﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:07,000
Yesus deiyamuk mutuku ara,

2
00:00:07,000 --> 00:00:09,280
Yudea tam noutamak bukni,

3
00:00:09,280 --> 00:00:10,160
mutuku si ara,

4
00:00:10,160 --> 00:00:11,860
Betlehem mutuku deibuk.

5
00:00:11,860 --> 00:00:14,040
Yesus deibuk talak ara,

6
00:00:14,040 --> 00:00:17,960
amutuku nirya weik ninye deiyok talibuka ulamuknye,

7
00:00:17,960 --> 00:00:20,540
el si ara Raja Herodes ulamuk.

8
00:00:20,540 --> 00:00:22,640
Yesus akunum deibukop ura,

9
00:00:22,640 --> 00:00:26,520
kurya ning min arye kel kibuka balamik nang,

10
00:00:26,520 --> 00:00:28,220
kiting yangan tam arye,

11
00:00:28,220 --> 00:00:31,300
weik mutuku si Yerusalem mutuku dilyayik.

12
00:00:31,300 --> 00:00:33,580
Yayikce asipdeyik.

13
00:00:33,580 --> 00:00:37,580
“Yahudi yala nang sik weik ninye deiyoknye Raja,

14
00:00:37,580 --> 00:00:40,440
winiryuk deipmalnye bira dan ulul do?”

15
00:00:40,440 --> 00:00:42,540
nyabuka asipdeyik.

16
00:00:42,540 --> 00:00:44,280
“Kiting yangan tam arye,

17
00:00:44,280 --> 00:00:47,680
anye el kurya tikukba eibupurye,

18
00:00:47,680 --> 00:00:49,460
‘El si erepnamap’ tenen,

19
00:00:49,460 --> 00:00:53,160
kurya im noutamak banmok bisik uk elilamuburye,

20
00:00:53,160 --> 00:00:54,800
melibuka yanmabe,”

21
00:00:54,800 --> 00:00:56,100
nyabik.

22
00:00:56,100 --> 00:00:57,440
Nyabikop ura,

23
00:00:57,440 --> 00:01:00,960
yuk nang arye Herodes dam laka nyabikba,

24
00:01:00,960 --> 00:01:03,900
Herodes kekebukce malye kanye bobuk.

25
00:01:03,900 --> 00:01:04,680
Tonda,

26
00:01:04,680 --> 00:01:07,280
‘Yerusalem mutuku ulamik nang ababye,

27
00:01:07,280 --> 00:01:09,200
yata yupu nyanmak do?’

28
00:01:09,200 --> 00:01:09,740
tenen,

29
00:01:09,740 --> 00:01:12,600
sik nirya ababye malye kanye bobik.

30
00:01:12,600 --> 00:01:14,000
Herodes ara,

31
00:01:14,000 --> 00:01:15,680
malye kanye bobukce,

32
00:01:15,680 --> 00:01:16,720
Yahudi yala nang,

33
00:01:16,720 --> 00:01:18,200
sik Allah arina ap,

34
00:01:18,200 --> 00:01:20,100
el si erena ap ati,

35
00:01:20,100 --> 00:01:22,640
anyaik fum fil dona deiyok nang ap,

36
00:01:22,640 --> 00:01:23,520
Allah arye,

37
00:01:23,520 --> 00:01:24,560
‘Wininamlulume,

38
00:01:24,560 --> 00:01:26,280
aning ara kum wininamlulume,’

39
00:01:26,280 --> 00:01:27,180
nyapdeibukba,

40
00:01:27,180 --> 00:01:30,880
Musa arye sekeiyamuk yupu peterena deiyok nang ap,

41
00:01:30,880 --> 00:01:35,160
Raja Herodes arye yukubukba yayikop ura asipdeyuk.

42
00:01:35,160 --> 00:01:37,360
“Allah yupu laka nyalamik nang,

43
00:01:37,360 --> 00:01:38,500
nabi-nabi arye,

44
00:01:38,500 --> 00:01:41,940
ninye nirya lyeplirye talinamlanye Kristus ara,

45
00:01:41,940 --> 00:01:44,280
yata mutuku deipnamle nyalamik do?”

46
00:01:44,280 --> 00:01:46,340
nyabuka asipdeyuk.

47
00:01:46,340 --> 00:01:47,960
Asipdeyuk bukni,

48
00:01:47,960 --> 00:01:49,080
sikce,

49
00:01:49,080 --> 00:01:51,460
“Yudea tam noutamak bukni,

50
00:01:51,460 --> 00:01:53,820
Betlehem mutuku deipnamle nyalamik,”

51
00:01:53,820 --> 00:01:55,040
nyabik.

52
00:01:55,040 --> 00:01:55,880
Ara,

53
00:01:55,880 --> 00:01:59,120
Allah yupu laka nyalamuknye nabi Mika arye,

54
00:01:59,120 --> 00:02:02,280
ayupu laka nyabuka sekeiyamsuke.

55
00:02:02,280 --> 00:02:04,360
El sekeiyamsuk yupu ara,

56
00:02:04,360 --> 00:02:05,140
ani.

57
00:02:05,140 --> 00:02:08,440
‘Allah arye Betlehem mutuku ati nyabuk.

58
00:02:08,440 --> 00:02:11,280
“Yudea tam noutamak aubuk mutuku nirya ara,

59
00:02:11,280 --> 00:02:13,060
mitik mambul mutuku bukni,

60
00:02:13,060 --> 00:02:15,480
Betlehem mutuku ara fia weik mambule.

61
00:02:15,480 --> 00:02:15,920
Ara,

62
00:02:15,920 --> 00:02:18,980
Betlehem mutuku noutamak unyak ninye kan-kan arye,

63
00:02:18,980 --> 00:02:22,220
weik ninye deiyok unamlanye deipnamake.

64
00:02:22,220 --> 00:02:22,880
Anye bira,

65
00:02:22,880 --> 00:02:26,080
domba basam teleb ubuka weilamlanye atonun,

66
00:02:26,080 --> 00:02:28,280
Allah el mapu Israel ninye ati,

67
00:02:28,280 --> 00:02:29,620
bico tenebuka,

68
00:02:29,620 --> 00:02:31,600
‘Wininmale’ nyabuka,

69
00:02:31,600 --> 00:02:32,580
fia talinamle.

70
00:02:32,580 --> 00:02:33,400
Aning ati ara,

71
00:02:33,400 --> 00:02:34,800
Betlehem mutuku ara,

72
00:02:34,800 --> 00:02:36,560
weik mambul mutuku nyapne,”

73
00:02:36,560 --> 00:02:37,880
Allah arye nyabuk.’

74
00:02:37,880 --> 00:02:42,620
Sik kurya dipnin yangalamik nang arye Herodes ati nyabik.

75
00:02:42,620 --> 00:02:46,320
Anang arye Herodes ati ayupu nyabikba,

76
00:02:46,320 --> 00:02:50,920
Herodes arye kurya dipnin yangalamik nang yukubukba yayikop ura,

77
00:02:50,920 --> 00:02:52,660
duknubuka asipdeyuk.

78
00:02:52,660 --> 00:02:54,600
“Anggun eiplum kurya ara,

79
00:02:54,600 --> 00:02:56,440
dan sum arye tikuk do?”

80
00:02:56,440 --> 00:02:58,480
nyabuka asipdeyuk.

81
00:02:58,480 --> 00:03:01,520
Asipdeyukce yupu ton mopreibuk.

82
00:03:01,520 --> 00:03:03,520
‘Betlehem dilbinamak’ tenen,

83
00:03:03,520 --> 00:03:05,060
ayupu nyapdeibuk.

84
00:03:05,060 --> 00:03:06,960
“Betlehem mutuku bimunce,

85
00:03:06,960 --> 00:03:08,280
ami elamunya ani,

86
00:03:08,280 --> 00:03:09,720
akunum eipmunyop ura,

87
00:03:09,720 --> 00:03:12,660
tamubuka na yanuka nyapnumunyeba,

88
00:03:12,660 --> 00:03:16,540
na ababye el ti si erebuka kilbinmane.

89
00:03:16,540 --> 00:03:18,440
El si erepnamna atia,”

90
00:03:18,440 --> 00:03:19,580
nyabuka,

91
00:03:19,580 --> 00:03:23,140
Raja Herodes arye tenepce arye nyaplobuk.

92
00:03:23,140 --> 00:03:24,680
Ayupu nyabukba,

93
00:03:24,680 --> 00:03:25,680
kekebikop ura,

94
00:03:25,680 --> 00:03:27,840
kurya banmok bisik eibuka,

95
00:03:27,840 --> 00:03:30,460
melibuka dobolbalamik nang ara biyik.

96
00:03:30,460 --> 00:03:33,120
Kiting yangan tam arye tikmokba,

97
00:03:33,120 --> 00:03:35,680
eipmek kurya uk el menekmokba,

98
00:03:35,680 --> 00:03:38,440
sik aminyan melibuka banmeka ani,

99
00:03:38,440 --> 00:03:39,580
Yesus deipmok aik,

100
00:03:39,580 --> 00:03:42,000
aruma dup deice tikukop ura,

101
00:03:42,000 --> 00:03:44,200
sik babye anyaik wekik.

102
00:03:44,200 --> 00:03:47,920
Akurya anyaik aruma dup deice tikukop ura,

103
00:03:47,920 --> 00:03:50,240
sik weik arye kanye deibik.

104
00:03:50,240 --> 00:03:52,560
Weik arye kanye deibikce,

105
00:03:52,560 --> 00:03:54,400
anyaik wekuka Maria ap,

106
00:03:54,400 --> 00:03:56,640
el mi Yesus ap eibikce,

107
00:03:56,640 --> 00:03:58,040
ami el kina ati,

108
00:03:58,040 --> 00:03:59,280
sik nirya arye,

109
00:03:59,280 --> 00:04:01,920
gutam tuku diprongobukabikce,

110
00:04:01,920 --> 00:04:02,640
tonda,

111
00:04:02,640 --> 00:04:04,680
Yesus el si erenmek.

112
00:04:04,680 --> 00:04:05,840
Erenmekce,

113
00:04:05,840 --> 00:04:06,920
sik mambul ning,

114
00:04:06,920 --> 00:04:09,860
lin ning fum torokukabikce,

115
00:04:09,860 --> 00:04:12,720
dekna weik ning Yesus ati aribik.

116
00:04:12,720 --> 00:04:15,040
Sikce Yesus aribik ning ara,

117
00:04:15,040 --> 00:04:15,880
ani.

118
00:04:15,880 --> 00:04:18,240
Yo fia akunum mikuk ning,

119
00:04:18,240 --> 00:04:20,600
el si kemenyan uku dongobikiba,

120
00:04:20,600 --> 00:04:22,900
‘Teleb nintong nyapnamle’ tenen,

121
00:04:22,900 --> 00:04:23,780
aribik.

122
00:04:23,780 --> 00:04:25,480
Aning ara el si ara,

123
00:04:25,480 --> 00:04:26,320
kemenyan.

124
00:04:26,320 --> 00:04:26,960
Tonda,

125
00:04:26,960 --> 00:04:29,520
dekna weik ning emas aribik.

126
00:04:29,520 --> 00:04:30,680
Ton ning ara,

127
00:04:30,680 --> 00:04:32,200
dekna weik yo fia,

128
00:04:32,200 --> 00:04:34,160
teleb nintong nyalamuk ning,

129
00:04:34,160 --> 00:04:36,160
el si ara mur aribik.

130
00:04:36,160 --> 00:04:38,080
Aribuka mapmekba,

131
00:04:38,080 --> 00:04:41,220
lengdar deice Allah arye anang ati nyabuk.

132
00:04:41,220 --> 00:04:44,280
“Anggun tamubuka ban talak ara,

133
00:04:44,280 --> 00:04:46,760
Herodes dam bisik bana kume.

134
00:04:46,760 --> 00:04:51,280
Yuk bisik arye anggun mutuku kopropa tamubuka binamlulume,”

135
00:04:51,280 --> 00:04:52,480
nyabukba,

136
00:04:52,480 --> 00:04:54,700
kekebikce yuk bisik biyik.

137
00:04:54,700 --> 00:04:57,200
Sik kurya dipnin yangalamik nang,

138
00:04:57,200 --> 00:05:00,600
Yesus delin aik akunum batakuka biyikop ura,

139
00:05:00,600 --> 00:05:01,880
lengdar deice arye,

140
00:05:01,880 --> 00:05:05,240
Allah el im deice fil donanye malaikat arye,

141
00:05:05,240 --> 00:05:07,420
Yusuf ati ayupu nyabuk.

142
00:05:07,420 --> 00:05:10,520
“Herodes arye ami oplyak anya arye,

143
00:05:10,520 --> 00:05:12,240
bukmince ami ap,

144
00:05:12,240 --> 00:05:13,680
el lin ap bobuka,

145
00:05:13,680 --> 00:05:15,780
Mesir mutuku bobilyame.

146
00:05:15,780 --> 00:05:17,080
Herodes arye,

147
00:05:17,080 --> 00:05:18,740
‘Ami opnamne’ tenen,

148
00:05:18,740 --> 00:05:20,480
fia enamla anya arye,

149
00:05:20,480 --> 00:05:22,520
Mesir mutuku bimince,

150
00:05:22,520 --> 00:05:23,640
daulaminya ani,

151
00:05:23,640 --> 00:05:25,880
na arye yukupkinyop ura,

152
00:05:25,880 --> 00:05:28,460
tamubuka amutuku yanamlyame,”

153
00:05:28,460 --> 00:05:29,640
nyabuk.

154
00:05:29,640 --> 00:05:32,740
Allah arye Yusuf ati nyabukop ura,

155
00:05:32,740 --> 00:05:35,260
Yusuf bukukabukce ami ap,

156
00:05:35,260 --> 00:05:37,440
el lin Maria ap bobuka,

157
00:05:37,440 --> 00:05:41,200
alukunyan noutamak aryuk Mesir mutuku biyik.

158
00:05:41,200 --> 00:05:42,800
Daulamika ani,

159
00:05:42,800 --> 00:05:44,720
Raja Herodes dibukop ura,

160
00:05:44,720 --> 00:05:47,500
tamubuka sik mutuku kopropa yayik.

161
00:05:47,500 --> 00:05:50,040
Awinibik ning nirya ara,

162
00:05:50,040 --> 00:05:51,920
Allah yupu laka nyalamuknye,

163
00:05:51,920 --> 00:05:55,100
nabi Hosea arye nyalamuk touk winibik.

164
00:05:55,100 --> 00:05:57,740
Hosea nyalamuk yupu ara ani.

165
00:05:57,740 --> 00:05:59,860
‘Allah arye nyabuk.

166
00:05:59,860 --> 00:06:03,320
Mesir mutuku noutamak arye na mi yukupsiba,

167
00:06:03,320 --> 00:06:04,780
tamubuka yayuk.’

168
00:06:04,780 --> 00:06:07,600
Sik kurya dipnin yangalamik nang arye,

169
00:06:07,600 --> 00:06:13,460
Herodes tenepce arye talya nyaplobuk yupu deiyok kel kiyamika ati,

170
00:06:13,460 --> 00:06:14,760
kekebukabikce,

171
00:06:14,760 --> 00:06:17,360
el dam tamubuka kum biyik bukni,

172
00:06:17,360 --> 00:06:19,800
sik mutuku kopropa bana ati,

173
00:06:19,800 --> 00:06:21,180
yuk bisik biyik.

174
00:06:21,180 --> 00:06:23,080
Akunum biyik bukni,

175
00:06:23,080 --> 00:06:26,080
aminyan ara Herodes aning kel kibukce,

176
00:06:26,080 --> 00:06:27,920
el fia yu ubuk.

177
00:06:27,920 --> 00:06:30,720
Sik kurya dipnin yangalamik nang arye,

178
00:06:30,720 --> 00:06:31,680
Herodes ati,

179
00:06:31,680 --> 00:06:33,580
“Kurya atalak arye tiku,”

180
00:06:33,580 --> 00:06:34,440
nyabikba,

181
00:06:34,440 --> 00:06:36,280
Raja Herodes kekebukce,

182
00:06:36,280 --> 00:06:38,600
sik nyabik touk deiyok koubuka,

183
00:06:38,600 --> 00:06:41,420
anyapce nukdebukabukce,

184
00:06:41,420 --> 00:06:45,040
‘Sal mapu kiting tamun bitinye arye sekdongobuka,

185
00:06:45,040 --> 00:06:48,120
utam mapu nirya obuka sirya daknamne,’

186
00:06:48,120 --> 00:06:48,980
tenebuk.

187
00:06:48,980 --> 00:06:50,280
Utenebukce,

188
00:06:50,280 --> 00:06:51,440
yu weik ubukba,

189
00:06:51,440 --> 00:06:55,080
el yin talin nang ati ayupu nyapdeibuk.

190
00:06:55,080 --> 00:06:56,880
“Betlehem mutuku ap,

191
00:06:56,880 --> 00:06:59,120
adam karin mutuku nirya ap,

192
00:06:59,120 --> 00:07:00,040
sal mapu,

193
00:07:00,040 --> 00:07:05,580
kiting tamun bitinye arye sekdongobuka utam sal mapu nirya oploplulume,”

194
00:07:05,580 --> 00:07:06,580
nyabuk.

195
00:07:06,580 --> 00:07:09,600
Elce nyabuk touk binuka obik.

196
00:07:09,600 --> 00:07:12,040
Amapu nirya obika ara,

197
00:07:12,040 --> 00:07:15,640
Allah yupu laka nyalamuknye nabi Yeremia nyalamuk touk,

198
00:07:15,640 --> 00:07:16,580
winibuk.

199
00:07:16,580 --> 00:07:19,380
Yeremia nyalamuk yupu ara ani.

200
00:07:19,380 --> 00:07:21,480
‘Rama mutuku noutamak ara,

201
00:07:21,480 --> 00:07:23,680
weik arye malye nyana ap,

202
00:07:23,680 --> 00:07:24,440
engena ap,

203
00:07:24,440 --> 00:07:25,240
wininmakba,

204
00:07:25,240 --> 00:07:26,240
kekepmabe.

205
00:07:26,240 --> 00:07:26,840
Rahel,

206
00:07:26,840 --> 00:07:28,240
el mapu dipmakba,

207
00:07:28,240 --> 00:07:29,800
weik arye engenmale.

208
00:07:29,800 --> 00:07:32,720
El kanye talima weik arye buku sukunmala ati,

209
00:07:32,720 --> 00:07:34,340
kum namin uptue.

210
00:07:34,340 --> 00:07:35,880
Kanye namin una ara,

211
00:07:35,880 --> 00:07:36,840
el like.

212
00:07:36,840 --> 00:07:39,340
Ara el mapu weike dipmaka atia.’

213
00:07:39,340 --> 00:07:43,400
Yusuf bira Mesir mutuku noutamak daulamuka ani,

214
00:07:43,400 --> 00:07:45,200
Herodes akunum dibukop ura,

215
00:07:45,200 --> 00:07:47,560
Allah el im deice fil donanye malaikat,

216
00:07:47,560 --> 00:07:50,520
lengdar deice Yusuf ati nyalyayuk.

217
00:07:50,520 --> 00:07:51,560
“Yusufo,

218
00:07:51,560 --> 00:07:53,120
‘Ami optibye’ tenen,

219
00:07:53,120 --> 00:07:54,960
pirilamik nang nirya ara,

220
00:07:54,960 --> 00:07:56,800
akunum dibika anya arye,

221
00:07:56,800 --> 00:07:58,440
bukukapmince,

222
00:07:58,440 --> 00:07:59,240
ami ap,

223
00:07:59,240 --> 00:08:00,360
el lin Maria ap,

224
00:08:00,360 --> 00:08:01,520
bobukapmince,

225
00:08:01,520 --> 00:08:04,940
Israel mutuku tamubuka bobinulyame,”

226
00:08:04,940 --> 00:08:06,240
nyabuk.

227
00:08:06,240 --> 00:08:07,600
Nyabukop ura,

228
00:08:07,600 --> 00:08:10,120
Yusuf bukukabukce ami ap,

229
00:08:10,120 --> 00:08:12,120
el lin Maria ap bobuka,

230
00:08:12,120 --> 00:08:14,520
Israel mutuku tamubuka bobiyukce,

231
00:08:14,520 --> 00:08:15,920
sik daulamik.

232
00:08:15,920 --> 00:08:17,560
Daulamik bukni,

233
00:08:17,560 --> 00:08:21,320
aminyan talak Israel tam tamubuka biyuk bukni,

234
00:08:21,320 --> 00:08:22,760
“Herodes dibukba,

235
00:08:22,760 --> 00:08:24,200
el pununa ati,

236
00:08:24,200 --> 00:08:28,840
winira el mi Arkelaus arye Yudea tam talibuke,”

237
00:08:28,840 --> 00:08:30,680
nyabikba kekebukce,

238
00:08:30,680 --> 00:08:32,640
‘Anye birye opsilyak’ tenen,

239
00:08:32,640 --> 00:08:34,040
ilil weik ubukba,

240
00:08:34,040 --> 00:08:35,800
‘Yudea tam kum binune,’

241
00:08:35,800 --> 00:08:36,620
tenebuk.

242
00:08:36,620 --> 00:08:37,600
Tonda,

243
00:08:37,600 --> 00:08:39,480
Allah lengdar deice arye,

244
00:08:39,480 --> 00:08:42,720
“Yesus oplyak ati kanye wisiplyame,”

245
00:08:42,720 --> 00:08:43,960
nyabuka ati,

246
00:08:43,960 --> 00:08:45,240
Yusuf kekebukce,

247
00:08:45,240 --> 00:08:47,100
Yudea tam kum bukni,

248
00:08:47,100 --> 00:08:49,520
Galilea tam uk tamubuka biyuk.

249
00:08:49,520 --> 00:08:51,760
Galilea tam biyukop ura,

250
00:08:51,760 --> 00:08:55,340
tonok mutuku si Nasaret mutuku binuka ulamik.

251
00:08:55,340 --> 00:08:58,360
Nasaret mutuku binuka ulamika ara,

252
00:08:58,360 --> 00:09:00,680
sik Allah yupu laka nyalamik nang,

253
00:09:00,680 --> 00:09:03,040
nabi nang arye ayupu nyalamik.

254
00:09:03,040 --> 00:09:03,860
Ara,

255
00:09:03,860 --> 00:09:05,760
“Ninye Lyena Deiyoknye bira,

256
00:09:05,760 --> 00:09:07,160
‘Nasaretnye ulule,’

257
00:09:07,160 --> 00:09:08,660
nyapnamake,”

258
00:09:08,660 --> 00:09:09,660
nyalamik.

259
00:09:09,660 --> 00:09:10,760
Aning ati ara,

260
00:09:10,760 --> 00:09:13,920
Nasaret mutuku binuka ulamikak arye,

261
00:09:13,920 --> 00:09:17,760
sik Allah yupu laka nyalamik nang laka lyalamik touk,

262
00:09:17,760 --> 00:09:21,840
Nasaret mutuku binuka ulamik.

