﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:06,760
Atalak noutamak ara,

2
00:00:06,760 --> 00:00:08,760
tonoknye el si ara Lazarus,

3
00:00:08,760 --> 00:00:09,940
uk weik delamuk.

4
00:00:09,940 --> 00:00:11,780
Lazarus el mutuku koprop ara,

5
00:00:11,780 --> 00:00:13,440
Betania mutuku.

6
00:00:13,440 --> 00:00:15,520
Lazarus el weit kilapu ara,

7
00:00:15,520 --> 00:00:16,240
Maria ap,

8
00:00:16,240 --> 00:00:17,940
Marta ap ulamrik.

9
00:00:17,940 --> 00:00:20,440
Uk dilamuknye Lazarus,

10
00:00:20,440 --> 00:00:22,120
el weit kil Maria ara,

11
00:00:22,120 --> 00:00:23,580
yuk kil kume.

12
00:00:23,580 --> 00:00:24,440
Ara,

13
00:00:24,440 --> 00:00:26,500
mince nintong teleb mek dobuka,

14
00:00:26,500 --> 00:00:29,240
Yesus el nong deice dikeibukce,

15
00:00:29,240 --> 00:00:31,500
akil el cang potong talibuka,

16
00:00:31,500 --> 00:00:34,860
Yesus el yan deice kilyamuk kil binya.

17
00:00:34,860 --> 00:00:38,460
Sik du koprop Lazarus weik uk talyamukba,

18
00:00:38,460 --> 00:00:40,280
dipmanto ulamuka ati,

19
00:00:40,280 --> 00:00:41,780
akilapu bitinye arye,

20
00:00:41,780 --> 00:00:44,360
Yesus ati yupu nyapdeiprik.

21
00:00:44,360 --> 00:00:45,580
Ara,

22
00:00:45,580 --> 00:00:46,440
“Naio,

23
00:00:46,440 --> 00:00:48,600
ance kanye deililyamnye Lazarus ara,

24
00:00:48,600 --> 00:00:50,660
weik uk talipmale,”

25
00:00:50,660 --> 00:00:53,280
nyabuka yupu nyapdeiprik.

26
00:00:53,280 --> 00:00:55,800
Nyabuka nyapdeiprik ura,

27
00:00:55,800 --> 00:00:56,740
yuk nang arye,

28
00:00:56,740 --> 00:00:58,960
Yesus dam binuka laka nyabik ura,

29
00:00:58,960 --> 00:00:59,820
kekebuk.

30
00:00:59,820 --> 00:01:02,440
Yesus arye ayupu kekebukce,

31
00:01:02,440 --> 00:01:03,240
nyabuk.

32
00:01:03,240 --> 00:01:05,020
“Auk talipmal bukni,

33
00:01:05,020 --> 00:01:06,620
Lazarus kum dipnamle.

34
00:01:06,620 --> 00:01:07,380
Kume,

35
00:01:07,380 --> 00:01:09,380
auk dinmala deiyok ara,

36
00:01:09,380 --> 00:01:12,680
‘Allah el Mi Koprop arye mambul fil doliba,

37
00:01:12,680 --> 00:01:14,000
ninye eibikirye,

38
00:01:14,000 --> 00:01:17,120
se anye bira weik mambul’ tenen,

39
00:01:17,120 --> 00:01:18,880
‘El si erepnamak’ tenen,

40
00:01:18,880 --> 00:01:20,160
auk talilule.

41
00:01:20,160 --> 00:01:22,240
Allah el weik mambul ulya ap,

42
00:01:22,240 --> 00:01:25,980
weik mambul fil dopnamle ning ap eipnamlume.

43
00:01:25,980 --> 00:01:26,720
Tonda,

44
00:01:26,720 --> 00:01:29,260
‘Auk talipmalye talak noutamak arye,

45
00:01:29,260 --> 00:01:32,660
Allah el Mi Koprop arye fil dopnamle deice arye,

46
00:01:32,660 --> 00:01:38,100
ninye arye Allah el si babye ereipnamak’ tenena uk talipmale,”

47
00:01:38,100 --> 00:01:40,240
Yesus arye nyabuk.

48
00:01:40,240 --> 00:01:42,460
Yesus arye Marta ap,

49
00:01:42,460 --> 00:01:43,920
el weit kil Maria ap,

50
00:01:43,920 --> 00:01:45,620
sik du koprop Lazarus ap,

51
00:01:45,620 --> 00:01:47,840
weik arye bico tenelamuk.

52
00:01:47,840 --> 00:01:50,840
Sik nirya ati bico tenelamuk bukni,

53
00:01:50,840 --> 00:01:51,800
anang arye,

54
00:01:51,800 --> 00:01:54,440
“Lazarus ara weik uk talipmale,”

55
00:01:54,440 --> 00:01:55,160
nyabuka,

56
00:01:55,160 --> 00:01:57,020
yupu laka nyalbiyik talak ara,

57
00:01:57,020 --> 00:01:58,540
Yesus kekebuk bukni,

58
00:01:58,540 --> 00:01:59,560
el unmokak uk,

59
00:01:59,560 --> 00:02:01,940
liki bitinye sum tonap mapmok.

60
00:02:01,940 --> 00:02:05,240
Liki bitinye sum tonap akunum ubukba,

61
00:02:05,240 --> 00:02:07,640
Yesus arye el wipdeiamuk nang,

62
00:02:07,640 --> 00:02:10,020
sik 12 nang ati nyabuk.

63
00:02:10,020 --> 00:02:15,440
“Nun nirya tuba tamubuka tonap Yudea tam tamubuka binuyabe,”

64
00:02:15,440 --> 00:02:16,720
nyabuk.

65
00:02:16,720 --> 00:02:17,720
Bukni,

66
00:02:17,720 --> 00:02:19,440
Yesus el mapu arye,

67
00:02:19,440 --> 00:02:20,420
“Kume,

68
00:02:20,420 --> 00:02:21,080
Naio.

69
00:02:21,080 --> 00:02:22,400
Winiryuk talak ara,

70
00:02:22,400 --> 00:02:25,020
sik Yahudi deiyok nang arye an ti,

71
00:02:25,020 --> 00:02:26,400
‘Anye opnuyap’ tenen,

72
00:02:26,400 --> 00:02:28,840
keil dobuka kintinipmek bukni,

73
00:02:28,840 --> 00:02:30,880
anda ‘Tamubuka binune,’

74
00:02:30,880 --> 00:02:33,180
tenepmalama ara yata ati do?”

75
00:02:33,180 --> 00:02:34,360
nyabik.

76
00:02:34,360 --> 00:02:35,600
Nyabik ura,

77
00:02:35,600 --> 00:02:39,040
Yesus arye tamubuka domon yupu deice arye nyabuk.

78
00:02:39,040 --> 00:02:42,940
“Berentam talak arye diprongobuka kiting dukduk ap,

79
00:02:42,940 --> 00:02:44,180
inin talak ap,

80
00:02:44,180 --> 00:02:46,900
kiting kum ulamle talak noutamak ara,

81
00:02:46,900 --> 00:02:48,820
kiting 12 jam usulule.

82
00:02:48,820 --> 00:02:50,220
Yatanye do nirya,

83
00:02:50,220 --> 00:02:53,280
kiting dukduk noutamak bisik balinye bira,

84
00:02:53,280 --> 00:02:55,000
kiting dirina deice arye,

85
00:02:55,000 --> 00:02:55,860
balule.

86
00:02:55,860 --> 00:02:58,480
Anye bira kiting dirina arye,

87
00:02:58,480 --> 00:03:00,540
dilirye balula ati,

88
00:03:00,540 --> 00:03:02,300
yan dum kum dukulule.

89
00:03:02,300 --> 00:03:03,280
Bukni,

90
00:03:03,280 --> 00:03:05,320
lukunyan noutamak balinye bira,

91
00:03:05,320 --> 00:03:07,060
dirina kum ulula ati,

92
00:03:07,060 --> 00:03:08,220
bisik balibuk,

93
00:03:08,220 --> 00:03:09,580
yan dum dukliba,

94
00:03:09,580 --> 00:03:10,760
pulbalule.”

95
00:03:10,760 --> 00:03:12,360
Yesus domobukce,

96
00:03:12,360 --> 00:03:13,340
nyabuk.

97
00:03:13,340 --> 00:03:14,800
Nyabukop ura,

98
00:03:14,800 --> 00:03:16,220
ayupu ton nyabuk.

99
00:03:16,220 --> 00:03:18,600
“Nun kwit koprop Lazarus ara,

100
00:03:18,600 --> 00:03:19,940
mapmal bukni,

101
00:03:19,940 --> 00:03:22,440
na arye el ti kam bulilbinune,”

102
00:03:22,440 --> 00:03:23,680
nyabuk.

103
00:03:23,680 --> 00:03:24,400
(Ara,

104
00:03:24,400 --> 00:03:25,800
Lazarus dipmok ati,

105
00:03:25,800 --> 00:03:26,980
Yesus arye,

106
00:03:26,980 --> 00:03:28,440
“Lazarus mapmale,”

107
00:03:28,440 --> 00:03:29,180
nyabuk)

108
00:03:29,180 --> 00:03:30,440
Nyabuk ura,

109
00:03:30,440 --> 00:03:33,680
el mapu 12 nang arye moubuka tenena kum arye,

110
00:03:33,680 --> 00:03:34,520
nyabik.

111
00:03:34,520 --> 00:03:35,540
“Naio,

112
00:03:35,540 --> 00:03:37,580
Lazarus uk talipmala ak,

113
00:03:37,580 --> 00:03:38,800
mapmalyani,

114
00:03:38,800 --> 00:03:43,220
adeice arye aminyan talak mitik teleb upnamale,”

115
00:03:43,220 --> 00:03:44,500
nyabik.

116
00:03:44,500 --> 00:03:45,760
Yesus ara,

117
00:03:45,760 --> 00:03:49,100
el kwit koprop Lazarus akunum dipmok ning ati,

118
00:03:49,100 --> 00:03:50,120
“Mapmale,”

119
00:03:50,120 --> 00:03:51,340
nyabuk bukni,

120
00:03:51,340 --> 00:03:53,160
el mapu sik 12 nang ara,

121
00:03:53,160 --> 00:03:53,640
‘E,

122
00:03:53,640 --> 00:03:55,400
ara talye mapmala ati,

123
00:03:55,400 --> 00:03:56,560
nyapsile’ tenen,

124
00:03:56,560 --> 00:03:58,160
moubuka kum tenebikce,

125
00:03:58,160 --> 00:03:59,860
walwal arye nyabik.

126
00:03:59,860 --> 00:04:02,460
Sik walwal arye nyabik ura,

127
00:04:02,460 --> 00:04:04,480
Yesus arye laka nyabuk.

128
00:04:04,480 --> 00:04:10,080
“Nun kwit koprop Lazarus ara ambusum arye dipkoprop akunum dipmoe.

129
00:04:10,080 --> 00:04:11,740
Dipmok bukni,

130
00:04:11,740 --> 00:04:13,620
anggun kel bikna ati,

131
00:04:13,620 --> 00:04:15,200
el dipmo talak ara,

132
00:04:15,200 --> 00:04:17,600
na ap el dam kum unmanua ara,

133
00:04:17,600 --> 00:04:19,120
na kanye deipne.

134
00:04:19,120 --> 00:04:19,800
Ara,

135
00:04:19,800 --> 00:04:21,260
talya ati kum nyapne.

136
00:04:21,260 --> 00:04:23,520
Na mambul fil dopnyop ura,

137
00:04:23,520 --> 00:04:25,240
‘Anggun dib tenepnamlum’ tenen,

138
00:04:25,240 --> 00:04:26,220
nyapsine.

139
00:04:26,220 --> 00:04:27,080
Winira,

140
00:04:27,080 --> 00:04:29,180
Lazarus el dam binuyabe,”

141
00:04:29,180 --> 00:04:30,480
Yesus arye nyabuk.

142
00:04:30,480 --> 00:04:32,640
Nyabuk ura,

143
00:04:32,640 --> 00:04:34,080
tonoknye el si ara,

144
00:04:34,080 --> 00:04:36,820
bitinye Tomas ton nyalamike.

145
00:04:36,820 --> 00:04:38,280
Tonda Didimus,

146
00:04:38,280 --> 00:04:39,540
nyalamiknye birye,

147
00:04:39,540 --> 00:04:40,780
‘Malye nang arye,

148
00:04:40,780 --> 00:04:42,200
Yesus opnamak’ tenen,

149
00:04:42,200 --> 00:04:43,060
nyabuk.

150
00:04:43,060 --> 00:04:44,400
“Na kayapu,

151
00:04:44,400 --> 00:04:45,100
nun ap,

152
00:04:45,100 --> 00:04:48,340
nun ni koprop Yesus ap neika binuyabe.

153
00:04:48,340 --> 00:04:49,480
Yu nang arye,

154
00:04:49,480 --> 00:04:50,780
el obicop ura,

155
00:04:50,780 --> 00:04:53,040
nun babye opsitinge.

156
00:04:53,040 --> 00:04:55,020
Neika dipnamape,”

157
00:04:55,020 --> 00:04:56,280
nyabuk.

158
00:04:56,280 --> 00:04:59,440
Sik nirya arye neika bisik banmek ani,

159
00:04:59,440 --> 00:05:02,280
Betania mutuku Lazarus dam biyik.

160
00:05:02,280 --> 00:05:04,100
Amutuku biyik talak ara,

161
00:05:04,100 --> 00:05:06,000
sik kwit koprop Lazarus ara,

162
00:05:06,000 --> 00:05:07,360
akunum dipmokbuk,

163
00:05:07,360 --> 00:05:10,380
el nong ara keil deiya fumbisik deipmekba,

164
00:05:10,380 --> 00:05:12,880
like dum barye sum akunum upmok.

165
00:05:12,880 --> 00:05:14,800
Betania mutuku atam,

166
00:05:14,800 --> 00:05:16,480
Yerusalem mutuku otam,

167
00:05:16,480 --> 00:05:18,080
danoutam bisik bana ara,

168
00:05:18,080 --> 00:05:22,200
winipmanto 3 kilometer mitik dam ubuka anya arye,

169
00:05:22,200 --> 00:05:26,800
Yahudi yala nang weik arye Yerusalem mutuku arye akunum yayik.

170
00:05:26,800 --> 00:05:27,980
Deiyok ara,

171
00:05:27,980 --> 00:05:28,900
‘Marta ap,

172
00:05:28,900 --> 00:05:29,560
Maria ap,

173
00:05:29,560 --> 00:05:31,820
sik du koprop Lazarus dibuka ati,

174
00:05:31,820 --> 00:05:33,880
sik kanye sukuplirye,

175
00:05:33,880 --> 00:05:35,600
talima malye uplyak ati,

176
00:05:35,600 --> 00:05:39,120
akilapu sik kanye talima mikip kipdeipnuyap’ tenen,

177
00:05:39,120 --> 00:05:40,940
sik dam akunum yayik.

178
00:05:40,940 --> 00:05:42,480
Yesus yayukba,

179
00:05:42,480 --> 00:05:44,340
yuk nang arye Marta ati,

180
00:05:44,340 --> 00:05:47,360
“Yesus ara an aik dam yanganmale,”

181
00:05:47,360 --> 00:05:49,080
nyabuka lak nyabik ura,

182
00:05:49,080 --> 00:05:50,240
Marta arye,

183
00:05:50,240 --> 00:05:52,760
‘Bisik ak uk epdatinimnye’ tenen,

184
00:05:52,760 --> 00:05:54,820
Yesus yanganmok bisik biyuk.

185
00:05:54,820 --> 00:05:56,080
Marta biyukbuk,

186
00:05:56,080 --> 00:05:57,120
Maria ara,

187
00:05:57,120 --> 00:05:59,560
sik aik fum asukum uk unmok.

188
00:05:59,560 --> 00:06:02,840
Marta arye Yesus ap eipdarik talak arye,

189
00:06:02,840 --> 00:06:04,700
Yesus ati nyabuk.

190
00:06:04,700 --> 00:06:05,940
“Naio,

191
00:06:05,940 --> 00:06:08,480
anda nun mutuku unmatumop ura,

192
00:06:08,480 --> 00:06:11,800
na du koprop Lazarus kum dipmatue.

193
00:06:11,800 --> 00:06:15,000
Winira akunum dibuk bukni,

194
00:06:15,000 --> 00:06:16,140
na kele,

195
00:06:16,140 --> 00:06:20,020
ance Allah ati moropminye ning nirya ara,

196
00:06:20,020 --> 00:06:23,800
adip aryuk Allah arye aripnamakile,”

197
00:06:23,800 --> 00:06:25,100
nyabuk.

198
00:06:25,100 --> 00:06:26,920
Marta arye nyabukba,

199
00:06:26,920 --> 00:06:29,120
Yesus arye tamubuka nyabuk,

200
00:06:29,120 --> 00:06:31,420
“An du koprop kam buknamle,”

201
00:06:31,420 --> 00:06:32,700
nyabuk.

202
00:06:32,700 --> 00:06:33,760
Nyabukba,

203
00:06:33,760 --> 00:06:36,540
Marta arye,

204
00:06:36,540 --> 00:06:37,740
“Naio na kele,

205
00:06:37,740 --> 00:06:39,260
sirya talak ara,

206
00:06:39,260 --> 00:06:42,480
sik akunum diamik ninye ati,

207
00:06:42,480 --> 00:06:46,280
Allah arye kam bukeipnamle talak ara,

208
00:06:46,280 --> 00:06:49,440
Lazarus babye kam bukeipnamle,”

209
00:06:49,440 --> 00:06:50,780
nyabuk.

210
00:06:50,780 --> 00:06:52,160
Nyabukop ura,

211
00:06:52,160 --> 00:06:53,940
Yesus arye nyabuk.

212
00:06:53,940 --> 00:06:55,880
“Kam Bulina Deiyoknye ap,

213
00:06:55,880 --> 00:06:57,400
Kam Una Deiyoknye ap,

214
00:06:57,400 --> 00:06:58,440
na aunune.

215
00:06:58,440 --> 00:06:59,840
Yatanye do nirya,

216
00:06:59,840 --> 00:07:02,080
na ti dib tenepnilinye bira,

217
00:07:02,080 --> 00:07:04,080
el nong dipmalya babye,

218
00:07:04,080 --> 00:07:05,820
kam fia unamle.

219
00:07:05,820 --> 00:07:07,560
Yata ninye do nirya,

220
00:07:07,560 --> 00:07:09,520
na ti dib tenebikirye,

221
00:07:09,520 --> 00:07:13,040
na ap talima dukdongobuka unyak ninye nirya ara,

222
00:07:13,040 --> 00:07:14,720
sik nong dibikce babye,

223
00:07:14,720 --> 00:07:16,540
fia kam uk unamake.

224
00:07:16,540 --> 00:07:18,020
Anyapmakin yupu ara,

225
00:07:18,020 --> 00:07:19,620
dib tenepmalam do?”

226
00:07:19,620 --> 00:07:22,480
Yesus arye Marta biti nyabuk.

227
00:07:22,480 --> 00:07:23,820
Nyabuk ura,

228
00:07:23,820 --> 00:07:26,160
Marta arye tamubuka nyabuk.

229
00:07:26,160 --> 00:07:27,460
“Naio,

230
00:07:27,460 --> 00:07:29,860
na arye dib tenepkine.

231
00:07:29,860 --> 00:07:30,940
Tonda,

232
00:07:30,940 --> 00:07:33,400
anda Ninye Lyena Deiyoknye,

233
00:07:33,400 --> 00:07:38,600
Allah arye wipdeipsuknye Kristus ulyame.

234
00:07:38,600 --> 00:07:40,600
Sik minop talak arye,

235
00:07:40,600 --> 00:07:42,620
“Allah el Mi Koprop ara,

236
00:07:42,620 --> 00:07:46,000
aminyan talak tukwak mutuku yanamle,”

237
00:07:46,000 --> 00:07:47,260
nyabuka,

238
00:07:47,260 --> 00:07:50,240
nabi nang arye nyalilamsiknye bira,

239
00:07:50,240 --> 00:07:51,500
anda akunuma.

240
00:07:51,500 --> 00:07:53,520
Na arye dib tenekunune,”

241
00:07:53,520 --> 00:07:54,420
nyabuk.

242
00:07:54,420 --> 00:07:55,720
Nyabukop ura,

243
00:07:55,720 --> 00:07:57,960
Marta el aik tamubuka biyukce,

244
00:07:57,960 --> 00:08:00,480
el weit kil Maria ati yukubuk ura,

245
00:08:00,480 --> 00:08:02,560
sik mitik yukak tikilbirikce,

246
00:08:02,560 --> 00:08:04,180
Marta arye nyabuk.

247
00:08:04,180 --> 00:08:05,880
“Nai weit kilo,

248
00:08:05,880 --> 00:08:09,800
nun peterena Deiyoknye akunum yanmalarye,

249
00:08:09,800 --> 00:08:12,260
an ti enmakile,”

250
00:08:12,260 --> 00:08:13,540
nyabuk.

251
00:08:13,540 --> 00:08:14,700
Nyabuk ura,

252
00:08:14,700 --> 00:08:16,480
Maria adip aryuk tikuka,

253
00:08:16,480 --> 00:08:19,520
Yesus bisik yanganmokak minopce biyuk.

254
00:08:19,520 --> 00:08:20,820
Atalak ara,

255
00:08:20,820 --> 00:08:25,200
Yesus arye Betania mutuku asik domikak min kum biyuk.

256
00:08:25,200 --> 00:08:26,040
Elda,

257
00:08:26,040 --> 00:08:28,020
Marta ap epdanmarikak uk,

258
00:08:28,020 --> 00:08:30,500
bisik noutamak tuba unmokbuk,

259
00:08:30,500 --> 00:08:32,380
Maria el dam yayuk.

260
00:08:32,380 --> 00:08:34,080
Sik Yahudi yala ninye,

261
00:08:34,080 --> 00:08:37,020
‘Maria kanye talima mikip kipdeipnamap’ tenen,

262
00:08:37,020 --> 00:08:38,560
dilbinmek ninye arye,

263
00:08:38,560 --> 00:08:42,880
Maria minopce tikuka aik fum arye bai tam binmokba,

264
00:08:42,880 --> 00:08:43,800
eibikop ura,

265
00:08:43,800 --> 00:08:44,500
sikce,

266
00:08:44,500 --> 00:08:45,380
‘Se,

267
00:08:45,380 --> 00:08:46,240
Maria ara,

268
00:08:46,240 --> 00:08:49,680
Lazarus nong keil deiya fumbisik deipmongak uk,

269
00:08:49,680 --> 00:08:50,800
engel banmale,’

270
00:08:50,800 --> 00:08:51,600
tenebikce,

271
00:08:51,600 --> 00:08:54,220
Maria banmok bisik uk dobolbanmek.

272
00:08:54,220 --> 00:08:57,800
Maria arye Yesus unmokak biyukce,

273
00:08:57,800 --> 00:08:59,320
Yesus eibukop ura,

274
00:08:59,320 --> 00:09:00,400
‘Yesus kipnun’ tenen,

275
00:09:00,400 --> 00:09:04,040
el yan dam tukwak dipdongobuka bulbiyuk.

276
00:09:04,040 --> 00:09:04,840
Bulbiyukce,

277
00:09:04,840 --> 00:09:05,640
nyabuk.

278
00:09:05,640 --> 00:09:07,000
“Naio,

279
00:09:07,000 --> 00:09:09,520
anda nun mutuku unmatumto ura,

280
00:09:09,520 --> 00:09:13,520
na du koprop Lazarus bira kum dipmatue,”

281
00:09:13,520 --> 00:09:15,120
nyabuka engenmok.

282
00:09:15,120 --> 00:09:16,400
Engenmok ani,

283
00:09:16,400 --> 00:09:17,120
tonda,

284
00:09:17,120 --> 00:09:20,920
Maria ap yanganmek Yahudi nang engenmekba,

285
00:09:20,920 --> 00:09:22,200
Yesus eibukop ura,

286
00:09:22,200 --> 00:09:24,040
Yesus ara bouku sukubukce,

287
00:09:24,040 --> 00:09:24,880
‘Se,

288
00:09:24,880 --> 00:09:26,000
sikda bicoe,’

289
00:09:26,000 --> 00:09:26,920
tenebuk.

290
00:09:26,920 --> 00:09:30,200
Bouku sukubukce malye kanye bobuka,

291
00:09:30,200 --> 00:09:31,120
bico tenebukce,

292
00:09:31,120 --> 00:09:31,760
asipdeyuk.

293
00:09:31,760 --> 00:09:34,320
“Na kwit Lazarus ara,

294
00:09:34,320 --> 00:09:36,480
el nong dan tam weipmalum do?”

295
00:09:36,480 --> 00:09:38,040
nyabuka asipdeyuk.

296
00:09:38,040 --> 00:09:38,680
Sikce,

297
00:09:38,680 --> 00:09:40,600
“Naio,

298
00:09:40,600 --> 00:09:42,680
an dilyalyame,”

299
00:09:42,680 --> 00:09:43,960
nyabik.

300
00:09:43,960 --> 00:09:44,720
Nyabikba,

301
00:09:44,720 --> 00:09:47,040
Yesus arye engenmok.

302
00:09:47,040 --> 00:09:48,080
Engenmokba,

303
00:09:48,080 --> 00:09:50,600
aunmek Yahudi yala nang arye,

304
00:09:50,600 --> 00:09:51,320
“Se,

305
00:09:51,320 --> 00:09:53,600
el engenmala ara dinmalulume.

306
00:09:53,600 --> 00:09:54,360
Elda,

307
00:09:54,360 --> 00:09:55,200
Lazarus ati,

308
00:09:55,200 --> 00:09:58,200
weik arye bico tenepmal arya,”

309
00:09:58,200 --> 00:09:59,080
nyabik.

310
00:09:59,080 --> 00:10:01,600
Ton nang arye nyabik bukni,

311
00:10:01,600 --> 00:10:03,960
yuk nang arye ton nyabik,

312
00:10:03,960 --> 00:10:05,640
“Asing kuamuknye biti ara,

313
00:10:05,640 --> 00:10:07,320
asing kwetebuk bukni,

314
00:10:07,320 --> 00:10:08,520
Lazarus biti ara,

315
00:10:08,520 --> 00:10:09,240
yata ati,

316
00:10:09,240 --> 00:10:11,480
‘Na kwit Lazarus diplyak’ tenen,

317
00:10:11,480 --> 00:10:13,280
min kum dipmok talak arye,

318
00:10:13,280 --> 00:10:14,760
yupu sekdongobuka,

319
00:10:14,760 --> 00:10:16,260
kum kwetebuk do?”

320
00:10:16,260 --> 00:10:17,500
nyabik.

321
00:10:17,500 --> 00:10:20,960
Lazarus el nong dobuka keil deiya dongobikce,

322
00:10:20,960 --> 00:10:24,620
weik keil dobuka akeil deiya buplan tirikdongobik.

323
00:10:24,620 --> 00:10:27,600
Otalak arye akunum weipmek bukni,

324
00:10:27,600 --> 00:10:31,760
Yesus arye Lazarus nong dongobik keil deiya dam yayukce,

325
00:10:31,760 --> 00:10:34,460
tuba tamubuka tonap bouku sukubuka,

326
00:10:34,460 --> 00:10:36,000
malye kanye bobuk.

327
00:10:36,000 --> 00:10:38,400
Bouku sukubuka malye kanye bobukce,

328
00:10:38,400 --> 00:10:39,460
nyabuk.

329
00:10:39,460 --> 00:10:40,480
“Anggunda,

330
00:10:40,480 --> 00:10:42,020
akeil deiya weibuka,

331
00:10:42,020 --> 00:10:44,420
buplan tirikdongopmong keil ara,

332
00:10:44,420 --> 00:10:45,620
dopropmunce,

333
00:10:45,620 --> 00:10:47,240
buplan kukiplulume,”

334
00:10:47,240 --> 00:10:48,540
nyabuk.

335
00:10:48,540 --> 00:10:49,840
Nyabuk bukni,

336
00:10:49,840 --> 00:10:53,180
dibuknye el weit kil Marta arye nyabuk.

337
00:10:53,180 --> 00:10:54,120
“Naio,

338
00:10:54,120 --> 00:10:55,640
nyapmasilam bukni,

339
00:10:55,640 --> 00:10:57,800
na du koprop dibuk ura,

340
00:10:57,800 --> 00:11:00,140
keil deiya weibik bukni,

341
00:11:00,140 --> 00:11:03,760
like dum barye sum akunum ubuka anya arye,

342
00:11:03,760 --> 00:11:05,820
tong weik nyapkilyake,”

343
00:11:05,820 --> 00:11:07,060
nyabuk.

344
00:11:07,060 --> 00:11:08,080
Nyabukba,

345
00:11:08,080 --> 00:11:10,280
Yesus arye tamubuka nyabuk.

346
00:11:10,280 --> 00:11:11,000
“Kume,

347
00:11:11,000 --> 00:11:12,520
‘Dip tenepminyop ura,

348
00:11:12,520 --> 00:11:14,340
Allah el weik mambul ulya ap,

349
00:11:14,340 --> 00:11:17,680
weik mambul fil dolul ning ap eipnamlume,’

350
00:11:17,680 --> 00:11:19,160
kum nyapkise do?”

351
00:11:19,160 --> 00:11:20,440
nyabuk.

352
00:11:20,440 --> 00:11:21,960
Nyabuka ati ara,

353
00:11:21,960 --> 00:11:23,240
aunmek nang arye,

354
00:11:23,240 --> 00:11:27,900
Lazarus weibuka keil deiya buplan dam tirikdongamik keil doprobik.

355
00:11:27,900 --> 00:11:29,080
Doprobikba,

356
00:11:29,080 --> 00:11:33,420
Yesus arye kisok erebuka im deice tam dipdeyukce,

357
00:11:33,420 --> 00:11:35,240
el li Allah ati nyabuk.

358
00:11:35,240 --> 00:11:36,220
“Naio,

359
00:11:36,220 --> 00:11:38,600
ance akunum kekepmanilama ati,

360
00:11:38,600 --> 00:11:40,060
telebe nyapkine.

361
00:11:40,060 --> 00:11:44,560
Ance na nyakunun yupu nirya tuba kekenilyam ning ara,

362
00:11:44,560 --> 00:11:46,500
na akunum bikamse bukni,

363
00:11:46,500 --> 00:11:48,520
na ap atikmak nang arye,

364
00:11:48,520 --> 00:11:49,040
‘E,

365
00:11:49,040 --> 00:11:52,480
Allah arye dipkoprop Yesus dopkwetepsuke,

366
00:11:52,480 --> 00:11:53,360
tenebuka,

367
00:11:53,360 --> 00:11:54,680
kel bikikirye,

368
00:11:54,680 --> 00:11:56,160
dib tenepnamak’ tenen,

369
00:11:56,160 --> 00:11:57,200
nyapkine.”

370
00:11:57,200 --> 00:11:59,340
Yesus arye nyabuk.

371
00:11:59,340 --> 00:12:01,360
Yesus arye nyabukop ura,

372
00:12:01,360 --> 00:12:03,540
weik yupu deice arye nyabuk,

373
00:12:03,540 --> 00:12:04,880
“Lazaruso,

374
00:12:04,880 --> 00:12:06,540
keil deiya fumbisik arye,

375
00:12:06,540 --> 00:12:08,400
bai tam asukum yalyame,”

376
00:12:08,400 --> 00:12:09,580
nyabuk.

377
00:12:09,580 --> 00:12:10,640
Nyabuk ura,

378
00:12:10,640 --> 00:12:13,680
adip aryuk diamuknye Lazarus kam bukukce,

379
00:12:13,680 --> 00:12:16,500
akeil deiya fumbisik arye bai tam yayuk.

380
00:12:16,500 --> 00:12:17,580
El yan ap,

381
00:12:17,580 --> 00:12:18,520
el taruk ap,

382
00:12:18,520 --> 00:12:20,800
namin butum arye kitipmeka ara,

383
00:12:20,800 --> 00:12:22,100
tuba upmok.

384
00:12:22,100 --> 00:12:22,960
Tonda,

385
00:12:22,960 --> 00:12:27,000
el urasin kitipdongopmek butum aling ara tuba upmok.

386
00:12:27,000 --> 00:12:28,200
Winibuka ati,

387
00:12:28,200 --> 00:12:31,380
Yesus arye awekmek ninye ati nyabuk.

388
00:12:31,380 --> 00:12:32,880
“El nong weina ati,

389
00:12:32,880 --> 00:12:36,420
kitipmek butum nirya kwiribuka loplopmunye ura,

390
00:12:36,420 --> 00:12:37,880
Lazarus binule,”

391
00:12:37,880 --> 00:12:39,060
nyabuk.

392
00:12:39,060 --> 00:12:41,280
Yesus arye winibuka ati ara,

393
00:12:41,280 --> 00:12:42,820
sik Yahudi yala ninye,

394
00:12:42,820 --> 00:12:45,860
‘Maria kanye talima mikip kipdeipnuyabe’ tenen,

395
00:12:45,860 --> 00:12:47,060
yayik ninye ara,

396
00:12:47,060 --> 00:12:49,440
Yesus fil dobuk ning eibik ati,

397
00:12:49,440 --> 00:12:52,520
yupa weik arye Yesus ati dib tenebik.

398
00:12:52,520 --> 00:12:55,600
Ton nang ara Yesus ati dib tenebik bukni,

399
00:12:55,600 --> 00:12:56,640
yuk nang arye,

400
00:12:56,640 --> 00:12:58,780
Farisi nang sik dam biyikce,

401
00:12:58,780 --> 00:13:02,400
Yesus winipmok ning ati laka nyalbiyik.

402
00:13:02,400 --> 00:13:04,480
Laka nyabik ura,

403
00:13:04,480 --> 00:13:06,240
sik Farisi nang kekebikce,

404
00:13:06,240 --> 00:13:07,340
yu ubukba,

405
00:13:07,340 --> 00:13:10,580
sik Yahudi ninye yupu bokolina deiyok nang,

406
00:13:10,580 --> 00:13:12,520
Sandeheren nyalamik nang,

407
00:13:12,520 --> 00:13:14,860
‘Anang ap yupu talipnamap’ tenen,

408
00:13:14,860 --> 00:13:16,680
anang nirya yukubik.

409
00:13:16,680 --> 00:13:17,980
Yukubikba,

410
00:13:17,980 --> 00:13:19,640
sik nirya Farisi nang ap,

411
00:13:19,640 --> 00:13:21,700
Allah arina ati weik deiyok nang,

412
00:13:21,700 --> 00:13:27,140
Yahudi yala deiyok nang nirya bulubuka yupu talinmek talak ara nyabik.

413
00:13:27,140 --> 00:13:27,880
“Se,

414
00:13:27,880 --> 00:13:29,760
nun yata wiripnamap do?

415
00:13:29,760 --> 00:13:31,820
Nun talye uk unmaba ara,

416
00:13:31,820 --> 00:13:33,060
yata ati do?

417
00:13:33,060 --> 00:13:35,580
Anye birye ninye kum winipmanto ning,

418
00:13:35,580 --> 00:13:39,240
‘Allah el mikip deice fil dolule tenepnamake’ tenen,

419
00:13:39,240 --> 00:13:42,900
ninye kum winipmanto fil weik arye donmale.

420
00:13:42,900 --> 00:13:44,940
Elce fil donmala ara,

421
00:13:44,940 --> 00:13:46,680
yupu kum sekipyop ura,

422
00:13:46,680 --> 00:13:50,260
afil atonun tuba doplyop ura,

423
00:13:50,260 --> 00:13:54,160
amutuku ninye nirya arye el ti dib tenepnamake.

424
00:13:54,160 --> 00:13:56,060
El ti dib tenebikirye,

425
00:13:56,060 --> 00:13:57,620
el si erebikcop ura,

426
00:13:57,620 --> 00:13:58,520
akunuma,

427
00:13:58,520 --> 00:14:01,060
amutuku nirya talisinyaka deiyok nang,

428
00:14:01,060 --> 00:14:04,920
sik Roma mutuku nang arye wenelyanamsiyake.

429
00:14:04,920 --> 00:14:06,100
Sikce,

430
00:14:06,100 --> 00:14:08,040
nun Yerusalem dobupu aik,

431
00:14:08,040 --> 00:14:10,080
Allah el si erena ati,

432
00:14:10,080 --> 00:14:12,960
weik mambul aik daklopsikirye,

433
00:14:12,960 --> 00:14:17,340
nun Yahudi yala ninye nirya yanisikirye nun wenena ati,

434
00:14:17,340 --> 00:14:19,980
amutuku arye yaknamsiake,”

435
00:14:19,980 --> 00:14:21,380
nyanmek.

436
00:14:21,380 --> 00:14:22,600
Nyanmek talak ara,

437
00:14:22,600 --> 00:14:23,880
sik kan-kan bukni,

438
00:14:23,880 --> 00:14:25,940
tonoknye el si ara Kayapas,

439
00:14:25,940 --> 00:14:27,300
el ap unmek.

440
00:14:27,300 --> 00:14:28,600
Kayapas ara,

441
00:14:28,600 --> 00:14:31,560
Allah arina deiyok nang weik aulamik bukni,

442
00:14:31,560 --> 00:14:33,460
akiting tamun noutamak ara,

443
00:14:33,460 --> 00:14:35,000
sik deiyoknye una ati,

444
00:14:35,000 --> 00:14:37,340
erepdeibikba aunmok.

445
00:14:37,340 --> 00:14:39,180
Elce nyabuk.

446
00:14:39,180 --> 00:14:40,920
“Anggun nirya ara,

447
00:14:40,920 --> 00:14:42,640
fia walwal ninye ululume.

448
00:14:42,640 --> 00:14:45,200
Anggunda moubuka kum tenepmalum bukni,

449
00:14:45,200 --> 00:14:46,400
teleb ning ara,

450
00:14:46,400 --> 00:14:47,600
nyapnusine.

451
00:14:47,600 --> 00:14:50,520
‘Nun Yahudi yala ninye nirya kum dapyak’ tenen,

452
00:14:50,520 --> 00:14:56,580
teleb ning ara tonoknye ton nun nirya malye ning pununa ati dipsute.”

453
00:14:56,580 --> 00:14:58,760
Kayapas arye nyabuk.

454
00:14:58,760 --> 00:14:59,600
Ara,

455
00:14:59,600 --> 00:15:01,920
Kayapas arye ayupu nyabuka ara,

456
00:15:01,920 --> 00:15:04,160
el kanye aryuk kum nyabuk.

457
00:15:04,160 --> 00:15:04,840
Elda,

458
00:15:04,840 --> 00:15:07,360
talye mankau kanye bobuka,

459
00:15:07,360 --> 00:15:08,900
ayupu nyabuk bukni,

460
00:15:08,900 --> 00:15:10,560
akiting tamun noutamak ara,

461
00:15:10,560 --> 00:15:12,180
Allah arina deiyok nang,

462
00:15:12,180 --> 00:15:14,240
sik weik deiyoknye ulamukce,

463
00:15:14,240 --> 00:15:15,800
ayupu nyabuk deice arye,

464
00:15:15,800 --> 00:15:19,000
aminyan winipnamuk ning ati laka nyabuk.

465
00:15:19,000 --> 00:15:20,300
Kayapas ara,

466
00:15:20,300 --> 00:15:23,640
talye mankau kanye bobuka nyabuk bukni,

467
00:15:23,640 --> 00:15:26,040
Yesus arye Yahudi yala ninye nirya,

468
00:15:26,040 --> 00:15:28,120
sik malye winin ning pununa ap,

469
00:15:28,120 --> 00:15:29,320
sik lyena ap ati,

470
00:15:29,320 --> 00:15:30,440
dipnamuka ati,

471
00:15:30,440 --> 00:15:31,680
laka nyabuk.

472
00:15:31,680 --> 00:15:32,680
Tonda,

473
00:15:32,680 --> 00:15:37,080
Yesus arye Yahudi yala ninye sik lyena ati dipnamuka ara,

474
00:15:37,080 --> 00:15:38,480
sik tibuk kum bukni,

475
00:15:38,480 --> 00:15:40,880
Allah el mapu yuk yala ninye nirya,

476
00:15:40,880 --> 00:15:44,060
mutuku-mutuku nirya yuk-yuk daulamik bukni,

477
00:15:44,060 --> 00:15:45,440
sik ansinilina ap,

478
00:15:45,440 --> 00:15:49,940
talima dukdongobuka tonok nong atonun kilina ap ati,

479
00:15:49,940 --> 00:15:51,820
Yesus dipnamuka ati ara,

480
00:15:51,820 --> 00:15:53,060
laka nyabuk.

481
00:15:53,060 --> 00:15:53,760
Ara,

482
00:15:53,760 --> 00:15:55,980
sik Yahudi yala deiyok nang arye,

483
00:15:55,980 --> 00:15:57,240
ayupu talibikce,

484
00:15:57,240 --> 00:15:58,640
‘Tonoknye diptue,’

485
00:15:58,640 --> 00:16:01,320
tenepmek sum arye diprongobuka,

486
00:16:01,320 --> 00:16:03,380
otalak nirya noutamak arye,

487
00:16:03,380 --> 00:16:04,340
‘Yesus ara,

488
00:16:04,340 --> 00:16:06,120
yata talak optibye do?’

489
00:16:06,120 --> 00:16:06,740
tenen,

490
00:16:06,740 --> 00:16:07,820
yupu talina ap,

491
00:16:07,820 --> 00:16:09,340
tenena ap unmek.

492
00:16:09,340 --> 00:16:13,400
Yesus arye atenenmek ning akunum bikamuka anya arye,

493
00:16:13,400 --> 00:16:18,800
sik Yahudi yala nang bulubuka unmekak nirya talye laka kum biyuk.

494
00:16:18,800 --> 00:16:22,840
Sik Yahudi yala deiyok nang unmekak bana kum bukni,

495
00:16:22,840 --> 00:16:25,260
ninye fia kum ulamik mutuku damak,

496
00:16:25,260 --> 00:16:27,320
amutuku si ara Efraim mutuku,

497
00:16:27,320 --> 00:16:28,000
el ap,

498
00:16:28,000 --> 00:16:29,360
elce wipdeiyamuk nang,

499
00:16:29,360 --> 00:16:30,400
sik 12 nang ap,

500
00:16:30,400 --> 00:16:32,680
amutuku uk binuka unmek.

501
00:16:32,680 --> 00:16:34,000
Efraim mutuku uk,

502
00:16:34,000 --> 00:16:35,400
daulamikani,

503
00:16:35,400 --> 00:16:37,860
sik Yahudi yala nang weik kwalina talak,

504
00:16:37,860 --> 00:16:41,240
Kaplina ati Kwalina talak akunum dam ubuk.

505
00:16:41,240 --> 00:16:43,580
Atalak dam ubuka anya arye,

506
00:16:43,580 --> 00:16:45,440
dana-dana tam nirya arye,

507
00:16:45,440 --> 00:16:49,940
Yahudi yala ninye bulubuka weik asik Yerusalem mutuku welebik.

508
00:16:49,940 --> 00:16:53,340
Yerusalem mutuku biyik deiyok ara ani.

509
00:16:53,340 --> 00:16:54,080
Ara,

510
00:16:54,080 --> 00:16:57,200
Musa arye el sekamuk yupu mem yupu noutamak,

511
00:16:57,200 --> 00:16:59,080
‘Allah arye kanye deipsilibuk,

512
00:16:59,080 --> 00:17:01,120
el si erena aik wektibye’ tenen,

513
00:17:01,120 --> 00:17:02,080
“Winibuka,

514
00:17:02,080 --> 00:17:06,440
winibuka anggun nong mek kekuka teleb unamlulume,”

515
00:17:06,440 --> 00:17:07,680
nyapdeiamuk touk,

516
00:17:07,680 --> 00:17:11,720
‘Kaplina ati Kwalina sum min kum yanmalye talak ara,

517
00:17:11,720 --> 00:17:13,200
mek kekibirye,

518
00:17:13,200 --> 00:17:15,920
nun kanye talima kintinipnamabe’ tenen,

519
00:17:15,920 --> 00:17:18,660
Yerusalem bulubuka banmek.

520
00:17:18,660 --> 00:17:20,200
Aninye nirya arye,

521
00:17:20,200 --> 00:17:21,640
Allah si erena ati,

522
00:17:21,640 --> 00:17:25,840
Yerusalem noutamak fia weik aik dam wekelbanmek talak ara,

523
00:17:25,840 --> 00:17:28,400
Yesus ati fia enmek.

524
00:17:28,400 --> 00:17:31,560
Tonda sik nirya arye nyapdanmek.

525
00:17:31,560 --> 00:17:34,220
“Anggunda yata tenepmalum do?

526
00:17:34,220 --> 00:17:35,600
Weik kwalina ati,

527
00:17:35,600 --> 00:17:37,480
kum yanamle do?”

528
00:17:37,480 --> 00:17:39,700
nyabuka asildanmek.

529
00:17:39,700 --> 00:17:41,040
Yahudi yala nang,

530
00:17:41,040 --> 00:17:43,560
Allah arina ati weik deiyok nang ap,

531
00:17:43,560 --> 00:17:45,120
sik Farisi nang ap arye,

532
00:17:45,120 --> 00:17:47,040
ninye nirya ati nyabik.

533
00:17:47,040 --> 00:17:48,560
“Yata ninye do nirya,

534
00:17:48,560 --> 00:17:49,680
Yesus yalyeba,

535
00:17:49,680 --> 00:17:50,960
eipmunyop ura,

536
00:17:50,960 --> 00:17:52,160
‘El unmalak ani,’

537
00:17:52,160 --> 00:17:52,880
nyabuka,

538
00:17:52,880 --> 00:17:55,800
adip aryuk laka nyalyanamsulume,”

539
00:17:55,800 --> 00:17:56,720
nyabik.

540
00:17:56,720 --> 00:17:58,760
Ayupu nyabika deiyok ara,

541
00:17:58,760 --> 00:18:00,400
‘Yesus tapu koubibirye,

542
00:18:00,400 --> 00:18:02,360
wenebuka optibye’ tenen,

543
00:18:02,360 --> 00:18:05,040
nyabik.

