\id 1PE
\h SAN PEDRO
\mt CARTA VMNÁÁⁿ VMNAAⁿ YEⁿ'E SAN PEDRO
\c 1
\s Pedro idingúuⁿ yā carta 'cūū yeⁿ'ē hermanos chi i'téénu yā Jesucristo hermanos chi 
s'nééⁿ 'muuⁿ chi s'nééⁿ miiⁿ
\p
\v 1 'Úú Pedro 'úú ni 'úú 'áámá apóstol yeⁿ'e Jesucristo. Ní Cristo dichó'o yā 'úú chi 'úú 
candɛɛ́ nduudu cuaacu yeⁿ'e Ndyuūs. 'Úú idinguúⁿ carta 'cūū yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu 
yā Señor Jesucristo ní nguɛ́ɛ́ chiī ch'ɛɛtinée yā na yáāⁿ yeⁿ'e yā tí cheⁿ'e 
'nééⁿ 'múúⁿ cheⁿ'e 'nééⁿ miiⁿ yā ndii yáⁿ'āa yeⁿ'e Ponto, yeⁿ'e Galacia, 
yeⁿ'e Capadocia, yeⁿ'e Asia, ndúúcū Bitinia.
\v 2 Ní idinguúⁿ yeⁿ'e ndís'tiī, 'iiⁿ'yāⁿ chi Ndyuūs ndɛɛvɛ yā tan'dúúcā chi Ndyuūs 
deenú yā chi caⁿ'a yā diiⁿ yā ndíí vmnááⁿ vmnaaⁿ. Ní Espíritu N'dai yeⁿ'e Ndyuūs 
ní nadidɛɛvɛ́ yā ndís'tiī cáávā chi n'giindiveéⁿ nī yeⁿ'e yā ní cáávā 
yuuúⁿ yeⁿ'e Señor Jesucristo chi nadidɛɛvɛ́ yā ndís'tiī. Neⁿ'é chi Ndyuūs tée yā 
ndís'tiī n'deee n'dáí vaadī n'dai yeⁿ'é yā ní vaadī 'diīiⁿ cuuvi ch'ɛɛtɛ nguaaⁿ 
ndís'tiī.
\p
\v 3 Dich'ɛɛtɛ ca yú Ndyuūs chi chiida Señor Jesucristo caati nééné ya'ai 'iinú yā s'uuúⁿ 
chi diíⁿ yā chi ch'iindiyáāⁿ ngai yú. Chuū diíⁿ yā caati nadacuéeⁿ yā Jesucristo 
yeⁿ'ē nguaaⁿ tináⁿ'ā. Maaⁿ ní cucáávā Ndyuūs tee yā s'uuúⁿ 'áámá vida ngai yeⁿ'e 
yú ní vɛ́ɛ́ esperanza yeⁿ'e yú.
\v 4 Ní cūnee ngiinu yú yeⁿ'e tanducuéⁿ'ē vaadī n'dai yeⁿ'é Ndyuūs chi Ndyuūs ngaⁿ'á yā 
chi tée yā s'uuúⁿ chi cuuvi yeⁿ'e yú. Ní Ndyuūs nanguáín'dai yā cáávā s'uuúⁿ chiiⁿ chi 
cuuvi yeⁿ'e yú na va'ai chɛɛti nguuvi naachi nguɛ́ɛ́ cuuvi chōō. Ní nguɛ́ɛ́ cuuví 'cuɛɛ, 
ndíí nguɛ́ɛ́ cúúví chó'ōo yeⁿ'ē.
\v 5 Ní chuū chi Ndyuūs nguáín'dai yā ní cáávā ndís'tiī ti ndís'tiī i'téénu nī Jesucristo. 
Ní Ndyuūs diíⁿ yā cuidado ndís'tiī ndúúcū poder yeⁿ'é yā 'naaⁿ chi cūnee ngiinú 
nī chi nadanguáⁿ'ai yā ndís'tiī chi cuuvi déénu nī yeⁿ'e chuū tiempo chi cuchiī.
\p
\v 6 Ní canee chi yeenú nī yeⁿ'e chuū 'aara chi dindaachí nī duu'vi tiempo nūuⁿ 'naaⁿ chi n'geenú 
nī ngiī n'deee n'dáí cosas chí ngií.
\v 7 Cáávā chi i'téénu nī Jesucristo vaadī i'téénu yeⁿ'é nī ní tan'dúúcā 'dííⁿnguāaⁿ, 
'tíícā. Ní 'iiⁿ'yāⁿ canéé chi n'diichineeⁿ 'dííⁿnguāaⁿ ndúúcū yaⁿ'ā 
caati cuuvi deenú yā chi dámaāⁿ 'dííⁿnguāaⁿ. Ní 'tiicá ntúūⁿ vaadī i'téénu 
yeⁿ'é nī 'iiⁿ'yāⁿ canéé chí n'diichíneeⁿ yā. Ní vaadī i'téénu yeⁿ'é nī nduuti 
chi ichɛ́ɛ́ yeⁿ'e tanducuéⁿ'ē taachi 'iiⁿ'yāⁿ n'diichineeⁿ yā yeⁿ'ē, tuu'mi 
ní cuaacu chi i'téénu nī ní 'áámá cūnee vaadī i'téénu yeⁿ'é nī nguɛ́ɛ́ ti 'dííⁿnguāaⁿ 
chí n'giinu. Cuayiivi taachi ndaá Jesucristo tuu'mi ní dich'ɛɛtɛ́ yā ndís'tiī ní diíⁿ 
yā honrar ndís'tiī ní diíⁿ yā chi n'dɛɛvɛ́ ngii ndís'tiī cáávā chi n'daacā 
ca i'téénu nī Jesucristo.
\p
\v 8 'Áárá chi nguɛ́ɛ́ n'diichí yā Jesucristo dineⁿ'é nī 'iiⁿ'yāⁿ. Ní i'téénu nī 
'iiⁿ'yāⁿ 'áárá chi nguɛ́ɛ́ inaáⁿ nī 'iiⁿ'yāⁿ. Maaⁿ ní neené yeenú nī 
ndúúcū vaadī yeenu chi ch'ɛɛtɛ taavi ca. Ní nguɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ nduudu yeⁿ'é nī chi 
cuuvi caaⁿ'máⁿ nī yeⁿ'ē.
\v 9 Ní neⁿ'é nī tunéeⁿ nī nguuvi chi Ndyuūs nadanguáⁿ'ai yā almas yeⁿ'e nī. Ní cáávā 
chuū chi i'téénu ca nī Ndyuūs.
\p
\v 10 Tiempo chi 'āā chó'ōo 'iiⁿ'yāⁿ profetas chi candɛ́ɛ yā nduudu yeⁿ'é Ndyuūs neené 
n'dai n'nuuⁿ yā yeⁿ'e chi Ndyuūs nadanguáⁿ'ai yā 'iiⁿ'yāⁿ. Ní itíínguuneeⁿ yā yeⁿ'e 
chuū. Profetas ní 'iiⁿ'yāⁿ chi ngaⁿ'á yā yeⁿ'e chi Ndyuūs caⁿ'á yā chi tée yā ndís'tiī 
yeⁿ'e chi n'dai taavi ca yeⁿ'é yā.
\v 11 Ní profetas ní neⁿ'é yā deenu yā yeⁿ'e tiempo 'cūū ni táácā cuuvi chó'ōo yeⁿ'e tiempo 
'cūū taachi Cristo 'cueenú yā cuuvi ní cuchɛɛ yā. Ní cuayiivi cuchiī chi dɛɛvɛ́ ngii yeⁿ'é 
Cristo caati Espíritu yeⁿ'e Cristo chi canee ndúúcū profetas 'āā ch'iⁿ'í yā profetas 
yeⁿ'e chuū.
\v 12 Naati Ndyuūs ch'iⁿ'í yā profetas chi tiempo yeⁿ'e Cristo yeⁿ'e chi ngaⁿ'a yā nguɛ́ɛ́ 
cuuvi n'diichí profetas naati ndís'tiī ní 'āā n'diichí nī. Profetas ngaⁿ'á yā nduudu cuaacu 
yeⁿ'e chi cuchiī naati ndís'tiī 'āā n'giindiveéⁿ nī chi 'āā chó'ōo chííⁿ chí 
caⁿ'a yā. Ní cáávā 'iiⁿ'yāⁿ chi ngaⁿ'á yā ngii yā ndís'tiī nduudu cuaacu chi Jesús 
nadanguáⁿ'ai yā 'iiⁿ'yāⁿ ndúúcū poder yeⁿ'ē Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs. Ní Ndyuūs 
dichó'o yā Espíritu N'dai yeⁿ'é yā yeⁿ'ē va'ai chɛɛti nguuvi nanááⁿ s'uuúⁿ. Ní nducuéⁿ'ē 
chuū ní ángeles maáⁿ yā neⁿ'e yā snaaⁿ yā dendu'ū.
\s Ndyuūs yaa'ví yā 'iiⁿ'yāⁿ chi cuuvi yeⁿ'é yā ní n'daacā ca cuuví yā
\p
\v 13 Maaⁿ ní cáávā nducuéⁿ'ē chuū nadacadíínuuⁿ nī n'daacā yeⁿ'e chi caⁿ'á nī 
diiⁿ nī ní 'cuɛɛtinéé n'daacá nī. Ní cunee ngiinú nī dámaāⁿ yeⁿ'e nducuéⁿ'ē 
chi n'dai taavi chi Señor Jesucristo caⁿ'á yā tée yā ndís'tiī taachi ndaa yā taama vmnéⁿ'ēe.
\v 14 Ndís'tiī ní 'caandiveéⁿ nī nduudu yeⁿ'é Ndyuūs ti daiya Ndyuūs ndís'tiī. Ní nguɛ́ɛ́ 
diiⁿ nī tan'dúúcā chi diíⁿ nī nducuéⁿ'ē chi neⁿ'e maáⁿ nī taachi 'āā cuɛ́ɛ́ n'diichí 
nī Ndyuūs.
\v 15 Maaⁿ ní 'cuɛɛtinéé n'daāca nī chi nguɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ nuuⁿndi yeⁿ'é nī caati 
Ndyuūs chi yaa'ví yā ndís'tiī chi cuuvi yeⁿ'é yā ndís'tiī ní dɛɛvɛ yā.
\v 16 Canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'é Ndyuūs 'tíícā: Canéé chí diiⁿ n'daacá nī chi dɛɛvɛ 
nī caati 'úú, Ndyuūs, ní dɛɛvɛ 'úú.
\p
\v 17 Nduuti chi ndís'tiī ní ngaⁿ'á nī chi Ndyuūs ní chiidá nī ní caacá nī Ndyuūs chi cunnee 
yā ndís'tiī, canéé chi 'cuɛɛtinéé n'daacá nī ní 'va'á nī Ndyuūs neⁿ'e chi cuneé nī 
iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. Ndyuūs yeⁿ'e yú 'āā daamá nūuⁿ n'guúⁿ yā nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ. 
Ní n'diichí yā ca'áámá cā'aama yā tan'dúúcā chi ch'ɛɛtineé yā ndúúcū ntiiⁿnyuⁿ 
chi diíⁿ yā.
\v 18 Deenú nī chi Ndyuūs nadanguáⁿ'ai yā ndís'tiī yeⁿ'e vida chi nguɛ́ɛ́ n'daācā chi 
sta'á nī yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e ndaata yeⁿ'é nī. Ní n'dáácā ca deenú nī chi nadíí'vɛ̄ 
yeⁿ'e chi nadanguáⁿ'ai yā ndís'tiī. Nguɛ́ɛ́ cuái yā ndúúcū dendu'ū chí nchōō 
tan'duucā 'dííⁿnguāaⁿ o 'dííⁿnguɛ̄ɛ.
\v 19 Naati Ndyuūs nadanguáⁿ'ai yā ndís'tiī ndúúcū yuūúⁿ chi yaⁿ'ai chíí'vɛ̄ ti yuūúⁿ 
yeⁿ'e Cristo. Cristo ní ca'a yā maáⁿ yā cuerpo caavā ofrenda chi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ 
'caaⁿ'núⁿ ya 'yā. Ní Cristo miiⁿ tan'dúúcā 'áámá 'iiti cuūchī chi nguɛ́ɛ́ n'gai 
tī ní nguɛ́ɛ́ dɛ'ɛ̄ vɛɛ ndíí yeⁿ'e tī, 'tííca yā.
\v 20 Ní Ndyuūs ndɛɛvɛ́ yā Cristo chi maáⁿ yā cuerpo yeⁿ'é yā cuuvi ofrenda ndíí vmnááⁿ 
vmnaaⁿ taachi 'āā cuɛ́ɛ́ din'dái yā iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. Naati maaⁿ ní nguuvi s'eeⁿ 
Ndyuūs ch'iⁿ'i yā Cristo nanááⁿ ndís'tiī ní caavā ndís'tiī.
\v 21 Ní cucáávā Cristo miiⁿ ní ndís'tiī i'téénu nī Ndyuūs chi nadacuéeⁿ yā Cristo yeⁿ'ē 
nguaaⁿ tináⁿ'ā. Ní Ndyuūs dich'ɛɛtɛ́ yā Cristo ndúúcū honor. Ní ndís'tiī 'āā 
i'téénu nī Ndyuūs ní cūnee ngiinú nī yeⁿ'ē chi Ndyuūs caⁿ'a yā chí tée yā ndís'tiī 
chi cuuvi yeⁿ'é nī.
\p
\v 22 Maaⁿ ní chi 'āā i'téénu nī nduudu cuaacu yeⁿ'é Cristo cucáávā Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs 'āā didɛɛvɛ́ nī staava yeⁿ'é nī chi dineⁿ'é nī hermanos yeⁿ'e yú. Canéé chi 
dineⁿ'é taavi cá nī 'aama nī taama nī hermanos ndúúcū staava yeⁿ'é nī chí dɛɛvɛ.
\v 23 Ndís'tiī ní 'āā ch'iindiyáaⁿ nī taama vmnéⁿ'ēe nguɛ́ɛ́ yeⁿ'ē 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'ē 
iⁿ'yeeⁿdí 'cūū chí 'cuūvi yā naati yeⁿ'e nduudu yeⁿ'é Ndyuūs, nduudu chi canduuchi ní 'áámá 
cūnee cueⁿ'e daāⁿmaⁿ.
\v 24 Caati canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'é Ndyuūs 'tíícā:
\q Tanducuéⁿ'ē 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū ní tan'dúúcā yaātā ní tanducuéⁿ'ē 
chi n'gɛɛtɛ ca yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ ní tan'dúúcā naāndā yeⁿ'e yaātā, 'tííca yā. 
Yaātā miiⁿ ní ti'i ní naandā miiⁿ ní n'geeⁿ,
\q
\v 25 naati nduudu cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs ní 'áámá cūnee cueⁿ'e daāⁿmaⁿ.
\m Ní nduudu cuaacú 'cūū yeⁿ'e evangelio chííⁿ chi candɛ́ɛ́ 'iiⁿ'yāⁿ nanááⁿ 
ndís'iī.
\c 2
\p
\v 1 Maaⁿ ní cáávā chuū divíi nī 'áámá lado nducuéⁿ'ē chi diíⁿ nī chi nguɛ́ɛ́ 
n'daācā ní nguɛ́ɛ́ cannche'éí nī. Ndíí nguɛ́ɛ́ caaⁿ'máⁿ nī dendu'ū chi nguɛɛ 
cuaacu. Ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú diíⁿ ngueé nī yeⁿ'ē taama 'iiⁿ'yāⁿ. Ndíí nguɛ́ɛ́ 
ndúú ngaⁿ'a nī nduudu yaadī yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ.
\v 2 Ní ndís'tiī tan'dúúcā chi dacua'aá chi caama 'niindiyáāⁿ ní neⁿ'e leche, 'tíícā 
ndís'tiī. Diíⁿ nī ní neⁿ'é nī leche chi nduudu n'dai yeⁿ'ē nduudu cuaacu. Ní cuuvi cu'téénu cá 
nī ndúúcū nduudú 'cūū tan'dúúcā dacua'aá cuuvi 'cuiitá yā ndúúcū leche n'dai.
\v 3 'Tíícā cuuvi diíⁿ nī nduuti chi cuaacu nííⁿnyúⁿ n'diichíneeⁿ nī Señor Jesucristo 
chí n'dai yā.
\s Jesucristo ní tan'dúúcā tuūu ch'ɛɛtɛ chí canduuchi
\p
\v 4 Ndís'tiī canéé chi ndaa niiⁿnuúⁿ nī nanááⁿ Señor Jesucristo ti tan'dúúcā 
'áámá tuūu ch'ɛɛtɛ chí canduuchi 'tiicá nī. 'Iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū nguɛ́ɛ́ 
'cuúⁿ yā tuuú miiⁿ ti nadacadíínuuⁿ yā chi nguɛ́ɛ́ dichíí'vɛ̄ naati Ndyuūs ndɛɛvɛ 
yā tuūu miiⁿ chi yaⁿ'ai chíí'vɛ̄ chi Cristo.
\v 5 Ní ndís'tiī ntúūⁿ tan'dúúcā tuūu cánduuchi 'tiicá nī ti Ndyuūs 'āā teé yā ndís'tiī 
vida ngai. Ca'a nī lugar Ndyuūs chí cuta'á yā vida yeⁿ'e ndís'tiī ní din'dái yā yeⁿ'e cuerpo 
yeⁿ'e ndís'tiī 'áámá yaācū yeⁿ'e Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs. Ní ndís'tiī canéé 
chi diíⁿ nī ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e chiiduú yeⁿ'e yaacú 'cūū ní ca'á nī ofrendas nanááⁿ 
Ndyuūs ndúúcū chi duuchi Jesucristo, ofrendas chi Ndyuūs cuuvi 'cuáaⁿ yā.
\v 6 Ní 'tíícā canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'é Ndyuūs cáávā chuū:
\q Cuin'diichí nī. 'Úú Ndyuūs cu'neéⁿ yáāⁿ Sión 'áámá tuūu ch'ɛɛtɛ yeⁿ'e cimiento 
yeⁿ'e esquina yeⁿ'e yaācū. Tuūu miiⁿ n'dɛɛvɛ́ ní yaⁿ'ai chíí'vɛ̄. 'Iiⁿ'yāⁿ 
chi i'téénu yā Señor yeⁿ'e yú chi tuūu ch'ɛɛtɛ miiⁿ nguɛ́ɛ́ cuuvi 'cuinaáⁿ yā yeⁿ'e 
Señor yeⁿ'e yú.
\m
\v 7 Ní tuūu miiⁿ ní neené vɛ́ɛ́ chii'vɛ̄ cucáávā ndis'tiī chi i'téénu nī Cristo naati 
nguɛ́ɛ́ 'tíícā tuūu miiⁿ nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ i'téénu yā. 'Tíícā 
canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'é Ndyuūs:
\q Tuūu mííⁿ nūuⁿ chi 'iiⁿ'yāⁿ chi din'dái yā yaācū nguɛ́ɛ́ 'cūuⁿ yā ti nadacadíínuuⁿ 
yā chi nguɛ́ɛ́ dichíí'vɛ̄. Tuuú 'cūū nūuⁿ ní tuūu chɛɛtɛ yeⁿ'ē cimiento yeⁿ'e 
esquina.
\m
\v 8 Ní canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'é Ndyuūs táámá chi 'tíícā:
\q Tuuú 'cūū ní diiⁿ chi cuundí ca'a 'iiⁿ'yāⁿ ni tuūu mííⁿ chiiⁿ chí cundɛɛvɛ 'iiⁿ'yāⁿ.
\m 
Cuaacu chí indɛ́ɛ́ ca'a yā ti nguɛ́ɛ́ n'giindiveéⁿ yā nduudu cuaacu ní Ndyuūs diíⁿ 
yā chi 'tíícā canee chi diiⁿ 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ.
\s Yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi yeⁿ'e Ndyuūs
\p
\v 9 Ndís'tiī ní yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi Ndyuūs ndɛɛvɛ́ yā. Ndís'tiī ní chiiduú yeⁿ'e Ndyuūs 
chi Rey. Ndís'tiī ní yeⁿ'e ndaata dɛɛvɛ́. Ndís'tiī ní yeⁿ'e Ndyuūs ndís'tiī. 'Tíícā 
diiⁿ Ndyuūs caati ndís'tiī cuuvi caaⁿ'máⁿ nī chi ch'ɛɛtɛ n'dai chi diíⁿ Ndyuūs. Ndyuūs 
n'gai yā ndís'tiī yeⁿ'e na maaiⁿ ní ndaá nī nanáaⁿ yā ná dɛ́ɛ́vɛ́ chi n'dɛɛvɛ́ 
n'dai yeⁿ'e maáⁿ yā.
\v 10 Ndís'tiī ní tiempo chi chó'ōo ní nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e Ndyuūs ndís'tiī naati maaⁿ ní 'tiicá 
nī. Tiempo chi chó'ōo Ndyuūs nguɛ́ɛ́ ya'ai 'iinú yā ndís'tiī naati maaⁿ ní 'tíícā 
déénu nī chi Ndyuūs ya'ai 'iinú yā ndís'tiī ti yeⁿ'é Ndyuūs ndís'tiī.
\s 'Iiⁿ'yāⁿ chi 'áámá diíⁿ yā ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e Ndyuūs
\p
\v 11 Ndís'tiī hermanos yeⁿ'é chi neⁿ'é taavi, 'úú idi'cuiītú ndís'tiī chi tan'dúúcā 
'iiⁿ'yāⁿ chi snúúⁿ yúúní 'tiicá nī neⁿ'e chi snéé nī iⁿ'yeeⁿdí 'cūū 
ndís'tiī. Nguɛ́ɛ́ diíⁿ nī nuuⁿndi tan'dúúcā chi neⁿ'e cuerpo yeⁿ'é nī chi diíⁿ 
nī caati chiiⁿ chi neⁿ'e cuerpo yeⁿ'é nī ní cueⁿ'e daāⁿmaⁿ contra yeⁿ'ē chi 
neⁿ'e staava yeⁿ'é nī.
\v 12 'Cuɛɛtinéé n'daaca nī nguaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ i'téénu yā nduudu cuaacu yeⁿ'é 
Ndyuūs. Ní 'áárá chí ngaⁿ'á 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ contra yeⁿ'e ndís'tiī tan'dúúcā 
chi ndís'tiī ní 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ n'daacā, 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní cuuvi snaaⁿ 
yā ntiiⁿnyuⁿ chi n'daācā ca chi idiíⁿ nī. Ní cuuvi 'caaⁿ'máⁿ yā chi ch'ɛɛtɛ ca 
Ndyuūs nguuvi chi Ndyuūs ndaa yā taama vmnéⁿ'ēe ní nnguaī yā cuenta yeⁿ'e nuūⁿndī yeⁿ'e 
yú.
\p
\v 13 Canéé chi diíⁿ nī tan'dúúcā chi ngaⁿ'ā 'iiⁿntyéⁿ'ē 'āā du'ú nūuⁿ chi vɛ́ɛ́ 
nduuti chi saⁿ'ā rey o chí 'iiⁿntyeⁿ'ē ch'ɛɛtɛ. Ní n'daacā canee nī nanáaⁿ yā 
caavā chi ndís'tiī ní yeⁿ'ē Señor Ndyuūs yeⁿ'e yú ndís'tiī.
\v 14 Ní diíⁿ nī chi ngaⁿ'a 'iiⁿ'yāⁿ 'iiⁿntyéⁿ'ē chi Ndyuūs s'neéⁿ yā miiⁿ caati 
'iiⁿntyéⁿ'ē cuuvi ca'a yā castigo 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ n'daacā idiíⁿ yā ní 
cuuvi caaⁿ'máⁿ yā chi ch'ɛɛtɛ́ 'iiⁿ'yāⁿ chi n'daacā idiíⁿ yā.
\v 15 Ti chuū ní chiiⁿ chi Ndyuūs neⁿ'é yā chi diíⁿ nī. Ní cáávā chi ndís'tiī din'daacá 
nī, 'iiⁿ'yāⁿ chi zonzo yā ní nguɛ́ɛ́ deenu yā nguɛ́ɛ́ cuuvi caaⁿ'máⁿ yā dɛ'ɛ̄ 
vɛɛ contra yeⁿ'e ndís'tiī.
\p
\v 16 Ní 'cuɛɛtinée nī tan'dúúcā 'iiⁿ'yāⁿ chi canéé libre yā. Nguɛ́ɛ́ diíⁿ nī 
chiiⁿ chi nguɛɛ n'daacā cucáávā chi canéé libre nī, ní ngaⁿ'á nī chi cuuvi diíⁿ 
nī 'túúcā. N'daacā ca chi 'cuɛɛtinéé n'daacá nī ti ndís'tiī 'iiⁿ'yāⁿ chi 'áámá 
canee chi dichíí'vɛ̄ Ndyuūs.
\v 17 Ní diíⁿ nī honrar nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ. Ní dinéⁿ'e nī nducyaaca hermanos yeⁿ'e yú. 
'Va'á nī Ndyuūs ní diíⁿ nī honrar emperador chi 'iiⁿntyéⁿ'ē.
\s Yeⁿ'e chi Cristo n'geenu yā ngiī chi ejemplo yeⁿ'e yú
\p
\v 18 Ndís'tiī 'iiⁿ'yāⁿ criados chi chíí'vɛ̄, diíⁿ nī respetar patrón yeⁿ'é nī ní 
diíⁿ nī tan'dúúcā chi ngaⁿ'a patrón yeⁿ'e nī, nguɛ́ɛ́ dámaāⁿ patrón yeⁿ'é 
nī chi din'daacā ní n'dai yā naati patrón yeⁿ'é nī chi nguɛ́ɛ́ din'daaca yā ní 
taaⁿ yā.
\v 19 Caati n'daacā ca chi cuchɛɛ nī taachi n'geenu nī ngiī cáávā cosas chi nguɛ́ɛ́ n'daacā 
chi diiⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi contra yeⁿ'é nī. Ní cuchɛɛ nī ti deenu nī chi n'daacā idiiⁿ 
nī. 'Tíícā Ndyuūs neⁿ'e yā chi diiⁿ nī.
\v 20 ¿Dɛ'ɛ̄ ch'ɛɛtɛ chuū nduuti chi n'geenú nī ngii ti vɛ́ɛ́ nuuⁿndi yeⁿ'é nī ni 'tíícā 
castigo yeⁿ'é nī, ní ichɛ́ɛ nī? Nguɛ́ɛ́ ch'ɛɛtɛ chuū. Naati nduuti chi n'geenu nī ngii 
ti n'daacā idiíⁿ nī ni ngiinū ngiinū cuchɛɛ nī tuu'mi ní Ndyuūs nadi'viicú yā ndís'tiī.
\v 21 Ní yaa'ví yā ndís'tiī caavā chi diíⁿ nī 'tíícā. Cristo 'āā ch'eenú yā chiī cáávā 
s'uuúⁿ ní s'neéⁿ yā 'áámá ejemplo yeⁿ'e yú. Ní s'uuúⁿ canéé chi 'tííca nūuⁿ diiⁿ 
yú tan'dúúcā chi diíⁿ yā.
\v 22 Cristo miiⁿ nguɛ́ɛ́ diíⁿ yā mar 'áámá chuundi 'liiⁿ nuuⁿndi ní nguɛ́ɛ́ chinnche'éí 
yā mar 'áámá.
\v 23 Ní taachí 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ngaⁿ'a taáⁿ yā yeⁿ'e Cristo, Cristo miiⁿ nguɛ́ɛ́ 
ngaⁿ'a taáⁿ yā yeⁿ'e yā. Ní taachi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ diíⁿ yā chi Cristo ya'ai ch'eenú 
yā chii nguɛ́ɛ́ caⁿ'ā cúnncaa yā yeⁿ'e yā. Naati cūnee ngiinú yā nanááⁿ Ndyuūs 
chi cuaacu chí Ndyuūs caⁿ'á yā n'diichi yā nuuⁿndi yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. Ní Ndyuūs diíⁿ 
yā cosa chi cuaacu.
\v 24 Cristo maáⁿ yā candɛɛ yā nuuⁿndi yeⁿ'e yú na cuerpo yeⁿ'e maáⁿ yā taachi ch'īi 
yā na cruz. Ní 'íícú s'uuúⁿ ní cuuvi diiⁿ yú tan'dúúcā chi n'dii yú yeⁿ'e nuuⁿndi yeⁿ'e 
yú. Ní maaⁿ ní 'cuɛɛtinee yú yeⁿ'e nducuéⁿ'ē chi n'daacā. Ní 'āā nnduuvá yeⁿ'ē yú 
yeⁿ'e castigo yeⁿ'e nuūⁿndī yeⁿ'e yú cáávā chi Cristo naca'áí yā cáávā nuuⁿndi 
yeⁿ'e yú.
\v 25 Tiempo chi chó'ōo s'uuúⁿ ní tan'dúúcā 'iiti cuūchī chi nindai tī 'tíícā s'uuúⁿ naati 
maaⁿ ní ndaa yú nanááⁿ Cristo chi candɛ́ɛ yā cuidado s'uuúⁿ tan'duucā 'áámá pastor. 
Cristo ní candɛ́ɛ yā cuidado alma yeⁿ'e yú.
\c 3
\s Yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ chí 'nííndívaacu chi canéé chi 'caandiveéⁿ yā yeⁿ'ē ví'ī
\p
\v 1 'Tiicá ntúūⁿ ndís'tiī n'daataá chi 'nííndívaacu tá, canéé chi diíⁿ nī chi ngaⁿ'ā 
isaⁿ'ā yeⁿ'é nī. Ní nduuti chi isaⁿ'ā yeⁿ'é nī nguɛ́ɛ́ i'téénu sa Cristo, cuuvi cu'téénu 
sa Cristo cáávā n'daataá yeⁿ'e sa tí n'daacā n'gɛɛtinée tá. 'Áárá chi nguɛ́ɛ́ 
ngaⁿ'ā ta mar 'áámá nduudu yeⁿ'e Cristo tuu'mi ní cuuvi cu'téénu sa Cristo.
\v 2 Caati n'diichi sa chi n'daataá yéⁿ'e sa yeⁿ'e nducuéⁿ'ē chí idiiⁿ tá ní n'daacā 
ní diiⁿ tá respetar isaⁿ'ā tá.
\v 3 Ní n'daataá chi n'dai tá chi vɛ́ɛ́ isaⁿ'ā yeⁿ'e tá nguɛ́ɛ́ canéé chi sta'a tá 
cosas ni s'nuuⁿ tá cosas miiⁿ na cuerpo yeⁿ'e tá chi diiⁿ chi n'dɛɛvɛɛ maaⁿ tá. Ní 
nguɛ́ɛ́ neené n'dɛɛvɛ́ɛ́ diiⁿ tá tiiⁿ tá o sta'a tá cosas yeⁿ'e 'diiⁿnguāāⁿ 
o catecai chi ya'ai chíí'vɛ̄ chi snee tá chi cuuvi dich'ɛɛtɛ́ maaⁿ tá táⁿ'ā.
\v 4 Naati n'dɛɛvɛɛ́ chi yeⁿ'e tá canee chí cūnee yeⁿ'e maaⁿ tá ní canéé chi n'dɛɛvɛɛ 
tá ndúúcū espíritu yeⁿ'ē tá chi ndiicúúⁿ. Ní canee 'diiiⁿ tá. Chuū ní dichíí'vɛ̄ 
nanááⁿ Ndyuūs.
\v 5 Caati tiempo chi chó'ōo 'tíícā idiiⁿ n'daataa s'eeⁿ chi yeⁿ'é Ndyuūs, n'daataa chi i'téénu 
ca Ndyuūs ní s'teenu tá chi ngaⁿ'ā isaⁿ'ā yeⁿ'e tá.
\v 6 Ní táⁿ'ā Sara 'tiicá ntúūⁿ diiⁿ tá. S'teenu tá isaⁿ'ā yeⁿ'e tá chi nguuvi Abraham. 
Ní ngaⁿ'ā tá isaⁿ'ā yeⁿ'e tá: N'dii ní señor yeⁿ'é. Maaⁿ ní ndís'tiī cuuvi diíⁿ 
nī tan'dúúcā chi ndís'tiī daiya Sara ndís'tiī nduuti chi n'daacā idiíⁿ nī ní nguɛ́ɛ́ 
'va'á nī yeⁿ'ē mar 'áámá.
\p
\v 7 Ní 'tiicá ntúūⁿ ndís'tiī saⁿ'ā chi vɛ́ɛ́ n'daataá yeⁿ'é nī. 'Cuɛɛtinée 
nī ndúúcū tá ní diíⁿ nī respetar n'daataá yeⁿ'é nī. Ní diíⁿ nī honrar n'daataá 
yeⁿ'e nī tan'dúúcā chi deenu nī chi n'daacā ti n'daataa mííⁿ nguɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ 
fuerzas yeⁿ'e tá tan'dúúcā 'áámá saⁿ'ā. Ní 'tiicá ntúūⁿ Ndyuūs yeⁿ'e vaadī n'dai 
yeⁿ'é yā ca'a yā vida yeⁿ'e tá daama daama tan'dúúcā chi tee yā ndís'tiī saⁿ'ā. 
Ní ndís'tiī saⁿ'ā diíⁿ nī 'túúcā ní nguɛ́ɛ́ du'ū vɛɛ chi di'vaachí ndís'tiī 
yeⁿ'e chi diíⁿ nī taachi ngaⁿ'angua'á nī.
\s Yeⁿ'e chi n'geenu yú ngii caavā chi n'daacā idiiⁿ yú.
\p
\v 8 Ní yeⁿ'e nducuéⁿ'ē canéé chi dáámá nūuⁿ nadacadíínuuⁿ nī nducyaaca ndís'tiī 
ní dáámá nūuⁿ nadacadíínuuⁿ nī na staava yeⁿ'é nī. Dinéⁿ'e nī 'aama nī taama 
nī tan'dúúcā chi cuáácú chi vi'í nī. Ní ya'ai 'iinú nī 'aamá nī taama nī. Ní diiⁿ chi 
ndiicúúⁿ nī 'aamá nī ndúúcū taama nī.
\v 9 Taachi 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ n'daacā idiíⁿ yā ndúúcu nī nguɛ́ɛ́ idiíⁿ nī 
chi nguɛ́ɛ́ ndaacā ndúúcu yā. Ní taachi 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ n'daacā caaⁿ'máⁿ 
yā yeⁿ'é nī nguɛ́ɛ́ cunncáā caaⁿ'máⁿ nī yeⁿ'e yā. Ndaacā ca diíⁿ nī ní 
caaⁿ'máⁿ nī ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ s'tiī ní di'viicú nī 'iiⁿ'yāⁿ s'tiī. 'Tíícā 
Ndyuūs cuuvi di'viicú yā ndís'tiī. Ndyuūs yaa'ví yā ndís'tiī chi cuuvi yeⁿ'é yā ti diíⁿ 
yā 'tíícā nduucú nī.
\v 10 Canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'é Ndyuūs 'tíícā:
\q 'Iiⁿ'yāⁿ chi neⁿ'e chi yeenú yā ndúúcū vida yeⁿ'é yā ní neⁿ'é yā chi vɛ́ɛ́ 
nduuyu yeⁿ'é yā, 'āā ntɛ́ɛ́ canéé chi caaⁿ'máⁿ yā dendu'ū chi nguɛ́ɛ́ n'daacā. 
Ní nguɛ́ɛ́ caaⁿ'máⁿ yā nduudu yaadi.
\v 11 Canéé chi divíi yā yeⁿ'e nducueⁿ'ē chi nguɛ́ɛ́ n'daacā ní dámaāⁿ diíⁿ 
yā chi n'daacā. Canéé chí neⁿ'é yā vaadī 'diiíⁿ ní diíⁿ yā nducuéⁿ'ē chi 
vɛ́ɛ́ vaadī 'diiíⁿ yeⁿ'e yā.
\v 12 Señor Ndyuūs yeⁿ'e yú maáⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ chi din'daacá yā. Ní cueⁿ'e daāⁿmaⁿ 
n'giindiveéⁿ yā chi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ngaⁿ'angua'á yā. Ní Señor yeⁿ'e yú ní contra 
yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ n'daacā idiíⁿ yā.
\p
\v 13 ¿Du'ú 'iiⁿ'yāⁿ chi'nuucá'ai yā ndís'tiī nduuti chi ndís'tiī nducuéⁿ'ē tiempo diíⁿ 
nī chi n'daācā? Nguɛ́ɛ́ diíⁿ yā 'tíícā.
\v 14 Ní nduuti chi ndís'tiī n'geenu nī ngii cáávā chi n'daacā idiíⁿ nī tuu'mi ní yeenú nī. 
Nguɛ́ɛ́ diíⁿ 'va'a nī yeⁿ'ē mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ ní nguɛ́ɛ́ di'yáá nī cuuvi.
\v 15 Canéé chí dich'ɛɛtɛ́ nī Cristo na staava yeⁿ'é nī ní 'cuaáⁿ nī lugar Cristo chi 'iiví 
nī. Ní canéé listo nī chi cuuvi nan'guɛɛcútaⁿ'á nī 'āā du'ú nūuⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi intiinguuneeⁿ 
ndís'tiī 'tíícā: Ndís'tiī dɛ'ɛ̄ cáávā chi cūnee ngíínú nī yeⁿ'e Ndyuūs yeⁿ'é 
nī. Ní taachi nan'guɛɛcutaⁿ'á nī yeⁿ'e yā diíⁿ nī chi ndiicúúⁿ n'dai nī. Ní diíⁿ 
nī respetar 'iiⁿ'yāⁿ.
\v 16 'Cuɛɛtinéé n'daaca nī chi nguɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ chi nadacadíínuuⁿ nī yeⁿ'ē chi nguɛ́ɛ́ 
n'daacā chi diíⁿ nī. Ní 'iiⁿ'yāⁿ chi cunncáā ngaⁿ'a yā yeⁿ'e chi n'daacā chi diíⁿ 
nī caavā chi i'téénu nī Cristo, cuuvi 'cuináaⁿ yā cáávā chi ngaⁿ'á yā.
\v 17 N'dáácā ca chi 'cueenu yú cuuvi cáávā cosas chi n'daacā idiiⁿ yú nduuti chi Ndyuūs neⁿ'é yā 'tíícā, nguɛ́ɛ́ ti cáávā cosas chi nguɛ́ɛ́ n'daacā idiiⁿ yú.
\p
\v 18 Cristo miiⁿ maáⁿ yā ch'eenú yā chiī chi ch'īi yā cáávā nuuⁿndi yeⁿ'e yú ní 
'áámá vmnéⁿ'ēe ch'iī Cristo cáávā nuuⁿndi yeⁿ'e nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ, ní nguɛ́ɛ́ 
nuuⁿndi yeⁿ'é yā. Ní ch'īi yā caati cuuvi candɛ́ɛ ya s'uuúⁿ nanááⁿ Ndyuūs. Cuáácú 
ch'iī cuerpo yeⁿ'é yā naati espíritu yeⁿ'é yā nduuchi.
\v 19 Ní espíritu yeⁿ'e Cristo cuayiivi chi ch'īi yā cheⁿ'e yā ní caⁿ'a yā nduudu cuaacu yeⁿ'é 
Ndyuūs nanááⁿ espíritu s'eeⁿ yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi n'diī. Ní espíritu s'eeⁿ 
ní preso yā na lugar yeⁿ'e espíritu s'eeⁿ.
\v 20 Espíritu s'eeⁿ ní yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ ch'iindiveéⁿ yā Ndyuūs 'áámá 
tiempo chi 'āā chó'ōo. Ní Ndyuūs canee ngíínu yā ní 'diiíⁿ canée yā chi 'iiⁿ'yāⁿ 
s'eeⁿ ndaacadaamí yā yeⁿ'ē nuuⁿndi yeⁿ'e yā 'naaⁿ tiempo chi saⁿ'ā Noé din'dái 
sa 'áámá arco chí barco ch'ɛɛtɛ. Ní chɛɛti barco miiⁿ n'duuví 'iiⁿ'yāⁿ, dámaāⁿ 
niiní yā, ní nguaⁿ'ai yā yeⁿ'e nuūⁿnīⁿ.
\v 21 Ní nuūⁿnīⁿ miiⁿ ní tan'dúúcā nuūⁿnīⁿ chi ngɛɛdínuūⁿnīⁿ yú chi 
nanguaⁿ'āī s'uuúⁿ. 'Tíícā nuuⁿniⁿ miiⁿ. Taachi ngɛɛdínuūⁿnīⁿ yú nguɛ́ɛ́ 
caavā chi naaⁿnu cuerpo yeⁿ'e yú naati cáávā chi 'áámá compromiso yeⁿ'e yú nanááⁿ 
Ndyuūs. Ní n'daacā diiⁿ yú chuū ndúúcū núúⁿmáⁿ staava yeⁿ'e yú. Ní Ndyuūs nadanguáⁿ'ai 
yā s'uuúⁿ chi i'teenu yú Cristo cáávā Cristo nducueeⁿ yā yeⁿ'ē nguaaⁿ tináⁿ'ā.
\v 22 Ní Cristo miiⁿ cunaⁿ'á yā na va'ai chɛɛti nguuvi ní maaⁿ canee yā lado yeⁿ'e 
honor yeⁿ'e Ndyuūs chi lado tá cuaacu. Ní Cristo ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā yeⁿ'é ángeles 
ndúúcū 'iiⁿntyéⁿ'ē ní yeⁿ'ē poderes chi vɛ́ɛ́.
\c 4
\s Canee chi dichíí'vɛ yú Ndyuūs tan'dúúcā chi Ndyuūs tee yā fuerzas s'uuúⁿ
\p
\v 1 Tan'dúúcā Cristo ch'eenú yā chiī ní diíⁿ yā sentir na cuerpo yeⁿ'é yā 'tiicá ntúūⁿ 
ndís'tiī canéé chi cuta'á nī fuerzas yeⁿ'é nī cáávā tiempo chi caⁿ'á nī 'cueenú 
nī cuuvi. Maaⁿ ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chí ch'eenú yā chiī ní diíⁿ yā sentir na cuerpo 
yeⁿ'é yā 'āā ntɛ́ɛ́ neⁿ'é yā dinuuⁿndi yā.
\v 2 Ní ndíí maaⁿ ndís'tiī canee chi diíⁿ nī tanducuéⁿ'ē chi neⁿ'e Ndyuūs chi diíⁿ 
nī tanducuéⁿ'ē nguuvi yeⁿ'e nī. Ní nguɛ́ɛ́ diíⁿ nī tan'dúúcā chi maaⁿ cuerpo 
yeⁿ'é nī neⁿ'e chi diíⁿ nī.
\v 3 Tiempo chi 'āā chó'ōo ní diiⁿ yú tan'dúúcā 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e ndaata 
Israel chi nguɛ́ɛ́ i'téénu yā Ndyuūs. Tiempo miiⁿ ní diiⁿ yú cosas chi nguɛ́ɛ́ 
n'daacā. Ní diiⁿ yú nuuⁿndi tan'dúúcā chi neⁿ'e cuerpo yeⁿ'e yú chi diiⁿ yú. Ní 'cuū'vi 
yú ní cho'o nee che'e yú taachi vɛ́ɛ́ fiesta yeⁿ'ē chi che'e yú. Ní cu'u ca yú vino. Ní s'teenu 
yú santo s'eeⁿ chi ídolo s'eeⁿ.
\v 4 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi nguɛ́ɛ́ i'téénu yā Cristo, ¿Dɛ'ɛ̄ cáávā chi nadacadíínuuⁿ 
yā chi ndís'tiī nguɛ́ɛ́ nduuvidaamá nī ndúúcu yā, ní nguɛ́ɛ́ idiíⁿ nī ndúúcu 
yā cosas chi nguɛ́ɛ́ n'daacā? Ní chííⁿ chi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní cunncáā ngaⁿ'a 
yā yeⁿ'é nī.
\v 5 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ canéé chi nga'a yā cuenta yeⁿ'e vida yeⁿ'e maáⁿ yā nanááⁿ 
Cristo chi diíⁿ yā juzgar nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ, 'iiⁿ'yāⁿ chi canduuchi ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ 
chi n'díí.
\v 6 Ní cáávā chuū Cristo ngaⁿ'á yā nduudu cuaacu yeⁿ'e maáⁿ yā nanááⁿ espíritus yeⁿ'e 
'iiⁿ'yāⁿ chi n'díí caati espíritus yeⁿ'é yā cuuvi canduuchi tan'dúúcā chi Ndyuūs canduuchí 
yā. Ní Ndyuūs n'diichí yā nuuⁿndi yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ taachi ch'ɛɛtineé yā iⁿ'yeeⁿdí 
'cūū tan'dúúcā chi n'diichí yā nuuⁿndi yeⁿ'e nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ chi snee yā 
iⁿ'yeeⁿdi 'cūū.
\p
\v 7 'Āā cháā snee niiⁿnuúⁿ nguuví chi 'cuiinu tanducuéⁿ'ē dendu'ū. Ní cáávā chuū 
'cuɛɛtinee n'daaca nī ní 'āā dɛ'ɛ́ ora nūuⁿ ní cuuvi caaⁿ'maⁿngua'á nī.
\v 8 Ní yeⁿ'ē tanducuéⁿ'ē dineⁿ'e cá nī 'aama nī taama nī caati taachi dineⁿ'e cá nī 
tuu'mi ní inadīch'ɛɛcú nī nuuⁿndi yeⁿ'ē 'áámá nī taama nī.
\v 9 'Cuaáⁿ nī 'áámá nī taama nī na vaacu nī ní nguɛ́ɛ́ 'cuɛɛcu cheendí nī.
\v 10 Ní ca'áámá ca'aama nī ní diíⁿ nī servir taamá nī ndúúcū ntiiⁿnyuⁿ chi Ndyuūs 
itée yā chi diíⁿ nī. Ní canéé chi diiⁿ n'daaca nī ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é nī chi Ndyuūs 
itée yā ca'aama ca'aamá nī ti Ndyuūs itée yā ndís'tiī nducuéⁿ'ē chi n'dai taavi yeⁿ'e 
yā.
\v 11 Nduuti chi 'áámá nī candɛɛ nī nduudu cuaacu canéé chí ngaⁿ'á yā nduudu cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs.  Nduuti chi 'aamá nī diíⁿ nī ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e yaācū canéé chi diíⁿ yā ndúúcū 
nducuéⁿ'ē fuerzas yeⁿ'é yā chi Ndyuūs ca'a yā 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ. Ní yeⁿ'e tanducuéⁿ'ē 
chi ndís'tiī diíⁿ nī canéé chi diíⁿ nī chi cuuvi dich'ɛɛtɛ́ nī Ndyuūs cucáávā 
Jesucristo. Ní yeⁿ'é Ndyuūs chí ngíí dɛɛvɛ yeⁿ'e yā ní vɛɛ poder yeⁿ'é yā tanducuéⁿ'ē 
tiempo. 'Tííca yā.
\s Canéé chi n'geenu yú ngii ti yeⁿ'e Cristo s'uuúⁿ
\p
\v 12 Ndís'tiī hermanos chi neⁿ'é taavi nguɛ́ɛ́ nadicadíínuuⁿ nī chi cosa chi díítūu 
nguɛ́ɛ́ canéé chí chó'ōo yeⁿ'é nī taachi 'iiⁿ'yāⁿ n'diichineeⁿ cá yā ndís'tiī 
chi ya'ai n'geenú nī ngii ti canéé chí chó'ōo yeⁿ'é nī 'tíícā.
\v 13 Naati canéé chí cuuvi yeenú nī taachí n'geenú nī ngii tan'dúúcā Cristo ch'eenú yā 
chii. Ní cuayiivi cuuvi yeenu cá nī taachi Cristo ndaa yā taama vmnéⁿ'ēe ní 'cuuⁿ'míⁿ yā 
chi ch'ɛɛtɛ n'dai ngiichí yā tan'dúúcā dɛɛvɛ ngiichí ch'ɛɛtɛ.
\v 14 Nduuti chi 'iiⁿ'yāⁿ n'gaa'vá yā ndúúcu nī cucáávā chi i'téénu nī Cristo tuu'mi ní yeenú 
nī. Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs chí dɛɛvɛ́ ngii canéé ndúúcū ndís'tiī. 'Áárá 
chí 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ cunncáā ngaⁿ'a yā yeⁿ'e Cristo, ndís'tiī ní diíⁿ nī honrar 
Cristo.
\v 15 Ní nduuti chi 'áámá chɛ́ɛ́ ndís'tiī n'geenu nī ngii 'úú nguɛ́ɛ́ neⁿ'é chi 'cueenú 
nī cuuvi caati ch'iiⁿ'núⁿ nī 'iiⁿ'yāⁿ o ididuucú nī o nguɛ́ɛ́ diíⁿ nī tan'dúúcā 
chi ngaⁿ'ā ley yeⁿ'é Ndyuūs chi ch'ɛɛtɛ ca.
\v 16 Ní nduuti chi 'áámá chɛɛ ndís'tiī n'geenu nī ngii cáávā chi i'téénu nī Cristo nguɛ́ɛ́ 
cuuvi 'cuinaáⁿ nī naati canee chi dich'ɛɛtɛ́ nī Ndyuūs caati 'iiⁿ'yāⁿ ngaⁿ'a yā 
chi díí ní yeⁿ'e Cristo dii.
\p
\v 17 'Āā ndaa tiempo chi Cristo caⁿ'á yā n'diichi yā nuuⁿndi yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ ní vmnááⁿ 
vmnaaⁿ caⁿ'á yā n'diichí yā nuuⁿndi yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā 'iiⁿ'yāⁿ. 
Ní nduuti chi vmnááⁿ vmnaaⁿ n'diichí yā nuuⁿndi yeⁿ'e yú, ¿táácā cuuvi yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ 
chi nguɛ́ɛ́ i'téénu yā nduudu cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs cuayiivi taachi n'diichí Cristo nuuⁿndi 
yeⁿ'e yā?
\v 18 Ní nduuti chi ngí'īi chi 'iiⁿ'yāⁿ chí n'dai cuuvi nanguaⁿ'ai yā, ¿dɛ́'ɛ̄ cuuví ndúúcū 
'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ n'daacā diíⁿ yā ní ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi dinuuⁿndí 
yā ní nguɛ́ɛ́ i'téénu yā?
\v 19 Ní 'tíícā canee chi diiⁿ yú. Taachi n'geenu yú ngii caavā chi Ndyuūs neⁿ'é yā chi diiⁿ 
yú 'tíícā, canéé chí diiⁿ yú nducuéⁿ'ē chi n'daacā. Ní canéé chí nga'a yú vida 
yeⁿ'e yú na ta'a Ndyuūs caati Ndyuūs din'dái yā s'uuúⁿ ní 'indɛɛ yā cuidado s'uuúⁿ. Ndyuūs 
ní diíⁿ yā chiiⁿ chi ngaⁿ'a yā chi caⁿ'a yā diiⁿ yā.
\c 5
\s Yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā Ndyuūs
\p
\v 1 'Úú Pedro ca'á consejo 'iiⁿntyeⁿ'ē yeⁿ'e yaācū chi snéé nguaaⁿ ndís'tiī. 'Úú 
'tiicá ntúūⁿ 'iiⁿntyeⁿ'ē 'úú. 'Úú ngaⁿ'á yeⁿ'e Cristo tan'dúúcā chi ch'eenú 
yā chiī ti n'diichí nduucū nduutinaáⁿ maáⁿ. Ní 'tiicá ntúūⁿ vɛ́ɛ́ parte yeⁿ'é 
vaadī dɛɛvɛ ngii chi Ndyuūs 'cuuⁿ'míⁿ yā s'uuúⁿ cuayiivi.
\v 2 Ndís'tiī 'iīⁿntyeⁿ'ē yeⁿ'e yaācū, idiíⁿ nī ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é nī tan'dúúcā 
'áámá pastor chi indɛɛ yā cuidado yeⁿ'e 'iiti cuūchī. 'Tíícā diíⁿ nī ndúúcū 
'iiⁿ'yāⁿ chi yeⁿ'é Ndyuūs chi caⁿ'á yā yaācū naachi ndís'tiī ní 'iiⁿntyéⁿ'ē. 
Nguɛ́ɛ́ diíⁿ nī ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e nī chi canéé chi diíⁿ nī naati diíⁿ 
nī ti maáⁿ nī neⁿ'e nī diiⁿ nī caati 'tíícā neⁿ'e Ndyuūs. Nguɛ́ɛ́ diíⁿ nī 
caavā chi cuta'á nī tuūmī naati diíⁿ nī ndúúcū nuuⁿmaⁿ staava yeⁿ'é nī chi 
n'dai.
\v 3 Nguɛ́ɛ́ diíⁿ nī ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi maaⁿ cuidado yeⁿ'é nī tan'dúúcā 
chi ndís'tiī ní 'iiví yeⁿ'é yā naati 'cuɛɛtinéé n'daacá nī níícú 'iiⁿ'yāⁿ 
cuuvi n'diichí yā ndís'tiī ní diíⁿ yā tan'dúúcā chi ndís'tiī diíⁿ nī.
\v 4 Ní 'íícú taachi ndaa Jesucristo chi 'iiⁿ'yāⁿ chí ndíí tiīiⁿ chí ícandɛɛ yā 
cuidado yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'é yā tan'dúúcā 'áámá pastor chi ndii tiīiⁿ chí 
ícandɛɛ yā cuidado 'iiti yeⁿ'é yā, tuu'mi ní ndís'tiī cuuvi cuta'á nī 'áámá corona chi 
nguɛ́ɛ́ 'cuīinu dɛɛvɛ́ yeⁿ'ē. Nguɛ́ɛ́ corona yeⁿ'e yaātā chi ītuuvií.
\p
\v 5 'Tiicá ntúūⁿ ndís'tiī saⁿ'ā da'caīyáā canéé chí diíⁿ nī tan'dúúcā chi 
ngaⁿ'a 'iīⁿntyeⁿ'ē yeⁿ'e yaācū. Nducyaaca nī canéé chí ndiicuuⁿ nī ní cunnee 
nī 'aama nī taama nī caati canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'é Ndyuūs 'tíícā:
\q Ndyuūs nguɛ́ɛ́ neⁿ'e yā 'iiⁿ'yāⁿ chi nacadíínuuⁿ yā chi maáⁿ yā ch'ɛɛtɛ 
yā naati ca'á yā nducuéⁿ'ē chi n'dai yeⁿ'e yā 'iiⁿ'yāⁿ chi ndiicúúⁿ.
\m
\v 6 Maaⁿ ní nducyaaca ndís'tiī ndiicúúⁿ n'dai 'cuɛɛtinée nī maaⁿ poder yeⁿ'é Ndyuūs 
ti Ndyuūs cuuvi dich'ɛɛtɛ́ yā ndís'tiī tiempo chi neⁿ'é yā.
\v 7 Ca'á nī nducueⁿ'ē cuidado chi díítūu yeⁿ'e nī na ta'a Cristo caati Cristo candɛɛ́ yā 
cuidado yeⁿ'e ndís'tiī.
\p
\v 8 Canéé listo nī ní nguɛ́ɛ́ 'cuɛɛtiyaadú nī. Cundɛ́ɛ nī cuidado chi n'daacā 'cuɛɛtinée 
nī ti yááⁿn'guiinūuⁿ miiⁿ chí contra yeⁿ'e nī chíícá sá ní n'diichi sa ndii 
'muuⁿ ní ndii miiⁿ. Ní tan'dúúcā 'áámá 'yáíⁿyāaⁿ cuá'aá n'gai tī ní cachiicá 
tī ní i'nuúⁿ tī du'u chi cuuvi che'é tī 'tííca diiⁿ yááⁿn'guiinūuⁿ miiⁿ.
\v 9 Nguɛ́ɛ́ ca'a nī lugar yááⁿn'guiinuúⁿ 'cūū naati 'áámá cūnee nī ndúúcū chi 
i'téénu nī. Ní déénu nī chi 'āā daamá nūuⁿ n'geenu yú ngii tan'dúúcā nducyaaca hermanos 
chi s'néeⁿ yā na núúⁿmáⁿ íⁿ'yeeⁿdī ti i'téénu yā Cristo.
\v 10 Ní cuayiivi chi ch'eenú nī chiī duu'vi tiempo nūuⁿ tuu'mi ní Ndyuūs diíⁿ yā chi ndɛɛvɛ 
canéé vida yeⁿ'e nī. Ní diituú caneé nī ndúúcū chi i'téénu nī Ndyuūs. Ní Ndyuūs ca'á 
yā fuerzas yeⁿ'e nī ní diíⁿ yā chi seguro caneé nī ndúúcū chi i'téénu nī. Maaⁿ 
Ndyuūs miiⁿ ní teé yā nducuéⁿ'ē chi n'dai. Ní maáⁿ yā yaa'ví yā s'uuúⁿ chi cuuvi yeⁿ'é 
yā s'uuúⁿ cáávā chi vɛ́ɛ́ parte yeⁿ'e yú ndúúcū dɛɛvɛ ngii ch'ɛɛtɛ yeⁿ'é 
yā caati s'uuúⁿ ní yeⁿ'e Cristo s'uuúⁿ.
\v 11 Caaⁿ'maⁿ yú chi Ndyuūs ní ch'ɛɛtɛ n'dai yā ní yeⁿ'é yā vɛ́ɛ́ nducuéⁿ'ē poder 
chi vɛ́ɛ́ ní cueⁿ'e daāⁿmaⁿ cueⁿ'e daāⁿmaⁿ 'tíícā.
\s 'Cuiinu carta miiⁿ ní yaa'vi yā 'iiⁿ'yāⁿ chi n'daí ndís'tiī
\p
\v 12 'Tɛ́ɛ́ nūuⁿ idinguúⁿ carta 'cūū yeⁿ'ē ndís'tiī ní hermano Silvano nginnee 
sa 'úú. Nadicádiinúúⁿ chi Silvano miiⁿ ní hermano chi n'dai taavi. 'Úú teé consejo 
ndís'tiī chi seguro canee ndís'tiī chi nducuéⁿ'ē chi Ndyuūs itée yā ndís'tiī yeⁿ'e 
vaadī n'dai yeⁿ'é yā ní yeⁿ'é nī ti neⁿ'é yā ndís'tiī. Maaⁿ ní 'cuɛɛtinéé 
n'daaca nī ní diituu canee nī ní cuchɛ́ɛ nī yeⁿ'e tanducuéⁿ'ē chuū.
\p
\v 13 'Iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yaācū chi canéé na yáāⁿ Babilonia chi Ndyuūs didɛɛvɛ́ yā 
tan'dúúcā s'uuúⁿ: N'daí ndís'tiī, ngaⁿ'a yā. 'Tiicá ntúūⁿ Marcos chi tan'dúúcā 
daiyá: N'daí ndís'tiī, ngaⁿ'a sa.
\v 14 Ndís'tiī hermanos: N'daí nī, ngaⁿ'a nī 'aama nī taama nī ti neⁿ'é nī 'aama nī taama nī 
ti yeⁿ'é Cristo ndís'tiī. Ní Ndyuūs tée yā vaadī 'diiíⁿ yeⁿ'é yā nducyaacá ndís'tiī 
chi yeⁿ'e Cristo. 'Tíícā cuuvi.