\id GAL \h GÁLATAS \mt Kityi nu ngwa'an Palyu nu yaa se'en ndi'in nten 'in Jesucristo nde Galacia \c 1 \p \v 1 Na' lkaǎn Palyu nu nda'aǎn kityi re. Wa lka tñan 'ñaǎn cha' tsa'aǎn chkwiǐn' cha' 'in Jesucristo lo'o nchga nten. Si'i nten chalyuu ti nu mda tñan re 'ñaǎn, ja tukwin ykwi' lo'oǔn cha' ku'niǐn tñan re; Jesucristo lo'o Ndiose Sti Ni, kan' lka nu mda tñan re 'ñaǎn. Ti kwi' Ndiose lka nu y'ni cha' ndyu'u Jesús xiya' bra nu ngujwi yu. \v 2 Lo'oǔn, lo'o nchga yu ta'aan nu ndi'in lo'oǔn nde re, kwi' yu nu wa yten cha' 'in Jesús, nda'an ba kityi re cha' tsaa nchga kichen tyi wan ne' Galacia, nchga kichen se'en ndi'in nten 'in Jesucristo. \v 3 Nchka 'a tiǎn' cha' ti ku'ni Ndiose Stian cha' su'we lo'o wan, cha' ku'ni Ni cha' tiin ti tyi'in wan chun' nu wa yten wan cha' 'in Jesucristo nu nka X'naan. \v 4 Ti kwi' Jesús mda Ni 'in Ni cha' kaja cha' katin ki'ya nu ndukwi nchga nten chalyuu, cha' ngwaña'an kulaa Ni 'ñaan lo chalyuu re se'en nu ngwa kuxi 'a tiye nten si'ya cha' kuxi nu ngi'ni ne'; kan' cha' ngulo Ndiose Stian tñan 'in Jesús, cha' nu y'ni yu tñan kan' cha' 'ñaan. \v 5 Kan' cha' ¡nchga tsan ku'niin tnuan 'in Ndiose! Ngwaña'an ka sikwa. \s Ja nsu'wi xka cha' nu ka kulaa 'in nten ya' ne' xa'an \p \v 6 Nduwe 'a tiǎn' cha' ndla 'a mda'an chun' wan cha' 'in Ndiose, ni siya ngulo suwi Ni 'wan cha' su'we 'a nka tiye Krixtu ña'an 'ñaan; nduwe tiǎn' cha' nda'an naan wan xka cha' nu nchkwi' nten cha' ka kulaa 'ñaan ya' ne' xa'an, nu si'i cha' 'in Ndiose. \v 7 Ñi la chkwian' cha' ja nsu'wi 'a xka cha' 'in Jesucristo nu ka kulaa 'ñaan. Nde ña'an nchka cha': Ndiya chin' nten nu nchka ti' xtiyaa' cha' nu xu'wi tiye wan; nchka 'a ti' ne' kan', cha' xa'an ne' sa ña'an ndi'in cha' 'in Krixtu. \v 8 Tnun 'a yuwe' xtya Ni 'in nten nu chkwi' ska cha' kwiñi lo'o wan, nu kwa'u xka ña'an nu ka tyo'o laa wan 'in cha' kuxi nu ndi'in 'wan, nu kwa'u 'wan ska cha' nu ja lka ti kwi' cha' nu ñi nu wa ykwi' ba lo'o wan ti kulo. Lo'o bare, xtya Ndiose ki'ya 'wa si xa'an ba cha' nu wa ykwi' ba lo'o wan; ni siya ska angajle nu wa mdo'o se'en ndi'in Ndiose chkwi' cha' kwiñi nu ngwaña'an, xtya Ndiose yuwe' 'in, cha' tnun 'a ki'ya lka kan'. \v 9 Ngwaña'an niǐn 'wan nu ngwa s'ni, lo'o ti kwi' cha' kan' chkwiǐn' lo'o wan xiya' ni: Tnun 'a yuwe' ki'ya chun' nten nu chkwi' xka la cha' lo'o wan, ska cha' nu ja lka ti kwi' ti cha' nu wa ynan wan ti kulo, sa ña'an nu ku'ni wan cha' tyo'o laa wan 'in cha' kuxi kan'. \p \v 10 Bra nu nchkwiǐn' ngwaña'an, si'i cha' lye nda'an naǎn 'in xka ta nten nu ku'ni tnun 'ñaǎn. Ja nchka 'a tiǎn' cha' nu chkwi' su'we nten chalyuu 'ñaǎn; nan nu nchka ti tiǎn' ni, Ndiose kan' nu tukwa cha' 'ñaǎn. Ja ndiya 'a ña'an nu ku'niǐn tñan 'in Krixtu si nu xkwi' nda'an cha' tiyeěn cha' ku'niǐn su'weěn lo'o nten. \s Sa ña'an ngwa la mjwi tñan kan' 'in Palyu \p \v 11 'Wan ta'aan, nchka tiǎn' cha' nu ka biya' su'we ti' wan cha' re, cha' si'i ska cha' tiya nu nda nten ti lka cha' nu wa ykwiǐn' lo'o wan; cha' nu 'in Jesús lka kan', nu nchkwi' sa ña'an ka tyo'oun laan 'in cha' kuxi nu ndi'in 'ñaan. \v 12 Si'i nten chalyuu nu ytsa' cha' kan' 'ñaǎn kulo ndukwa; ja tukwin ngwa'u cha' kan' 'ñaǎn lo chalyuu re; ti kwi' Jesucristo ngwa'u tloo Ni 'ñaǎn, ykwi' Ni ytsa' Ni cha' kan' 'ñaǎn bra kan'. \p \v 13 Wa jlyo ti' wan sa ña'an tñan nu y'niǐn lo chalyuu re nu ngwa s'ni, sa ña'an nu ndukwaǎn 'aǎn nchga cha' nu kti 'a nu ngi'ni ne' judío ta'a ba. Wa jlyo ti' wan cha' ka'an 'a nu ti'í mdaǎn 'in nchga nten nu ndi'in cha' 'in lo'o Jesucristo nu ngwa ti s'ni; mda'an cha' tiyeěn cha' ku'ni tyiǐn 'in ne' kan' siya' ti bra kan'. \v 14 Cha' kti nu ngi'ni tnun ne' judío ta'a ba 'in Ndiose ni, na' nu lye la y'niǐn ñi cha' kan'. Xka la yu ta'a kichen tyiǐn nu lka ta'a su'wa yijan nsu'wiǐn, ja y'ni ne' sa ña'an tñan nu y'niǐn; lye la mdukwaǎn nchga lo lee nu ndi'in 'in ne', ti kwi' cha' nu wa ykwi' ayman lo'o ne' judío ta'a ba nu ngwa ti s'ni. \v 15 Lo'o ndla la y'ni Ndiose; bra nu ja ya kalaǎn wa ngulo suwi Ni 'ñaǎn cha' kaǎn nten 'in Ni, cha' ngwaña'an ngwa ti' Ni cha' ka. Nan wa ngulo suwi Ni 'ñaǎn cha' su'we 'a nka tiye Ni lo'oǔn. \v 16-17 Kwi' ngwaña'an y'ni Ni cha' nu yu'wi lyoǔn 'in Jesús, nu lka ska ti Sñi' Ndiose, kan' cha' ka 'ñaǎn chkwiǐn' cha' 'in Ni lo'o nchga nten nu ndi'in xka la'a tsu'. Na' nchkwiǐn' lo'o ta'a wan cha' chun' tñan nu wa y'ni Jesús ka tyo'o laa wan 'in nchga cha' kuxi nu ndi'in 'wan. Bra nu tka msñiǐn cha' kan', bra ti mdo'oǔn yi'aǎn ska lo yuu se'en naan Arabia bra kan'; la kan' mdi'iǐn xkaǎn tiǎn. Ja yi'aǎn naǎn ska nten nu ta cha' tiya 'ñaǎn; ti kwi' ti cha', ja yi'aǎn nde kichen Jerusalén cha' chkwiǐn' lo'o yu ta'a ngi'niǐn tñan nu ndi'in la kan', ni siya ti kwi' yu kan' nu wa ykwi' yu cha' 'in Jesús lo'o nten kulo ndukwa la, bra nu ti ji kunaǎn cha' kan'. Yi'aǎn nde Arabia, lo'o chun' ndi'in la mxitukwiǐn yi'aǎn nde kichen Damasco bra kan'. \p \v 18 Ja yi'aǎn nde Jerusalén bra kan'; xa wa mda'a snan yijan, yi'aǎn nde kwa bra kan'. La kan' yu'wi lyoǔn 'in Tyu, ngunuǔn ti'yun tsan lo'o yu bra kan'. \v 19 Ja na'aǎn xka la ta'a yu nu y'ni xa'an 'in Krixtu nu ngwa ti kulo bra kan'; ska ti Santiago ta'a Jesús nu nka X'naan, kan' nu wa na'aǎn. \v 20 Chabiya' 'in Ndiose ykwi', chañi 'a cha' nu nda'aǎn lo kityi re; ja ska cha' kwiñi nda'aǎn re. \p \v 21 Chun' ndi'in la yi'aǎn nde lo yuu 'in Siria bra kan', kwi' ngwaña'an yi'aǎn lo yuu 'in Cilicia. \v 22 Xka ta nten ta'a msñian cha' 'in Jesucristo nu ndi'in kichen nde Judea, ti ji xu'wi lyo ne' kan' 'ñaǎn nu ngwa bra kan'. \v 23 Tsa kwa ti cha' wa ynan ne', cha' nchkwi' nten 'ñaǎn cha': “Kwi' yu nu ngwa ti' ku'ni tyii 'ñaan ti s'ni la, la ni wa mxa'an kasiya 'in yu, cha' wa yten yu cha' 'in Jesús ni” ndukwin ne' 'in ta'a ne'. “Nda'an yu nchkwi' yu lo'o xka ta nten, cha' lo'o nten kan' tsaa ña'an ti' cha' 'in Jesús” ndukwin ne' kan' bra kan'. \v 24 La kan' mdyisnan y'ni tnun ne' 'in Ndiose cha' 'ñaǎn bra kan'. \c 2 \s Xka ta yu ta'aan nde Jerusalén ndiya ti' yu cha' nu ykwi' Palyu \p \v 1 Wa mda'a tii lyukwa yijan, kan' yi'aǎn Jerusalén xiya'; lo'o Bernabé ta'a nda'aǎn, kwi' lo'o Tito. \v 2 Yaa ba Jerusalén, cha' wa y'ni Ndiose cha' mbi'ya ska cha' tiyeěn, kan' cha' yaa ba; xa wa mdiyan ba kichen kan', bra kan' yi'aǎn se'en ndi'in ne' nu nka ndloo la 'in nchga ta nten 'in Krixtu bra kan'. Yi'aǎn se'en ndukwa ne' ykwi' ti ne', ykwiǐn' lo'o ne' bra kan'. Ytsaǎn' 'in ne' kan' ni ña'an cha' nchkwiǐn' lo'o ne' xka la'a tsu' cha' 'in Krixtu, cha' nu kulaa Krixtu 'ñaan 'in cha' kuxi nu ndi'in 'ñaan. Kan' lka cha' nu ykwiǐn' lo'o ne' Jerusalén kan', cha' ja ngwa tiǎn' cha' tya'an cha' kuxi tiye ne' kan' cha' 'ñaǎn; ja ngwa tiǎn' cha' chkwi' ne' cha' ja su'we cha' nu ykwiǐn' lo'o wan ne' xka la'a tsu' nu ngwa xkan', kwi' ja ngwa tiǎn' cha' chkwi' ne' kan' cha' ja su'we tñan nu ngi'niǐn ni. \v 3 Lo'o ngwaña'an Tito, ta'a nda'aǎn ni, ja ngulo ne' kan' tñan 'in yu cha' si'yu yu kijin cha' lkwan yu sa ña'an nu ngi'ni ne' judío, ni siya ne' xka la'a tsu' lka yu. \v 4 Nu nka, wa mdiyan chin' nten se'en ndi'in ba bra kan', ne' nu ndukwin cha' msñi ne' cha' 'in Krixtu lo'o kwiñi ne'; wa mñi lyo'o ne' kan' 'wa cha' lka ne' nten 'in Krixtu. Mnan ti mdi'in ne' kan' laja ta'a ba cha' ña'an biya' ne' 'wa, si lkwan ne' nu nda'an lo'o ba, si ja lkwan ne'. Ngwa ti' ne' kwiñi kan' tukun' ti'in ne' cha' su'we 'in Jesús nu nchkwian', cha' ja ndiya ti' ne' cha' su'we ndi'ian lo chalyuu chabiya' 'in Jesús; ngwa ti' ne' kan' tatsaa ne' 'ñaan cha' ku'nian nchga lo tñan nu ngulo ayman 'wa 'in ne' judío ta'a ba. \v 5 Lo'o ja y'ni ba kwenta cha' nu ykwi' ne' kan' siya' ti. Ngwa ti' ba cha' ja kana' ni ska cha' nu ñi nu wa ykwi' Krixtu lo'oan, sa ña'an nu kulaa Ni 'ñaan 'in cha' kuxi; ngwa ti' ba cha' kanun su'we nchga cha' kan' ni' kasiya 'wan bra kan'. \p \v 6 Ja nduwe tiǎn' ni siya chkwi' nten cha' tnun 'a nchka ne' nu nka ndloo 'ñaan nde Jerusalén kan'; jlyo tiǎn' cha' ska ti ña'an nka tiye Ni lo'o nchga nten. Ni siya ndloo la ne' kan', ja ngulo ne' xka la tñan 'ñaǎn cha' kwa'uǔn 'wan ne' xka la'a tsu'. \v 7 Ngwaña'an ngwa cha': ynan ne' cha' nu ykwiǐn' lo'o ne'; y'ni biya' ne' cha' lo'oǔn bra kan'; ngwa biya' ti' ne' cha' wa ngulo Ndiose tñan 'ñaǎn cha' tsa'aǎn chkwiǐn' cha' 'in Ni lo'o wan ne' xka la'a tsu', sa ña'an ka tyo'o laa wan 'in cha' kuxi nu ndi'in chalyuu. Kwi' ngwaña'an ykwi' ne' tnun nchka kan', cha' wa ngulo Ni tñan 'in Tyu, cha' chkwi' yu cha' su'we kan' lo'o ne' judío. \v 8 Ti kwi' Ndiose nu msu'wa 'in Tyu yaa cha' kwa'u yu cha' 'in Ni 'in ne' judío, kwi' Ni msu'wa Ni 'ñaǎn yi'aǎn cha' kwa'uǔn cha' su'we kan' 'in ne' xka la'a tsu' kan' bra kan'. \p \v 9 Kan' cha' yu'wi lyo ne' cha' 'ñaǎn, kwi' Santiago lo'o Tyu lo'o Xuwa kan', ti kwi' ne' nu nka ndloo la 'in ne' ta'a msñian cha' 'in Krixtu. Ska ti cha' ykwi' ne' kan' lo'o ba, cha' su'we 'a y'ni Ndiose lo'oǔn bra nu nda Ni tñan kan' 'ñaǎn. Bra kan' msñi ya' ta'a ba lo'o ne' bra kan', na' lo'o Bernabé, cha' ngwa biya' ti' ba cha' su'we nka tiye ne' lo'o ba, cha' su'wa ndi'in cha' 'in ne' lo'o ba, cha' ti tsaa la ba kichen tyi ne' xka la'a tsu'. Kanun ykwi' ne' kan' se'en ndi'in yu judío ta'a ba bra kan'. \v 10 Sa kan' ti cha' ykwi' ne' lo'o ba, nu mjñan ne' 'wa cha' nchga bra tyu'wi ti' ba nan lka nu lyiji 'in yu ti'i ta'aan nu nganun nde Judea. Ti kwi' ti cha' nu lye 'a ngi'niǐn cha' ka tñan kan'. \s Y'ni tlá Palyu 'in Tyu nde kichen Antioquía \p \v 11 Bra kan' mdiyan Tyu nde kichen Antioquía bra nu mdi'iǐn kichen kan' bra kan'. Chun' ndi'in la yi'aǎn se'en ndi'in yu, y'niǐn tláǎn 'in yu chun' nu wa mdiya ska cha' kuxi nu ngi'ni yu. \v 12 Nde ña'an ngwa cha' kan': bra nu tka ngala ti yu nde kwa, ja mjyu'u ti' yu; yku yu tyija lo'o ne' ta'aan nde kwa bra kan', ni siya ne' xka la'a tsu' lka ne'. Chun' ndi'in la, bra nu ngala la chin' yu judío ta'a ba, kwi' nu msu'wa Santiago ndijyan, kan' mxi'in chun' yu bra kan'; ja mslyaa 'a yu ku yu tyija lo'o ne' xka la'a tsu' kan' bra kan'. Ntsen yu si ña'an ne' judío kan' 'in yu, cha' nchku yu tyija lo'o ne' xka la'a tsu' kan', cha' ja nsu'wi chabiya' 'in ne' judío ku ne' tyija lo'o ne' xka la'a tsu', chun' nu ja luwi ne' xka la'a tsu', nxke' ti' ne' judío. \v 13 Lo'o kan' kwi' ngwaña'an y'ni xka ta ne' judío ta'a ndyaa ña'an tian' 'in Krixtu, ska ti cha' y'ni ne' lo'o Tyu; kwi' lo'o Bernabé nka tiye yu ku'ni yu sa ña'an nu y'ni ne' kan', cha' tukwa cha' nda'an tiye ne'. \v 14 Bra kan' bra nu ngwa biya' tiǎn' cha' nu ja ngi'ni ne' sa ña'an nka cha' su'we nu ngwa'u Krixtu 'ñaan, bra kan' ykwiǐn' lo'o Tyu tloo nchga nten nu wa msñi cha' 'in Krixtu kichen kan'. Ngwaña'an niǐn 'in Tyu bra kan': “Nu'win lka yu judío” niǐn 'in yu bra kan'. “Ti bra nu ngalaa nde re, wa y'nii sa ña'an nu ngi'ni ne' xka la'a tsu' re, cha' ta'aan lkaan nten 'in Krixtu; ja y'nii sa ña'an nu ngi'ni ne' judío ta'a kichen tyian. Kan' cha' ni, ja su'we tatsaa nu'win 'in ne' xka la'a tsu' re, cha' ku'ni ne' sa ña'an nu ngi'ni ne' judío.” Ngwaña'an ykwiǐn' lo'o yu. \s Su'wa ngi'ni Ndiose lo'o ne' judío lo'o nchga nten chalyuu \p \v 15 Bare ni, ne' judío lka ba ti xa nu ngula ba chalyuu, kwi' ndukwa ba nchga cha' nu nchkwi' Ndiose lo'o ba; ja ngi'ni ba ya ña'an ti cha' kuxi sa ña'an nu ngi'ni ne' xka la'a tsu'. \v 16 Ni siya ngwaña'an, jlyo ti' ba cha' ja ka su'we kasiya 'wa lo'o Ndiose, ni siya ngi'ni ba nchga tñan nu ngulo ayman Moisés 'wa cha' ku'ni ba; ska ti si tsaa ña'an ti' ba 'in tñan nu y'ni Jesucristo cha' 'in nchga nten chalyuu, kan' nu ka su'we kasiya 'wa bra kan'. Kan' cha' lo'o bare wa msñi ba cha' 'in Jesucristo, cha' ka su'we kasiya 'wa cha' 'in Ndiose, chun' nu tsaa ña'an ti ti' ba 'in Jesús, si'i chun' cha' nu ngi'ni ba tñan nu ngulo ayman Moisés 'wa. Ja tukwin ka su'we kasiya 'in tloo Ndiose cha' ndukwa yu lee nu mda ayman 'ñaan. \p \v 17 Su'we sikwa. Ni siya ne' judío lka ba, wa jlyo ti' ba cha' chun' tñan nu wa y'ni Krixtu cha' 'ñaan, kan' cha' ka luwi kasiya 'wa cha' 'in Ndiose. Ti kwi' ti cha', jlyo ti' ba cha' lo'o ykwi' ba lo'o nchga ne' judío ta'a ba ndukwi ba ki'ya, kwi' sa ña'an nu ndukwin ba cha' ndukwi ne' xka la'a tsu' ki'ya. ¡Lo'o si'i Krixtu nu y'ni cha' lka ba nten nu kuxi ngi'ni! \v 18 Kan' cha' wa ngulaa ya' ba lee kula nu yaa ña'an 'a ti' ba nu ngwa s'ni. Lo'o ni, si xiya' xñi ba lee kula nu yu'wi 'wa s'ni, xka tu'wa ndukwi ba ki'ya tloo Ndiose bra kan', chun' cha' si'i tyukwi ti tiye ba msñi ba cha' 'in Jesucristo. \v 19 Lo'oǔn ni, ja ka ku'niǐn jiǐn nchga cha' kula kan', kan' cha' wa y'niǐn tyiǐn cha' 'ñaǎn lo'o cha' kula kan'; lo'o ni, xkwi' ndi'iǐn lo chalyuu cha' ku'niǐn nchga tñan nu kulo Ndiose 'ñaǎn. \v 20 Kwenta 'in cha' kula kan' lkaǎn ña'an ti' ska yu nu wa ngujwi, ña'an ti' si su'wa nga'aǎn lo wsi lo'o Jesús; lo'o ni, ja ndloǔn tñan ni' kasiya 'ñaǎn ti ykwiǐn' tiǎn, cha' Krixtu nu ndiya ni' kasiya 'ñaǎn kan' nu ndlo tñan 'ñaǎn. Ndi'iǐn su'weěn tiǎn lo chalyuu ni, ska ti cha' nu ndyaa ña'an tiǎn' 'in tñan nu wa y'ni Jesús, ska ti nu lka Sñi' Ndiose; kan' lka nu su'we nka tiye lo'oǔn, kan' lka nu mda chabiya' 'in nten cha' kujwi ne' 'in ykwi' yu cha' katin ki'ya 'ñaǎn. \v 21 Si'i nan ja nduwe tiǎn' 'in nchga cha' su'we nu y'ni Ndiose lo'o ne' judío ta'a ba; ska ti cha' nduwe 'a tiǎn' cha' ja ka su'we kasiya 'ñaan tloo Ndiose, ni siya su'we 'a ndukwaan nchga tñan nu ndlo lee kula kan' 'ñaan. Nduwe 'a tiǎn' cha' ja ngujwi Jesús cha' 'in ti; ndiya tñan nu y'ni yu bra nu ngujwi yu lo wsi kan'; nan wa y'ni xu'we yu kasiya 'ñaan cha' 'in Ndiose bra kan'. \c 3 \s Bra nu tsaa ña'an tian' 'in Krixtu, chun' sa kan' ti cha' kaja ña'an ka su'we cha' 'ñaan lo'o Ndiose bra kan' \p \v 1 ¡Tiji 'a tloo wan, 'wan ne' galacia!, cha' nu nnan wan cha' nu nchkwi' ne' kwiñi kan'; wa lka wan ña'an ti' si ndiya nu wa y'ni cha' ta'á 'wan. Kan' cha' ni, ja nchka ti' wan xñi la wan cha' nu ñi nu wa ykwi' Krixtu lo'oan. Bra nu ykwi' ba cha' 'in Krixtu lo'o wan ti kulo, bra kan' ngwa'u 'a ba 'wan sa ña'an ngwa la nu ngujwi Jesucristo lo wsi si'yaan; ngwaña'an ngwa'u ba 'wan sa ña'an ya' nu ngwa biya' su'we ti' wan cha' kan'. \v 2 Xkwen lya wan 'ñaǎn sikwa: ¿Ta wa nganun Tyi'i Ndiose ni' kasiya 'wan ni a? ¿Sa ña'an y'ni wan cha' mjwi Tyi'i Ndiose 'wan sikwa a? ¿Ta wa mjwi Tyi'i Ni 'wan chun' nu wa y'ni wan tñan nu ndukwa lo kityi cha' kula kan' a? Si'i. Wa jlyo ti' wan cha' mjwi Tyi'i Ndiose 'wan bra nu msñi wan cha' nu ñi nu wa ykwi' ba lo'o wan, cha' nu 'in ykwi' Krixtu. \v 3 ¿Ni cha' lka ngwa kwi kasiya 'wan ni a? Chun' tñan nu ngi'ni Tyi'i Ndiose ni' kasiya 'wan, kan' cha' tka mdyisnan ti wan ndi'in cha' 'wan lo'o Ndiose nu ngwa xkan'; lo'o ni, cha' nu lye 'a ngi'ni wan tñan ti ykwi' ti wan, ¿ta ngwaña'an xke' ti' wan cha' ka 'wan ti ykwi' wan tyi'in su'we cha' 'wan lo'o Ndiose a? \v 4 Ni siya wa y'ni Ni ka'an cha' tnun se'en ndi'in wan nu ngwa xkan' ti, ti ndiya bra nu nxke' tiǎn' cha' ja ngwa su'we kasiya 'wan lo'o Ni siya' ti, chun' nu ña'aǎn sa ña'an nu ngi'ni wan. ¡Lo'o jlyo tiǎn' cha' ngwa su'we kasiya 'wan lo'o cha' tnun kan' nu y'ni Ni! \v 5 Nan wa nda Ndiose Tyi'i ykwi' cha' kanun ni' kasiya 'wan, kwi' lo'o Tyi'i Ni wa mjwi ña'an ka tyun lo cha' tnun nu ngi'ni Ndiose nde se'en ndi'in wan. Bra nu ngi'ni Ni ngwaña'an, si'i cha' ndukwa 'a wan lee kula kan'; nan ngi'ni Ni ngwaña'an, chun' nu ndyaa ña'an ti' wan cha' su'we nu wa ynan wan cha' 'in Jesús. \p \v 6 Lo'o Abraham nu ngwa ayman 'wa, yaa ña'an 'a ti' yu kula kan' nchga cha' nu wa ykwi' Ndiose lo'o yu. Chun' nu yaa ña'an ti' yu cha' kan', kan' cha' mskan' Ni cha' lo'o yu ña'an ti' si ngwa yu ska nten nu xkwi' cha' su'we ngi'ni. \v 7 Lo'o ngwaña'an, ndi'in cha' ka biya' ti' wan cha' nchga nten nu xñi cha' 'in Krixtu, chañi cha' ka ne' kan' ña'an ti' sñi' ste' ayman Abraham, chun' ngi'ni ne' kan' nchga cha' sa ña'an nu y'ni ayman kan', ni siya bra ni. \v 8 Wa ndukwa cha' nu ykwi' Ndiose re lo kityi kula, cha' nu wa ykwi' Ni lo'o ayman Abraham nu ngwa s'ni: “Ka su'we kasiya 'in nchga nten nu ndi'in xka la'a tsu' cha' 'in nu'win” ndukwin Ni 'in Abraham. Ndiose lka nu ykwi' cha' kan' lo'o ayman kan' nu ngwa ti kulo, cha' ngwaña'an lo'o 'wan, ne' xka la'a tsu', ka su'we kasiya 'wan lo'o Ndiose nu ndyaa nde loo la, bra nu xñi wan cha' 'in Ni. \v 9 Su'we ngwa tiye Ni lo'o Abraham nu ngwa s'ni, cha' msñi yu kula kan' cha' nu ykwi' Ni lo'o yu; kan' cha' ka jlyo tian' cha' su'we nka tiye Ni lo'oan, ta'aan nu xñian cha' 'in Krixtu. \p \v 10 Nchga nten nu nchka ti' cha' ska ti chun' ndukwa ñi ne' nchga lee kula nu ngwa'an ayman Moisés ka su'we ne' tloo Ndiose, kanun yuwe' chun' nten kan', cha' nde lka cha' nu nchkwi' kityi 'in Ndiose: “Kanun yuwe' chun' nchga nten nu ja ku'ni ñi nchga cha' nu ndukwa lo kityi kan'.” \v 11 Kan' cha' ka jlyo tian' cha' ja ka luwi kasiya 'ñaan cha' 'in Ndiose xa nu ngi'niin tian tñan nu ndlo lee kula kan' 'ñaan. Lo'o nchkwi' kityi kan': “Ka su'we kasiya 'ñaan tloo Ndiose chun' nu xñian cha' 'in Ni; bra kan' ka kaja ska chalyuu nu ja tsaa tii 'a 'ñaan bra kan'.” \v 12 Lo'o ja su'we 'a lee kula kan' ni, chun' nu ndiya ska cha' nu nchkwi' lee kula kan': “Ska ti si ku'nian ñian nchga tñan nu kulo Ndiose 'ñaan siya' ti, ka tyi'iin su'wean lo chalyuu bra kan'” ndukwin kityi kan'. Lo'o ja nchka 'ñaan ku'nian ñian tñan kan'. \p \v 13 Wa ngulo Krixtu nchga yuwe' nu msu'wa Ndiose chun' nten, cha' ja ngwa 'ñaan ku'niin ñian nchga tñan nu ykwi' Ni lo'oan; yuwe' nu ndukwa chuan', kan' nganun chun' Jesús bra kan'. Nde lka cha' nu ndukwa lo kityi 'in Ndiose: “Tnun 'a yuwe' ndukwa chun' ña'an nten nu xtya ne' 'in, ña'an lu'u ti, lo wsi cha' kaja.” \v 14 Lo'o ni, kaja cha' su'we 'in ne' xka la'a tsu' chabiya' 'in Jesucristo, ti kwi' cha' su'we nu ndukwin Ndiose 'in ayman Abraham nu ngwa s'ni. Bra kan' lo'o ta'aan ka nchga cha' nu ykwi' Ndiose lo'o Abraham, cha' kaja Tyi'i Ni nu xu'wi ni' kasiya 'ñaan ta'aan bra nu xñian cha' 'in Krixtu. \s S'ni la mskan' Ndiose cha' lo'o Abraham \p \v 15 'Wan ta'a ndi'in cha' 'ñaan lo'o Krixtu, chkwiǐn' ska cha' lo'o wan ni, cha' 'in ska nten nu nchka ti' skan' ska cha' 'in yu lo'o ta'a yu. Ti kulo, kwiñan yu ska kityi. Xa wa mdyii ngwa biya' cha' kan' 'in yu, ja ka 'in xka nten ku'ni tyii cha' kan'; kwi' ja ka xa'an ne' cha' kan'. \v 16 Ngwaña'an y'ni Ndiose lo'o Abraham kan'; wa y'ni biya' Ni cha' lo'o ayman kan', kwi' ngwaña'an lo'o ska nten nu ka kwiñi ayman kan' nu ndyaa nde loo la. Ja nchkwi' kityi 'in Ndiose cha' mskan' Ni cha' kan' lo'o ka'an nten. “Nan wa y'ni biya' Ndiose cha' lo'o ska ti nten nu ka kwiñi Abraham nde loo la” ndukwin kityi. Lo'o nu ska ti nten kan' ni, Krixtu lka kan'. \v 17 Nde ndiya cha' nu nchka tiǎn' chkwiǐn' lo'o wan: Wa mskan' Ndiose cha' lo'o Abraham nu ngwa bra kan'. Lo'o wa mdijin jakwa siyentu nsu'wi kalatyii yijan ti nu y'ni biya' Ndiose cha' lo'o yu kula kan'. Chun' ndi'in la ykwi' Ni lo'o Moisés cha' kulo yu tñan 'in nten chabiya' 'in Ni. Kan' cha' ja ka 'in lee nu ngwa'an Moisés kan' ku'ni tyii cha' nu wa mskan' Ni lo'o Abraham nu ngwa s'ni la, ja ka ku'ni tyii nten cha' kan' siya' ti. \v 18 Si nu ndi'in cha' ku'niin ñi tian nchga tñan nu ngulo Moisés 'ñaan, cha' ngwaña'an ti tyo'o laan 'in cha' kuxi, bra kan' ja ngi'ni cha' tsaa ña'an tian' cha' nu wa mskan' Ndiose lo'oan cha' kulaa Ni 'ñaan. Lo'o chañi cha' wa mskan' Ndiose cha' lo'o Abraham, cha' xu'we ti ku'ni Ni cha' kan' lo'oan bra nu kulaa Ni 'ñaan. \p \v 19 ¿Ni cha' lka ngulo Ni tñan 'in ayman Moisés cha' ngwa'an yu cha' kan' lo kityi sikwa a? Chun' ndi'in la ytsa' Ni cha' kan' 'in Moisés, cha' ka biya' tian' sa ña'an nchkwi' Ndiose nan lka ska cha' kuxi. Chin' ti bra mdalo cha' kula kan', bra kan' ngula Krixtu, ti kwi' “nu lka kwiñi Abraham”; kulo ndukwa la wa ykwi' Ndiose cha' 'in Krixtu bra nu mskan' Ni cha' lo'o ayman Abraham. Bra nu ytsa' Ni cha' kan' 'in ayman Moisés, lo'o angajle 'in Ndiose mduun lo ki'ya kan', cha' chkwi' lo'o yu kula Moisés kan'. Jlu'we la kan' mduun ayman Moisés cha' chkwi' yu lo'o nten chabiya' 'in Ndiose. \v 20 Lo'o ni, cha' ndiya ska nten nu nchkwi' lo'oan snan loo Ndiose, ja n'ni cha' tyuun xka nten sa ña'an ngwa Moisés jlu'we la cha' chkwi' cha' 'in Ndiose lo'oan. Lo'o nu ska ti nten kan' lka Krixtu. \s Tñan nu y'ni cha' kula kan' \p \v 21 Su'we si kunaan cha' nchkwi' kityi kula sikwa. Ti kwi' ti cha', n'ni 'a cha' tsaa ña'an tian' nchga cha' nu mskan' Ndiose lo'o nten. Kwi' ngwaña'an, ni siya tukwaan nchga cha' kula kan', si'i ngwaña'an ka kaja chalyuu kwi nu ta Ndiose 'ñaan; ja ka su'we kasiya 'ñaan tloo Ndiose chun' ngi'niin tian nchga tñan nu ndukwa lo kityi kula kan'; ja ka 'ñaan siya' ti. \v 22 Nchkwi' kityi 'in Ndiose cha' nu cha' kuxi nu ngi'ni nchga nten chalyuu, kan' nka ndloo la 'in ne', ña'an ti' si nu wa lka ne' presu 'in ran. Bra nu jlyo tian' cha' ti kwi' cha' kuxi nu ngi'nian, kan' lka ndloo la 'ñaan, bra kan' ka 'in Ni kulaa Ni 'ñaan bra kan'; ta Ni chalyuu kwi 'ñaan bra kan', bra nu tsaa ña'an tian' 'in Jesucristo. Kan' lka cha' su'we nu wa mskan' Ndiose lo'oan. \p \v 23 Bra nu ti ji kan Jesucristo ni, ti ji kaja ña'an tsaa ña'an tian' cha' 'in Ndiose; kan' cha' ngwa cha' kula kan' ndloo 'ñaan, sa ña'an bra nu tsaa ña'an su'we tian' 'in Ni chabiya' 'in Krixtu. \v 24 Cha' kula kan' ngwa ndloo 'ñaan sa ña'an si lkaan ska nu xuwe; ngwa'u chin' cha' kula kan' cha' nu ñi 'ñaan laja nu ti ji kan Krixtu. Lo'o Krixtu ni, suwi Ni kasiya 'ñaan siya' ti chabiya' 'in Ndiose bra nu tsaa ña'an tian' 'in Ni. \v 25 Lo'o ni, ka tsaa ña'an su'we tian' 'in Ndiose chun' tñan nu y'ni Jesucristo, lo'o si'i cha' kula nu nka ndloo la 'ñaan ni. \p \v 26 Sñi' Ndiose lka ta'a wan ni, ti bra nu msñi wan cha' 'in Jesucristo, chun' wa yten wan cha' 'in Ni. \v 27 Bra nu ngwa su'wa cha' 'ñaan lo'o Ni, bra kan' mdukwatya ne' 'in nchgaan chabiya' 'in Krixtu, cha' ngwaña'an wa nganun nchga cha' 'in Krixtu ni' kasiya 'ñaan, ña'an ti' ska stean' nu xu'wi chuan'. \v 28 Kwi' ña'an bra nu ngwa su'wa cha' 'ñaan lo'o Jesucristo, ti kwi' bra kan' ngwa su'wa cha' 'ñaan lo'o ta'a ntean; kan' cha' ja chkwian' cha' ne' judío lka ba, cha' ne' xka la'a tsu' lka wan; ja chkwian' cha' msu nu msi'i nten lka wan, cha' nten nu ndi'in su'we ti lkaan; ja chkwian' cha' ki'yu lkaan, ta kuna'an lkaan. Ta'aan, su'wa cha' 'ñaan lo'o ta'aan ni. \v 29 Bra nu xñian cha' 'in Krixtu, kwi' ngwaña'an lkaan nten 'in Abraham, ni siya kulo ndukwa la yan yu chalyuu, chun' ndi'in la mdiyaan. Xa wa mdyii cha', bra kan' kanun cha' 'ñaan, nchga cha' nu wa mskan' Ndiose lo'o Abraham nu ngwa s'ni cha' kaja 'ñaan bra kan'. \c 4 \p \v 1 Nde ndiya ska cha' nu nchka tiǎn' chkwiǐn' lo'o wan: Ndiya ska nu xuwe ni, nu mxnun ayman sti nchga cha' su'we 'in yu bra nu ngujwi yu; nan 'in yu xuwe kan' lka nchga nan 'in sti yu bra kan'. Sa kan' ti cha', bra nu ti ji ka kula yu, su'wa ña'an nchka ti' nu xuwe kan' lo'o ska msu nu wa msi'i sti yu. \v 2 Ña'an bra nu wa ndukwin ayman sti yu xuwe kan' 'in yu, xka nten ndlo tñan 'in yu xuwe, xka nten ku'ni kwan 'in yu bra kan'. \v 3 Kwi' ngwaña'an lkaan lo'o Jesús. Bra nu ti ji kunaan cha' 'in Jesús, lkaan nten nu ti xuwe, cha' ti ngi'nian tñan nu ndatsaa ya ña'an ti jo'o 'ñaan, sa ña'an nu ngi'ni nchga nten. \v 4 Xa wa mdiya ya' nu tsaa to'o cha' nu mskan' Ndiose lo'oan, bra kan' ngulo Ni tñan 'in Sñi' ykwi' Ni cha' kan Ni lo chalyuu re; sñi' ska nu kuna'an ne' judío ngwa Jesús kan', kwi' ngwaña'an ndyaa ña'an 'a ti' yu nchga cha' kula nu ndi'in 'in ne' judío. \v 5 Mdiyan Jesús lo chalyuu re cha' kulaa yu yuwe' nu ndukwa chuan' si'ya lee kula kan'. Kwi' ngwaña'an, cha' wa mdo'o laan ni, bra kan' lkaan sñi' Ni, nchga cha' 'in Ni kanun 'ñaan bra kan'. \p \v 6 Kan' cha' nda Ndiose Tyi'i ykwi' Ni nu kanun ni' kasiya 'ñaan, cha' kwa'u Ni 'ñaan cha' wa lkaan sñi' Ni. Tyi'i Ndiose ngi'ni cha' ka chkwian' lo'o Ni chañi cha' lka Ni: “¡Papa! ¡Stian!” nchkwian. \v 7 Kan' cha' ja lka wan sa ña'an lka ska msu nu msi'i nten, nan wa lka wan sñi' ykwi' Ndiose; kan' cha' ni, ta Ni nchga cha' nu nganun cha' kaja 'wan chun' Krixtu, cha' lka wan sñi' Ndiose. \s Nduwe 'a ti' Palyu cha' mñi lyo'o nten 'in ne' galacia \p \v 8 S'ni la, bra nu ti ji ka biya' su'we ti' wan cha' 'in Ndiose, msñi wan cha' 'in xka ta jo'o, cha' ku'ni wan tñan 'in ran, jo'o nu si'i Ndiose nu chañi lka. \v 9 Lo'o ni, wa nsu'wi lyo wan 'in Ndiose; o ta su'we la chkwian', wa nsu'wi lyo Ndiose 'wan. ¿Ni cha' lka nchka ti' wan xi'in chun' wan 'in Ndiose sikwa a? Xiya' ku'ni wan tñan nu ndatsaa ya ña'an ti jo'o nu kuxi kan' 'wan bra kan', jo'o nu nñan nten ti; ja su'we cha' kan' siya' ti, ja ka kulaa jo'o kan' 'ñaan. \v 10 Lo'o ni, ¿ta ka su'we kasiya 'wan tloo Ndiose, xke' ti' wan, bra nu ngi'ni kti wan nchga tsan kti nu nsu'wi 'in ne' judío?, ni siya ta'a nu ndyaa tukwa snu' tsan, ni siya ta'a nu kune' ko', ni siya ta'a nu ngi'ni nten nchga yijan; \v 11 kan' cha' ka'an 'a cha' nda'an tiyeěn, ¿ta ja y'ni su'we siya' ti nchga cha' nu ykwiǐn' lo'o wan a?, ¿ta xu'we ti ngwa'uǔn cha' kan' 'wan a? \p \v 12 'Wan ta'a ndi'in cha' 'ñaan lo'o Jesucristo, lye 'a chkwiǐn' lo'o wan ni, cha' nu nchka 'a tiǎn' cha' ka wan sa ña'an nu lkaǎn siya' ti. Ja ka tatsaa ne' 'ñaǎn ni, lo'o cha' kula kan', ni siya ne' judío lkaǎn; su'wa 'a ndi'in cha' 'ñaǎn lo'o wan ni, cha' wa mdo'oǔn laǎn 'in cha' kula nu mdatsaa 'a 'ñaǎn s'ni la. Xa wa yi'aǎn se'en ndi'in wan ti kulo, ja ska cha' kuxi y'ni wan lo'oan. \v 13 Wa jlyo ti' wan sa ña'an ngwa 'ñaǎn bra nu ykwiǐn' lo'o wan ti kulo, cha' ka kulaa Krixtu 'ñaan 'in cha' kuxi; ti'iǐn 'aǎn bra kan', kan' cha' mdo'o laja 'ñaǎn cha' chkwiǐn' cha' kan' lo'o wan. \v 14 Kwi' ngwaña'an, ja ykwi' wan cha' kuxi lo'oǔn bra kan', ja ngulo wan 'ñaǎn se'en ndi'in wan, mdaloo wan 'ñaǎn ni siya ti'iǐn 'aǎn. Xka ña'an y'ni wan lo'oǔn bra kan', y'ni wan kwenta 'ñaǎn sa ña'an si lkaǎn ska angajle 'in Ndiose, sa ña'an si lkaǎn Jesucristo ykwi'. \v 15 Su'we 'a ngwa tiye wan lo'oǔn bra kan', sa ña'an ngwa si ngwa ti' wan kulo wan ti ykwi' wan kiloo wan cha' ta wan 'ñaǎn, cha' lye 'a mdaya' wan 'ñaǎn bra kan'. Lo'o ni, ¿nan lka ngwa 'wan ni a? \v 16 ¿Ta nxke' ti' wan cha' ta'a wsuun wan lkaǎn ni a?, chun' nu ñi 'a ykwiǐn' lo'o wan bra kan'. \p \v 17 Chañi cha' nchka 'a ti' ne' kwiñi kan', cha' xñi wan cha' nu chkwi' ne' kan' lo'o wan. Si'i cha' su'we nka tiye ne' ngi'ni ne' ngwaña'an lo'o wan; wa nchka ti' ne' kan', cha' ja kunan 'a wan cha' nu nchkwi' ba lo'o wan, cha' kunan wan cha' nu nchkwi' ykwi' ne'. \v 18 Su'we 'a si lo'o xka nten kwa'u la ne' cha' nu ñi 'wan, si su'we nka tiye ne' lo'o wan. Su'we 'a si ngwaña'an ka nchga bra, ni siya ndi'iǐn lo'o wan, ni siya ja ndi'iǐn. \v 19 Xiya' ti'í 'a nka tiyeěn cha' 'wan, cha' sa ña'an nchka tiǎn' lo'o sñiěn', ngwaña'an nda'an cha' tiyeěn cha' 'wan; ña'an ti' ska nu kuna'an nu ti'í 'a cha' kala sñi', ngwaña'an nda'an cha' tiyeěn. Taloǔn nchga nu ti'í kan' sa ña'an ya' nu kanun tyukwi cha' 'in Krixtu ni' kasiya wan. \v 20 ¡Ja jlyo tiǎn' siya' ti sa ña'an kwa'aǎn kityi re nu tsaa se'en ndi'in wan ni; su'we la ni siya tsa'aǎn se'en ndi'in wan cha' chkwiǐn' chin' lo'o wan, cha' ja chan xka ña'an su'we la chkwiǐn' lo'o wan bra kan'! \s Sa ña'an ngwa cha' 'in Agar lo'o Sara \p \v 21 'Wan, nu nchka ti' wan sten yu'wi wan lo'o lee kula kan' ti, su'we sikwa. ¿Ja ya kunan wan cha' re, nu nchkwi' sa ña'an ngwa 'in Abraham a? \v 22 Nchkwi' kityi cha' ngula tukwa sñi' ayman Abraham kan': nu ngula kulo ni, kan' ngwa sñi' ska nu kuna'an nu wa msi'i yu cha' ku'ni tñan 'in ne'; xka kan' ngwa sñi' kwilyo'o ykwi' yu, ska nu kuna'an nu ndi'in su'we ti. \v 23 Sñi' nu kuna'an nu nka msu kan' ni, kwaña'an ti ngula kan', sa ña'an nu ndlya nchga nu xuwe chalyuu; sñi' ykwi' kwilyo'o yu ni, ngula kan' chun' cha' mskan' Ndiose ska cha' lo'o sti yu lo'o jya'an yu s'ni la, bra nu ndukwin Ni cha' kala sñi' ne'. \v 24 Nde ndiya ska cha' nu nchka tiǎn' chkwiǐn' lo'o wan: Wa mdiya tukwa ne' kuna'an kan', kan' nu nchka ti' chkwi' cha' nsu'wi tukwa lo cha' nu y'ni biya' Ndiose lo'o nten chalyuu. Lo ki'ya Sinaí nu ndiya nde Arabia, la kan' mdyisnan lee kula; lo'o su'wa ndi'in cha' kan' lo'o Agar, nu kuna'an nu ngwa msu 'in ayman Abraham. Nten nu ndyaa ña'an 'a ti' cha' kan', wa lka ne' sa ña'an lka ska msu nu msi'i nten. \v 25 Su'wa ña'an nchka ti' Agar kan' lo'o ki'ya Sinaí kan', cha' ngwaña'an ndyo'o cha' 'in Agar lo'o cha' nu nchkwi' ne' Arabia; ti kwi' lo ki'ya kan' ykwi' Ndiose lo'o ne' judío nu ngwa ti s'ni. Kwi' ngwaña'an sa bra ni, tnun 'a tñan ngi'ni nchga ne' judío cha' tukwa ne' nchga cha' kula kan', ti kwi' ña'an tñan ti'in nu y'ni ayman Agar cha' 'in ayman Abraham nu ngwa s'ni. Lo'o ne' judío nu ndi'in kichen Jerusalén ni, kan' nu nchka ti' tatsaa 'ñaan ni, cha' tukwaan nchga cha' kula kan'. \v 26 Lo'o nan ni, wa mjwi xka cha' 'ñaan, chun' xka nu kuna'an kan' nu ngwa kwilyo'o Abraham, nu kuna'an nu mdi'in su'we kan'. Xka Jerusalén nu kwi kan' nka ndloo 'ñaan ni, kan' lka ña'an ti' kichen tyi nchga nten 'in Jesucristo; la kan' ka tyi'iin su'wean lo'o Ndiose. \v 27 Ndiya ska cha' nu ndukwa lo kityi kula nu nde ña'an nchkwi': \q Ka su'we tiyee, ne' kula nu ja ngula sñii', ni siya ja tukwin nsu'wi 'iin. \q Kwen xi'yaa, ne' kula, cha' su'we nka tiyee ni siya ja ya jlyo tii' sa ña'an ka nu ti'í cha' ndlya nten. \q Ka'an la sñi' nu kuna'an nu ngulaa ya' ne' 'in; chin' la sñi' nu kuna'an nu ndi'in kwilyo'o. \m Ngwaña'an ndukwa cha' lo kityi 'in Ndiose. \p \v 28 Isaac nu ngwa sñi' kwilyo'o Abraham ngula yu chun' ska cha' nu wa mskan' Ndiose lo'o ne' kula 'in yu, cha' ka ngwaña'an. Lo'o 'wan lo'o bare, nchgaan nu wa msñian cha' 'in Jesús, lkaan sñi' Ndiose, chun' ska cha' nu wa ykwi' Ni lo'oan. \v 29 Bra nu mdi'in ayman Abraham kan' lo chalyuu, sñi' msu 'in yu nu ngula kwaña'an ti, kan' ngwa nu liye' ti' 'in Isaac, sñi' kwilyo'o yu, ni siya ngula Isaac kan' xa wa y'ni Tyi'i Ndiose ska cha' ni' kasiya 'in ne'. Kwi' ngwaña'an lka ni, cha' nxuun ne' kan' lo'oan, cha' si'i sñi' Ndiose lka ne' kan'. \v 30 Lo'o ndukwa xka cha' nu nchkwi' kityi kula kan', cha' nu ykwi' kwilyo'o Abraham lo'o yu kula kan': “Kuloo 'in nu kuna'an nu wa msi'ii, cha' tyaa nu kuna'an kwa lo'o sñi'. Ja ka kanun cha' su'we nu nsu'wi 'iin lo'o ta'a tyukwaa nu ki'yu re. Ja nchka ka su'wa cha' 'in sñi' nu kuna'an nu lka msu 'iin lo'o sñiěn', cha' ska nu kuna'an nu ndi'iǐn su'we lkaǎn” ndukwin kwilyo'o Abraham 'in yu kula bra kan'. \v 31 Lo'o nan, ta'aan nu msñian cha' 'in Krixtu, ja lkaan sa ña'an ngwa sñi' nu kuna'an nu ngwa msu kan'; nan ndi'iin su'we tian sa ña'an nu mdi'in Isaac, sñi' kwilyo'o Abraham, nu kuna'an nu ndi'in su'we kan'. \c 5 \s Tyi'in su'we wan chabiya' 'in Ndiose nu ngi'ni cha' ndi'iin su'wean lo chalyuu \p \v 1 Wa ngulaa Krixtu 'ñaan, cha' ka tyi'iin su'wean lo chalyuu bra kan'. Kan' cha' ja ta wan chabiya' cha' kulo xka ta nten tñan 'wan cha' ku'ni wan cha' kuxi, ña'an ti' si lka wan msu nu wa msi'i nten, cha' ku'ni wan tñan 'in ne' bra kan'. \p \v 2 Kunan su'we wan cha' nu chkwiǐn' lo'o wan. Na' lkaǎn Palyu nu nda'aǎn cha' re. Ja ka su'wa ya' Krixtu 'wan si ta wan chabiya' cha' si'yu ne' kijin wan sa ña'an nu ngi'ni ne' judío cha' lkwan ne'. \v 3 Ti chkwiǐn' cha' re lo'o wan xka ya': Bra nu nkwan wan chabiya' 'in ne' judío, bra kan' ndi'in cha' ku'ni wan nchga lee nu ngwa'an Moisés lo kityi kula kan' bra kan'. \v 4 'Wan nu ndyaa ña'an ti' wan cha' ka su'we kasiya 'wan tloo Ndiose cha' nu ngi'ni kti wan cha' kula kan', nan wa mxi'in chun' wan cha' 'in Krixtu bra kan'; lo'o ja nduwe 'a ti' wan 'in Ndiose cha' su'we 'a nka tiye Ni lo'oan. \v 5 Nan ni, ndi'iin taan 'aan ña'an bra nu ku'ni Ni cha' ka su'we ji kasiya 'ñaan tloo Ndiose, bra nu tyaan cha' tyi'ian lo'o Ni. Kan' lka tñan nu ngi'ni Tyi'i Ndiose ni' kasiya 'ñaan, cha' wa msñian cha' 'in Krixtu. \v 6 Lo'o ngwaña'an, si chañi cha' su'wa ndi'in cha' 'ñaan lo'o Jesucristo, ja n'ni cha' ni siya nkwaan ni siya ja nkwaan. Ska ti cha' ndloo la 'ñaan, cha' stean nchga cha' 'in Ndiose; kan' ka xu'wi cha' su'we tiyean ña'aan 'in ta'aan bra kan'. \p \v 7 Su'we 'a y'ni wan nu ngwa xkan'. ¿Ti ka lka nu y'ni lyo'o 'wan, cha' ja kunan 'a wan cha' nu ñi nu wa ykwi' Krixtu lo'oan a? \v 8 Ndiose ngulo suwi Ni 'wan ti kulo, lo'o si'i Ndiose nu ngi'ni cha' nñi lyo'o nten 'wan ni. \v 9 Tya'an cha' tiye wan chin', ni tñan ku'ni ni siya chin' ti skwan tiye', nu su'wa ne' lo ka'an kata jaxlya; kwi' ngwaña'an nchka ti' cha' kuxi nu nchkwi' ne' kan' lo'o wan, ku'ni ñu'un ran kasiya 'wan. \v 10 Ti kwi' X'naan nu nka Krixtu, ngi'ni Ni cha' su'we 'a nka tiyeěn bra nu ndyu'wi tiǎn' 'wan. Jlyo tiǎn' cha' ska ti cha' xu'wi tiye wan lo'o cha' nu wa ykwiǐn' lo'o wan. Ja n'ni cha' ti ka lka nu nda'an nchkwi' cha' kwiñi lo'o wan cha' xitsen 'wan, kulo Ndiose ki'ya 'in ne' kan'. \p \v 11 'Wan ne' ta'aan, jlyo ti' wan cha' ja kasin' ti' ne' judío 'ñaǎn si kuloǔn tñan 'in nchga nten nu ndyaa ña'an ti' 'in Krixtu cha' lkwan ne' sa ña'an nu ngi'ni ne' judío kan'; lo'o ni, ti ti'í ti' ne' kan' 'ñaǎn, chun' ja xlyaǎn kuloǔn tñan kan' 'wan, cha' ska ti cha' nchkwiǐn' lo'o wan sa ña'an nchka cha', cha' ngujwi Jesús lo wsi bra kan'. \v 12 Nten nu nda'an ndatsaa 'wan cha' lkwan wan chabiya' 'in ne', su'we la ti si tyii ne' si'yu ne' 'in ne', ti ykwi' ti ne', si ngwaña'an nchka ti' ne'. \p \v 13 Wa ngulo suwi Ndiose 'wan cha' ka tyi'in su'we wan lo chalyuu. Sa kan' ti cha', cha' tiya ti ti' wan xu'wi wan chalyuu; ja tya'an naan wan cha' kuxi nu ku'ni wan laja nu ndi'in su'we wan, cha' si'i nan ndi'iin su'wean cha' ku'niin ñu'uan ya ña'an ti 'ñaan, ti ykwiin' tian. Ndi'in cha' tayaan' 'in ta'a ntean bra nu su'we nsu'wi tiyean lo'o ta'aan, kan' cha' ndi'iin su'wean lo chalyuu. \v 14 Bra kan' ka ku'nian nchga tñan nu nchka ti' Ndiose cha' ku'nian, si kunaan ska ti cha' tiya re: “Ndi'in cha' chka t'nan ti' wan 'in nchga nten, kwi' sa ña'an nu nchka t'nan ti' wan 'wan, ti ykwi' ti wan.” \v 15 Si xkwi' cha' kusuun ndi'in wan nchku ta'a wan, ja chan ku'ni tyii wan 'in ta'a wan bra kan'. Ndi'in cha' chka t'nan ti' wan 'in ta'a wan, cha' ja ku'ni wan ngwaña'an. \s Cha' kuxi nu nsu'wi tiye nten, lo'o cha' su'we nu nchka ti' Ndiose \p \v 16 Nde ndiya ska cha' nu chkwiǐn' lo'o wan: Ta wan chabiya' cha' ka Tyi'i Ndiose ndloo ni' kasiya 'wan se'en ndi'in wan; ja xitukwi 'a ti' wan cha' ku'ni wan nchga cha' kuxi nu ndiya ti' wan, cha' lka wan nten chalyuu. \v 17 Cha' xa'an nu ndiya 'a tian' ni, nxuun ran lo'o cha' su'we nu nda Tyi'i Ndiose cha' xu'wi ni' kasiya 'ñaan. Kwi' ngwaña'an Tyi'i Ndiose ni, kan' nu nxuun lo'o cha' xa'an nu ndiya tian' ku'nian, cha' lkaan nten chalyuu. Ja su'wa tyukwaa cha' kan' siya' ti; kan' cha' ja ka ku'ni wan nchga cha' kuxi nu ndiya ti' wan, kwi' sa ña'an nu y'ni wan nu ngwa s'ni. \v 18 Bra nu kunan wan nchga cha' nu nchkwi' Tyi'i Ndiose lo'o wan ni' kasiya 'wan, si'i cha' kula nu nchkwi' nten ti nu ka ndloo 'wan bra kan'. \p \v 19 Nde ndiya cha' kuxi nu ndiya la ti' nten chalyuu, kwi' nu ja nda chabiya' cha' ka Tyi'i Ndiose ndloo ni' kasiya 'ñaan: xkwi' cha' nsu'wi sa'a ne', xkwi' ja luwi ne', xa'an 'a ngi'ni ne' lo'o ta'a nten ne'; \v 20 kwi' ngi'ni tnun ne' 'in nkwin jo'o; kwi' ngi'ni ne' cha' ta'á lo'o ta'a nten ne', kwi' ti'í ti' ne' 'in ta'a ne', lye 'a nxuun ne' lo'o ta'a ne'; lo'o xlyaa 'a ne', kwi' chin' ti cha' bra kasin' ti' ne'; kwi' ja xlyaa ne' cha' ka su'we tiye ne' lo'o ta'a nten ne', ska ta ti cha' 'in ne' nda'an tiye ne'; kwi' ndi'in wsuun ne' lo'o ta'a kichen tyi ne', kwi' ndatsaa 'a ne' 'in ta'a nten ne' cha' ka tyun ta ne'; \v 21 kwi' ngwaña'an, xkwi' nan ndlaa ne' nan nu nsu'wi 'in ta'a nten ne', kwi' ndyujwi ta'a ne'; xkwi' nan ku'wi ne', lo'o ngwaña'an, ndiya nten nu kuwe' 'a nchku, cha' ka'an 'a nan nchku ne'; lo'o ti nsu'wi la tyun cha' kuxi ngi'ni ne' kan'. Kan' cha' ñi 'a chkwiǐn' lo'o wan sa ña'an nu ykwiǐn' lo'o wan nu ngwa s'ni, cha' ja ka 'a kalaan tloo Ndiose nde loo la, si ku'nian sa loo ti cha' kuxi ngwaña'an. \p \v 22 Lo'o xka ña'an ngi'ni Tyi'i Ndiose ni' kasiya 'ñaan xa nu ndyaa ña'an tian' 'in Jesús: ngi'ni Ni cha' nchka t'nan tian' 'in ta'a ntean; kwi' ngi'ni Ni cha' nka su'we ka tiyean cha' 'in Ni, ngi'ni Ni cha' tiin ti tyi'ian, ngi'ni Ni cha' taloan 'in ta'a ntean; ngi'ni Ni cha' ka su'wean lo'o ta'a ntean, cha' tyi'in ñi ne' lo'o ta'a nten ne'; \v 23 kwi' ngwaña'an ngi'ni Tyi'i Ndiose lo'oan cha' ja tnun ngi'nian 'ñaan lo'o ta'a ntean, ngi'ni Ni cha' ka 'ñaan ku'nian kwenta 'ñaan, ti ykwiin' tian bra kan'. Ja ska 'a ki'ya xtya Ndiose 'ñaan, si ku'nian ngwaña'an. \v 24 Wa ngujwi Krixtu lo wsi cha' katin ki'ya nu ndukwian; kan' cha' wa y'ni tyian nchga cha' kuxi nu yu'wi ni' kasiya 'ñaan s'ni la; wa ngula yaan' nchga cha' kuxi nu mdiya tian' s'ni, wa mdyii nchga cha' kan' chun' ndi'in cha' 'ñaan lo'o Krixtu, wa y'ni tyian 'in ran ña'an ti' si lo'oan wa ngujwian lo wsi. \v 25 Bra nu msñian cha' 'in Krixtu ti kulo, kan' mjwi chalyuu su'we 'ñaan nu nda Tyi'i Ndiose 'ñaan bra kan'. Lo'o ni, su'we la si taan chabiya' cha' tyukwa loo Tyi'i Ndiose 'ñaan xu'wian chalyuu. \p \v 26 Ti kwi' ti cha', ja su'we si chkwian' cha' siye' lo'o ta'a ntean, cha' ngwaña'an ka'an 'a cha' kusuun tyi'in 'ñaan lo'o ta'a ntean cha' nu siyean' bra kan'. Kwi' ngwaña'an, ja su'we ku'niin liye' tian' 'in ta'aan. \c 6 \s Tayaan' 'in ne' ta'a ndi'in cha' 'ñaan lo'o Krixtu \p \v 1 'Wan ta'aan, nde ña'an ku'ni wan bra nu ña'an wan 'in ska yu ta'a msñi wan cha' 'in Ndiose, cha' nchka kuxi kasiya 'in yu chun' nu ngi'ni yu ska cha' kuxi. 'Wan nu nsu'wi Tyi'i Ndiose ni' kasiya 'wan ndi'in cha' taya' wan chin' 'in yu kan', cha' katin ki'ya nu ndukwi yu, cha' kunan yu cha' 'in Krixtu xiya'. Su'we ti chkwi' wan lo'o yu kan'. Kwi' ngwaña'an, ndii ti ti' wan tyi'in wan ti ykwi' ti wan, cha' ja ku'ni wan ti kwi' cha' kuxi sa ña'an nu y'ni yu kan'. \v 2 Ku'ni su'wa tiye wan lo'o ta'a nten wan, cha' ka taya' wan 'in ne' lo'o ska cha' tukwi nu ndi'in 'in ne', cha' ja ku'ni ne' ska cha' kuxi. Ngwaña'an ndukwaan su'wean nchga tñan nu nda Krixtu 'ñaan cha' ku'nian. \p \v 3 Nan nñi lyo'oan 'ñaan ti ykwiin' tian bra nu nda'an ska cha' siye' tiyean cha' su'we 'a lkaan tloo Ndiose; su'we la si jlyo tian' cha' ja ska nan lkaan tloo Ni. \v 4 Ndi'in cha' ki'yaan kwenta sa ña'an nu ndi'ian kwenta skaan lo chalyuu. Nu chañi cha' su'we ngi'nian ni, cha' 'ñaan tian lka cha' kan'; ja ndi'in cha' ku'niin siyean' lo'o xka ta nten. \v 5 Ndi'in cha' chan taloan lo tñan 'ñaan, nchga cha' tukwi nu ndijian chalyuu. \p \v 6 Nchgaan nu ngi'niin xa'aan cha' su'we nu wa ykwi' Krixtu kan', ndi'in cha' taan chin' cha' su'we nu nsu'wi 'ñaan cha' kaja nan nu tyijin yu'wi 'in mstru nu ndu'u cha' su'we kan' 'ñaan. \p \v 7 Ja xke' ti' wan cha' ka kwiñi lyo'oan 'in ykwi' Ndiose. Ja tukwin ka ku'ni ngwaña'an, cha' nu kwi' sa ña'an nu ngi'nian kwenta skaan lo chalyuu re, kwi' ngwaña'an kaja cha' 'ñaan chun' ndi'in la nde se'en ndi'in Ndiose. Sa ña'an lka bra nu kataan ska nan kwiñi ni, cha' ti kwi' ta'a nan nu kataan, ti kwi' ti nan tyo'o loo ran. \v 8 Kwi' ngwaña'an nchka tian' bra nu ndi'ian lo chalyuu re. Bra nu ti ngi'nian ya ña'an ti cha' kuxi nu ndiya tian' ku'nian, ja ska cha' su'we kaja 'ñaan bra nu tyii chalyuu re. Sa kan' ti cha' nganun cha' kajaan, lo'o ngwaña'an ti tyii nchga cha' su'we nu nsu'wi 'ñaan. Bra nu ku'nian nchga tñan nu nchka ti' Tyi'i Ndiose cha' ku'nian, su'we 'a tsaa to'o cha' 'ñaan bra kan'; kaja chalyuu nu ja tsaa tii 'a 'ñaan. Ja tyii tñan 'ñaan ngwaña'an ti. \v 9 Kan' cha' ja su'we si ka xiya' tian' ku'nian cha' su'we laja nu ndi'ian lo chalyuu. Bra nu tiya bra kan', bra kan' tyo'o tukwa cha' su'we nu ndukwin Ni cha' kaja 'ñaan nde loo la, ti kwi' cha' su'we nu chan 'a ndi'in taan 'in ran; ndi'in cha' taloan la chin', cha' ja ka xiya' tian' cha' ngi'nian cha' su'we. \v 10 Kan' cha' su'we si nchga bra nu ña'aan sa ña'an ka tayaan' 'in ska nten, bra kan' ndla tian tayaan' 'in yu kan'. Lo'o kulo ndukwa la tayaan' 'in ta'aan, ne' nu ndi'in cha' 'in lo'o Krixtu. \s Cha' nu nda'an Palyu bra wa tyii ti kityi \p \v 11 Lo'o ni, ti ykwiǐn' tiǎn kwa'aǎn tukwa snan ti cha' lo kityi re. Chkan' cha' tnun 'a letra nda'aǎn. \v 12 Nten nu ndatsaa 'a 'wan cha' si'yu wan kijin sa ña'an nu ngi'ni ne' judío cha' lkwan ne', ngi'ni ne' ngwaña'an chun' nchka ti' ne' cha' ka su'wa cha' 'in ykwi' ne' lo'o ta'a ne' judío; bra kan' ja ka liye' ti' ta'a ne' judío 'in ne' kan' si xñi ne' cha' 'in Jesucristo nu ngujwi lo wsi, nxke' ti' ne'. \v 13 Lo'o ykwi' ne' nu wa lkwan ngwaña'an ni, ja ngi'ni ji ne' nchga tñan nu ndukwa lo kityi cha' kula cha' ku'nian bra kan'. Sa kan' ti cha' nchka ti' ne', cha' kaja ña'an nu chkwi' ne' cha' siye' lo'o ta'a ne': “Wa nkwan ne' kwa chabiya' 'ware” nchkwin ne' 'in ta'a ne' bra kan'. \v 14 Na' ni, ska ti cha' su'we nsu'wi chalyuu, nxke' tiǎn', cha' nu ngujwi Jesucristo nu nka X'naan lo wsi cha' 'ñaan; kan' cha' ja nchka 'a tiǎn' chkwiǐn' xka cha' lo'o nten. Lo'o ngwaña'an, chun' nu wa ngujwi Krixtu, ja ka 'a tatsaa nu xa'an nu nsu'wi chalyuu 'ñaǎn, cha' ja ndi'in 'a cha' 'ñaǎn lo'o cha' kuxi nu nsu'wi chalyuu ni. \v 15 Bra nu su'wa ndi'in cha' 'ñaan lo'o Jesucristo, ja n'ni 'a cha' ni siya nkwaan, ni siya ja nkwaan, ska ti cha' 'ñaan lo'o ta'aan. Ska ti cha' nu ndloo la 'ñaan ni, cha' xa'an Ni siya' ti nchga cha' nu ngi'nian laja nu ndi'ian lo chalyuu, cha' xkwi' cha' su'we ku'nian bra kan'. \v 16 Nchga nten nu ku'ni ngwaña'an chabiya' 'in Jesús laja nu ndi'in ne' lo chalyuu, ka tyi'in tiin ti ne' bra kan', lo'o ngwaña'an chka t'nan ti' Ndiose 'in ne' kan' bra kan'; kwi' ngwaña'an ku'ni Ni lo'o ta'aan nu chañi cha' lkaan nten 'in Ni. \p \v 17 Nu ngwa s'ni ni, tnun 'a tñan nda wan 'ñaǎn, cha' ja ndukwa 'a wan cha' nu nchkwiǐn' lo'o wan; kan' cha' ni, ja ku'ni wan cha' wsuun lo'oǔn xiya'. Wa lka nsu'wi biya' chuǔn', kan' lka biya' se'en mda ne' nu ti'í 'ñaǎn chun' cha' ngi'niǐn tñan 'in Jesús. \p \v 18 'Wan ta'a msñian cha' 'in Ndiose, nchga bra tyu'wi ti' wan 'in Jesucristo nu nka X'naan, cha' xkwi' su'we ti ngi'ni Ni lo'o wan. Kwi' ngwaña'an ka cha' re sikwa.