﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:07,600
Zaitun mutuku bukni,

2
00:00:07,600 --> 00:00:11,000
mitik yukak Getsemani mutuku biyikce,

3
00:00:11,000 --> 00:00:13,500
Yesus el mapu 12 nang ati nyabuk.

4
00:00:13,500 --> 00:00:15,520
“Anggun abuknamalum talak ara,

5
00:00:15,520 --> 00:00:19,280
na yukak mitikto orbinuka Allah morolbinune,”

6
00:00:19,280 --> 00:00:20,520
nyabuk.

7
00:00:20,520 --> 00:00:21,440
Nyabukce,

8
00:00:21,440 --> 00:00:22,500
Peterus ap,

9
00:00:22,500 --> 00:00:23,400
Yakobus ap,

10
00:00:23,400 --> 00:00:24,280
Yohanes ap,

11
00:00:24,280 --> 00:00:25,740
dobuka biyukce,

12
00:00:25,740 --> 00:00:27,480
ikin kanye bobukce,

13
00:00:27,480 --> 00:00:29,120
fia mambul ubuk ura,

14
00:00:29,120 --> 00:00:30,980
anang ati ayupu nyabuk.

15
00:00:30,980 --> 00:00:32,920
“Na talima ikin ubuka,

16
00:00:32,920 --> 00:00:35,000
fia mambul kanye bopmana ati,

17
00:00:35,000 --> 00:00:36,700
na dipmanto upmane.

18
00:00:36,700 --> 00:00:39,600
Na talima uk fia dinmanila anya arye,

19
00:00:39,600 --> 00:00:41,560
na talima barina ati,

20
00:00:41,560 --> 00:00:43,180
mening dam asukum uk,

21
00:00:43,180 --> 00:00:44,200
mana kum,

22
00:00:44,200 --> 00:00:46,200
buna uk upnamalulume,”

23
00:00:46,200 --> 00:00:47,460
nyabuk.

24
00:00:47,460 --> 00:00:48,840
Nyabukop ura,

25
00:00:48,840 --> 00:00:51,820
el mitik yukak kanupdongobuka biyukce,

26
00:00:51,820 --> 00:00:55,260
tuku deice kanupdongobuka poulbiyuk.

27
00:00:55,260 --> 00:00:57,520
Kanupdongobuka poulbiyuk ura,

28
00:00:57,520 --> 00:00:59,760
‘Opniceba dipnaman ning ara,

29
00:00:59,760 --> 00:01:01,720
Allah arye lyepnutu ura,

30
00:01:01,720 --> 00:01:03,040
kum diptinye’ tenen,

31
00:01:03,040 --> 00:01:04,040
ikin ubuk ura,

32
00:01:04,040 --> 00:01:05,240
Allah moronmok.

33
00:01:05,240 --> 00:01:06,860
Moronmok talak ara,

34
00:01:06,860 --> 00:01:08,220
ayupu nyanmok.

35
00:01:08,220 --> 00:01:09,320
“Naio,

36
00:01:09,320 --> 00:01:12,940
aning-aning nirya anda kanam uk ulyamnye binya arye,

37
00:01:12,940 --> 00:01:15,640
na opnamaniyak talak ikin upnilibuk,

38
00:01:15,640 --> 00:01:17,400
donmanya dipnaman ara,

39
00:01:17,400 --> 00:01:19,060
‘Ance lyepnutum’ tenen,

40
00:01:19,060 --> 00:01:20,180
moronmakine.

41
00:01:20,180 --> 00:01:21,060
Bukni,

42
00:01:21,060 --> 00:01:24,200
na patanmanil ati tenenman ninguk kume.

43
00:01:24,200 --> 00:01:28,240
An min arye tenelamnuluma atouk winipmilyame,”

44
00:01:28,240 --> 00:01:31,140
Yesus arye nyabuka moronmok.

45
00:01:31,140 --> 00:01:32,620
Morobukop ura,

46
00:01:32,620 --> 00:01:35,920
el mapu winilye nang unmekak tamubuka biyukce,

47
00:01:35,920 --> 00:01:38,400
mana uk unmekba eibuk.

48
00:01:38,400 --> 00:01:39,240
Eibukce,

49
00:01:39,240 --> 00:01:41,740
Simon Peterus ati ayupu nyabuk.

50
00:01:41,740 --> 00:01:44,100
“Simono anda mapmalam do?

51
00:01:44,100 --> 00:01:46,100
Anda kum winipmanto ati,

52
00:01:46,100 --> 00:01:48,380
tonok kiting mana kumce,

53
00:01:48,380 --> 00:01:51,860
na talima barina ati kum melipmanilam do?

54
00:01:51,860 --> 00:01:53,680
Winilen ning deice arye,

55
00:01:53,680 --> 00:01:54,560
an ti,

56
00:01:54,560 --> 00:01:56,700
‘Elda malye uptue’ tenen,

57
00:01:56,700 --> 00:01:58,440
piripdenamakile anya arye,

58
00:01:58,440 --> 00:02:00,880
kanye moubuka dilamince,

59
00:02:00,880 --> 00:02:03,040
Allah morona uk unamlyame.

60
00:02:03,040 --> 00:02:05,200
An kanye talima noutamak ara,

61
00:02:05,200 --> 00:02:06,040
‘Winiptinye,’

62
00:02:06,040 --> 00:02:07,240
tenelyam bukni,

63
00:02:07,240 --> 00:02:09,120
an nong mikip kumanya arye,

64
00:02:09,120 --> 00:02:10,920
dipkoprop kum uptume.”

65
00:02:10,920 --> 00:02:13,860
Yesus arye Peterus ati nyabuk.

66
00:02:13,860 --> 00:02:15,220
Nyabukce,

67
00:02:15,220 --> 00:02:17,520
ila tamubuka mitik yukak biyukce,

68
00:02:17,520 --> 00:02:19,760
asum talak Allah moronmok touk,

69
00:02:19,760 --> 00:02:21,000
ila tamubuka tonap,

70
00:02:21,000 --> 00:02:22,060
moronmok.

71
00:02:22,060 --> 00:02:23,280
Morobukop ura,

72
00:02:23,280 --> 00:02:27,020
tamubuka el mapu winilye nang mapmekak yayuk.

73
00:02:27,020 --> 00:02:29,320
Wi fia weik unmok ati,

74
00:02:29,320 --> 00:02:31,240
sik mana uk unmek.

75
00:02:31,240 --> 00:02:32,880
Winininmeka ati ara,

76
00:02:32,880 --> 00:02:33,560
sikce,

77
00:02:33,560 --> 00:02:36,120
‘Yesus el nyapmok ning ati ara,

78
00:02:36,120 --> 00:02:38,360
yata yupu tamubuka nyaptibye do?’

79
00:02:38,360 --> 00:02:38,980
tenen,

80
00:02:38,980 --> 00:02:40,640
kanye walwal ubuk ura,

81
00:02:40,640 --> 00:02:42,280
tunimana uk unmek.

82
00:02:42,280 --> 00:02:43,580
Yesus ara,

83
00:02:43,580 --> 00:02:45,480
like winilye ning binabuka ani,

84
00:02:45,480 --> 00:02:47,300
tamubuka yayukce,

85
00:02:47,300 --> 00:02:49,160
el mapu mapmeka eibuk.

86
00:02:49,160 --> 00:02:50,200
Eibukop ura,

87
00:02:50,200 --> 00:02:51,880
el mapu ati nyabuk.

88
00:02:51,880 --> 00:02:54,380
“Anggun tuba mana uk unmalum do?

89
00:02:54,380 --> 00:02:55,380
Akunuma.

90
00:02:55,380 --> 00:02:59,700
Na ona ati dobuka bobinuniyak talak akunum uple.

91
00:02:59,700 --> 00:03:01,080
Dipdelulume,

92
00:03:01,080 --> 00:03:03,820
na ara Ninye Mi Koprop Atonunye bira,

93
00:03:03,820 --> 00:03:04,800
na ona ati,

94
00:03:04,800 --> 00:03:07,660
ninye yupu akunum nyamuka anya arye,

95
00:03:07,660 --> 00:03:10,500
malye wininyak nang aripnunile.

96
00:03:10,500 --> 00:03:11,940
Aning ati ara,

97
00:03:11,940 --> 00:03:13,380
anggun buklulume,

98
00:03:13,380 --> 00:03:14,460
binuyabe.

99
00:03:14,460 --> 00:03:17,660
Na laka nyalbananye akunum yanganmale,”

100
00:03:17,660 --> 00:03:18,920
nyabuk.

101
00:03:18,920 --> 00:03:21,360
Yesus ayupu tuba nyanmok talak ara,

102
00:03:21,360 --> 00:03:23,960
Yesus el mapu kan-kan ulamuk bukni,

103
00:03:23,960 --> 00:03:25,080
yuknye tonok,

104
00:03:25,080 --> 00:03:25,720
el si ara,

105
00:03:25,720 --> 00:03:27,200
Yudas Iskariot,

106
00:03:27,200 --> 00:03:29,800
elce Yesus dam tikilyayuk.

107
00:03:29,800 --> 00:03:31,680
El menekuka yangayukbuk,

108
00:03:31,680 --> 00:03:33,760
el balye tam ninye weik ap,

109
00:03:33,760 --> 00:03:34,760
yin talin nang ap,

110
00:03:34,760 --> 00:03:35,880
bulubuka yayik.

111
00:03:35,880 --> 00:03:37,640
Ayayik nang ara,

112
00:03:37,640 --> 00:03:40,000
Yahudi yala nang sik deiyok nang,

113
00:03:40,000 --> 00:03:41,000
wisi nang ap,

114
00:03:41,000 --> 00:03:43,200
Allah arina ati deiyok nang ap,

115
00:03:43,200 --> 00:03:45,760
Musa sekamuk yupu peterena deiyok nang ap,

116
00:03:45,760 --> 00:03:46,320
arye,

117
00:03:46,320 --> 00:03:48,760
‘Yesus tomobuka boyanamsulume,’

118
00:03:48,760 --> 00:03:51,080
nyabuka yupu nyanmeka ati,

119
00:03:51,080 --> 00:03:52,560
parang ya ap,

120
00:03:52,560 --> 00:03:54,640
ninye on yo kama ap,

121
00:03:54,640 --> 00:03:55,920
dobuka yayik.

122
00:03:55,920 --> 00:03:57,600
Yesus laka nyalbananye birye,

123
00:03:57,600 --> 00:04:02,040
Yahudi yala deiyok nang ati nyabuk yupu ara,

124
00:04:02,040 --> 00:04:02,400
ani.

125
00:04:02,400 --> 00:04:04,480
Yudas Iskariot arye nyabuk.

126
00:04:04,480 --> 00:04:08,360
“Na tenepce arye talye mutupnamnanye bira,

127
00:04:08,360 --> 00:04:09,640
Yesus el uka.

128
00:04:09,640 --> 00:04:10,640
‘Anye bilyak’ tenen,

129
00:04:10,640 --> 00:04:12,400
taruk talipmunce,

130
00:04:12,400 --> 00:04:16,120
el noutam deibuka ninye weik arye melibuka bobilulume,”

131
00:04:16,120 --> 00:04:17,320
nyabuk.

132
00:04:17,320 --> 00:04:20,760
Yudas arye ayupu nyapdeibuk ati,

133
00:04:20,760 --> 00:04:23,360
adip aryuk Yesus dam yayukce,

134
00:04:23,360 --> 00:04:25,200
“Na naie,”

135
00:04:25,200 --> 00:04:28,560
nyabuka Yesus ati mutubuk.

136
00:04:28,560 --> 00:04:29,880
Mutubukop ura,

137
00:04:29,880 --> 00:04:33,040
ayanmek nang mikip arye Yesus talibik.

138
00:04:33,040 --> 00:04:34,880
Talipdobikba,

139
00:04:34,880 --> 00:04:37,160
amining dam anyuk tikmoknye tonok arye,

140
00:04:37,160 --> 00:04:39,720
el ya lin ning fumbisik danerye,

141
00:04:39,720 --> 00:04:41,320
ya dobukabukce,

142
00:04:41,320 --> 00:04:43,760
Allah arina ati weik deiyoknye,

143
00:04:43,760 --> 00:04:45,840
el amutam afil donanye tonok,

144
00:04:45,840 --> 00:04:47,640
el amul takwetebuk.

145
00:04:47,640 --> 00:04:49,000
Atalak ara,

146
00:04:49,000 --> 00:04:52,960
Yesus arye ayanmek nang ati nyabuk.

147
00:04:52,960 --> 00:04:53,640
“Anggunce na ti,

148
00:04:53,640 --> 00:04:57,120
‘Amutuku talinyak nang obuka sirya daknamal’ tenen,

149
00:04:57,120 --> 00:05:00,360
‘El deiyok koubuka el mapu bobinmale,’

150
00:05:00,360 --> 00:05:01,800
tenepmanulumce,

151
00:05:01,800 --> 00:05:03,240
parang ya ap,

152
00:05:03,240 --> 00:05:04,440
ninye on yo kama ap,

153
00:05:04,440 --> 00:05:06,240
dobuka tomolyanmalum do?

154
00:05:06,240 --> 00:05:08,600
Atalak-atalak nirya,

155
00:05:08,600 --> 00:05:12,440
Allah ati arinyap aik dam peterelamsi bukni,

156
00:05:12,440 --> 00:05:14,000
kum tomonululume.

157
00:05:14,000 --> 00:05:14,720
Bukni,

158
00:05:14,720 --> 00:05:16,600
Allah arye nyalilamukbuk,

159
00:05:16,600 --> 00:05:20,520
Allah yupu sekamik nang sekeiyamik touk upnula ati,

160
00:05:20,520 --> 00:05:22,280
winipnulume.”

161
00:05:22,280 --> 00:05:25,680
Yesus arye el tomolyanmek nang ati nyabuk.

162
00:05:25,680 --> 00:05:27,400
Nyabukop ura,

163
00:05:27,400 --> 00:05:28,680
Yesus el mapu nirya,

164
00:05:28,680 --> 00:05:29,760
ilil ubuk ura,

165
00:05:29,760 --> 00:05:32,120
sik nirya arye batakuka,

166
00:05:32,120 --> 00:05:34,160
bai tam sakuka biyik.

167
00:05:34,160 --> 00:05:35,880
Yesus bobanmek talak ara,

168
00:05:35,880 --> 00:05:38,820
Yesus aminyan tam yanganmoknye,

169
00:05:38,820 --> 00:05:41,520
namin ongon aling cang ning ongopmok ara,

170
00:05:41,520 --> 00:05:43,680
aongon aling talibik ura,

171
00:05:43,680 --> 00:05:44,440
ilil ati,

172
00:05:44,440 --> 00:05:49,340
ongon aling kwiriplobuka nong dem bik-bik abuka biyuk.

173
00:05:49,340 --> 00:05:52,000
Yesus talibuka tomobik nang arye,

174
00:05:52,000 --> 00:05:53,040
Allah arina ati,

175
00:05:53,040 --> 00:05:54,400
weik deiyoknye,

176
00:05:54,400 --> 00:05:56,160
‘El aik dobinuyap’ tenen,

177
00:05:56,160 --> 00:05:59,560
Getsemani mutuku arye el aik bobiyik.

178
00:05:59,560 --> 00:06:00,840
Bobiyik talak ara,

179
00:06:00,840 --> 00:06:02,400
Yahudi yala nang,

180
00:06:02,400 --> 00:06:03,480
sik deiyok nang,

181
00:06:03,480 --> 00:06:04,480
wisi nang ap,

182
00:06:04,480 --> 00:06:06,800
Allah arina ati deiyok nang ap,

183
00:06:06,800 --> 00:06:09,240
Musa sekamuk yupu peterena deiyok nang ap,

184
00:06:09,240 --> 00:06:12,520
‘Yesus ati yupu lipsisikuka bokeipnamap’ tenen,

185
00:06:12,520 --> 00:06:14,140
bulubuka yayik.

186
00:06:14,140 --> 00:06:16,480
Yesus minopce bobanmekop ura,

187
00:06:16,480 --> 00:06:17,960
Peterus ara,

188
00:06:17,960 --> 00:06:19,360
aminyan yayuk.

189
00:06:19,360 --> 00:06:20,000
Ara,

190
00:06:20,000 --> 00:06:22,680
Allah arina ati weik deiyoknye,

191
00:06:22,680 --> 00:06:23,960
el aik dam yayukce,

192
00:06:23,960 --> 00:06:28,500
yin talin nang uku sekuka peikinmekak yanuka bukuk.

193
00:06:28,500 --> 00:06:29,320
Bukukce,

194
00:06:29,320 --> 00:06:30,280
el babye,

195
00:06:30,280 --> 00:06:31,580
uku peikinmok.

196
00:06:31,580 --> 00:06:34,240
Allah arina ati deiyok nang nirya ap,

197
00:06:34,240 --> 00:06:36,260
yupu bokolina deiyok nang ati,

198
00:06:36,260 --> 00:06:38,160
Sandeheren nyalamik nang ap,

199
00:06:38,160 --> 00:06:39,400
anang nirya arye,

200
00:06:39,400 --> 00:06:41,480
min arye ‘Yesus opnamabe,’

201
00:06:41,480 --> 00:06:42,780
tenelamika ati,

202
00:06:42,780 --> 00:06:43,940
atalak babye,

203
00:06:43,940 --> 00:06:44,820
utenenmek.

204
00:06:44,820 --> 00:06:45,240
Sikda,

205
00:06:45,240 --> 00:06:46,560
yuk nang arye,

206
00:06:46,560 --> 00:06:48,520
“Yesus el malye ulul ning ara,

207
00:06:48,520 --> 00:06:49,000
ani,

208
00:06:49,000 --> 00:06:49,740
ani,”

209
00:06:49,740 --> 00:06:50,720
nyaptingbuk,

210
00:06:50,720 --> 00:06:51,840
kekeptibyop ura,

211
00:06:51,840 --> 00:06:54,360
‘Ayupu deice arye Yesus optibye’ tenen,

212
00:06:54,360 --> 00:06:55,960
tenenmek.

213
00:06:55,960 --> 00:06:57,280
Utenenmikba,

214
00:06:57,280 --> 00:07:01,040
yuk talye wekmek nang arye ayupu nyanmekbuk,

215
00:07:01,040 --> 00:07:02,600
‘El opmanto deiyok ning ara,

216
00:07:02,600 --> 00:07:03,520
dan do?’

217
00:07:03,520 --> 00:07:03,840
tenen,

218
00:07:03,840 --> 00:07:05,380
kekelenmek.

219
00:07:05,380 --> 00:07:07,020
Kekelenmek bukni,

220
00:07:07,020 --> 00:07:11,260
ninye wenena ati deiyok kum upmokba kum kekebik.

221
00:07:11,260 --> 00:07:15,580
Ninye yuk-yuk weik arye talye yupu uk nyanmek bukni,

222
00:07:15,580 --> 00:07:18,280
yupu neiktoto atonun kum nyanmeka ati,

223
00:07:18,280 --> 00:07:21,280
‘Ninye wenena ati deiyok aupmalba,

224
00:07:21,280 --> 00:07:22,120
optibye,’

225
00:07:22,120 --> 00:07:25,040
tenepmanto yupu kum nyanmeka ati,

226
00:07:25,040 --> 00:07:26,620
kum kekebik.

227
00:07:26,620 --> 00:07:28,880
Kum kekebikba aminyan ara,

228
00:07:28,880 --> 00:07:30,600
yuk nang arye tikuka,

229
00:07:30,600 --> 00:07:33,600
el Yesus ati minina yupu nyabik.

230
00:07:33,600 --> 00:07:36,240
“Yesus arye ayupu nyabuk ura,

231
00:07:36,240 --> 00:07:37,440
kekebupu ara,

232
00:07:37,440 --> 00:07:38,380
ani.

233
00:07:38,380 --> 00:07:40,560
Yesus arye nyapsuk.

234
00:07:40,560 --> 00:07:41,640
‘Allah arina ati,

235
00:07:41,640 --> 00:07:47,480
ninye taruk arye domikbuk Yahudi yala nang arye arilbalulum aik ara,

236
00:07:47,480 --> 00:07:49,480
na arye uluplobuka,

237
00:07:49,480 --> 00:07:51,680
like winilye sum akunum uplyop ura,

238
00:07:51,680 --> 00:07:55,200
yuk ning ton punubuka dopnamne.

239
00:07:55,200 --> 00:07:57,280
Yuk ning punubuka dopnamne,’

240
00:07:57,280 --> 00:07:59,200
Yesus arye ayupu nyabuk ura,

241
00:07:59,200 --> 00:08:00,200
kekebupe,”

242
00:08:00,200 --> 00:08:01,480
nyabik.

243
00:08:01,480 --> 00:08:03,080
(Ayupu nyabik nang ara,

244
00:08:03,080 --> 00:08:06,580
Yesus arye “Anyaik uluplopnamle,”

245
00:08:06,580 --> 00:08:07,520
nyabuk ning ara,

246
00:08:07,520 --> 00:08:09,880
‘Domon yupu deice arye nyabuk,’

247
00:08:09,880 --> 00:08:12,320
ning ara bita moubuka kum tenebika ati,

248
00:08:12,320 --> 00:08:13,900
ayupu nyabik.)

249
00:08:13,900 --> 00:08:15,680
Ayupu nyanmek talak ara,

250
00:08:15,680 --> 00:08:19,800
asum nyanmek nang sik yupu yuk-yuk nyanmeka atouk,

251
00:08:19,800 --> 00:08:20,760
sik anang babye,

252
00:08:20,760 --> 00:08:22,340
yupu yuk-yuk nyanmek.

253
00:08:22,340 --> 00:08:24,020
Yuk-yuk nyanmekbuk,

254
00:08:24,020 --> 00:08:24,880
Allah arina ati,

255
00:08:24,880 --> 00:08:26,280
weik deiyok nang,

256
00:08:26,280 --> 00:08:29,200
awekmek nang sik urasin dam tikukabukce,

257
00:08:29,200 --> 00:08:32,560
Yesus ati ayupu nyabuka asipdeyuk.

258
00:08:32,560 --> 00:08:35,760
“Anang arye malye yupu nyapmakiyak yupu ara,

259
00:08:35,760 --> 00:08:36,560
dan do?

260
00:08:36,560 --> 00:08:40,400
Ance tamubuka yupu ton kum nyapnalam do?”

261
00:08:40,400 --> 00:08:42,620
nyabuka asipdeyuk.

262
00:08:42,620 --> 00:08:44,280
Asipdeyuk bukni,

263
00:08:44,280 --> 00:08:44,840
Yesus ara,

264
00:08:44,840 --> 00:08:45,560
yupu tonap,

265
00:08:45,560 --> 00:08:47,480
tamubuka kum nyabukce,

266
00:08:47,480 --> 00:08:49,440
tunimana uk ubuk.

267
00:08:49,440 --> 00:08:50,040
Winibukba,

268
00:08:50,040 --> 00:08:50,920
ila tonap,

269
00:08:50,920 --> 00:08:52,120
Allah arina ati,

270
00:08:52,120 --> 00:08:53,720
aweik deiyoknye birye,

271
00:08:53,720 --> 00:08:55,920
Yesus ati asipdeyuk.

272
00:08:55,920 --> 00:09:00,240
“Ninye weik lyeplirye sik talima talinamle deiyoknye,

273
00:09:00,240 --> 00:09:01,840
Mesias nyanyapnye bira,

274
00:09:01,840 --> 00:09:03,660
an aulyam do?”

275
00:09:03,660 --> 00:09:04,560
Tonda,

276
00:09:04,560 --> 00:09:09,040
“Si erekinyapnye malye winin ning fia kum winilulnye,

277
00:09:09,040 --> 00:09:11,440
Fia Etekdopnye Allah ara,

278
00:09:11,440 --> 00:09:14,300
anuk el Mi Koprop ulyam do?”

279
00:09:14,300 --> 00:09:16,240
nyabuka asipdeyuk.

280
00:09:16,240 --> 00:09:17,400
Asipdeyukop ura,

281
00:09:17,400 --> 00:09:19,940
Yesus arye tamubuka nyabuk.

282
00:09:19,940 --> 00:09:21,360
“Anyapmanilamnye bira,

283
00:09:21,360 --> 00:09:22,340
na tia.

284
00:09:22,340 --> 00:09:23,840
Na Ninye Mi Koprop Atonunye,

285
00:09:23,840 --> 00:09:25,640
Allah el Fia Mikipnye,

286
00:09:25,640 --> 00:09:29,460
el sirik tam bukniba eipnamnulume.

287
00:09:29,460 --> 00:09:30,800
Eipnamnulum talak ara,

288
00:09:30,800 --> 00:09:36,160
im deice arye dua kan-kan kouluku yanganye talak eipnamnulume.”

289
00:09:36,160 --> 00:09:38,240
Yesus arye nyabuk.

290
00:09:38,240 --> 00:09:40,600
Yesus arye ayupu nyabukop ura,

291
00:09:40,600 --> 00:09:41,800
Allah arina ati,

292
00:09:41,800 --> 00:09:43,520
aweik deiyoknye birye,

293
00:09:43,520 --> 00:09:45,320
Yesus nyapmok yupu kekebukce,

294
00:09:45,320 --> 00:09:47,600
ayupu ati yu weik ubuk ura,

295
00:09:47,600 --> 00:09:51,360
el ongon aling kwiliklobukce ayupu nyabuk.

296
00:09:51,360 --> 00:09:53,600
“Yuk nang arye tonap,

297
00:09:53,600 --> 00:09:54,760
nyanuyak yupu ara,

298
00:09:54,760 --> 00:09:55,880
nun patana kume.

299
00:09:55,880 --> 00:09:57,640
El ayupu nyapmal deice arye,

300
00:09:57,640 --> 00:09:58,400
‘Na ara,

301
00:09:58,400 --> 00:10:00,400
Allah atonunye unune,’

302
00:10:00,400 --> 00:10:02,080
akunum nyapmasile.

303
00:10:02,080 --> 00:10:07,720
Ayupu nyapmale deice arye Allah ati akunum yanipmal anya arye,

304
00:10:07,720 --> 00:10:11,000
anyapmal ning wenena ati ara,

305
00:10:11,000 --> 00:10:12,040
yatato wiripnamap do?

306
00:10:12,040 --> 00:10:14,840
Anggun abulupmalum nang babye,

307
00:10:14,840 --> 00:10:17,480
yata tenepmalum do?”

308
00:10:17,480 --> 00:10:17,760
nyabuk.

309
00:10:17,760 --> 00:10:18,160
Nyabuk ura,

310
00:10:18,160 --> 00:10:20,840
ayupu bokolina deiyok nang,

311
00:10:20,840 --> 00:10:23,000
sik Sandeheren nang nirya arye,

312
00:10:23,000 --> 00:10:23,840
“Akunuma,

313
00:10:23,840 --> 00:10:24,480
anye birye,

314
00:10:24,480 --> 00:10:26,400
‘Nada Allah el Ninye Lyena Deiyoknye bira,

315
00:10:26,400 --> 00:10:26,960
na tia.

316
00:10:26,960 --> 00:10:27,440
Na aunune,’

317
00:10:27,440 --> 00:10:28,640
nyapmal deice arye,

318
00:10:28,640 --> 00:10:30,160
‘Nada Allah atonunye,’

319
00:10:30,160 --> 00:10:31,400
nyapmasile.

320
00:10:31,400 --> 00:10:32,760
Ayupu nyapmal ara,

321
00:10:32,760 --> 00:10:35,000
fia malye yupu nyapmale ati,

322
00:10:35,000 --> 00:10:38,920
adeice arye el ti talye lup parabuka optibye,”

323
00:10:38,920 --> 00:10:40,880
nyabik.

324
00:10:40,880 --> 00:10:41,480
Nyabikop ura,

325
00:10:41,480 --> 00:10:46,240
ton nang arye Yesus nong deice si maka tululinmek.

326
00:10:46,240 --> 00:10:48,640
Ton nang arye Yesus el asing,

327
00:10:48,640 --> 00:10:53,240
ongon aling arye kitibuka lelipdongopmekce,

328
00:10:53,240 --> 00:10:55,160
anang nirya arye taruk pinibuka,

329
00:10:55,160 --> 00:10:58,200
Yesus el nong deice taruk arye bupra onmek talak arye,

330
00:10:58,200 --> 00:10:59,320
ayupu nyanmek.

331
00:10:59,320 --> 00:11:02,760
“Aminyan upnamle ning laka nyananye,

332
00:11:02,760 --> 00:11:04,400
nabinye ulyama anya arye,

333
00:11:04,400 --> 00:11:05,800
yatanye birye opmakil do?

334
00:11:05,800 --> 00:11:08,120
Ance laka nyapsilyame,”

335
00:11:08,120 --> 00:11:08,520
nyabuka,

336
00:11:08,520 --> 00:11:10,000
Yesus ati nalinmek.

337
00:11:10,000 --> 00:11:11,560
Nalinmekop ura,

338
00:11:11,560 --> 00:11:15,520
anyaik yin talibuka kalikna nang arye,

339
00:11:15,520 --> 00:11:21,440
Yesus dobuka banmekce taruk arye bokuka opobanmek.

340
00:11:21,440 --> 00:11:24,200
Yahudi yala nang Allah arina ati,

341
00:11:24,200 --> 00:11:25,840
sik weik deiyoknye,

342
00:11:25,840 --> 00:11:28,160
el aik dam Peterus unmok talak ara,

343
00:11:28,160 --> 00:11:29,800
aweik deiyoknye,

344
00:11:29,800 --> 00:11:33,300
el fil don kil tonok Peterus unmokak yayuk.

345
00:11:33,300 --> 00:11:34,560
Yayukop ura,

346
00:11:34,560 --> 00:11:36,640
Peterus uku peikinmokbuk,

347
00:11:36,640 --> 00:11:38,320
akil arye Peterus dinmokce,

348
00:11:38,320 --> 00:11:42,480
el urasin ati bita maka meilenmok.

349
00:11:42,480 --> 00:11:43,920
Bita maka meilenmokce,

350
00:11:43,920 --> 00:11:44,800
‘Anye bira,

351
00:11:44,800 --> 00:11:47,640
Nasaret mutuku nang arye deiamiknye,

352
00:11:47,640 --> 00:11:48,400
Yesus ara,

353
00:11:48,400 --> 00:11:49,120
el melinanye,

354
00:11:49,120 --> 00:11:50,200
akunuma,’

355
00:11:50,200 --> 00:11:52,520
tenebukce ayupu nyabuk.

356
00:11:52,520 --> 00:11:53,380
“An ap,

357
00:11:53,380 --> 00:11:54,520
aNasaretnye ap,

358
00:11:54,520 --> 00:11:55,880
neika ulamrurume,”

359
00:11:55,880 --> 00:11:57,240
nyabuk.

360
00:11:57,240 --> 00:11:58,240
Nyabuk ura,

361
00:11:58,240 --> 00:12:01,760
Peterus arye tamubuka akil ati nyabuk.

362
00:12:01,760 --> 00:12:03,200
“Anyapmanilam yupu ara,

363
00:12:03,200 --> 00:12:05,200
deiyok yata ati nyapmanilam do?

364
00:12:05,200 --> 00:12:06,560
Na kum tenepmane.

365
00:12:06,560 --> 00:12:07,720
Anyapmanilamnye bira,

366
00:12:07,720 --> 00:12:09,040
na walwale,”

367
00:12:09,040 --> 00:12:11,440
nyabuka kunusa dobukce,

368
00:12:11,440 --> 00:12:15,320
anyaik ongobuka wiyamik poka buplan dam tikilbiyuk.

369
00:12:15,320 --> 00:12:17,280
Abinuka tikabukba,

370
00:12:17,280 --> 00:12:19,480
anyanmok kil ila tonap,

371
00:12:19,480 --> 00:12:20,240
eibukce,

372
00:12:20,240 --> 00:12:23,140
awekmek nang ati ayupu nyabuk.

373
00:12:23,140 --> 00:12:24,040
“Anye bira,

374
00:12:24,040 --> 00:12:25,840
Nasaretnye ap,

375
00:12:25,840 --> 00:12:27,360
melibuka ulamik nang ara,

376
00:12:27,360 --> 00:12:29,760
tonoknye ton atikmale,”

377
00:12:29,760 --> 00:12:31,020
nyabuk.

378
00:12:31,020 --> 00:12:31,800
Nyabuk ura,

379
00:12:31,800 --> 00:12:34,280
Peterus ayupu kekebukce,

380
00:12:34,280 --> 00:12:35,040
“Anye bira,

381
00:12:35,040 --> 00:12:36,860
na walwale,”

382
00:12:36,860 --> 00:12:39,120
nyabuka kunusa dobuk.

383
00:12:39,120 --> 00:12:40,280
Kunusa dobuk ura,

384
00:12:40,280 --> 00:12:42,360
sik nirya daunmekani,

385
00:12:42,360 --> 00:12:43,340
Peterus ap,

386
00:12:43,340 --> 00:12:44,240
tikmek nang arye,

387
00:12:44,240 --> 00:12:45,480
Peterus ati,

388
00:12:45,480 --> 00:12:46,320
ila tonap,

389
00:12:46,320 --> 00:12:47,420
nyabik.

390
00:12:47,420 --> 00:12:47,920
“Anda,

391
00:12:47,920 --> 00:12:50,000
Galilea tam ulyamnye biti,

392
00:12:50,000 --> 00:12:53,640
anye bira el melibuka balamlum nang ara,

393
00:12:53,640 --> 00:12:55,360
an akunuma,”

394
00:12:55,360 --> 00:12:56,640
nyabik.

395
00:12:56,640 --> 00:12:57,600
Nyabikop ura,

396
00:12:57,600 --> 00:13:00,160
Peterus yupu mikip arye tonap,

397
00:13:00,160 --> 00:13:01,860
filibukce nyabuk.

398
00:13:01,860 --> 00:13:03,040
“Anyapmanulumnye bira,

399
00:13:03,040 --> 00:13:05,360
dipkoprop fia na walwale.

400
00:13:05,360 --> 00:13:06,720
Na nyapmasin yupu ara,

401
00:13:06,720 --> 00:13:08,720
tilila nyapsitinyeto ura,

402
00:13:08,720 --> 00:13:10,640
Allah arye opnutue,”

403
00:13:10,640 --> 00:13:14,800
nyabuka ayupu atonun yupu ton weika arye nyanmok.

404
00:13:14,800 --> 00:13:18,360
Peterus el ayupu deiya koubuka nyanmok talak ara,

405
00:13:18,360 --> 00:13:20,480
adip aryuk yim ayam arye,

406
00:13:20,480 --> 00:13:23,160
like bitinye ning kamubuk.

407
00:13:23,160 --> 00:13:24,640
Ayam yupu nyabukop ura,

408
00:13:24,640 --> 00:13:25,720
adip aryuk,

409
00:13:25,720 --> 00:13:28,840
Yesus arye Peterus ati nyapmok yupu ara,

410
00:13:28,840 --> 00:13:30,160
Peterus ila tonap,

411
00:13:30,160 --> 00:13:31,120
tenebuk.

412
00:13:31,120 --> 00:13:31,880
Se,

413
00:13:31,880 --> 00:13:32,720
Yesus arye,

414
00:13:32,720 --> 00:13:37,080
“Yim ayam like bitinye min kum kamupmalye talak ara,

415
00:13:37,080 --> 00:13:38,880
‘Anye bira na walwale,’

416
00:13:38,880 --> 00:13:39,700
nyabuka,

417
00:13:39,700 --> 00:13:43,320
like winilye deice arye kunusa dopnamanilame,”

418
00:13:43,320 --> 00:13:44,480
nyapmok touk,

419
00:13:44,480 --> 00:13:45,440
‘Akunum winipmane,’

420
00:13:45,440 --> 00:13:46,620
tenebukce,

421
00:13:46,620 --> 00:13:49,200
el kanye talima fia ikin ubuk ura,

422
00:13:49,200 --> 00:13:53,120
weik arye engenmok.

