\id EPH - Iñupiat New Testament [esi] Alaska, USA
\ide UTF8
\h EPHESIANS
\toc1 Paul Tuyuutiŋich Ephesus-miunun
\toc2 Ephesians
\toc3 Eph
\mt1 PAUL TUYUUTIŊICH EPHESUS-MIUNUN
\is1 Iḷitchuqqutit
\ip Paul tuyuunmiñi Ephesus-miunun nuimaruaġiġaa “God-im sivunniuġutaa, atautchimugukługu savaapayaaq qiḷagmiḷu nuna­miḷu, qaukłiġilugu Christ” (1.10). Apiġimmigaich God-im iñu­ŋich iñuutquvlugich taaptuma sivunniuġutim sivunġa taŋŋiġñia­quvlugu atausiŋŋuqataulutik Christ-mun.
\ip Aglaktim nalunaiġaa uqautiksrani atiniq uqausiġivlugu qanuq God aapauruamun iñuksraqtuŋaniŋa, suliqutigiŋaiqsautilaaŋich suli qiḷġutaiqsautilaaŋich Jesus Christ-kun Iġñiġuruakun, suli kamanaqtuaq unniqsuqłiisaa taŋŋiqsauyumaaqtuaq Ilitqusiġik­suakkun. Aippaŋagun suli apiqsriruq taiguaqtuanun iñuutquvlugich qiñiġnaqsiḷḷasisaġlugu atausiŋŋuqatautilaaŋat Christ-mi.
\ip Qanusipayaatigun uqaluktigun nalunaiqsaurut atausiŋŋuu­maniŋat iñuŋisa God-im piqatigivlugu Christ: Aŋaayyuvik timitun ittuq, Christ qaukłiuvlugu, naaggaunnii iglutun kaŋiġallugivlugu Christ, naaggaunnii nuliaguruatun aasii Christ uigiruatun. Aglaktuaq aksiuktauvluni isumagisaġniaqługu nagliktuutiqpaŋa Christ uumani tuyuunmi tautuktitkaa uqalulluatatigun. Qiñiġ­naqsiruq sunapayaaq Christ piviuttaqqutaagun, aitchuutiginiŋa­gun, suliqutigiŋaiġutaagun, naglikkutaagun suli piḷuutaiññiŋa­gun.
\is1 Avgutit
\io1 Sivulliqsaaġun 1.1-2
\io1 Christ-lu aŋaayyuviuruallu 1.3–3.21
\io1 Iñuusatqigñiq Christ-mi 4.1–6.20
\io1 Aġiusaun 6.21-24
\c 1
\p
\v 1 Uvaŋa Paul, tiliraŋa Christ Jesus pisuutaagun God-im, tuyuqtuŋa ilaaguaqtauruanun God-mun, ukpiġnaqtuaguruanun Christ Jesus-mi [Ephesus-miittuanun.]\x + \xo 1.1 \xt Ac 18.19-21; 19.1.\x*
\v 2 Nagliktuusiaqpaqaġitchisuq tutqiunmiglu God-miñ Aapaptiŋniñ Ataniġmiḷḷu Jesus Christ-miñ.
\s1 Quviasaaġusiat Christ-miñ
\p
\v 3 Nanġaġlakput God, Aapaŋa Atanipta Jesus Christ, qanuq atausiŋŋuqatigiŋakaptigu Christ, ilaan aitchuŋagaatigut anniqsuutauyumi­ñapayauraqtuanik uvaptiŋnun itqanaiqsaqłuta qiḷaŋmuŋniksraptiŋ­nun.
\v 4 Savaŋaiñŋaġmi-unnii nunamik, God-im piksraqtaaġianiŋagaatigut atausiŋŋuqatautquvluta Christ-mun, iñuuyumiñaquvluta nalaunŋaruakun, suli pasiñaġumiñaiḷḷuta piḷuunmik sivuqqamiñi.
\v 5 God-im piviuttaġiŋavluta taimaŋŋa, aasii piksraqtaaġikamisigut taimani ilaa sivunniŋammiuq tiguaġukłuta inmiñun, tiliḷugu Jesus Christ nunamun tuqqutitquvluta. Taamna piŋagaa ilaan pisuutigivlugu.
\v 6 Tavraasii nanġaġlakput God, qanuq atqunapiaġataq nagliktuutiqpaqaŋaruq uvaptiŋnun, atausiŋŋuqataullasikamisigut piviuttaġiramiñun Iġñiġmiñun.
\p
\v 7 Christ tasuŋagaatigut God-mun, maqipkaqługu auni tuqqutiv­luta, God-mun suliqutigiŋaiquvlugich itqaumayumiñaiġḷugich piḷuutivut.\x + \xo 1.7 \xt a Mk 10.45; 14.24; He 9.12-14. b Col 1.14.\x*
\v 8 Tainna pikami, ilaa atqunapiaġataqłuni nagliktuutiqpaqaŋaruq uvaptiŋnun.
\v 9 Qanuq God isumatupiaġataqtuaq suli kaŋiqsiŋavlugich supayaurat, salapqiŋagaa pisuutini uvaptiŋnun. Ilaan sivunniuġutigiŋakkaŋa iḷisimanaŋaitkaluaqtuaq sivuani, Christ-gum paŋmapak taŋŋiŋagaa.
\v 10 Aasiuvva God-im sivunniuġutigiŋakkaŋa, piviksraq nalautitpan supayaat ilaan savaani atautchimuquvlugich piqatigilugu Christ Atan­ġuruaq supayaanun, sut qiḷaŋmiitkaluaqpata, naagga nunamiitkaluaq­pata.
\p
\v 11 Atausiŋŋuqataukapta Christ-mun, kiŋuvaannaŋarugut iñuggunmik isuitchuamik. Taamna piŋaruq God-im sivuniġiŋavlugu tainna piruksrauvlugu. Ilaan nalautitchuugai ataramik sivunniuġutini.
\v 12 Taamna pisigilugu, uvagut Jew-guruat ukpiqqaaqtuaguut Christ-mun iñuuruksraurugut iḷisimanaqsisaġlugu qanutun God-im kamanaqtilaaŋa, iñuŋnun nanġaġumiñaqsiḷugu.
\v 13 Sulivsauq ilivsi, tusaaganikavsiuŋ uqaluk iḷumun ittuaq, tusaayugaaġiksuaq annautikun, suli ukpiġivlugu, Ilitqusiġiksuam unniqsuqłiisauŋaruam nalunaiñŋutchiŋagaasi, God-mun pigiliutivlusi.\x + \xo 1.13 \xt Lk 24.49; Jn 14.26; 16.13-15; Ac 1.4; 2.33.\x*
\v 14 Tavraasii nalunaiñŋutchiqsauŋavlusi pigiliutivlusi God-mun, nalup­qisukkumiñaitchusi annaurrautilaavsiññik paŋmapaŋmiñ qiḷaŋmuga­taġlusi. Pisigilugu taamna, iluqaġmiŋ iñuich nanġaġlirruŋ God kamanautaagun.\x + \xo 1.14 \xt 2 Co 1.22.\x*
\s1 Paul Aŋaayyutaa
\p
\v 15 Taamna pisigivlugu, tusaaŋavluŋa ukpiġutivsiññik Ataniġmun Jesus-mun suli piviuttaqqutivsiññik iluqaiññun ilaaguaqtauruanun God-mun,
\v 16 quyaŋaiyuitchuŋa ilivsigun God-mun, itqaumavlusi aŋaayyutimni.
\v 17 Apiġigiga God-iŋa Atanipta Jesus Christ, kamanaqtuaq Aapa, puttuqsritquvlusi ilaan isumattutaanik, ilivsiññun God iḷitchuġimmaġiksit­quvlugu.
\v 18 Suli apiġigiga God iḷitchuġipkaquvlusi nalupqigiŋaiġḷugu annagumman taavrumuŋa God-im ququaŋammasi, suli iḷitchuġilugu inuaŋaiñ­ñiŋa kamanautim, God-im ilaaguaqtaŋisa kiŋuvaannaktaaġiniakkaŋat.
\v 19 Apiġivsaaġmigiga God iḷitchuġipkaquvlusi qanutun kamanapiaġa­taqtilaaŋanik ilaan suaŋŋataa ikayuġumiñaqłuta ukpiqtuaguruaguut.
\v 20 Taavrumuuna kamanapiaġataqtuakun suaŋŋatikun God-im aŋipka­ŋagaa Christ tuqqunmiñ, aasii aquvitiłługu kamanaqsipkaqtauviŋmun ilaan taliqpiata tuŋaanun qiḷaŋmi.\x + \xo 1.20 \xt Ps 110.1.\x*
\v 21 Tavra Christ kamanałhaaqsiŋaruq isaġuliŋniñ ilitqusiqł̣uŋniḷḷu, suli suaŋŋatiniñ ataniġnaqutiniḷḷu. Aasii ilaan kamanautaa kamanałhaa­sugruktuq supayaaniñ mattumani nunami, naagga nunami qaiyumaaq­tuami.
\v 22,23 Aasiisuli God-im aŋalatchiyumiñaqsiŋagaa Christ supayaanik, iñupayaaniglu. Aasii Christ niaquummatun ittuq aŋaayyuliqiruanun timigimmatun itamiñun. Ilaan atanniqsimagai iluqaisa aŋaayyuliqiruat, suli nayuqłiataa ittuq iluqaiññi, tainnatuttauq nayuqłiataa inmatun sumiḷiqaa.\x + \xo 1.22 \xt Ps 8.6.\x*\x + \xo 1.22-23 \xt Col 1.18.\x*
\c 2
\s1 Tuqqunmiñ Iñuggunmun
\p
\v 1 Tavra ilivsi qaŋapak tuquŋaruatun iñuktun inŋagaluaqtuasii qanuq piḷuksiŋavlusi kamagiŋił̣ł̣ugiḷḷu God-im pitquraŋi, God-im aitchuŋagaasi iñuggunmik isuitchuamik.
\v 2 Taimani iñuuŋagaluaqtuasii piḷuusiqutini, nunam iñuŋisa iñuusiati­tun. Taimani qaukłiata ilitqusiqł̣uich piḷuusiqipkaŋavlusi, paŋmapak­suli iñuŋnik kamaksripkaiŋiñmatun God-im pitquraŋiñik.\x + \xo 2.2 \xt Eph 6.11-12; Col 1.13.\x*
\v 3 Tainnauvva iluqata qaŋauvlugu iñuusuuŋagaluaqtuaguut. Pisuuŋa­ruaguut qanuq piḷuksisuguuruat iñuutchivsa pisukkaŋiññik, iñuuvluta iviġagniugaqsiññaqługich timiptalu isumaptalu pisukkaŋich. Tavra ukpiqtuaguŋiññapta taimani, tatavsaqtauyumiñaŋagaluaġmiugut alla­tuttauq iluqaisitun ukpiŋaitchuatitun iñuktitun.\x + \xo 2.3 \xt Col 3.6.\x*
\p
\v 4 Aglaan God naglikkutiqpaqaŋaruq uvaptiŋnun suli piviuttaġiq­paŋagaatigut.
\v 5 Irrusiqaŋagaluaqtilluta tuquŋaruatun iñuktun pisigivlugich piḷuutivut, God-im aitchuŋagaatigut iñuggunmik isuitchuamik aŋipkaqamiuŋ Christ tuqqunmiñ, qanuq atausiŋŋuqatigiŋagikput Christ. God-im nagliktuutiqpaŋagun annaurrauŋarugut.\x + \xo 2.1-5 \xt Col 2.13.\x*
\v 6 Aasiisuli atausiŋŋuqatigiŋavlugu Christ, aŋipkaqtauganiŋammatun ittugut Christ aŋipkaqtaumman. Suli inmiuq uvagut qiḷaŋmiitaniŋma­tun aquppivḷuta inaani kamanaqsipkaqtauvium piqatigivlugu Christ Jesus, qanuq ilaa atausiŋŋuqatigiŋagikput.
\v 7 Tainna pikami God piaqłuktautaipiaġataŋaruq uvaptiŋnun atausiŋ­ŋuqatigipkaqamisigut Christ-mun, aasii taavruma iḷisimanaqsiñiaġaa isuitchuamun qanutun God naglikkutiqpaqaqtilaaŋa uvaptiŋnun.
\v 8 Qanuq God-im nagliktuutiqpaŋagun annaurrauŋarusi ukpiliqavsi. Annautiŋaitchusi ilivsiññik sunik piḷusi. Taamna annaun God-im aitchuutaa ilivsiññun.
\v 9 Annaurrauŋaitchusi pisigilugich piḷġusiḷḷuatasi. Annaurraullaniġuvsi piḷġusiḷḷuatasi pisigilugich, iñuk uqavigaaġutiksraqaġniaġaluaqtuq.
\v 10 Aglaan God ilaa allaŋŋuqtitchiŋaruq uvaptiŋnik, atausiŋŋuqataulla­sivḷuta Christ-mun, iñuulluatallasitquvluta. God sivuniqaŋaniqsuq iŋiḷ­ġaan tainna iñuuruksrauvluta.
\s1 Atausiŋŋuqatigiigñiq Christ-mi
\p
\v 11 Tavra itqaqsiuŋ qaŋauvlugu ilivsi Jew-guŋitchuasii taiguqtauŋa­galuaqtilaaqsi nalunaiñŋutaiḷanik Jew-guruanun timimiŋni nalunaiñ­ŋutaqaqtuanun.
\v 12 Itqaumasitchi taimani atausiŋŋuqatigiŋaitkiksi Christ, iḷauŋaiñŋa­rusi God-im iñuksraqtaaŋiñun Israel-guruanun. Piqatauyumiñaiñŋa­rusi aitchuusiaqaqtuanun unniqsuqłiisinik God-im sivunniuġutigiŋak­kaŋiñik iñuksraqtaamiñun, aasii piqaŋił̣ł̣usi annagummanmik, suli naluvlugu God.
\v 13 Tavra uŋasiguuŋagaluaqtuasii God-miñ, paŋmapak Christ qaġġisi­ŋagaasi ilaanun, maqipkaqługu auni tuqqutivlusi.
\v 14 Christ aŋuyautaiqsinŋagaatigut God-mun avanmullu. Jew-guruallu Jew-guŋitchuallu atiŋitkaluaqtuat uumikkutivlutiŋ, paŋmapak atisiŋa­rut aŋuyautiŋaiqł̣utiŋ.\x + \xo 2.14 \xt Jn 14.27.\x*
\v 15 Jew-guruat pigivlugich iluqaisa God-im pitquraŋi, aŋaayyuvikpaŋ­miḷu piraġautchich, isummatigiŋarut inmiŋnik nalaunŋałhaaqłutiŋ Jew-guŋitchuaniñ. Tavra Christ tuqukami, asivaŋagai pitqurapayaurat nalaunŋasiñiaġutauŋaiqł̣ugich iñuŋnun, aglaan iñuich nalaunŋasipkaq tauyumiñaqsivḷugich ukpiġlutiŋ ilaanun. Taamna pisigivlugu Jew-guruallu Jew-guŋitchuallu atausiŋŋuqatigiŋagaat Christ, aasii aŋuyauti­ŋaiqł̣utiŋ avanmun.\x + \xo 2.15 \xt Col 2.14.\x*
\v 16 Atunim Jew-guruallu Jew-guŋitchuallu avilaitqatigiiksittut God-mun Christ tuqqutaagun aŋarraurami, aasii paŋmapak suuramik-unnii uumikkutaiqsut avanmun.\x + \xo 2.16 \xt Col 1.20.\x*
\v 17 Suli Christ tiliŋagai alġaqsruirini quliaqtuaġutitquvlusi aŋuyaŋai­ġunmik God-mun, ilivsi Jew-guŋitchuasii uŋasiŋagaluaqtuasii God-miñ Jew-guruallu qanittuat God-mun.\x + \xo 2.17 \xt Is 57.19.\x*
\v 18 Tavra atausiŋŋuqatigiŋakaptigu Christ iluqata, Jew-guruallu Jew-guŋitchuallu, ikayuqtiqaqtugut atautchimik Ilitqusiġiksuamik ullautit­quvluta Aapamun.
\p
\v 19 Tavraasii tavraŋŋaaglaan allayuaguŋaiqsusi iglaaguŋaiqsusiḷu, aglaan atausiŋŋuqataurusi ilaaguaqtauruanun God-mun, iḷaliutivlusiḷu igluqatiŋiñun God-im.
\v 20 Ilivsi igluqpaum iḷagimmatun itkaasi nappakkaŋata maŋŋuliġmatun pivḷugu tilirauruaniglu uqaqtiŋiñiglu God-im, Christ Jesus ilaa sivulliqsun maŋŋuksratun uyaġaktun maŋŋuliutiqqaaqługu.\x + \xo 2.20 \xt Is 28.16; Mt 21.42.\x*
\v 21 Qaaŋanun taavruma maŋŋuliutauqqaaqtuam uyaġaum igluqpak iluqani ipiqqiqsauruq aasii nappaqługu aŋaayyuviguqsaiññaqtuatun ilaa­guaqtauvlugu Ataniġmun.
\v 22 Tavraptauq tainnatun ilivsi iḷagimmigaasi God-im igluata aasii God iñuuvluni iḷuvsiññi Ilitqusiġiksuamigun.\x + \xo 2.22 \xt 1 Co 3.16-17; 1 P 2.4-5.\x*
\c 3
\s1 Paul Savautigai Jew-guŋitchuat
\p
\v 1 Uvaŋa Paul tigutaaqtauruŋa pisigivlugu alġaqsruiñiġa tusaayugaaġiksuamik Christ-kun ilivsiññun Jew-guŋitchuanun.
\v 2 Iḷisimarusi God-mun aitchuŋatilaamnik taavrumiŋa savaaksrapiaġa­tamik, alġaqsruiñiġmik ilivsiññun Jew-guŋitchuanun God-im naglik­tuutiqpaŋanik.\x + \xo 3.2 \xt Col 1.25.\x*
\v 3 Taamna sivunniuġutaa God-im Jew-guŋitchuanun iḷisimanaiñŋaruaq sivuani, God-im salapqiŋagaa uvamnun. Taamna uqautigillaŋagiga uqautigipiasuŋaġnagu tuyuutimni.\x + \xo 3.3 \xt Ga 1.12.\x*
\v 4 Aasii taiguallaisa tuyuutitka, puttuqsriñiaġiksi kaŋiqsisiqaqtilaaġa alġaqsruutiqaġniġmik Christ-mik.
\v 5 God-im kaŋiqsipkaŋaitkaa taimani iñuuruanun iñuŋnun paŋmapak kaŋiqsipkaisiġmisun ilaaguaqtamiñun uqaqtimiñullu Ilitqusiġiksuakun.
\v 6 Aasiuvva God-im salapqiŋakkaŋa. Jew-guŋitchuat kiŋuvaannaqa­taullasivḷugich Jew-guruanun. Iliŋich Jew-guruatuttauq pigillavlugich Christ-gum, aasii piqataullasivḷutiŋ annaunmun unniqsuqłiisauŋarua­mun Christ-kun, ukpiġiliqamisigik tusaayugaaġiksuat.\x + \xo 3.4-6 \xt Col 1.26-27.\x*
\p
\v 7 God-im piksraqtaaġiŋagaaŋa alġaqsruirautquvluŋa tamattumiŋa tusaayugaaġiksuamik, nagliktuutiqpaqaqłuni uvamnun annautivluŋa suaŋŋanmigun.
\v 8 Kamanaiññiqsraugaluaqtilluŋa iluqaiññiñ ilaaguaqtauruaniñ God-mun, ilaa naglikkutiqaŋaruq uvamnun, aasii uvamnun alġaqsruutigit­quŋagai Jew-guŋitchuanun inuaŋaitchuat anniqsuusiaksraŋich iluqaġmiŋ, atausiŋŋuqatauŋaruat Christ-mun.\x + \xo 3.8 \xt 1 Co 15.9.\x*
\v 9 Suli God-im piraksriŋagaaŋa kaŋiqsiñaqsitquvlugu ilaan sivunniuġu­tigiŋarani iñupayaanun, annaurrauniksraŋat iñupayaurat Jew-guŋitkaluaqtuat Jew-guruallu. God-im savaŋaruam supayaanik, nalunaqtinŋa­gaa aippaapak taamna sivunniuġutini.
\v 10 Paŋmapak God-im iḷitchuġipkaŋagaa sivunniuġutini aŋaayyuliqiruatigun, tamatkua iluqaisa isaġulgiḷḷu ilitqusiqł̣uiḷḷu tautuquvlugich taŋŋiutaanik kamanaqtuam isumattutaata God-im.
\v 11 God-im sivunniuġutigiŋagaa taimaŋŋa-qaŋa isuaniñ taamna sivunniuġutini taŋŋiqsauniaġnivḷugu Jesus Christ-kun Ataniptigun.
\v 12 Aasii pisigivlugu ukpiġniqput ilaanun, qikkisaiġḷuta attaqsruutaiġ­ḷutalu ullautiyumiñaqtugut God-mun.
\v 13 Nagliksaaqtuŋa pisigivlugu quliaqtuaqaġniġa tusaayugaaġiksuanik ilivsiññun, aasii apiġigivsi ipiqtusuutigitquŋił̣ł̣ugu taamna, aglaan qapiŋaisaaġusiaġitquvlugu pisigilugu anniqsuusiaqaŋaniqsi alġaqsruutip­kun ilivsiññun.
\s1 Piviuttaqqutaa Christ
\p
\v 14 Isummatigikapkich tamatkua iluqaisa God-im sivunniuġutigiŋa­raŋi, pułłuŋa aŋaayyuruŋa Aapamun,
\v 15 Aapauruamun iluqaiññun ukpiqtuanun, qiḷaŋmiitkaluaqpata naagga nunamiitpata,
\v 16 aŋaayyuvluŋa God-mun inuaŋaitchuamik nagliktuutiqpaqaqtua­mun, suaŋŋasipiaġataquvlusi Ilitqusiġiksuaŋanun iḷuvsiññiittuamun iñuuyumiñaqsiḷusi nalaunŋaruakun,
\v 17 iḷisimanaġumauq Christ iñuutilaaŋa uummativsiññi sivisutilaaŋatun ukpiqsimaaġnivsi. Aŋaayyummiuŋa-suli piviuttaqsriqpaktuagukavsi, kaŋiqsiyumiñaquvlugu piqatigilugich iluqaisa ukpiqtuat iḷitchuġilugu uummativsiññiñ,
\v 18,19 qanutun kamanaqtilaaŋa piviuttaqqutaata Christ-gum uvaptiŋnun. Piviuttaqqutaa kamanaqpaił̣ł̣uni iḷitchuġimmaġiksiyumiñaitkik­put iluqaan. Sutun ittuq aktilaaġnaġumiñaipiaqtuatun, ikiqtułhaaq­łuni, takiłhaaqłuniḷu qutchił̣haaqłuniḷu itiłhaaqłuniḷu supayaamiñ qiñiqtuuraaġumiñakkaptiŋniñ. Tainnainniġman aŋaayyutigivsi ataramik iñuutquvlusi nalaupiaġataġlugu God-im iñuutqutaa ilivsiññun.
\p
\v 20 Qanutułhaaq God-im pisiyumiñaġaatigut qaaŋiġḷuguunnii apiqsriaġiyumiñakkaqput naagga qiñiqtuuraaġumiñakkaqput. Taamna ilaan piḷḷagaa Ilitqusiġiksuakun ikayuqtigianikkaptigun ilaan iñuutqutaagun uvaptiŋnun.
\v 21 Iñupayaat isuiḷaamik nanġaġlirruŋ God paŋmapaŋmiñ isagutilugu isuitchuamullu, pisigilugu ilaan aktilaaganignaġumiñaitchuaq kamanautaa iḷisimanaqsiŋaruaq aŋaayyuliqiruatigullu Christ-kullu.
\c 4
\s1 Atautchisun Timitun Inniq
\p
\v 1 Tavraasii uvaŋa, tigutaaqtaq savautivlugu Ataniq, qiññuaġivsi iñuutquvlusi nalliummatiruamik God-im iñuutqutaanun ilivsiññun,
\v 2 kamasaaŋiḷḷusi pikałaktautaiḷḷusiḷu qiñuirrutilusiḷu avanmun, manimmisilusiḷu pimaqłuutivsigun avanmun pisigilugu piviuttaqqutiniqsi.\x + \xo 4.2 \xt Col 3.12-13.\x*
\v 3 Ilitqusiġiksuam atipkaġlisi, tutqiutiqaġumausi avanmun.
\v 4 Qanuq iluqasi atausiurusi, timitun atausiuruatun. Atausiummiuq Ilitqusiġiksuaq, aasii God-im ququaŋammigaasi piqatigiiquvlusi atautchimi annagummanmi.
\v 5 Suli atausiummiuq Ataniq, ukpiġivigikkaŋat iñuich atunim, iḷaŋiuti­ŋammiut atunim atautchimun paptaiġunmun.
\v 6 Suli atausiummiuq God, aapaŋat iñuich iluqaġmiŋ, qaukłiġikkaŋat supayaat, savaktuaq supayaatigun, suli iñuuruaq supayaani.
\p
\v 7 Tavra Christ aitchuŋagaatigut atausiullaavluta piraksrallaanik supayaanik pitqukkamiñik uvaptiŋnun.
\v 8 Taamna sivuniġivlugu, aglausimaruq Bible-ni inna,
\q1 “Mayuqami qiḷaŋmun, aullarriŋaruq tigutaaqtaġiŋakkaŋiñik Tuunġaum, suli qaitchivḷuni piraksranik iñuŋnun.”\x + \xo 4.8 \xt Ps 68.18.\x*
\m
\v 9 Sumik sivuniqaqpa uqallaun, Ilaa mayuŋaruq? Sivuniqaqtuq mayuq­saŋaiñŋaġmi atqaŋaruq atchiŋñiqsrapiaġataŋanun nunam.
\v 10 Aasii taamna atqaŋaruaq ilaaguruq mayuŋammiruaqtauq qutchiŋ­ñiqsramun qiḷaŋmun, ilaan atanniqsimasukługich supayaurat.
\v 11 Aasii aitchuutiŋi innasiuŋarut, iñuich iḷaŋich tilirautquvlugich, iḷaŋich uqaqtautquvlugich God-mun, iḷaŋich tusaayugaaġiksuanik alġaq­sruitquvlugich, iḷaŋich aŋaayyuliqsautquvlugich iḷisaurrautquvlugiḷḷu.
\v 12 Taamna piŋagaa, itqanaiyaqsaqługich iluqaisa God-im iñuŋi savaaqsranun ukpiqtuaguniġmiŋni, sivunmuktuutiksraŋannik aŋaayyuliqiruat, timigikkaŋi Christ.
\v 13 Tavra iluqata atunim ukpiliġataqtilluta, suli uvaptiŋnun iḷitchuġipia­ġataqtillugu Iġñiŋa God-im, iñuullautaġuminaqsiḷġataġluta iñuusipia­ġatamik Christ iñuusiġitqukkaŋanik uvaptiŋnun, ilaan iñuusimisun.
\v 14 Tavraŋŋaaglaan inŋaiġñiaqtugut miqłiqtutun maliksuyaruatun, asi­ñuutipkaġumiñaiġḷuta killukun iḷisaurrutiŋiññun sagluqinnigniaqtuat iñuich, pisaasuunmikkun killukun ukpiqtitchisuuruat iñuŋnik.
\v 15 Aglaan sivunmuktuqtuksraurugut supayaakun Christ-tun iḷisaiñ­ñaġluta iḷisaurrutigilugu iḷumun ittuaq piviuttaqqutiluta. Christ nia­quuruatun ittuq,
\v 16 aasiiḷi uvagut sulliñiġimmatun itkaatigut timim. Timi aŋalanmatun niaquata sulliñipayauraŋi savaŋmatun surruił̣ł̣utiŋ navyaapayaurat uniuqtinŋaił̣ł̣utiŋ, tainnatulli ikayuutiruksraummiugut avanmun iḷi­saiññaġugluta Christ-tun piviuttaqqutiluta avanmun.\x + \xo 4.16 \xt Col 2.19.\x*
\s1 Nutauruaq Iñuusiq Christ-kuaqtuaq
\p
\v 17 Tavraasii Ataniq uqaqsiqł̣ugu uqallautigivsi qapiŋaiqł̣uŋa tavraŋŋaaglaan iñuusiqaŋaipiaquvlusi Jew-guŋitchuatun, isumaqaqtuatun anniqsuutauŋitchuanik,\x + \xo 4.17-19 \xt Ro 1.21-25.\x*
\v 18 suli kaŋiqsiḷaił̣ł̣utiŋ, qanuq nalupiallaktut uqayunaitchullu. Iliŋich iḷaŋiutiyumiñaitchut iñuutchimun God-im aitchuutaanun.
\v 19 Suqpagillaiŋagaich-unnii iluqaisa kanŋunaqtuat sut, aitchuutigivlu­tiŋ inmiŋnik qanusipayaamun pigiiḷḷiqunmun, maliġuaqługich isum­miutitiŋ qanusipayauramun pigiitchuamun pitchaiḷiraġniaġnatiŋ.
\p
\v 20 Iḷisaŋaitchusi tainnatchimik iñuutchimik iḷisausiavsigun Christ-kun.
\v 21 Nalupqinaitchuq tusaayugaaġiŋagiksi Christ, aasii ilaan maliġuaqti­gimmasi iḷisausiaqaŋarusi iḷumun ittuanik Jesus iḷisaurrutiŋiñik.
\v 22 Tavraasii aŋalatinŋaiġitchi piḷuksisuguuruanun iñuusiġruavsiññun, pipkaisuuruanun ilivsiññik taimani iñuusiġisuukkavsiññik pigiipiaġa­taqtuakun inŋaruanik, kipiqsaaqłusi pigiitchuanun sagluqivlusiḷu.\x + \xo 4.22 \xt Col 3.9.\x*
\v 23 Nutaaġuqtuksraupiaqtusi kipiġniuġutigikkavsigun isumanivsiññiḷu.
\v 24 Aŋalatittuksraupiaqtusi nutauruamun iñuutchivsiññun savaagurua­mun God-im irrusiatun, iñuupkaiyumiñaqtuamun ilivsiññik iḷumutun nalaunŋaruakun piḷuutaitchuakullu.\x + \xo 4.24 \xt a Col 3.10. b Gn 1.26.\x*
\p
\v 25 Tavraasii sagluuŋaiġitchi. Iñupayaaq uqaqtuksraupiaqtuq iḷumun ittuamik ukpiqtuaguqanmiñun, qanuq iluqata atautchimiittugut timaani Christ.\x + \xo 4.25 \xt a Zec 8.16. b Ro 12.5.\x*
\v 26 Qinnaliġuvsi piḷuksisiginagu. Qinnaŋanasi uvluqtutilaaŋatun,\x + \xo 4.26 \xt Ps 4.4; Jas 1.19-20.\x*
\v 27 tuunġaq piviksraqaqtitauŋitchumauq piḷuksipkaġumiñaġlusi.
\v 28 Tavraŋŋaaglaan tigligaqti tigligaŋaiġḷi, aglaan savagli saglutaġau­taitchuakun, aitchuutiksranikkumauq piiḷḷiuqtuanun.
\v 29 Uqaluqaġnasi anniaġutauruanik iñuŋnun, aglaan uqaluqaġitchi anniqsuutauyumiñaqtuanik sivunmuktuutauyumiñaqtuaniglu, tamatkua tusaaruat uqaluvsiññik anniqsuusiaqaġumaut.
\v 30 Suli isumaalluksaaġnagu Ilitqusiġiksuaŋa God-im, qanuq Ilitqusiġiksuaq God-im nalunaiñŋutchiutigiŋagaa pigiliutivlusi, nalupqinai­yautigivlugu uvlumi taivrumani God-im annaktinniaġmasi iluqaaniñ piḷuunmiñ.
\v 31 Uumiḷuġruutiqaġnasi iḷuvsiññi, piavsayyataiḷḷusiḷu qinnautaiḷḷusiḷu qanaaġutaiḷḷusiḷu, suamaruanik uqaŋaiġḷusiḷu naġġuksruutiŋaiġḷusiḷu,
\v 32 piaqłuktautiŋaiġḷusiḷu avanmun, nagliksrautiqaġlusiḷu suliqutigiŋai­ġutilusiḷu avanmun, God-iptauq suliqutigiŋaiŋammagich itqaumayu­miñaiqł̣ugich piḷuutisi pisigivlugu Christ.\x + \xo 4.32 \xt Col 3.13.\x*
\c 5
\s1 Iñuusitchi Qaummaġmi
\p
\v 1 God-im tainna piqpagivlusi miqłiqtuliutimmasi ilivsiḷi tainnatun piñiḷuktuksraurusi avanmun, qanuq ilaan piviuttaġivlusi miqłiqtu­ġigaasi.
\v 2 Piviuttaqqutiqpaqaġitchi allanun iñuŋnun, maliġuaġlugu tuvraak sriutaa Christ piviuttaġivluta aitchuutigiŋaruq inmiñik God-mun tuqutauvluni piḷuutaiġukłuta. Tainna pikami, iviġaŋagaa God, taipkunatun ikipkairuatun niġrutinik aitchuikamiŋ ilaanun.\x + \xo 5.2 \xt Ex 29.18; Ps 40.6.\x*
\p
\v 3 God-im iñugimmasi allatuqtuksrauŋitchusi, qanusipayaamiglu pigiitchuamik, kaviuqtuksrauŋitchusiḷu suuramik-unnii.
\v 4 Uqautiqaqtuksrauŋitchusiḷu kanŋunaqtuanik. Uqaqtuksrauŋiñmiusi asiḷiqqutauruanik, suli pigiitchuanik uqaqtuksrauŋitchusi. Aglaan iłuałhaaqtuq nanġaġuvsiuŋ God.
\v 5 Una nalupqinaigisiuŋ, kiñaliqaa allatuqtauruaq isiġumiñaitchuq atanniqsimavianun Christ God-ivlu naagga pigiiḷḷiqirauruaq naaggaunnii kaviuqtauruaq, kaviuġiłhaaqługich iñuiḷḷu sullu God-miñ. Taamna iñuuraqpaqaġniġuruq.
\p
\v 6 Kimulliqaa sagluqipkaġnasi iḷumun inŋitchuanik uqaluŋnik, qanuq tamatkua pisigilugich God-im tatavsaġniaġai kamasulaitchuat inmiñik.
\v 7 Sagluqinniŋniaqtuanun piqasiqsuutinasi.
\v 8 Ilivsivsauq piḷuusiqiugaġuuŋagaluaqtuasii iñuummatun taaġmi, paŋmapak Atanġum iñugiliutimmasi, piḷuusiqiugaŋaiqsusi, qaummaġmi iñuuruatun. Tavraasii iñuutuiññaqtuksraurusi qaummaġmi.
\v 9 Iñuukavsi qaummaġmi, iñuupkaqtitaurusi nakuupiaqtuakun nalaun­ŋapiaqtuakullu iḷumupiaġlu ittuakun.
\v 10 Iḷitchisaiññaġitchi iñuuniaġniġmik iviġaumasuglugu Ataniq.
\v 11 Piqasiqsuutinasi iñuŋnun piḷġusiqaqtuanun anniqsuutauŋitchuanik, iñuuvlutiŋ taaqtuami. Aglaan satqummiqsigik piḷġusiġiitchuaŋich qaummaġmun.
\v 12 Qanuq kanŋunaqtut-unnii uqautigisaqtuni piḷġusiŋich nalunautchiv­ḷutiŋ.
\v 13 Satqummiġuvsigik qaummaum qaummaġigviginiaġai piḷuutiŋich aasii satqummiġḷugich aasii iḷitchuġigumiŋ qanutun killukuapiaġataqti­laamiŋnik, iḷaŋich iḷaanni iñuurraqsiñiaqtut qaummaġmi.
\v 14 Taamna pisigivlugu God uqallaŋaruq Bible-ni inna, “Itiġiñ siñiktii, qimakkich tuqqutauyumiñaqtuat piḷuutitin, aasiiḷi Christ iñuullasip­kaġniaġaatin qaummaġmi.”
\p
\v 15 Qaunakłaapiaġitchiasiiñ qanuq iñuutilaavsiññik, isumalluaġiit­chuatun iñuktun piŋaiġḷusi aglaan isumaturuatun,
\v 16 atułhamaniaġlugu piviksraq anniqsuunmun, qanuq makkunani uvluni iñugiaktut pigiitchuat piñaiḷutchiqsuutit uvaptiŋnun savautit­chaiḷisaavlugu Ataniq.\x + \xo 5.16 \xt Col 4.5.\x*
\v 17 Tavraasii isumalluaġiiññasi, aglaan uvlutuaqpan nalupqinaiġñiḷuk­siuŋ tuvraġuglugu suna Atanġum pitqukkaŋa ilivsiññun.
\v 18 Suli imiŋasisiqaġnasi taaŋŋaġmik, qanuq taamna piaġiitchuamun pialapiaġataġniġmun ittuq, aglaan Ilitqusiġiksuamun aŋalatittitchi,
\v 19 uqaurrutilusi avanmun psalms-nik nanġautiniglu ilitqutchikullu atuutinik, atuġlusi atuutinik, psalms-niglu Ataniġmun iḷuvsiññiñ,\x + \xo 5.19-20 \xt Col 3.16-17.\x*
\v 20 ataramik quyyatigilugich supayaat God-mun Aapamun, atqagun Atanipta Jesus Christ.
\s1 Tuvaaqatigiich
\p
\v 21 Qiksiksrautiqaqavsi Christ-mun, kamakkutiugaġitchi avanmun.
\v 22 Nuliaguruasii, kamagisigik uisi, kamagimmatuttauq Ataniq.\x + \xo 5.22 \xt Col 3.18; 1 P 3.1.\x*
\v 23 Qanuq uiguruaq ataniġnaqutiqaqtuq nuliamiñun Christ-tuttauq ataniġnaqutiqaqtuatun aŋaayyuliqiruanun, suli Christ ilaa annaurrigi­gaat aŋaayyuliqiruat, ilaan timigimmatun itaŋisa.
\v 24 Aŋaayyuliqiruatun kamakkutiqaqtuatun Christ-mun, tainnatuttauq nuliaguruat kamakkutiqaġlich uimiŋnun supayaatigun.
\p
\v 25 Uiguruasii, piviuttaġisigik nuliasi, tainnatuttauq Christ piviuttaġimmatun aŋaayyuliqiruat suli aitchuutigivluni inmiñik pisigivlugich tuqutauvluni.\x + \xo 5.25 \xt Col 3.19; 1 P 3.7.\x*\x + \xo 5.25-27 \xt 2 Co 11.2; Rev 21.2,9.\x*
\v 26 Ilaa tainna piŋaruq aŋaayyuliqiruat ilaaguaqsaqługich God-mun, akuqtuġnaġumiñaqsisaqługich piraksriŋagai paptaiqsautquvlugich kamagilugiḷḷu uqaluŋni.
\v 27 Ilaa tuquŋammiuq iñuich aŋaayyuliqiruaġuġlugich ilaan pigiliuti­sukługich. Niviaqsiaq aŋunmun tuvaaqasiutiruatun ilaan aŋaayyuliqi­ruani piḷuutaitqugai naġġunaqtuagiḷḷugich piññaġnaqtuatun niviaqsia­tun tuvaaqatiksrautiqaqtuatun salumavluni qanusiḷimaamiñ suaġiir­runmiñ.
\v 28 Uiguruat piviuttaġiraksraġigaich nuliatiŋ nanmiñiq timimiktun iḷiḷugich. Iñuk piviuttaqsriruaq nuliamiñik piviuttaġiruq inmiñun.
\v 29 Qanuq qaŋaunnii iñuum uumigiŋaitkaa timini, aglaan pamatchuu­gaa qaunagivlugulu, Christ-tauq qaunaksrimmatun aŋaayyuliqiruanik,
\v 30 qanuq ilaan uvagut timigimmatun itkaatigut atausiŋŋuqatigivluta.
\v 31 Bible uqaluŋiññi God uqallaŋaruq inna, “Taamna pisigilugu, aŋutim qimaguuniġik aapaniḷu aakaniḷu aasii nayuqsiutivlugu nuliani. Tavra iliŋik malġuuruak atautchisun iñuktun iḷiñiaqtuk.”\x + \xo 5.31 \xt Gn 2.24.\x*
\v 32 Kamanaqtuaq iḷisaurrun salapqiŋaruq taavrumuuna Bible uqaluati­gun tuvaaqatigiikkun, aasiivsauq kaŋiqsigiga sivuniqaqtilaaŋanik Christ-mullu aŋaayyuliqiruanullu.
\v 33 Suli sivuniqaġmiuq ilivsiññun tuvaaqatigiiksuanun. Aŋutipayaam piviuttaġiraksraġigaa nuliani ilimisun iḷiḷugu, suli nuliaguruam isum­matigilluataġlugu uiñi.
\c 6
\s1 Miqłiqtullu Aŋayuqaallu
\p
\v 1 Miqłiqtuut, kamagisigik aŋayuqaasi Ataniq atausiŋŋuqatigiŋa­kavsiuŋ. Taamna nalaunŋaruq.\x + \xo 6.1 \xt Col 3.20.\x*
\v 2 Qutchiksuakun isummatigisigik aapasiḷu aakasiḷu, taamna unniqsuq­łiisiqaqqaaqtuq pitquraniñ\x + \xo 6.2-3 \xt Ex 20.12; Dt 5.16.\x*
\v 3 piḷḷuataun itchumauq ilivsiññun suli iñuuyumausi sivisuruamik nunami.
\v 4 Aŋayuqaaguruasii qinnaguksaaġnagich miqłiqtusi, aglaan iñukkuk­saqsigik natqiksruutigilugich siḷġiqsuutigilugiḷḷu Atanġum iviġauma­gikkaŋi.\x + \xo 6.4 \xt Col 3.21.\x*
\s1 Kivgallu Kivgaqaqtuallu
\p
\v 5 Kivgauruasii, kamakkutiqaġitchi tamatkunuŋa nunami ataniġik­kavsiññun, qiksigilugich savautilluatapiaġlugich, savaurriyumalaaġlusi savautimmatun Christ.\x + \xo 6.5-8 \xt Col 3.22-25.\x*
\v 6 Savaŋaiġḷusi qiñiqtiqaġuvsi kisian iñuŋnik iviġaiñiaqtitun, aglaan piḷusi kivgaŋisun Christ, savaaġilugu pisuutaa God-im piyumalaaġlusi.
\v 7 Tavraasii savaurrisitchi piyummatigiksuakun savaŋmatun Ataniġmun, iñuŋnik savaurriŋiñmatun,
\v 8 iḷisimalusi kialiqaa nakuurualiqiani tainnatuttauq aitchuusiaqautigi­niaġaa Ataniġmiñ, kivgaugaluaġumi naagga atanġitkaluaġumi.
\v 9 Atanġuruasii, tainnatuttauq pisitchi kivgavsiññun sivuuġasaaqsaiḷiḷugich, iḷisimalusi Ataniŋat ilivsiḷu Ataniqsi qiḷaŋmiittuaq aŋalatchisilaa­ŋanik ativlugich iñupayaat.\x + \xo 6.9 \xt a Col 4.1. b Dt 10.17; Col 3.25.\x*
\s1 Annuġaat Aŋuyaunnat God-im Aitchuutiŋi
\p
\v 10 Aasiisuli, suaŋŋatiqaġitchi ikayuutaagun ilaan sapiġñaqtuam suaŋŋataata atausiŋŋuqatigiŋalugu Ataniq,
\v 11 atuġlugu iluqaan suaŋŋan God-im aitchuutaa ilivsiññun, Tuunġaum payariŋitchumagaasi pisaasuġmiaġunmigun.\x + \xo 6.11-17 \xt Ro 13.12-14; 1 Th 5.8.\x*
\v 12 Qanuq aŋuyaŋitkivut iñuich timiqaqtuat, aglaan aŋalatchiruat ilitqusiqł̣uich siḷami, atanaurallu pigiitchuat aŋalatchiruat iñuŋnik mattumani nunami, suaŋŋatillu aŋalatchiruat pigiitchuanik makkunani uvluni.
\v 13 Tavraasii ataramik atuqsiuŋ iluqaan suaŋŋan God-im qaisimaak­kaŋa, payariyumagisi Tuunġaum piḷuksipkaġniutiŋi uvlut pigiiḷikpata. Itqanaitchitchi aŋuyaktitun iluqaisa atuġlugich aŋuyaunnat annuġaasi igḷutuġumiñaġumagisi akiḷḷivsi piyuaġutiŋi kiŋuppiasuŋaġnasi.
\p
\v 14 Tavra itqanaitchitchi. Aŋuyakti tavsiaġiksaaŋaruatun, tainnatun iḷumun illusi God-mun, suli aŋuyakti satqagutituqtuatun qatikkaaġnai­ḷutaġivlugu, tainnatulli iñuuniaġitchi nalaunŋaruakun.\x + \xo 6.14 \xt a Is 11.5. b Is 59.17.\x*
\v 15 Aŋuyaktitun anŋiqpaktuqtuatun puukayasiasuŋił̣ł̣uni, tainnatulli itqanaitchitchi quliaqtuaġisaalukkumiñaġlugu tusaayugaaġiksuaq aŋu­yautairrutauruaq.\x + \xo 6.15 \xt Is 52.7.\x*
\v 16 Ataramik suaŋali ukpiġurri Ataniġmun, Tuunġaum anniaŋitchuma­gaasi, aŋuyaktim akkiġautaata qamitqataġmatun ikualaruat qaġruŋi akiḷḷimi.\x + \xo 6.16 \xt Ps 7.13.\x*
\v 17 Aŋuyakti-suli aŋuyaunnamun nasauttamiñun niaqquaqtaiḷimma­tun, tainnatulli annaurraunivsi pitchaiḷigaasi pigiitchuamun. Suli God-im uqaluŋi Ilitqusiġiksuam qaisaŋi ilivsiññun savikpagimmatun illugich.\x + \xo 6.17 \xt a Is 59.17. b He 4.12.\x*
\v 18 Taamna iluqaan pisiuŋ aŋaayyutigilugu, apiġilugu God ikayuqulusi. Supayaaġuvsi aŋaayyuuġlusi Ilitqusiġiksuam piyummiqpasi. Taamna pisigilugu nipuŋaitchitchi suli suuramikunnii qapiġnasi, aŋaayyutilu­giḷḷu ataramik God-im iñuŋi.\x + \xo 6.18-20 \xt Col 4.2-4.\x*
\v 19 Aŋaayyutiluŋalu uvaŋa, God-mun aitchuquluŋa uqaluksramnik, uqaqtuksraġuġaġiguma uqaurriyumauŋa sapiqsrautaiḷḷuŋa, iḷitchuġip­kallalugulu tusaayugaaġiksuam kaŋiqsiñaitchuaŋa.
\v 20 Taamna tusaayugaaġiksuaq pisigivlugu uvaŋa Atanġum kivgaksraq­taaŋa tigutaaqtauruŋa. Aasii kiikaa aŋaayyusitchi tusaayugaaġiksuaq uqautigiyumagiga taluqsraŋaiġḷuŋa uqausiksraptun.
\s1 Paġlasuiqsaaġutit
\p
\v 21 Paŋmapak iḷisimatqummigivsi qanuqitilaamnik suliqitilaam­niglu, Tychicus piviuttaġirauruam aniqatim suli kivgaulluataqtuam Ataniġmun quliaqtuaġutiniaġaasi supayaanik uvapkun.\x + \xo 6.21 \xt Ac 20.4; 2 Ti 4.12.\x*\x + \xo 6.21-22 \xt Col 4.7-8.\x*
\v 22 Tiliñiaġiga ilivsiññun taamnapiaġataq pisigilugu, iḷisimatqulusi qanuqitilaaptiŋnik, suli ilaanun qapiŋaisaaqulusi.
\v 23 God-iptuq Aapauruam Atanġuvlu Jesus Christ tutqiutiqaqtillisi piviuttaqqutiqaqtillusiḷu iluqaiññun aniqatinun, ukpiġutiqaqtillusiḷu.
\v 24 Nagliktuutiqpak illi iluqaiññun piviuttaqsriruanun Ataniptiŋnik Jesus Christ-mik nuŋulaitchuamik piviuttaqqunmik.