﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:08,620
Yesus arye Farisi nang ati yupu nyabukce,

2
00:00:08,620 --> 00:00:10,360
sik nirya daulamikani,

3
00:00:10,360 --> 00:00:11,740
aminyan talak ara,

4
00:00:11,740 --> 00:00:12,980
amutuku batakuka,

5
00:00:12,980 --> 00:00:15,360
mek lia perahu yo deice bukuka,

6
00:00:15,360 --> 00:00:17,700
Galilea mekwen otam biyuk.

7
00:00:17,700 --> 00:00:19,240
(Amekwen bukni,

8
00:00:19,240 --> 00:00:20,420
ton yuk si ara,

9
00:00:20,420 --> 00:00:22,680
Tiberias mekwen nyalamik.)

10
00:00:22,680 --> 00:00:25,160
Dana-dana tam ulamik ninye ara,

11
00:00:25,160 --> 00:00:28,820
Yesus arye uk talilamuk ninye kwetelamukce,

12
00:00:28,820 --> 00:00:32,900
ninye kum winipmanto fil dolamuk ning ara elilamika ati,

13
00:00:32,900 --> 00:00:34,340
Yesus biyukba,

14
00:00:34,340 --> 00:00:35,220
ninye yupa weik,

15
00:00:35,220 --> 00:00:36,580
‘Yesus eipnamap’ tenen,

16
00:00:36,580 --> 00:00:38,580
amutuku uk biyik.

17
00:00:38,580 --> 00:00:41,820
Yesus otam mutuku Betsaida mutuku biyukce,

18
00:00:41,820 --> 00:00:44,340
tonok mutuku deice welebukce,

19
00:00:44,340 --> 00:00:44,900
el ap,

20
00:00:44,900 --> 00:00:46,780
el mapu ap bukmek.

21
00:00:46,780 --> 00:00:48,820
(Amutuku biyik talak ara,

22
00:00:48,820 --> 00:00:55,140
sik Yahudi yala ninye arye Kaplina ati Kwalina kwalilamik sum akunum dam ubuk.)

23
00:00:55,140 --> 00:00:55,940
Yesus ap,

24
00:00:55,940 --> 00:00:56,740
el mapu ap,

25
00:00:56,740 --> 00:00:59,060
amutuku deice bukmek talak ara,

26
00:00:59,060 --> 00:01:02,860
amutuku yanmek ninye yupa weik el dam yanganmekba,

27
00:01:02,860 --> 00:01:04,820
Yesus arye eibuk.

28
00:01:04,820 --> 00:01:06,060
Eibukce,

29
00:01:06,060 --> 00:01:08,220
Pilipus ati nyabuk.

30
00:01:08,220 --> 00:01:08,860
“Pilipuso,

31
00:01:08,860 --> 00:01:11,420
dan mutuku arye dina weik dektibirye,

32
00:01:11,420 --> 00:01:14,580
ayanganmak nang ati ariptibye do?”

33
00:01:14,580 --> 00:01:16,660
nyabuka asipdeyuk.

34
00:01:16,660 --> 00:01:17,540
Yesus arye,

35
00:01:17,540 --> 00:01:19,500
‘Anang sik din arina ati,

36
00:01:19,500 --> 00:01:20,660
winipnune,’

37
00:01:20,660 --> 00:01:22,260
akunum tenebuk bukni,

38
00:01:22,260 --> 00:01:24,540
Pilipus biti asipdeyuk ning ara,

39
00:01:24,540 --> 00:01:26,580
‘Pilipus yata nyapnunil do?’

40
00:01:26,580 --> 00:01:27,380
tenen,

41
00:01:27,380 --> 00:01:29,340
tenebuka asipdeyuk.

42
00:01:29,340 --> 00:01:31,620
Yesus arye nyabukba,

43
00:01:31,620 --> 00:01:34,260
Pilipus arye tamubuka nyabuk.

44
00:01:34,260 --> 00:01:34,740
“Kume,

45
00:01:34,740 --> 00:01:35,700
naio.

46
00:01:35,700 --> 00:01:36,700
Aninye ara,

47
00:01:36,700 --> 00:01:38,780
yupa weik wekmaka anya arye,

48
00:01:38,780 --> 00:01:43,260
mince wala pin barye talak arye fil dopmatibye ura,

49
00:01:43,260 --> 00:01:44,180
nun dekna ati,

50
00:01:44,180 --> 00:01:46,740
yo bok weik aripmasitinga babye,

51
00:01:46,740 --> 00:01:50,020
adeice arye dina weik kum dektibye bukni,

52
00:01:50,020 --> 00:01:52,660
dina weik dektibya babye,

53
00:01:52,660 --> 00:01:54,860
suktuba aninye nirya kum diptinge,”

54
00:01:54,860 --> 00:01:57,340
nyabuk.

55
00:01:57,340 --> 00:01:58,300
Nyabukba,

56
00:01:58,300 --> 00:01:59,660
Yesus el mapu kan-kan arye,

57
00:01:59,660 --> 00:02:03,420
tonoknye ton Simon Peterus el weit Anderias arye nyabuk.

58
00:02:03,420 --> 00:02:04,700
“Tonok mi,

59
00:02:04,700 --> 00:02:07,380
anyaka unmal mi ara,

60
00:02:07,380 --> 00:02:10,060
din ning ati roti mitik ning pamu barye ap,

61
00:02:10,060 --> 00:02:11,780
mekin bal mitik ning bitinye ap,

62
00:02:11,780 --> 00:02:13,100
libuka boyanmala ara,

63
00:02:13,100 --> 00:02:14,140
eipmap bukni,

64
00:02:14,140 --> 00:02:17,660
aning nirya bokuka aninye yupa weik ati ariptibya babye,

65
00:02:17,660 --> 00:02:19,340
ninye weik kum diptinge,”

66
00:02:19,340 --> 00:02:20,580
nyabuk.

67
00:02:20,580 --> 00:02:22,700
Nyabuk ura,

68
00:02:22,700 --> 00:02:26,100
Yesus arye el mapu nirya ati nyabuk.

69
00:02:26,100 --> 00:02:28,660
“Anggunce abulupmak ninye nirya ati,

70
00:02:28,660 --> 00:02:29,620
‘Buklulume,’

71
00:02:29,620 --> 00:02:30,700
nyaplulume,”

72
00:02:30,700 --> 00:02:32,140
nyabukba,

73
00:02:32,140 --> 00:02:33,820
sikce nyabikop ura,

74
00:02:33,820 --> 00:02:37,020
sik unmeka ara maning weik pamukak ati,

75
00:02:37,020 --> 00:02:40,660
aninye nirya arye maning deice bukmek.

76
00:02:40,660 --> 00:02:41,580
Kilapu ap,

77
00:02:41,580 --> 00:02:43,660
mapu ap kum nukik bukni,

78
00:02:43,660 --> 00:02:47,220
sal ara yupa weik 5.000 nang unmek.

79
00:02:47,220 --> 00:02:48,780
Akunum bukikop ura,

80
00:02:48,780 --> 00:02:54,260
Yesus arye aroti kwaning pamu barye dobuka ereptalibukce,

81
00:02:54,260 --> 00:02:55,340
el li Allah ati,

82
00:02:55,340 --> 00:02:56,300
“Telebe,”

83
00:02:56,300 --> 00:02:57,220
nyabuk ura,

84
00:02:57,220 --> 00:02:58,740
el mapu ati aribukba,

85
00:02:58,740 --> 00:03:02,300
sikce bukmek ninye nirya ati bokuka aribik.

86
00:03:02,300 --> 00:03:03,180
Arinmek,

87
00:03:03,180 --> 00:03:03,700
ura,

88
00:03:03,700 --> 00:03:06,940
aninye sik patanmok touk dobuka dinmek.

89
00:03:06,940 --> 00:03:08,140
Aning atonun,

90
00:03:08,140 --> 00:03:12,700
Yesus arye amekin bal bitinye babye bokuka aribukba,

91
00:03:12,700 --> 00:03:14,580
sik nirya arye dobuka dibik.

92
00:03:14,580 --> 00:03:17,380
Sik nirya arye aning dobuka dinmekani,

93
00:03:17,380 --> 00:03:20,260
akunum boubukop ura,

94
00:03:20,260 --> 00:03:22,740
Yesus arye el mapu ati,

95
00:03:22,740 --> 00:03:26,100
“Sik anang arye kwal batakmak ning nirya dobuka,

96
00:03:26,100 --> 00:03:28,780
tonok ak uk bulubuka deipnamlulume.

97
00:03:28,780 --> 00:03:31,500
Mitika babye ton batakana kume,”

98
00:03:31,500 --> 00:03:32,340
nyabuk.

99
00:03:32,340 --> 00:03:33,940
Aning nyabuk touk,

100
00:03:33,940 --> 00:03:38,980
el mapu arye dina kwal batakmek ning dobuka tonok ak deibikba,

101
00:03:38,980 --> 00:03:41,620
sik bulubuka libuka deipmek ning ara,

102
00:03:41,620 --> 00:03:42,980
aling atonun ning,

103
00:03:42,980 --> 00:03:48,380
el si bakul weik ning 12 deiyamik arye libuka deibik.

104
00:03:48,380 --> 00:03:49,180
Ara,

105
00:03:49,180 --> 00:03:51,100
aroti kwaning pamu barye,

106
00:03:51,100 --> 00:03:52,780
mitikanun upmok bukni,

107
00:03:52,780 --> 00:03:54,980
Yesus el fil dobuka deice arye,

108
00:03:54,980 --> 00:03:58,220
kwal batapmek ning ara weik kibuk.

109
00:03:58,220 --> 00:04:00,860
Yesus arye ninye kum winipmanto ning,

110
00:04:00,860 --> 00:04:04,020
adin ning bokuka aripmok ning ara eibikce,

111
00:04:04,020 --> 00:04:08,140
adip aryuk deiyok koubuka ayupu nyapnin banmek.

112
00:04:08,140 --> 00:04:09,260
Ara,

113
00:04:09,260 --> 00:04:09,860
“Kume,

114
00:04:09,860 --> 00:04:13,860
sik nabi nang arye minop talak arye nyapdeiamsik atonun,

115
00:04:13,860 --> 00:04:15,940
‘Allah el yupu Laka nyananye,

116
00:04:15,940 --> 00:04:16,900
nabi yanamle,’

117
00:04:16,900 --> 00:04:18,660
nyapdeiyamsiknye bira,

118
00:04:18,660 --> 00:04:20,660
Yesus elda akunuma,”

119
00:04:20,660 --> 00:04:23,580
nyabuka lak nyapra balamik.

120
00:04:23,580 --> 00:04:24,940
Nyalamika ati ara,

121
00:04:24,940 --> 00:04:27,700
sik kanye noutamak tenelamik ning babye,

122
00:04:27,700 --> 00:04:30,180
Yesus akunum teneamuk.

123
00:04:30,180 --> 00:04:31,820
Ara sikce Yesus ati,

124
00:04:31,820 --> 00:04:33,620
‘Nun weik ninye deiyoknye,

125
00:04:33,620 --> 00:04:35,340
Raja unamsil’ tenen,

126
00:04:35,340 --> 00:04:37,060
‘Yesus dobdebibyeba,

127
00:04:37,060 --> 00:04:39,300
amutuku nirya talinamsil’ tenen,

128
00:04:39,300 --> 00:04:41,940
‘Yesus dobuka erepdeibibyeba,

129
00:04:41,940 --> 00:04:43,140
elce talinamsile,’

130
00:04:43,140 --> 00:04:44,100
tenelamik.

131
00:04:44,100 --> 00:04:45,900
Sikce utenelamik ning ara,

132
00:04:45,900 --> 00:04:48,340
Yesus akunum bikamuka anya arye,

133
00:04:48,340 --> 00:04:50,260
aninye asukum uk batakuka,

134
00:04:50,260 --> 00:04:53,220
el yuk bai tam mutuku biyuk.

