﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:06,420
Aminyan talak ara,

2
00:00:06,420 --> 00:00:09,440
Yesus arye amutuku ninye ati nyabuk.

3
00:00:09,440 --> 00:00:10,300
“Na ara,

4
00:00:10,300 --> 00:00:14,300
tukwak mutuku im sirya mutuku sirya unyak ninye ati,

5
00:00:14,300 --> 00:00:16,320
dirina deiyoknye unune.

6
00:00:16,320 --> 00:00:18,700
Na nyasinye yupu kekeplirye,

7
00:00:18,700 --> 00:00:20,820
talibuka dobolbalinye bira,

8
00:00:20,820 --> 00:00:22,980
kunuknak fia kum unamle.

9
00:00:22,980 --> 00:00:24,400
Aning kum bukni,

10
00:00:24,400 --> 00:00:26,540
kam una deiyok dirina ara,

11
00:00:26,540 --> 00:00:28,580
el talima ak unamle.”

12
00:00:28,580 --> 00:00:30,760
Yesus arye nyabuk.

13
00:00:30,760 --> 00:00:31,900
Nyabukba,

14
00:00:31,900 --> 00:00:33,420
sik Farisi nang arye,

15
00:00:33,420 --> 00:00:35,860
‘Tilila yupu uk nyapsile’ tenen,

16
00:00:35,860 --> 00:00:36,820
yu ubukba,

17
00:00:36,820 --> 00:00:37,720
nyabik.

18
00:00:37,720 --> 00:00:38,860
“Kume,

19
00:00:38,860 --> 00:00:40,880
an bidamnye aryuk ati,

20
00:00:40,880 --> 00:00:42,500
‘Na aunune,

21
00:00:42,500 --> 00:00:44,420
na wininun ning ara ani,’

22
00:00:44,420 --> 00:00:45,540
nyabuka,

23
00:00:45,540 --> 00:00:48,960
an bidamnye an si uk ereldanmalam bukni,

24
00:00:48,960 --> 00:00:51,320
ance nyapsilyam yupu ara,

25
00:00:51,320 --> 00:00:52,700
dib yupu kume.

26
00:00:52,700 --> 00:00:55,160
Talye yupu uk nyapsilyame,”

27
00:00:55,160 --> 00:00:56,440
nyabik.

28
00:00:56,440 --> 00:00:57,660
Nyabikop ura,

29
00:00:57,660 --> 00:01:00,560
Yesus arye sik nirya ati nyabuk.

30
00:01:00,560 --> 00:01:01,400
Kume,

31
00:01:01,400 --> 00:01:05,220
minop talak na mutuku koprop arye yanamse mutuku ap,

32
00:01:05,220 --> 00:01:07,940
na aminyan talak benamne mutuku ap,

33
00:01:07,940 --> 00:01:10,000
na kel kiyamsa ati,

34
00:01:10,000 --> 00:01:11,540
na bidamnye atibuk,

35
00:01:11,540 --> 00:01:13,760
na si erepdatinya babye,

36
00:01:13,760 --> 00:01:15,260
na nyasunun yupu ara,

37
00:01:15,260 --> 00:01:16,640
dipkoprop uk ulule.

38
00:01:16,640 --> 00:01:17,460
Bukni,

39
00:01:17,460 --> 00:01:18,920
anggun Farisi nang ara,

40
00:01:18,920 --> 00:01:21,060
na yanamse mutuku koprop ap,

41
00:01:21,060 --> 00:01:23,600
na aminyan talak benamne mutuku ap,

42
00:01:23,600 --> 00:01:25,600
anggunda fia walwale.

43
00:01:25,600 --> 00:01:29,500
Anggunda talye ninye kanye tenebikca deice aryuk,

44
00:01:29,500 --> 00:01:33,400
nong bol deice ninguk tenebuka yupu bokolilulume.

45
00:01:33,400 --> 00:01:35,460
Na arye ninye nirya ati,

46
00:01:35,460 --> 00:01:38,360
wenebuka yupu min kum bokolinune.

47
00:01:38,360 --> 00:01:39,460
Bukni,

48
00:01:39,460 --> 00:01:41,700
na yuk uk kum wininun anya arye,

49
00:01:41,700 --> 00:01:44,800
na arye ninye ati wenepnirye,

50
00:01:44,800 --> 00:01:46,900
yupu bokiptinya babye,

51
00:01:46,900 --> 00:01:49,020
dipkoprop yupu uk nyapsitinye.

52
00:01:49,020 --> 00:01:50,840
Na yuk kum unun bukni,

53
00:01:50,840 --> 00:01:52,240
na dopdeipnuknye,

54
00:01:52,240 --> 00:01:54,980
na ni koprop Allah ap neika unyame.

55
00:01:54,980 --> 00:01:57,340
Anggun ton tenipdelulume.

56
00:01:57,340 --> 00:01:58,740
Musa sekamukba,

57
00:01:58,740 --> 00:02:01,000
anggunce fia taliplum yupu,

58
00:02:01,000 --> 00:02:02,760
mem yupu noutamak ara,

59
00:02:02,760 --> 00:02:04,520
ayupu aupmale.

60
00:02:04,520 --> 00:02:05,140
Ara,

61
00:02:05,140 --> 00:02:06,680
“Ninye bitinye nang arye,

62
00:02:06,680 --> 00:02:08,540
neiktoto uk kibuka,

63
00:02:08,540 --> 00:02:12,620
‘Nunce aning eibuka aubuk touk nyapsiname,’

64
00:02:12,620 --> 00:02:13,740
nyaprikcop ura,

65
00:02:13,740 --> 00:02:16,120
ayupu ara dib tenenamlume,”

66
00:02:16,120 --> 00:02:18,420
nyabuka sekeiyamsuke.

67
00:02:18,420 --> 00:02:20,640
“Ati na nyapsine.

68
00:02:20,640 --> 00:02:22,020
Tonoknye ati ara,

69
00:02:22,020 --> 00:02:25,780
na arye na bidamnye ati ayupu nyapsine.

70
00:02:25,780 --> 00:02:27,240
Bitinye ning ara,

71
00:02:27,240 --> 00:02:31,840
na dopdeipnuknye Allah arye na ti yupu nyasulule.”

72
00:02:31,840 --> 00:02:35,320
Yesus arye Farisi nang ati nyabuk.

73
00:02:35,320 --> 00:02:36,640
Nyabukba,

74
00:02:36,640 --> 00:02:40,780
sik Farisi nang arye Yesus ati tamubuka asipdeyik.

75
00:02:40,780 --> 00:02:42,420
“An ni koprop ara,

76
00:02:42,420 --> 00:02:44,340
dan mutuku ulul do?”

77
00:02:44,340 --> 00:02:46,440
nyabuka asipdeyik.

78
00:02:46,440 --> 00:02:47,740
Asipdeyikba,

79
00:02:47,740 --> 00:02:49,680
Yesus arye tamubuka,

80
00:02:49,680 --> 00:02:51,440
“Anggunda na ap,

81
00:02:51,440 --> 00:02:52,960
na ni koprop ap ati,

82
00:02:52,960 --> 00:02:54,520
fia kum kel kiyamlume.

83
00:02:54,520 --> 00:02:55,220
Na ti,

84
00:02:55,220 --> 00:02:57,240
‘Anye bira anye’ tenen,

85
00:02:57,240 --> 00:02:59,320
moubuka kel kipnutumop ura,

86
00:02:59,320 --> 00:03:00,300
adeice arye,

87
00:03:00,300 --> 00:03:00,960
‘E,

88
00:03:00,960 --> 00:03:02,700
el li kopropa anye’ tenen,

89
00:03:02,700 --> 00:03:03,840
kel kiptume.

90
00:03:03,840 --> 00:03:04,700
Bukni,

91
00:03:04,700 --> 00:03:05,280
na ap,

92
00:03:05,280 --> 00:03:06,680
na ni koprop ap ati,

93
00:03:06,680 --> 00:03:09,020
moubuka kum kel kiyamlume,”

94
00:03:09,020 --> 00:03:11,240
Yesus arye nyabuk.

95
00:03:11,240 --> 00:03:15,360
Yesus arye sik Farisi nang ati ayupu nyabuk talak ara,

96
00:03:15,360 --> 00:03:16,860
Yahudi yala nang arye,

97
00:03:16,860 --> 00:03:20,020
Allah el si erelamik aik dam bukni,

98
00:03:20,020 --> 00:03:21,780
Allah el si kina ati,

99
00:03:21,780 --> 00:03:24,760
teleb ning delilamik damak arye nyabuk.

100
00:03:24,760 --> 00:03:26,780
Lakak uk nyabuk bukni,

101
00:03:26,780 --> 00:03:28,700
Allah arye Yesus ati,

102
00:03:28,700 --> 00:03:30,440
‘Opnamik talak anye kum,’

103
00:03:30,440 --> 00:03:33,120
teneamuk talak min kum ubuka anya arye,

104
00:03:33,120 --> 00:03:35,220
anang nirya arye Yesus ati,

105
00:03:35,220 --> 00:03:37,260
‘Tomobuka optibye’ tenen,

106
00:03:37,260 --> 00:03:38,620
teniplobik bukni,

107
00:03:38,620 --> 00:03:39,900
kum tomobik.

108
00:03:39,900 --> 00:03:41,180
Ton talak ara,

109
00:03:41,180 --> 00:03:44,420
Yesus arye sik Yahudi yala nang ati nyabuk.

110
00:03:44,420 --> 00:03:47,080
“Aminyan talak amutuku batakuka,

111
00:03:47,080 --> 00:03:49,360
yuk mutuku akunum binyop ura,

112
00:03:49,360 --> 00:03:50,700
anggunce na ti,

113
00:03:50,700 --> 00:03:51,780
‘Dan tam binmal do?’

114
00:03:51,780 --> 00:03:52,340
tenen,

115
00:03:52,340 --> 00:03:53,940
epdenamnulum bukni,

116
00:03:53,940 --> 00:03:55,320
kum eipnamnulume.

117
00:03:55,320 --> 00:03:59,240
Anggun malye winilulum ning noutamak aryuk nyapnamlume.

118
00:03:59,240 --> 00:04:00,740
Na benamne mutuku ara,

119
00:04:00,740 --> 00:04:03,040
anggun ton kum yanmanto anya arye,

120
00:04:03,040 --> 00:04:04,940
dipkoprop kum yanamlume.”

121
00:04:04,940 --> 00:04:07,120
Yesus arye nyabuk.

122
00:04:07,120 --> 00:04:08,740
Nyabuka deice arye,

123
00:04:08,740 --> 00:04:11,320
sik Yahudi yala deiyok nang arye,

124
00:04:11,320 --> 00:04:12,740
“Aning aran do?

125
00:04:12,740 --> 00:04:15,040
El bidamnye opdanamala ati,

126
00:04:15,040 --> 00:04:16,700
‘Na benamne mutuku ara,

127
00:04:16,700 --> 00:04:18,180
anggun kum yatume,’

128
00:04:18,180 --> 00:04:19,360
nyapmasil do?

129
00:04:19,360 --> 00:04:20,500
Yuk deiyok ati,

130
00:04:20,500 --> 00:04:22,160
ayupu nyapmasil do?”

131
00:04:22,160 --> 00:04:24,360
nyabuka asipdayikce,

132
00:04:24,360 --> 00:04:26,360
kanye bokoltona uk unmok.

133
00:04:26,360 --> 00:04:27,660
Anang arye,

134
00:04:27,660 --> 00:04:28,740
‘Deiyok anye’ tenen,

135
00:04:28,740 --> 00:04:30,540
moubuka kum tenenmek bukni,

136
00:04:30,540 --> 00:04:33,800
Yesus arye ayupu ton dukdongobuka nyabuk.

137
00:04:33,800 --> 00:04:34,740
“Anggunda,

138
00:04:34,740 --> 00:04:37,300
tukwak mutuku noutamak aryuk deipsikba,

139
00:04:37,300 --> 00:04:38,160
ululume.

140
00:04:38,160 --> 00:04:38,860
Bukni,

141
00:04:38,860 --> 00:04:41,160
na ara im deice tam arye yase.

142
00:04:41,160 --> 00:04:44,760
Anggunda talye tukwak mutuku ninye ululum bukni,

143
00:04:44,760 --> 00:04:48,000
na ara talye tukwak mutukunye kum unune.

144
00:04:48,000 --> 00:04:50,740
Arup ara na arye anggun ti,

145
00:04:50,740 --> 00:04:54,680
‘Anggun malye ululum ning noutamak aryuk dipnamlume,’

146
00:04:54,680 --> 00:04:55,760
nyapmasine.

147
00:04:55,760 --> 00:04:58,240
Tonap ayupu ton nyapsine.

148
00:04:58,240 --> 00:04:59,920
Na arye anggun ti,

149
00:04:59,920 --> 00:05:00,860
‘Na aunune,’

150
00:05:00,860 --> 00:05:01,760
nyabuka,

151
00:05:01,760 --> 00:05:05,780
na bidamnye ati laka nyasinye yupu kekepmunce,

152
00:05:05,780 --> 00:05:07,840
diba kum tenepnumunyop ura,

153
00:05:07,840 --> 00:05:12,640
dipkoprop anggun malye ululum ning noutamak aryuk dipnamlume.”

154
00:05:12,640 --> 00:05:16,300
Yesus arye Yahudi deiyok nang ati nyabuk.

155
00:05:16,300 --> 00:05:17,560
Nyabukba,

156
00:05:17,560 --> 00:05:19,840
sikce tamubuka Yesus ati,

157
00:05:19,840 --> 00:05:22,300
“Anda yatanye ulyam do?”

158
00:05:22,300 --> 00:05:24,140
nyabuka asipdeyikbuk,

159
00:05:24,140 --> 00:05:25,940
Yesus arye nyabuk.

160
00:05:25,940 --> 00:05:26,880
“Kume.

161
00:05:26,880 --> 00:05:31,080
Na yupu deiyok koubuka peterelamse talak arye dipdongobuka,

162
00:05:31,080 --> 00:05:33,240
winitalak noutamak nirya ara,

163
00:05:33,240 --> 00:05:34,240
‘Na aunune,’

164
00:05:34,240 --> 00:05:36,340
nyapdeiyamsise touk unune.

165
00:05:36,340 --> 00:05:37,500
Yuk kume.

166
00:05:37,500 --> 00:05:40,480
Anggun malye winilulum ninye ati ara,

167
00:05:40,480 --> 00:05:42,920
yupu weik arye nyapsinirye,

168
00:05:42,920 --> 00:05:45,200
wenebuka yupu bokeipnamsine.

169
00:05:45,200 --> 00:05:46,800
Na dopdeipnuknye bira,

170
00:05:46,800 --> 00:05:48,660
el yupu nyalye touk,

171
00:05:48,660 --> 00:05:50,780
anirya dipkoprop ulule.

172
00:05:50,780 --> 00:05:52,780
Talye yupu kum nyaltakalule.

173
00:05:52,780 --> 00:05:55,280
Elce nyapdeiamnuk yupu nirya ara,

174
00:05:55,280 --> 00:05:58,640
na arye anggun ti ayupu uk nyasunune.”

175
00:05:58,640 --> 00:06:00,840
Yesus arye nyabuk.

176
00:06:00,840 --> 00:06:02,740
Yesus arye nyabukba,

177
00:06:02,740 --> 00:06:04,900
sik Yahudi yala deiyok nang arye,

178
00:06:04,900 --> 00:06:05,660
‘E,

179
00:06:05,660 --> 00:06:07,100
el li koprop Allah ati,

180
00:06:07,100 --> 00:06:08,860
ayupu nyapmasile’ tenen,

181
00:06:08,860 --> 00:06:10,600
moubuka kum bikike.

182
00:06:10,600 --> 00:06:13,380
Ati Yesus arye sik ti nyabuk.

183
00:06:13,380 --> 00:06:19,880
“Anggunce Ninye Mi Koprop Atonunye dobuka wanwanun yo deice erepdeipmunyop ura,

184
00:06:19,880 --> 00:06:22,600
na ti moubuka kel kipnamnulume.

185
00:06:22,600 --> 00:06:23,520
Tonda,

186
00:06:23,520 --> 00:06:24,820
na arye anggun ti,

187
00:06:24,820 --> 00:06:27,440
‘Na kanye aryuk fil kum donune.

188
00:06:27,440 --> 00:06:28,140
Tonda,

189
00:06:28,140 --> 00:06:32,400
na ni koprop arye nyanilye yupu uk dobuka nyasunune.’

190
00:06:32,400 --> 00:06:34,480
Ayupu nyasunun ning ara,

191
00:06:34,480 --> 00:06:36,460
aminyan kel kipnamnulume.

192
00:06:36,460 --> 00:06:38,560
Tonda ayupu nyapsine.

193
00:06:38,560 --> 00:06:39,980
Na dopdeipnuknye bira,

194
00:06:39,980 --> 00:06:40,460
el ap,

195
00:06:40,460 --> 00:06:42,520
na ap tuba neika unyame.

196
00:06:42,520 --> 00:06:44,480
Minyuma Nirya talak nirya,

197
00:06:44,480 --> 00:06:48,280
na arye el kanye deililul ninguk fil donuna anya arye,

198
00:06:48,280 --> 00:06:50,840
na ni birye kum batakanulul ati,

199
00:06:50,840 --> 00:06:52,560
na yuk kum unune.”

200
00:06:52,560 --> 00:06:54,680
Yesus arye nyabuk.

201
00:06:54,680 --> 00:06:56,660
Ayupu nyanmok talak aniryuk,

202
00:06:56,660 --> 00:06:59,540
ninye weik arye el yupu kekenmekce,

203
00:06:59,540 --> 00:07:01,900
adip aryuk el ti diba tenebik.

