\id JAS Cubeo [cub] NT (Colombia) -2009 bd. 
\h Santiago
\toc1 Santiago
\toc2 Stg
\mt Santiago
\ip Mamabʉinore coyʉiyebu Santiago bácʉ ũ̶i toivacaiye báquede
paperayocare doce paiyajuboacavʉ Israecavʉ Jesúre jʉ
aipõevare, ne joborõare jocarĩ dajocaivʉ bácavʉre,
cʉrãjivʉre apenoa joborõai. Santiago bácʉ judíovacacʉ
barejaquémavʉ. Jesucristoi yócʉ barejaquémavʉ. Majidivʉ ne
dápiaiyepe, toivacarejaquemavʉ diyocare ãniʉjʉa báquede 40-60
d.C. Aru apevʉ ne dápiaiyepe Santiago bácʉ toivacarejaquemavʉ
diyocare caiyoca apeyoca Majepacʉ Jũ̶menijicʉi yávaiye mamaene
coyʉitucubo jívʉi cʉriyoca jipocai ãniʉjʉa báquede 40-50
d.C.
\ip Diyocaque napicõjenejaquemavʉ ina judíova Jesúre jʉ
aipõevare ne ñájiyede (1:2-4, 12-18). Aru coyʉrejaquemavʉ
Jesúre jʉ aipõevare aipe d̶aiye jaʉrõre (1:5-11, 19-27,
2:14-26, 3:13-18, 5:7-20) aru aipe d̶aiye jaʉbenore (2:1-13,
3:1-12, 4:1-17, 5:1-6).
\ie
\c 1
\s Santiago ũ̶i meaicõjeino Jesúre jʉ aipõevare
\r (Mt 13.55; Mr 6.3; Hch 15.13; Gá 1.19; 1 P 1.1)
\p
\v 1 Yʉ, Santiago, toivacaivʉ mʉjare. Majepacʉ Jũ̶menijicʉre
aru maje jabocʉ Jesucristore máre memecayʉbu yʉ. Meaicõjeivʉ
mʉjare, jívʉre, doce paiyajuboacavʉ Israecavʉre, mʉje
joborõare jocarĩ dajocaivʉ bácavʉre, cʉrãjivʉre apenoa
joborõai.
\s Põevare Jũ̶menijicʉ majiéde ũ̶i jíno
\r (Mt 7.7-11; Jn 16.23-24; Stg 3.13-17; 1 P 1.24-25)
\p
\v 2 Mʉja, jívʉ, torojʉjarã mʉja mʉje ũmei mʉje ñájiyede
apejĩe ãmeque.
\v 3 Que baru coreóvaivʉbu mʉja ñájivʉ baru dajocabevʉva
mʉje jʉ aiyede Jesucristore, pʉeno baju napinajivʉre mʉje
ñájiyede. Que teni jã́ri corevaivʉbu mʉja mʉje jʉ aiyede.
\v 4 Me napijara mʉje ñájiyede, cʉrãjivʉ meara matʉiye yópe
Jũ̶menijicʉi ʉrõpe aru ye jaʉbequiyepe aivʉ mʉjare
Jũ̶menijicʉi jã́inore.
\p
\v 5 Apecʉ majacacʉ majibecʉ baru aipe d̶aiye jaʉrõre ṹ̶re,
jẽniajacʉrĩ Jũ̶menijicʉque ũ̶i cad̶atequiyepe ayʉ ṹ̶re. Aru
Jũ̶menijicʉ majide d̶acʉyʉme ṹ̶re aipe d̶aiye jaʉrõre. Que
baru cad̶ateiyʉbi põevare jecʉbecʉva aru jarabecʉva náre, ne
jẽniaiye boje ṹ̶re.
\v 6 Ʉbenita ñai jẽniañʉre, “Jãve yʉre cad̶atecʉyʉme
Jũ̶menijicʉ. D̶acacʉyʉme ji jẽniainore ṹ̶que”, arĩ
dápiaiye jaʉvʉ, ũ̶i jʉ aiye boje Jũ̶menijicʉre, “Jũ̶menijicʉ
cad̶atequijichʉbi yʉre”, abecʉva. Yópe pãcaiboa nú̶raiyepe
ũmevʉque, nopedeca ñai põecʉbe arĩ dápiayʉ apenʉmʉa
“Majivʉ yʉ Jũ̶menijicʉ cad̶atecʉyʉre yʉre”, aru apenʉmʉa
“Majibevʉ yʉ Jũ̶menijicʉ ũ̶i cad̶atedu yʉre”, arĩ
dápiayʉ. Ʉ̃ nópe dápiayʉ cũináro ũ̶i dápiaino, Jũ̶menijicʉ
ṹ̶re majide d̶acʉyʉre, ye dápiabebi ũ̶. Que baru pãcaiboapebu
ũ̶i dápiaiye.
\v 7 Ñai põecʉ nópe dápiayʉ ũ̶i jẽniaiyede Jũ̶menijicʉque,
maje jabocʉ Jũ̶menijicʉ d̶acabecʉbe ṹ̶re yópe ũ̶i
jẽniainope.
\v 8 Ñai põecʉ nópe dápiayʉ pʉcaũmea cʉbi. Que baru
coreóvaino ãmevʉ aipe d̶aiye jaʉrõre ṹ̶re cainʉmʉa.
\p
\v 9 Jesúre jʉ ayʉ cʉve cʉvabecʉ, apevʉ ne coyʉimʉ,
“cõmaje ãrojacʉ aru bojecʉbecʉ”, bojecʉbi Jũ̶menijicʉi
jã́inore. Que baru torojʉjacʉrĩ ũ̶ ũ̶i ũmei.
\v 10 Ʉbenita Jesúre jʉ aipõecʉ cʉve cʉvacʉ torojʉjacʉrĩ
ũ̶i ũmei coreóvayʉ ũ̶i cʉve bojecʉbede Jũ̶menijicʉi
jã́inore. Ʉ̃i baju cũiquíyebu yópe cóvʉa cũiyepe.
\v 11 Aviá ũ̶i cõari, bórĩ, popovaibi cõriáre. Que teni
cóvʉa poporĩ, tʉrĩ yaiyebu. Nopedeca ñai cʉve cʉvacʉ
bíjacʉyʉme, ũ̶i vorĩ earĩduiyepedeca pʉeno baju cʉvede. Que
baru yópe cóvʉa bíjaiyepe cõriáre, nopedeca ũ̶i cʉve
bíjaquiyebu cʉve cʉvacʉre.
\s Maje ñájiye aru ãmeno d̶aiyʉe
\r (1 P 1.23)
\p
\v 12 Torojʉbi ũ̶i ũmei ñai põecʉ napiñʉ caiye iye ũ̶i
ñájiyede. Ʉ̃i ñájiniburu yóboi dajocabecʉva ũ̶i jʉ aiyede
Jesucristore, Jũ̶menijicʉ bojed̶acʉyʉme ṹ̶re me. Cʉvare
d̶acʉyʉme ṹ̶re jãravʉ cũiméjãravʉ baquinóre. Que
d̶acʉyʉme yópe “D̶acacʉyʉmu yʉ mʉjare”, ũ̶i aiye
báquepedeca ina ʉrivʉre ṹ̶re.
\v 13 Ácʉ põecʉ ãmeno d̶aiyede dápiayʉ bácʉ, yópe
arĩdurĩ, “Jũ̶menijicʉ jʉjovaibi yʉre”, abejacʉrĩ.
Jũ̶menijicʉ jʉjovaimʉ ãmemi, d̶acʉyʉ ãmenore. Aru
Jũ̶menijicʉ ye jʉjovabebi põecʉre, ũ̶i d̶aquiyepe ayʉ
ãmenore.
\v 14 Quénora ácʉ põecʉ jʉjovaimʉ d̶acʉyʉ ãmenore, ũ̶i
baju jʉjovaibi. Ʉ̃i baju ãmeina d̶aiyʉede d̶ainomu ṹ̶re yópe
moacʉ ũ̶i jã́iyepe cũ piaváinore, aru no yóboi nore ũ̶i vorĩ
nʉiyepe, põecʉ ũ̶i jajovarĩ boaquíyepe aiye ṹ̶re.
\v 15 Aru yópe jʉed̶oearĩburu yóboi jʉed̶ocʉre põeteiye
jaʉépe, aru ũ̶i bʉcʉrĩburu yóboi ṹ̶re yaiye jaʉépe,
nopedeca põecʉ ũ̶i dápiarĩburu yóboi ãmenore ãmeina teibi,
aru ãmeina teniburu yóboi coatecʉyʉme ũ̶i baju Jũ̶menijicʉre
jarʉvarĩ.
\p
\v 16 Mʉja, jívʉ, ji ʉmara, jápiajarã. Mʉje bajumia apecʉre
jʉjovaicõjemejara. Dápiabejarã ʉbenina Jũ̶menijicʉ d̶ayʉre
mʉje ãmeno d̶aiyʉede.
\v 17 Quénora me matʉiyede d̶ayʉbe Jũ̶menijicʉ. Caiye méne aru
jaʉbede máre maje cʉvaede jacopʉivʉbu maja cavarõ mearo
Jũ̶menijicʉi cʉrõre jocarĩ, majepacʉ Jũ̶menijicʉi jíyede
majare. Jũ̶menijicʉ cʉed̶arejaquemavʉ ina cavarõcavʉ miad̶áre
d̶aivʉre. Aru nácapũravʉ oatʉvaivʉ bʉojad̶ama aru bótainore
d̶ad̶ama. Ʉbenita Jũ̶menijicʉcapũravʉ ye oatʉvabebi ũ̶.
Cainʉmʉa cũinátʉrʉ cʉbi. Aru ũ̶i yávaiyede máre
oatʉvabebi cainʉmʉa.
\v 18 Jũ̶menijicʉrecabe cʉre d̶ayʉ majare apʉé mamaeva yópe
ũ̶i ʉrõpe ũ̶i yávaiye jãveque. Que teni yópe jẽidʉa mama
jũaidʉa pʉeno mearʉape, nopedeca maja máre Jũ̶menijicʉi
põeva mama cʉrivʉbu aru mearamu máre caivʉ ũ̶i cʉed̶aimara
pʉeno.
\s Jʉ aiye Jũ̶menijicʉre jãve
\p
\v 19 Mʉja, jívʉ, ji ʉmara, coreóvajarã iyede: Caivʉ põeva
yaʉé jápiajarãri me. Ʉbenita dʉibareca yávarĩ bú̶jarãri me
dápiarĩ ad̶aivʉ ne yávaiyede. Aru dʉibareca jarajarãri.
\v 20 Põecʉ jarayʉ baru, mearore d̶ayʉ bʉojabebi yópe
Jũ̶menijicʉi ʉrõpe.
\v 21 Que baru dajocajarã caiye ãmeina teiyede mʉjare jarʉvarĩ.
Aru d̶abejarã ãmenore. Meara põevape jʉ ajarã iye yávaiyede
jãvene, iye coiye báquede mʉje ũmei yópe oteiye coiyepe
joborõi. Iye yávaiye parʉé boje, mead̶aimara marajáramu mʉja.
\p
\v 22 Ʉbenita jʉjovabejarã mʉje baju. Ina jápiaivʉ iye
yávaiyede jãvene quéda, d̶abevʉva yópe iye ne bueiye báquepe,
jʉjovad̶ama ne baju. Que baru d̶ajarã mʉja yópe mʉje bueiye
báquepe iye yávaiyede jãvene.
\v 23 Ñai jápiayʉ diede quéda, d̶abecʉva yópe ũ̶i bueiye
báquepe, ṹ̶recabe ñai põecʉ jã́ñʉpe páyʉ ũ̶i jivare
jivarʉque.
\v 24 Aru ũ̶i jã́riburu yóboi, cũiná copedini nʉri jivarʉre
jocarĩ ãrʉmetecʉyʉme ũ̶i jã́ino mácarõre. Nopedeca cũinácʉ
jã́ñʉme d̶abecʉva aru apecʉ jápiayʉbe d̶abecʉva. Ne d̶abe
boje, ãrʉmeted̶ama cũinácʉ ũ̶i jã́ino mácarõre aru apecʉ
ũ̶i jápiaino mácarõre. Que teni cũinácʉ ũ̶i jã́ino mácarõ
aru apecʉ ũ̶i jápiaino mácarõ bojecʉbevʉ náre.
\v 25 Ʉbenita ñai me dápiarĩ buede nʉñʉ Jũ̶menijicʉi
d̶aicõjeiyede aru ãrʉmetebecʉ ũ̶i jápiaino mácarõre diede,
quénora d̶ayʉ yópe ũ̶i bueiye báquepe, ṹ̶recabe torojʉcʉ
bacʉyú̶ ũ̶i ũmei ũ̶i jʉ aiyeque diede. Aru Jũ̶menijicʉi
d̶aicõjeiye métamu aru jaʉbebu. Que baru ñai põecʉ ũ̶i
d̶aiyʉe boje diede cõjeimʉpe ãmemi.
\p
\v 26 Ácʉ põecʉ dápiayʉ baru ũ̶i baju jʉ ayʉ
Jũ̶menijicʉre me, ʉbenita ãmeina yávaicõjeñʉ maru ũ̶i baju,
ṹ̶recabe jʉjovayʉ ũ̶i baju. Ʉ̃́recabe ʉbenina jʉ arĩduyʉ
Jũ̶menijicʉre.
\v 27 Ʉbenita ñai jʉ ayʉ Jũ̶menijicʉre jãve, aru meacʉ, aru
ãmeina tebecʉ majepacʉ Jũ̶menijicʉ ũ̶i jã́inore, ṹ̶recabe
cad̶ateyʉ ina tẽumarare aru ina nomiópevare máre. Aru ṹ̶vacari
d̶abebi ãmenore yópe ijãravʉcavʉ Jũ̶menijicʉre jʉ abevʉ ne
d̶aiyepe.
\c 2
\s Jã́mejara apevʉ põevare me apevʉ pʉeno
\r (Mt 5.21, 27, 19.19)
\p
\v 1 Mʉja, jívʉ, maje jabocʉ meacʉ baju Jesucristore jʉ aivʉ,
jã́mejara apevʉ põevare me apevʉ pʉeno.
\v 2-3 Ecoyʉ baru mʉje cójijiñami cũinácʉ ũ̶mʉ cʉve
cʉvacʉ, ãmuyo ad̶aitarabʉa úruque aru meacaje cuitótecajede
máre doyʉ, aru ecoyʉ baru mʉje cójijiñami apecʉ ũ̶mʉ máre,
cʉve cʉvabecʉ, cõmaje ãrojacʉ, aru meamecaje javecacaje
cuitótecajede doyʉ, ne ecoiyede, mʉja me jã́ri ñai cʉve
cʉvacʉre aivʉ baru ṹ̶re, “Dobajacʉ mʉ yo dobarõ mearore”,
ʉbenita ãme jã́ri ñai cʉve cʉvabecʉre aivʉ baru ṹ̶re,
“Nújacʉ mʉ nore o dobajacʉ joborõi ji cʉboba yebai”,
mʉje nópe d̶aru, meamejebu no.
\v 4 Que d̶aivʉ baru, mʉjavacari pʉcaũmea cʉvʉ. Apevʉre
jã́ivʉ baru me baju apevʉ pʉeno, beoivʉbu apevʉ bojecʉrivʉre
mʉje jã́ru aru jarʉvaivʉbu apevʉ bojecʉbevʉre mʉje jã́ru.
Que dápiaru, ãmenotamu.
\p
\v 5 Mʉja, jívʉ, ji ʉmara, jápiajarã. Javede Jũ̶menijicʉ
beorejaquemavʉ ina ijãravʉcavʉ cõmaje ãrojarivʉ cʉve
cʉvabevʉre, ne jʉ arãjiyepe ayʉ ṹ̶re cʉve cʉvarivʉpe
bárãjivʉ ne Jũ̶menijicʉi jaboteinocavʉ bae boje yópe ũ̶i
aiye báquepedeca. Jũ̶menijicʉ “Mearo d̶acacʉyʉmu yʉ
mʉjare”, arejaquemavʉ ina ʉrivʉre ṹ̶re jãve.
\v 6 Ʉbenita mʉjacapũravʉ cʉyoje d̶aivʉbu ina cʉve
cʉvabevʉre. Ina cʉve cʉvarivʉrecabu ñájine d̶aivʉ mʉjare.
Nárecabu jabʉboivʉ mʉjare jabova ne ãmeina teivʉre jẽniari
jã́iñami.
\v 7 Mʉjavacari “Jesucristo jinamu maja”, aivʉbu, mʉje jʉ aiye
báque boje ṹ̶re. Ʉbenita nárecabu ãmeina yávaivʉ
Jesucristore, mʉje pued̶aimʉre.
\p
\v 8 Jũ̶menijicʉ toivaicõjenejaquemavʉ ũ̶i yávaiyede ũ̶i
d̶aicõjeino mácarõ pʉeno parʉrõ cõjeinore, yópe arĩ:
“Ʉjacʉ mícʉre yópe mi ʉepe mi baju”, arĩ
toivaicõjenejaquemavʉ. Mʉja d̶aivʉ baru jãve yópe yo
cõjeinope, mearo d̶aivʉbu mʉja.
\v 9 Ʉbenita mʉja jã́ivʉ baru apevʉ põevare me apevʉ pʉeno,
ye jecʉbevʉ caivʉre cũinátʉrʉra. Que teni ãmeno d̶aivʉbu
mʉja, mʉje jʉ abe boje Jũ̶menijicʉi d̶aicõjeiye báquede aru
mʉje vainí tʉiye boje diede.
\v 10 Põecʉ jʉ arĩ d̶aiyʉrĩduyʉ baru Jũ̶menijicʉi
d̶aicõjeiye matʉiyede, ʉbenita quéno cũinájino cõjeinore
d̶abecʉ baru, boropateibi ũ̶ Jũ̶menijicʉi jã́inore ũ̶i jʉ
abeni, vainí tú̶jʉroepe caiye diede.
\v 11 Jũ̶menijicʉvacari “Cʉbejarã apevʉque mʉjemarebʉcʉvare
jarʉvarĩ”, arejaquemavʉ. Aru ũ̶ máre “Boarĩ́ jarʉvabejarã
põevare”, arejaquemavʉ. Que baru mʉja cʉbevʉ baru apevʉque
mʉjemarebʉcʉvare jarʉvarĩ, ʉbenita boarĩ́ jarʉvaivʉ baru
põevare, mʉjarecabu jʉ abeni, vainí tʉivʉ Jũ̶menijicʉi
d̶aicõjeiyede.
\v 12 Mʉja coreóvaivʉbu Jũ̶menijicʉ jã́ri coyʉcʉyʉre méne
o ãmene mʉje d̶aiyede. Jã́cʉyʉme aipe ãrojaene diede, yópe
ũ̶i d̶aicõjeiye me, aru ye jaʉbe, aru bʉoimarare d̶abepe máre.
Que baru me yávajarã aru me d̶ajarã máre yópe Jũ̶menijicʉi
ʉrõpe.
\v 13 Jũ̶menijicʉ cõmaje ãroje jã́mecʉ ñájine d̶acʉyʉme
ñai põecʉ cõmaje ãroje jã́mecʉre ũ̶ jicʉre. Ʉbenita
jidʉé jaʉbequiyebu ina cõmaje ãroje jã́ivʉre apevʉre
Jũ̶menijicʉi ñájiovaquijãravʉ baquinói põevare, ne ãmeina
teiye boje.
\s Põeva ne d̶aiye me bojecʉrõ ne yávaiye pʉeno
\r (Ro 4.3)
\p
\v 14 Mʉja, jívʉ, jápiajarã. Ñai põecʉ coyʉyʉ “Jʉ aivʉ
yʉ Jesucristore”, ʉbenita mearore d̶abecʉvacari, ʉbenina
coyʉrĩduibi ũ̶ jʉ ayʉre. Ye baju ãmevʉ no jʉ aino jãve
ãmeno. Põecʉ ũ̶i jʉ aino nópe painoque mead̶aimʉ macʉyú̶
bʉojabebi.
\v 15-16 Cũinácʉ mʉjacacʉ o cũináco mʉjacaco cʉvabedu
cuitótecajede aru ãiyede máre, aru náre “Me nʉjara mʉja.
Cũmajara mʉja me aru me javatejarã máre” mʉje aru, ʉbenita
mʉjavacari ye jíbedu náre ne doiyeva aru ne ãiyeva máre,
meamejebu no. Ye baju ãmevʉ mʉje que d̶aiye.
\v 17 Quédecabu ñai põecʉ ayʉ “Jʉ aivʉ yʉ Jesucristore”,
ʉbenita mearore d̶abecʉva. Ñai jʉ ayʉ jãve ãmemi.
\p
\v 18 Aru apecʉ ũ̶i aru: “Mʉ jʉ ayʉbu Jesucristore aru yʉ
mearore d̶ayʉbu”, yópe arĩ, coyʉjebu yʉ: “Jã́d̶ovajacʉ
yʉre mi jʉ aiyede Jesucristore mearore d̶aiye cʉvabecʉva. Aru
yú̶capũravʉ jã́d̶ovaquijivʉ mʉre ji jʉ aiyede ṹ̶re ji
mearore d̶aiyeque”. Que ajebu yʉ.
\v 19 Mʉ coreóvayʉbu Jũ̶menijicʉ cũinácʉra cʉcʉre.
Mearotamu no mi coreóvaino. Abujuva máre coreóvad̶ama Jũ̶menijicʉ
cũinácʉra cʉcʉre. Aru ṹ̶re jidʉrivʉ bidiyama na. Ʉbenita
ne coreóvaiyede ṹ̶re cad̶atebevʉ náre.
\p
\v 20 Mʉ, ãrʉmecʉ, jã́d̶ovaquijivʉ mʉre põecʉ ũ̶i jʉ
aiyede mearore d̶abecʉva jʉ aiye jãve ãmene aru cad̶atebede
ṹ̶re.
\v 21 Jũ̶menijicʉ jã́rejaquemavʉ majeñecu mácʉre, Abraham
mácʉre, boropatebecʉpe, ũ̶i bʉoiye báquede mamacʉre, Isaac
bácʉre, ũ̶i boarĩ́, juarĩ jícaquiyepe ayʉ ṹ̶re
Jũ̶menijicʉre, yópe Jũ̶menijicʉi d̶aicõjeino mácarõpedeca
ṹ̶re.
\v 22 Que teni coreóvayʉbu mʉ Abraham mácʉi jã́d̶ovaiye
báquede ũ̶i jʉ aiye báque Jũ̶menijicʉre jãvene ũ̶i d̶aiye
báqueque. Aru ũ̶i d̶aiye báqueque jã́d̶ovarejaquemavʉ ũ̶i jʉ
aiye báque ye jaʉbede.
\v 23 Que teni vaidéjaquemavʉ yópe Jũ̶menijicʉi aiye
báquepedeca. Abraham mácʉrã Jũ̶menijicʉ toivaicõjenejaquemavʉ
ũ̶i yávaiyede, yópe arĩ: “Abraham jʉ arejaquemavʉ Jũ̶menijicʉ
‘Yópe d̶acʉyʉmu’, ũ̶i aiye báquede ṹ̶re. Que baru Jũ̶menijicʉ
coyʉrejaquemavʉ ṹ̶re, ‘Boropatebecʉbu mʉ ji jã́inore’ ”,
arĩ toivaicõjenejaquemavʉ. Aru Abraham mácʉ, “Jũ̶menijicʉi
yóvaimʉme”, ne aimʉ marejaquémavʉ.
\p
\v 24 Que baru coreóvaivʉbu mʉja Jũ̶menijicʉ coyʉyʉre,
“Boropatebevʉ mʉja ji jã́inore”, ina põeva mearore d̶aivʉre.
Ʉbenita põecʉ quénora coyʉyʉ baru “Jʉ aivʉ yʉ
Jũ̶menijicʉre”, jaʉvʉ ṹ̶re Jũ̶menijicʉi jã́inova.
\v 25 Quédecabe ico nomió máco, õi baju bojed̶ad̶o ũ̶mʉvare
ãmenore d̶ad̶o báco náque, õi ãmiá Rahab. Jũ̶menijicʉ
jã́rejaquemavʉ õ mácore boropatebecope õi d̶aiye báqueque. Õ
máco copʉ etarejaquemavʉ ina Josué bácʉi jaroimara mácavʉre.
Aru cad̶atedejaquemavʉ na mácavʉre máre, ne dupini nʉrajiyepe
ad̶o õi jã́d̶ovaiye báquede na mácavʉre apema, ne dupini nʉima
mácarõre.
\v 26 Que baru yópe põecʉ ũme cʉbecʉ, yaiyú̶ bácʉpe,
nopedeca ñai põecʉ mearo d̶abecʉ jʉ ayʉ Jũ̶menijicʉre
jãve ãmemi. Cad̶atebebi ũ̶. Aru ũ̶i jʉ aiye bojecʉbevʉ.
\c 3
\s Maje jemedo yávaino
\p
\v 1 Mʉja, jívʉ, jápiajarã. Maja, bueipõeva, bueivʉ apevʉre
Jũ̶menijicʉi yávaiyede ũ̶i toivaicõjeiye báquede maje buedu
jãve ãmene, Jũ̶menijicʉ ñájine d̶acʉyʉme majare apevʉ
pʉeno baju. Que baru obedivʉ mʉjacavʉre bueiye jaʉbevʉ
apevʉre.
\v 2 Caivʉ maja vainí tʉrĩ ãmeno d̶aivʉbu obedinʉmʉa. Põecʉ
cʉcʉ baru vainí tʉrĩ ãmeno d̶abecʉ cainʉmʉa ũ̶i
yávaiyeque, ñai põecʉ meacʉ baju bájebu. Ʉ̃i baju me
matʉiyeda d̶aicõjejebu.
\v 3 Quĩ́jiyo cõjeiyo tãuyore epeivʉbu maja caballore ũ̶i
jijecamui, nʉicõjenajivʉ ṹ̶re cõjeimeaque ã́ri maje
nʉiyʉrõi. Que teni jʉ are d̶aivʉbu ṹ̶re aru ũ̶i baju me
matʉiyeda d̶aicõjeivʉbu maja.
\v 4 Quédecabu jiad̶ocũ ʉracũque. Ʉracũ bajubu. Aru ũmevʉ
parʉrõ copʉ japuivʉ. Ʉbenita jipocateipõecʉ nʉicõjeimi
dicũre quĩ́jive japʉvaiveque ã́ri ũ̶i nʉiyʉrõi.
\v 5 Quédecabu maje jemedoque. Quĩ́jinomu maje jemedo. Ʉbenita
maje quĩ́jie yávaiyeque ʉrarõ d̶aivʉbu maja. Nopedeca quĩ́jino
toaque macarõ ʉrarõ ẽ́iyavʉ.
\v 6 Aru maje jemedo toapebu. Yópe toa ẽ́iyepe caino macarõre,
nopedeca maje jemedo ãmed̶aivʉ maje baju matʉiyede. Aru ñai
abujuvai jabocʉvacari iye ãmeina d̶aiye d̶are d̶ayʉbe. Maje
yávaiyeque ãmeina d̶aivʉbu aru ñájine d̶aivʉbu máre yópe
abujuvai cʉrõ, toabo cũimébo, ãmeina d̶aiyepe aru ñájine
d̶aiyepe máre.
\p
\v 7 Maja, põeva, d̶aicõjeni bʉojaivʉbu caiyajuboa
ãimayajuboacavʉre: macarõcavʉ jijecʉrivʉre, aru míjinare,
papeivʉre, aru jiacavʉre máre.
\v 8 Ʉbenita põecʉ cʉbebi d̶aicõjeni bʉojayʉ ũ̶i jemedore.
Ãmeina yávaiyede dajocarĩ majibevʉ maja. Yópe ãd̶a jĩmaque
ũ̶i ijetede d̶aiyepe ũ̶i cũiyede, nopedeca maja máre ijié
d̶aivʉbu maje yávaiyeque.
\v 9 Maje jemedoque mearore jívʉbu majepacʉ Jũ̶menijicʉre. Aru
no jemedomiareca ãmeina yávaivʉbu maja põevare, ina
Jũ̶menijicʉi cʉed̶aimara mácavʉre ṹ̶pe paivʉre.
\v 10 Cũinácamu jijecamuque yávaivʉbu méne aru ãmene máre.
Mʉja, jívʉ, que d̶aru meamevʉ.
\v 11 Macajia cʉbevʉ oco me aru oco jũ̶me máre pĩapóri
cũinátʉrʉra.
\v 12 Aru mʉja, jívʉ, higueracʉre olivorʉa jẽiye bʉojabevʉ.
Aru ú̶yaimure máre higuerarʉa jẽiye bʉojabevʉ. Quédeca oco
yuquiraque aru oco me etarĩ bʉojabevʉ cũináro oco pĩapóinore
jocarĩ.
\s Majié jãve
\r (Stg 1.5)
\p
\v 13 Mʉjacacʉ apecʉ cʉcʉ baru majicʉ aru jápiarĩ eayʉ,
jã́d̶ovajacʉrĩ ũ̶i majiéde aru ũ̶i jápiarĩ eaiyede ũ̶i
mearo d̶aiyeque, “¿Meacʉ bárica yʉ apevʉ pʉeno?” arĩ
dápiabecʉva.
\v 14 Ʉbenita mʉjacacʉ apecʉ cʉcʉ baru ãmei jorojĩñʉ ũ̶i
ũmei aru cad̶ateiyʉcʉ ũ̶i baju apevʉ pʉeno, “Me majivʉ
yʉ”, borocʉeque arĩ dápiabejacʉrĩ. Ʉ̃́pe páyʉbe ʉbenina
ayʉ, jãvene majibecʉ.
\v 15 Ʉ̃i majié jãve ãmevʉ. Jũ̶menijicʉi jíye ãmevʉ.
Quénora iye majié ijãravʉquebu. Aru põeva ne ʉrõpe yópe
ãimara dápiabevʉpebu. Aru abujuvai dápiaiyequebu máre.
\v 16 Põeva jorojĩvʉ baru aru cad̶ateiyʉrivʉ baru ne baju apevʉ
pʉeno, cãrijovad̶ama ne bajumia aru d̶ad̶ama caino ãmenore máre.
\v 17 Ʉbenita Jũ̶menijicʉ majide d̶ayʉbe põevare majié
jãveque. Mamarʉmʉre ina põeva majidivʉ me Jũ̶menijicʉ jiede
caino mearo d̶aivʉbu. Aru cãrijimene d̶aivʉbu. Cad̶ateivʉbu
apevʉre. Jijecʉbevʉva cʉrivʉbu apevʉque. Cõmaje ãroje
jã́ivʉbu apevʉre. Pued̶aivʉbu apevʉre. Jã́ivʉbu caivʉre
cũinátʉrʉra, jã́mevʉva apevʉre me apevʉ pʉeno. Pʉcaũmea
cʉbevʉbu. Aru mearore d̶aivʉbu. Québu ina põeva majidivʉ
Jũ̶menijicʉi majiéque.
\v 18 Na cãrijimene d̶aivʉbu caivʉ apevʉque, cʉrãjivʉ d̶aivʉ
me.
\c 4
\s Maje yóvaiye ijãravʉcavʉque jaʉbevʉ majare
\r (Mt 6.24, 23.12; Lc 16.13; 1 P 5.5-6)
\p
\v 1 ¿Aipe teni boaivʉba mʉja mʉje baju? Aru, ¿aipe teni
ãd̶amateivʉba mʉja mʉje baju? Mʉje ãmeina d̶aiyʉe yópe
maucʉvaepebu mʉje dápiaiyeque.
\v 2 Mʉja ʉrivʉ baru apejĩene aru eabevʉ baru diede, boarĩ́
jarʉvaiyʉrivʉbu põevare, cʉvarĩdurãjivʉ diede. Aru mʉja
ãujivʉ baru apejĩene aru cʉvarivʉ bʉojabevʉ baru diede,
maucʉvarĩ boaivʉbu, cʉvarĩdurãjivʉ diede. Mʉja
cʉvabevʉtamu, mʉje jẽniame boje Jũ̶menijicʉque.
\v 3 Mʉje jẽniariduiyede Jũ̶menijicʉque, jẽniariduivʉbu yópe
jaʉbenope mʉjare mʉje dápiaiye ãmeque. Quéda jẽniariduivʉbu
Jũ̶menijicʉque, cojʉquiyepe aivʉ mʉje ãmeina d̶aiyʉede. Que
baru mʉja jacopʉbenamu mʉje jẽniariduiye báquede.
\v 4 Ãmena bajutamu mʉja. Jũ̶menijicʉre jarʉvarĩ
dajocaiyʉrivʉbu mʉja yópe nomió ãmecoi dajocaiyepe
jímarepacʉre jarʉvarĩ. Ina yóvaivʉ ijãravʉcavʉre ne ãmeina
teiyeque yópe ne baju ʉrõpe maucʉvarivʉbu Jũ̶menijicʉre.
¿Coreóvabenarʉ mʉja diede? Jãve mʉja me coreóvaivʉbu diede.
Que baru ácʉ põecʉ yóvaiyʉcʉ ijãravʉcavʉre ne ãmeina
teiyeque yópe ne baju ʉrõpe, ṹ̶recabe maucʉvacʉ
Jũ̶menijicʉre.
\p
\v 5 ¿Dápiaivʉrũ̶ mʉja Jũ̶menijicʉi toivaicõjeiye báquede
ũ̶i yávaiyede ʉbenina? ¡Que ãmevʉ! Yópe arĩ,
toivaicõjenejaquemavʉ ũ̶: “Jũ̶menijicʉ cʉed̶abedejaquemavʉ
põeva jorojĩnajivʉre. Maje ũmene Jũ̶menijicʉi epeiye báquede
majare, maucʉvare d̶abevʉ apevʉre”, arĩ
toivaicõjenejaquemavʉ.
\v 6 Aru Jũ̶menijicʉ pʉeno baju cad̶ateibi majare ũ̶i me boje.
Que baru yópe arĩ, Jũ̶menijicʉ toivaicõjenejaquemavʉ ũ̶i
yávaiyede: “Jũ̶menijicʉ maucʉvaibi ina ‘¿Meara márica apevʉ
pʉeno?’ aivʉre. Ʉbenita ũ̶i me boje cad̶ateibi ina ‘Apevʉ
cãchinotamu maja’, aivʉre”, arĩ toivaicõjenejaquemavʉ.
\p
\v 7 Jʉ ajarã mʉja Jũ̶menijicʉre, mʉje d̶arãjiyepe aivʉ
yópe ũ̶i ʉrõpe. Maucʉvajarã ñai abujuvai jabocʉre, mʉje
d̶abenajiyepe aivʉ yópe ũ̶i ʉrõpe. Aru que d̶aru, ũ̶ dupini
nʉcʉyʉme mʉjare jocarĩ.
\v 8 Pʉeno baju coreóvaiyʉjarã Jũ̶menijicʉre. Aru que d̶aru,
Jũ̶menijicʉ mʉjare coreóvare d̶acʉyʉme ṹ̶re. Mʉja, ãmeina
teivʉ, dajocajarã mʉje ãmeina teiyede. Mʉja, pʉcaũmea
cʉrivʉ, oatʉvajarã mʉje dápiaiyede, mʉje ʉede cũinárora
Jũ̶menijicʉre aru ijãravʉquede máre.
\v 9 Mʉje que dápiaiye boje, ñájijara, ojarã, aru chĩojara
mʉja. Yʉrivʉ baru, dajocajarã mʉje yʉriyede aru ojarã. Aru
torojʉrivʉ baru, dajocajarã mʉje torojʉede aru chĩojara.
\v 10 Que baru, “Apevʉ cãchinotamu yʉ”, ajarã mʉja
Jũ̶menijicʉre, ũ̶i cad̶atequiyepe aivʉ mʉjare ũ̶i parʉéque.
Que teni Jũ̶menijicʉ mearore jícʉyʉme mʉjare.
\s Coyʉiye jaʉbevʉ majare apevʉre ne d̶aiyede
\p
\v 11 Mʉja, jívʉ, yávabejarã ãmenore caivʉ ne jápiaiyede
apevʉi borore. Ñai coyʉyʉ ãmenore ũ̶ jicʉi borore aru
“Ãmeina teivʉ mʉ” ayʉ ṹ̶re, ṹ̶recabe yávayʉ ãmenore
Jũ̶menijicʉi d̶aicõjeiyede. Ñai que ayʉ, “Ãmetamu
Jũ̶menijicʉi d̶aicõjeiye”, ayʉbe. Mʉja yávaivʉ baru ãmenore
Jũ̶menijicʉi d̶aicõjeiyede, mʉja jʉ abevʉ diede. Quénora
mʉja d̶aivʉbʉ yópe mʉje baju ʉrõpe.
\v 12 Ʉbenita Jũ̶menijicʉ cũinácʉrabe d̶aicõjeñʉ majare.
Aru Jũ̶menijicʉ cũinácʉrabe coyʉyʉ maje d̶aiye méne o ãmene
máre. Que baru ṹ̶recabe cũinácʉra mead̶ayʉ bʉojaibi
põevare, ne ñájimenajiyepe ayʉ ne ãmeina teiye boje. Aru
ṹ̶recabe cũinácʉra jarʉvayʉ bʉojaibi põevare, ne
ñájinajiyepe ayʉ ne ãmeina teiye boje. Ʉbenita mʉjacapũravʉ
ye ãmenore coyʉrĩ bʉojabevʉ apevʉi borore.
\s Põeva aipe vaiquíyede javenare ne majibeno
\p
\v 13 Caride me jápiajarã mʉja yópe arĩ dápiaivʉ: “Caride o
javenare nʉrajarevʉ maja apeno ĩmaroi. Mautenajarevʉ nore
cũináʉjʉ memeni, bojed̶arĩ, earãjivʉ ʉre tãutʉrare aru
cʉvede máre”, aivʉbu.
\v 14 Mʉja ye coreóvabevʉ aipe vaiquíyede javenare. Coreóvabevʉ
aipiyede mʉje yainájijãravʉ baquinóre. Mʉje apʉrõ yópe
painomu abobicope. Yópe abobico járorĩ, maumena bíjaiyepe,
nopedecabu maje apʉrõ máre maumena cũino.
\v 15 Que baru yópe arĩ dápiaiye jaʉvʉ mʉjare:
“Jũ̶menijicʉi ʉru, cʉrĩ, memeni, d̶arãjarevʉ apejĩene”.
Que aiye jaʉvʉ.
\v 16 Ʉbenita mʉjacapũravʉ boroteivʉbu mʉje baju majiéque,
Jũ̶menijicʉi majiéde jarʉvarĩ. Ʉbenina “Jũ̶menijicʉ
jaʉbebi majare”, arĩ dápiarĩduivʉbu mʉja. Que d̶aru ãmenomu.
\v 17 Ñai coreóvayʉ d̶ayʉ méne, d̶abecʉ baru méne yópe ũ̶i
coreóvaiyepe, ãmeina d̶ayʉbe ũ̶, ũ̶i d̶abe boje yo mearore d̶ayʉ
majicʉpe.
\c 5
\s Majicaino cʉve cʉvarivʉre
\r (Mt 6.19)
\p
\v 1 Caride jápiajarã mʉja, cʉve cʉvarivʉ. Cod̶oboborĩ ojarã
mʉja mʉje ñájinajinore.
\v 2 Mʉje cʉve pojeiyebu. Aru mʉje doiye bocomiva ne ãiyebu.
\v 3 Aru mʉje tãutʉratʉrava, úru aru plata máre, cʉra
etaiyebu. Iye cʉra etaiye jã́d̶ovaivʉ mʉje cad̶atebe báquede
ina cõmaje ãrojarivʉre mʉje cʉveque. Que baru mʉja
ñájinajivʉbu yópe põecʉi ñájiyepe toa ẽ́iyede ũ̶i bajure.
Mʉja jẽivʉbu mʉjeva ʉrarõ cʉvede ijãravʉa,
bʉojaijãravʉare, Jũ̶menijicʉi ñájiovaquijãravʉ baquinó
jipocai põevare, ne ãmeina teiye boje.
\v 4 Jã́rijide apa. Ina memecaivʉ mʉjare mʉje jioai chĩoivʉ
cod̶oboboivʉbu, mʉje jíbe boje iye bojed̶aiye jaʉéde náre, ne
memecaiye báque boje. Ina mʉje jʉjovaimara, mʉje bojed̶abemara,
ne boro coyʉrĩ ad̶aiyede jápiaibi ñai Jũ̶menijicʉ, caivʉ
ijãravʉcavʉ ne jabocʉ.
\v 5 Ijãravʉi torojʉrĩ cʉrivʉbu mʉja mʉje ʉre cʉveque.
Ʉrabʉcʉvabu mʉje ãiye boje méne. Que baru yópe oteiãimacʉ
coreóvabecʉpe põevai jíyede ṹ̶re ʉrarõ ãinore, d̶arãjivʉ
jiacʉcʉre ne boarã́jiye jipocai ṹ̶re, nopedeca mʉje
ñájinajijãravʉ baquinó edaquiyebu mʉjare, corebevʉre.
\v 6 Mʉjacapũravʉ ãmenore coyʉrĩ ñájicõjeivʉbu aru boarĩ́
jarʉvaivʉbu máre ina cõmaje ãrojarivʉ mearare. Ʉbenita
nácapũravʉ maucʉvabema mʉjare.
\s Põeva ne napiyeque ne jẽniaino Jũ̶menijicʉque
\r (Mt 5.34-37; Mr 6.13; Lc 10.34)
\p
\v 7 Mʉja, jívʉ, caride napini corejarã mʉja maje jabocʉ
Jesucristoi copaidaquiyede. Dápiajarã ñai oteyʉre. Napini
coreibi ĩcʉyʉ iye jẽiye bojecʉede. Napini coreibi mama ocainore
aru ocaino yóbocarõre máre. Aru no yóboi, jẽiyede ĩñʉ
bʉojaibi.
\v 8 Quédeca mʉja máre napini corejarã. Parʉre d̶ajarã mʉje
ũmene. Caijãravʉa vainíburu yóboi, Cristoi copaidaquino pʉeno
joabenotamu.
\p
\v 9 Mʉja, jívʉ, boro coyʉrĩ ad̶abejarã mʉjevʉre mʉje
ñájiye boje. Que d̶aru, mʉjavacari ñájine d̶aimara
márajivʉbu. Jũ̶menijicʉrecabe ñájine d̶ayʉ põevare ne
ãmeina teiye boje. Aru ũ̶i náre ñájine d̶aquino joabenotamu.
\v 10 Mʉja, jívʉ, dápiajarã ina Jũ̶menijicʉi yávaiyede
coyʉcaipõeva mácavʉre. Ne ñájiye báquede napini
coredejaquemavʉ na mácavʉ. Napedeca napini corejarã mʉja.
\v 11 Torojʉrivʉtamu maje jã́inoi ina napivʉ caiye iye ne
ñájiyede. Javede jápiad̶avũ̶ mʉja Job bácʉi borore.
Coreóvad̶avũ̶ mʉja ʉrarõ ñájiye báquede napiñʉ mácʉre
Job bácʉre. Aru Jũ̶menijicʉi cõmaje ãroje jã́iye boje aru
ũ̶i mearo d̶acaiyʉe boje põevare Job bácʉi ñájiniburu yóboi,
Jũ̶menijicʉ mearo d̶acarĩ bʉojarejaquemavʉ ũ̶ mácʉre.
\p
\v 12 Mʉja, jívʉ, caiye mʉjare jaʉé pʉeno yo cũináro
jaʉrõtamu. Mʉje yávaiyede jẽniamejara cavarõ mearo
Jũ̶menijicʉi cʉrõcavʉre aru ijãravʉcavʉre máre, ne d̶are
d̶arãjiyepe aivʉ mʉjare yópe mʉje jẽniaiyepedeca. Quénora
cainʉmʉa borocʉbevʉva coyʉjarã yávaiyede jãvene,
jaʉbequiyepe aiye mʉjare cavarõ mearocacʉi ãmiáque aru
ijãravʉcacʉi ãmiáque máre, põeva ne majinajiyepe aivʉ mʉja
yávaiyede jãvene coyʉivʉre. Mʉje yávaiyede, nurié jʉ
aiyʉrivʉ baru, jʉ ajarã, aru bi aiyʉrivʉ baru, bi ajarã
quénora, Jũ̶menijicʉi ñájine d̶abequiyepe aivʉ mʉjare.
\p
\v 13 Apecʉ mʉjacacʉ ñájiñʉ maru, jẽniajacʉrĩ ũ̶
Jũ̶menijicʉque. Aru apecʉ mʉjacacʉ torojʉcʉ baru,
yʉriajacʉrĩ, jícʉyʉ mearore Jũ̶menijicʉre.
\v 14 Aru apecʉ mʉjacacʉ ijimʉ maru, cutujacʉrĩ ina Jesúre jʉ
aivʉre coreipõevare, ne jẽniarajiyepe ayʉ ṹ̶re maje jabocʉ
Jesucristoque ne yuaiyede ṹ̶ra olivo ãmicʉricʉ jẽidʉa
córoque.
\v 15 Aru ne jẽniaiyede “Jesucristo mead̶arĩ majicʉtame”, ne
arĩ dápiaru, ñai ijimʉ mead̶aimʉ macʉyú̶me. Maje jabocʉ
Jesucristo mead̶acʉyʉme ṹ̶re. Aru ijimʉ mácʉ baru ũ̶i
ãmeina teiye báque boje, Jũ̶menijicʉ ãrʉmetecʉyʉme diede.
\v 16 Que baru coyʉjarã mʉjevʉre mʉje ãmeina teiyede. Aru
jẽniajara Jũ̶menijicʉque mʉjevʉre, ũ̶i mead̶aquiyepe aivʉ
mʉjare. Ñai põecʉ meacʉ Jũ̶menijicʉi jã́inoi, ũ̶i
jẽniaiyede Jũ̶menijicʉque, jãve Jũ̶menijicʉ jápiaibi aru
cad̶ateibi ṹ̶re yópe ũ̶i jẽniaiyepe.
\v 17 Ñai Jũ̶menijicʉi yávaiyede coyʉcaipõecʉ Elías majape
páyʉ barejaquémavʉ. Parʉéque jẽniarejaquemavʉ ũ̶
Jũ̶menijicʉque, ocabequiyepe ayʉ. Que baru ocabedejaquemavʉ ũ̶i
joborõi yóbecʉriʉjʉa coricai.
\v 18 Aru bedióva cojedeca jẽniarejaquemavʉ Jũ̶menijicʉque,
ocaquiyepe ayʉ. Que baru ocarejaquemavʉ. Aru põeva ne oteiye
báque bʉcʉrejaquemavʉ.
\p
\v 19-20 Mʉja, jívʉ, jápiajarã. Apecʉ mʉjacacʉ ũ̶i dajocaru
ũ̶i jʉ aiyede iye yávaiyede jãvene, aru apecʉ jʉ are d̶ayʉ
baru ṹ̶re diede cojedeca, ñai oatʉvare d̶ayʉ apecʉre ũ̶i
dápiainore, ũ̶i dajocaquiyepe ayʉ ũ̶i ãmeina teiyede
jarʉvarĩ, ũ̶i jʉ aquiyepe ayʉ iye yávaiyede jãvene cojedeca,
mead̶aibi ṹ̶re, ũ̶i ñájimequiyepe ayʉ ũ̶i ãmeina teiye boje.
Que baru Jũ̶menijicʉ jarʉvacʉyʉme
caiye ũ̶i ãmeina teiye báquede. Aru ãrʉmetecʉyʉme diede
máre. Coreóvajarã mʉja diede. Quénoramu.