﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:06,280
Aminyan talak ara,

2
00:00:06,280 --> 00:00:07,980
sik Yahudi yala nang arye,

3
00:00:07,980 --> 00:00:10,480
weik kwalina talak ton kintinibik.

4
00:00:10,480 --> 00:00:12,200
Akwalina deiyok ara,

5
00:00:12,200 --> 00:00:15,260
‘Allah el si eren aik teleb updeipnamsil’ tenen,

6
00:00:15,260 --> 00:00:17,440
Yerusalem mutuku domik aik ati,

7
00:00:17,440 --> 00:00:19,860
kiting tamun nirya kwalilamik.

8
00:00:19,860 --> 00:00:23,500
Ara arukna li noutamak kwalilamik.

9
00:00:23,500 --> 00:00:25,460
Akwalina talak noutamak,

10
00:00:25,460 --> 00:00:26,880
Yahudi yala nang arye,

11
00:00:26,880 --> 00:00:29,000
Allah el si eren aik bukni,

12
00:00:29,000 --> 00:00:34,140
minop talak ulamuk Raja Salomo arye koak buna ati domuk aik,

13
00:00:34,140 --> 00:00:36,020
el si ara serambi,

14
00:00:36,020 --> 00:00:40,360
Yesus arye aning aik aruma amuak bisik banmok.

15
00:00:40,360 --> 00:00:41,660
Banmokba,

16
00:00:41,660 --> 00:00:45,320
sik Yahudi yala deiyok nang bulubuka yanmekce,

17
00:00:45,320 --> 00:00:48,240
Yesus neika banmek talak arye nyabik.

18
00:00:48,240 --> 00:00:52,120
“Ance lakak ton kum nyapsiminye arye,

19
00:00:52,120 --> 00:00:55,300
nunda tuba teniltona uk unyabe.

20
00:00:55,300 --> 00:00:56,780
Dan talak arye,

21
00:00:56,780 --> 00:01:01,020
tonap kunusa dona yupu atonun wininamsilam do?

22
00:01:01,020 --> 00:01:02,500
Allah arye,

23
00:01:02,500 --> 00:01:04,280
‘Ninye lyepnamle’ tenen,

24
00:01:04,280 --> 00:01:05,360
wipdeiamuknye,

25
00:01:05,360 --> 00:01:06,640
Kristus ara anda aulyam do,

26
00:01:06,640 --> 00:01:07,480
kum do?

27
00:01:07,480 --> 00:01:09,040
Anda,

28
00:01:09,040 --> 00:01:10,560
Ninye Lyenanye,

29
00:01:10,560 --> 00:01:11,120
Kristus,

30
00:01:11,120 --> 00:01:14,020
dipkoprop unmaminyop ura,

31
00:01:14,020 --> 00:01:16,740
lakak anyuk nyapsutume,”

32
00:01:16,740 --> 00:01:18,040
nyabik.

33
00:01:18,040 --> 00:01:19,080
Nyabikba,

34
00:01:19,080 --> 00:01:21,980
Yesus arye tamubuka anang ati nyabuk.

35
00:01:21,980 --> 00:01:24,080
“Na akunum nyapsise bukni,

36
00:01:24,080 --> 00:01:26,280
anggunda dib kum tenepnulume.

37
00:01:26,280 --> 00:01:27,240
Na ni koprop,

38
00:01:27,240 --> 00:01:28,560
el si deice arye,

39
00:01:28,560 --> 00:01:31,400
ninye kum winipmanto fil donuna ara,

40
00:01:31,400 --> 00:01:34,340
aning deice arye akunum laka upsile.

41
00:01:34,340 --> 00:01:35,700
Na ununa ara,

42
00:01:35,700 --> 00:01:37,660
akunum lakak upmasil bukni,

43
00:01:37,660 --> 00:01:38,580
anggunda,

44
00:01:38,580 --> 00:01:39,820
na domba atonun,

45
00:01:39,820 --> 00:01:41,660
na mapu kum ululuma ati,

46
00:01:41,660 --> 00:01:43,480
dib kum tenepmanulume.

47
00:01:43,480 --> 00:01:46,320
Na domba atonun ninye na mapu ara,

48
00:01:46,320 --> 00:01:48,900
na yupu kekebuka melininyake.

49
00:01:48,900 --> 00:01:51,960
Na arye na domba ati bikamse.

50
00:01:51,960 --> 00:01:54,380
Sikce na ti melininyake.

51
00:01:54,380 --> 00:01:56,400
Na arye na mapu ati,

52
00:01:56,400 --> 00:01:59,180
kam fia una deiyok ning arepnibuk,

53
00:01:59,180 --> 00:02:00,560
fia kam unamake.

54
00:02:00,560 --> 00:02:03,040
Sik fia kum dipnamake,

55
00:02:03,040 --> 00:02:03,840
kume,

56
00:02:03,840 --> 00:02:05,100
kumdanamake.

57
00:02:05,100 --> 00:02:06,520
Yata nang do nirya,

58
00:02:06,520 --> 00:02:09,620
na mapu na taruk fumbisik talinibuk,

59
00:02:09,620 --> 00:02:12,720
yuk nang arye dalubuka kum dopropnitinge.

60
00:02:12,720 --> 00:02:17,140
Na Ni Koprop Allah arye na ti aninye aryamnuke.

61
00:02:17,140 --> 00:02:18,120
Allah elda,

62
00:02:18,120 --> 00:02:20,440
aning-aning deice tam ulirye,

63
00:02:20,440 --> 00:02:22,500
weik mikipnye ulula anya arye,

64
00:02:22,500 --> 00:02:25,580
na mapu el taruk fumbisik talilya ara,

65
00:02:25,580 --> 00:02:28,700
ninye arye dalubuka kum doproptinge.

66
00:02:28,700 --> 00:02:29,360
Na ap,

67
00:02:29,360 --> 00:02:31,880
na ni kopropa Allah ap nun tonoka.”

68
00:02:31,880 --> 00:02:33,980
Yesus arye nyabuk.

69
00:02:33,980 --> 00:02:35,800
Yesus arye nyabukba,

70
00:02:35,800 --> 00:02:38,240
sik Yahudi deiyok nang kekebikce,

71
00:02:38,240 --> 00:02:39,480
yu weik ubukba,

72
00:02:39,480 --> 00:02:41,360
‘Keil arye opnuyabe,’

73
00:02:41,360 --> 00:02:44,600
tenebikce keil dobuka kintinibik bukni,

74
00:02:44,600 --> 00:02:46,600
Yesus arye sik ti nyabuk.

75
00:02:46,600 --> 00:02:49,720
“Na ni koprop melyamnuka deice arye,

76
00:02:49,720 --> 00:02:52,480
ninye kum winipmanto ning weik arye fil dopsibuk,

77
00:02:52,480 --> 00:02:53,880
elinululume.

78
00:02:53,880 --> 00:02:55,480
Ninye kum winipmanto fil,

79
00:02:55,480 --> 00:02:58,200
weik mambul fil dolamse ning noutamak arye,

80
00:02:58,200 --> 00:03:00,080
yata malye fil dopsa ati,

81
00:03:00,080 --> 00:03:01,120
anggunce,

82
00:03:01,120 --> 00:03:02,440
‘Opnuyap’ tenen,

83
00:03:02,440 --> 00:03:06,040
keil dobuka kintinibuka dinmanulum do?”

84
00:03:06,040 --> 00:03:06,800
nyabuk.

85
00:03:06,800 --> 00:03:10,320
Nyabuk ura,

86
00:03:10,320 --> 00:03:10,640
sikce,

87
00:03:10,640 --> 00:03:11,280
“Kume,

88
00:03:11,280 --> 00:03:13,680
ance ninye kum winipmanto ning fil doplum ning ati,

89
00:03:13,680 --> 00:03:16,920
keil arye kum opnukiayabe.

90
00:03:16,920 --> 00:03:18,560
Aning kum bukni,

91
00:03:18,560 --> 00:03:19,600
ance,

92
00:03:19,600 --> 00:03:21,680
‘Na ni koprop ara Allah ulule,

93
00:03:21,680 --> 00:03:24,320
nunda tonoka,’

94
00:03:24,320 --> 00:03:25,800
nyapmalam deice arye,

95
00:03:25,800 --> 00:03:27,440
fia malye wininmalame.

96
00:03:27,440 --> 00:03:28,720
Anda,

97
00:03:28,720 --> 00:03:30,160
talye tukwaknye ulyam bukni,

98
00:03:30,160 --> 00:03:32,560
ayupu nyapmalam deice arye,

99
00:03:32,560 --> 00:03:35,040
‘Na ara Allah atonun unune,’

100
00:03:35,040 --> 00:03:36,020
nyabuka,

101
00:03:36,020 --> 00:03:38,520
adeice arye Allah el si yanipmalame.

102
00:03:38,520 --> 00:03:40,280
Aning deiyok ati,

103
00:03:40,280 --> 00:03:41,640
‘Opnuyap,’

104
00:03:41,640 --> 00:03:43,120
tenepmakiyape,”

105
00:03:43,120 --> 00:03:43,880
nyabik.

106
00:03:43,880 --> 00:03:44,960
Nyabikba,

107
00:03:44,960 --> 00:03:47,340
Yesus arye tamubuka nyabuk.

108
00:03:47,340 --> 00:03:49,620
Anggun ton tenipdelulume.

109
00:03:49,620 --> 00:03:50,520
Anggunce,

110
00:03:50,520 --> 00:03:52,600
‘Ayupu ara mambule’ tenen,

111
00:03:52,600 --> 00:03:54,060
taliplum yupu noutamak,

112
00:03:54,060 --> 00:03:56,160
buku Mazmur sekamik ning ara,

113
00:03:56,160 --> 00:03:58,660
anyapnusin yupu aupmal do,

114
00:03:58,660 --> 00:03:59,540
kum do?

115
00:03:59,540 --> 00:04:00,820
Abuku noutamak ara,

116
00:04:00,820 --> 00:04:03,440
Allah arye el yupu doprobik nang,

117
00:04:03,440 --> 00:04:04,900
ninye deiyok nang ati,

118
00:04:04,900 --> 00:04:06,140
ayupu nyabuk.

119
00:04:06,140 --> 00:04:08,740
‘Anggunda Allah el mapu ululume.’

120
00:04:08,740 --> 00:04:09,920
Nun kele,

121
00:04:09,920 --> 00:04:11,360
Allah el yupu ara,

122
00:04:11,360 --> 00:04:12,600
kum kum danamle.

123
00:04:12,600 --> 00:04:17,120
Allah arye nyalul yupu nirya ara nong dipkoprop upnamle.

124
00:04:17,120 --> 00:04:20,200
Allah yupu dipkoprop aupmal noutamak ara,

125
00:04:20,200 --> 00:04:22,660
Allah arye el yupu aribukba,

126
00:04:22,660 --> 00:04:23,780
doprobik nang,

127
00:04:23,780 --> 00:04:26,440
tukwak mutuku ninye deiyok nang ati,

128
00:04:26,440 --> 00:04:27,280
“Anggunda,

129
00:04:27,280 --> 00:04:28,760
Allah el mapu ululume,”

130
00:04:28,760 --> 00:04:29,620
nyabuk.

131
00:04:29,620 --> 00:04:30,840
Anang ati,

132
00:04:30,840 --> 00:04:31,280
“Na mapu,”

133
00:04:31,280 --> 00:04:33,100
nyabuka anya arye,

134
00:04:33,100 --> 00:04:34,080
Allah arye,

135
00:04:34,080 --> 00:04:35,840
‘Na kanye delinunye’ tenen,

136
00:04:35,840 --> 00:04:37,120
kanye deibukce,

137
00:04:37,120 --> 00:04:38,360
wipdeiamuknye,

138
00:04:38,360 --> 00:04:41,000
tukwak mutuku dopdeipnuknye ati ara,

139
00:04:41,000 --> 00:04:42,360
“Allah el Mi Koprop,”

140
00:04:42,360 --> 00:04:43,700
kum nyapdatinye do?

141
00:04:43,700 --> 00:04:45,360
Ati na arye,

142
00:04:45,360 --> 00:04:47,080
“Allah el Mi Koprop unune,”

143
00:04:47,080 --> 00:04:48,700
nyapmanu deice arye,

144
00:04:48,700 --> 00:04:49,520
anggunce,

145
00:04:49,520 --> 00:04:50,700
“Allah el si yanipmalame,”

146
00:04:50,700 --> 00:04:52,820
nyanmanuluma ara,

147
00:04:52,820 --> 00:04:54,380
yata deiyok ati do?

148
00:04:54,380 --> 00:04:58,680
Na Ni Koprop Allah arye fil dolye ning kum winiptinyop ura,

149
00:04:58,680 --> 00:04:59,360
na ti,

150
00:04:59,360 --> 00:05:00,940
dib kum tenepnamnulume.

151
00:05:00,940 --> 00:05:01,720
Bukni,

152
00:05:01,720 --> 00:05:03,440
Allah el fil doptinyop ura,

153
00:05:03,440 --> 00:05:05,760
na ti dib tenepnamnulume.

154
00:05:05,760 --> 00:05:07,920
Yesus arye nyabuk.

155
00:05:07,920 --> 00:05:10,520
Nyabukce ayupu ton nyabuk.

156
00:05:10,520 --> 00:05:11,620
“Bukni,

157
00:05:11,620 --> 00:05:13,500
na Ni Koprop Allah arye,

158
00:05:13,500 --> 00:05:15,840
fil dolye ninguk fil dopnyop ura,

159
00:05:15,840 --> 00:05:19,580
adeice arye adip aryuk dib tenepnulume.

160
00:05:19,580 --> 00:05:21,280
Anggunce na ti ara,

161
00:05:21,280 --> 00:05:22,160
‘Talinye binya,’

162
00:05:22,160 --> 00:05:23,540
tenepnutum bukni,

163
00:05:23,540 --> 00:05:25,200
ninye kum winipmanto ning,

164
00:05:25,200 --> 00:05:27,500
weik mambul fil donuna ara,

165
00:05:27,500 --> 00:05:28,500
eipmunce,

166
00:05:28,500 --> 00:05:31,180
adeice arye dib tenepnululume.

167
00:05:31,180 --> 00:05:34,780
Afil donuna deice arye dib tenepnutumop ura,

168
00:05:34,780 --> 00:05:36,940
aminyan kel biknamlume.

169
00:05:36,940 --> 00:05:37,480
Ara,

170
00:05:37,480 --> 00:05:38,980
na Ni Koprop Allah ap,

171
00:05:38,980 --> 00:05:42,600
na ap talima dukdongobuka ansinibuka unyame.

172
00:05:42,600 --> 00:05:43,200
El ap,

173
00:05:43,200 --> 00:05:44,760
na ap ara nun neika.

174
00:05:44,760 --> 00:05:46,460
Aning kel kipmunce,

175
00:05:46,460 --> 00:05:48,540
moubuka tenenamlume.”

176
00:05:48,540 --> 00:05:50,660
Yesus arye nyabuk.

177
00:05:50,660 --> 00:05:51,760
Nyabuk ura,

178
00:05:51,760 --> 00:05:54,080
sik Yahudi yala deiyok nang arye,

179
00:05:54,080 --> 00:05:55,880
adip aryuk yu ubukba,

180
00:05:55,880 --> 00:05:57,160
‘Yesus opnuyaba ati,

181
00:05:57,160 --> 00:05:58,720
tomopnuyap’ tenen,

182
00:05:58,720 --> 00:06:00,200
piripdeyik bukni,

183
00:06:00,200 --> 00:06:02,600
Yesus pikiplobuka biyukba,

184
00:06:02,600 --> 00:06:04,260
kum talipmanto ubik.

185
00:06:04,260 --> 00:06:06,280
Anirya winibukop ura,

186
00:06:06,280 --> 00:06:08,600
Yesus arye tuba tamubuka tonap,

187
00:06:08,600 --> 00:06:09,880
amutuku batakuka,

188
00:06:09,880 --> 00:06:11,440
Yordan mek koubuka,

189
00:06:11,440 --> 00:06:14,180
otam mutuku noutamak biyuk.

190
00:06:14,180 --> 00:06:16,200
Yesus biyuk mutuku ara,

191
00:06:16,200 --> 00:06:19,460
min arye Yohanes arye dib tenebik ninye dobuka,

192
00:06:19,460 --> 00:06:21,600
mek dongolamuk mutuku biyuk.

193
00:06:21,600 --> 00:06:24,880
Amutuku noutam uk Yesus daulamuk ani,

194
00:06:24,880 --> 00:06:25,880
ninye yupa weik,

195
00:06:25,880 --> 00:06:27,320
el dam yangalamikba,

196
00:06:27,320 --> 00:06:28,600
neika ulamik.

197
00:06:28,600 --> 00:06:29,880
Atalak ara,

198
00:06:29,880 --> 00:06:32,480
aninye arye Yesus ati nyabik.

199
00:06:32,480 --> 00:06:33,520
“Kume,

200
00:06:33,520 --> 00:06:36,100
Yohanes arye ninye kum winipmanto ning,

201
00:06:36,100 --> 00:06:38,300
weik mambul fil kum dolamuk bukni,

202
00:06:38,300 --> 00:06:40,460
elce anye Yesus ati,

203
00:06:40,460 --> 00:06:42,480
laka nyalamsuk yupu nirya ara,

204
00:06:42,480 --> 00:06:44,700
dipkoprop uk nyalamsuke,”

205
00:06:44,700 --> 00:06:46,000
nyabik.

206
00:06:46,000 --> 00:06:49,160
Yesus amutuku noutamak ulamuk talak ara,

207
00:06:49,160 --> 00:06:50,040
ninye weik arye,

208
00:06:50,040 --> 00:06:55,600
el ti dib tenebikce yupa weik kipnin balamik.

