﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:07,560
Jesús naexana Belén tomaratha,

2
00:00:07,560 --> 00:00:09,400
Judea nacuatha.

3
00:00:09,400 --> 00:00:15,560
Barapoxonaerʉ Herodes pon Judea nacuapiwi pia peyanacua ewatsinchi popona barapo Judea nacuatha.

4
00:00:15,560 --> 00:00:20,200
Poxonae Jesús naexana pebiwi pata Jerusalén tomaratha.

5
00:00:20,200 --> 00:00:23,600
Barapomonae opitei pecayabara wʉnae yaputaewi.

6
00:00:23,600 --> 00:00:28,560
Barapomonae pia tomara tajʉ taenatsi ichaxota pocotsiwa xometo weecoina.

7
00:00:28,560 --> 00:00:31,480
Barapomonae ichawa beya yayainyaba tsiniya,

8
00:00:31,480 --> 00:00:32,080
jeye:

9
00:00:32,080 --> 00:00:34,440
—¿Exota naexana pexuyo,

10
00:00:34,440 --> 00:00:39,440
po pexuyo judiomonae itorobiya pia pepa peewatsinchi exanaeinchi poxonae pinyo tsane?

11
00:00:39,440 --> 00:00:48,880
Paxan payaputan xua bapon naexana xote tsipei bapon pia opiteito tatsi panaitomatsiya punaenaponan pata nacua werena,

12
00:00:48,880 --> 00:00:52,800
po nacuatha ichaxota pocotsiwa xometo weecoina.

13
00:00:52,800 --> 00:00:57,840
Papatan xua pata wʉnae jainchiwa tsane barapo pexuyo,

14
00:00:57,840 --> 00:00:58,400
jei.

15
00:00:58,400 --> 00:00:59,080
Herodes,

16
00:00:59,080 --> 00:01:07,880
pon Judea nacuapiwi pia peyanacua ewatsinchi poxonae bapon yabara jume tane xua ichʉn naexana pon jiwi itorobiya pia pepa peewatsinchi,

17
00:01:07,880 --> 00:01:16,000
bapoxonae bapon bichocono ʉnthʉthʉ deideijei Irʉrʉ Jerusalén tomarapiwino daxita bichocono ʉnthʉthʉ deideijei pejume taexae baxua.

18
00:01:16,000 --> 00:01:25,160
Nexata Herodes waba sacerdotemonae pia pentacaponaewi tatsi xua pia petanacaetutsinexa tsainchi pia botha.

19
00:01:25,160 --> 00:01:30,560
Mataʉtano wabano pomonae jiwi pecuidubiwi Moisés pia peitorobi coyenewa tatsi.

20
00:01:30,560 --> 00:01:32,920
Daxita barapomonaetha Herodes yainyaba,

21
00:01:32,920 --> 00:01:33,560
jeye:

22
00:01:33,560 --> 00:01:36,000
—¿Exota naexanaena Mesías,

23
00:01:36,000 --> 00:01:38,840
pon bepa pinae Nacom itorobei?

24
00:01:38,840 --> 00:01:40,200
jei Herodes.

25
00:01:40,200 --> 00:01:41,880
Barapomonae jume nota,

26
00:01:41,880 --> 00:01:42,440
jeye:

27
00:01:42,440 --> 00:01:45,280
—Bapon naexanaena Belén tomaratha,

28
00:01:45,280 --> 00:01:47,880
po tomara Judea nacuatha eca.

29
00:01:47,880 --> 00:01:49,760
Bapon naexanaena barapo tomaratha,

30
00:01:49,760 --> 00:01:57,880
tsipei Nacom pia peitorobi jume pepaebin caena bayatha tsiwʉnaeya yabara muxu dutsiya tina xua Mesías yabara,

31
00:01:57,880 --> 00:01:59,080
Nacom nexa.

32
00:01:59,080 --> 00:01:59,880
Nacom jeye:

33
00:01:59,880 --> 00:02:04,080
‘Belén tomara bequein po tomariyo tsiqui tomariyo

34
00:02:04,080 --> 00:02:06,840
jiwana tomara xua Judea nacuatha,

35
00:02:06,840 --> 00:02:07,400
daichitha

36
00:02:07,400 --> 00:02:10,520
Judea nacua pentacaponaewi yabara nanta xeinaena

37
00:02:10,520 --> 00:02:13,640
xua Belén tomara peainya cui tomariyo tsane.

38
00:02:13,640 --> 00:02:17,000
Baxua nanta xeinaena tsipei barapo

39
00:02:17,000 --> 00:02:18,320
tomariyotha naexanaena,

40
00:02:18,320 --> 00:02:19,920
pon jiwi

41
00:02:19,920 --> 00:02:21,840
pia Pecanamataxeinaeinchi tatsi.

42
00:02:21,840 --> 00:02:25,040
Xan Nacom bapon itorobin tamonaetha,

43
00:02:25,040 --> 00:02:28,000
pomonae Israel nacuapiwixae,

44
00:02:28,000 --> 00:02:30,240
xua bapon barapo israelmonae itorobiya

45
00:02:30,240 --> 00:02:32,400
pia pepa Peewatsinchi tsainchi’,

46
00:02:32,400 --> 00:02:33,560
jei Nacom,

47
00:02:33,560 --> 00:02:36,240
xua Nacom tatinatsi pon Nacom peitorobi jume

48
00:02:36,240 --> 00:02:37,680
pepaebin,

49
00:02:37,680 --> 00:02:40,000
jei sacerdotemonae irʉ pomonae jiwi

50
00:02:40,000 --> 00:02:43,140
pecuidubiwi Moisés pia peitorobi coyenewa tatsi.

51
00:02:43,140 --> 00:02:48,720
Nexata Herodes namicha moyiya waba pomonae opitei pecayabara wʉnae yaputaewi.

52
00:02:48,720 --> 00:02:50,760
Herodes yainyaba barapomonaetha:

53
00:02:50,760 --> 00:02:56,400
“¿Eta poxonae yatsicaewa barapo opiteito paca tsita naitʉta?”

54
00:02:56,400 --> 00:02:57,740
jei bapon.

55
00:02:57,740 --> 00:03:05,880
Poxonae barapomonae jume nota bapontha bapoxonae Herodes itoroba barapo pebiwi Belén tomara beya.

56
00:03:05,880 --> 00:03:08,080
Herodes jeye barapomonaetha:

57
00:03:08,080 --> 00:03:10,840
—Paponare Belén tomara beya.

58
00:03:10,840 --> 00:03:14,600
Beta xanepanaya pajeire barapo pexuyo.

59
00:03:14,600 --> 00:03:18,160
Poxonae pataebiname barapo pexuyo,

60
00:03:18,160 --> 00:03:20,560
nexata pana netsipaebare,

61
00:03:20,560 --> 00:03:25,200
tsipei xan irʉ ponaein wʉnae tajainchinexa tsanerʉ barapo pexuyo,

62
00:03:25,200 --> 00:03:27,200
jei Herodes.

63
00:03:27,200 --> 00:03:29,080
Poxonae Herodes najume weta,

64
00:03:29,080 --> 00:03:31,240
barapo pebiwi bara ponarʉcʉpa,

65
00:03:31,240 --> 00:03:34,760
pomonae opitei pecayabara wʉnae yaputaewi.

66
00:03:34,760 --> 00:03:38,080
Bapoxonae po opiteito bayatha tane pia nacuatha,

67
00:03:38,080 --> 00:03:41,360
barapo opiteito jemeicha caewa naitʉtaba.

68
00:03:41,360 --> 00:03:43,480
Yawa barapomonae matacapoinchi.

69
00:03:43,480 --> 00:03:50,360
Barapo opiteito ducuapona beya matapainya matatsun ducuatabica ichaxota barapo pexuyo boca.

70
00:03:50,360 --> 00:03:53,680
Poxonae barapo pebiwi tane barapo opiteito,

71
00:03:53,680 --> 00:03:57,440
barapo pebiwi bichocono jʉntʉ coyene weiweina.

72
00:03:57,440 --> 00:04:02,400
Barapomonae bo jojoniya ichaxota tane barapo pexuyo xua pena barʉ ecatsi,

73
00:04:02,400 --> 00:04:04,080
barapowa María.

74
00:04:04,080 --> 00:04:10,280
Bapoxonae barapo pebiwi pentabocotontha ena xua barapo pexuyo wʉnae pejainchinexa tsainchi,

75
00:04:10,280 --> 00:04:16,480
tsipei barapoyo pon Pecanamataxeinaein peexanaexae tsainchi poxonae pinyo tsane.

76
00:04:16,480 --> 00:04:21,560
Bapoxonae barapomonae piawan coibo isacapenta xua cajijinca.

77
00:04:21,560 --> 00:04:25,320
Barapo pexuyo catsibatsi xuan pocotsiwa pewʉn oro nain.

78
00:04:25,320 --> 00:04:32,320
Catsibatsino xua pocotsiwa pewʉn incienso xua pocotsiwa tuxusi tuxuei benata poxonae tauta exana.

79
00:04:32,320 --> 00:04:38,840
Mataʉtano muxuna catsibatsi icha petuxueiwa pocotsiwa pewʉn mirra xua pocotsiwa anaincuito.

80
00:04:38,840 --> 00:04:46,440
Bapoxonae pirapae barapo pebiwi maitumenaeya amachinae xua jopa bewa equeicha patsi tsane ichaxota Herodes eca.

81
00:04:46,440 --> 00:04:49,640
Daxota barapomonae pia nacua be-iyiya,

82
00:04:49,640 --> 00:04:50,880
icha namto iyiya.

83
00:04:50,880 --> 00:04:58,160
Poxonae barapo pebiwi ponarʉcʉpa bapoxonae Nacom itoroba matatsunpin Josetha.

84
00:04:58,160 --> 00:05:02,520
Matatsunpin tsita naitʉta poxonae José amachinae.

85
00:05:02,520 --> 00:05:04,440
Matatsunpin José baraichi,

86
00:05:04,440 --> 00:05:04,800
jeye:

87
00:05:04,800 --> 00:05:07,160
“Asiya uncuare.

88
00:05:07,160 --> 00:05:09,520
Pexuyo pire yawa coxiwano.

89
00:05:09,520 --> 00:05:11,640
Egipto nacua bebarʉ naetsiriwiyama.

90
00:05:11,640 --> 00:05:13,560
Ecare barapo nacuatha,

91
00:05:13,560 --> 00:05:16,600
beya abʉ poxonae equeicha catsipaebinchi baxota.

92
00:05:16,600 --> 00:05:20,880
Tsipei Herodes pexuyo jeitsina pebexubinexa tsainchi pexuyo”,

93
00:05:20,880 --> 00:05:23,200
jeichichi José matatsunpin.

94
00:05:23,200 --> 00:05:25,200
Poxonae cataunxuae merawi,

95
00:05:25,200 --> 00:05:26,520
José nacosataxuba.

96
00:05:26,520 --> 00:05:28,280
José pexuyo pita,

97
00:05:28,280 --> 00:05:31,760
yawano José pita yabʉyo María xua pexuyo pena tatsi.

98
00:05:31,760 --> 00:05:36,840
Daxita barapoyobe warapa Egipto nacua beya poxonae cataunxuae quirei tsuncuae.

99
00:05:36,840 --> 00:05:38,600
Barapo nacuatha,

100
00:05:38,600 --> 00:05:39,600
Egipto nacuatha,

101
00:05:39,600 --> 00:05:43,720
barapoyobe ecabe beya poxonae juinya Herodes tʉpa.

102
00:05:43,720 --> 00:05:52,200
Baxua José cana exanatsi xua bayatha Nacom pia peitorobi jume pepaebin petsiwʉnae yabara paebixae Nacom nexa xua jeye:

103
00:05:52,200 --> 00:05:55,160
“Waban Taxanto Egipto nacua weya”,

104
00:05:55,160 --> 00:06:00,760
jei Nacom pon pia peitorobi jume pepaebin Nacom nexa pon jiwi Pecanamataxeinaeinchi.

105
00:06:00,760 --> 00:06:11,800
Poxonae Herodes yaputane xua pomonae opitei pecayabara wʉnae yaputaewi muxujainyabiya tsipaeba bapontha xua itara patapaeba,

106
00:06:11,800 --> 00:06:15,320
bapoxonae Herodes anaya bichocono anaepana.

107
00:06:15,320 --> 00:06:16,920
Nexata bapon itoroba,

108
00:06:16,920 --> 00:06:21,680
ichamonae itorobatsi xua pejutebinexatsi daxita pexui pebiwi wʉtixi,

109
00:06:21,680 --> 00:06:24,560
po pexui cataunxuae pencuetixi,

110
00:06:24,560 --> 00:06:28,280
po pencuetixi cataunxuae jopa yapu othopaeyo dos po weibe,

111
00:06:28,280 --> 00:06:32,400
irʉ po pexui xua bayatha yapu othopa dos po weibe.

112
00:06:32,400 --> 00:06:40,680
Barapon Herodes itoroba xua pejutebinexatsi barapo pexui pebiwi wʉtixi daxita poxi Belén tomara cuariya beya.

113
00:06:40,680 --> 00:06:53,840
Herodes baxua exana yaitama bayatha pomonae opitei pecayabara wʉnae yaputaewi yopita xua pinae tane pexuyo pia opiteito tatsi barapo dos po weibetha poxonae peputha tapona,

114
00:06:53,840 --> 00:06:56,280
opiteito peputha tatsi xua jinaebotha,

115
00:06:56,280 --> 00:06:58,720
poxonae Judea nacua beya pona.

116
00:06:58,720 --> 00:07:01,600
Baxua Herodes cana cui wetsiya exanatsi,

117
00:07:01,600 --> 00:07:07,600
xua bayatha Jeremías pon Nacom pia peitorobi jume pepaebin petsiwʉnae yabara paebixae,

118
00:07:07,600 --> 00:07:08,440
xua jeye:

119
00:07:08,440 --> 00:07:12,320
“Jume tan xua wecoyei Ramá tomaratha,

120
00:07:12,320 --> 00:07:15,480
po tomara eca imoxoyo Belén tomaratha.

121
00:07:15,480 --> 00:07:17,200
Powa xua wecoyei,

122
00:07:17,200 --> 00:07:18,560
bapowa Raquel,

123
00:07:18,560 --> 00:07:19,960
powa bayatha tʉpa.

124
00:07:19,960 --> 00:07:24,000
Bapowa Raquel pia pemomoxi susatopiwi siwa

125
00:07:24,000 --> 00:07:24,920
wecoyei,

126
00:07:24,920 --> 00:07:27,360
tsipei daxita tajutebatsi.

127
00:07:27,360 --> 00:07:30,000
Barapowa jopa naitawanae copatsiyo tsipei

128
00:07:30,000 --> 00:07:32,680
pexui bayatha werapa bequein ichamonae jume

129
00:07:32,680 --> 00:07:33,840
matawenta”,

130
00:07:33,840 --> 00:07:35,480
jei Jeremías.

131
00:07:35,480 --> 00:07:38,120
Herodes bapoxonae pirapae tʉpa.

132
00:07:38,120 --> 00:07:40,840
Bapoxonae matatsunpin pon Nacom itoroba,

133
00:07:40,840 --> 00:07:45,480
José tsita naitʉtatsi poxonae José amachinae Egipto nacuatha.

134
00:07:45,480 --> 00:07:47,520
Matatsunpin jeye Josetha:

135
00:07:47,520 --> 00:07:49,520
“Natsixitabare.

136
00:07:49,520 --> 00:07:52,520
Pire barapo pexuyo yawa coxiwa María,

137
00:07:52,520 --> 00:07:54,800
pexuyo pena tatsi.

138
00:07:54,800 --> 00:07:57,760
Israel nacua beya caibe nawiyama.

139
00:07:57,760 --> 00:08:03,360
Tsipei bayatha werapa pomonae ichichipa xua barapo pexuyo pebexubiwatsi”,

140
00:08:03,360 --> 00:08:04,720
jei matatsunpin.

141
00:08:04,720 --> 00:08:07,320
Bapoxonae José natsixitaba.

142
00:08:07,320 --> 00:08:10,040
José pita pexuyo yawa coxiwa.

143
00:08:10,040 --> 00:08:12,400
Israel nacua beya caibe nawiya.

144
00:08:12,400 --> 00:08:19,400
José jume tane xua juinya pinae Arquelao naexana Judea nacuapiwi pia peyanacua ewatsin tatsi.

145
00:08:19,400 --> 00:08:21,600
Arquelao Herodes pexanto tatsi.

146
00:08:21,600 --> 00:08:28,600
Arquelao xuya peyanacua ewatsin naexana ichaxota bayatha coxiyan peyanacua ewatsin naexana bapon Herodes.

147
00:08:28,600 --> 00:08:34,760
Tsipei Arquelao eca Judea nacuatha daxota José junuwa xua peponaewa barapo nacuatha.

148
00:08:34,760 --> 00:08:38,240
Daxota José pona Galilea nacua beya,

149
00:08:38,240 --> 00:08:44,000
tsipei poxonae amachinae matatsunpin itoroba xua bewa pinae ponaena barapo nacuatha.

150
00:08:44,000 --> 00:08:47,560
Poxonae José patopa barapo nacuatha,

151
00:08:47,560 --> 00:08:49,560
bapoxonae popona po tomaratha,

152
00:08:49,560 --> 00:08:52,200
po tomara pewʉn Nazaret tomara.

153
00:08:52,200 --> 00:08:54,840
Baxua José cana cui wetsiya exanatsi,

154
00:08:54,840 --> 00:09:01,480
xua bayatha Nacom pia peitorobi jume pepaebiwi Jesús cayabara tsiwʉnae muxu dutsiya jeye:

155
00:09:01,480 --> 00:09:04,600
“Bapon wʉn dutinchi po wʉn jei:

156
00:09:04,600 --> 00:09:06,280
‘Nazaret tomarapin’,

157
00:09:06,280 --> 00:09:07,240
jei”,

158
00:09:07,240 --> 00:09:12,320
jei barapo Nacom pia peitorobi jume pepaebiwi.

