼ cresiya jiʼi̱ nguʼ, biʼ laca nu nduʼni ñuʼu̱ jiʼi̱ tyiquee nguʼ; pana loʼo cacu na sca na ni, masi bilya tyaati̱ tsoʼo yaʼ na, ná sca chaʼ cuaʼni loʼo cresiya jiʼna, chaʼ siʼi juaʼa̱ caca cuxi tyiquee na.
\s Jlya tiʼ sca nu cunaʼa̱ xaʼ tsuʼ jiʼi̱ Jesús
\p
\v 21 Loʼo liʼ nduʼu Jesús ndyaa nde loyuu su cuentya quichi̱ Tiro loʼo loyuu su cuentya quichi̱ Sidón; loʼo nu nguʼ nu ndyaca tsaʼa̱ jiʼi̱ ndyaa nguʼ loʼo.
\v 22 Loʼo liʼ ñaa sca nu cunaʼa̱ ca tyi quichi̱ biʼ slo Jesús, ngusiʼya tsa nu cunaʼa̱ biʼ jiʼi̱ Jesús liʼ:
\p ―Cuaʼni tyaʼna tiʼ nuʼu̱ ʼna, Xuʼna ―nacui̱ nu cunaʼa̱ biʼ jiʼi̱ Jesús―. Nuʼu̱ nu laca la cuiʼ ñati̱ tyaʼa jiʼi̱ jyoʼo cusuʼ David, cuaʼni nuʼu̱ sca chaʼ tsoʼo loʼo naʼ. Nxalú tsa cuiʼi̱ jiʼi̱ sñiʼ naʼ.
\p
\v 23 Ni sca chaʼ ná nguxacui̱ Jesús jiʼi̱ nu cunaʼa̱ biʼ. Liʼ nchcuiʼ nguʼ nu ndyaca tsaʼa̱ jiʼi̱ loʼo Jesús:
\p ―Culo nuʼu̱ cña jiʼi̱ nu cunaʼa̱ re chaʼ tsaa maʼ xaʼ seʼi̱ ―nacui̱ nguʼ jiʼi̱ Jesús―, chaʼ nxiʼya tsa jiʼna.
\p
\v 24 ―Nda ycuiʼ Ni ʼna lijya̱ naʼ nde chalyuu chaʼ sca ti loʼo nguʼ Israel chcuiʼ naʼ ―nacui̱ Jesús liʼ―, chaʼ ñiʼya̱ nduʼni xlyaʼ nu cua ngunaʼ, juaʼa̱ nduʼni nguʼ biʼ ―nacui̱.
\p
\v 25 Liʼ cacua la ndyalaa nu cunaʼa̱ biʼ, ndyatu̱ sti̱ʼ slo Jesús.
\p ―Xuʼna ―nacui̱ jiʼi̱ Jesús―, xtyucua nuʼu̱ jiʼi̱ cua.
\p
\v 26 Liʼ nguxacui̱ Jesús chaʼ jiʼi̱ nu cunaʼa̱ biʼ:
\p ―Ná tsoʼo si xñi nguʼ tyaja nu ndyacu sñiʼ nguʼ chaʼ cacu xneʼ ti ―nacui̱.
\p
\v 27 ―Chañi chaʼ nu nchcuiʼ nuʼu̱, Xuʼna ―nacui̱ nu cunaʼa̱ biʼ―, pana tya ntsuʼu chacuayáʼ jiʼi̱ xneʼ chaʼ cacu niʼ satya ti nu ndyalú toʼ mesa laja loʼo ndyacu xuʼna niʼ.
\p
\v 28 ―Chañi chaʼ jlya tiʼ nuʼu̱ chaʼ nu nda naʼ loʼo nuʼu̱ ―nacui̱ Jesús jiʼi̱―. Caca chaʼ nu ntiʼ nuʼu̱ lacua ―nacui̱.
\p Hora ti ndyaca tsoʼo sñiʼ nu cunaʼa̱ biʼ liʼ.
\s Nguaʼni Jesús joʼo jiʼi̱ quiñaʼa̱ nguʼ quicha
\p
\v 29 Loʼo liʼ nduʼu Jesús ndyaa, ndyalaa yu ca toʼ tayuʼ Galilea biʼ. Ndyaʼa̱ yu xi toʼ tayuʼ biʼ, liʼ ndyacui̱ yu xi siiʼ caʼya chaʼ chcaʼa̱ yu xi ndejua.
\v 30 Quiñaʼa̱ tsa ñati̱ ndyalaa slo yu liʼ; ndyaʼa̱ loʼo nguʼ jiʼi̱ quiñaʼa̱ tsa nguʼ quicha, loʼo nguʼ nu quicha quiyaʼ, loʼo nguʼ cuityi̱ʼ, loʼo nguʼ cuʼu̱, loʼo nu cuʼ yaʼ, nu cuʼ quiyaʼ, lcaa lo nu quicha. Nsta nguʼ jiʼi̱ nguʼ quicha biʼ lo yuu slo Jesús, loʼo nguaʼni Jesús chaʼ ndyaca tsoʼo nguʼ liʼ.
\v 31 Ndube tsa tiʼ nguʼ quiñaʼa̱ loʼo naʼa̱ nguʼ chaʼ xaʼ nchcuiʼ nguʼ nu ngua cuʼu̱, xaʼ ngua tsoʼo tyucui ñaʼa̱ yaʼ nguʼ nu ngua cuʼ yaʼ, xaʼ ndyaʼa̱ nguʼ nu ngua quicha quiyaʼ, xaʼ tyaca̱ʼ xee ñaʼa̱ nguʼ nu ngua cuityi̱ʼ. Liʼ lye tsa ndyuʼni tlyu nguʼ jiʼi̱ ycuiʼ Ni nu laca ycuiʼ Ndyosi jiʼi̱ nguʼ Israel xquiʼya chaʼ ndyaca tsoʼo lcaa nguʼ quicha biʼ.
\s Nda Jesús na nu ndyacu jacua mil tyaʼa ñati̱
\p
\v 32 Loʼo liʼ ngusiʼya Jesús jiʼi̱ nguʼ nu ndyaca tsaʼa̱ jiʼi̱ chaʼ ca̱a̱ nguʼ slo. Nchcuiʼ loʼo nguʼ liʼ:
\p ―Tyaʼna tsa tiʼ naʼ jiʼi̱ nu nguʼ quiñaʼa̱ re ―nacui̱ Jesús jiʼi̱ nguʼ biʼ―. Cua sna tsa̱ ndyaʼa̱ nguʼ loʼo naʼ juani, loʼo ngaʼaa ntsuʼu na cacu nguʼ tsiyaʼ ti. Ná tsoʼo culo naʼ cña jiʼi̱ nguʼ re chaʼ tyaa nguʼ ñaʼa̱ loʼo jbiʼña ti ndyaʼa̱ nguʼ, chaʼ ná talo nguʼ tyucui̱i̱ juaʼa̱.
\p
\v 33 Liʼ nchcuiʼ nguʼ nu ndyaca tsaʼa̱ jiʼi̱ loʼo:
\p ―¿Macala caja na cacu nguʼ jiʼna? Neʼ quixi̱ʼ ngaʼa̱ na re su ná ndiʼi̱ ñati̱ ―nacui̱ nguʼ jiʼi̱ Jesús―. Loʼo juaʼa̱ quiñaʼa̱ tsa ñati̱ ndyaʼa̱ loʼo na re.
\p
\v 34 ―¿Ni lcua tyaʼa xlyá ntsuʼu jiʼi̱ ma̱? ―nacui̱ Jesús jiʼi̱ nguʼ biʼ liʼ.
\p ―Cati tyaʼa ti xlyá tejeʼ loʼo jiʼi̱ ya ―nacui̱ nguʼ jiʼi̱―, loʼo ntsuʼu xi cualya sube ―nacui̱ nguʼ. 
\p
\v 35 Liʼ ngulo Jesús cña jiʼi̱ nu nguʼ quiñaʼa̱ chaʼ tyacaʼa̱ nguʼ lo yuu.
\v 36 Liʼ ngusñi Jesús nu cati tyaʼa xlyá biʼ loʼo cualya biʼ, ndya xlyaʼbe jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi xquiʼya chaʼ ntsuʼu na cacu nguʼ. Liʼ ngusaʼbe Jesús xlyá loʼo cualya biʼ, nda yuʼbe biʼ jiʼi̱ nguʼ nu ndyaca tsaʼa̱ jiʼi̱ chaʼ ta nguʼ jiʼi̱ nu nguʼ quiñaʼa̱ biʼ.
\v 37 Liʼ ndyacu lcaa nguʼ xlyá biʼ ñaʼa̱ cuayáʼ nu nguaalaʼ jiʼi̱ nguʼ. Loʼo nxutiʼi̱ nguʼ lcaa yuʼbe nu tyaʼa ndyanu su ndyacu nguʼ, liʼ ngutsaʼa̱ cati tyaʼa chcubi loʼo yuʼbe biʼ.
\v 38 Jacua mil tyaʼa nu quiʼyu ndyacu tsa̱ biʼ, loʼo xaʼ cuentya ngua nu cunaʼa̱ loʼo nu sube; lcaa biʼ ndyacu. 
\v 39 Loʼo ndye ndyacu nguʼ, liʼ nchcuiʼ salyaʼ Jesús loʼo nu nguʼ quiñaʼa̱ biʼ, chaʼ tyaa nguʼ toʼ tyi nguʼ. Liʼ ndyatí̱ Jesús neʼ yaca niʼi̱ sube, nduʼu yu ndyaa yu nde loyuu Magdala loʼo nguʼ nu ndyaca tsaʼa̱ jiʼi̱. 
\c 16
\s Ñaʼa̱ cuiʼya nguʼ sca chaʼ tlyu nu cuaʼni Jesús ntiʼ nguʼ
\p
\v 1 Loʼo liʼ ndyalaa sca taju nguʼ fariseo loʼo nguʼ saduceo slo Jesús, chaʼ chcuiʼ cuayáʼ nguʼ loʼo yu, si caca tyiji̱loo nguʼ jiʼi̱ yu ntiʼ nguʼ. Nchcuiʼ nguʼ loʼo Jesús chaʼ culuʼu sca chaʼ tlyu jiʼi̱ nguʼ, sca chaʼ tlyu nu tyuʼu tucua nde cua̱ chacuayáʼ jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi.
\v 2 Liʼ nguxacui̱ Jesús chaʼ jiʼi̱ nguʼ:
\p ―Nu cuʼma̱ ni, ndiʼya̱ nchcuiʼ ma̱ loʼo cua tsaa ti cuichaa: “Lubii cua̱ caca la quee, chaʼ tsoʼo tsa ñaʼa̱ nscua coo tyubiʼ cua̱ juani”, nacui̱ ma̱.
\v 3 Loʼo ndiʼya̱ nchcuiʼ ma̱ nde tlya loʼo ñaʼa̱ ma̱ nde cua̱: “Caʼya tyo juani chaʼ lye xi ñaʼa̱ coo cua̱, ngata tsa ñaʼa̱ coo”, nacui̱ ma̱. ¿Ni chaʼ laca, chaʼ jlo tsa tiʼ ma̱ ñiʼya̱ caca sca tsa̱ nu loʼo ñaʼa̱ ti ma̱ nde cua̱? Pana ná jlo tiʼ ma̱ tsiyaʼ ti ñiʼya̱ caca jiʼi̱ cuʼma̱ nguʼ nasiyu̱ re tyempo juani.
\v 4 Na xñaʼa̱ tsa tyiquee ma̱ ca taʼa ma̱ chaʼ xcuiʼ ntiʼ ma̱ chaʼ cuaʼni naʼ sca chaʼ tlyu chaʼ ñaʼa̱ cuiʼya ma̱ jiʼi̱; laca ma̱ ñati̱ nu ná jlya tiʼ jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi tsiyaʼ ti ―nacui̱ Jesús jiʼi̱ nguʼ―. Pana ná cuaʼni naʼ juaʼa̱. Ngaʼa̱ chaʼ tyiʼu tiʼ ma̱ na laca nu ngua jiʼi̱ jyoʼo Jonás nu ngua tuʼba jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi cua saʼni la.
\p Ngaʼaa nchcuiʼ la Jesús loʼo nguʼ biʼ liʼ, nduʼu yu ndyaa.
\s Nguʼ fariseo laca ñiʼya̱ ntiʼ scua̱ tiyeʼ
\p
\v 5 La cuiʼ tsa̱ biʼ, cua nteje tacui nguʼ lo tayuʼ loʼo yaca niʼi̱ biʼ. Ngutuʼu nguʼ chaca tsuʼ, liʼ ndyiʼu tiʼ nguʼ nu ndyaca tsaʼa̱ jiʼi̱ Jesús chaʼ cua ngujlyaa tiʼ nguʼ chaʼ quiʼya loʼo nguʼ xlyá tejeʼ chaʼ cacu nguʼ tyucui̱i̱.
\v 6 Loʼo liʼ ndiʼya̱ nchcuiʼ Jesús loʼo nguʼ:
\p ―Tii ti tiʼ ma̱ tyiʼi̱ ma̱ ―nacui̱ Jesús jiʼi̱ nguʼ biʼ―. Cuiʼya ma̱ cuentya ñiʼya̱ nduʼni scua̱ tiyeʼ nu nda nguʼ, la cuiʼ nguʼ fariseo loʼo nguʼ saduceo ―nacui̱.
\p
\v 7 Liʼ nchcuiʼ nguʼ nu ndyaca tsaʼa̱ jiʼi̱ loʼo tyaʼa nguʼ:
\p ―Chaʼ ná loʼo xlyá tejeʼ ndyaʼa̱ na, biʼ chaʼ nchcuiʼ nu cusuʼ chaʼ jiʼi̱ scua̱ tiyeʼ loʼo na ―nacui̱ nguʼ. 
\p
\v 8 Pana, ngua tii Jesús chaʼ ná ngua cuayáʼ tiʼ nguʼ biʼ. 
\p ―¿Ni chaʼ ndube tiʼ ma̱ chaʼ ná loʼo xlyá tejeʼ lijya̱ ma̱? ―nacui̱ jiʼi̱ nguʼ biʼ―. Xti tsa chaʼ jlya tiʼ ma̱ jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi.
\v 9 ¿Ha chañi chaʼ bilya caca cuayáʼ tiʼ ma̱? ¿Ha ná ntsuʼu tiʼ ma̱ jiʼi̱ nu caʼyu tyaʼa ti xlyá tejeʼ nu ndyacu caʼyu mil tyaʼa ñati̱ tsubiʼ? Tyu̱u̱ tyaʼa chcubi ngutsaʼa̱ loʼo yuʼbe xlyá tyaʼa ndyanu loʼo ndye ndyacu nguʼ tsa̱ biʼ.
\v 10 Juaʼa̱ nu cati tyaʼa xlyá tejeʼ nu ndyacu nu jacua mil tyaʼa ñati̱ ni, la cuiʼ ti chaʼ; tyu̱u̱ tyaʼa chcubi ngutsaʼá̱ loʼo yuʼbe xlyá tyaʼa nu ndyanu loʼo ndyacu nguʼ liʼ.
\v 11 ¿Ni chaʼ laca ngaʼaa nda ma̱ cuentya, chaʼ ná nchcuiʼ naʼ chaʼ jiʼi̱ xlyá nu ndacu nguʼ loʼo nacui̱ naʼ chaʼ jiʼi̱ scua̱ tiyeʼ? Xaʼ cachaʼ naʼ jiʼi̱ ma̱, cuiʼya ma̱ cuentya ñiʼya̱ nduʼni scua̱ tiyeʼ nu nda nguʼ, la cuiʼ nguʼ fariseo loʼo nguʼ saduceo.
\p
\v 12 Ngua cuayáʼ tiʼ nguʼ liʼ chaʼ nchcuiʼ Jesús jiʼi̱ lcaa chaʼ cuxi nu ncluʼu nguʼ fariseo loʼo nguʼ saduceo jiʼi̱ nguʼ, chaʼ ngaʼaa tsoʼo xñi nguʼ chaʼ biʼ; siʼi chaʼ jiʼi̱ scua̱ tiyeʼ nu ndyaʼ xlyá loʼo nu ntiʼ Jesús chcuiʼ tsa̱ biʼ.
\s Ndachaʼ liñi Pedro chaʼ ycuiʼ Cristo laca Jesús
\p
\v 13 Loʼo ca tiyaʼ la, liʼ ndyalaa nguʼ loyuu su cuentya quichi̱ Cesarea de Filipo. Xaʼ nchcuiʼ Jesús loʼo nguʼ nu ndyaca tsaʼa̱ jiʼi̱, nchcuane yu jiʼi̱ nguʼ liʼ: 
\p ―¿Na laca nacui̱ ñati̱ cuentya ʼna? ¿Tilaca laca naʼ nu cua nda Ni ʼna lijya̱a̱ nde chaʼ caca naʼ ñati̱? ―nacui̱ Jesús jiʼi̱ nguʼ biʼ.
\p
\v 14 ―Ntsuʼu ñati̱ nu nacui̱ chaʼ laca nuʼu̱ jyoʼo Juan nu ntyucuatya jiʼi̱ nguʼ tya tsubiʼ la ―nacui̱ nguʼ jiʼi̱ Jesús―. Loʼo xaʼ ñati̱ ni, nacui̱ nguʼ chaʼ jyoʼo Elías laca nuʼu̱. Loʼo juaʼa̱ ntsuʼu xaʼ la ñati̱ nu nacui̱ chaʼ jyoʼo Jeremías laca nuʼu̱. Loʼo juaʼa̱ ntsuʼu nguʼ nu nacui̱ chaʼ chaca quiyaʼ cua ndyuʼú chaca jyoʼo cusuʼ nu ngua tuʼba jiʼi̱ ycuiʼ Ni nu ngua saʼni, la cuiʼ biʼ laca nuʼu̱, nacui̱ nguʼ.
\p Juaʼa̱ nacui̱ nguʼ nu ndyaca tsaʼa̱ jiʼi̱ Jesús.
\v 15 Liʼ nchcuiʼ Jesús loʼo nguʼ biʼ:
\p ―Loʼo cuʼma̱ ni, ¿tilaca laca naʼ ntiʼ ma̱?
\p
\v 16 Hora ti nguxacui̱ Simón Pedro chaʼ jiʼi̱ Jesús liʼ: 
\p ―Cristo laca nuʼu̱ ―nacui̱―. Sñiʼ ycuiʼ Ndyosi nu luʼú ca laca nuʼu̱.
\p
\v 17 ―Tsoʼo ntsuʼu tyiquee nuʼu̱ Simón, sñiʼ Jonás ―nacui̱ Jesús jiʼi̱ liʼ―. Siʼi ñati̱ chalyuu ti nu nguluʼu chaʼ biʼ jinuʼu̱; pana ycuiʼ Ndyosi Sti naʼ nu ntucua nde cua̱, nda Ni chaʼ biʼ nu nguaʼya hique nuʼu̱.
\v 18 Pedro naa nuʼu̱, loʼo juaʼa̱ caca nuʼu̱ ñiʼya̱ laca sca quee quiyaʼ niʼi̱. Nu loʼo nchcuiʼ nuʼu̱ tsa̱, chaʼ liñi laca nu nchcuiʼ nuʼu̱; biʼ laca su̱u̱ chaʼ jiʼi̱ ñati̱ ʼna, chaʼ tsoʼo tsa ndyanu tachaa chaʼ nu nchcuiʼ nuʼu̱ juaʼa̱. Ná taca jiʼi̱ cuiñaja, ni cuiʼi̱ cuxi, ni jyoʼo, ni tsaca ñati̱, ná taca jiʼi̱ nguʼ tsiyaʼ ti tyiji̱loo nguʼ jiʼi̱ ñati̱ ʼna, masi cajaa ñati̱ ʼna xquiʼya chaʼ cuxi.
\v 19 Ta naʼ lcaa chacuayáʼ jnaʼ jinuʼu̱, chaʼ taca tyatí̱ ñati̱ ʼna ca su laca ycuiʼ Ndyosi loo. Nu loʼo ná cuaʼni clyu tiʼ nuʼu̱ jiʼi̱ ñati̱ xquiʼya sca chaʼ cuxi nu ndyuʼni ñati̱ biʼ, la cuiʼ juaʼa̱ ná cuaʼni clyu tiʼ ycuiʼ Ndyosi Sti naʼ jiʼi̱ ñati̱ biʼ nde loo la; pana loʼo cuaʼni clyu tiʼ nuʼu̱ jiʼi̱ ñati̱, la cuiʼ juaʼa̱ cuaʼni clyu tiʼ Ni jiʼi̱ ñati̱ biʼ.
\p
\v 20 Liʼ ngulo Jesús cña jiʼi̱ nguʼ nu ndyaca tsaʼa̱ jiʼi̱ chaʼ ná cachaʼ nguʼ jiʼi̱ ni sca ñati̱ chaʼ Cristo laca ycuiʼ yu.
\s Nda Jesús chaʼ loʼo nguʼ chaʼ cua cajaa ti ycuiʼ
\p
\v 21 Loʼo tyempo biʼ nguxana Jesús nguluʼu yu jiʼi̱ nguʼ chaʼ ntsuʼu chaʼ tsaa yu nde quichi̱ Jerusalén. Pana ca quichi̱ biʼ tyacua chaʼ tiʼí jiʼi̱ yu xquiʼya chaʼ xcubeʼ tsa nguʼ cusuʼ biʼ jiʼi̱ yu; juaʼa̱ sti joʼó nu laca loo, loʼo mstru chaʼ joʼó, lcaa nguʼ biʼ xcubeʼ nguʼ jiʼi̱ yu ñaʼa̱ cuayáʼ nu cujuii nguʼ jiʼi̱ yu. Pana tyuʼú yu chaca quiyaʼ tsa̱ nchca tyuna, nacui̱ yu.
\v 22 Liʼ ngusñi Pedro yaʼ Jesús chaʼ chcuiʼ loʼo:
\p ―Cuaʼni tyaʼna tiʼ ycuiʼ Ndyosi jinuʼu̱, Xuʼna ―nacui̱ Pedro jiʼi̱―. Ná caca biʼ ñiʼya̱ nu nacui̱ nuʼu̱.
\p
\v 23 Hora ti nguxtyacui Jesús, naʼa̱ jiʼi̱ nu Pedro biʼ. 
\p ―Tyuʼutsuʼ nuʼu̱ Satanás, chaʼ ngaʼaa cuaʼa nuʼu̱ ʼna ―nacui̱ Jesús jiʼi̱ Pedro―. Siʼi ñiʼya̱ nu nclacua tiʼ ycuiʼ Ndyosi nclyacua tiʼ nuʼu̱ juani; ñiʼya̱ nu nclacua tiʼ ñati̱ chalyuu ti, juaʼa̱ nclyacua tiʼ nuʼu̱ juani. 
\p
\v 24 Liʼ nguluʼu la Jesús jiʼi̱ nu nguʼ nu ndyaca tsaʼa̱ jiʼi̱ biʼ:
\p ―Si ntsuʼu ñati̱ nu chañi chaʼ ntiʼ nguʼ tsaa nguʼ loʼo naʼ ―nacui̱―, ngaʼa̱ chaʼ xtyanu nguʼ biʼ jiʼi̱ lcaa chaʼ nu ntsuʼu tsa tyiquee nguʼ jiʼi̱, chaʼ tyaʼa̱ nguʼ loʼo naʼ lcaa tsa̱, masi cujuii ñati̱ jiʼi̱ nguʼ biʼ xquiʼya naʼ.
\v 25 Chcunaʼ chalyuu jiʼi̱ ñati̱ nu xcuiʼ nclyacua tsa tiʼ ñiʼya̱ caca tsoʼo jiʼi̱ ycuiʼ ca; pana quije chalyuu jiʼi̱ nguʼ ca slo ycuiʼ Ni si tyajaʼa̱ nguʼ, masi cujuii ñati̱ jiʼi̱ nguʼ xquiʼya naʼ.
\v 26 Ná tyanu chaʼ tsoʼo jiʼi̱ nguʼ nu loʼo cajaa nguʼ, masi nguaʼni tsa nguʼ ngana nde chalyuu; ngunaʼ lcaa chalyuu jiʼi̱ nguʼ biʼ liʼ, chaʼ ná taca ta nguʼ cayaʼ chaʼ caja la chalyuu jiʼi̱ nguʼ.
\v 27 Chañi chaʼ chaca quiyaʼ ca̱a̱ naʼ nu cua nda Ni ʼna lijya̱ naʼ chaʼ caca naʼ ñati̱, stuʼba ti ca̱a̱ naʼ loʼo lcaa xca̱ jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi; ndubi tsa ñaʼa̱ loo naʼ loʼo xee jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi Sti naʼ liʼ. Loʼo liʼ ta naʼ xcayaʼ nguʼ, ni cña nu cua nguaʼni scaa nguʼ loʼo ya̱a̱ nguʼ chalyuu.
\v 28 Chaʼ liñi nchcuiʼ naʼ loʼo ma̱ juani, chaʼ ntsuʼu nguʼ nu tya ndu̱ loʼo na chalyuu re juani, nu loʼo tya lyiji cajaa nguʼ ca cuayáʼ tiʼ nguʼ chaʼ cua nguxana chaʼ laca naʼ loo neʼ cresiya jiʼi̱ ñati̱, naʼ nu cua nda Ni ʼna lijya̱a̱ chaʼ caca naʼ ñati̱.
\c 17
\s Cua ngutsaʼa̱ ñaʼa̱ tyucui ñaʼa̱ loo Jesús ndu̱ slo nguʼ 
\p
\v 1 Loʼo cua ndyaʼa scuá tsa̱, liʼ ndyaa loʼo Jesús jiʼi̱ Pedro loʼo Jacobo loʼo Juan tyaʼa ngula Jacobo biʼ; jacua tyaʼa nguʼ biʼ ndyaa nguʼ lo xlya caʼya cua̱.
\v 2 Liʼ laja loʼo naʼa̱ nguʼ jiʼi̱ Jesús, cua ngutsaʼa̱ ñaʼa̱ tyucui ñaʼa̱ loo yu liʼ; ndubi tsa ñaʼa̱ loo yu ñiʼya̱ ndubi xee cuichaa liʼ. Ñiʼya̱ sca xee nu ngati̱ tsa, juaʼa̱ ngati̱ tsa ñaʼa̱ steʼ yu.
\v 3 Loʼo liʼ nduʼu tucua jyoʼo Moisés loʼo jyoʼo Elías, ndu̱ nguʼ nchcuiʼ nguʼ loʼo Jesús. Loʼo nu nguʼ tyaʼa ndyaʼa̱ Jesús biʼ, naʼa̱ nguʼ jiʼi̱ nguʼ biʼ.
\v 4 Liʼ nchcuiʼ Pedro loʼo Jesús:
\p ―Xuʼna ―nacui̱ Pedro jiʼi̱―, tsoʼo tsa chaʼ ngaʼa̱ ya re ―nacui̱―. ¿Ha tsoʼo ntiʼ nuʼu̱ si cuiñá naʼ sna tyaʼa chcuaʼya? Tsaca laca su tyiʼi̱ ycuiʼ nuʼu̱, chaca su tyiʼi̱ La Moisés, chaca su tyiʼi̱ La Elías.
\p
\v 5 Pana laja loʼo nchcuiʼ Pedro, liʼ nduʼu tucua sca coo nu ngati̱ tsa ñaʼa̱, nu ndubi tsa ñaʼa̱, ngüixi̱i̱ chu̱ʼ nguʼ, tyucui ñaʼa̱ su ndu̱ nguʼ. Liʼ nguañi xtyiʼi sca ñati̱. Hora ti ngua cuayáʼ tiʼ nguʼ biʼ, chaʼ nchcuiʼ ycuiʼ Ndyosi loʼo nguʼ laja coo biʼ:
\p ―La cuiʼ yu re laca Sñiʼ naʼ, tyacaʼa tsa yu ʼna ―nacui̱ Ni―. Tsoʼo tsa ntsuʼu tyiquee naʼ ñaʼa̱ naʼ jiʼi̱ yu. Cuaʼa̱ tsoʼo jyaca̱ ma̱ jiʼi̱ lcaa chaʼ nu chcuiʼ Sñiʼ naʼ re loʼo ma̱.
\p
\v 6 Loʼo ndyuna nu nguʼ nu ndyaca tsaʼa̱ biʼ chaʼ nu nchcuiʼ ycuiʼ Ni cuentya jiʼi̱ Jesús, liʼ nclyú nguʼ biʼ nde lo yuu chaʼ ndyutsi̱i̱ tsa nguʼ biʼ.
\v 7 Loʼo liʼ ngusta yaʼ Jesús hichu̱ʼ nguʼ biʼ.
\p ―Tyatu̱ ma̱ ―nacui̱ Jesús jiʼi̱ nguʼ―, ná cutsi̱i̱ ma̱ tsiyaʼ ti.
\p
\v 8 Laja liʼ nxñaʼa̱ nu sna tyaʼa nguʼ nu ndyaca tsaʼa̱ biʼ su ndu̱ jyoʼo biʼ tsa̱ la, pana naʼa̱ nguʼ chaʼ ngaʼaa ndu̱ nguʼ biʼ; sca ti Jesús ndu̱ ca biʼ liʼ. 
\p
\v 9 Loʼo lijya̱ ndaʼya tiʼi̱ nguʼ siiʼ caʼya biʼ, liʼ ngulo Jesús cña jiʼi̱ nguʼ nu ndyaca tsaʼa̱ jiʼi̱:
\p ―Ná cachaʼ ma̱ jiʼi̱ xaʼ ñati̱ ñiʼya̱ ngua chaʼ nu cua naʼa̱ ma̱ lo xlya caʼya jua tsa̱ ―nacui̱ Jesús jiʼi̱ nguʼ biʼ―. Nu loʼo cua ngujuii ycuiʼ naʼ nu cua nda Ni ʼna lijya̱a̱ chaʼ caca naʼ ñati̱, nu loʼo tyuʼú naʼ chaca quiyaʼ, liʼ taca cachaʼ ma̱ chaʼ biʼ jiʼi̱ xaʼ ñati̱.
\p
\v 10 Liʼ nchcuane nguʼ nu ndyaca tsaʼa̱ jiʼi̱ Jesús:
\p ―¿Ñiʼya̱ ndyuʼu chaʼ nu nchcuiʼ chaʼ joʼó lacua? Nchcuiʼ chaʼ clyo la ntsuʼu chaʼ ca̱a̱ jyoʼo Elías nde chalyuu chaca quiyaʼ ―nacui̱ nguʼ jiʼi̱.
\p
\v 11 ―Chañi chaʼ ca̱a̱ Elías clyo chaʼ cuaʼni choʼo jiʼi̱ lcaa lo na ―nacui̱ Jesús―.
\v 12 Pana chaʼ liñi cachaʼ naʼ jiʼi̱ ma̱ juani chaʼ cua ñaa nu laca Elías; ná ndyuloo nguʼ jiʼi̱, biʼ chaʼ cua nguaʼni cuxi nguʼ loʼo. Loʼo juaʼa̱ xcubeʼ nguʼ jnaʼ nu cua nda Ni ʼna lijya̱a̱ chaʼ caca naʼ ñati̱.
\p
\v 13 Liʼ ngua cuayáʼ tiʼ nguʼ chaʼ jiʼi̱ jyoʼo Juan nu ntyucuatya jiʼi̱ nguʼ laca chaʼ nu cua nchcuiʼ ca Jesús loʼo nguʼ.
\s Nguaʼni Jesús joʼo jiʼi̱ sca yu cuañiʼ nu nxalú cuiʼi̱ cuxi jiʼi̱
\p
\v 14 Loʼo cua nguaʼya nguʼ siiʼ caʼya biʼ, xaʼ ndyalaa nguʼ su ndiʼi̱ nguʼ quiñaʼa̱ loʼo nu xaʼ la tyaʼa nguʼ nu ndyaca tsaʼa̱ jiʼi̱ Jesús biʼ. Hora ti ñaa sca nu quiʼyu, ndyatu̱ sti̱ʼ yu slo Jesús, nchcuiʼ yu biʼ loʼo liʼ:
\p
\v 15 ―Cuaʼni tyaʼna tiʼ nuʼu̱ jiʼi̱ sñiʼ naʼ, cusuʼ ―nacui̱ yu biʼ jiʼi̱ Jesús―. Quicha tsa tiʼ sñiʼ naʼ chaʼ luʼba tsa nxalú cuiʼi̱ cuxi jiʼi̱ yu; nduʼni cuiʼi̱ biʼ, chaʼ luʼba tsa nclyú yu lo quiiʼ, luʼba ti nxtyú jiʼi̱ yu lo hitya.
\v 16 Ñaa loʼo naʼ jiʼi̱ nu quicha biʼ slo nguʼ nu ndyaca tsaʼa̱ jinuʼu̱, pana ná ngua jiʼi̱ nguʼ cuaʼni nguʼ chaʼ tyaca tsoʼo yu.
\p
\v 17 ―Ná jlya tiʼ cuʼma̱ tsiyaʼ ti ―nacui̱ Jesús jiʼi̱ nguʼ biʼ―. Cuxi tsa cresiya jiʼi̱ ma̱. Ngaʼaa tsoʼo tyanu naʼ slo cuʼma̱, ngaʼaa talo naʼ jiʼi̱ ma̱ tsiyaʼ ti. Pana ca̱a̱ loʼo ma̱ jiʼi̱ nu quicha jua slo naʼ juani.
\p
\v 18 Liʼ ngulo Jesús cña jiʼi̱ cuiʼi̱ cuxi biʼ, chaʼ tyuʼutsuʼ tsiyaʼ ti jiʼi̱ nu quicha biʼ.
\v 19 Ca tiyaʼ la xi nchcuane nguʼ nu ndyaca tsaʼa̱ jiʼi̱ Jesús su ntucua ycuiʼ ti nguʼ:
\p ―¿Ni chaʼ ná ngua jiʼi̱ ya culo ya jiʼi̱ cuiʼi̱ cuxi biʼ lacua? ―nacui̱ nguʼ jiʼi̱ Jesús.
\p
\v 20 Liʼ nguxacui̱ Jesús chaʼ jiʼi̱ nguʼ biʼ:
\p ―Xti ti chaʼ jlya tiʼ ma̱ jiʼi̱ ycuiʼ Ni, biʼ chaʼ ná ngua jiʼi̱ ma̱ ―nacui̱ Jesús jiʼi̱ nguʼ biʼ―. Chaʼ liñi nchcuiʼ naʼ loʼo ma̱ juani, chaʼ si chañi ca chaʼ jlya tiʼ ma̱ chaʼ jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi, masi tsa lo cua sca siʼyu cuxee ti nu piti tsa, si juaʼa̱ ti jlya tiʼ ma̱ chaʼ jiʼi̱ Ni, liʼ taca chcuiʼ ma̱ loʼo caʼya cua̱ nde: “Tyuʼutsuʼ nuʼu̱ tyaa nuʼu̱ chaca seʼi̱ cajua la”, ñacui̱ ma̱ jiʼi̱. Loʼo liʼ taquiyaʼ caʼya biʼ chaʼ nu nchcuiʼ ma̱ loʼo, tyuʼutsuʼ caʼya biʼ tsaa chaca seʼi̱ liʼ. Ná ntsuʼu chaʼ nu ná caca cuaʼni ma̱ si chañi ca chaʼ jlya tiʼ ma̱ ʼna.
\v 21 Loʼo juaʼa̱ chaʼ culo ma̱ jiʼi̱ cuiʼi̱ cuxi biʼ ni, ná ca culo ma̱ jiʼi̱ cuiʼi̱ biʼ si ná cuaʼa ma̱ xi jiʼi̱ ycuiʼ ca ma̱; tsoʼo si ná cacu ma̱ tyaja laja loʼo chcuiʼ ma̱ loʼo ycuiʼ Ndyosi cuentya jiʼi̱ nu quicha biʼ. Juaʼa̱ cuaʼni ma̱ ñaʼa̱ cuayáʼ nu tyuʼu cuiʼi̱ biʼ tyaa.
\s Xaʼ nchcuiʼ Jesús loʼo nguʼ chaʼ ntsuʼu chaʼ cajaa ycuiʼ yu
\p
\v 22 Loʼo liʼ tya ndyaʼa̱ nguʼ xi loyuu su cuentya Galilea, nu Jesús loʼo nguʼ nu ndyaca tsaʼa̱ jiʼi̱. Laja loʼo ndyaʼa̱ nguʼ nchcuiʼ Jesús loʼo nguʼ biʼ:
\p ―Ntsuʼu sca ñati̱ nu cujuiʼ cresiya ʼna jiʼi̱ nguʼ tisiya chaʼ cuaʼni cuxi nguʼ loʼo naʼ, masi cua nda Ni ʼna lijya̱a̱ chaʼ caca naʼ ñati̱;
\v 23 cujuii nguʼ biʼ jnaʼ liʼ. Pana tyuʼú naʼ chaca quiyaʼ tsa̱ nchca tyuna liʼ.
\p Ngua xñiʼi̱ tsa tiʼ nguʼ loʼo ndyuna nguʼ chaʼ biʼ. 
\s Nda nguʼ cñi cuentya jiʼi̱ laa tonu
\p
\v 24 Cua tsa̱ xi ndyalaa nguʼ quichi̱ Capernaum, loʼo liʼ ndyalaa xi nguʼ nu laca cña neʼ laa slo Pedro; nxutiʼi̱ nguʼ biʼ cñi cuentya jiʼi̱ laa tonu nu ntucua nde Jerusalén. Liʼ nchcuiʼ nguʼ biʼ loʼo Pedro:
\p ―Nu mstru jiʼi̱ ma̱ ni, ¿ha loʼo yu nda yu cñi neʼ laa biʼ? ―nacui̱ nguʼ jiʼi̱ Pedro.
\p
\v 25 ―Nda yu ―nacui̱ Pedro jiʼi̱ nguʼ liʼ.
\p Nu loʼo cua ndyalaa Pedro toniʼi̱, liʼ nchcuiʼ Jesús loʼo yu:
\p ―¿Ñiʼya̱ ntiʼ nuʼu̱, Simón? ―nacui̱ Jesús jiʼi̱ Pedro―. ¿Ti jiʼi̱ nclyo nguʼ nu laca loo cñi? ¿Ha culo nguʼ cñi jiʼi̱ sñiʼ nguʼ ntiʼ nuʼu̱? ¿Ha siʼi jiʼi̱ xaʼ ñati̱ culo nguʼ cñi?
\p
\v 26 ―Jiʼi̱ xaʼ ñati̱ nclyo nguʼ nu laca loo cñi, siʼi jiʼi̱ sñiʼ ―nacui̱ Pedro liʼ.
\p ―Chañi hi̱. Ná loʼo sñiʼ nguʼ nda cayaʼ cuentya jiʼi̱ chaʼ biʼ lacua ―nacui̱ Jesús jiʼi̱ Pedro―.
\v 27 Pana ná ntiʼ na chaʼ ca ñasi̱ʼ nguʼ jiʼna, nguʼ nu laca loo neʼ laa tonu, biʼ chaʼ yaa clya nuʼu̱ toʼ tayuʼ chaʼ cu̱ nuʼu̱ chcua̱ xñi cualya lo hitya, chaʼ xñi nuʼu̱ jiʼi̱ sca cualya. Liʼ tayaʼ nuʼu̱ jiʼi̱ cualya nu caja jinuʼu̱ clyo, scana tuʼba cualya biʼ, chaʼ culo nuʼu̱ cñi nu ntsuʼu tuʼba niʼ; tyuʼu scua cñi biʼ chaʼ ta nuʼu̱ cñi jiʼi̱ nguʼ cuentya jinuʼu̱, loʼo juaʼa̱ cuentya jnaʼ.
\c 18
\s Nchcuiʼ nguʼ chaʼ ndulo la chaʼ jiʼi̱ ycuiʼ ca nguʼ 
\p
\v 1 La cuiʼ tyempo biʼ ndyalaa lcaa nguʼ nu ndyaca tsaʼa̱ jiʼi̱ slo Jesús chaʼ chcuiʼ nguʼ loʼo:
\p ―¿Tilaca laca nu ndulo la chaʼ jiʼi̱ ca su laca ycuiʼ Ndyosi loo? ―nacui̱ nguʼ jiʼi̱ Jesús.
\p
\v 2 Liʼ ngusiʼya Jesús jiʼi̱ sca nu piti chaʼ ca̱a̱ slo yu, chaʼ tyatu̱ nu piti slo nguʼ nu ndyaca tsaʼa̱ jiʼi̱. 
\p
\v 3 ―Chaʼ liñi nchcuiʼ naʼ loʼo ma̱ ―nacui̱ Jesús jiʼi̱ nguʼ biʼ―, chaʼ ná caca tyatí̱ ma̱ chaʼ jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi chaʼ caca Ni loo neʼ cresiya jiʼi̱ ma̱ si ná chaʼa̱ chaʼ tyiquee ma̱; ngaʼa̱ chaʼ caca tyiquee ma̱ ñiʼya̱ laca tyiquee nu piti re, chaʼ ná tyixi nduʼni nguʼ sube.
\v 4 Sca ñati̱ nu laca ñiʼya̱ laca nu piti re, sca ñati̱ nu ná tyixi tyiquee, nu ná ntiʼ tyiji̱loo jiʼi̱ tyaʼa chaʼ caca ycuiʼ sca ñati̱ tlyu, biʼ laca nu ndulo la chaʼ jiʼi̱ ca su laca ycuiʼ Ndyosi loo.
\v 5 Nu loʼo xtyucua ma̱ jiʼi̱ sca ñati̱ ñiʼya̱ ntiʼ nu piti re xquiʼya chaʼ ngusñi tsoʼo ma̱ chaʼ jnaʼ, la cuiʼ juaʼa̱ na nxtyucua ma̱ ʼna laca.
\s Cuxi tsa caca jiʼna si ntsuʼu sca quiʼya nu ndiya la tiʼ na
\p
\v 6 ’Si ntsuʼu ñati̱ nu ndatsaa jiʼi̱ xaʼ ñati̱ chaʼ cuaʼni nguʼ chaʼ cuxiʼ, masi tatsaa ñati̱ biʼ jiʼi̱ nu piti re chaʼ cuaʼni yu chaʼ cuxi, tsoʼo la masi tyaaca̱ʼ sca quichi tonu yane ñati̱ cuxi biʼ, loʼo liʼ xtyú nguʼ jiʼi̱ ñati̱ biʼ lo hitya tyujoʼo chaʼ tye chaʼ jiʼi̱ tsiyaʼ ti; tsoʼo la si cajaa ñati̱ nu juaʼa̱ nduʼni, chaʼ ngaʼaa tatsaa jiʼi̱ xaʼ la nguʼ sube chaʼ cuaʼni nguʼ chaʼ cuxi.
\v 7 ¡Tyaʼna tsa ñati̱ chalyuu re! Ntsuʼu tsa chaʼ cuxi nu nduʼni ñuʼu̱ jiʼi̱ tyiquee ñati̱. Lcaa hora ntsuʼu chaʼ cuxi juaʼa̱ nde chalyuu, pana tlyu tsa chaʼ caca jiʼi̱ ñati̱ nu ndatsaa jiʼi̱ tyaʼa chaʼ cuaʼni nguʼ chaʼ cuxi; tlyu tsa chaʼ tiʼí tyacua jiʼi̱ ñati̱ biʼ nde loo la.
\p
\v 8 ’Ngaʼa̱ chaʼ xtyanu ma̱ tsiyaʼ ti lcaa chaʼ cuxi nu ndiya tsa tiʼ ma̱ jiʼi̱, masi tiji̱ʼ tsa tiʼ ma̱ jiʼi̱ sca chaʼ biʼ ñiʼya̱ laca si yaʼ ma̱ laca, ñiʼya̱ laca si quiyaʼ ma̱ laca. Tsoʼo la xana chalyuu nu ná ngaʼa̱ chaʼ tye jiʼi̱ ma̱, masi ná loʼo chaʼ cuxi biʼ nu tiji̱ʼ tsa tiʼ ma̱ jiʼi̱, loʼo liʼ ná tyalaa ma̱ su ngaʼaa tye tsiyaʼ ti chaʼ tyaqui̱ quiiʼ.
\v 9 La cuiʼ ti chaʼ, masi ndiya tsa tiʼ ma̱ sca chaʼ cuxi nu ñaʼa̱ ma̱ jiʼi̱, ngaʼa̱ chaʼ xtyanu ma̱ chaʼ biʼ tsiyaʼ ti, ñiʼya̱ si culo ma̱ jiʼi̱ ycuiʼ cloo ma̱ chaʼ ngaʼaa taquiyaʼ ma̱ jiʼi̱ chaʼ cuxi biʼ tsiyaʼ ti. Tsoʼo la xana chalyuu nu ná ngaʼa̱ chaʼ tye jiʼi̱ ma̱, masi ná loʼo chaʼ cuxi biʼ nu tiji̱ʼ tsa tiʼ ma̱ jiʼi̱, chaʼ liʼ ná tsaa ma̱ nde ca bilyaa su ná tye tsiyaʼ ti chaʼ tyaqui̱ quiiʼ.
\s Cui̱i̱ jiʼi̱ sca xlyaʼ nu cua ngunaʼ jiʼi̱ nguʼ
\p
\v 10 ’Ná tsoʼo si ná taquiyaʼ ma̱ jiʼi̱ sca ñati̱ ʼna, masi jiʼi̱ sca nu piti. Chaʼ liñi nchcuiʼ naʼ loʼo ma̱, chaʼ ntsuʼu xca̱ ca su ntucua ycuiʼ Ni cuentya jiʼi̱ lcaa nguʼ sube biʼ; lcaa hora ntsuʼu chacuayáʼ chcuiʼ xca̱ biʼ loʼo ycuiʼ Ndyosi Sti naʼ cuentya jiʼi̱ nu nguʼ sube jiʼi̱.
\v 11 Cua nda Ni ʼna lijya̱a̱ chalyuu chacuayáʼ jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi chaʼ caca naʼ ñati̱, chaʼ cuaʼni lyaá naʼ jiʼi̱ ñati̱ nu cua ngunaʼ chalyuu jiʼi̱ xquiʼya chaʼ cuxi. 
\p
\v 12 ’¿Ñiʼya̱ ntiʼ ma̱ ni? Cua ntsuʼu sca siyento tyaʼa xlyaʼ jiʼi̱ sca ñati̱, loʼo liʼ ngunaʼ tsaca jiʼi̱ yu. ¿Ñiʼya̱ cuaʼni yu liʼ? Ndiʼya̱ cuaʼni yu ñacui̱ naʼ: xtyanu yu jiʼi̱ taju xlyaʼ quiñaʼa̱ biʼ siiʼ caʼya su tsoʼo ti ndiʼi̱ niʼ, chaʼ tsaa yu tsaana yu jiʼi̱ xlyaʼ nu ngunaʼ jiʼi̱ yu biʼ.
\v 13 Loʼo quije biʼ jiʼi̱ yu, ca chaa tsa tiʼ yu liʼ, chaʼ tsoʼo tsa ntsuʼu tyiquee yu ñaʼa̱ yu jiʼi̱ nu sca ca xlyaʼ nu cua ngunaʼ jiʼi̱ yu; pana ná ntsuʼu chaʼ culacua tiʼ yu jiʼi̱ nu jacuayala tyii ntucua caa tyaʼa xlyaʼ nu ndyanu tsoʼo ti.
\v 14 Ñiʼya̱ nu nduʼni nu xuʼna xlyaʼ biʼ, chaʼ ná chcunaʼ ni sca xlyaʼ jiʼi̱ yu, la cuiʼ juaʼa̱ nduʼni ycuiʼ Ndyosi Sti ma̱ nu ntucua nde cua̱, chaʼ ná ntiʼ Ni chaʼ chcunaʼ chalyuu jiʼi̱ ni tsaca ñati̱ xquiʼya chaʼ cuxi nu ntsuʼu jiʼi̱. Ná ntiʼ ycuiʼ Ni tsiyaʼ ti chaʼ tye chaʼ jiʼi̱ nguʼ, masi sube tsa nguʼ ntiʼ ma̱.
\s Ntsuʼu chaʼ cuaʼni clyu tiʼ na jiʼi̱ tyaʼa na
\p
\v 15 ’Nu loʼo ntsuʼu nguʼ tyaʼa ma̱ nu nguaʼni sca chaʼ cuxi loʼo ma̱, liʼ tsaa ma̱ slo nguʼ tyaʼa ma̱ biʼ, chaʼ cuaana ti cachaʼ ma̱ jiʼi̱ nguʼ biʼ ñiʼya̱ laca chaʼ cuxi nu nguaʼni nguʼ loʼo ma̱. Tsoʼo tsa liʼ si tyajaʼa̱ nguʼ tyaʼa ma̱ biʼ cuna nguʼ chaʼ nu chcuiʼ ma̱ loʼo nguʼ; ca xñiʼi̱ tiʼ nguʼ liʼ, xquiʼya chaʼ cua nguaʼni nguʼ chaʼ cuxi biʼ. Liʼ xaʼ caca stuʼba chaʼ jiʼi̱ ma̱ loʼo nguʼ tyaʼa ma̱ biʼ.
\v 16 Pana si ná tyajaʼa̱ nguʼ tyaʼa ma̱ biʼ cuna nguʼ chaʼ nu nchcuiʼ ma̱ loʼo nguʼ, tsoʼo la si tsaa ma̱ slo nguʼ biʼ chaca quiyaʼ; pana loʼo xi xaʼ la nguʼ tyaʼa ma̱ tsaa ma̱ liʼ, chaʼ loʼo nguʼ biʼ cuna nguʼ chaʼ nu chcuiʼ tyucuaa ma̱, chaʼ caca nguʼ biʼ testigo. 
\v 17 Loʼo liʼ, si ná tyajaʼa̱ nguʼ tyaʼa ma̱ biʼ taquiyaʼ nguʼ tsiyaʼ ti jiʼi̱ tucua sna tyaʼa ma̱, liʼ cachaʼ ma̱ chaʼ biʼ jiʼi̱ taju ñati̱ jiʼi̱ cuʼma̱, nu stuʼba nduʼni tlyu ma̱ jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi. Loʼo liʼ si ñaʼa̱ ti ná tyajaʼa̱ nu nguʼ tyaʼa ma̱ biʼ taquiyaʼ nguʼ jiʼi̱ chaʼ nu nchcuiʼ ca taʼa taju tyaʼa ma̱ loʼo nguʼ, liʼ ngaʼaa cuaʼni tyaʼa ma̱ loʼo nguʼ biʼ lacua. Ñiʼya̱ si cua laca nguʼ ñati̱ nu ná ntsuʼu chaʼ jiʼi̱ loʼo ycuiʼ Ndyosi tsiyaʼ ti, ñiʼya̱ si laca nguʼ msu jiʼi̱ nguʼ xaʼ tsuʼ nu cuiñi ti nxñi quiñaʼa̱ tsa cñi cña loo jiʼi̱ ma̱, juaʼa̱ cuaʼni ma̱ loʼo nguʼ biʼ liʼ. 
\p
\v 18 ’Chaʼ liñi laca nu nchcuiʼ naʼ re, chaʼ loʼo ná cuaʼni clyu tiʼ ma̱ jiʼi̱ ñati̱ xquiʼya sca chaʼ cuxi nu ndyuʼni ñati̱ biʼ, la cuiʼ juaʼa̱ ná cuaʼni clyu tiʼ ycuiʼ Ndyosi jiʼi̱ ñati̱ biʼ nde loo la; pana loʼo cuaʼni clyu tiʼ ma̱ jiʼi̱ ñati̱, la cuiʼ juaʼa̱ cuaʼni clyu tiʼ Ni jiʼi̱ ñati̱ biʼ.
\p
\v 19 ’Chaca quiyaʼ cacha̱ʼ jiʼi̱ ma̱ chaʼ chañi chaʼ cuaʼni Sti naʼ nu ntucua nde cua̱ lcaa chaʼ nu ndijña ma̱ jiʼi̱ Ni, masi tucua tyaʼa ti ma̱ ndu̱ ma̱, si stuʼba chaʼ nu ntsuʼu tyiquee tyucuaa ma̱.
\v 20 Loʼo naʼ ngaʼa̱ naʼ loʼo ma̱ macala su ndyuʼu tiʼi̱ tucua sna tyaʼa ti ma̱ chacuayaʼ ʼna.
\p
\v 21 Liʼ ñaa Pedro cacua la chaʼ cachaʼ jiʼi̱ Jesús:
\p ―Xuʼna ―nacui̱ jiʼi̱ Jesús―, ¿ni lcua quiyaʼ cuiʼya naʼ chaʼ clyu tiʼ jiʼi̱ yu tyaʼa naʼ loʼo ndyuʼni yu chaʼ cuxi loʼo naʼ? ―nacui̱―. ¿Ha tsoʼo cati quiyaʼ cuaʼni clyu tiʼ naʼ jiʼi̱ yu?
\p
\v 22 Liʼ nguxacui̱ Jesús chaʼ jiʼi̱ Pedro:
\p ―Ná chcuiʼ na chaʼ cati ti quiyaʼ ―nacui̱ Jesús―. Tsoʼo cuaʼni clyu tiʼ na jiʼi̱ tyaʼa na masi snayala tyii ntucua cati quiyaʼ ―nacui̱.
\s Cui̱i̱ jiʼi̱ msu nu ná ntiʼ cuaʼni clyu tiʼ jiʼi̱ tyaʼa msu yu
\p
\v 23 ’Chcuiʼ naʼ chaca chaʼ loʼo ma̱, chaʼ caca cuayáʼ tiʼ ma̱ ñiʼya̱ caca loʼo laca ycuiʼ Ni loo neʼ cresiya jiʼi̱ ñati̱: Chcuiʼ naʼ chaʼ jiʼi̱ sca rey nu ngua tiʼ cuaʼni tye taneʼ, chaʼ ndacui tsa msu jiʼi̱.
\v 24 Loʼo nguxana ca ti nclyacua tiʼ rey juaʼa̱, hora ti nduʼu tucua nguʼ slo rey biʼ, ñaa loʼo nguʼ jiʼi̱ sca msu nu ndacui tyu̱u̱ tsa miyu̱ paxu jiʼi̱.
\v 25 Ná ntsuʼu cñi tsiyaʼ ti jiʼi̱ msu biʼ, chaʼ tya taneʼ biʼ jiʼi̱ xuʼna yu; biʼ chaʼ ngulo xuʼna yu cña chaʼ cujuiʼ nguʼ jiʼi̱ msu biʼ, loʼo jiʼi̱ clyoʼo yu, loʼo jiʼi̱ ca taʼa sñiʼ yu, loʼo lcaa na nu ntsuʼu jiʼi̱ msu biʼ ca cayaʼ chaʼ tya cñi nu ndacui jiʼi̱ xuʼna yu liʼ.
\v 26 Ndyutsi̱i̱ tsa msu biʼ liʼ, nclyú yu lo yuu su ndu̱ xuʼna yu. Liʼ ndyatu̱ sti̱ʼ slo yu chaʼ jña xi tyempo jiʼi̱ xuʼna yu: “Xuʼna”, nacui̱ msu biʼ jiʼi̱ rey, “talo xi ʼna. Ta la xi tyempo ʼna chaʼ tya naʼ lcaa cñi nu ndacui naʼ jinuʼu̱ ca tiyaʼ la.”
\v 27 Ngua tyaʼna tiʼ xuʼna msu biʼ jiʼi̱ liʼ, nguaʼni clyu tiʼ jiʼi̱ msu jiʼi̱ cuentya jiʼi̱ taneʼ biʼ. “Cua ndye taneʼ jinuʼu̱ juani. Ngaʼaa ndacui nuʼu̱ jnaʼ”, nacui̱ xuʼna yu jiʼi̱ yu. Cua nduʼu msu biʼ ndyaa liʼ. 
\v 28 Tyucui̱i̱ nde su ndyaa yu, liʼ ndyacua tyaʼa yu loʼo tyaʼa msu yu nu ndacui xti ti cñi jiʼi̱ yu. Hora ti ngusñi yu yane tyaʼa, tyaala tsa nguaʼni yu jiʼi̱ tyaʼa msu yu. “¿Ni hora tya nuʼu̱ cñi nu ndacui nuʼu̱ ʼna?” nacui̱ yu jiʼi̱ tyaʼa msu yu.
\v 29 Loʼo nu ndacui xti ti cñi biʼ ni, ndyatu̱ sti̱ʼ slo msu tyaala biʼ, ndijña xi chaʼ clyu tiʼ jiʼi̱ yu tyaala biʼ, chaʼ caca tyaʼna tiʼ yu jiʼi̱: “Talo nuʼu̱ xi ʼna”, nacui̱ jiʼi̱ nu tyaala biʼ. “Ta la xi tyempo ʼna chaʼ tya naʼ lcaa cñi nu ndacui naʼ jinuʼu̱ ca tiyaʼ la xi.”
\v 30 Pana nu msu tyaala biʼ ni, ná ngua tyaʼna tiʼ yu jiʼi̱ tyaʼa msu yu tsiyaʼ ti; hora ti ngusta yu quiʼya jiʼi̱ ca toniʼi̱ cña, chaʼ suʼba nguʼ jiʼi̱ neʼ chcua̱ ñaʼa̱ cuayáʼ nu tya cñi nu ndacui jiʼi̱ yu.
\v 31 Loʼo cua naʼa̱ lcaa tyaʼa msu yu ñiʼya̱ ngua chaʼ cuxi nu nguaʼni yu tyaala biʼ, xñiʼi̱ xi tiʼ nguʼ cuentya jiʼi̱ nu ngaʼa̱ neʼ chcua̱ biʼ liʼ. Biʼ chaʼ ndyaa nguʼ ca slo xuʼna nguʼ biʼ, ndachaʼ nguʼ lcaa chaʼ biʼ jiʼi̱ xuʼna, ñiʼya̱ nu ngua jiʼi̱ nu ndacui cñi biʼ.
\v 32 Hora ti ngusiʼya xuʼna yu jiʼi̱ msu tyaala biʼ chaʼ xaʼ tya̱a̱ yu ca slo. “Cuxi tsa tyiquee nuʼu̱”, nacui̱ xuʼna jiʼi̱ msu tyaala biʼ. “Cua ngüijña nuʼu̱ chaʼ clyu tiʼ ʼna, loʼo juaʼa̱ nguaʼni clyu tiʼ naʼ jinuʼu̱ nquichaʼ, masi quiñaʼa̱ tsa cñi ndacui nuʼu̱ ʼna.
\v 33 Loʼo juani ni, ¿ni chaʼ ná nguaʼni tyaʼna tiʼ nuʼu̱ jiʼi̱ tyaʼa msu nu ndacui xti ti cñi hi̱, ñiʼya̱ nguaʼni tyaʼna tiʼ naʼ jinuʼu̱?”
\v 34 Ngua ñasi̱ʼ tsa xuʼna msu biʼ jiʼi̱ msu tyaala biʼ liʼ, ngulo cña chaʼ xñi policia jiʼi̱, chaʼ suʼba nguʼ jiʼi̱ neʼ chcua̱, chaʼ xcubeʼ nguʼ jiʼi̱ ñaʼa̱ cuayáʼ nu tya msu tyaala biʼ lcaa cñi nu ndacui jiʼi̱ xuʼna yu. Biʼ laca cui̱i̱ jiʼi̱ rey loʼo msu jiʼi̱.
\p
\v 35 ’Ñiʼya̱ nguaʼni rey biʼ ―nacui̱ Jesús jiʼi̱ nguʼ―, juaʼa̱ cuaʼni Sti naʼ nu ntucua nde cua̱ loʼo lcaa ma̱ nu ná tyucui tyiquee ma̱ ndyiʼya ma̱ chaʼ clyu tiʼ jiʼi̱ tyaʼa ma̱.
\c 19
\s Nguluʼu Jesús chaʼ ná xtyanu nguʼ jiʼi̱ clyoʼo nguʼ 
\p
\v 1 Loʼo ndye nchcuiʼ Jesús chaʼ biʼ loʼo nguʼ, liʼ nduʼu yu loyuu su cuentya Galilea biʼ, ndyaa yu nde loyuu su cuentya Judea. Nteje tacui Jesús staʼa̱ Jordán,
\v 2 loʼo quiñaʼa̱ tsa ñati̱ ndyaʼa̱ lcaʼa̱ jiʼi̱ yu chaʼ cuaʼni yu joʼo jiʼi̱ lcaa nu quicha nu lijya̱ loʼo nguʼ biʼ; nguaʼni Jesús joʼo jiʼi̱ nguʼ quicha biʼ, ngua tsoʼo nguʼ biʼ liʼ.
\p
\v 3 Laja liʼ lijya̱ xi nguʼ fariseo slo Jesús chaʼ chcuiʼ cuayáʼ nguʼ loʼo yu si caca tyiji̱loo nguʼ jiʼi̱ yu, ngua tiʼ nguʼ.
\p ―¿Ha ntsuʼu chacuayáʼ cuentya jiʼna chaʼ xtyanu sca ñati̱ jiʼi̱ clyoʼo yu tsiyaʼ ti, si ngaʼaa ntiʼ yu jiʼi̱ nu cunaʼa̱ biʼ? ―nacui̱ nguʼ jiʼi̱ Jesús.
\p
\v 4 ―¿Ha bilya chcuiʼ ma̱ lo quityi chaʼ jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi? ―nacui̱ Jesús jiʼi̱ nguʼ biʼ―. “Clyo ngüiñá Ni jiʼi̱ ñati̱, sca nu quiʼyu loʼo sca nu cunaʼa̱”, juaʼa̱ nscua lo quityi biʼ.
\v 5 Loʼo juaʼa̱ ndiʼya̱ nacui̱ Ni: “Biʼ chaʼ tyuʼutsuʼ sca nu quiʼyu slo sti yu, slo xtyaʼa̱ yu, chaʼ caja clyoʼo loʼo sca nu cunaʼa̱, chaʼ caca nguʼ sca ti xtañi tyucuaa nguʼ”.
\v 6 Ngaʼaa siʼi tucua tyaʼa ñati̱ laca nguʼ, cua laca jiʼi̱ nguʼ ñiʼya̱ si laca nguʼ sca ti ñati̱. Biʼ chaʼ ná tsoʼo xtyanu nguʼ jiʼi̱ clyoʼo nguʼ, chaʼ cua nda ycuiʼ Ndyosi chaʼ clyoʼo jiʼi̱ nguʼ.
\p
\v 7 Liʼ nguxacui̱ nguʼ biʼ chaʼ jiʼi̱ Jesús:
\p ―¿Ni chaʼ laca ngulo jyoʼo Moisés cña jiʼna lacua? Chaʼ tsoʼo jiʼi̱ sca nu quiʼyu, nacui̱ jyoʼo cusuʼ biʼ, si culo yu sca quityi chaʼ xtyanu yu jiʼi̱ nu cunaʼa̱ nu laca clyoʼo yu.
\p
\v 8 Xaʼ nchcuiʼ Jesús loʼo nguʼ biʼ liʼ:
\p ―Ná ndaquiyaʼ ma̱ jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi tsiyaʼ ti, biʼ chaʼ nda jyoʼo Moisés chacuayáʼ jiʼi̱ ma̱ chaʼ xtyanu ma̱ jiʼi̱ clyoʼo ma̱ loʼo sca quityi ti ―nacui̱ Jesús jiʼi̱ nguʼ―. Pana siʼi juaʼa̱ ngua tiʼ ycuiʼ Ni tya loʼo ngüiñá Ni chalyuu.
\v 9 Cuentya jnaʼ ni, ta naʼ sca cui̱i̱ loʼo ma̱ juani: Si ntsuʼu sca ñati̱ nu nguxtyanu jiʼi̱ clyoʼo chaʼ caja clyoʼo loʼo xaʼ nu cunaʼa̱, nguaʼni tyucuaa tiʼ yu loʼo nu cunaʼa̱ clyoʼo yu. Sca ti si clyoʼo yu nguaʼni subaʼ loʼo xaʼ nu quiʼyu, liñi chaʼ xtyanu yu jiʼi̱ nu cunaʼa̱ biʼ liʼ. La cuiʼ juaʼa̱, nu cunaʼa̱ nu cua nguxtyanu clyoʼo jiʼi̱ biʼ, si xaʼ caja clyoʼo loʼo chaca ñati̱, chaʼ subaʼ cuaʼni nguʼ biʼ liʼ.
\p
\v 10 Loʼo liʼ nchcuiʼ nguʼ nu ndyaca tsaʼa̱ jiʼi̱ loʼo Jesús:
\p ―Tsoʼo la si ná caja clyoʼo na tsiyaʼ ti, si juaʼa̱ laca chaʼ jiʼi̱ nguʼ quiʼyu loʼo clyoʼo nguʼ ―nacui̱ nguʼ.
\p
\v 11 ―Ntsuʼu tsa nguʼ quiʼyu nu ná talo nguʼ chaʼ ntucua nguʼ ycuiʼ ti nguʼ ―nacui̱ Jesús jiʼi̱ nguʼ nu ndyaca tsaʼa̱ jiʼi̱ liʼ―. Sca ti si culo ycuiʼ Ndyosi cña jiʼi̱ sca ñati̱ chaʼ ná caja clyoʼo, liʼ talo yu chaʼ ná calaʼ jiʼi̱ sca nu cunaʼa̱ tsiyaʼ ti, si xtyucua ycuiʼ Ndyosi jiʼi̱ yu biʼ.
\v 12 Ntsuʼu tyu̱u̱ lo chaʼ nu nduʼni chaʼ ná nchca caja clyoʼo sca nu quiʼyu: ntsuʼu nguʼ nu quicha nguʼ tya loʼo ngula nguʼ; loʼo juaʼa̱ ntsuʼu xi nguʼ nu quicha nguʼ xquiʼya chaʼ nguaʼni ñuʼu̱ ñati̱ jiʼi̱ nguʼ biʼ; loʼo juaʼa̱ ntsuʼu xi nguʼ nu cua ngusubi ycuiʼ Ndyosi jiʼi̱ chaʼ cuaʼni nguʼ cña jiʼi̱ Ni, biʼ chaʼ tsoʼo la masi ná caja clyoʼo nguʼ biʼ liʼ, ntiʼ nguʼ, chaʼ sca ti ycuiʼ Ndyosi caca loo jiʼi̱ nguʼ liʼ, ntiʼ nguʼ. Nu quiʼyu biʼ ni, ycuiʼ yu nda yu cuentya si caca jiʼi̱ yu tyiʼi̱ yu ycuiʼ ti yu; tsoʼo si talo yu biʼ tyiʼi̱ yu ycuiʼ ti yu lacua.
\s Ngulacua̱ Jesús jiʼi̱ nu sube
\p
\v 13 Loʼo liʼ ngua sca quiyaʼ ñaa loʼo nguʼ jiʼi̱ tyu̱u̱ tyaʼa nu sube ca su ngaʼa̱ Jesús. Ngua tiʼ nguʼ chaʼ sta yaʼ ycuiʼ Jesús hique nu sube biʼ, chaʼ chcuiʼ yu loʼo ycuiʼ Ndyosi cuentya jiʼi̱ nu sube biʼ. Liʼ nguaʼni tyaala nu nguʼ nu ndyaca tsaʼa̱ jiʼi̱ Jesús jiʼi̱ nguʼ biʼ,
\v 14 pana hora ti nchcuiʼ Jesús loʼo nguʼ nu ndyaca tsaʼa̱ jiʼi̱ liʼ:
\p ―Ta ma̱ chacuayáʼ jiʼi̱ nu sube chaʼ ca̱a̱ nguʼ slo naʼ ―nacui̱ Jesús jiʼi̱ nguʼ biʼ―. Ná cuaʼa ma̱ jiʼi̱ nu sube biʼ. Ñiʼya̱ laca loʼo jlya tiʼ nu sube jiʼi̱ sti nguʼ, la cuiʼ juaʼa̱ ntsuʼu chaʼ jlya tiʼ ñati̱ jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi nu loʼo caca Ni loo neʼ cresiya jiʼi̱ nguʼ.
\p
\v 15 Liʼ ngusta yaʼ Jesús hique nu sube biʼ. Loʼo liʼ nduʼu Jesús ndyaa.
\s Nchcuiʼ sca nu culiyaʼ loʼo Jesús
\p
\v 16 Ca tiyaʼ la liʼ ñaa sca nu quiʼyu cuañiʼ slo Jesús. 
\p ―Mstru, tsoʼo tsa nduʼni nuʼu̱ ―nacui̱ yu jiʼi̱ Jesús―. Cuaʼni nuʼu̱ chaʼ tsoʼo cachaʼ nuʼu̱ jnaʼ: ¿Na laca nu tsoʼo cuaʼni naʼ chaʼ caja chalyuu nu ná ngaʼa̱ chaʼ tye ʼna? ―nacui̱ yu.
\p
\v 17 Loʼo liʼ nchcuiʼ Jesús loʼo yu:
\p ―¿Ni chaʼ nchcuiʼ nuʼu̱ chaʼ tsoʼo tsa nduʼni naʼ? ―nacui̱ Jesús jiʼi̱ yu biʼ―. Sca ti ycuiʼ Ndyosi laca nu chañi chaʼ tsoʼo laca Ni. Pana taquiyaʼ nuʼu̱ jiʼi̱ lcaa cña nu ngulo ycuiʼ Ndyosi jiʼi̱ ma̱, si ntiʼ nuʼu̱ caja chalyuu nu ná ngaʼa̱ chaʼ tye jinuʼu̱.
\p
\v 18 ―¿Ñiʼya̱ nu laca cña biʼ ntiʼ nuʼu̱? ―nacui̱ yu cuañiʼ biʼ jiʼi̱.
\p Liʼ nguluʼu Jesús xi chaʼ jiʼi̱ yu biʼ:
\p ―Ná cujuii ma̱ jiʼi̱ tyaʼa ñati̱ ma̱. Ná cuaʼni ma̱ chaʼ subaʼ loʼo clyoʼo xaʼ ñati̱, ni ná cuaana ma̱ chaʼ tsoʼo nu ntsuʼu jiʼi̱ tyaʼa ñati̱ ma̱. Ná chcuiʼ ma̱ cuentyu jiʼi̱ tyaʼa ñati̱ ma̱.
\v 19 Loʼo juaʼa̱ cuaʼni tlyu ma̱ jiʼi̱ sti ma̱, jiʼi̱ xtyaʼa̱ ma̱. Cuaʼni tyaʼna tiʼ ma̱ jiʼi̱ tyaʼa ñati̱ ma̱, ñiʼya̱ laca si nduʼni tyaʼna tiʼ ma̱ jiʼi̱ ycuiʼ ca ti ma̱.
\p
\v 20 Liʼ nguxacui̱ yu biʼ chaʼ jiʼi̱ Jesús:
\p ―Tya loʼo cuañiʼ naʼ ndaquiyaʼ naʼ jiʼi̱ lcaa cña biʼ lcaa tsa̱ ―nacui̱ yu cuañiʼ biʼ jiʼi̱ Jesús―. ¿Ha tya ntsuʼu la chaʼ nu tya lyiji cuaʼni naʼ lacua? ―nacui̱.
\p
\v 21 ―¿Ha chañi chaʼ ntiʼ nuʼu̱ chaʼ ca lubii cresiya jiʼnuʼu̱, chaʼ caja chalyuu nu ná ngaʼa̱ chaʼ tye jinuʼu̱? ―nacui̱ Jesús jiʼi̱ yu biʼ―. Si chañi chaʼ nu nchcuiʼ nuʼu̱, yaa clya cujuiʼ nuʼu̱ lcaa chaʼ tsoʼo nu ntsuʼu jinuʼu̱; tyuʼu cñi chaʼ ta nuʼu̱ jiʼi̱ nguʼ tiʼi liʼ. Loʼo liʼ sta ycuiʼ Ndyosi sca chaʼ tsoʼo nu tyacua jinuʼu̱ ca su ntucua ycuiʼ Ni. Loʼo cua nguaʼni nuʼu̱ chaʼ biʼ, liʼ ca̱a̱ nuʼu̱ slo naʼ chaʼ tyaʼa̱ nuʼu̱ loʼo naʼ. 
\p
\v 22 Loʼo ndyuna yu cuañiʼ biʼ chaʼ nu nda Jesús loʼo yu, nduʼu yu ndyaa yu liʼ; xñiʼi̱ xi tiʼ yu chaʼ nchcuiʼ Jesús chaʼ biʼ, chaʼ culiyaʼ tsa yu.
\p
\v 23 Liʼ nchcuiʼ Jesús loʼo nguʼ nu ndyaca tsaʼa̱ jiʼi̱: 
\p ―Chaʼ liñi nchcuiʼ naʼ loʼo ma̱ juani ―nacui̱―, tucui tsa caca jiʼi̱ nguʼ culiyaʼ chaʼ tyatí̱ nguʼ chaʼ jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi, chaʼ caca Ni loo neʼ cresiya jiʼi̱ nguʼ.
\v 24 Lasa la cña tyeje tacui sca naʼni quiyaʼ cuxa, masi sca naʼni tonu ñiʼya̱ ntiʼ sca camello, lasa la chaʼ biʼ; tucui la tyalaa sca nguʼ culiyaʼ ca su laca ycuiʼ Ni loo.
\p
\v 25 Ndube tsa tiʼ nguʼ nu ndyaca tsaʼa̱ jiʼi̱ loʼo ndyuna nguʼ chaʼ biʼ.
\p ―¿Tilaca laca nu taca jiʼi̱ clyaá jiʼi̱ nu cuxi nu ntsuʼu chalyuu chaʼ tyalaa ca slo ycuiʼ Ndyosi lacua? ―nacui̱ nguʼ jiʼi̱ Jesús liʼ.
\p
\v 26 ―Biʼ laca sca chaʼ nu ná nchca cuaʼni ni sca ñati̱ chalyuu; pana ycuiʼ Ndyosi ni, nchca jiʼi̱ Ni cuaʼni chaʼ tyalaa nguʼ slo Ni ―nacui̱ Jesús jiʼi̱ nguʼ.
\p
\v 27 Liʼ nchcuiʼ Pedro xi loʼo Jesús:
\p ―Loʼo cuare ni, cua nguxtyanu ya lcaa na nu ntsuʼu jiʼi̱ ya chaʼ tyaʼa̱ ya loʼo nuʼu̱, ñiʼya̱ nu nacui̱ nuʼu̱ chaʼ cuaʼni ya ―nacui̱ Pedro jiʼi̱ Jesús―. ¿Na laca caja jiʼi̱ ya nde loo la liʼ?
\p
\v 28 ―Chaʼ liñi nchcuiʼ naʼ loʼo ma̱ juani ―nacui̱ Jesús jiʼi̱ nguʼ―, chaʼ nu loʼo caca chalyuu cucui biʼ ni, liʼ ca̱a̱ naʼ nu cua nda Ni ʼna lijya̱a̱ chaʼ caca naʼ ñati̱; tsaa tucua naʼ ca su tsoʼo tsa ñaʼa̱ ca biʼ, chaʼ cuaʼni cuayáʼ naʼ jiʼi̱ lcaa ñati̱ chalyuu liʼ. Loʼo cuʼma̱ nu ndyaʼa̱ ma̱ loʼo naʼ, tiyaʼ la tyucua ma̱ lo tii tyucuaa tyaʼa yaca nu tsoʼo tsa ñaʼa̱, chaʼ cuaʼni cuayáʼ ma̱ jiʼi̱ tyaʼa ñati̱ ma̱, nu tii tyucuaa tyaʼa taju nguʼ Israel biʼ.
\v 29 Loʼo juaʼa̱ cua ñaʼa̱ ca ñati̱ nu ntsuʼu chaʼ tsaa tyijyuʼ chaʼ cuaʼni nguʼ cña cuentya jnaʼ, nu nguxtyanu lcaa na nu ntsuʼu jiʼi̱ nguʼ chaʼ ndyuʼni nguʼ cña biʼ, ná xtyanu naʼ jiʼi̱ nguʼ biʼ juaʼa̱ ti; masi tyi nguʼ, masi tyaʼa ngula nguʼ, masi sti nguʼ, masi xtyaʼa̱ nguʼ, masi sñiʼ nguʼ, masi yuu nu ntsuʼu jiʼi̱ nguʼ, masi xtyanu nguʼ lcaa chaʼ biʼ, pana caja chalyuu nu ná ngaʼa̱ chaʼ tye jiʼi̱ nguʼ. Loʼo juaʼa̱ xaʼ caja quiñaʼa̱ la chaʼ jiʼi̱ nguʼ biʼ, tsa ñaʼa̱ nu ngunaʼ jiʼi̱ nguʼ biʼ ngua tiʼ nguʼ.
\v 30 Pana nu nguʼ nu tyuʼu tucua loʼo cua tye ti chaʼ biʼ laca nguʼ nu caca nde loo la; nu nguʼ nu nduʼu tucua clyo, biʼ nguʼ laca nu tyanu nde chu̱ʼ la liʼ. 
\c 20
\s Cui̱i̱ jiʼi̱ nguʼ nu ndyaʼa̱ neʼ xña jiʼi̱ ñati̱
\p
\v 1 ’Chaca chaʼ ntiʼ naʼ chcui̱ʼ loʼo ma̱ juani, chaʼ caca cuayáʼ tiʼ ma̱ ñiʼya̱ caca loʼo laca ycuiʼ Ni loo neʼ cresiya jiʼi̱ ñati̱. Chcuiʼ naʼ sca cui̱i̱ cuentya jiʼi̱ sca nu laca xuʼna msu. Ngua sca tsa̱ nde tlya nduʼu yu ndyaa yu lcayaʼ chaʼ chcuiʼ yu loʼo nguʼ nu caca msu jiʼi̱, si cuaʼni nguʼ cña neʼ loʼo jiʼi̱ yu ca su ndyataa yaca siʼyu losuʼ tyixi.
\v 2 Ta yu xcayaʼ msu ñiʼya̱ nu nda ti nguʼ tyempo biʼ, nacui̱ xuʼna msu biʼ jiʼi̱ nguʼ; tsoʼo tsa ntiʼ nguʼ msu biʼ, si caja tsa lo cua cayaʼ jiʼi̱ nguʼ. Liʼ nduʼu msu biʼ ndyaa nguʼ neʼ loʼo jiʼi̱ yu biʼ, chaʼ cuaʼni nguʼ cña.
\v 3 Nu loʼo cua ndye sna hora ntsuʼu nguʼ cña, liʼ ndyaa xuʼna nguʼ biʼ lcayaʼ chaca quiyaʼ. Ndacua naʼa̱ yu jiʼi̱ xaʼ la ñati̱, pana ndu̱ ti nguʼ chaʼ bilya caja cña jiʼi̱ nguʼ.
\v 4 Liʼ nchcuiʼ yu loʼo nguʼ biʼ: “Yaa clya ma̱, cuaʼni ma̱ cña neʼ loʼo ʼna. Stuʼba cuaʼni ma̱ cña loʼo msu ʼna, chaʼ cua ntsuʼu nguʼ ndyuʼni nguʼ cña ʼna juani. Ta naʼ cayaʼ tsoʼo jiʼi̱ ma̱ liʼ”, nacui̱ yu. Hora ti ndyaa nguʼ neʼ xña jiʼi̱ xuʼna msu biʼ liʼ.
\v 5 Loʼo liʼ xaʼ ndyaa xuʼna msu biʼ lcayaʼ nde hora, juaʼa̱ chaca quiyaʼ naʼa̱ yu jiʼi̱ xi xaʼ la nguʼ chaʼ na ndu̱ ti nguʼ. La cuiʼ ti chaʼ nchcuiʼ yu loʼo nguʼ biʼ liʼ, loʼo liʼ la cuiʼ juaʼa̱ ngua chaca quiyaʼ hora cua sna nde ngusi̱i̱.
\v 6 Nu loʼo cua ngusi̱i̱ la ñaʼa̱ ti tya ndu̱ xi ñati̱ lcayaʼ biʼ. Nchcuiʼ xuʼna msu biʼ loʼo nguʼ liʼ: “¿Ni chaʼ laca na ndu̱ ti ma̱ ca nde tyucui tsa̱?”, nacui̱ yu jiʼi̱ ñati̱ biʼ. “¿Ha ná ntsuʼu cña jiʼi̱ ma̱ lacua?” 
\v 7 “Ná ntsuʼu ñati̱ nu ntiʼ msu juani”, nacui̱ nguʼ jiʼi̱. “Yaa clya ma̱ cuaʼni ma̱ xi cña neʼ loʼo ʼna lacua”, nacui̱ xuʼna msu biʼ jiʼi̱ nguʼ liʼ.
\v 8 Tiyaʼ la liʼ loʼo cua tyaa ti cuichaa, liʼ nchcuiʼ xuʼna cña biʼ loʼo nu laca loo jiʼi̱ msu: “Xiʼya nuʼu̱ jiʼi̱ lcaa msu juani chaʼ ta nuʼu̱ xcayaʼ nguʼ”, nacui̱. “Clyo ta xcayaʼ msu nu ndyalaa ca ti. Cuati su cua tye, liʼ ta nuʼu̱ xcayaʼ ñati̱ nu ndyalaa tya tlya la.”
\v 9 Liʼ ndyalaa nguʼ nu nguxana ca ti cña ca slo yu, pana nda yu xcayaʼ nguʼ ñiʼya̱ si ntsuʼu nguʼ cña tyucui tsa̱.
\v 10 Ca tiyaʼ la, liʼ ndyalaa nguʼ nu nguxana cña tya tlya la slo yu. Ngulacua tiʼ msu biʼ chaʼ quiñaʼa̱ la cñi caja xcayaʼ nguʼ liʼ, pana stuʼba ti ngujui xcayaʼ lcaa msu jiʼi̱.
\v 11 Ñasi̱ʼ xi msu nu nguxana cña tya tlya liʼ.
\v 12 “Tyucui tsa̱ nguaʼni ya cña jinuʼu̱”, nacui̱ msu biʼ jiʼi̱ xuʼna. “Masi tyiqueʼ tsa cua̱ nde hora, ñaʼa̱ ti tya nguaʼni ya cña jinuʼu̱. Loʼo juani, stuʼba ngujui xcayaʼ lcaa tyaʼa ntsuʼu ya cña, masi sca hora ti nguaʼni nguʼ jua cña jinuʼu̱”, nacui̱ msu nu nguxana cña nde tlya biʼ.
\v 13 Liʼ nguxacui̱ xuʼna cña biʼ chaʼ jiʼi̱ msu ñasi̱ʼ biʼ: “Siʼi chaʼ cuxi nu ndyuʼni naʼ loʼo ma̱. ¿Ha siʼi na cua ngüiñi chaʼ jnaʼ loʼo ma̱ ni tsa lo xcayaʼ nu ta naʼ jiʼi̱ ma̱? Loʼo juaʼa̱, tsa lo cua cñi xcayaʼ cuʼma̱ nda naʼ jiʼi̱ ma̱ juani.
\v 14 Xñi ma̱ xcayaʼ ma̱, tyaa ma̱ liʼ. Ná ntsuʼu chaʼ ca ñasi̱ʼ cuʼma̱ ʼna. Si ntiʼ naʼ cuaʼni naʼ chaʼ stuʼba xcayaʼ cuʼma̱ loʼo nu xaʼ la msu nu xti ti hora nguaʼni cña, tsoʼo tsa lacua.
\v 15 Ntsuʼu chacuayáʼ jnaʼ cuaʼni naʼ ñiʼya̱ nu ntiʼ ti naʼ cuaʼni naʼ loʼo cñi ʼna. ¿Ha siʼi juaʼa̱? ¿Ni chaʼ laca liyeʼ tiʼ ma̱ ñaʼa̱ ma̱ ʼna, chaʼ tsoʼo ti xcayaʼ nda naʼ jiʼi̱ lcaa msu ʼna?”, nacui̱ xuʼna msu biʼ. 
\v 16 Pana nu nguʼ nu tyuʼu tucua loʼo cua tye ti chaʼ, biʼ laca nguʼ nu caca nde loo la; nguʼ nu nduʼu tucua clyo, biʼ laca nguʼ nu tyanu nde chu̱ʼ la ―nacui̱ Jesús―. Cua ndacane Ni jiʼi̱ quiñaʼa̱ tsa ñati̱ chaʼ cuaʼa̱ jyaca̱ nguʼ ni chaʼ nda Ni, pana cua laca ti ñati̱ nsubi Ni jiʼi̱ chaʼ caca nguʼ ñati̱ jiʼi̱ Ni.
\s Xaʼ nchcuiʼ Jesús loʼo nguʼ chaʼ cua cajaa ti ycuiʼ 
\p
\v 17 Tya ndyaʼa̱ nguʼ tyucui̱i̱ chaʼ tsaa nguʼ ca quichi̱ Jerusalén. Liʼ nduʼutsuʼ Jesús xi toʼ tyucui̱i̱ loʼo nu tii tyucuaa tyaʼa nguʼ nu ndyaca tsaʼa̱ jiʼi̱, chaʼ chcuiʼ xi loʼo nguʼ biʼ liʼ:
\p
\v 18 ―Jlo tiʼ ma̱ chaʼ tyacuí̱ na tyaa na tyucui̱i̱ nde caʼya juani, chaʼ cua tsaa ti na nde Jerusalén ―nacui̱ Jesús jiʼi̱ nguʼ biʼ―. Cajua tayaʼ nguʼ ʼna nu cua nda Ni ʼna lijya̱a̱ chaʼ caca naʼ ñati̱, chaʼ tsaa loʼo nguʼ ʼna slo sti joʼó nu laca loo, slo mstru nu ncluʼu chaʼ joʼó neʼ laa. Cuaʼni cuayáʼ nguʼ biʼ ʼna liʼ, chcuiʼ nguʼ chaʼ ntsuʼu quiʼya ʼna, chaʼ xquiʼya biʼ ntsuʼu chaʼ cajaa naʼ.
\v 19 Liʼ tsaa loʼo nguʼ biʼ ʼna slo nguʼ xaʼ tsuʼ nu laca loo, chaʼ xtyí loʼo nguʼ biʼ ʼna. Loʼo juaʼa̱ quijiʼi̱ nguʼ biʼ ʼna loʼo reta, cujuiʼi̱ caʼa̱ nguʼ biʼ ʼna lo crusi liʼ. Pana, tsa̱ nchca tyuna, liʼ tyuʼú naʼ chaca quiyaʼ ―nacui̱ Jesús.
\s Ndijña xtyaʼa̱ Jacobo sca chaʼ tsoʼo cuentya jiʼi̱ sñiʼ 
\p
\v 20 Loʼo liʼ ya̱a̱ xtyaʼa̱ Jacobo loʼo Juan ca slo Jesús. Zebedeo laca sti tyucuaa nu quiʼyu biʼ. Stuʼba ti ya̱a̱ nu cunaʼa̱ biʼ loʼo tyucuaa sñiʼ, liʼ ndyatu̱ sti̱ʼ maʼ slo Jesús chaʼ jña maʼ sca chaʼ tsoʼo jiʼi̱.
\v 21 Liʼ nchcuane Jesús jiʼi̱ nu cunaʼa̱ biʼ:
\p ―¿Na laca ntiʼ nuʼu̱? ―nacui̱ Jesús jiʼi̱.
\p ―Cuaʼni nuʼu̱ chaʼ tsoʼo ta nuʼu̱ chacuayáʼ chaʼ stuʼba ti chcaʼa̱ sñiʼ naʼ loʼo nuʼu̱ ca su caca nuʼu̱ loo nde loo la ―nacui̱ nu cunaʼa̱ biʼ―. Culo nuʼu̱ cña chaʼ chcaʼa̱ tsaca yu laʼa tsuʼ cui̱ jinuʼu̱, chaca yu biʼ chcaʼa̱ yu laʼa tsuʼ coca jinuʼu̱ ―nacui̱. 
\p
\v 22 Liʼ nchcuiʼ Jesús loʼo tyucuaa nu quiʼyu biʼ:
\p ―Ná nchca cuayáʼ tiʼ ma̱ ñiʼya̱ laca chaʼ nu ndijña ma̱ ʼna juani ―nacui̱ Jesús jiʼi̱ nguʼ―. ¿Ha taca jiʼi̱ ma̱ chcubeʼ ma̱ ñiʼya̱ nu chcubeʼ naʼ, ñiʼya̱ ca si ta nguʼ sca taná nu clyaaʼ tsa chaʼ coʼo na? ¿Ha talo ma̱ si xcubeʼ nguʼ jiʼi̱ ma̱ ñiʼya̱ nu ngaʼa̱ chaʼ xcubeʼ nguʼ jnaʼ, nu loʼo cujuii nguʼ ʼna?
\p ―Taca jiʼi̱ cua ―nacui̱ nguʼ biʼ liʼ.
\p
\v 23 ―Chañi chaʼ loʼo cuʼma̱ coʼo ma̱ taná clyaaʼ nu ntsuʼu chaʼ coʼo naʼ biʼ, loʼo juaʼa̱ chcubeʼ ma̱ ñiʼya̱ nu chcubeʼ naʼ ―nacui̱ Jesús jiʼi̱ nguʼ―. Pana ná ntsuʼu chacuayáʼ ta naʼ sca seʼi̱ nde siiʼ naʼ chaʼ chcaʼa̱ ma̱ loʼo naʼ nde loo la, chaʼ cua laca ngusubi ycuiʼ Ndyosi Sti naʼ jiʼi̱ ñati̱ nu chcaʼa̱ nde siiʼ naʼ tyempo biʼ.
\p
\v 24 Loʼo ndyuna nu chaca tii tyaʼa nguʼ nu ndyaca tsaʼa̱ jiʼi̱ Jesús, chi̱i̱ tsa ngua tiʼ nguʼ ñaʼa̱ nguʼ jiʼi̱ Jacobo loʼo jiʼi̱ tyaʼa yu liʼ.
\v 25 Loʼo liʼ ngusiʼya Jesús jiʼi̱ lcaa nguʼ biʼ, chaʼ tyuʼu tiʼi̱ nguʼ slo.
\p ―Jlo tiʼ ma̱ chaʼ nu laca loo jiʼi̱ nguʼ xaʼ tsuʼ ni, tyaala tsa nguʼ biʼ ―nacui̱ Jesús jiʼi̱ nguʼ nu ndyaca tsaʼa̱ jiʼi̱―. Lye tsa nclo nguʼ nu laca loo biʼ cña jiʼi̱ nguʼ ca quichi̱ tyi nguʼ;
\v 26 pana nu cuʼma̱ ni, ná cuaʼni ma̱ juaʼa̱. Lcaa lo cña nu taca xtyucua ma̱ jiʼi̱ tyaʼa ñati̱ ma̱, biʼ cña ntsuʼu chaʼ cuaʼni ma̱, si cua ntiʼ ma̱ chaʼ caca ma̱ loo jiʼi̱ nguʼ.
\v 27 Loʼo juaʼa̱, si ntiʼ ma̱ chaʼ ndulo la chaʼ jiʼi̱ ma̱ cuentya jiʼi̱ nguʼ tyaʼa ma̱, ntsuʼu chaʼ cuaʼni ma̱ ñiʼya̱ si laca ma̱ msu jiʼi̱ tyaʼa ma̱, masi ná loʼo cayaʼ.
\v 28 Naʼ nu cua nda Ni ʼna lijya̱a̱ chaʼ caca naʼ ñati̱, ná lijya̱ naʼ nde chalyuu chaʼ caja msu ʼna; ycuiʼ naʼ laca naʼ msu jiʼi̱ ñati̱, biʼ chaʼ lijya̱ naʼ. Na cua lijya̱ naʼ chaʼ cajaa naʼ chaʼ cati̱ quiʼya nu ntsuʼu jiʼi̱ ñati̱, chaʼ cuaʼni lyaá naʼ jiʼi̱ quiñaʼa̱ tsa ñati̱ liʼ ―nacui̱ Jesús jiʼi̱ nguʼ.
\s Nguaʼni Jesús joʼo jiʼi̱ tucua tyaʼa nguʼ cuityi̱ʼ
\p
\v 29 Cua ndyalaa nguʼ quichi̱ Jericó. Cua tyuʼu ti nguʼ tyaa nguʼ liʼ, loʼo juaʼa̱ quiñaʼa̱ tsa ñati̱ nduʼu lcaʼa̱ jiʼi̱ Jesús.
\v 30 Toʼ tyucui̱i̱ su tyeje tacui nguʼ ngaʼa̱ tucua tyaʼa nguʼ cuityi̱ʼ; cua ndyuna nguʼ cuityi̱ʼ biʼ chaʼ ycuiʼ Jesús nteje tacui tyucui̱i̱ jua, biʼ chaʼ cui̱i̱ ngusiʼya nguʼ jiʼi̱ yu:
\p ―Xuʼna, cuaʼni tyaʼna tiʼ nuʼu̱ jiʼi̱ ya. Jlo tiʼ ya chaʼ la cuiʼ ñati̱ tyaʼa jiʼi̱ jyoʼo David laca nuʼu̱ ―nacui̱ nguʼ cuityi̱ʼ biʼ jiʼi̱ Jesús.
\p
\v 31 Pana ná ndiya tiʼ nu nguʼ quiñaʼa̱ biʼ, chaʼ lye tsa ngusiʼya nguʼ cuityi̱ʼ biʼ jiʼi̱ Jesús.
\p ―Cuaana ti cuʼma̱ ―nacui̱ nguʼ jiʼi̱ nguʼ cuityi̱ʼ biʼ.
\p Ná ndyuna nguʼ cuityi̱ʼ biʼ, cui̱i̱ la ngusiʼya nguʼ biʼ liʼ:
\p ―Xuʼna, nuʼu̱ nu laca la cuiʼ tyaʼa ñati̱ jiʼi̱ jyoʼo David ―nacui̱ nguʼ cuityi̱ʼ biʼ jiʼi̱ Jesús―, cuaʼni tyaʼna tiʼ nuʼu̱ jiʼi̱ ya.
\p
\v 32 Liʼ ndyatu̱ Jesús, ngusiʼya jiʼi̱ nguʼ cuityi̱ʼ biʼ, chaʼ ca̱a̱ nguʼ slo.
\p ―¿Na laca ntiʼ ma̱ chaʼ cuaʼni naʼ loʼo ma̱? ―nacui̱ Jesús jiʼi̱ nguʼ biʼ liʼ.
\p
\v 33 ―Xuʼna ―nacui̱ nguʼ biʼ jiʼi̱―, ntiʼ ya chaʼ tyaca̱ʼ tsoʼo xee cloo ya ñaʼa̱ ya chaca quiyaʼ.
\p
\v 34 Tyaʼna tsa tiʼ Jesús ñaʼa̱ yu jiʼi̱ nguʼ biʼ. Ngusta sne yaʼ yu chu̱ʼ siʼyu cloo nguʼ biʼ liʼ, loʼo hora ti tyaca̱ʼ tsoʼo xee loo nguʼ, ñaʼa̱ nguʼ chaca quiyaʼ. Liʼ nduʼu nguʼ biʼ ndyaa nguʼ, ngutaʼa̱ nguʼ biʼ loʼo Jesús.
\c 21
\s Nguaʼni chi̱ nguʼ loo Jesús loʼo ndyalaa yu nde Jerusalén 
\p
\v 1 Cua ngulala ti tyalaa nguʼ quichi̱ Jerusalén. Cua tyeje tacui ti nguʼ sca quichi̱ sube ti su naa Betfagé, siiʼ caʼya Olivos ndiʼi̱ quichi̱ biʼ. Liʼ ngulo Jesús cña jiʼi̱ tucua tyaʼa nguʼ nu ndyaca tsaʼa̱ jiʼi̱:
\p
\v 2 ―Yaa ma̱ nde lquichi̱ re ―nacui̱―. Yala ti quije sca huru nu ndu̱ ndyaaca̱ʼ jiʼi̱ ma̱; ndu̱ niʼ loʼo sñiʼ niʼ. Xati̱ʼ ma̱ jiʼi̱ naʼni biʼ, chaʼ tya̱a̱ loʼo ma̱ jiʼi̱ niʼ ca nde.
\v 3 Pana si xcuane nguʼ jiʼi̱ ma̱: “¿Ni cña cuaʼni ma̱ loʼo huru jua?” Liʼ ñacui̱ ma̱ jiʼi̱ nguʼ biʼ: “Ntsuʼu cña cuentya jiʼi̱ ycuiʼ nu Xuʼna na chaʼ cuaʼni huru re”. Liʼ hora ti ta nguʼ chacuayáʼ jiʼi̱ ma̱ chaʼ ca̱a̱ ma̱ ca̱a̱ loʼo ma̱ jiʼi̱ niʼ.
\v 4 La cuiʼ jiʼi̱ chaʼ biʼ nchcuiʼ jyoʼo cusuʼ nu ngua tuʼba jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi nu ngua saʼni; ndiʼya̱ nscua chaʼ biʼ lo quityi:
\q
\v 5 Cachaʼ ma̱ jiʼi̱ nguʼ quichi̱ Sión:
\q “Ñaʼa̱ ma̱ ñaʼa̱ chaʼ cua lijya̱ ti nu laca loo jiʼi̱ ma̱.
\q Ná tyaala nu cusuʼ biʼ, hichu̱ʼ huru ti ntyucua yu. 
\q Sca huru cuañiʼ laca niʼ, sñiʼ naʼni nu ndyiʼya yuʼba laca huru cuañiʼ biʼ.”
\p
\v 6 Loʼo liʼ ndyaa nu tucua tyaʼa nguʼ nu ndyaca tsaʼa̱ jiʼi̱ lquichi̱ biʼ, ñiʼya̱ nu ngulo Jesús cña jiʼi̱ nguʼ.
\v 7 Ñaa loʼo nguʼ jiʼi̱ huru biʼ loʼo sñiʼ. Liʼ ngusta nguʼ steʼ nguʼ hichu̱ʼ huru chaʼ tyucua Jesús hichu̱ʼ niʼ. Liʼ ndyaa tucua Jesús hichu̱ʼ niʼ.
\v 8 La cuiʼ juaʼa̱ nu quiñaʼa̱ tsa ñati̱ nu ndiʼi̱ ca biʼ nguscana nguʼ steʼ nguʼ, ngusta nguʼ jiʼi̱ tyucui̱i̱ chaʼ caja tyucui̱i̱ tsoʼo su ñaa Jesús ntucua hichu̱ʼ huru biʼ. Xaʼ la ñati̱ ngusiʼyu sta̱ʼ yaca chaʼ sta nguʼ tyucui̱i̱ su ñaa yu.
\v 9 Loʼo lcaa nguʼ nxiʼya nguʼ chaʼ chaa tiʼ nguʼ, masi nguʼ nu ndyaa nde loo la, masi nguʼ nu ñaa nde chu̱ʼ la; chaa tsa tiʼ lcaa nguʼ biʼ.
\p ―Cuaʼni tlyu ya jinuʼu̱, chaʼ la cuiʼ ñati̱ tyaʼa jiʼi̱ jyoʼo rey David laca nuʼu̱ ―nacui̱ nguʼ jiʼi̱ Jesús―. Tsoʼo tsa cuaʼni ycuiʼ Ni loʼo nuʼu̱ chaʼ lijya̱ nuʼu̱ loʼo chacuayáʼ jiʼi̱ ycuiʼ nu Xuʼna na. Masi juani ti, cuaʼni tlyu na jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi ―nacui̱ nguʼ. 
\p
\v 10 Liʼ ndyalaa nguʼ biʼ loʼo Jesús toʼ quichi̱ Jerusalén, ndyatí̱ nguʼ toʼ loʼo quichi̱ biʼ. Ndube tsa tiʼ nguʼ quichi̱ biʼ liʼ. Cui̱i̱ tsa nchcuiʼ nguʼ loʼo tyaʼa nguʼ:
\p ―¿Tilaca laca nu lijya̱ re? ―nacui̱ nguʼ.
\p
\v 11 Liʼ nguxacui̱ nu quiñaʼa̱ tsa ñati̱ biʼ chaʼ jiʼi̱ nguʼ quichi̱ biʼ:
\p ―Jesús Nazaret laca nu nde. Loyuu su cuentya Galilea laca quichi̱ tyi yu. Tuʼba jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi laca yu re ―nacui̱ nguʼ.
\s Nguloʼo Jesús jiʼi̱ nguʼ cuxi nu ntsuʼu neʼ laa tonu 
\p
\v 12 Loʼo liʼ ndyalaa Jesús toʼ laa tonu su nduʼni tlyu nguʼ jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi. Ndyatí̱ yu ndyaa yu neʼ laa biʼ. Liʼ nguloʼo yu jiʼi̱ lcaa nguʼ nde liyaʼ, nguʼ nu ndyujuiʼ yuʼba nde neʼ laa biʼ, juaʼa̱ lcaa nguʼ nu ndiʼi̱ ndyiʼya yuʼba biʼ; nguxasu Jesús mesa su nchcutsaʼa̱ nguʼ cñi jiʼi̱ nguʼ, nguxasu yu yaca su ntucua nguʼ nu ndujuiʼ paloma.
\p
\v 13 ―Ndiʼya̱ nscua chaʼ lo quityi jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi cuentya jiʼi̱ laa re ―nacui̱ Jesús liʼ―: “Niʼi̱ su caca chcuiʼ lcaa ñati̱ loʼo ycuiʼ Ndyosi, juaʼa̱ ñacui̱ nguʼ chaʼ jiʼi̱ niʼi̱ ʼna, nacui̱ Ni.” Juaʼa̱ nscua lo quityi, pana juani, cua nguaʼni ma̱ chaʼ toʼ tyi nguʼ cuaana laca niʼi̱ re ―nacui̱ Jesús jiʼi̱ nguʼ biʼ.
\p
\v 14 Liʼ ñaa xi nguʼ cuityi̱ʼ ca su ndu̱ Jesús ca neʼ laa tonu biʼ, loʼo juaʼa̱ ñaa xi nguʼ nu quicha quiyaʼ; nguaʼni Jesús chaʼ ndyaca tsoʼo nguʼ quicha biʼ liʼ. 
\v 15 Naʼa̱ sti joʼó nu laca loo chaʼ tlyu nu nguaʼni Jesús; loʼo nu mstru chaʼ joʼó biʼ, naʼa̱ nguʼ ñiʼya̱ ngua chaʼ ndyaca tsoʼo nguʼ quicha biʼ. Loʼo juaʼa̱ naʼa̱ nguʼ chaʼ ndiʼi̱ tyu̱u̱ tyaʼa nu sube, chaʼ cui̱i̱ tsa nchcuiʼ nu sube biʼ ndyuʼni chi̱ nguʼ loo Jesús: 
\p ―Cuaʼni tlyu ya jinuʼu̱, chaʼ la cuiʼ ñati̱ tyaʼa jiʼi̱ jyoʼo rey David laca nuʼu̱ ―nacui̱ nu sube biʼ. 
\p Nu loʼo ndyuna nguʼ tlyu biʼ ñiʼya̱ nu nchcuiʼ nu sube, ngua ñasi̱ʼ tsa nguʼ nu laca loo biʼ liʼ.
\v 16 Hora ti nchcuiʼ nguʼ biʼ loʼo Jesús:
\p ―¿Ha ná ndyuna nuʼu̱ chaʼ cuiñi nu nchcuiʼ nu sube re cuentya jinuʼu̱? ―nacui̱ nguʼ biʼ jiʼi̱ Jesús.
\p ―Cua ndyuna naʼ ―nacui̱ Jesús liʼ―. Siʼi chaʼ cuiñi laca chaʼ nu nchcuiʼ nu sube re. ¿Ha bilya chcuiʼ ma̱ lo quityi nu nscua sca chaʼ ndiʼya̱?:
\q Ndula tuʼba cubiʼ, ndula tuʼba nu sube cuañiʼ;
\q chañi chaʼ nduʼni tlyu nguʼ biʼ jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi. 
\p
\v 17 Nduʼu Jesús ndyaa liʼ; nduʼu yu quichi̱ tlyu, ndyaa nde sca quichi̱ piti nu naa Betania. Ca biʼ ngujuaʼ yu talya.
\s Nguaʼni Jesús chaʼ ngüityi sca yaca quityi
\p
\v 18 Ca chaca tsa̱ nguxtyu̱u̱ Jesús ñaa nde quichi̱ tlyu biʼ, ntyuteʼ yu liʼ.
\v 19 Loʼo liʼ naʼa̱ yu sca yaca quityi nu ndu̱ toʼ tyucui̱i̱. Ndyaa naʼa̱ yu jiʼi̱ yaca biʼ si ntsuʼu siʼyu lo yaca biʼ chaʼ cacu yu; pana ná ntsuʼu siʼyu lo, xcuiʼ lacaʼ ti ntsuʼu lo. Liʼ nchcuiʼ Jesús jiʼi̱ yaca biʼ:
\p ―Ngaʼaa tyuʼu tsiyaʼ ti siʼyu lo yaca cua chaca yija̱ ―nacui̱.
\p Hora ti ngüityi yaca biʼ.
\v 20 Ndube tsa tiʼ nguʼ nu ndyaca tsaʼa̱ jiʼi̱ liʼ:
\p ―¿Na laca ngua jiʼi̱ yaca quityi biʼ, chaʼ tsa tsiyaʼ ca ngüityi yaca biʼ? ―nacui̱ nguʼ biʼ jiʼi̱ Jesús. 
\p
\v 21 Liʼ nguxacui̱ Jesús chaʼ jiʼi̱ nguʼ biʼ:
\p ―Chaʼ liñi nchcuiʼ naʼ loʼo ma̱ juani ―nacui̱―. Si chañi chaʼ jlya tiʼ ma̱ jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi, si siʼi chaʼ tucua ti chaʼ ntsuʼu tyiquee ma̱ nchcuiʼ ma̱ loʼo Ni, loʼo cuʼma̱ caca jiʼi̱ ma̱ cuaʼni ma̱ sca chaʼ tlyu juaʼa̱. Siʼi chaʼ quityi sca yaca ti chcuiʼ ma̱ loʼo ycuiʼ Ndyosi liʼ, masi taca chcuiʼ ma̱ loʼo caʼya jua ndiʼya̱: “Tyuʼutsuʼ nuʼu̱, yaa xcua nuʼu̱ nde lo hitya tyujoʼo”, ñacui̱ ma̱ jiʼi̱. Loʼo liʼ juaʼa̱ caca jiʼi̱, chaʼ tyuʼutsuʼ caʼya biʼ.
\v 22 Lcaa lo chaʼ nu jña ma̱ jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi ni, si chañi chaʼ jlya tiʼ ma̱ jiʼi̱ ycuiʼ Ni, caja chaʼ biʼ jiʼi̱ ma̱ liʼ.
\s Ndyuʼni Jesús cña chacuayáʼ jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi
\p
\v 23 Nu loʼo ndyalaa nguʼ quichi̱ tlyu biʼ, liʼ xaʼ ndyatí̱ Jesús ndyaa neʼ laa tonu biʼ; nclyuʼu yu jiʼi̱ ñati̱ chaca quiyaʼ. Loʼo liʼ naʼa̱ sti joʼó nu laca loo loʼo xaʼ la nguʼ cusuʼ nu laca loo, naʼa̱ nguʼ jiʼi̱ Jesús. Hora ti ñaa nguʼ biʼ slo yu chaʼ xcuane nguʼ chaʼ jiʼi̱ yu liʼ:
\p ―¿Tilaca laca nu nda chacuayáʼ jinuʼu̱ chaʼ cuaʼni nuʼu̱ ñiʼya̱ nu ndyuʼni nuʼu̱ juani? ―nacui̱ nguʼ nu laca loo biʼ jiʼi̱ Jesús―. ¿Ma nde ngujui chacuayáʼ cua jinuʼu̱? ―nacui̱ nguʼ biʼ jiʼi̱.
\p
\v 24 ―Loʼo naʼ xcuane naʼ sca chaʼ jiʼi̱ ma̱ lacua, ñiʼya̱ xacui̱ ma̱ chaʼ ʼna liʼ ―nacui̱ Jesús jiʼi̱ nguʼ biʼ liʼ―. Si caja ñiʼya̱ xacui̱ ma̱ chaʼ re ʼna, loʼo naʼ xacui̱ naʼ chaʼ jiʼi̱ ma̱ liʼ; cachaʼ liñi naʼ jiʼi̱ cuʼma̱ tilaca laca nu nda chacuayáʼ ʼna, chaʼ cuaʼni naʼ ñiʼya̱ nu ndyuʼni naʼ re liʼ.
\v 25 Tsoʼo lacua, nu loʼo tya ntyucuatya Juan jiʼi̱ nguʼ, ¿ha chacuayáʼ jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi ngua biʼ? ¿Ha chacuayáʼ jiʼi̱ ñati̱ ti ngua biʼ?
\p Liʼ cuaana ti nchcuiʼ nguʼ nu laca loo biʼ loʼo tyaʼa nguʼ:
\p ―¿Ñiʼya̱ xacui̱ na chaʼ jiʼi̱ yu? Si ñacui̱ na: “Chacuayáʼ jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi ntyucuatya Juan biʼ jiʼi̱ nguʼ”, ná tsoʼo tyuʼu chaʼ juaʼa̱; hora ti ñacui̱ yu jiʼna liʼ: “¿Ni chaʼ ná ngusñi ma̱ chaʼ nu nchcuiʼ yu lacua?”
\v 26 Loʼo si ñacui̱ na: “Chacuayáʼ jiʼi̱ ñati̱ ti ntyucuatya Juan biʼ”, la cuiʼ ti ná tsoʼo si ñacui̱ na juaʼa̱, chaʼ ntsi̱i̱ na jiʼi̱ lcaa nguʼ quichi̱ re, chaʼ lcaa nguʼ jlya tiʼ nguʼ chaʼ chañi chaʼ ngua Juan biʼ tuʼba jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi.
\p
\v 27 Biʼ chaʼ ndiʼya̱ nguxacui̱ nguʼ biʼ chaʼ jiʼi̱ Jesús: 
\p ―Ná jlo tiʼ ya ―nacui̱ nguʼ biʼ.
\p ―Tsoʼo lacua ―nacui̱ Jesús jiʼi̱ nguʼ biʼ―. Ni naʼ, ná cachaʼ naʼ jiʼi̱ ma̱ tilaca laca nu nda chacuayáʼ ʼna chaʼ cuaʼni naʼ ñiʼya̱ nu nduʼni naʼ.
\p
\v 28 Tya nguluʼu la Jesús xi chaʼ jiʼi̱ nguʼ liʼ:
\p ―Chcuiʼ naʼ sca cui̱i̱ re loʼo ma̱, loʼo liʼ xacui̱ ma̱ chaʼ jnaʼ ―nacui̱ Jesús jiʼi̱ nguʼ―. Cua ndiʼi̱ sca nu cusuʼ nu ntsuʼu tucua tyaʼa sñiʼ quiʼyu jiʼi̱. Liʼ nchcuiʼ nu cusuʼ biʼ loʼo sñiʼ nu ngula clyo: “Sñiʼ”, nacui̱ jiʼi̱ sñiʼ clyo biʼ, “yaa nuʼu̱ cuaʼni cña neʼ loʼo ʼna juani, su ntsuʼu yaca siʼyu losuʼ tyixi ʼna”. 
\v 29 “Ná tsaʼa̱”, nacui̱ sñiʼ yu liʼ. Pana tsa cua tsa̱ ti xi ngua tyujuʼu tiʼ sñiʼ chaʼ ná ndaquiyaʼ jiʼi̱ sti, loʼo liʼ nduʼu ndyaa cña biʼ.
\v 30 Loʼo la cuiʼ ti cña biʼ ngulo sti jiʼi̱ nu chaca sñiʼ yu. “Tsaʼa naʼ, ná cube tiʼ nuʼu̱”, nacui̱ yu cuañiʼ biʼ jiʼi̱ sti. Pana chaʼ cuiñi ti nchcuiʼ, chaʼ ná ndyaa cña jiʼi̱ sti.
\v 31 ¿Ñiʼya̱ ntiʼ cuʼma̱ ni? Nu tyucuaa quiʼyu cuañiʼ biʼ ni, ¿tilaca laca nu nguaʼni cña nu ngua tiʼ sti nguʼ chaʼ cuaʼni nguʼ?
\p ―Sñiʼ clyo yu, biʼ laca biʼ ―nacui̱ nguʼ jiʼi̱ Jesús liʼ.
\p ―Chañi chaʼ jiʼi̱ ma̱ ―nacui̱ Jesús jiʼi̱ nguʼ―. Chaʼ liñi nchcuiʼ naʼ loʼo ma̱ juani, chaʼ ntsuʼu nguʼ cuxi, ñiʼya̱ ntiʼ nu msu jiʼi̱ nguʼ xaʼ tsuʼ nu cuiñi ti nxñi quiñaʼa̱ tsa cñi cña loo nguʼ, ntsuʼu nguʼ biʼ nu yala la tyatí̱ chaʼ jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi, chaʼ caca Ni loo neʼ cresiya jiʼi̱ nguʼ; juaʼa̱ ntsuʼu nu cunaʼa̱ calle ti nu yala la tyatí̱ nguʼ chaʼ jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi, chaʼ caca Ni loo neʼ cresiya jiʼi̱ nguʼ. Pana cuʼma̱ ni, tiyaʼ tsa tyalaa cuʼma̱ ca su ntucua ycuiʼ Ni.
\v 32 Nu loʼo ñaa jyoʼo Juan biʼ ni, xcuiʼ chaʼ liñi nchcuiʼ yu loʼo ma̱. Liñi tsa nguaʼni yu, pana ná nguaʼni cuentya ma̱ tsiyaʼ ti jiʼi̱ chaʼ nu nchcuiʼ yu loʼo ma̱. Loʼo nu nguʼ cuxi nu nxñi cñi cña loo nguʼ ni, cua ndaquiyaʼ nguʼ biʼ jiʼi̱ chaʼ nu nchcuiʼ Juan biʼ liʼ; juaʼa̱ nu cunaʼa̱ calle biʼ, ndaquiyaʼ nguʼ jiʼi̱ chaʼ nu nchcuiʼ Juan. Masi cua naʼa̱ ma̱ ñiʼya̱ jlya tiʼ nu nguʼ cuxi tyiquee biʼ chaʼ nu nguluʼu Juan, ná nchca caca tyujuʼu tiʼ ma̱ jiʼi̱ quiʼya nu ntsuʼu jiʼi̱ ycuiʼ ca ma̱, xquiʼya chaʼ ná ngusñi ma̱ chaʼ nu nchcuiʼ Juan biʼ tsiyaʼ ti.
\s Cui̱i̱ jiʼi̱ msu xñaʼa̱
\p
\v 33 ’Nde chcuiʼ naʼ chaca cui̱i̱ loʼo ma̱: Ngua sca nguʼ culiyaʼ, liʼ ndyataa yu quiñaʼa̱ tsa yaca siʼyu losuʼ tyixi. Ngusuʼba yu culiyaʼ biʼ sca loʼo hichu̱ʼ yaca biʼ liʼ, xcuiʼ yaca yeʼe ndyaʼ loʼo biʼ. Loʼo juaʼa̱ ngüiñá yu sca pilya chaʼ tyatá siʼyu losuʼ ndacua, chaʼ tyuʼu hitya tyixi nu ntsuʼu jiʼi̱ siʼyu biʼ. Liʼ ngüiñá yu sca niʼi̱ su tyu̱ nguʼ cua̱ jiʼi̱ cña biʼ. 
\p ’Liʼ nda nu xuʼna yuu biʼ yuu ngüijña xi xaʼ la ñati̱, chaʼ cuaʼni nguʼ cña neʼ loʼo jiʼi̱ yu, chaʼ ntsuʼu sca cña tsaa yu tyijyuʼ.
\v 34 Tiyaʼ la loʼo cua ngulala ti tyempo xuu nguʼ siʼyu biʼ, tyijyuʼ ndiʼi̱ xuʼna yuu biʼ. Liʼ ngulo yu cña jiʼi̱ nguʼ msu jiʼi̱ yu chaʼ tsaa nguʼ ca su ntsuʼu nguʼ nu ndyuʼni cña neʼ loʼo jiʼi̱, chaʼ tsaa squiʼya nguʼ msu biʼ sa yuʼbe siʼyu nu ngaʼa̱ chaʼ tyanu jiʼi̱ xuʼna yuu biʼ.
\v 35 Pana loʼo naʼa̱ ti nu nguʼ nu ndyuʼni cña biʼ jiʼi̱ nguʼ msu nu ngulaa biʼ, hora ti ndayaʼ nguʼ jiʼi̱ nguʼ msu biʼ; ngujuiʼi̱ nguʼ jiʼi̱ tsaca yu, ndyujuii nguʼ jiʼi̱ chaca yu, ngujuiʼi̱ nguʼ quee jiʼi̱ xi xaʼ la nguʼ.
\v 36 Liʼ nda xuʼna yuu biʼ jiʼi̱ chaca latya msu, chaʼ ndyaa nguʼ slo nu nguʼ nu ndyuʼni cña biʼ; pana naʼa̱ ti nguʼ biʼ jiʼi̱ msu biʼ, liʼ la cuiʼ ti chaʼ cuxi nguaʼni nguʼ biʼ loʼo msu biʼ.
\p
\v 37 ’Ca tiyaʼ la liʼ nda xuʼna yuu biʼ jiʼi̱ sñiʼ ycuiʼ ca ndyaa slo nguʼ nu ndyuʼni cña biʼ. “Ná tyiqueeʼ taquiyaʼ nguʼ biʼ jiʼi̱ sñiʼ ycuiʼ naʼ”, ngua tiʼ xuʼna yuu biʼ. 
\v 38 Pana naʼa̱ ti nguʼ biʼ jiʼi̱ sñiʼ nu culiyaʼ biʼ, liʼ nchcuiʼ nguʼ loʼo tyaʼa̱ nguʼ: “Sñiʼ ycuiʼ ndyalaa juani”, nacui̱ nguʼ jiʼi̱ tyaʼa nguʼ. “Nu cua caca xuʼna yaca siʼyu re nde loo la, biʼ chaʼ tsoʼo la si cujuii na jiʼi̱ yu, chaʼ tyanu loʼo re cuentya jiʼna”, nacui̱ nguʼ biʼ.
\v 39 Loʼo liʼ ndayaʼ nguʼ biʼ jiʼi̱ sñiʼ xuʼna yuu biʼ, ndyaa loʼo nguʼ biʼ jiʼi̱ yu nde chu̱ʼ loʼo, ndyujuii nguʼ biʼ jiʼi̱ yu liʼ.
\p
\v 40 ’¿Na laca cuaʼni xuʼna yuu biʼ loʼo nu nguʼ xñaʼa̱ nu ndyuʼni cña neʼ loʼo jiʼi̱ yu, nu loʼo tya̱a̱ yu chaca quiyaʼ, ntiʼ ma̱? ―nacui̱ Jesús jiʼi̱ nguʼ liʼ. 
\p
\v 41 ―Cujuii clya xuʼna yuu biʼ jiʼi̱ lcaa nguʼ tyaala biʼ ―nacui̱ nguʼ jiʼi̱ Jesús―. Loʼo liʼ ta yu yuu biʼ jña xaʼ ñati̱ chaʼ cuaʼni nguʼ cña lo yuu biʼ. Culana xuʼna yuu biʼ jiʼi̱ ñati̱ tsoʼo nu tyajaʼa̱ ta xi siʼyu jiʼi̱ yu, cayaʼ lo yuu biʼ; ta nguʼ siʼyu lcaa yija̱ loʼo ndyaca tyempo nu nxuu nguʼ siʼyu biʼ.
\p
\v 42 Liʼ xaʼ nchcuiʼ Jesús loʼo nguʼ biʼ:
\p ―¿Ha bilya chcuiʼ ma̱ lo quityi jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi? Ndiʼya̱ nscua chaʼ:
\q La cuiʼ quee tonu nu nguxcua̱a̱ cuityi niʼi̱ jiʼi̱ clyo, chaʼ ná tsoʼo ñaʼa̱ quee biʼ ntiʼ nguʼ,
\q juani cua ngujui cña cuaʼni quee biʼ;
\q ndu̱ biʼ su ndulo la chaʼ jiʼi̱ cuentya jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi.
\q Ycuiʼ Ndyosi nguaʼni chaʼ juaʼa̱ ngua chaʼ biʼ, biʼ chaʼ ndube tsa tiʼ na jiʼi̱ chaʼ tlyu biʼ.
\m Juaʼa̱ nchcuiʼ chaʼ nu nscua lo quityi nu ngua tya saʼni;
\v 43 biʼ chaʼ cachaʼ liñi naʼ jiʼi̱ ma̱ juani, chaʼ ngaʼaa ta ycuiʼ Ndyosi chacuayáʼ tyatí̱ cuʼma̱ chaʼ jiʼi̱ Ni chaʼ caca Ni loo neʼ cresiya jiʼi̱ ma̱. Pana ta Ni chacuayáʼ tyalaa xaʼ la ñati̱ ca slo ycuiʼ Ni, si tsoʼo ntsuʼu tyiquee nguʼ chaʼ cuaʼni nguʼ cña jiʼi̱ Ni.
\v 44 Loʼo chaʼ jiʼi̱ quee tonu biʼ ni, naʼ laca̱ ñiʼya̱ laca quee tonu biʼ; ñiʼya̱ nu nguaʼni cuityi niʼi̱ loʼo quee biʼ, juaʼa̱ ndyuʼni ma̱ loʼo naʼ. Pana si ntiʼ ñati̱ tacu̱ʼ nguʼ lo chaʼ jnaʼ, ngaʼaa tsoʼo tyiʼi̱ ñati̱ biʼ liʼ; loʼo cuaʼni cuayáʼ Ni jiʼi̱ lcaa ñati̱ chalyuu, tye chaʼ tsiyaʼ ti jiʼi̱ ñati̱ nu ná ntajaʼa̱ xñi chaʼ jnaʼ nu loʼo ya̱a̱ nguʼ nde chalyuu.
\p
\v 45 Sti joʼó nu laca loo loʼo nguʼ fariseo ni, nu loʼo ndyuna nguʼ cui̱i̱ nu cua nchcuiʼ ca ti Jesús loʼo nguʼ, nu nchcuiʼ chaʼ jiʼi̱ nguʼ tyaala nu nguaʼni cña neʼ loʼo jiʼi̱ nu culiyaʼ biʼ, loʼo juaʼa̱ nu nchcuiʼ chaʼ jiʼi̱ nguʼ cuityi niʼi̱ nu ná tsoʼo, liʼ ngua tii nguʼ nu laca loo biʼ, chaʼ nchcuiʼ caʼa̱ Jesús chaʼ jiʼi̱ ycuiʼ nguʼ biʼ.
\v 46 Lye tsa ngua tiʼ nguʼ biʼ tayaʼ nguʼ jiʼi̱ Jesús, chaʼ cujuii nguʼ jiʼi̱, ngua tiʼ nguʼ; pana ná ngua jiʼi̱ nguʼ biʼ, chaʼ ndyutsi̱i̱ nguʼ jiʼi̱ nu ñati̱ quiñaʼa̱ biʼ, chaʼ quiñaʼa̱ tsa nguʼ jlya tiʼ nguʼ chaʼ laca Jesús sca ñati̱ nu laca tuʼba jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi.
\c 22
\s Cui̱i̱ jiʼi̱ taʼa su ngujui clyoʼo nguʼ
\p
\v 1 Nchcuiʼ Jesús chaca cui̱i̱ loʼo nguʼ liʼ:
\p
\v 2 ―Chcuiʼ naʼ chaca chaʼ loʼo ma̱ chaʼ caca cuayáʼ tiʼ ma̱ ñiʼya̱ caca loʼo laca ycuiʼ Ni loo neʼ cresiya jiʼi̱ ñati̱ ―nacui̱ Jesús liʼ―. Caca biʼ ñiʼya̱ ngua sca tsa̱ loʼo ngua taʼa ngujui clyoʼo sñiʼ rey. Nguaʼni rey taʼa liʼ.
\v 3 Ngulo cña jiʼi̱ msu jiʼi̱ chaʼ tsaa nguʼ, tsaa chcuiʼ nguʼ loʼo lcaa ñati̱ nu ntsuʼu chaʼ jiʼi̱ loʼo rey, chaʼ cua ndyalaa tsa̱ nu caca taʼa biʼ; pana ná ntajaʼa̱ ñati̱ biʼ ca̱a̱ nguʼ slo rey nu ngua tsa̱ taʼa biʼ. 
\v 4 Xaʼ ngulo rey biʼ cña jiʼi̱ msu jiʼi̱, chaʼ tsaa nguʼ slo ñati̱ biʼ chaca quiyaʼ: “Chcuiʼ ma̱ loʼo lcaa ñati̱ biʼ, chaʼ cua laca nguaʼni choʼo naʼ scuaa chaʼ cacu nguʼ; cua ndyujuii naʼ bata loʼo chqueru. Cua laca ntsuʼu xlyaa cacu nguʼ juani, si cuaʼni nguʼ chaʼ tsoʼo ca̱a̱ nguʼ taʼa re yala ti, chaʼ cua ngujui clyoʼo sñiʼ naʼ”, nacui̱ rey jiʼi̱ msu jiʼi̱.
\v 5 Pana ná nduʼu tucua ñati̱ biʼ, chaʼ ná ndube tiʼ nguʼ chaʼ ngujui clyoʼo sñiʼ rey biʼ; ndyaa nguʼ cña neʼ quixi̱ʼ, ndyaa xi xaʼ la nguʼ ndyujuiʼ nguʼ yuʼba jiʼi̱ nguʼ.
\v 6 Loʼo juaʼa̱ xi xaʼ la ñati̱ biʼ ni, ndayaʼ nguʼ jiʼi̱ msu biʼ, nxtyí loʼo nguʼ jiʼi̱ msu biʼ; cuati juaʼa̱ ntsuʼu su ngujuiʼi̱ nguʼ jiʼi̱ msu biʼ ñaʼa̱ cuayáʼ nu ndyujuii nguʼ jiʼi̱.
\v 7 Nu loʼo ndyuna rey chaʼ nu nguaʼni nguʼ biʼ loʼo msu jiʼi̱, ngua ñasi̱ʼ tsa rey biʼ ñaʼa̱ jiʼi̱ ñati̱ xñaʼa̱ biʼ. Liʼ ngulo rey cña jiʼi̱ sendaru jiʼi̱ chaʼ cujuii nguʼ jiʼi̱ lcaa ñati̱ xñaʼa̱ biʼ, chaʼ suʼba nguʼ quiiʼ tyaqui̱ quichi̱ tyi ñati̱ biʼ.
\v 8 Liʼ nchcuiʼ rey loʼo msu jiʼi̱ chaca quiyaʼ: “Cua nguaʼni choʼo naʼ scuaa chaʼ caca taʼa ngujui clyoʼo sñiʼ naʼ”, nacui̱ rey biʼ. “Pana nu nguʼ nu cua nchcuiʼ naʼ loʼo tsa̱ chaʼ ca̱a̱ nguʼ taʼa ca slo naʼ, ná ntajaʼa̱ nguʼ biʼ ca̱a̱, biʼ chaʼ ná cacu nguʼ biʼ scuaa tsoʼo nu ntsuʼu ʼna tsiyaʼ ti.
\v 9 Tsoʼo la tsaa clya ma̱ nde calle tlyu juani; chcuiʼ ma̱ loʼo lcua ti tyaʼa ñati̱ nu ñaʼa̱ ma̱ jiʼi̱ nde calle jua, chaʼ ca̱a̱ nguʼ taʼa ca slo naʼ.”
\v 10 Liʼ nduʼu nguʼ msu biʼ ndyaa nguʼ nde calle; nchcuiʼ nguʼ loʼo cua ñaʼa̱ ca ñati̱ nu ndyacua tyaʼa nguʼ loʼo, masi ñati̱ tsoʼo, masi ñati̱ cuxi. Liʼ ndyuʼu tiʼi̱ lcaa ñati̱ biʼ slo rey ñaʼa̱ cuayáʼ nu ngutsaʼá̱ niʼi̱ jiʼi̱ rey, ndiʼi̱ quiñaʼa̱ tsa ñati̱ nu cua ndyalaa taʼa slo rey biʼ.
\p
\v 11 ’Liʼ ndyatí̱ ycuiʼ rey biʼ, ndyaa nde niʼi̱ chaʼ chcuiʼ loʼo lcaa ñati̱ nu ndiʼi̱ niʼi̱ biʼ. Liʼ naʼa̱ rey chaʼ ngaʼa̱ sca nu quiʼyu nu ná lacuʼ lateʼ jiʼi̱ taʼa.
\v 12 Liʼ nchcuane rey jiʼi̱ nu quiʼyu biʼ: “Chocue”, nacui̱, “¿ni chaʼ ndyatí̱ nuʼu̱ niʼi̱ re loʼo ná lacuʼ nuʼu̱ lateʼ jiʼi̱ taʼa nu cua nda naʼ jinuʼu̱?” Pana ná ngujui ñiʼya̱ xacui̱ nu quiʼyu biʼ chaʼ jiʼi̱ rey liʼ;
\v 13 biʼ chaʼ ngulo rey biʼ cña jiʼi̱ msu jiʼi̱: “Xñi ma̱ jiʼi̱ nu quiʼyu re, sca̱ʼ ma̱ yaʼ yu, loʼo juaʼa̱ sca̱ʼ ma̱ quiyaʼ yu. Loʼo liʼ xcua̱a̱ ma̱ jiʼi̱ yu nde ca bilyaa su talya tsa ñaʼa̱, ca su nxiʼya tsa nguʼ ndiʼi̱ nguʼ, ca su lye tsa ndacu laʼya nguʼ chaʼ ñasi̱ʼ nguʼ”, nacui̱ rey biʼ.
\v 14 Loʼo ycuiʼ Ndyosi ni, ndacane Ni jiʼi̱ quiñaʼa̱ tsa ñati̱ chaʼ cuaʼa̱ jyaca̱ nguʼ jiʼi̱ lcaa chaʼ nu nchcuiʼ Ni, pana cua laca ti ñati̱ nu nsubi Ni jiʼi̱ chaʼ caca nguʼ ñati̱ jiʼi̱ Ni.
\s Chaʼ jiʼi̱ cñi cña loo nguʼ
\p
\v 15 Liʼ nduʼu nguʼ fariseo ndyaa nguʼ chaʼ quiñi chaʼ jiʼi̱ nguʼ loʼo tyaʼa nguʼ, ñiʼya̱ nu caca jiʼi̱ nguʼ cñiloʼo nguʼ jiʼi̱ Jesús chaʼ chcuiʼ yu sca chaʼ cuxi. 
\v 16 Liʼ ngulo nguʼ biʼ cña jiʼi̱ xi nguʼ cuañiʼ nu ndyaca tsaʼa̱ chaʼ jiʼi̱ nguʼ fariseo, chaʼ chcuiʼ cuayáʼ nguʼ cuañiʼ biʼ loʼo Jesús, ngua tiʼ nguʼ. Liʼ ndyaa nguʼ biʼ slo Jesús loʼo xi xaʼ la ñati̱ nu ndyaʼa̱ loʼo taju nguʼ nu cuentya jiʼi̱ rey Herodes.
\p ―Mstru ―nacui̱ nu nguʼ cuañiʼ biʼ jiʼi̱ Jesús liʼ―, jlo tiʼ ya chaʼ liñi tsa nduʼni nuʼu̱; la cuiʼ chaʼ liñi nu ntsuʼu jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi, biʼ ti chaʼ laca nu ncluʼu nuʼu̱ jiʼi̱ nguʼ. Ná ndube tiʼ nuʼu̱ ñiʼya̱ ndañi chaʼ nu nchcuiʼ nguʼ jinuʼu̱; sca ti cuayáʼ ntiʼ nuʼu̱ ñaʼa̱ nuʼu̱ jiʼi̱ lcaa ñati̱, masi nguʼ tiʼi, masi nguʼ tonu.
\v 17 Tyuʼu chaʼ clyu tiʼ jinuʼu̱, cachaʼ nuʼu̱ chaʼ liñi jiʼi̱ ya: ¿Ha tsoʼo si ta na cñi cña loo na jiʼi̱ rey tlyu nu ndiʼi̱ xaʼ tsuʼ biʼ?
\p
\v 18 Pana ngua tii Jesús ñiʼya̱ laca chaʼ cuxi nu nclyacua tiʼ nguʼ biʼ, biʼ chaʼ ndiʼya̱ nguxacui̱ yu chaʼ jiʼi̱ nguʼ:
\p ―Cuiñi tsa cuʼma̱ ni. ¿Ni chaʼ laca nchcuiʼ cuayáʼ ma̱ loʼo naʼ? ―nacui̱ Jesús jiʼi̱ nguʼ biʼ―.
\v 19 Culuʼu ma̱ sca cñi ʼna, la cuiʼ tyaʼa cñi plata nu nda na jiʼi̱ nguʼ nu nxñi cñi cña loo na.
\p Liʼ ñaa loʼo nguʼ jiʼi̱ sca cñi plata biʼ slo Jesús. 
\p
\v 20 ―¿Tilaca nu ca jiʼi̱ lcui̱ ngaʼa̱ chu̱ʼ cñi re? ―nacui̱ Jesús jiʼi̱ nguʼ biʼ―. ¿Ti jiʼi̱ laca xtañi nu nscua re? ―nacui̱.
\p
\v 21 ―Xtañi rey tlyu nu ndiʼi̱ xaʼ tsuʼ, biʼ ngaʼa̱ chu̱ʼ cñi cua ―nacui̱ nguʼ liʼ.
\p ―Tsoʼo ―nacui̱ Jesús liʼ―, jiʼi̱ rey tlyu biʼ tya ma̱ cñi cña loo nu ngaʼa̱ chaʼ ta ma̱ jiʼi̱ lacua, loʼo juaʼa̱ jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi tya ma̱ lcaa na nu ntsuʼu chaʼ tya ma̱ jiʼi̱ Ni.
\p
\v 22 Ndube tsa tiʼ nguʼ biʼ liʼ, chaʼ nchca tsa jiʼi̱ Jesús xtyacui chaʼ loʼo nguʼ. Nduʼu nguʼ biʼ ndyaa nguʼ liʼ.
\s Nchcuane nguʼ jiʼi̱ Jesús ñiʼya̱ caca loʼo tyuʼú ñati̱ chaca quiyaʼ
\p
\v 23 Loʼo la cuiʼ tsa̱ biʼ ñaa xi nguʼ saduceo slo Jesús, biʼ laca sca latya ñati̱ nu nchcuiʼ chaʼ ngaʼaa tyuʼú ñati̱ chaca quiyaʼ loʼo cua ngujuii nguʼ. Nchcuane nguʼ biʼ sca chaʼ jiʼi̱ Jesús liʼ:
\p
\v 24 ―Mstru ―nacui̱ nguʼ biʼ jiʼi̱―, saʼni la nda jyoʼo Moisés sca chaʼ loʼo na cuentya jiʼi̱ tyaʼa ngula nguʼ. Nu loʼo cua ngujuii tsaca yu ni, si cua ngujui clyoʼo yu pana bilya caja sñiʼ yu, liʼ ntsuʼu cña jiʼi̱ tyaʼa ngula yu nu ntucua ycuiʼ ti chaʼ caja clyoʼo loʼo nu cunaʼa̱ nu ngua clyoʼo jyoʼo tyaʼa yu. Liʼ chcuiʼ nguʼ jiʼi̱ sñiʼ clyo nguʼ chaʼ sñiʼ nu quiʼyu nu cua ngujuii biʼ laca biʼ, chaʼ ná chcunaʼ xtañi yu nu cua ngujuii biʼ. Juaʼa̱ nchcuiʼ Moisés saʼni la.
\v 25 Ndiʼya̱ ngua sca quiyaʼ: Ntsuʼu cati tyaʼa nu quiʼyu tyaʼa ngula, tyaʼa quichi̱ tyi ya. Liʼ ngujui clyoʼo nu ngula clyo, pana yala tsa ngujuii yu, loʼo bilya caja sñiʼ yu. Liʼ ndyanu nu cunaʼa̱ biʼ cuentya jiʼi̱ tyaʼa yu.
\v 26 Liʼ ngujui clyoʼo nu cunaʼa̱ biʼ chaca quiyaʼ. La cuiʼ juaʼa̱, yala ti ngujuii chaca nu quiʼyu tyaʼa ngula jyoʼo biʼ. Juaʼa̱ ngua jiʼi̱ ca taʼa nguʼ quiʼyu tyaʼa ngula jyoʼo biʼ.
\v 27 Ca su ndye, liʼ ngujuii nu cunaʼa̱ biʼ.
\v 28 Nu loʼo tyuʼú lcaa jyoʼo chaca quiyaʼ ni, ¿ñiʼya̱ nu laca clyoʼo ca nu cunaʼa̱ biʼ, chaʼ ca taʼa cati tyaʼa nu tyaʼa ngula nguʼ ngujui clyoʼo nguʼ loʼo? 
\p
\v 29 Liʼ nguxacui̱ Jesús chaʼ jiʼi̱ nguʼ biʼ:
\p ―Ná jlo tiʼ ma̱ tsiyaʼ ti, chaʼ ná nchca cuayáʼ tiʼ ma̱ jiʼi̱ quityi jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi; ná nchca cuayáʼ tiʼ ma̱ chaʼ nchca tsa jiʼi̱ ycuiʼ Ni cuaʼni Ni cña tonu. 
\v 30 Nu loʼo tyuʼú lcaa jyoʼo chaca quiyaʼ, ngaʼaa ntsuʼu chaʼ caja clyoʼo nguʼ ca biʼ; tyiʼi̱ nguʼ liʼ ñiʼya̱ ndiʼi̱ xca̱ jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi ca slo Ni.
\v 31 Chañi chaʼ ntsuʼu chaʼ tyuʼú lcaa jyoʼo chaca quiyaʼ. ¿Ha bilya chcuiʼ ma̱ chaʼ lo quityi nu nchcuiʼ ycuiʼ Ndyosi loʼo ma̱? Ndiʼya̱ nchcuiʼ quityi biʼ:
\v 32 “Ycuiʼ Ndyosi Xuʼna Abraham laca naʼ,” nacui̱ Ni, “ycuiʼ Ndyosi Xuʼna Isaac laca naʼ, loʼo la cuiʼ ti ycuiʼ Ndyosi Xuʼna Jacob laca naʼ”, nacui̱ Ni. Ná nacui̱ quityi biʼ chaʼ na cua ngua ycuiʼ Ndyosi Xuʼna nguʼ biʼ; ñaʼa̱ ti tya laca ycuiʼ Ndyosi Xuʼna nguʼ biʼ juani, loʼo juaʼa̱ laca ycuiʼ Ndyosi Xuʼna lcaa ñati̱ luʼú.
\p
\v 33 Loʼo ndyuna nu quiñaʼa̱ tsa ñati̱ nu ngaʼa̱ slo chaʼ nu nclyuʼu Jesús biʼ, ndube tsa tiʼ nguʼ jiʼi̱ chaʼ biʼ liʼ.
\s Cña nu ndulo la chaʼ cuaʼni na cuentya jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi
\p
\v 34 Nu loʼo ndyuna nguʼ fariseo chaʼ cua nguaʼni Jesús ngana jiʼi̱ nu nguʼ saduceo biʼ, liʼ ndyuʼu tiʼi̱ lcaa nguʼ fariseo biʼ slo Jesús.
\v 35 Loʼo juaʼa̱ ngaʼa̱ sca nguʼ fariseo nu jlo tsa tiʼ lcaa chaʼ jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi nu nguscua jyoʼo Moisés. Liʼ nchcuane yu jiʼi̱ Jesús chaʼ chcuiʼ cuayáʼ yu loʼo: 
\p
\v 36 ―Mstru ―nacui̱ yu biʼ jiʼi̱ Jesús―, ¿ñiʼya̱ chaʼ laca nu ndulo la jiʼna chaʼ cuaʼni na, chaʼ nu nda ycuiʼ Ni loʼo jyoʼo Moisés saʼni la?
\p
\v 37 Liʼ nguxacui̱ Jesús chaʼ jiʼi̱ yu biʼ:
\p ―“Ntsuʼu chaʼ tyucui tyiquee ma̱ tyuʼu chaʼ jiʼi̱ ma̱ loʼo ycuiʼ Ndyosi; nu loʼo lubii ti cresiya jiʼi̱ ma̱, juaʼa̱ loʼo lcaa chaʼ nu ndaʼya hique ma̱, tyuʼu chaʼ jiʼi̱ ma̱ loʼo Ni”.
\v 38 Biʼ laca chaʼ nu tlyu la, nu ndulo la jiʼna chaʼ cuaʼni na.
\v 39 Loʼo juaʼa̱ ntsuʼu chaca chaʼ tlyu: “Ntsuʼu chaʼ cuaʼni tyaʼna tiʼ ma̱ jiʼi̱ tyaʼa ñati̱ ma̱, ñiʼya̱ laca si nduʼni tyaʼna tiʼ ma̱ jiʼi̱ ycuiʼ ca ma̱”.
\v 40 Su̱u̱ lcaa chaʼ nu nguscua jyoʼo Moisés cuentya jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi laca tyucuaa chaʼ biʼ, loʼo juaʼa̱ su̱u̱ lcaa chaʼ nu nchcuiʼ nguʼ nu ngua tuʼba jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi nu ngua saʼni laca chaʼ biʼ.
\s Nchcuane Jesús jiʼi̱ nguʼ cuentya jiʼi̱ Cristo
\p
\v 41 Laja loʼo tya ndyuʼu tiʼi̱ lcaa nguʼ fariseo biʼ su ndu̱ Jesús, liʼ nchcuane yu sca chaʼ jiʼi̱ nguʼ: 
\p
\v 42 ―¿Ñiʼya̱ ntiʼ cuʼma̱ cuentya jiʼi̱ Cristo nu ntsuʼu chaʼ ca̱a̱? ―nacui̱ Jesús jiʼi̱ nguʼ biʼ―. ¿Tilaca ngua jyoʼo cusuʼ jiʼi̱ nu Cristo biʼ ntiʼ ma̱?
\p ―Ñati̱ tyaʼa jiʼi̱ jyoʼo rey David caca nu biʼ ―nacui̱ nguʼ jiʼi̱.
\p
\v 43 Liʼ nchcuane Jesús jiʼi̱ nguʼ biʼ chaca quiyaʼ:
\p ―¿Ñiʼya̱ ndyuʼu ta chaʼ re ntiʼ cuʼma̱, chaʼ cua nchcuiʼ jyoʼo David chaʼ Xuʼna yu laca nu Cristo biʼ? Cua nguluʼu Xtyiʼi ycuiʼ Ndyosi chaʼ biʼ jiʼi̱ David, biʼ chaʼ nchcuiʼ yu ndiʼya̱:
\q
\v 44 Ycuiʼ Ndyosi nu laca Xuʼna na nacui̱ jiʼi̱ Cristo nu Xuʼna naʼ ndiʼya̱:
\q “Tyucua nuʼu̱ nde laʼa tsuʼ cui̱ ʼna, ñaʼa̱ cuayáʼ nu cuaʼni tye naʼ chaʼ jiʼi̱ lcaa tyaʼa cusu̱u̱ jinuʼu̱, chaʼ caca nuʼu̱ loo jiʼi̱ lcaa ca chaʼ”, nacui̱ Ni jiʼi̱ Cristo.
\m
\v 45 Xuʼna naʼ, nchcuiʼ jyoʼo David jiʼi̱ Cristo. ¿Ñiʼya̱ caca chcuiʼ na chaʼ ñati̱ tyaʼa jiʼi̱ jyoʼo David biʼ laca Cristo lacua?
\p
\v 46 Ná ntsuʼu ni sca ñati̱ ca biʼ nu ngua jiʼi̱ xacui̱ chaʼ jiʼi̱ Jesús liʼ. Loʼo juaʼa̱ xaʼ la tsa̱ nde loo la ngaʼaa nchcuane nguʼ chaʼ jiʼi̱ yu tsiyaʼ ti, chaʼ ntsi̱i̱ nguʼ jiʼi̱, ñiʼya̱ nu xacui̱ Jesús chaʼ jiʼi̱ nguʼ.
\c 23
\s Ngusta Jesús quiʼya jiʼi̱ nguʼ fariseo loʼo juaʼa̱ jiʼi̱ mstru chaʼ joʼó biʼ
\p
\v 1 Loʼo liʼ nchcuiʼ Jesús loʼo nu quiñaʼa̱ tsa ñati̱ nu ndiʼi̱ slo yu, juaʼa̱ loʼo nu nguʼ nu ndyaca tsaʼa̱ jiʼi̱:
\p
\v 2 ―Nu nguʼ fariseo biʼ, loʼo mstru nu ncluʼu chaʼ joʼó neʼ laa ni, jlo tiʼ nguʼ biʼ lcaa chaʼ ñiʼya nu nguscua jyoʼo Moisés lo quityi.
\v 3 Biʼ chaʼ tsoʼo cuaʼa̱ jyaca̱ ma̱ jiʼi̱ chaʼ nu ncluʼu nguʼ biʼ jiʼi̱ ma̱, tsoʼo taquiyaʼ ma̱ jiʼi̱ chaʼ nu ncluʼu nguʼ biʼ; pana ná cuaʼni ma̱ ñiʼya̱ nu nduʼni ti nguʼ biʼ. Tsoʼo ti ncluʼu nguʼ chaʼ joʼó biʼ, pana ná ndaquiyaʼ ycuiʼ ca nguʼ chaʼ biʼ.
\v 4 Loʼo juaʼa̱ nu nguʼ fariseo biʼ ni, nclyo nguʼ cña jiʼi̱ tyaʼa nguʼ chaʼ tonu tsa yuʼba quiʼya nguʼ; tiʼi̱ tsa yuʼba nsta nguʼ biʼ scu̱ ñati̱, pana ycuiʼ ca nguʼ ni, ná sicua̱ nguʼ yuʼba biʼ tsiyaʼ ti.
\v 5 Lcaa chaʼ nu nduʼni nu nguʼ biʼ ni, nduʼni nguʼ jiʼi̱ chaʼ ñaʼa̱ ti ñati̱ jiʼi̱ nguʼ; biʼ chaʼ ndyaaca̱ʼ juata su nscua chaʼ jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi hique nguʼ, loʼo juaʼa̱ scu̱ nguʼ, chaʼ ntiʼ nguʼ chaʼ chcuiʼ ñati̱ jiʼi̱ nguʼ chaʼ tacati tsa nduʼni nguʼ. Loʼo juaʼa̱ nchcuʼ nguʼ biʼ payu̱ nu tonu tsa lsu ndacui lo chaʼ ñaʼa̱ ñati̱ jiʼi̱.
\v 6 Nu loʼo ndyaʼa̱ nguʼ biʼ sca taʼa, liʼ ndyacaʼa̱ nguʼ su tsoʼo la ñaʼa̱ ntiʼ nguʼ; cuati juaʼa̱ neʼ laa, la cuiʼ ti su tsoʼo la ñaʼa̱ ntiʼ nguʼ, ca biʼ ntucua nguʼ biʼ.
\v 7 La cuiʼ juaʼa̱, si tyacua tyaʼa ñati̱ loʼo nguʼ biʼ nde calle, loʼo chcuiʼ ñati̱ biʼ loʼo nguʼ, na cuaʼni chi̱ ñati̱ loo ntiʼ nguʼ fariseo biʼ; juaʼa̱ cua ntiʼ nguʼ chaʼ ñacui̱ ñati̱ jiʼi̱, chaʼ mstru laca nguʼ. Juaʼa̱ ntiʼ nguʼ biʼ.
\p
\v 8 ’Pana cuʼma̱ ni, ná tsoʼo si ñacui̱ nguʼ jiʼi̱ ma̱ chaʼ mstru laca ma̱; tsoʼo la si sca ti chaʼ ntsuʼu tyiquee ma̱ loʼo tyaʼa ma̱, chaʼ sca ti mstru ntsuʼu jiʼi̱ ma̱, biʼ laca Cristo.
\v 9 Loʼo juaʼa̱ ná ngaʼa̱ chaʼ ñacui̱ ma̱ chaʼ sti ma̱ laca sca ñati̱ chalyuu ti, chaʼ sca ti ycuiʼ Ndyosi nu ntucua nde cua̱, biʼ laca Sti ma̱.
\v 10 Loʼo juaʼa̱ ná ta ma̱ chacuayáʼ jiʼi̱ ñati̱ chaʼ chcuiʼ nguʼ jiʼi̱ ma̱ chaʼ xuʼna nguʼ laca ma̱, chaʼ sca ti Cristo laca Xuʼna ma̱ nu chañi ca.
\v 11 Nu cuʼma̱ nu ndulo la chaʼ jiʼi̱ ma̱ cuentya jiʼi̱ tyaʼa ma̱, ngaʼa̱ chaʼ cuaʼni ma̱ cua ñaʼa̱ ca cña nu culo lcaa tyaʼa ma̱ jiʼi̱ ma̱, masi laca ma̱ loo jiʼi̱ nguʼ.
\v 12 Ñati̱ nu ntiʼ chaʼ caca tlyu la cuentya jiʼi̱ tyaʼa nguʼ, ntsuʼu chaʼ ca tyujuʼu tiʼ nguʼ ca tiyaʼ la; pana ñati̱ nu ná nduʼni tyixi loʼo tyaʼa nguʼ, nu ná ntiʼ tyiji̱loo jiʼi̱ tyaʼa nguʼ, biʼ laca nu chañi chaʼ caca tlyu la cuentya jiʼi̱ cuʼma̱.
\p
\v 13 ’¡Tyaʼna tsa cuʼma̱ nguʼ mstru chaʼ joʼó, loʼo juaʼa̱ cuʼma̱ nguʼ fariseo, chaʼ tucua chaʼ ntsuʼu tyiquee ma̱! Na ndacu̱ʼ ma̱ tyucui̱i̱ jiʼi̱ nguʼ, chaʼ ná caca tyatí̱ nguʼ chaʼ jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi, chaʼ ná caca ycuiʼ Ni loo neʼ cresiya jiʼi̱ nguʼ. Ni ycuiʼ ma̱, ná caca tyatí̱ ma̱ chaʼ biʼ, loʼo juaʼa̱ ná nda ma̱ chacuayáʼ chaʼ tyatí̱ xaʼ la ñati̱ chaʼ biʼ.
\p
\v 14 ’¡Tyaʼna tsa cuʼma̱ nguʼ mstru chaʼ joʼó, loʼo juaʼa̱ cuʼma̱ nguʼ fariseo, chaʼ tucua chaʼ ntsuʼu tyiquee ma̱! Nxlyaá ma̱ niʼi̱ nu ntsuʼu jiʼi̱ nu cunaʼa̱ tiʼi, loʼo liʼ tyiqueeʼ nchcuiʼ ma̱ loʼo ycuiʼ Ndyosi slo ñati̱ chaʼ ñaʼa̱ ti ñati̱ jiʼi̱ ma̱. Ná ca cuayáʼ tiʼ xaʼ ñati̱ lcaa chaʼ cuxi nu ntsuʼu neʼ cresiya jiʼi̱ ma̱ liʼ. Biʼ chaʼ lye la chcubeʼ ma̱ ca nde loo la. 
\p
\v 15 ’¡Tyaʼna tsa cuʼma̱ nguʼ mstru chaʼ joʼó, loʼo juaʼa̱ cuʼma̱ nguʼ fariseo, chaʼ tucua chaʼ ntsuʼu tyiquee ma̱! Tyijyuʼ tsa ndyaʼa̱ ma̱, masi tyucui̱i̱ nde lo yuu ti, masi tyucui̱i̱ nteje tacui ma̱ tyujoʼo ndyaʼa̱ ma̱, chaʼ clyana ma̱ jiʼi̱ ñati̱, masi sca ti ñati̱ nu tyajaʼa̱ xtyanu jiʼi̱ nu xaʼ la joʼó nu nduʼni tlyu yu jiʼi̱, chaʼ xñi yu chaʼ nu culuʼu cuʼma̱ jiʼi̱ yu. Liʼ culuʼu ma̱ jiʼi̱ yu chaʼ caca yu sñiʼ cuiñaja nu tlyu la que cuʼma̱, cuʼma̱ nu ntsuʼu chaʼ tsaa ma̱ ca bilyaa.
\p
\v 16 ’¡Tyaʼna tsa cuʼma̱! Na cua ntiʼ ma̱ culuʼu ma̱ jiʼi̱ xaʼ ñati̱; pana cuityi̱ʼ ycuiʼ ca cuʼma̱, chaʼ ná nda ma̱ cuentya tsiyaʼ ti. Ndiʼya̱ nchcuiʼ ma̱: “Si cuaʼni nguʼ jura cuentya jiʼi̱ laa tonu re chaʼ cuaʼni lyiji nguʼ sca cña, ná sca chaʼ laca”, nacui̱ ma̱. “Pana si cuaʼni nguʼ jura cuentya jiʼi̱ na oro nu ntsuʼu neʼ laa chaʼ cuaʼni nguʼ cña biʼ, liʼ ntsuʼu chaʼ cuaʼni nguʼ lcaa cña tsiyaʼ ti nu cua nchcuiʼ nguʼ”, nacui̱ ma̱.
\v 17 ¡Ple tsa cuʼma̱, na cuityi̱ʼ tsa ma̱! ¿Na laca nu ndulo la chaʼ jiʼi̱ ntiʼ ma̱? ¿Ha tlyu la chaʼ jiʼi̱ na oro nu ntsuʼu neʼ laa biʼ? ¿Ha tlyu la chaʼ jiʼi̱ laa tlyu su ntsuʼu na oro biʼ, ntiʼ ma̱? Sca ti cuayáʼ ndyuʼu chaʼ biʼ.
\v 18 Loʼo juaʼa̱ chaca chaʼ nchcuiʼ ma̱: “Si cuaʼni nguʼ jura cuentya jiʼi̱ mesa nu ntsuʼu neʼ laa re, chaʼ cuaʼni lyiji nguʼ sca cña, ná sca chaʼ laca”, nacui̱ ma̱. “Pana si cuaʼni nguʼ jura cuentya jiʼi̱ msta̱ nu nsta nguʼ lo mesa biʼ, chaʼ cuaʼni nguʼ cña biʼ, liʼ ntsuʼu chaʼ cuaʼni nguʼ lcaa cña tsiyaʼ ti nu cua nchcuiʼ nguʼ”, nacui̱ ma̱.
\v 19 ¡Chañi chaʼ cuityi̱ʼ cuʼma̱! ¿Na laca nu ndulo la chaʼ jiʼi̱, ntiʼ ma̱? ¿Ha tlyu la chaʼ jiʼi̱ msta̱ biʼ? ¿Ha tlyu la chaʼ jiʼi̱ mesa su nscua msta̱ biʼ, ntiʼ ma̱? Sca ti cuayáʼ laca chaʼ biʼ;
\v 20 biʼ chaʼ nu loʼo cuaʼni nguʼ jura cuentya jiʼi̱ mesa biʼ, chaʼ cuaʼni nguʼ sca cña, stuʼba ndyuʼni nguʼ jura cuentya jiʼi̱ na nu nscua lo mesa biʼ.
\v 21 Loʼo juaʼa̱, si cuaʼni nguʼ jura cuentya jiʼi̱ laa tonu re, la cuiʼ juaʼa̱ ndyuʼni nguʼ jura cuentya jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi, chaʼ loʼo neʼ laa biʼ ndyaʼa̱ ycuiʼ Ni. 
\v 22 La cuiʼ ti chaʼ ni, si cuaʼni nguʼ jura cuentya jiʼi̱ sca na nu ntsuʼu nde cua̱, la cuiʼ juaʼa̱ ndyuʼni nguʼ jura cuentya jiʼi̱ su tlyu ca su ntucua ycuiʼ Ni, loʼo juaʼa̱ cuentya jiʼi̱ ycuiʼ Ni liʼ.
\p
\v 23 ’¡Tyaʼna tsa cuʼma̱ nguʼ mstru chaʼ joʼó, loʼo juaʼa̱ cuʼma̱ nguʼ fariseo, chaʼ tucua chaʼ ntsuʼu tyiquee ma̱! Tacati tsa nduʼni ma̱ loʼo ycuiʼ Ndyosi loʼo lcaa na xca ti nu ntsuʼu jiʼi̱ ma̱; si ntsuʼu tii tyaʼa lacaʼ tyunuʼ xlya jiʼi̱ ma̱ ni, masi siʼyu hañi, masi siʼyu comino, hora ti nda ma̱ tsaca jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi liʼ, masi ná ndaquiyaʼ ma̱ jiʼi̱ chaʼ nu nguluʼu Ni, nu ndulo la chaʼ jiʼi̱. Cua nacui̱ ycuiʼ Ndyosi chaʼ liñi ti cuaʼni cuayáʼ ma̱ jiʼi̱ ñati̱, loʼo juaʼa̱ nacui̱ Ni chaʼ cuaʼni tyaʼna tiʼ ma̱ jiʼi̱ ñati̱, chaʼ jlya tsoʼo tiʼ ma̱ jiʼi̱ ycuiʼ Ni; pana ná nduna ma̱ chaʼ biʼ. Ntsuʼu chaʼ taquiyaʼ ma̱ jiʼi̱ chaʼ nu ndulo la biʼ, masi tya cuaʼni ma̱ chaʼ tsoʼo ñiʼya̱ nu ndyuʼni ti ma̱ nu loʼo nda ma̱ msta̱ sube ti biʼ.
\v 24 Ntiʼ ma̱ culuʼu ma̱ chaʼ jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi jiʼi̱ xaʼ ñati̱; pana na cuityi̱ʼ ycuiʼ ca ma̱, chaʼ ndyacu̱ʼ hique ma̱ jiʼi̱ lcaa chaʼ liñi biʼ. Ñiʼya̱ laca si nsubii ma̱ hitya chaʼ coʼo ma̱, chaʼ ná coʼo ma̱ naʼni sube nu ntsuʼu lo hitya biʼ, pana ná nduʼni cuentya ma̱ jiʼi̱, si cua ntyucui̱ʼ ma̱ sca naʼni tlyu la, ñiʼya̱ ntiʼ sca camello.
\p
\v 25 ’¡Tyaʼna cuʼma̱ nguʼ mstru chaʼ joʼó, loʼo juaʼa̱ cuʼma̱ nguʼ fariseo, chaʼ tucua chaʼ ntsuʼu tyiquee ma̱! Tsoʼo tsa ndyaati̱ loo ma̱, ndyaati̱ chu̱ʼ cuañaʼ ma̱, ñiʼya̱ ntiʼ ndyaati̱ sca tasa, ndyaati̱ sca caʼña; pana nde neʼ cresiya jiʼi̱ ma̱ xcuiʼ chaʼ cuxi ntsuʼu, chaʼ ntiʼ ma̱ xlyaá ma̱ na nu ntsuʼu jiʼi̱ xaʼ ñati̱, chaʼ lyaʼ tiʼ ma̱ jiʼi̱ ñati̱.
\v 26 Na cuityi̱ʼ ma̱, lcaa cuʼma̱ nguʼ fariseo. Clyo cuaʼni lubii ma̱ neʼ cresiya jiʼi̱ ycuiʼ ca ma̱, chaʼ tyanu lubii tyucui ñaʼa̱ ma̱ liʼ, ñiʼya̱ ntiʼ ndyaati̱ sca tasa, sca caʼña.
\p
\v 27 ’¡Tyaʼna tsa cuʼma̱ nguʼ mstru chaʼ joʼó loʼo cuʼma̱ nguʼ fariseo, chaʼ tucua chaʼ ntsuʼu tyiquee ma̱! Ñiʼya̱ sca niʼi̱ sube nu ndu̱ chu̱ʼ cuaá nu nduʼni ngati̱ nguʼ jiʼi̱, tsoʼo tsa ñaʼa̱ niʼi̱ biʼ liʼ, la cuiʼ juaʼa̱ laca cuʼma̱. Pana xcuiʼ tyijya̱ jyoʼo ntsuʼu neʼ cuaá biʼ, xcuiʼ na tyucu̱ ntsuʼu biʼ.
\v 28 Loʼo juaʼa̱ cuʼma̱ ni, tsoʼo tsa ñaʼa̱ ma̱ nde chu̱ʼ ma̱, liñi tsa nduʼni ma̱ ntiʼ ñati̱; pana loʼo ñaʼa̱ ycuiʼ Ndyosi ca nde neʼ ma̱, tucua chaʼ ntsuʼu tyiquee ma̱, cuxi tsa chaʼ nu ntsuʼu neʼ cresiya jiʼi̱ ma̱, ntiʼ Ni.
\p
\v 29 ’¡Tyaʼna tsa cuʼma̱ nguʼ mstru chaʼ joʼó, loʼo juaʼa̱ cuʼma̱ nguʼ fariseo, chaʼ tucua chaʼ ntsuʼu tyiquee ma̱! Tsoʼo tsa ñaʼa̱ niʼi̱ sube nu ndiñá ma̱ chu̱ʼ cuaá su ndyatsiʼ jyoʼo nu cua ya̱a̱ nchcuiʼ chaʼ jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi loʼo ñati̱ nu ngua saʼni la; tsoʼo tsa ndalyaʼ ma̱ jiʼi̱ niʼi̱ biʼ nu ntucua chu̱ʼ cuaá su ndyatsiʼ jyoʼo nu tsoʼo tsa tyiquee nu ngua saʼni la.
\v 30 “Cuxi tsa nguaʼni jyoʼo cusuʼ jiʼi̱ ya cua saʼni”, nacui̱ ma̱. “Si cua ngutiʼi̱ ya chalyuu nu ngua tyempo biʼ, ná loʼo cua ndyujuii ya jiʼi̱ nguʼ nu ngua tuʼba jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi biʼ”, nacui̱ ma̱.
\v 31 Jlo tiʼ ma̱ chaʼ laca ma̱ la cuiʼ tyaʼa ñati̱ loʼo jyoʼo cusuʼ jiʼi̱ ma̱ nu cua ndyujuii jiʼi̱ nguʼ nu ngua tuʼba jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi nu ngua saʼni; ñaʼa̱ ti cuxi tyiquee ma̱ juani, ñiʼya̱ nu cuxi tyiquee jyoʼo cusuʼ jiʼi̱ ma̱ nu ngua liʼ.
\v 32 Tsoʼo lacua. Tya cuaʼni la ma̱ chaʼ cuxi nu nguaʼni jyoʼo cusuʼ jiʼi̱ ma̱ nu ngua saʼni liʼ.
\p
\v 33 ’¡Ñiʼya̱ ntiʼ cuaña, juaʼa̱ ntiʼ cuʼma̱! Tajuaʼ tsa ndyuʼni ma̱ chaʼ cuxi. ¿Ha ntiʼ ma̱ chaʼ clyaá ma̱ jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi chaʼ ná chcubeʼ ma̱ ca bilyaa? Ná taca jiʼi̱ ma̱ juaʼa̱.
\v 34 Biʼ chaʼ ta naʼ jiʼi̱ ñati̱ ʼna chaʼ ca̱a̱ ca slo ma̱; masi nguʼ nu laca tuʼba ʼna, masi nguʼ nu jlo tiʼ chaʼ jnaʼ, masi nguʼ mstru nu cuentya jnaʼ, ta naʼ jiʼi̱ nguʼ chaʼ ca̱a̱ nguʼ ca slo ma̱. Jlo tiʼ naʼ chaʼ tyaala tsa cuʼma̱; cujuii ma̱ jiʼi̱ xi ñati̱ biʼ, cujuiʼi̱ caʼa̱ ma̱ jiʼi̱ xi xaʼ la ñati̱ biʼ lo crusi, quijiʼi̱ ma̱ jiʼi̱ xi xaʼ la ñati̱ biʼ loʼo reta. Masi neʼ laa jiʼi̱ ma̱, cuaʼni lyaʼ tsa tiʼ ma̱ jiʼi̱ nguʼ biʼ ñaʼa̱ cuayáʼ nu culoʼo ma̱ jiʼi̱ nguʼ biʼ, chaʼ ná tyanu nguʼ biʼ quichi̱ tyi ma̱ tsiyaʼ ti.
\v 35 Biʼ chaʼ lacua, tyanu quiʼya jiʼi̱ ma̱ xquiʼya chaʼ cua ndyujuii jyoʼo cusuʼ jiʼi̱ ma̱ jiʼi̱ quiñaʼa̱ tsa ñati̱ nu nchcuiʼ chaʼ liñi tya saʼni la, tya loʼo ngujuii Abel nu ngua tya clyo la, ñaʼa̱ cuayáʼ nu ngujuii Zacarías sñiʼ Berequías. Nu jyoʼo Zacarías ni, cua ndyujuii nguʼ jiʼi̱ yu su ndu̱ yu neʼ laa, ca su laja claʼbe toʼ mesa su ndyaqui̱ msta̱, nu loʼo cua tsaa ti yu niʼi̱ su tacati tsa. Stuʼba ndyuʼu chaʼ ñiʼya̱ laca si ycuiʼ ca ma̱ cua ndyujuii ma̱ jiʼi̱ jyoʼo cusuʼ biʼ, chaʼ la cuiʼ chaʼ cuxi biʼ ntsuʼu tyiquee ma̱ juani.
\v 36 Chaʼ liñi nchcuiʼ naʼ loʼo ma̱ juani, chaʼ bilya cajaa ma̱ loʼo tlyu tsa chaʼ cuxi caca jiʼi̱ cuʼma̱ nguʼ nasiyu̱ nde xquiʼya quiʼya nu ndyanu jiʼi̱ ma̱. 
\s Ngusiʼya tsa Jesús xquiʼya quichi̱ Jerusalén
\p
\v 37 ’¡Tyaʼna̱ tsa cuʼma̱ nguʼ Jerusalén! Tucui tsa chaʼ ntsuʼu jiʼi̱ ma̱. Tya saʼni la ndyujuii ma̱ jiʼi̱ ñati̱ nu nguaʼa̱ lo ycuiʼ Ndyosi cña jiʼi̱, masi ngujuiʼi̱ ma̱ quee jiʼi̱ nguʼ nu laca tuʼba jiʼi̱ Ni. Tyu̱u̱ tsa quiyaʼ ngua tiʼ naʼ chaʼ cuaʼni tyacaʼa naʼ jiʼi̱ ma̱ chaʼ ná ca cuxi jiʼi̱ ma̱. Ñiʼya̱ ntiʼ sca suʼu̱ nu nxutiʼi̱ jiʼi̱ sñiʼ neʼ luʼbe niʼ, juaʼa̱ ngua tiʼ naʼ cuaʼni naʼ loʼo ma̱; pana ná nda ma̱ chacuayáʼ ʼna tsiyaʼ ti.
\v 38 Biʼ chaʼ xñiʼi̱ ti tyanu quichi̱ tyi ma̱ juani.
\v 39 Chaʼ liñi nchcuiʼ naʼ loʼo ma̱ juani, chaʼ ngaʼaa ñaʼa̱ ma̱ ʼna ñaʼa̱ cuayáʼ nu tyalaa tyempo loʼo chcuiʼ ma̱ chaʼ ʼna: “Tsoʼo tsa ndyuʼni ycuiʼ Ndyosi loʼo ñati̱ nu lijya̱ chacuayáʼ jiʼi̱ ycuiʼ nu Xuʼna na”, ñacui̱ ma̱ liʼ.
\c 24
\s Ngulala ti cati̱ laa tonu
\p
\v 1 Loʼo liʼ nduʼu Jesús neʼ laa tonu biʼ; na cua tyaa ti, loʼo lye tsa nchcuiʼ nguʼ nu ndyaca tsaʼa̱ jiʼi̱ yu loʼo yu chaʼ jiʼi̱ laa tonu biʼ, chaʼ tsoʼo tsa ñaʼa̱ lcaa niʼi̱ nu cuentya jiʼi̱ laa biʼ.
\v 2 Liʼ nguxacui̱ Jesús chaʼ jiʼi̱ nguʼ biʼ:
\p ―Ñaʼa̱ tsoʼo ma̱ jiʼi̱ lcaa chaʼ nu ntsuʼu jiʼi̱ laa tonu re ―nacui̱ Jesús jiʼi̱ nguʼ biʼ―. Chaʼ liñi nchcuiʼ naʼ loʼo ma̱ juani, chaʼ tye laa re cati̱ ñaʼa̱ cuayáʼ ni sca quee nu ntsuʼu siiʼ laa re, ngaʼaa tyanu biʼ hichu̱ʼ tyaʼa.
\s Chaʼ tiʼí nu caca loʼo cua tye ti chalyuu
\p
\v 3 Liʼ ndyaa nguʼ nde lo xlya caʼya Olivos. Ca biʼ ndyacaʼa̱ Jesús, loʼo liʼ cuaana ti nchcuiʼ nguʼ nu ndyaca tsaʼa̱ jiʼi̱ loʼo yu, nchcuane nguʼ jiʼi̱:
\p ―Cuachaʼ nuʼu̱ jiʼi̱ cua, ¿ni jacuaʼ caca chaʼ cuxi biʼ jiʼi̱ laa tonu biʼ? Loʼo juaʼa̱, ¿ñiʼya̱ caca chaʼ loʼo ca̱a̱ nuʼu̱, nu loʼo cua tye ti chalyuu? ―nacui̱ nguʼ biʼ jiʼi̱.
\p
\v 4 Liʼ nguluʼu la xi Jesús jiʼi̱ nguʼ biʼ:
\p ―Cuaʼni tii tiʼ ma̱, cuiʼya ma̱ cuentya chaʼ ná tucui cñiloʼo jiʼi̱ ma̱ ―nacui̱―.
\v 5 Nde loo la ca̱a̱ tyu̱u̱ tyaʼa nguʼ cuiñi nu ñacui̱ chaʼ cuentya jnaʼ lijya̱ nguʼ. “Cristo laca naʼ”, ñacui̱ nguʼ biʼ jiʼi̱ ma̱, loʼo juaʼa̱ cñiloʼo nguʼ jiʼi̱ quiñaʼa̱ ñati̱ nu jlya tiʼ chaʼ biʼ.
\v 6 Tyempo biʼ cañi chaʼ nxu̱u̱ tyaʼa nguʼ nasiyu̱ re loʼo nguʼ xaʼ nasiyu̱, loʼo juaʼa̱ caja chaʼ jiʼi̱ ma̱ chaʼ nxu̱u̱ tyaʼa nguʼ nasiyu̱ tyijyuʼ. Ná cutsi̱i̱ ma̱ liʼ. Ntsuʼu chaʼ caca juaʼa̱, pana tya lyiji tye chalyuu liʼ.
\v 7 Xu̱u̱ tyaʼa ñati̱ sca tsuʼ loʼo nguʼ chaca tsuʼ, loʼo juaʼa̱ xu̱u̱ tyaʼa ñati̱ sca quichi̱ tlyu loʼo ñati̱ chaca quichi̱ tlyu. Liʼ caja jbiʼña jiʼi̱ nguʼ, ca̱a̱ quicha nu xñi jiʼi̱ lcaa nguʼ, loʼo juaʼa̱ tyu̱u̱ seʼi̱ clyacui̱ chalyuu liʼ.
\v 8 Pana lcaa chaʼ biʼ caca loʼo chca nguxana ti chaʼ chcubeʼ ñati̱ chalyuu, siʼi na cua ndye chalyuu liʼ. 
\p
\v 9 ’Nu loʼo xana chaʼ cuxi biʼ, tejeyaʼ nguʼ jiʼi̱ ma̱ chaʼ xcubeʼ nguʼ jiʼi̱ ma̱, hasta ñaʼa̱ cuayáʼ nu cujuii nguʼ jiʼi̱ ma̱, chaʼ ntsuʼu nguʼ tyucui ñaʼa̱ chalyuu nu caca tiʼí tiʼ nguʼ ñaʼa̱ nguʼ jiʼi̱ ma̱ xquiʼya naʼ;
\v 10 biʼ chaʼ tyu̱u̱ tyaʼa nguʼ tyaʼa ma̱ caca taja tiʼ nguʼ jnaʼ, ngaʼaa talo nguʼ chaʼ xñi la nguʼ chaʼ ʼna liʼ. Loʼo juaʼa̱ ntsuʼu nguʼ tyaʼa ma̱ nu cujuii cuañiʼ nguʼ jiʼi̱ tyaʼa ma̱ yaʼ nguʼ cuxi, juaʼa̱ ntsuʼu nguʼ tyaʼa ma̱ nu caca tiʼí tiʼ nguʼ ñaʼa̱ nguʼ jiʼi̱ xaʼ la nguʼ tyaʼa ma̱ liʼ.
\v 11 La cuiʼ juaʼa̱ tyuʼu tucua quiñaʼa̱ nguʼ cuiñi, nu laca tuʼba jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi, ñacui̱ nguʼ. Cñiloʼo nguʼ biʼ jiʼi̱ tyu̱u̱ tyaʼa ma̱, cuʼma̱ nu laca ma̱ ñati̱ ʼna.
\v 12 Quiñaʼa̱ tsa chaʼ cuxi caca, ñaʼa̱ cuayáʼ nu quiñaʼa̱ tsa nguʼ tyaʼa ma̱ ngaʼaa cuaʼni tyaʼna tiʼ nguʼ jiʼi̱ xaʼ la nguʼ tyaʼa ma̱.
\v 13 Pana ná cube tiʼ ma̱, lcaa cuʼma̱ nu talo tyiquee ma̱ jiʼi̱ chaʼ cuxi biʼ, cuaʼni lyaá naʼ jiʼi̱ cuʼma̱ liʼ, ñaʼa̱ cuayáʼ nu tye chalyuu ―nacui̱ Jesús―.
\v 14 Ntsuʼu chaʼ culuʼu ma̱ chaʼ jnaʼ jiʼi̱ ñati̱, lcaa chaʼ tsoʼo nu nchcuiʼ naʼ, ñiʼya̱ caca loʼo laca ycuiʼ Ndyosi loo neʼ cresiya jiʼi̱ ñati̱; ntsuʼu chaʼ chcuiʼ ma̱ chaʼ biʼ loʼo ñati̱ tyucui ñaʼa̱ chalyuu, chaʼ caca cuayáʼ tiʼ nguʼ jiʼi̱ chaʼ biʼ nde lcaa nasiyu̱. Loʼo liʼ tye chalyuu.
\p
\v 15 ’Jyoʼo Daniel nu ngua tuʼba jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi cua saʼni ni, cua nchcuiʼ yu cuentya jiʼi̱ sca na nu subaʼ tsa, nu cuaʼni ñuʼu̱ jiʼi̱ lcaa na lubii. (Caca cuayáʼ tiʼ cuʼma̱ jiʼi̱ chaʼ biʼ nu loʼo chcuiʼ ma̱ lo quityi re.) Nu loʼo ñaʼa̱ ma̱ chaʼ ndu̱ na subaʼ biʼ ca su tacati tsa neʼ laa tonu biʼ ―nacui̱ Jesús―,
\v 16 liʼ ca cuayáʼ tiʼ ma̱ chaʼ tsoʼo la si xna lcaa ma̱ nu ndiʼi̱ ma̱ nde loyuu su cuentya Judea, xna ma chaʼ tyuʼu cuatsiʼ ma̱ laja caʼya.
\v 17 Si ndu̱ ñati̱ que niʼi̱ jiʼi̱ tsa̱ biʼ, ngaʼaa ta tyempo tyatí̱ nguʼ niʼi̱ chaʼ culo nguʼ yuʼba nu ntsuʼu jiʼi̱ nguʼ; ngaʼa̱ chaʼ caʼya clya nguʼ biʼ nde lo yuu chaʼ xna clya nguʼ liʼ.
\v 18 Loʼo juaʼa̱ si ntsuʼu nguʼ neʼ quixi̱ʼ, ngaʼaa ta tyempo jiʼi̱ nguʼ chaʼ xtyu̱u̱ nguʼ tya̱a̱ nguʼ nde toʼ tyi nguʼ, chaʼ squiʼya nguʼ teʼ quicha̱ʼ jiʼi̱ nguʼ; ngaʼa̱ chaʼ xna clya nguʼ biʼ liʼ.
\v 19 Loʼo juaʼa̱ tyaʼna tsa caca jiʼi̱ nu cunaʼa̱ tana loʼo tyalaa tsa̱ biʼ, tyaʼna tsa nguʼ cunaʼa̱ nu ntsuʼu cubiʼ cuañiʼ nu tya ndyatiʼ liʼ.
\v 20 Tsoʼo si jña ma̱ chaʼ jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi chaʼ ná ntsuʼu chaʼ xna ma̱ loʼo caca tyempo tlyaʼ, chaʼ ná ntsuʼu chaʼ xna ma̱ tsa̱ taʼa nu ndiʼi̱ cñaʼ nguʼ.
\v 21 Tyempo loʼo lye tsa chcubeʼ nguʼ caca biʼ, nu loʼo ntsuʼu chaʼ xna ma̱ liʼ; bilya chcubeʼ ñati̱ chalyuu juaʼa̱ tya loʼo ngüiñá ycuiʼ Ni chalyuu hasta juani, loʼo juaʼa̱ ngaʼaa siʼi juaʼa̱ chcubeʼ ñati̱ tyempo ca nde loo la.
\v 22 Pana cua nacui̱ ycuiʼ nu Xuʼna na chaʼ xti ti tsa̱ caca tyempo nu chcubeʼ nguʼ juaʼa̱; si tyiqueeʼ talo tyempo cuxi biʼ, ngaʼaa clyaá ni tsaca ñati̱ chalyuu liʼ. Pana tyaʼna tiʼ ycuiʼ Ndyosi ñaʼa̱ Ni jiʼi̱ ñati̱ jiʼi̱ Ni, biʼ chaʼ cuaʼni Ni chaʼ xti ti tsa̱ caca tyempo cuxi biʼ.
\p
\v 23 ’Nu loʼo caca tyempo biʼ, si ñacui̱ nguʼ: “Ñaʼa̱ ma̱ ñaʼa̱, cua ndyalaa Cristo ca nde”; juaʼa̱ si ntsuʼu nguʼ nu chcuiʼ ndiʼya̱: “Cua ndyalaa Cristo quichi̱ jua”, ná taquiyaʼ ma̱ jiʼi̱ chaʼ cuiñi nu nchcuiʼ nguʼ biʼ liʼ, 
\v 24 chaʼ Cristo cuiñi caca nu biʼ. Loʼo juaʼa̱ tyuʼu tucua xi nguʼ cuiñi nu chcuiʼ chaʼ tuʼba jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi laca ycuiʼ ca nguʼ, nu cuiñi ti cuaʼni chaʼ tlyu chaʼ cube tsa tiʼ xaʼ ñati̱; cuaʼni nguʼ cuiñi biʼ juaʼa̱, chaʼ ntiʼ nguʼ cuaʼni nguʼ ngana jiʼi̱ ma̱, loʼo juaʼa̱ jiʼi̱ lcaa ñati̱ nu cua ngusubi ycuiʼ Ndyosi jiʼi̱. 
\v 25 Cua ndachaʼ naʼ chaʼ biʼ jiʼi̱ ma̱ juani, nu tya lyiji caca chaʼ cuxi biʼ,
\v 26 chaʼ ná cuaʼa̱ jyaca̱ ma̱ jiʼi̱ nguʼ si ñacui̱ nguʼ: “Tsaa na slo Cristo. Ngaʼa̱ ycuiʼ yu neʼ quixi̱ʼ jua juani.” Ná tsaa ma̱ loʼo nguʼ liʼ. Ná taquiyaʼ ma̱ jiʼi̱ nguʼ si ñacui̱ nguʼ jiʼi̱ ma̱: “Cuaana ti ndiʼi̱ yu neʼ niʼi̱ jua juani”. Ná xñi ma̱ chaʼ nu chcuiʼ nguʼ biʼ tsiyaʼ ti.
\v 27 Ñiʼya̱ laca loʼo ndyubii xee tyiʼyu tyucui ñaʼa̱ nde cua̱, ñaʼa̱ lcaa ñati̱ jiʼi̱ liʼ; juaʼa̱ caca loʼo ca̱a̱ naʼ chaca quiyaʼ, la cuiʼ naʼ nu cua nda Ni ʼna lijya̱a̱ chaʼ caca naʼ ñati̱.
\v 28 Nu loʼo ntsiya sca na tyucu̱, hora ti tyalaa culexu slo.
\s Ndiʼya̱ caca loʼo chaca quiyaʼ ca̱a̱ ycuiʼ nu cua lijya̱ chaʼ caca ñati̱
\p
\v 29 ’Nu loʼo cua ndye tsa̱ nu ngaʼa̱ chaʼ chcubeʼ nguʼ, liʼ yala ti caca talya ñaʼa̱ xee cuichaa, loʼo juaʼa̱ ngaʼaa tyaca̱ʼ xee coʼ liʼ. Tyalú cuii loʼo cualya nu ntsuʼu nde cua̱ ca lo yuu, loʼo juaʼa̱ xquiña Ni lcaa na nu ntsuʼu nde cua̱.
\v 30 Liʼ nde cua̱ tyuʼu tucua cuayáʼ nu sta naʼ nu cua nda Ni ʼna lijya̱a̱ chaʼ caca naʼ ñati̱. Lye tsa caca xñiʼi̱ tiʼ lcaa ñati̱ chalyuu nu ndiʼi̱ cua ñaʼa̱ ca quichi̱ tyi nguʼ, xiʼya tsa nguʼ liʼ. Loʼo naʼ nu cua nda Ni ʼna lijya̱a̱ chaʼ caca naʼ ñati̱ ni, ñaʼa̱ nguʼ ʼna chaʼ lijya̱ naʼ laja coo nu ndubi tsa ñaʼa̱; lye xi ñaʼa̱ caca liʼ, chaʼ loʼo lcaa juersa ʼna ca̱a̱ naʼ liʼ.
\v 31 Nu loʼo lye cañi cuiʼ chcua̱, liʼ culo naʼ cña jiʼi̱ quiñaʼa̱ tsa tyaʼa xca̱ ʼna chaʼ ca̱a̱ xca̱ biʼ, chaʼ xutiʼi̱ seʼi̱ ti jiʼi̱ lcaa ñati̱ nu cua ngusubi ycuiʼ Ni jiʼi̱; macala su ndiʼi̱ nguʼ tyucui ñaʼa̱ chalyuu tyuʼu nguʼ ca̱a̱ nguʼ liʼ.
\p
\v 32 ’Ntsuʼu sca chaʼ nu ca tsaʼa̱ na loʼo ñaʼa̱ na yaca, masi yaca quityi, masi yaca ntsati̱. Nu loʼo xana tyucua sati̱, liʼ caluu lacaʼ biʼ; jlo tiʼ na chaʼ cua ngulala ti tyalaa ni tyo liʼ.
\v 33 Loʼo juaʼa̱, loʼo ñaʼa̱ ma̱ chaʼ tyuʼu tucua lcaa chaʼ nu nchcuiʼ naʼ loʼo ma̱ tsa̱, liʼ ca cuayáʼ tiʼ ma̱ chaʼ cua ngulala ti tyempo loʼo tye chaʼ re.
\v 34 Chaʼ liñi chcuiʼ naʼ loʼo ma̱ juani, chaʼ bilya cajaa lcaa ñati̱ nu luʼú chalyuu juani loʼo caca chaʼ nu cua nchcuiʼ naʼ jiʼi̱ tsa̱.
\v 35 Masi tye lcaa na nu ntsuʼu nde cua̱, masi tye chalyuu re, pana ná tye tsiyaʼ ti chaʼ nu nchcuiʼ naʼ re, chaʼ xcuiʼ chaʼ liñi laca chaʼ nu nchcuiʼ naʼ.
\p
\v 36 ’Pana tsa̱ biʼ ni, ni sca ñati̱ ná jlo tiʼ ni tsa̱ caca, ni hora caca biʼ. Ni xca̱ jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi ná jlo tiʼ nguʼ, ni naʼ nu laca̱ nu sca ti Sñiʼ ycuiʼ Ni, ná jlo tiʼ naʼ; sca ti ycuiʼ Ndyosi Sti naʼ jlo tiʼ chaʼ biʼ.
\p
\v 37 ’Ñiʼya̱ ngua loʼo ngutiʼi̱ jyoʼo Noé chalyuu nu ngua saʼni, juaʼa̱ caca tsa̱ nu ca̱a̱ naʼ nu cua nda Ni ʼna lijya̱a̱ chaʼ caca naʼ ñati̱; ná ca cuayáʼ tiʼ ñati̱ ni tsa̱ caca biʼ.
\v 38 Ñiʼya̱ ngua tyempo jiʼi̱ Noé biʼ, nu loʼo bilya caʼya tyo clyaa, juaʼa̱ caca tsa̱ biʼ. Ndiʼya̱ ngua saʼni: nguaʼni nguʼ taʼa, ndyacu nguʼ, ndyiʼo nguʼ, ngujui clyoʼo nguʼ; ná ntsuʼu chaʼ ngulacua tiʼ nguʼ tsiyaʼ ti, ngua tiʼ nguʼ, hasta ñaʼa̱ cuayáʼ nu ndyatí̱ Noé biʼ neʼ yaca niʼi̱ jiʼi̱.
\v 39 Ná ngua tii nguʼ hasta ñaʼa̱ cuayáʼ nu nguxana nguaʼya tyo clyaa. Liʼ ndye chaʼ jiʼi̱ lcaa nguʼ biʼ, chaʼ ná ndaquiyaʼ nguʼ jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi. La cuiʼ juaʼa̱ caca tsa̱ loʼo ca̱a̱ naʼ nu cua nda Ni ʼna lijya̱a̱ chaʼ caca naʼ ñati̱, ná ca tii nguʼ ni tsa̱ caca biʼ.
\v 40 Nu tsa̱ biʼ ni, si ngaʼa̱ tucua tyaʼa ñati̱ neʼ quixi̱ʼ chaʼ cuaʼni nguʼ cña, liʼ tyaa loʼo xca̱ jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi jiʼi̱ tsaca nguʼ, tyanu chaca nguʼ liʼ;
\v 41 juaʼa̱ tsa̱ biʼ si ngaʼa̱ tucua tyaʼa nu cunaʼa̱ sca niʼi̱ chaʼ coo nguʼ, liʼ tyaa loʼo xca̱ jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi jiʼi̱ tsaca nguʼ, tyanu chaca nguʼ liʼ.
\p
\v 42 ’Biʼ chaʼ cuaʼni tii tiʼ ma̱, chaʼ ná jlo tiʼ ma̱ tsiyaʼ ti ni tsa̱ laca nu ca̱a̱ ycuiʼ nu Xuʼna ma̱. 
\v 43 Ñiʼya̱ ntiʼ sca xuʼna niʼi̱ si cua ngua tii yu ni hora nde talya ca̱a̱ sca nu cuaana toʼ tyi yu. Ná tyiqueeʼ cua tii ti tiʼ yu ngaʼa̱ yu niʼi̱ jiʼi̱ yu liʼ, chaʼ ná ta yu chacuayáʼ tsiyaʼ ti tyatí̱ nu cuaana biʼ neʼ niʼi̱ jiʼi̱ yu liʼ.
\v 44 Loʼo juaʼa̱ lcaa tsa̱ ntsuʼu chaʼ tii tiʼ tyiʼi̱ ma̱ chalyuu, chaʼ ná tyiqueeʼ tsa tsiyaʼ ca tyuʼu tucua naʼ ca̱a̱ naʼ nu cua nda Ni ʼna lijya̱a̱ chaʼ caca naʼ ñati̱. ¿Ñiʼya̱ cuaʼni ma̱ si ná ndiʼi̱ ma̱ tii ti tiʼ ma̱ liʼ?
\s Cui̱i̱ jiʼi̱ msu tsoʼo loʼo msu xñaʼa̱
\p
\v 45 ’¿Ha ntsuʼu nguʼ cuʼma̱ nu tyucui tyiquee ma̱ ntajaʼa̱ ma̱ cuaʼni ma̱ cña ʼna? Ndiʼya̱ cuaʼni ma̱ lacua: Sca msu nu tsoʼo ni, ta xuʼna yu cña jiʼi̱ yu chaʼ caca yu loo neʼ niʼi̱ jiʼi̱ xuʼna yu; culo xuʼna yu cña jiʼi̱ yu chaʼ xacu yu jiʼi̱ lcaa nguʼ nu ndiʼi̱ niʼi̱ biʼ.
\v 46 Tsoʼo tsa ntsuʼu tyiquee msu biʼ loʼo ca̱a̱ xuʼna yu chaca quiyaʼ, si chañi chaʼ ndyuʼni yu cña nu cua ngulo xuʼna yu jiʼi̱ yu.
\v 47 Chaʼ liñi nchcuiʼ naʼ loʼo ma̱ juani, chaʼ tlyu la cña ta xuʼna yu jiʼi̱ msu biʼ liʼ, chaʼ caca yu loo jiʼi̱ lcaa cña nu ntsuʼu jiʼi̱ xuʼna yu biʼ.
\v 48 Pana sca msu nu xñaʼa̱ ni, masi ntsuʼu cña nu ngulo xuʼna yu jiʼi̱ yu, ná ndube tiʼ yu; “Tiyaʼ tsa ca̱a̱ xuʼna naʼ”, culacua tiʼ yu, biʼ chaʼ hora ti caʼya sca chaʼ cuxi hique yu.
\v 49 Liʼ xana yu biʼ cuaʼni xñaʼa̱ yu, cuaʼni tyaala yu jiʼi̱ tyaʼa msu yu; tsaa yu cacu yu, tsaa yu coʼo yu loʼo tyaʼa cuʼbi ti yu liʼ.
\v 50 Loʼo liʼ ca̱a̱ xuʼna msu xñaʼa̱ biʼ sca tsa̱ loʼo ná tii yu biʼ liʼ, chaʼ ná jlo tiʼ msu biʼ ni hora tyuʼu tucua xuʼna yu chaca quiyaʼ.
\v 51 Liʼ lye xcubeʼ xuʼna yu jiʼi̱ msu xñaʼa̱ biʼ, ñaʼa̱ cuayáʼ nu cajaa msu biʼ; culo xuʼna yu cña jiʼi̱ msu biʼ, chaʼ tsaa yu ca bilyaa su lye tsa nchcubeʼ nguʼ, ca su nxiʼya tsa nguʼ, loʼo juaʼa̱ ndacu tsa laʼya nguʼ chaʼ ñasi̱ʼ nguʼ. Stuʼba ti tsaa yu loʼo nguʼ cuiñi nu tucua chaʼ ntsuʼu tyiquee nguʼ.
\c 25
\s Cui̱i̱ jiʼi̱ tii tyaʼa nu cunaʼa̱ cuañiʼ
\p
\v 1 ’Ta naʼ chaca chaʼ loʼo ma̱ chaʼ ca cuayáʼ tiʼ ma̱ ñiʼya̱ caca loʼo laca ycuiʼ Ni loo neʼ cresiya jiʼi̱ ñati̱: Ndyaa tii tyaʼa nu cunaʼa̱ cuañiʼ ca toʼ tyi sca nu cunaʼa̱ nu laca cuxi̱i̱ jiʼi̱ nguʼ; ntsuʼu candil jiʼi̱ ca taʼa tii tyaʼa nguʼ, chaʼ jatya nguʼ jiʼi̱ cutsii.
\v 2 Tonto xi nclacua tiʼ caʼyu tyaʼa nu cunaʼa̱ biʼ, masi tsoʼo la nclacua tiʼ nu chaca caʼyu tyaʼa nguʼ cunaʼa̱ biʼ.
\v 3 Nu cunaʼa̱ tonto biʼ ni, loʼo candil jiʼi̱ nguʼ ndyaʼa̱ nguʼ, pana ná loʼo setye chaʼ tyuʼu neʼ candil biʼ, chaʼ tyuʼu xee jiʼi̱.
\v 4 Loʼo nu chaca caʼyu tyaʼa nguʼ cunaʼa̱ nu tsoʼo ti nclacua tiʼ, loʼo candil ndyaʼa̱ nguʼ, cuati loʼo caatya̱ setye ndyaʼa̱ nguʼ.
\v 5 Loʼo liʼ tyiqueeʼ tsa ntajatya nguʼ jiʼi̱ nu cutsii biʼ; nguaʼya tsa xcalá nguʼ, ngujuaʼ nguʼ liʼ.
\v 6 Claʼbe talya tsiyaʼ ti nguañi ngusiʼya sca ñati̱: “Cua lijya̱ cutsii juani”, nacui̱. “Tyuʼu clya ma̱ nde liyaʼ chaʼ tsaa ma̱ tyacua tyaʼa ma̱ loʼo yu, chaʼ tya̱a̱ loʼo ma̱ jiʼi̱ nde niʼi̱.”
\v 7 Hora ti ngue tiʼ lcaa nguʼ cunaʼa̱ biʼ liʼ, ngusiʼyu nguʼ nchcubiʼ ntucua lo mecha jiʼi̱ candil jiʼi̱ nguʼ, loʼo cua suʼba ti nguʼ xaʼ setye neʼ candil biʼ.
\v 8 Liʼ ndyiʼu tiʼ nguʼ cunaʼa̱ tonto biʼ jiʼi̱ setye. ¿Ma caja biʼ? Liʼ ngüijña nguʼ biʼ jiʼi̱ tyaʼa nguʼ: “Ta ma̱ xi setye jiʼi̱ cuare, chaʼ cua tyubiʼ ti candil jiʼi̱ cua”, nacui̱ nguʼ tonto biʼ.
\v 9 “Setye nu ntsuʼu neʼ caatya̱ jiʼi̱ cua, ná tyuʼu scua jiʼi̱ ca taʼa na chaʼ tyuʼu neʼ candil jiʼi̱ lcaa na”, nacui̱ nguʼ cunaʼa̱ biʼ. “Tsoʼo la yaa clya ma̱ ca tienda chaʼ cuiʼya ma̱ la xi.”
\v 10 Laja loʼo ndyaa nguʼ cunaʼa̱ tonto biʼ, chaʼ cuiʼya nguʼ la xi setye, liʼ ndyalaa cutsii. Nu nguʼ cunaʼa̱ nu cua laca nguaʼni choʼo candil jiʼi̱ nguʼ ni, ndyaa nguʼ nde niʼi̱ jiʼi̱ cuxi̱i̱ loʼo cutsii biʼ, chaʼ cacu nguʼ slo; hora ti ndyacu̱ʼ toniʼi̱ liʼ.
\v 11 Ca tiyaʼ la xi ndyalaa nguʼ cunaʼa̱ tonto biʼ. “Cua ndyalaa cuare juani”, nacui̱ nguʼ. “Xaala clya toniʼi̱ chaʼ tya̱a̱ ya nde niʼi̱ su ndiʼi̱ ma̱ cua”, nacui̱ nguʼ jiʼi̱ cutsii.
\v 12 Liʼ nguxacui̱ cutsii chaʼ jiʼi̱ nguʼ cunaʼa̱ tonto biʼ: “Ná nslo naʼ jiʼi̱ ma̱ tsiyaʼ ti, ná jlo tiʼ naʼ ti ñati̱ laca cuʼma̱”, nacui̱ nu cutsii biʼ jiʼi̱ nguʼ liʼ.
\p
\v 13 Tya nchcuiʼ la xi Jesús loʼo nguʼ liʼ:
\p ―Biʼ chaʼ tii ti tiʼ tyiʼi̱ ma̱ lcaa hora, chaʼ ná jlo tiʼ ma̱ ni tsa̱ ni hora ca̱a̱ naʼ chaca quiyaʼ, naʼ nu cua nda Ni ʼna lijya̱a̱ chaʼ caca naʼ ñati̱. 
\s Cui̱i̱ jiʼi̱ sna tyaʼa msu loʼo cñi
\p
\v 14 ’Loʼo juaʼa̱, ta naʼ chaca chaʼ loʼo ma̱, chaʼ ca cuayáʼ tiʼ ma̱ ñiʼya̱ caca loʼo laca ycuiʼ Ni loo neʼ cresiya jiʼi̱ ñati̱: Cua tsaa ti sca nu culiyaʼ tyijyuʼ, biʼ chaʼ ngusiʼya yu jiʼi̱ ca taʼa msu jiʼi̱, chaʼ ca̱a̱ nguʼ slo. Liʼ nguxtyanu xuʼna nguʼ xi cñi jiʼi̱ scaa msu biʼ, chaʼ cuaʼni nguʼ cña loʼo cñi biʼ cuentya jiʼi̱ ycuiʼ nu culiyaʼ biʼ.
\p
\v 15 ’Nda nu cusuʼ caʼyu mil cñi plata jiʼi̱ msu nu ya̱a̱ tya clyo, loʼo juaʼa̱ nda yu tucua mil jiʼi̱ chaca msu, loʼo juaʼa̱ nda yu sca mil jiʼi̱ chaca msu, chaʼ jlo tiʼ xuʼna nguʼ ñiʼya̱ caca jiʼi̱ scaa msu biʼ cuaʼni cña loʼo cñi biʼ. Liʼ nduʼu xuʼna nguʼ, ndyaa tyijyuʼ. 
\v 16 Hora ti ndyaa msu nu ntsuʼu caʼyu mil cñi plata jiʼi̱, ngüiʼya yu yuʼba loʼo cñi biʼ. Liʼ ndyujuiʼ yu yuʼba biʼ, nguaʼni yu ngana ñaʼa̱ cuayáʼ nu ngujui chaca caʼyu mil cñi plata jiʼi̱.
\v 17 Loʼo juaʼa̱ nguaʼni chaca msu nu ntsuʼu tucua mil cñi plata jiʼi̱, nguaʼni yu ngana ñaʼa̱ cuayáʼ nu ngujui chaca tyucuaa mil cñi plata jiʼi̱ yu.
\v 18 Pana nu msu nu ntsuʼu sca mil ti cñi plata jiʼi̱ ni, ngulu yu sca tyuu neʼ yuu, ngusuʼba cuatsiʼ yu cñi jiʼi̱ xuʼna yu neʼ yuu biʼ liʼ.
\p
\v 19 ’Tyiqueeʼ ndyaa xuʼna msu biʼ, loʼo liʼ ndyalaa yu toʼ tyi yu chaca quiyaʼ. Liʼ ngusiʼya yu jiʼi̱ ca taʼa msu biʼ, chaʼ ca̱a̱ nguʼ slo, chaʼ ca cuayáʼ tiʼ ycuiʼ ni cña nguaʼni nguʼ loʼo cñi jiʼi̱.
\v 20 Clyo ndyalaa msu nu nda xuʼna caʼyu mil cñi plata jiʼi̱. “Xuʼna”, nacui̱ msu biʼ, “nda nuʼu̱ caʼyu mil cñi ʼna, loʼo nu juani cua ngujui la chaca caʼyu mil cñi ʼna, nu loʼo cua nguaʼni naʼ cña loʼo cñi biʼ jinuʼu̱”. 
\v 21 “Tsoʼo tsa cña nu nguaʼni nuʼu̱”, nacui̱ xuʼna msu biʼ jiʼi̱. “Sca msu tsoʼo laca nuʼu̱, chaʼ tsoʼo tsa ndaquiyaʼ nuʼu̱ jiʼi̱ chaʼ ʼna. Sca cña sube ti nda naʼ jinuʼu̱ tsubiʼ, pana ta naʼ cña nu cua tlyu la jinuʼu̱, chaʼ cuaʼni nuʼu̱ nde loo la. Stuʼba ti tyiʼi̱ nuʼu̱ slo naʼ, chaʼ stuʼba ti ca tsoʼo tyiquee nuʼu̱ loʼo naʼ”, nacui̱ xuʼna biʼ liʼ.
\v 22 Loʼo liʼ ndyalaa chaca msu nu nda xuʼna tucua mil cñi plata jiʼi̱. “Xuʼna”, nacui̱ msu biʼ, “nda nuʼu̱ tucua mil cñi plata ʼna, loʼo nu juani cua ngujui la tya tyucuaa mil cñi ʼna chaʼ nguaʼni naʼ cña loʼo cñi biʼ jinuʼu̱”.
\v 23 “Tsoʼo tsa cña nu nguaʼni nuʼu̱”, nacui̱ xuʼna msu biʼ jiʼi̱ yu. “Sca cña sube ti nda naʼ jinuʼu̱ tsubiʼ, pana ta naʼ chaca cña nu cua tlyu la jinuʼu̱, chaʼ cuaʼni nuʼu̱ nde loo la. Stuʼba ti tyiʼi̱ nuʼu̱ slo naʼ, chaʼ stuʼba ti ca tsoʼo tyiquee nuʼu̱ loʼo naʼ”, nacui̱ xuʼna yu liʼ.
\v 24 Loʼo liʼ ndyalaa chaca msu nu nda xuʼna sca mil cñi jiʼi̱ yu. “Xuʼna”, nacui̱ msu biʼ, “jlo tiʼ naʼ chaʼ ñati̱ tiji tsa laca nuʼu̱, chaʼ nduʼni nuʼu̱ clacua masi xaʼ ñati̱ nguaʼni cña biʼ; juaʼa̱ nscuaʼ nu nchcuáʼ xaʼ ñati̱, biʼ laca nu caja jinuʼu̱.
\v 25 Biʼ chaʼ ndyutsi̱i̱ naʼ, loʼo liʼ ndyaa naʼ nguxatsiʼ naʼ cñi jinuʼu̱ neʼ yuu. Nde laca cñi jinuʼu̱ lacua.” 
\v 26 Ngua ñasi̱ʼ xuʼna loʼo msu biʼ liʼ. “Sca msu xñaʼa̱ laca nuʼu̱”, nacui̱ xuʼna jiʼi̱ msu biʼ. “Taja tsa nuʼu̱”, nacui̱. “Nacui̱ nuʼu̱ chaʼ jlo tiʼ nuʼu̱ ñiʼya̱ nu nduʼni naʼ, chaʼ nxutiʼi̱ naʼ ltya masi ná ndyataa naʼ nscuaʼ; loʼo juaʼa̱ tyaa loʼo naʼ jiʼi̱ nscuaʼ masi ná nguaʼni naʼ cña jiʼi̱”, nacui̱ nuʼu̱.
\v 27 ¿Ni chaʼ ná nda nuʼu̱ cñi ʼna jiʼi̱ xaʼ ñati̱ lacua, chaʼ cuaʼni nguʼ cña loʼo? Liʼ chcaʼa̱ sñiʼ cñi biʼ jnaʼ, chaʼ tya nuʼu̱ jnaʼ loʼo ndyalaa naʼ chaca quiyaʼ. 
\v 28 Tsoʼo la xñi ma̱ nu sca ti mil nu ntsuʼu yaʼ yu re, ta ma̱ jiʼi̱ msu nu ntsuʼu tii mil jiʼi̱ juani.
\v 29 Juaʼa̱ laca loʼo ñati̱ nu ntsuʼu xi chaʼ jiʼi̱, tya ta naʼ quiñaʼa̱ la chaʼ jiʼi̱ ñati̱ biʼ, chaʼ quiñaʼa̱ la chaʼ tsoʼo tyuʼu jiʼi̱ nguʼ biʼ; pana ñati̱ nu xixi ca chaʼ ntsuʼu jiʼi̱, si ná ntiʼ nguʼ cuaʼni nguʼ cña loʼo, hasta xlyaá naʼ nu xti ti chaʼ nu ntsuʼu jiʼi̱ nguʼ liʼ.
\v 30 Nu juani tsaa loʼo ma̱ jiʼi̱ msu xñaʼa̱ re, chaʼ xcua̱a̱ ma̱ jiʼi̱ yu ca bilyaa, su nxiʼya tsa nguʼ, loʼo juaʼa̱ lye tsa ndacu laʼya nguʼ chaʼ ñasi̱ʼ nguʼ, chaʼ lye tsa nchcubeʼ nguʼ cajua.”
\s Cuaʼni cuayáʼ Ni jiʼi̱ lcaa lo ñati̱ chalyuu
\p
\v 31 ’Nu loʼo tya̱a̱ naʼ nu cua nda Ni ʼna lijya̱a̱ chaʼ caca naʼ ñati̱, ca̱a̱ naʼ chaʼ caca naʼ loo tsiyaʼ ti jiʼi̱ ñati̱. Stuʼba ti ca̱a̱ naʼ loʼo lcaa nguʼ xca̱ ʼna, loʼo liʼ tyacaʼa̱ naʼ su tlyu su cua cua̱ la xi, sca seʼi̱ su ndubi tsa ñaʼa̱ laca biʼ. Ca biʼ cuaʼni cuayáʼ naʼ jiʼi̱ lcaa ñati̱ liʼ.
\v 32 Ntsuʼu chaʼ tyuʼu tiʼi̱ seʼi̱ ti lcaa ñati̱ tsiyaʼ ti tyucui ñaʼa̱ chalyuu; ca slo ycuiʼ naʼ tyuʼu tiʼi̱ nguʼ, chaʼ cuaʼni cuayáʼ naʼ jiʼi̱ nguʼ. Liʼ saʼbe tyaʼa naʼ jiʼi̱ nguʼ. La cuiʼ ñiʼya̱ nu nduʼni ñati̱ nu ñaʼa̱si̱i̱ jiʼi̱ xlyaʼ, juaʼa̱ cuaʼni naʼ; sca tsuʼ tyiʼi̱ ñaʼa̱ latya xlyaʼ jiʼi̱ nguʼ, chaca tsuʼ tyiʼi̱ ñaʼa̱ latya chivo jiʼi̱ nguʼ.
\v 33 Juaʼa̱ cuaʼni naʼ, chaʼ laʼa tsuʼ cui̱ ʼna tyiʼi̱ ñaʼa̱ tsaca taju ñati̱ ʼna, ñiʼya̱ ndiʼi̱ xlyaʼ biʼ; laʼa tsuʼ coca su tyucua naʼ, ca biʼ tyiʼi̱ lcaa ñati̱ cuxi, ñiʼya̱ ndiʼi̱ chivo biʼ.
\v 34 Ca liʼ loʼo caca naʼ loo tsiyaʼ ti, chcuiʼ naʼ loʼo taju ñati̱ nu ndiʼi̱ laʼa tsuʼ cui̱ ʼna: “Tya̱a̱ ma̱ ca su ntucua ycuiʼ Ni nu laca loo, lcaa cuʼma̱ nu tsoʼo tsa ntiʼ ycuiʼ Ndyosi Sti naʼ ñaʼa̱ Ni jiʼi̱ ma̱, chaʼ cua nguaʼni choʼo ycuiʼ Ni su tyiʼi̱ ma̱ slo Ni, tya loʼo ngüiñá Ni chalyuu.
\v 35 Cuʼma̱ ni, cua nguxacu ma̱ ʼna loʼo ntyuteʼ naʼ ngutiʼi̱ naʼ nde chalyuu; nu loʼo nguityi naʼ hitya, cua nda ma̱ hitya ndyiʼo naʼ liʼ; masi ná ndyuloo ma̱ ʼna, pana cua nda ma̱ toʼ tyi ma̱ chaʼ ngutiʼi̱ naʼ liʼ; 
\v 36 loʼo quichiʼ ti naʼ su ngutaʼa̱ naʼ chalyuu, cua nda ma̱ lateʼ ndyacuʼ naʼ liʼ; loʼo ngua quicha naʼ nde chalyuu, cua ya̱a̱ naʼa̱ ma̱ ʼna liʼ, nguxtyucua ma̱ ʼna; loʼo ngaʼa̱ naʼ neʼ chcua̱, ná ndyutsi̱i̱ ma̱ ndyaa ma̱ slo naʼ liʼ.” Juaʼa̱ ñacui̱ naʼ loʼo caca naʼ loo.
\v 37 Liʼ xacui̱ nguʼ nu lubii tyiquee chaʼ jnaʼ: “Xuʼna, ¿ni jacuaʼ naʼa̱ ya jinuʼu̱ chaʼ ntyuteʼ nuʼu̱? ¿Ni jacuaʼ nguxacu ya jinuʼu̱? ¿Ni jacuaʼ nda ya hitya ndyiʼo nuʼu̱ chaʼ ngüityi nuʼu̱ hitya?
\v 38 ¿Ni jacuaʼ nda ya su ngutiʼi̱ nuʼu̱ masi ná ndyuloo ya jinuʼu̱? ¿Ni jacuaʼ nda ya lateʼ ndyacuʼ nuʼu̱ loʼo ngutaʼa̱ quichiʼ ti nuʼu̱?
\v 39 ¿Ni jacuaʼ ndyaa naʼa̱ ya jinuʼu̱ loʼo ngua quicha nuʼu̱? ¿Ni jacuaʼ ndyaa naʼa̱ ya jinuʼu̱ loʼo ngaʼa̱ nuʼu̱ neʼ chcua̱? Ná jlo tiʼ ya, Xuʼna.”
\v 40 Loʼo liʼ naʼ nu laca naʼ loo tsiyaʼ ti, chcuiʼ naʼ chaca quiyaʼ loʼo nguʼ biʼ: “Chaʼ liñi nchcuiʼ naʼ loʼo ma̱ juani, chaʼ loʼo nguxtyucua ma̱ jiʼi̱ sca nguʼ tyaʼa naʼ nu ntsuʼu chaʼ jiʼi̱ loʼo naʼ, masi nguxtyucua ma̱ jiʼi̱ sca nguʼ tiʼi ti, biʼ tyempo ngua loʼo nguxtyucua ma̱ ʼna”.
\p
\v 41 ’Loʼo liʼ chcuiʼ naʼ loʼo taju ñati̱ nu ndiʼi̱ laʼa tsuʼ coca ʼna: “Tyuʼu ma̱ liyaʼ, cuʼma̱ nu ná ntsuʼu su tyiʼi̱ ma̱ slo ycuiʼ Ndyosi. Yaa clya ma̱ ca su ná tye tsiyaʼ ti chaʼ ndyaqui̱ quiiʼ, chaʼ stuʼba ti tyiʼi̱ ma̱ loʼo nu laca xuʼna cuiñaja loʼo lcaa xca̱ jiʼi̱, lcaa cuiʼi̱ cuxi; cuentya jiʼi̱ nu cuiñaja biʼ nguxtyuʼu ycuiʼ Ni quiiʼ biʼ.
\v 42 Cuʼma̱ ni, ná nda ma̱ na cacu naʼ tsiyaʼ ti loʼo ntyuteʼ tsa naʼ ngutiʼi̱ naʼ nde chalyuu; ná nda ma̱ hitya coʼo naʼ loʼo ngüityi naʼ hitya liʼ;
\v 43 ná nda ma̱ su tyiʼi̱ naʼ slo ma̱ liʼ, chaʼ ná ndyuloo ma̱ ʼna; ni ná nda ma̱ lateʼ cacuʼ naʼ loʼo quichiʼ ti naʼ ngutaʼa̱ naʼ liʼ; ná ndyaa naʼa̱ ma̱ ʼna loʼo ngua quicha naʼ, ni ná ndyaa ma̱ slo naʼ loʼo ngaʼa̱ naʼ neʼ chcua̱.”
\v 44 Liʼ xacui̱ nguʼ nu cuxi tyiquee chaʼ jnaʼ chaʼ laca naʼ loo: “Xuʼna”, ñacui̱ nguʼ biʼ, “¿ni jacuaʼ naʼa̱ ya jinuʼu̱ chaʼ ntyuteʼ nuʼu̱? Nu loʼo ngüityi nuʼu̱ hitya, nu loʼo quichiʼ ti nuʼu̱ ngutaʼa̱, nu loʼo quicha nuʼu̱, nu loʼo ngaʼa̱ nuʼu̱ neʼ chcua̱, ¿ni jacuaʼ ná nguxtyucua ya jinuʼu̱? Ná jlo tiʼ ya chaʼ biʼ.”
\v 45 Loʼo naʼ chaʼ laca naʼ loo, liʼ chcuiʼ naʼ chaca quiyaʼ loʼo nguʼ cuxi biʼ: “Chaʼ liñi nchcuiʼ naʼ loʼo ma̱ juani, chaʼ ná nguxtyucua ma̱ jiʼi̱ ni sca nguʼ tiʼi nu ntsuʼu chaʼ jiʼi̱ loʼo naʼ, biʼ chaʼ nacui̱ naʼ chaʼ ná nguxtyucua ma̱ ʼna tsiyaʼ ti”.
\v 46 Loʼo liʼ tyaa nguʼ biʼ ca bilyaa su ná tye chaʼ chcubeʼ nguʼ; pana nguʼ nu lubii tyiquee ni, caja chalyuu nu ná ngaʼa̱ chaʼ tye tsiyaʼ ti jiʼi̱ nguʼ biʼ.
\c 26
\s Cuaana ti ngüiñi chaʼ jiʼi̱ nguʼ loʼo tyaʼa nguʼ chaʼ xñi nguʼ jiʼi̱ Jesús
\p
\v 1 Loʼo cua ndye nchcuiʼ Jesús lcaa chaʼ biʼ, liʼ nchcuiʼ xi loʼo nu nguʼ nu ndyaca tsaʼa̱ jiʼi̱ biʼ:
\p
\v 2 ―Jlo tiʼ ma̱ chaʼ tucua ti tsa̱ lyiji chaʼ caca taʼa si̱i̱ jiʼi̱ taʼa pascua, loʼo liʼ tejeyaʼ nguʼ xñaʼa̱ jnaʼ nu cua nda Ni ʼna lijya̱a̱ chaʼ caca naʼ ñati̱. Tyaa loʼo nguʼ ʼna chaʼ cujuii nguʼ ʼna lo crusi liʼ. 
\p
\v 3 La cuiʼ tyempo nu nchcuiʼ Jesús, liʼ ndyuʼu tiʼi̱ tyu̱u̱ tyaʼa sti joʼó nu laca loo loʼo mstru chaʼ joʼó loʼo nguʼ cusuʼ jiʼi̱ nguʼ judío; ndyuʼu tiʼi̱ nguʼ slo Caifás nu laca xuʼna lcaa sti joʼó jua.
\v 4 Liʼ nguaʼni stuʼba nguʼ chaʼ jiʼi̱ nguʼ loʼo tyaʼa nguʼ ñiʼya̱ nu cuaʼni nguʼ chaʼ tejeyaʼ nguʼ jiʼi̱ Jesús cuaana ti, chaʼ cujuii nguʼ jiʼi̱.
\p
\v 5 ―Pana ná tsoʼo tejeyaʼ na jiʼi̱ yu tsa̱ taʼa ―nacui̱ nguʼ biʼ―. Ca ñasi̱ʼ tsa lcaa ñati̱ nu ndiʼi̱ taʼa, loʼo tlyu tsa chaʼ cusu̱u̱ caca biʼ liʼ ―nacui̱ nguʼ biʼ.
\s Ndaʼa̱ sca nu cunaʼa̱ setye hique Jesús
\p
\v 6 Ngua sca tsa̱ ngaʼa̱ Jesús nde quichi̱ Betania, toʼ tyi Simón nu ngusñi quicha ndyatsuʼ cuañaʼ yu.
\v 7 Liʼ ndyalaa sca nu cunaʼa̱ slo Jesús nu ndyaʼa̱ loʼo jiʼi̱ sca caatya̱ quee alabastro nu tsoʼo tsa ñaʼa̱; ngutsaʼá̱ caatya̱ biʼ ntsuʼu setye tyixi xtyiʼi nu quiñaʼa̱ tsa ngaʼa̱. Liʼ ngusalú nu cunaʼa̱ biʼ setye lo xlya hique Jesús su ntucua yu toʼ mesa.
\v 8 Loʼo naʼa̱ nguʼ nu ndyaca tsaʼa̱ jiʼi̱ yu ñiʼya̱ nu nguaʼni nu cunaʼa̱ biʼ, ngua ñasi̱ʼ nguʼ jiʼi̱ nu cunaʼa̱ biʼ liʼ.
\p ―¿Ni chaʼ ngusalú ñuʼu̱ ti nu cunaʼa̱ cua setye biʼ? ―nacui̱ nguʼ biʼ―.
\v 9 Quiñaʼa̱ tsa ngaʼa̱ setye biʼ. ¿Ni chaʼ ná ndyujuiʼ nguʼ jiʼi̱ chaʼ caja cñi ta jiʼi̱ nguʼ tiʼi? ―nacui̱ nguʼ nu ndyaca tsaʼa̱ jiʼi̱ biʼ.
\p
\v 10 Loʼo ngua tii Jesús chaʼ nu nguaʼya hique nguʼ biʼ, nchcuiʼ loʼo nguʼ liʼ:
\p ―¿Ni chaʼ ñasi̱ʼ ma̱ jiʼi̱ nu cunaʼa̱ re? ―nacui̱ Jesús jiʼi̱ nguʼ biʼ liʼ―. Sca chaʼ tsoʼo tsa nguaʼni nu cunaʼa̱ re loʼo naʼ.
\v 11 Lcaa tsa̱ ndiʼi̱ nguʼ tiʼi loʼo ma̱ nde chalyuu chaʼ xtyucua ma̱ jiʼi̱ nguʼ, pana cua tye ti tsa̱ nu tyiʼi̱ naʼ loʼo ma̱.
\v 12 Cua ngusalú nu cunaʼa̱ re setye lo naʼ, masi tya lyiji cajaa naʼ, chaʼ cuaʼni choʼo tyucui ñaʼa̱ naʼ chaʼ tyatsiʼ naʼ.
\v 13 Chaʼ liñi chcuiʼ naʼ loʼo ma̱ juani, chaʼ lcaa su cañi chaʼ jnaʼ tyucui ñaʼa̱ chalyuu, ca biʼ cuna nguʼ lcaa chaʼ nu nguaʼni nu cunaʼa̱ re juani, chaʼ tyiʼu tiʼ nguʼ chaʼ tsoʼo tsa cña nu nguaʼni nu cunaʼa̱ re. 
\s Ndyujuiʼ Judas cresiya jiʼi̱ Jesús jiʼi̱ nguʼ nu laca loo
\p
\v 14 Loʼo Judas Iscariote ni, tyaʼa ndyaʼa̱ yu loʼo nu chaca tii chaca tyaʼa nguʼ nu ndyaca tsaʼa̱ jiʼi̱ Jesús, nduʼu yu ndyaa yu slo sti joʼó nu laca loo liʼ.
\p
\v 15 ―¿Ni tsa lo cñi ta ma̱ cayaʼ ʼna si culuʼu naʼ tyucui̱i̱ jiʼi̱ ma̱, chaʼ tsaa ma̱ tejeyaʼ ma̱ jiʼi̱ nu Jesús biʼ? ―nacui̱ Judas jiʼi̱ sti joʼó biʼ.
\p Liʼ nda nguʼ calaa tyii tyaʼa cñi plata jiʼi̱ Judas biʼ.
\v 16 Loʼo liʼ nclyana yu ñiʼya̱ caca xtyucua yu jiʼi̱ nguʼ biʼ, ni jacuaʼ caca jiʼi̱ yu chaʼ cuaana ti culuʼu yu tyucui̱i̱ jiʼi̱ nguʼ, chaʼ tsaa nguʼ su ngaʼa̱ Jesús. 
\s Chaca tya quiyaʼ ndyacu Jesús si̱i̱ loʼo nu nguʼ nu ndyaca tsaʼa̱ jiʼi̱ biʼ
\p
\v 17 Loʼo ngua tsa̱ clyo jiʼi̱ taʼa nu loʼo ndacu nguʼ xlyá nu ná loʼo scua̱ tiyeʼ ndyaʼ, liʼ ñaa nu nguʼ nu ndyaca tsaʼa̱ jiʼi̱ slo Jesús. Ndiʼya̱ nchcuane nguʼ jiʼi̱ liʼ:
\p ―¿Macala ntiʼ nuʼu̱ chaʼ cuaʼni choʼo ya chaʼ cacu na si̱i̱ nu cuentya jiʼi̱ taʼa pascua? ―nacui̱ nguʼ. 
\p
\v 18 ―Tsaa ma̱ lquichi̱ ca su ndiʼi̱ tyaʼa tsoʼo naʼ biʼ. Ndiʼya̱ chcuiʼ ma̱ loʼo: “Nacui̱ mstru jiʼna chaʼ cua ngulala ti hora jiʼi̱. Loʼo juani ntiʼ ycuiʼ nu cusuʼ biʼ cacu si̱i̱ cuentya jiʼi̱ taʼa pascua ca toniʼi̱ jinuʼu̱ loʼo nu nguʼ nu ndyaca tsaʼa̱ jiʼi̱.”
\p
\v 19 Liʼ nduʼu nguʼ nu ndyaca tsaʼa̱ biʼ ndyaa nguʼ lquichi̱, nguaʼni nguʼ lcaa cña nu cua ngulo Jesús jiʼi̱ nguʼ; nguaʼni choʼo nguʼ lcaa na nu cuaʼnijoʼo jiʼi̱ nguʼ chaʼ cacu nguʼ si̱i̱ cuentya jiʼi̱ taʼa pascua.
\p
\v 20 Loʼo cua ngusi̱i̱, liʼ ndyalaa Jesús niʼi̱ biʼ. Liʼ ndyacaʼa̱ ycuiʼ loʼo ca taʼa nguʼ nu ndyaca tsaʼa̱ jiʼi̱ toʼ mesa, ndyuʼni nguʼ si̱i̱.
\v 21 Laja liʼ nguxana nchcuiʼ Jesús loʼo nguʼ biʼ:
\p ―Chañi chaʼ nchcuiʼ naʼ loʼo ma̱ juani, chaʼ ntsuʼu tsaca cuʼma̱ nde nu cujuiʼ cresiya ʼna jiʼi̱ nguʼ xñaʼa̱. 
\p
\v 22 Xñiʼi̱ tsa tiʼ nguʼ ngua loʼo ndyuna nguʼ chaʼ biʼ. Liʼ nguxana nguʼ nchcuane nguʼ jiʼi̱ Jesús:
\p ―¿Ha naʼ nu ta̱ jinuʼu̱ yaʼ nguʼ xñaʼa̱, Xuʼna? ―nacui̱ tsaca yu jiʼi̱ Jesús.
\p ―¿Ha naʼ? ―nacui̱ chaca yu liʼ.
\p Loʼo juaʼa̱ nacui̱ xi xaʼ la nguʼ.
\v 23 Nguxacui̱ Jesús chaʼ jiʼi̱ nguʼ liʼ:
\p ―Ntsuʼu tsaca yu tyaʼa ndyacu na si̱i̱ juani, nu sca ti caʼña ndyacu yu loʼo naʼ, biʼ laca nu cujuiʼ cresiya ʼna jiʼi̱ nu nguʼ xñaʼa̱ biʼ.
\v 24 Ñiʼya̱ nu nscua lo quityi jiʼi̱ ycuiʼ Ni, juaʼa̱ ngaʼa̱ chaʼ caca ʼna, naʼ nu cua nda Ni ʼna lijya̱a̱ chaʼ caca naʼ ñati̱. Pana tyaʼna tsa ñati̱ nu ta ʼna yaʼ nguʼ xñaʼa̱, tsoʼo la ngua jiʼi̱ yu masi ná ngula yu chalyuu tsiyaʼ ti.
\p
\v 25 Loʼo Judas nu nguaʼni chaʼ cuxi biʼ, loʼo yu biʼ nchcuane yu jiʼi̱ Jesús liʼ:
\p ―Mstru ―nacui̱ Judas biʼ jiʼi̱ Jesús―, ¿ha naʼ laca̱ nu ta̱ jinuʼu̱ yaʼ nguʼ xñaʼa̱?
\p ―La cuiʼ nuʼu̱ ―nacui̱ Jesús jiʼi̱ Judas liʼ.
\p
\v 26 Laja loʼo ndyacu nguʼ, liʼ ngusñi Jesús sca xlyá, ndya xlyaʼbe jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi, ngusaʼbe jiʼi̱ xlyá biʼ. Liʼ nda Jesús yuʼbe xlyá biʼ jiʼi̱ nguʼ nu ndyaca tsaʼa̱ jiʼi̱.
\p ―Cacu ma̱ xlyá re, chaʼ ñiʼya̱ ntiʼ cuañaʼ naʼ, juaʼa̱ ntiʼ nu nde ―nacui̱ Jesús jiʼi̱ nguʼ biʼ.
\p
\v 27 Loʼo liʼ ngusñi Jesús sca vaso vino, ndya xlyaʼbe jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi. Liʼ nda vaso vino biʼ jiʼi̱ nguʼ nu ndyaca tsaʼa̱ jiʼi̱.
\p ―Lcaa cuʼma̱ coʼo ma̱ vino re ―nacui̱ Jesús―,
\v 28 chaʼ ñiʼya̱ ntiʼ tañi naʼ, juaʼa̱ ntiʼ nu nde. Laca biʼ sca chaʼ nu culuʼu liñi jiʼi̱ ma̱ chaʼ chaca quiyaʼ quiñi chaʼ jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi loʼo ñati̱ chalyuu, nu loʼo tyalú tañi naʼ lo crusi. Juaʼa̱ cuaʼni lyaá Ni jiʼi̱ quiñaʼa̱ tsa tyaʼa ma̱, nu loʼo cuaʼni clyu tiʼ Ni jiʼi̱ quiʼya nu ntsuʼu jiʼi̱ ma̱.
\v 29 Liñi tsa chaʼ nu chcuiʼ naʼ loʼo ma̱ juani, chaʼ ngaʼaa coʼo naʼ vino juani, ñaʼa̱ cuayáʼ nu tyalaa tsa̱ biʼ loʼo coʼo naʼ jiʼi̱ stuʼba ti loʼo cuʼma̱ slo ycuiʼ Ndyosi Sti naʼ, ca su ntucua ycuiʼ Ni nu laca loo.
\s Chcuiʼ Pedro loʼo nguʼ chaʼ ná nslo yu jiʼi̱ Jesús tsiyaʼ ti
\p
\v 30 Loʼo ndyula tuʼba nguʼ sca ji̱i̱ jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi, liʼ nduʼu nguʼ ndyaa nguʼ nde caʼya Olivos.
\v 31 Loʼo liʼ nchcuiʼ Jesús loʼo nguʼ biʼ:
\p ―Caca tyujuʼu tiʼ lcaa cuʼma̱ ñaʼa̱ ma̱ ʼna talya ndyi. Caca biʼ ñiʼya̱ nu nscua lo quityi jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi cua saʼni la. Ndiʼya̱ nchcuiʼ chaʼ biʼ: “Loʼo cujuii naʼ jiʼi̱ nu ñaʼa̱si̱i̱ jiʼi̱ xlyaʼ, liʼ xna lcaa xlyaʼ biʼ, tyaa niʼ”, nacui̱ quityi biʼ.
\v 32 Pana ca tiyaʼ la loʼo tyuʼú naʼ chaca quiyaʼ, liʼ nde loo la tsaʼa naʼ nde Galilea cuentya jiʼi̱ cuʼma̱. 
\p
\v 33 Liʼ nchcuiʼ Pedro loʼo:
\p ―Ná xtyanu naʼ jinuʼu̱ tsiyaʼ ti ―nacui̱ Pedro liʼ―. Masi ca taʼa nguʼ xna nguʼ jinuʼu̱, pana naʼ ni, ná xna naʼ jinuʼu̱.
\p
\v 34 Liʼ nguxacui̱ Jesús chaʼ jiʼi̱ Pedro biʼ:
\p ―Chaʼ liñi cachaʼ naʼ jinuʼu̱ juani ―nacui̱―, chaʼ nu loʼo bilya xiʼya ndyeʼe talya ndyi, sna quiyaʼ chcuiʼ nuʼu̱ chaʼ ná nslo nuʼu̱ ʼna; juaʼa̱ ñacui̱ nuʼu̱ jiʼi̱ nguʼ.
\p
\v 35 Liʼ xaʼ nchcuiʼ Pedro:
\p ―Masi ntsuʼu chaʼ cajaa naʼ stuʼba ti loʼo nuʼu̱, ná chcuiʼ naʼ loʼo ñati̱ chaʼ ná nslo naʼ jinuʼu̱ ―nacui̱ Pedro liʼ.
\p Loʼo la cuiʼ juaʼa̱ chaʼ nguxacui̱ xaʼ la nguʼ nu ndyaca tsaʼa̱ jiʼi̱ Jesús liʼ.
\s Nchcuiʼ Jesús loʼo ycuiʼ Ndyosi Sti yu ca Getsemaní
\p
\v 36 Loʼo liʼ ndyalaa Jesús loʼo nu nguʼ nu ndyaca tsaʼa̱ jiʼi̱, ndyatí̱ nguʼ neʼ sca loʼo su naa Getsemaní nu ngaʼa̱ ca toʼ quichi̱.
\p ―Cuaʼa̱ ma̱ xi ndacua ti ―nacui̱ Jesús jiʼi̱ nguʼ biʼ―, laja loʼo tsaʼa̱ ca nde la xi chaʼ chcuiʼ naʼ loʼo ycuiʼ Ndyosi Sti naʼ.
\p
\v 37 Liʼ tya ndyaa la xi Jesús loʼo Pedro loʼo tyucuaa sñiʼ Zebedeo. Nguaʼya sca chaʼ nu xñiʼi̱ tsa tiʼ Jesús xquiʼya cña tlyu nu cua tyacua ti jiʼi̱.
\v 38 Liʼ nchcuiʼ Jesús loʼo nu sna tyaʼa nguʼ biʼ:
\p ―Neʼ cresiya ʼna ntsuʼu sca chaʼ nu xñiʼi̱ tiʼ naʼ. Ngaʼaa talo naʼ chaʼ xñiʼi̱ tsa tiʼ naʼ. Tyanu cuʼma̱ nde ti, pana tii ti tiʼ ma̱ tyiʼi̱ ma̱ loʼo naʼ.
\p
\v 39 Liʼ tya ndyaa la xi yu ca nde biʼ la. Nde loo ti yu ndyaa stii yu lo yuu chaʼ xñiʼi̱ tsa tiʼ yu. Liʼ nchcuiʼ yu loʼo ycuiʼ Ndyosi, ndiʼya̱ nu nacui̱ yu:
\p ―Sti naʼ, ¿ha ná ntsuʼu xi xaʼ la ñaʼa̱ nu cuaʼni naʼ cña re, chaʼ ngaʼaa chcubeʼ la naʼ loʼo cña tlyu re jinuʼu̱? ―nacui̱ Jesús jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi Sti yu―. Pana ntiʼ naʼ cuaʼni naʼ cña nu ntiʼ nuʼu̱ chaʼ cuaʼni naʼ.
\p
\v 40 Loʼo liʼ nxtyu̱u̱ yu ñaa yu su ndiʼi̱ nu ca taʼa sna nguʼ biʼ. Lajaʼ tsa nguʼ liʼ. Loʼo liʼ nchcuiʼ yu loʼo nu Pedro biʼ:
\p ―¿Ha ná nchca talo nuʼu̱ ni sca hora ti nu tii ti tiʼ nuʼu̱ tyiʼi̱ nuʼu̱ loʼo naʼ? ―nacui̱ Jesús jiʼi̱―. 
\v 41 Tii ti tiʼ ma̱ tyiʼi̱ ma̱ juani lacua, chaʼ chcuiʼ ma̱ loʼo ycuiʼ Ndyosi chaʼ ná tyiji̱loo nu cuiñaja jiʼi̱ ma̱. Jlo tiʼ naʼ chaʼ tyucui tyiquee ma̱ ntajaʼa̱ ma̱ cuaʼni ma̱ cña re ʼna, pana ná tyuʼu scua juersa jiʼi̱ ma̱, yala tsa ndyajaʼ ma̱.
\p
\v 42 Liʼ xaʼ ndyaa Jesús, nchcuiʼ loʼo ycuiʼ Ndyosi chaca quiyaʼ:
\p ―Sti naʼ ―nacui̱ yu jiʼi̱ Ni―, si ná ntsuʼu xaʼ ñaʼa̱ nu cuaʼni naʼ cña jinuʼu̱, tsoʼo la si chcubeʼ naʼ lacua, chaʼ ntiʼ naʼ cuaʼni naʼ lcaa cña nu ntiʼ nuʼu̱ chaʼ cuaʼni naʼ.
\p
\v 43 Liʼ xaʼ nxtyu̱u̱ yu ñaa yu slo nguʼ biʼ; loʼo liʼ naʼa̱ yu jiʼi̱ nguʼ chaʼ lajaʼ nguʼ chaca quiyaʼ, chaʼ lye tsa ndyuʼu xcalá nguʼ.
\v 44 Loʼo liʼ nguxtyanu yu jiʼi̱ nguʼ biʼ, ndyaa yu nchcuiʼ yu loʼo ycuiʼ Ndyosi chaca quiyaʼ; la cuiʼ ti chaʼ nu nchcuiʼ yu tya tsa̱ la nchcuiʼ yu chaca quiyaʼ. Nu nchca sna quiyaʼ nchcuiʼ yu loʼo ycuiʼ Ndyosi Sti yu.
\v 45 Loʼo liʼ nguxtyu̱u̱ yu ñaa yu slo nguʼ nu ndyaca tsaʼa̱ jiʼi̱.
\p ―¿Ha tya lajaʼ ma̱? ―nacui̱ Jesús jiʼi̱ nu nguʼ biʼ liʼ―. ¿Ha bilya tyaalaʼ xcalá ma̱? Que tiʼ ma̱ juani, chaʼ cua ndyalaa hora nu xñi nguʼ cuxi ʼna, naʼ nu cua nda Ni ʼna lijya̱a̱ chaʼ caca naʼ ñati̱;
\v 46 tyatu̱ ma̱ chaʼ tyaa na, chaʼ cua ndyalaa yu nu ta ʼna yaʼ nguʼ cuxi biʼ.
\s Ndyaa loʼo nguʼ jiʼi̱ Jesús preso
\p
\v 47 Laja loʼo nchcuiʼ Jesús juaʼa̱, liʼ ndyalaa Judas slo. La cuiʼ tyaʼa nguʼ nu ndyaca tsaʼa̱ jiʼi̱ Jesús laca nu Judas biʼ. Loʼo juaʼa̱ quiñaʼa̱ tsa xaʼ la ñati̱ lijya̱ loʼo yu, nu ntsuʼu maxtyi cusu̱u̱ yaʼ, nu ntsuʼu yaca yaʼ; lijya̱ nguʼ tyaala biʼ cña nu ngulo sti joʼó nu laca loo, la cuiʼ juaʼa̱ cña nu ngulo lcaa nguʼ cusuʼ nu laca loo lijya̱ nguʼ.
\v 48 Loʼo Judas ni, biʼ laca nu cua ta ti jiʼi̱ Jesús yaʼ nguʼ tyaala biʼ. Cua ndachaʼ yu jiʼi̱ nguʼ cua tsa̱ la: “Sca ti yu nu cacu naʼ sacaʼ loʼo chcuichaʼ naʼ jiʼi̱ yu, jiʼi̱ biʼ xñi ma̱”. Juaʼa̱ nacui̱ yu jiʼi̱ nguʼ, 
\v 49 biʼ chaʼ ndyaa Judas biʼ ca su ndu̱ Jesús chaʼ chcuichaʼ jiʼi̱ yu.
\p ―Nde ti ndu̱ nuʼu̱, mstru ―nacui̱ Judas biʼ jiʼi̱ Jesús.
\p Liʼ ndyacu Judas sacaʼ Jesús.
\v 50 Liʼ nacui̱ Jesús jiʼi̱ Judas biʼ:
\p ―Tyaʼa tsoʼo naʼ ngua nuʼu̱ nquichaʼ ―nacui̱―. ¿Ni cña lijya̱ nuʼu̱ ca nde juani?
\p Liʼ ntejeyaʼ nguʼ tyaala biʼ jiʼi̱ Jesús, chaʼ tyaa loʼo nguʼ jiʼi̱.
\p
\v 51 Loʼo tsaca ñati̱ nu ndyaʼa̱ loʼo Jesús, hora ti ngulo yu maxtyi cusu̱u̱ jiʼi̱ yu, ngujuiʼi̱ yu maxtyi jiʼi̱ msu jiʼi̱ xuʼna sti joʼó; ngusiʼyu cuʼ jyaca̱ msu biʼ liʼ.
\v 52 Loʼo liʼ ngulo Jesús cña jiʼi̱ yu biʼ:
\p ―Xcoʼo nuʼu̱ maxtyi cusu̱u̱ cua hi̱ ―nacui̱ jiʼi̱ yu biʼ―. Lcaa nguʼ nu nxu̱u̱ tyaʼa loʼo maxtyi, juaʼa̱ cajaa nguʼ biʼ xquiʼya maxtyi.
\v 53 ¿Ha ná jlo tiʼ nuʼu̱ chaʼ si jña naʼ jiʼi̱ Sti naʼ, hora ti culo ycuiʼ Ni cña chaʼ ca̱a̱ tii tyucuaa tyaʼa taju xca̱ jiʼi̱ Ni, chaʼ xtyucua xca̱ biʼ ʼna?
\v 54 Pana ná ntiʼ ya juaʼa̱. Ngaʼa̱ chaʼ caca ñiʼya̱ nu nscua chaʼ lo quityi cusuʼ jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi Sti naʼ. 
\p
\v 55 Liʼ nchcuiʼ Jesús loʼo nu taju ñati̱ tyaala nu ñaa chaʼ xñi nguʼ jiʼi̱:
\p ―¿Ni chaʼ lijya̱ ma̱ loʼo maxtyi cusu̱u̱ loʼo yaca ntsuʼu yaʼ ma̱, chaʼ xñi ma̱ ʼna? ―nacui̱ Jesús jiʼi̱ nguʼ―. ¿Ha sca nu cuaana laca naʼ lacua? Tyu̱u̱ tsa tsa̱ nguaʼa̱ naʼ neʼ laa tonu jiʼi̱ ma̱, nguluʼu naʼ chaʼ jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi jiʼi̱ ñati̱, loʼo ná ngusñi ma̱ ʼna liʼ.
\v 56 Pana ñiʼya̱ nu nguscua nguʼ nu ngua tuʼba jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi nu ngua saʼni, la cuiʼ juaʼa̱ ndyuʼni ma̱ loʼo naʼ juani.
\p Liʼ nduʼu lcaa nguʼ nu ndyaca tsaʼa̱ jiʼi̱, ngusna nguʼ.
\s Nu nguʼ nu laca loo jiʼi̱ nguʼ judío nguaʼni cuayáʼ jiʼi̱ Jesús
\p
\v 57 Liʼ ndyaa loʼo nguʼ tyaala biʼ jiʼi̱ Jesús slo Caifás, xuʼna sti joʼó. Niʼi̱ biʼ cua ndyuʼu tiʼi̱ lcaa mstru chaʼ joʼó loʼo lcaa nguʼ cusuʼ nu laca loo.
\v 58 Loʼo nu Pedro biʼ ni, tyijyuʼ ti nduʼu lcaʼa̱ yu chu̱ʼ nguʼ biʼ, hasta ñaʼa̱ cuayáʼ nu ndyalaa nguʼ ca toʼ loʼo jiʼi̱ xuʼna sti joʼó biʼ. Liʼ ndyatí̱ Pedro neʼ loʼo, stuʼba ti nguaʼa̱ yu loʼo nguʼ policia, chaʼ ntiʼ yu ñaʼa̱ yu ñiʼya̱ caca loʼo cuaʼni tye nguʼ chaʼ jiʼi̱ Jesús.
\p
\v 59 Loʼo liʼ lcaa nguʼ tisiya, loʼo lcaa sti joʼó nu laca loo, loʼo lcaa nguʼ cusuʼ biʼ, nclyana nguʼ ñiʼya̱ ca sta nguʼ quiʼya jiʼi̱ Jesús, chaʼ ntiʼ tsa nguʼ cujuii nguʼ jiʼi̱. Pana ná nduʼu tucua ñati̱ nu cujuii cuañiʼ jiʼi̱ yu cuentya jiʼi̱ nguʼ nu laca loo biʼ.
\v 60 Ná ngujui ñiʼya̱ nu cuaʼni nguʼ, masi quiñaʼa̱ tsa nguʼ cuiñi ndyalaa nguʼ slo nguʼ nu laca loo biʼ, chaʼ sta nguʼ quiʼya jiʼi̱ Jesús; ná stuʼba chaʼ nu nchcuiʼ nu nguʼ cuiñi biʼ. Su cua ndye, liʼ ndyalaa tucua tyaʼa nguʼ cuiñi nu ndiʼya̱ nchcuiʼ:
\p
\v 61 ―Nacui̱ nu quiʼyu re: “Taca jnaʼ cuityi̱ naʼ laa tonu re jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi, loʼo liʼ xaʼ cuiñá naʼ jiʼi̱ chaca quiyaʼ; chu̱ʼ sna tsa̱ ti tye tyaʼ laa ʼna”, nacui̱ Jesús jua ―nacui̱ nguʼ cuiñi biʼ.
\p
\v 62 Liʼ ndyatu̱ xuʼna sti joʼó, nchcuiʼ yu loʼo Jesús: 
\p ―¿Ni chaʼ ngusta nguʼ quiʼya re jinuʼu̱? ―nacui̱ sti joʼó biʼ―. ¿Ni chaʼ ná nxacui̱ nuʼu̱ ni sca chaʼ jiʼi̱ ya?
\p
\v 63 Ni sca chaʼ nu nchcuiʼ sti joʼó, ná nguxacui̱ Jesús jiʼi̱ tsiyaʼ ti. Liʼ ngulo sti joʼó biʼ cña jiʼi̱ yu: 
\p ―Chacuayáʼ jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi nu luʼú ca nclyo naʼ cña re jinuʼu̱ juani: Cachaʼ clya nuʼu̱ jiʼi̱ cua si chañi chaʼ laca nuʼu̱ Cristo, nu sca ti Sñiʼ ycuiʼ Ndyosi. 
\p
\v 64 ―La cuiʼ laca naʼ ―nacui̱ Jesús liʼ―, ñiʼya̱ nu nacui̱ nuʼu̱ laca naʼ. Loʼo chaca chaʼ cachaʼ naʼ jiʼi̱ ma̱ juani, chaʼ nde loo la ñaʼa̱ ma̱ ʼna nu cua nda Ni ʼna lijya̱a̱ chaʼ caca naʼ ñati̱, nu loʼo tyucua naʼ laʼa tsuʼ cui̱ ca su ntucua ycuiʼ Ndyosi Sti naʼ, nu lcaa tsiyaʼ ti cña nchca jiʼi̱ Ni. Liʼ ca̱a̱ naʼ chaca quiyaʼ laja coo nde cua̱.
\p
\v 65 Loʼo liʼ nu xuʼna sti joʼó biʼ ni, ycuiʼ ca yu ngusaaʼ steʼ yu chaʼ ñasi̱ʼ tsa yu.
\p ―Cuiñi tsa yu re, chaʼ subaʼ nchcuiʼ yu re jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi ―nacui̱ sti joʼó biʼ jiʼi̱ lcaa tyaʼa nguʼ nu laca loo liʼ―. Ngaʼaa ntiʼ na chaʼ sta xaʼ la ñati̱ quiʼya jiʼi̱ yu re. Cua ndyuna na chaʼ subaʼ tonu tsa nu nchcuiʼ yu re, nu loʼo nacui̱ yu chaʼ Sñiʼ ycuiʼ Ndyosi laca yu.
\v 66 ¿Ñiʼya̱ nu ntsuʼu tyiquee cuʼma̱ juani?
\p Hora ti nguxacui̱ nguʼ chaʼ jiʼi̱ xuʼna sti joʼó biʼ: 
\p ―Ntsuʼu chaʼ cajaa yu ―nacui̱ nguʼ biʼ.
\p
\v 67 Liʼ ngutuʼu hitya sañiʼ nguʼ loo Jesús, ngujuiʼi̱ nguʼ ndacu̱ʼ jiʼi̱; juaʼa̱ ntsuʼu xaʼ la nguʼ nu ngujuiʼi̱ yaʼ sacaʼ Jesús.
\v 68 Liʼ nacui̱ nguʼ biʼ:
\p ―Nacui̱ nuʼu̱ chaʼ Cristo laca nuʼu̱ nu nda Ni jiʼi̱ lijya̱ chalyuu. Tsoʼo lacua. Cachaʼ liñi nuʼu̱ jiʼi̱ ya, ¿ni naa yu nu ngujuiʼi̱ jinuʼu̱, si chañi chaʼ tii nuʼu̱? ―nacui̱ nguʼ biʼ jiʼi̱ Jesús.
\s Nacui̱ Pedro chaʼ ná nslo jiʼi̱ Jesús tsiyaʼ ti
\p
\v 69 Loʼo nu Pedro biʼ ni, nde liyaʼ ti ngaʼa̱ yu biʼ. Liʼ ñaa sca nu cunaʼa̱ cuaʼ slo yu.
\p ―Loʼo nuʼu̱ ndyaʼa̱ stuʼba ti loʼo Jesús nu nguʼ Galilea jua ―nacui̱ nu cunaʼa̱ biʼ jiʼi̱ Pedro.
\p
\v 70 Liʼ cui̱i̱ nguxacui̱ Pedro chaʼ jiʼi̱ nu cunaʼa̱ ñaʼa̱ cuayáʼ nu cuna lcaa nguʼ:
\p ―Ná nchca cuayáʼ tiʼ naʼ chaʼ nu nchcuiʼ nuʼu̱ ―nacui̱ Pedro jiʼi̱.
\p
\v 71 Liʼ ndatsuʼ Pedro, ndyaa ndyatu̱ cacua ti toʼ loʼo biʼ. Loʼo liʼ naʼa̱ chaca nu cunaʼa̱ cuaʼ jiʼi̱ yu, nchcuiʼ nu cunaʼa̱ biʼ loʼo nguʼ nu ndu̱ cacua ti: 
\p ―Stuʼba ti ndyaʼa̱ nu quiʼyu re loʼo Jesús Nazaret jua ―nacui̱ nu cunaʼa̱ biʼ liʼ.
\p
\v 72 Chaca quiyaʼ lye tsa nchcuiʼ Pedro, nguaʼni yu jura liʼ:
\p ―Ná nslo naʼ jiʼi̱ nu quiʼyu jua tsiyaʼ ti ―nacui̱ Pedro jiʼi̱ nguʼ biʼ liʼ.
\p
\v 73 Ca tiyaʼ la xi ñaa xi xaʼ la ñati̱ nu ngaʼa̱ ndacua ti, nchcuiʼ nguʼ loʼo Pedro liʼ:
\p ―Chañi chaʼ tyaʼa ndyaʼa̱ nuʼu̱ loʼo nu quiʼyu jua ―nacui̱ nguʼ jiʼi̱―, chaʼ stuʼba ti ndañi chaʼ nu nchcuiʼ nuʼu̱ loʼo chaʼ nu nchcuiʼ tyaʼa quichi̱ tyi yu jua.
\p
\v 74 Liʼ chaca quiyaʼ lye tsa nchcuiʼ Pedro chaʼ xcubeʼ ycuiʼ Ni jiʼi̱ yu si chaʼ cuiñi laca nu nda yu.
\p ―Ná nslo naʼ jiʼi̱ nu quiʼyu jua tsiyaʼ ti ―nacui̱ Pedro jiʼi̱ nguʼ.
\p Hora ti ngusiʼya ndyeʼe liʼ.
\v 75 Loʼo liʼ ndyiʼu tiʼ Pedro chaʼ nu nchcuiʼ Jesús loʼo yu tya tsa̱ la, nu loʼo ndiʼya̱ nacui̱ Jesús jiʼi̱ yu: “Nu loʼo bilya xiʼya ndyeʼe talya juani, sna quiyaʼ chcuiʼ nuʼu̱ loʼo ñati̱ chaʼ ná nslo nuʼu̱ ʼna”. Juaʼa̱ nacui̱ Jesús tsa̱ la, biʼ chaʼ nduʼu Pedro ndyaa yu liʼ; nxiʼya tsa yu ndyaa yu chaʼ xñiʼi̱ tsa tiʼ yu liʼ.
\c 27
\s Ndyaa loʼo nguʼ jiʼi̱ Jesús slo Pilato
\p
\v 1 Loʼo nguxee chaca tsa̱, xaʼ ndyuʼu tiʼi̱ lcaa sti joʼó nu laca loo loʼo lcaa nguʼ cusuʼ jiʼi̱ nguʼ judío, chaʼ cuaʼni stuʼba nguʼ chaʼ loʼo tyaʼa nguʼ, ñiʼya̱ taca cujuii nguʼ biʼ jiʼi̱ Jesús.
\v 2 Liʼ ngusca̱ʼ nguʼ jiʼi̱ Jesús, ndyaa loʼo nguʼ jiʼi̱ slo Poncio Pilato, nu ngua gobernador romano.
\s Ngujuii Judas
\p
\v 3 Loʼo nu Judas nu ndyujuiʼ jiʼi̱ Jesús yaʼ nguʼ xñaʼa̱ biʼ ni, naʼa̱ yu chaʼ cua cujuii ti nguʼ jiʼi̱ Jesús; ngua xñiʼi̱ tiʼ yu liʼ. Hora ti ndya yu nu calaa tyii cñi plata jiʼi̱ nguʼ nu laca loo biʼ chaca quiyaʼ. 
\p
\v 4 ―Ntsuʼu quiʼya ʼna ―nacui̱ Judas biʼ jiʼi̱ nguʼ nu laca loo―, chaʼ cua ndyujuiʼ naʼ jiʼi̱ sca ñati̱ lubii jiʼi̱ ma̱, chaʼ cujuii ma̱ jiʼi̱ ―nacui̱.
\p Liʼ nguxacui̱ nguʼ nu laca loo biʼ chaʼ jiʼi̱ Judas: 
\p ―¿Ha chaʼ jiʼi̱ cua laca chaʼ biʼ? ―nacui̱ nguʼ nu laca loo biʼ―. Si ntsuʼu quiʼya jinuʼu̱, chaʼ jinuʼu̱ laca biʼ.
\p
\v 5 Liʼ ngusalú Judas cñi plata biʼ lo yuu neʼ laa tonu biʼ su ngaʼa̱ nguʼ nu laca loo biʼ, nduʼu yu ndyaa yu. Liʼ ndyujuii Judas jiʼi̱ ycuiʼ ca; ngusca̱ʼ yu reta yane yu, loʼo ngusca̱ʼ loo reta laja yaca nde cua̱; cuati nguxtyú yu jiʼi̱ ycuiʼ ca yu nde lo yuu, ngujuii yu liʼ.
\p
\v 6 Ngusñi sti joʼó nu laca loo jiʼi̱ cñi biʼ liʼ.
\p ―¿Ñiʼya̱ cuaʼni na lacua? ―nacui̱ sti joʼó jiʼi̱ tyaʼa nguʼ―. Ná ntsuʼu chacuayáʼ quixaʼ cñi re loʼo msta̱ nu cua nda nguʼ jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi neʼ laa re, chaʼ cñi nu ngujui jiʼi̱ yu chaʼ ndyujuiʼ yu jiʼi̱ sca ñati̱ laca cñi re ―nacui̱ sti joʼó biʼ.
\p
\v 7 Liʼ ngüiñi chaʼ jiʼi̱ nguʼ loʼo tyaʼa nguʼ, chaʼ loʼo cñi biʼ cuiʼya nguʼ sca loʼo jiʼi̱ nguʼ su ndiña nguʼ quityu̱ʼ nquichaʼ, chaʼ caja su tyatsiʼ jyoʼo nguʼ xaʼ tsuʼ neʼ loʼo biʼ.
\v 8 Biʼ chaʼ juani nduʼni nguʼ jiʼi̱ yuu biʼ: Neʼ loʼo su ndyalú tañi ñati̱; juaʼa̱ naa yuu biʼ jiʼi̱ nguʼ juani.
\v 9 Nu jyoʼo Jeremías nu ngua tuʼba jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi tya saʼni la ni, cua nguscua yu sca chaʼ lo quityi cuentya jiʼi̱ cñi plata biʼ, chaʼ nu caca nde loo la. Ndiʼya̱ chaʼ nu nguscua yu: “Calaa tyii tyaʼa cñi plata, tsa lo cua ti cñi laca cayaʼ nu ntsuʼu lo sca ñati̱, nacui̱ nguʼ Israel tyaʼa na.
\v 10 Liʼ ngusñi nguʼ cñi biʼ, ngüiʼya nguʼ sca loʼo jiʼi̱ ñati̱ nu ndiña quityu̱ʼ nquichaʼ. La cuiʼ cña biʼ laca nu ngulo ycuiʼ nu Xuʼna na ʼna”, nacui̱ Jeremías.
\s Ndu̱ Jesús slo Pilato
\p
\v 11 Loʼo liʼ ndyalaa Jesús slo nu laca gobernador biʼ, nchcuane yu nu laca loo biʼ jiʼi̱ Jesús liʼ:
\p ―¿Ha la cuiʼ nuʼu̱ laca rey jiʼi̱ nguʼ judío? ―nacui̱ yu nu laca loo biʼ jiʼi̱ Jesús.
\p ―La cuiʼ laca naʼ ―nacui̱ Jesús jiʼi̱ liʼ―, la cuiʼ ñiʼya̱ nu nacui̱ nuʼu̱ laca naʼ.
\p
\v 12 Loʼo liʼ nu nguʼ sti joʼó nu laca loo loʼo nguʼ cusuʼ biʼ, ngusta nguʼ quiʼya jiʼi̱ Jesús; pana ni sca chaʼ ná nguxacui̱ Jesús jiʼi̱ nguʼ biʼ.
\v 13 Liʼ xaʼ nchcuiʼ Pilato loʼo Jesús:
\p ―¿Ha ná nduna nuʼu̱ chaʼ cuxi nu nchcuiʼ nguʼ jinuʼu̱? ―nacui̱ nu laca loo biʼ jiʼi̱ Jesús.
\p
\v 14 Pana ná nguxacui̱ Jesús chaʼ jiʼi̱ nguʼ tsiyaʼ ti; ni sca chaʼ ná nchcuiʼ, biʼ chaʼ ndube tsa tiʼ nu Pilato biʼ ñaʼa̱ yu jiʼi̱.
\s Ngulo Pilato cña chaʼ cujuii nguʼ jiʼi̱ Jesús
\p
\v 15 Lcaa yija̱ loʼo ndyaca tsa̱ taʼa biʼ nduʼni lyaá nu laca gobernador jiʼi̱ sca ti preso, la cuiʼ preso nu ndijña nguʼ judío jiʼi̱.
\v 16 La cuiʼ tyempo biʼ, ntsuʼu sca nu quiʼyu nu naa Barrabás neʼ chcua̱, sca ñati̱ nu ntsuʼu tsa quiʼya jiʼi̱ ngua yu biʼ.
\v 17 Loʼo juaʼa̱ ngua chaʼ quiñaʼa̱ tsa nguʼ judío ndyuʼu tiʼi̱ nguʼ toʼ niʼi̱ jiʼi̱ gobierno, liʼ nchcuane Pilato biʼ jiʼi̱ nguʼ:
\p ―¿Ti jiʼi̱ ntiʼ ma̱ chaʼ cuaʼni lyaá naʼ jiʼi̱ juani? ¿Ha tsoʼo clyaá Barrabás, o tsoʼo la clyaá Jesús nu nduʼni ma̱ Cristo jiʼi̱? ―nacui̱ Pilato jiʼi̱ nguʼ.
\p
\v 18 Jlo tiʼ nu Pilato biʼ, chaʼ liyeʼ tsa tiʼ nguʼ nu laca loo biʼ ñaʼa̱ nguʼ jiʼi̱ Jesús, biʼ chaʼ cua ngusuʼba nguʼ jiʼi̱ neʼ chcua̱.
\p
\v 19 Tya ngaʼa̱ lcaa ñati̱ biʼ slo Pilato, loʼo juaʼa̱ tya ntucua ycuiʼ yu lo yaca xlya cña su nduʼni cuayáʼ yu jiʼi̱ ñati̱. Liʼ ndyalaa sca msu slo yu, ya̱a̱ loʼo sca chaʼ nu cua nchcuiʼ clyoʼo Pilato biʼ: “Ná sca chaʼ cuaʼni nuʼu̱ loʼo nu quiʼyu nu lubii tyiquee jua”, nacui̱ nu cunaʼa̱ biʼ jiʼi̱ Pilato. “Lye tsa ngua tiʼ naʼ tyucui talya cuentya jiʼi̱ yu biʼ. Cua nchcuiʼ tsa xcalá naʼ xquiʼya yu biʼ.”
\p
\v 20 Pana nu nguʼ sti joʼó nu laca loo loʼo nguʼ cusuʼ biʼ, cua nchcuiʼ tsa nguʼ biʼ loʼo nu quiñaʼa̱ tsa ñati̱ biʼ, chaʼ jña nguʼ chacuayáʼ jiʼi̱ Pilato chaʼ culaá yu jiʼi̱ Barrabás nu ntsuʼu neʼ chcua̱ biʼ, chaʼ liʼ cujuii Pilato jiʼi̱ Jesús.
\v 21 Liʼ xaʼ nchcuane gobernador biʼ jiʼi̱ nguʼ chaca quiyaʼ:
\p ―¿Ti jiʼi̱ cuaʼni lyaá naʼ lacua? ―nacui̱ nu Pilato biʼ.
\p ―Jiʼi̱ Barrabás ―nacui̱ nguʼ quiñaʼa̱ liʼ.
\p
\v 22 ―¿Na laca cuaʼni naʼ loʼo Jesús nu nduʼni ma̱ Cristo jiʼi̱ lacua? ―nacui̱ Pilato liʼ.
\p ―Cujuiʼi̱ caʼa̱ ma̱ jiʼi̱ lo crusi ―nacui̱ nguʼ liʼ. 
\p
\v 23 ―¿Ni chaʼ laca ntiʼ ma̱ chaʼ cujuii naʼ jiʼi̱ yu re? ―nacui̱ Pilato biʼ liʼ―. ¿Ni quiʼya ntsuʼu jiʼi̱? 
\p Cui̱i̱ tsa nxiʼya loʼo nguʼ jiʼi̱ liʼ:
\p ―Cujuiʼi̱ caʼa̱ ma̱ jiʼi̱ lo crusi ―nacui̱ nguʼ. 
\p
\v 24 Liʼ naʼa̱ Pilato chaʼ tyaala tsa ndiʼi̱ loo nguʼ, chaʼ ñasi̱ʼ tsa nguʼ; juaʼa̱ ná ntajaʼa̱ nguʼ cuna nguʼ chaʼ nu nchcuiʼ yu loʼo nguʼ tsiyaʼ ti. Biʼ chaʼ ngulo yu cña chaʼ ca̱a̱ loʼo msu jiʼi̱ sca tsiʼyu ntsuʼu hitya. Liʼ ndyaati̱ yaʼ yu slo lcaa ñati̱.
\p ―Lubii tyanu yaʼ naʼ, chaʼ siʼi chaʼ jnaʼ cajaa yu nu lubii tyiquee re ―nacui̱ Pilato jiʼi̱ nguʼ―, chaʼ jiʼi̱ cuʼma̱ laca chaʼ biʼ.
\p
\v 25 ―Tsoʼo ―nacui̱ nu nguʼ quiñaʼa̱ biʼ―, tyanu quiʼya hichu̱ʼ ya, lcaa ya loʼo sñiʼ ya; pana ntsuʼu chaʼ cajaa yu re.
\p
\v 26 Liʼ nguaʼni lyaá Pilato jiʼi̱ nu Barrabás biʼ, cuati ngujuiʼi̱ nguʼ jiʼi̱ Jesús loʼo reta. Liʼ ngulo nu Pilato biʼ cña jiʼi̱ nguʼ sendaru chaʼ tsaa loʼo nguʼ jiʼi̱ Jesús chaʼ cujuiʼi̱ caʼa̱ nguʼ jiʼi̱ lo crusi.
\p
\v 27 Loʼo liʼ ntejeyaʼ nguʼ sendaru nu ndu̱ cua̱ slo gobernador biʼ jiʼi̱ Jesús, ndyaa loʼo nguʼ jiʼi̱ nde neʼ niʼi̱ jiʼi̱ gobierno; ndachaʼ nguʼ jiʼi̱ lcaa tyaʼa sendaru nu ndiʼi̱ niʼi̱ biʼ, chaʼ tyuʼu tiʼi̱ nguʼ su ndu̱ Jesús.
\v 28 Liʼ ngulo nguʼ steʼ Jesús, nguxacuʼ nguʼ jiʼi̱ loʼo sca lateʼ ngaʼa ñaʼa̱.
\v 29 Liʼ ngüixi̱i̱ nguʼ lti quicheʼ chu̱ʼ tyaʼa chaʼ caca sca sneʼ; ngusta nguʼ sneʼ biʼ hique Jesús, juaʼa̱ ngusta nguʼ sca yaca quii yaʼ tsuʼ cui̱ jiʼi̱ yu. Liʼ ndyatu̱ sti̱ʼ nguʼ slo Jesús. Ngua tiʼ nguʼ xtyí loʼo nguʼ jiʼi̱, biʼ chaʼ nguaʼni nguʼ lcaa chaʼ biʼ, ñiʼya̱ si laca yu sca rey nde chalyuu.
\p ―Ndyuʼni tlyu ya jinuʼu̱ chaʼ laca nuʼu̱ rey jiʼi̱ nguʼ judío ―nacui̱ nguʼ sendaru jiʼi̱ Jesús liʼ.
\p
\v 30 Liʼ nduʼu hitya sañiʼ nguʼ loo Jesús; ngusñi nguʼ yaca quii biʼ, ngujuiʼi̱ nguʼ hique Jesús loʼo yaca quii biʼ liʼ.
\v 31 Loʼo ndye ngustí loʼo nguʼ jiʼi̱ yu, liʼ ngulo nguʼ lateʼ ngaʼa biʼ, nguxacuʼ nguʼ steʼ ycuiʼ yu chaca quiyaʼ. Liʼ nduʼu nguʼ sendaru biʼ, ndyaa loʼo nguʼ jiʼi̱ yu toʼ quichi̱ chaʼ cujuiʼi̱ caʼa̱ nguʼ jiʼi̱ ca lo crusi.
\s Ngujuiʼi̱ caʼa̱ nguʼ jiʼi̱ Jesús lo crusi
\p
\v 32 Tyucui̱i̱ su ndyaa nguʼ, liʼ ndyacua tyaʼa nguʼ loʼo sca nu quiʼyu nu naa Simón; nguʼ Cirene laca yu biʼ. Loʼo liʼ ngulo sendaru cña jiʼi̱ nu Simón biʼ, chaʼ quiʼya yu crusi biʼ cuentya jiʼi̱ Jesús.
\p
\v 33 Loʼo liʼ ndyalaa nguʼ lo sca cuati̱ nu naa Gólgota (Gólgota ntiʼ ñacui̱ chaʼcña jiʼna: caʼya su nscua tyijya̱ hique jyoʼo).
\v 34 Liʼ nda nguʼ vino nguixaʼ loʼo sca taná clyaaʼ chaʼ coʼo Jesús; pana loʼo cua ndyiʼo cuayáʼ xi ca ti, liʼ ngaʼaa ntajaʼa̱ yu coʼo yu jiʼi̱ vino biʼ tsiyaʼ ti. 
\p
\v 35 Loʼo ngujuiʼi̱ caʼa̱ nguʼ jiʼi̱ yu lo crusi loʼo clavo, liʼ ngüijya sendaru biʼ loʼo tyaʼa nguʼ chaʼ cuaʼni ngana nguʼ jiʼi̱ tyaʼa nguʼ, chaʼ tacha steʼ Jesús jiʼi̱ nguʼ. La cuiʼ chaʼ biʼ nguscua jyoʼo cusuʼ nu ngua tuʼba jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi nu ngua saʼni; ndiʼya̱ nacui̱ quityi biʼ: “Ndacha nguʼ steʼ naʼ jiʼi̱ tyaʼa nguʼ loʼo ngüijya ti nguʼ”.
\v 36 Ngaʼa̱ nguʼ biʼ cua̱ quiyaʼ crusi.
\v 37 Cua ngusta nguʼ letra hique crusi nu nchcuiʼ ni quiʼya ntsuʼu jiʼi̱ Jesús: “Nu nde laca Jesús, rey jiʼi̱ nguʼ judío”, nacui̱ letra biʼ.
\p
\v 38 Loʼo la cuiʼ tsa̱ biʼ ngujuiʼi̱ caʼa̱ nguʼ jiʼi̱ tucua tyaʼa nguʼ cuaana lo xaʼ la crusi tyaʼa ndu̱ Jesús; tsaca yu ngaʼa̱ laʼa tsuʼ cui̱ jiʼi̱ Jesús, loʼo chaca yu ngaʼa̱ laʼa tsuʼ coca jiʼi̱.
\v 39 Loʼo juaʼa̱ ntsuʼu tsa ñati̱ nu nteje tacui su ndu̱ crusi biʼ, nxtyí loʼo nguʼ biʼ jiʼi̱ Jesús.
\p
\v 40 ―Nuʼu̱ laca nu cuityi̱ jiʼi̱ laa tonu biʼ nacui̱ nuʼu̱, loʼo liʼ nacui̱ nuʼu̱ chaʼ cuiñá nuʼu̱ jiʼi̱ chaca quiyaʼ chu̱ʼ sna tsa̱ ti, ngua tiʼ nuʼu̱. Cuaʼni lyaá nuʼu̱ jiʼi̱ ycuiʼ ca lacua ―nacui̱ nguʼ biʼ jiʼi̱ Jesús―. Si chañi chaʼ nu sca ti Sñiʼ ycuiʼ Ndyosi laca nuʼu̱, cuaʼya clya nuʼu̱ lo crusi cua juani ―nacui̱ nguʼ.
\p
\v 41 Loʼo nu nguʼ sti joʼó nu laca loo, loʼo nguʼ mstru chaʼ joʼó, loʼo nguʼ cusuʼ jiʼi̱ nguʼ judío, ndyaʼa̱ nguʼ ndyaa naʼa̱ nguʼ ca su ngaʼa̱ Jesús lo crusi, chaʼ nxtyí loʼo nguʼ biʼ jiʼi̱ yu liʼ.
\p
\v 42 ―Nguaʼni lyaá yu jiʼi̱ xaʼ ñati̱, pana jiʼi̱ ycuiʼ ca yu ná nchca jiʼi̱ yu cuaʼni lyaá yu ―nacui̱ nguʼ nu laca loo biʼ―. Rey jiʼi̱ nguʼ Israel laca yu, nacui̱ yu. Tsoʼo la si caʼya yu lo crusi cua juani, jlya tiʼ na jiʼi̱ yu liʼ ―nacui̱ nguʼ biʼ jiʼi̱ tyaʼa nguʼ―. 
\v 43 Ndu̱ tiʼ yu jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi chaʼ xtyucua Ni jiʼi̱ yu, nacui̱ yu. Tsoʼo la si cuaʼni lyaá ycuiʼ Ndyosi jiʼi̱ yu juani, si chañi chaʼ tyacaʼa yu jiʼi̱ Ni; “Sñiʼ ycuiʼ Ndyosi laca naʼ”, nduʼni yu re.
\p
\v 44 Loʼo juaʼa̱ nu nguʼ cuaana nu tyaʼa ngujuiʼi̱ caʼa̱ nguʼ jiʼi̱ lo crusi, loʼo nguʼ biʼ nxtyí loʼo nguʼ jiʼi̱ Jesús.
\s Ngujuii Jesús
\p
\v 45 Loʼo liʼ ngua talya chalyuu chu̱ʼ sna hora; nde hora nguxana chaʼ biʼ, hasta ñaʼa̱ cuayáʼ nu ndyalaa hora cua sna nde ngusi̱i̱.
\v 46 Loʼo la cuiʼ hora cua sna nde ngusi̱i̱ biʼ, cui̱i̱ tsa ngusiʼya Jesús:
\p ―Elí, Elí, ¿lama sabactani? ―nacui̱. Ndiʼya̱ ntiʼ ñacui̱ chaʼ chaʼcña jiʼna: Ndyosi Sti naʼ, Ndyosi Sti naʼ, ¿ni chaʼ laca chaʼ ngulayaʼ nuʼu̱ ʼna?
\p
\v 47 Loʼo ndyuna xi nguʼ nu ndu̱ cacua ti chaʼ biʼ, liʼ nchcuiʼ nguʼ loʼo tyaʼa nguʼ:
\p ―Nxiʼya yu re jiʼi̱ jyoʼo Elías ―nacui̱ nguʼ biʼ. 
\p
\v 48 Hora ti ngusna tsaca nguʼ biʼ ndyaa quiʼya yu sca quiche, ngüichaʼ yu jiʼi̱ loʼo hitya tiyeʼ. Liʼ ngusca̱ʼ jiʼi̱ lo sca yaca chaʼ tyalaa su ntucua tuʼba Jesús chaʼ coʼo yu.
\v 49 Loʼo xi xaʼ la ñati̱ nacui̱ jiʼi̱:
\p ―Jatya na si ca̱a̱ jyoʼo Elías chaʼ cuaʼni lyaá jiʼi̱ yu ―nacui̱ nguʼ biʼ.
\p
\v 50 Loʼo liʼ chaca tya quiyaʼ cui̱i̱ tsa ngusiʼya Jesús; liʼ ngutuʼu cresiya jiʼi̱ yu, ngujuii yu.
\v 51 La cuiʼ hora biʼ ngutaaʼ lateʼ tlyu nu ndacui ndyacu̱ʼ sa claʼbe neʼ laa tonu. Ca cua̱ ngutuʼu ngutaaʼ lateʼ biʼ; tsa cuʼ ti ngutaaʼ, hasta ñaʼa̱ cuayáʼ nu ndyalaa ca lo yuu. Loʼo liʼ lye tsa ngulacui̱ chalyuu ñaʼa̱ cuayáʼ nu ngulaʼa quee tonu,
\v 52 ñaʼa̱ cuayáʼ nu ndyaala cuaá su nguatsiʼ jyoʼo. Liʼ tyu̱u̱ tyaʼa nguʼ jyoʼo nu ntsuʼu chaʼ jiʼi̱ nguʼ loʼo ycuiʼ Ndyosi nu ngua saʼni la, ndyuʼú jyoʼo biʼ chaca quiyaʼ.
\v 53 Ca tiyaʼ la loʼo cua ndyuʼú ycuiʼ Jesús chaca quiyaʼ, liʼ nduʼu nguʼ nu ngua jyoʼo biʼ neʼ cuaá, ndyaa nguʼ biʼ nde quichi̱ Jerusalén, quichi̱ nu tacati tsa cuentya jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi. Loʼo liʼ tyu̱u̱ tyaʼa ñati̱ naʼa̱ jiʼi̱ nguʼ biʼ, chaʼ cua ndyuʼú nguʼ biʼ chaca quiyaʼ. 
\p
\v 54 Loʼo nu sendaru nu ngaʼa̱ cua̱ jiʼi̱ Jesús biʼ, loʼo nu capitán jiʼi̱ sendaru biʼ, ngulacua tsa tiʼ nguʼ biʼ liʼ; tlyu tsa chaʼ ndyutsi̱i̱ tiʼ ngujui jiʼi̱ nguʼ biʼ loʼo naʼa̱ nguʼ ñiʼya̱ ngua chaʼ biʼ, ñiʼya̱ ngua loʼo ngulacui̱ chalyuu.
\p ―Chañi tsa chaʼ Sñiʼ ycuiʼ Ndyosi laca jyoʼo re ―nacui̱ nu nguʼ sendaru biʼ.
\p
\v 55 Laja liʼ, tyijyuʼ ti xi ndu̱ tyu̱u̱ tyaʼa nguʼ cunaʼa̱ nu nduʼu nde Galilea; tyaʼa ngutaʼa̱ nguʼ loʼo Jesús, nguxtyucua nguʼ biʼ jiʼi̱ yu. Ndu̱ ti nu nguʼ cunaʼa̱ biʼ, naʼa̱ nguʼ jiʼi̱ crusi su ngaʼa̱ Jesús;
\v 56 loʼo María Magdalena, loʼo María xtyaʼa̱ Jacobo xtyaʼa̱ José, loʼo juaʼa̱ xtyaʼa̱ sñiʼ Zebedeo, naʼa̱ nguʼ biʼ ñiʼya̱ ngua jiʼi̱ Jesús.
\s Nguatsiʼ jyoʼo Jesús
\p
\v 57 Loʼo cua ngusi̱i̱ la xi ñaa sca nu culiyaʼ, sca nguʼ quichi̱ Arimatea laca yu nu naa José. Loʼo nu José biʼ ngua tsaʼa̱ yu jiʼi̱ Jesús.
\v 58 Tya tsa̱ la cua ndyaa yu slo Pilato, ngüijña yu chacuayáʼ chaʼ tsaa loʼo yu jiʼi̱ jyoʼo Jesús chaʼ tyatsiʼ. Liʼ nda Pilato chacuayáʼ jiʼi̱ yu, ngulo Pilato cña jiʼi̱ nguʼ sendaru chaʼ tya nguʼ jyoʼo biʼ jiʼi̱ José.
\v 59 Liʼ ngüixi̱i̱ yu José biʼ sca tasá lubii hichu̱ʼ jyoʼo biʼ, ndyaa loʼo yu jiʼi̱ jyoʼo chaʼ tyatsiʼ. 
\v 60 Nguxatsiʼ yu jiʼi̱ jyoʼo biʼ neʼ sca tyuquee nu cua ngulu ca ti nguʼ siiʼ cuaʼa̱, chaʼ caca cuaá su tyatsiʼ ycuiʼ José nquichaʼ. Ndacu̱ʼ José biʼ toʼ cuaá loʼo sca quee tonu, nduʼu yu ndyaa yu liʼ.
\v 61 Loʼo juaʼa̱ ngaʼa̱ María Magdalena loʼo nu chaca María, ngaʼa̱ nguʼ cacua ti toʼ cuaá biʼ.
\s Ndu̱ nguʼ cua̱ toʼ cuaá su ndyatsiʼ jyoʼo Jesús
\p
\v 62 Ca chaca tsa̱ loʼo cua ndye nguaʼni yala nguʼ cña jiʼi̱ nguʼ, chaʼ cua tyalaa ti tsa̱ taʼa nu ntsuʼu chaʼ tyiʼi̱ cñaʼ nguʼ, liʼ lcaa sti joʼó nu laca loo loʼo nguʼ fariseo biʼ ndyuʼu tiʼi̱ nguʼ slo Pilato. 
\v 63 Nchcuiʼ nguʼ loʼo liʼ:
\p ―Cusuʼ ―nacui̱ nguʼ jiʼi̱ nu Pilato biʼ―, ntsuʼu tiʼ ya jiʼi̱ chaʼ nu cua nchcuiʼ nu cuiñi biʼ loʼo tya luʼú yu: “Tyuʼu scua sna tsa̱, liʼ tyuʼú naʼ chaca quiyaʼ”, nacui̱ yu.
\v 64 Biʼ chaʼ tsoʼo la si culo nuʼu̱ cña chaʼ tyiʼi̱ nguʼ cua̱ toʼ cuaá biʼ sna tsa̱, chaʼ ná ta nguʼ chacuayáʼ jiʼi̱ nguʼ nu ngua tsaʼa̱ jiʼi̱ yu, chaʼ ná tsaa nguʼ biʼ cuaana nguʼ jiʼi̱ jyoʼo biʼ. Ná caja ñiʼya̱ nu chcuiʼ nguʼ chaʼ cua ndyuʼú jyoʼo biʼ chaca quiyaʼ liʼ. Cua ngusñi nguʼ chaʼ cuiñi nu nchcuiʼ jyoʼo biʼ tya tsubiʼ la; loʼo juani si jlya tiʼ ñati̱ chaʼ ndyuʼú jyoʼo biʼ, tlyu la chaʼ cuiñi caca si xñi nguʼ chaʼ biʼ. 
\p
\v 65 Liʼ nguxacui̱ Pilato chaʼ jiʼi̱ nguʼ nu laca loo biʼ: 
\p ―Ndu̱ nguʼ sendaru cuentya jiʼi̱ ma̱ ―nacui̱ Pilato―. Yaa clya ma̱ loʼo nguʼ sendaru biʼ, chaʼ tacu̱ʼ tsoʼo ma̱ toʼ cuaá biʼ ñiʼya̱ nu ntiʼ ycuiʼ cuʼma̱.
\p
\v 66 Liʼ nduʼu nguʼ nu laca loo biʼ, ndyaa nguʼ loʼo sca taju sendaru jiʼi̱ nguʼ, ndacu̱ʼ tachaa nguʼ toʼ cuaá biʼ loʼo sca lo nguiñaʼ tacalya nu ntsuʼu sello jiʼi̱, chaʼ ná calaʼ nguʼ tsiyaʼ ti quee tonu nu ndyacu̱ʼ toʼ cuaá biʼ. Liʼ nguxtyanu nguʼ jiʼi̱ taju sendaru biʼ cajua, chaʼ tyiʼi̱ nguʼ cua̱ toʼ cuaá biʼ.
\c 28
\s Ndyuʼú Jesús chaca quiyaʼ
\p
\v 1 Nu loʼo cua ndye tsa̱ nu ndiʼi̱ cñaʼ nguʼ, cua quixee ti tsa̱ clyo jiʼi̱ semana, liʼ ndyaa María Magdalena loʼo nu chaca María biʼ, chaʼ ntiʼ nguʼ ñaʼa̱ nguʼ su nguatsiʼ jyoʼo Jesús.
\v 2 Liʼ ngulacui̱ tsa chalyuu, chaʼ nguaʼya sca xca̱ jiʼi̱ ycuiʼ nu Xuʼna na nu ntsuʼu nde cua̱, nguaʼya lo yuu ca toʼ cuaá biʼ. Liʼ nguxasu jiʼi̱ quee tonu nu nscua toʼ cuaá, ndyaa tucua yu chu̱ʼ quee biʼ.
\v 3 Ñiʼya̱ ndubi xee tyiʼyu, juaʼa̱ ñaʼa̱ loo xca̱ biʼ, loʼo juaʼa̱ ngati̱ tsa steʼ yu ñiʼya̱ nu ngati̱ tlyaʼ. 
\v 4 Loʼo naʼa̱ nguʼ sendaru jiʼi̱ xca̱ biʼ, ndyutsi̱i̱ tsa nguʼ liʼ, ñaʼa̱ cuayáʼ nu nclyú nguʼ lo yuu ñiʼya̱ laca si na cua ngujuii nguʼ.
\v 5 Liʼ nchcuiʼ xca̱ biʼ loʼo nu nguʼ cunaʼa̱ biʼ:
\p ―Ná cutsi̱i̱ ma̱ ―nacui̱ jiʼi̱ nguʼ cunaʼa̱ biʼ―. Jlo tiʼ naʼ chaʼ nclyana ma̱ jiʼi̱ Jesús nu ngujuii lo crusi.
\v 6 Ngaʼaa ntsiya yu biʼ ca nde chaʼ cua ndyuʼú yu chaca quiyaʼ, ñiʼya̱ nu nacui̱ ycuiʼ yu jiʼi̱ ma̱ tya tsubiʼ la. Cua̱a̱ ma̱, ca̱a̱ ma̱ ñaʼa̱ ma̱ ca su ngustii jyoʼo yu.
\v 7 Liʼ yaa clya ma̱ cachaʼ ma̱ jiʼi̱ nu nguʼ nu ndyaca tsaʼa̱ jiʼi̱ yu biʼ, chaʼ ngaʼaa ntsiya jyoʼo biʼ neʼ cuaá re, chaʼ cua ndyuʼú yu chaca quiyaʼ; cua tsaa ti ycuiʼ yu nde Galilea nde loo la jiʼi̱ cuʼma̱, ca biʼ ñaʼa̱ ma̱ jiʼi̱ yu. Tsa lo cua ti chaʼ ntsuʼu chaʼ cacha̱ʼ jiʼi̱ ma̱ ―nacui̱ xca̱ jiʼi̱ nu nguʼ cunaʼa̱ biʼ.
\p
\v 8 Hora ti nduʼu nu nguʼ cunaʼa̱ biʼ toʼ cuaá biʼ, ndyaa nguʼ. Loʼo juaʼa̱ tsoʼo tsa ntsuʼu tyiquee nguʼ, masi ndyutsi̱i̱ nguʼ xi. Ngusna nguʼ chaʼ ndyaa nguʼ cachaʼ nguʼ jiʼi̱ nguʼ nu ndyaca tsaʼa̱ jiʼi̱ Jesús.
\v 9 Liʼ ndyacua tyaʼa ycuiʼ Jesús loʼo nguʼ cunaʼa̱ biʼ, nchcuiʼ yu loʼo nguʼ. Hora ti ndyatu̱ sti̱ʼ nu nguʼ cunaʼa̱ biʼ slo Jesús, ngusñi nguʼ quiyaʼ yu, nguaʼni tlyu nguʼ jiʼi̱ yu liʼ.
\p
\v 10 ―Ná cutsi̱i̱ ma̱ ―nacui̱ Jesús jiʼi̱ nguʼ biʼ liʼ―. Yaa clya ma̱ cachaʼ ma̱ jiʼi̱ nguʼ tyaʼa naʼ chaʼ ntsuʼu chaʼ tsaʼa naʼ nde Galilea; ca biʼ tyacua tyaʼa nguʼ loʼo naʼ, ñacui̱ ma̱ jiʼi̱ nguʼ.
\s Chaʼ nu nchcuiʼ sendaru loʼo nguʼ
\p
\v 11 Laja loʼo ndyaa nu nguʼ cunaʼa̱ biʼ, ndyaa nguʼ sendaru nu ndiʼi̱ cua̱ toʼ cuaá biʼ; loʼo ti ndyaa nguʼ nde quichi̱, ndachaʼ nguʼ jiʼi̱ sti joʼó nu laca loo lcaa chaʼ ñiʼya̱ nu ngua ca toʼ cuaá biʼ.
\v 12 Hora ti ndyuʼu tiʼi̱ lcaa sti joʼó nu laca loo loʼo lcaa nguʼ cusuʼ jiʼi̱ nguʼ judío, chaʼ ca stuʼba chaʼ jiʼi̱ nguʼ loʼo tyaʼa nguʼ, ñiʼya̱ ñaʼa̱ chaʼ nu ta nguʼ loʼo lcaa ñati̱. Liʼ nda nguʼ nu laca loo biʼ quiñaʼa̱ xi cñi jiʼi̱ nguʼ sendaru biʼ, chaʼ tacu̱ʼ nguʼ jiʼi̱ chaʼ ñiʼya̱ nu ngua.
\p
\v 13 ―Ndiʼya̱ ñacui̱ ma̱ jiʼi̱ ñati̱: “Talya laja loʼo lajaʼ ti ya, liʼ ndyalaa nu nguʼ nu ngua tsaʼa̱ jiʼi̱ jyoʼo Jesús biʼ, nguaana nguʼ biʼ jiʼi̱ jyoʼo biʼ”. Juaʼa̱ chaʼ ta ma̱ loʼo ñati̱ ―nacui̱ nguʼ nu laca loo biʼ jiʼi̱ nguʼ sendaru―.
\v 14 Loʼo liʼ si cuna ycuiʼ gobernador nu laca loo jiʼna chaʼ re, liʼ chcuiʼ ya loʼo yu chaʼ ná xcubeʼ yu jiʼi̱ ma̱.
\p Juaʼa̱ cui̱i̱ nda nguʼ nu laca loo biʼ loʼo nguʼ sendaru. 
\v 15 Liʼ ngusñi nguʼ sendaru biʼ cñi biʼ; nduʼu nguʼ ndyaa nguʼ nchcuiʼ nguʼ loʼo ñati̱ ñiʼya̱ nu ntsuʼu cña jiʼi̱ nguʼ chaʼ chcuiʼ nguʼ. Biʼ chaʼ hasta juani ñaʼa̱ ti jlya tiʼ nguʼ judío chaʼ juaʼa̱ ngua jiʼi̱ jyoʼo Jesús. 
\s Nda Jesús sca cña jiʼi̱ nguʼ nu cua ngusubi yu jiʼi̱ tya tsubiʼ la
\p
\v 16 Loʼo liʼ nduʼu nu tii chaca tyaʼa nguʼ nu ndyaca tsaʼa̱ jiʼi̱ Jesús, ndyaa nguʼ ca loyuu su cuentya Galilea; ndyuʼu tiʼi̱ nguʼ lo xlya caʼya ca su nacui̱ Jesús chaʼ tyacua tyaʼa nguʼ loʼo liʼ.
\v 17 Loʼo naʼa̱ nguʼ jiʼi̱ Jesús chaʼ ya̱a̱ yu nde slo nguʼ, liʼ nguaʼni tlyu nguʼ jiʼi̱ yu, masi ntsuʼu xi tyaʼa nguʼ nu bilya jlya tsoʼo tiʼ nguʼ jiʼi̱.
\v 18 Liʼ ñaa Jesús cacua la, nchcuiʼ loʼo nguʼ:
\p ―Cua nda ycuiʼ Ndyosi Sti naʼ lcaa chacuayáʼ ʼna chaʼ laca naʼ loo jiʼi̱ lcaa na, masi lcaa na nu ntsuʼu ca slo ycuiʼ Ni nde cua̱, masi lcaa na nu ntsuʼu nde chalyuu ―nacui̱ Jesús jiʼi̱ nguʼ―.
\v 19 Yaa ma̱ lcaa quichi̱ nde chalyuu chaʼ ca tsaʼa̱ lcaa ñati̱ chaʼ jnaʼ. Liʼ tyucuatya ma̱ jiʼi̱ nguʼ chacuayáʼ jiʼi̱ ycuiʼ Ndyosi Sti naʼ, juaʼa̱ chacuayáʼ jnaʼ nu laca̱ Sñiʼ ycuiʼ Ndyosi, juaʼa̱ chacuayáʼ jiʼi̱ Xtyiʼi ycuiʼ Ndyosi.
\v 20 Culuʼu ma̱ jiʼi̱ nguʼ biʼ, chaʼ taquiyaʼ nguʼ lcaa cña nu cua nguluʼu naʼ jiʼi̱ ma̱. Loʼo juaʼa̱ tyiʼu tiʼ ma̱ chaʼ nu nchcuiʼ naʼ loʼo ma̱, chaʼ tyiʼi̱ naʼ loʼo ma̱ lcaa tsa̱ hasta ñaʼa̱ cuayáʼ tye chalyuu. 
\p Tsa lo cua ti chaʼ nacui̱ Jesús. 
