\id COL - Iñupiat New Testament [esi] Alaska, USA
\ide UTF8
\h COLOSSIANS
\toc1 Paul Tuyuutiŋich Colossae-ġmiunun
\toc2 Colossians
\toc3 Col
\mt1 PAUL TUYUUTIŊICH COLOSSAE-ĠMIUNUN
\is1 Iḷitchuqqutit
\ip Paul tuyuutaa aŋaayyuviuruanun Colossae-ġmiunun Asia Minor-mi kivaliñaaŋani Ephesus. Taamna ilaata inillaŋaitkalua­ġaa aŋaayyuvik aglaan ilaanun tunŋaruatun ittuq tiliriŋavluni savaktiksranik Ephesus-miñ nunagiraanniñ Rome-miut Asia-mi. Paul iḷitchuġiŋaniqsuq iḷumutuuŋitchuanik iḷisaurriñik Colossae-mi sivuniqaqtuanik iḷitchuġiniaġupku God suli annautinnagnia­ġuvich qiksigiraksraġinivḷugich atanaurat suli ataniġnaqutilgich iñuk qaitchuksraunivḷugu piraġautchiñun makunuŋakii nalunaiñ­ŋutchiqsruiñiġnun, suli niqitigun piraġautchisigun, allatigullu.
\ip Paul akiḷḷiḷiġai tamatkua iḷisaurrutit iḷumun ukpiqtuat kilik­tuutiŋich atuqługich. Pautaŋa kiggutaata uumiŋauruq: Jesus Christ qaitchiḷḷanivḷugu annaunmik aasii ukpiqtaunġich piraġautchiñun uŋasiksisausuunivḷugich ilaaniñ. Christ-kun God iñiqsiŋaruq nunamik, aasii ilaagun utiqtinniaġmivḷugu inmiñun. Atausiŋŋuqatigilugu Christ kisian niġiugaqaqtugut annaunmik. Taamna iḷisaurrun ukpiqtuat puttuqsrikparruŋ imma sut allat sivuniqsiaksrat-suli iḷitchuġipkauraaġmigaich.
\ip Una iḷisimaraksraummiuq, Tychicus tuyuutaanik Paul Colossae-muurriruaq piqatigiŋagaa Onesimus, taamna savaktaaluuraq ikayuqsaqługu Paul tuyuŋaruaq Philemon-mun.
\is1 Avgutit
\io1 Sivulliqsaaġun 1.1-8
\io1 Christ irrusialu savaaŋalu 1.9–2.19
\io1 Iñuusatqigñiq Christ-mi 2.20–4.6
\io1 Aġiusaun 4.7-18
\c 1
\p
\v 1 Ukua tuyuutit qairut ilivsiññun Paul-miñ tilirauruamiñ alġaqsruit­quvlugu tusaayugaaġiksuanik God-im pitqummani, Timothy-miḷḷu aniqatiptiŋniñ.
\v 2 Tuyuutaurut ilivsiññun ilaaguaqtauruanun God-mun, atausiŋŋuqa­tauŋaruanun Christ-mun, aniqatinun ukpiġnaqsiŋaruanun ilaanun Colossae-miittuanun, God Aapavut nagliktuutiqpaqaġlisuq tutqiuti­qaqtillusiḷu.
\s1 Aŋaayyunmi Quyanaaġutit
\p
\v 3 Aŋaayyutikavsi quyyavigisuugikput God ataramik, Aapaŋa Atanipta Jesus Christ.
\v 4 Qanuq tusaaŋagikput ukpiġnaqsiŋaniqsi Christ Jesus-mun piviuttaq­sriñiqsiḷu iluqaiññik ilaaguaqtauruanik God-mun.
\v 5 Aasii tainna iñuusiqaqtusi, iñuuqatigiyumavlugu God qiḷaŋmi isuitchuamun. Taamna piyumman pigiliutiqqaaŋagiksi iḷumun ittuaq tusaayugaaġiksuaq alġaqsruutaumman ilivsiññun.
\v 6 Taamna tusaayugaaġiksuaq alġaqsruutauŋaruaq ilivsiññun alġaq­sruutaummiuq iñuŋnun nunami iluqaani, aasii iñuvsaat ukpiliqł̣utiŋ Christ-mun, iñuugaqsivḷutiŋaasii Christ iñuutqutaagun, ilivsivsauq iñuusivsisun taimaŋŋaqaŋa tusaakavsiuŋ nagliktuutiqpaŋa God-im, kaŋiqsivḷugu iḷumun ittuaŋa.
\v 7 Iḷisaaġiŋagiksi taamna tusaayugaaġiksuaq Epaphras-miñ piviuttaġik­kaptiŋniñ kivgauqatiptiŋniñ Christ-mun. Ilaa ukpiġnaqtuq savakti Christ-mun alġaqsruiruaq ilivsiññun pisivluŋa.\x + \xo 1.7 \xt Col 4.12; Phm 23.\x*
\v 8 Ilaan quliaqtuaġutiŋagaatigut Ilitqusiġiksuamun piviuttaqsripkaġ­nivḷusi allanik iñuŋnik.
\p
\v 9 Taimaŋŋaqaŋa uvlumiñ tusaaviptiŋniñ taavrumiŋa, aŋaayyutigivsi-suli, apiġivlugu God ataramik ikayuquvlusi iḷitchuġipiaquvlugu qanuq God-mun pitqutilaaqsi, Ilitqusiġiksuamun isumatusipkaquvlusi kaŋiqsipkaquvlusiḷu sumik God-im pitquyumakkaŋanik ilivsiññun.
\v 10 Suli aŋaayyutivlusi iñuusiqaquyumavlusi nalliummatiruamik Ataniġmun, iviġaumalugu Ataniq supayaanik piguvsi, ataramik nakuurua­liqilusi suli iḷitchuġisaiññaġlugu God.
\v 11 Aŋaayyutivlusiḷu God-mun suaŋŋatiqapiaġataqtuamun, suaŋŋasi­quvlusi naamaruamik, igḷutuġumiñaqsiḷugich uuktuaġusiapayaat qiñuirrutiqaġlusi, quviasuunmiglu.
\v 12 Suli aŋaayyutivlusi quyyatiqaquvlusi ataramik Aapamun nallium matipkaliġmatigut piqataullasivḷuta allanun ukpiqtuanun iñuggunmi isuitchuami, iñuummatun qaummaġmi.
\v 13 God-im annautiŋagaatigut atanniqsimmataaniñ Tuunġaum, iñuummatun ittuamiñ taaqtuami, nuurrutivluta atanniqsimmataanun Iġñiġmi piviuttaġirami.\x + \xo 1.13 \xt Eph 6.12.\x*
\v 14 God-im Iġñiŋata tasuŋagaatigut God-mun suliqutigiŋaiquvlugich itqaumayumiñaiġḷugich piḷuutivut.\x + \xo 1.14 \xt Eph 1.7.\x*
\s1 Christ Kamanaġniqsrauruq
\p
\v 15 Christ God-itun ittuq tautugnaitchuatun. Ilaa inŋaruq sivuanni supayaat savaaguŋaiñŋaisa.\x + \xo 1.15-17 \xt Jn 1.1-3,18; He 1.2-3.\x*
\v 16 Ilaa God-itun ittuq qanuq ilaagun supayaat savaaguŋarut, sut qiḷaŋmiittuat sullu nunamiittuat, sut tautugnaqtuat sullu tautugnaitchuat, tamatkua ilitqutchich atanniqsimanniktuat, ilitqusiḷḷu suaŋŋatiqaqtuat sapiġñaqtuallu. Tamatkua iluqaisa Christ savaŋagai inmiñuksrivḷugich.\x + \xo 1.16 \xt Eph 6.12.\x*
\v 17 Christ inŋaruq sivuanni supayaat, aasii ilaan suaŋŋataata igliqtitkai atautchikun piqatigiikł̣ugich supayaat savaani.
\v 18 Suli iñuk niaquata aŋalanmatun timaa, tainnatun Christ aŋalatkai ilaan iñuŋni aŋaayyuliqiruat. Aŋaayyuliqiruat ilaan iñuggutiqaqtitkai isuitchuamik, aŋiqqaaŋavluni tuqqunmiñ aasii iñuuvluni isuitchuamun. Tavraasii ilaa Atanġuruq supayaanun,\x + \xo 1.18 \xt a Eph 1.22-23; 4.15. b Ac 26.23; Rev 1.5.\x*
\v 19 qanuq God sivunniŋaruq tamatkiġḷuni ilaa iñuusukłuni ataramik Iġñiġmiñi.
\v 20 Suli Christ maqipkaġmagu auni, tuquvluni aŋarraurami, God-im iḷauraaliuŋagai aŋuyautaiqł̣ugich supayaat savaani, nunamiittuat qiḷaŋ­miittuallu.\x + \xo 1.20 \xt Eph 2.16.\x*
\p
\v 21 Suli qaŋauvlugu ilivsi uŋasiŋarusi God-miñ. Uumigiŋagiksi, iñuuvlusi piḷuutini.
\v 22 Paŋmapak-aasii Christ iḷauraaliuŋagaasi God-lu, aitchuutigivlugu timini tuqutautquvlugu aŋarraurami, ilivsi akuqtuġnaqsitquvlusi God-mun, piḷuutaiqsauŋalusi, pasiñaġumiñaiŋalusiḷu ilaan sivuġaani.
\v 23 Aglaan ukpiŋaiqsuksrauŋitchusi, ukpiġutiqaġitchi suaŋapiaqtua­mik, tuniqsimaruamik, suli niġiugiŋaiġñagu annaurrauniksraqsi taŋ­ŋiqsauniaqtilaaŋanik tusaaŋakkavsisun tusaayugaaġiksuakun. Taamna tusaayugaaġiksuaq alġaqsruutauŋaruq iñupayaamun nunamiittuamun, aasii uvaŋa Paul alġaqsruutigigiga.
\s1 Paul Savaurriruq Aŋaayyuliqiruanik
\p
\v 24 Paŋmapak quviasuktuŋa pisigivlugu nagliksaaqtitauniġa ilivsi pisigivlusi. Nagliksaaqtitaukama Christ nagliksaaġmatun piuq. Taamna pisigivlugu quviasuktuŋa naarrusiqapkich ilaan nagliksaaġ­niŋi, pisigivlugich aŋaayyuliqiruat timigikkani.
\v 25 God-im kivgaksraqtaaġiŋagaaŋa aŋaayyuliqiruanun ilivsi iḷagivlusi, piraksriqł̣uŋa uqautigimmaġiksaaquvlugu ilaan uqaluksrirrutini,\x + \xo 1.25 \xt Eph 3.2.\x*
\v 26 kaŋiqsiñaiñŋaruaq qaŋapak kiŋuniġiiñi, aglaan paŋmapak kaŋiqsi­ñaqsiŋagaa ilaan pimiñun, tamatkunuŋa ilaaguaqtauruanun God-mun.
\v 27 Iliŋiññun, iḷagivlugich Jew-guŋitchuat, God-im satqummiġuliŋagaa qanutun kamanaqtigivluni kaŋiqsiñaiñŋaruaq. Taamna kaŋiqsiñaiñŋaruaq Christ iñuullaniŋa iḷuvsiññi, aasii niġiullasivḷusi iḷauniksravsiññun iñuuniġmi qiḷaŋmi, ilaa iñuuqatigilugu.
\v 28 Christ alġaqsruutigigikput, siḷġiqsuqsimavlugu iñupayauraq iḷisau­tivlugulu isumatutilaaptiktun iñupayauraq atausiŋŋuqatauŋaruaq Christ-mun, agliraksraiqsuatun ukpiqtuagutquvlugu, iñupayauraq qaġġirraukpan sivuġaanun God-im.
\v 29 Tavra taamna siġġaqutigigiga, aasii piyumiñatualukkiga qanuq Christ sapiġñaqtuam suaŋŋataa savakłuni iḷumni.
\c 2
\p
\v 1 Iḷisimatqugivsi qanutupayauraq piŋigitilaavsiññik, taamapkualu Laodicea-miittuat, suli iluqaisa tautuŋaitchuat uvamnik.\x + \xo 2.1 \xt Rev 3.14-22.\x*
\v 2 Qapiŋaisaaqtautqugitka atautchimuktitauŋammata piviuttaqqutikun avanmun. Tavra nalupqigiŋaipiaġniaġaat kaŋiqsiḷḷuataġlugulu suna God-im salapqiŋakkaŋa sivuniġivlugu Christ kaŋiqsiñaiñŋaruaq qaŋapak.
\v 3 Iluqani isumattutiksraq iḷitchuqqutiksraġlu ayuġnaipiaqtuk iluqap­tiŋnun atausiŋŋuqatigikaptigu Christ, aasii taapkuak piqpagnapiaqtuk uvaptiŋnun.
\v 4 Taavrumiŋa uqallautigivsi kimulliqaa asiñuutitquŋił̣ł̣usi saglunik uqautilusi.
\v 5 Qanuq nayuŋitkaluaŋŋavsi isumamni itqatigiruatun itkivsi, aasii quviasuktuŋa pisigivlugu iñuuniaqatigiigḷuataġniqsi, suli ukpiġurri Christ-mun suaŋapiaġataġman.
\s1 Iñuusipiaġataq Christ-mi
\p
\v 6 Tavra Christ Jesus Atanġum ukpiġutivsigun annautiŋammasi, iñuusiqaġitchi ataramik ukpiqsimaaġlusi ilaanun.
\v 7 Napaaqtuq pamataummatun maŋŋuġmigun aasii nauvluni qunmun, tainnatullisuq ukpiġurri Christ-mun suaŋasisaiññaġli tuniqsimallasi­ḷusi, quyagiqpaglugich supayaurat ilaan piŋaraŋi. Tainna iḷisausiaqaŋarusi.
\v 8 Qaunagisitchi. Iḷisausiavsiññiñ asiñuutipkaġnasi iñuŋnun iḷisaurriruanun iñugruiññaich isumattutaatigun, anniqsuutauŋitchut sagluuv­lutiŋ. Tainnatchit iñuich iḷisaurrutiqaqtut iñuich isumaŋiññik iñuu­niaġluataġnikun, iḷisaurrivḷutiglu ilitqutchiñun aŋalannivḷugich sut God-im savaaŋi, iḷisaurriñiaġnatiŋ Christ iḷisaurrutiŋiñik.\x + \xo 2.8,20 \xt Ga 4.3,9.\x*
\v 9 Qanuq Christ-mi, ilaan timaani, iluqaġmi God iñuuruq.
\v 10 Aasii ilivsi atausiŋŋuqatigiŋakavsiuŋ Christ, ilivsivsauq piqaġmiusi iluqaanik God-mik iñuuruamik iḷuvsiññi. Christ kamanaġniqsrauruq aŋalatchiruaq iluqaiññiñ suaŋŋatiniñ naagga ilitqutchiñiñ.
\p
\v 11 Aasiisuli atausiŋŋuqataukavsi Christ-mun, nalunaiñŋutchiqsau­ŋarusi God-mun iñuksraqtaaguvlusi. Nalunaiñŋutchiqsauŋaitchusi timisi piḷaktaulugich Jew-guruatun, aglaan iḷisimanaqtinŋagiksi God-mun nalunaiñŋutchiqsauŋatilaaqsi piḷuusiqiugaaŋaiqł̣usi, suli iñuuvlusi iviġagniaqługu Christ.
\v 12 Qanuq paptaiqsaukavsi piqasiutimmatun piŋarusi tuqqutaanun Christ, piḷuksisuguuruat iñuutchisi iḷuviqatauŋarut ilaanun. Aasii paptaiġutikun aŋipkaqtauqatigimmatun piŋagiksi Christ, qanuq ukpiġiŋagiksi God-im pikkaŋa, aŋipkaqługu Christ tuqqunmiñ.\x + \xo 2.12 \xt Ro 6.4.\x*
\v 13 Ilivsi-suli iñuich tuquŋaruatun iñuktun God-mun inŋagaluaqtuasii, qanuq kamagilaił̣ł̣ugich ilaan pitquraŋi, nalunaiñŋutchiqsauŋaił̣ł̣usiḷu ilaanun iñuginiḷusi. Aglaan paŋmapak God-im piqataullasigaasi iñuggunmik isuitchuamik Christ-mun, qanuq suliqutigiŋaiŋagai iluqaisa piḷuutisi, itqatqikkumiñaiqł̣ugich.\x + \xo 2.13 \xt Eph 2.1-5.\x*
\v 14 Christ tuqukami aŋarraurami piiŋagai tatavsausiaksrautikkaluavut nalliummatiruat uvagut kamaksriŋiññiptiŋnun God-im pitquraŋiñik. God-im tigummatun piŋagai piḷuutivut, aasii kikiaktuutivlugich aŋarrauramun, tainnaqłuni piiŋagai.\x + \xo 2.14 \xt Eph 2.15.\x*
\v 15 Aasiisuli, Christ tuqukami akimaŋaruq iluqaiññiñ ilitqusiqł̣uŋniñ atanniqsimanniktuaniñ aŋalatchiruaniḷḷu iñuŋnik. Christ iḷisimanaqsi­ŋagaa suaŋŋatiqałhaaqtilaani iliŋiññiñ akiiḷivḷugich.
\p
\v 16 Tavra tamatkua tainnainniġmata, uŋiarrisiginagich iñuich pisaa­ŋakpasi sutigun niġikkavsigun, naagga imikkavsigun, niqinaqiyyaġniv sigun, naagga nalunaiqsimarauruatigun niqinaqiviksigun tatqiḷiġaġim­man naagga Savaiñmata.\x + \xo 2.16 \xt Ro 14.1-6.\x*
\v 17 Tainnatchich pitqurriutit anniqsuutauŋarut iñuŋnun kisianik Christ qaiñiŋanun-aglaan. Taġġałhiñauŋarut pipiaguruamun Christ-mun ilaanun.
\v 18 Iñuŋmun uqallautipkaġnasi tammaŋaniḷusi qanuq kamanaiyaŋiñ­ñavsi ilivsiññik aŋaayyuvigilugich isaġulgich. Tainnatchich iñuich iḷi­simmatinignisuurut qiñiqtuuraatigun, aasii arguaŋasivḷutiŋ, qanuq annaurrauŋaił̣ł̣utiŋ.
\v 19 Taapkua iñuich pituummiŋitchut Christ Ataniġmun. Christ niaquu­ruatun ittuq, aasii aŋaayyuliqiruaŋi timitun. Iluqaġmiŋ pituummiruat niaqqumun navyaatigun nukiktigullu nauqatigiiguurut, God-im naup­kaqługich.\x + \xo 2.19 \xt Eph 1.22; 4.15-16.\x*
\s1 Tuquniq Iñuuniġlu Piqatigivlugu Christ
\p
\v 20 Christ tuqumman, tuqummatun piŋarusi ilitqutchiñun iñuiḷḷu isummatiġruiññaŋiññun annaurraunikun. Paŋmapak tamatkua aŋalanŋaiŋagaasi. Taamnaasii tainnainman, iñuuŋaiqsuksraupiaqtusi aŋalataġipkaġlusi tamatkunuŋa. Annagniataktuksrauŋitchusi kamaksriñi­kun pitquranik\x + \xo 2.20 \xt Ro 6.6-11; Ga 2.19-20.\x*
\v 21 inna ittuanik uqaluŋnik, Aksiugnagu taamna niqi, Uuksiñak taavrumiŋa niqimik, Aksiuqqayaanagu taamna.
\v 22 Tainnatchich pitqurat iñugruiññaich iḷisaurrutigigaich, qanuq piqutiqaqtut nuŋusuuruanik.
\v 23 Tamatkua pitqurat qiññaqaġumiñaġaluaqtut nakuuruatun, qanuq aŋaayyupkallavlugich iñuich, suli kamasaaŋaiḷḷavlugich inmiŋnik pitchaiḷiñiapiallavlugich timitiŋ. Aglaan tainnatchich pitqurat suaŋŋasi­ġumiñaipiaġaat iñuk akiiḷiyumiñaqsiḷugich pigiitchuakun kipiġniuġu­tit, savaaġiitchuallu.
\c 3
\p
\v 1 Christ aŋipkaqtaumman tuqqunmiñ, aŋipkaqtauŋammatun ittusi piqatigivlugu ilaa. Taamna tainnainman, kipiġniuġutigituiññaqsi­gik quviasaaġusiat quviasuutillu qiḷaŋmiittuat, Christ irviani, aquviti­tauvluni taliqpiata tuŋaanun God-im.\x + \xo 3.1-3 \xt Ro 6.4-11; Col 2.12.\x*\x + \xo 3.1 \xt Ps 110.1; He 1.3.\x*
\v 2 Isumagituiññaqsigik sut tatpaŋmaniittuat. Isumagigiññaŋaiġḷugich sut nunamiittuat.
\v 3 Qanuq tuquŋaruatun iñuktun ittusi iluqaiññun pigiitchuanun kipiġ­niuġutinun, iñuggurri iriqsimavluni piqatigivlugu Christ qiḷaŋmiittuaq, God-lu.
\v 4 Christ iñuggutigikkaqput qiñiġnaqsikpan, ilivsivsauq qiñiġnaqsiqati­giniaġiksi, piqataulusi ilaan kamanautaanun.\x + \xo 3.4 \xt Ga 2.20; Phil 1.21.\x*
\s1 Utuqqauruaq Iñuusiq Nutauruaġlu
\p
\v 5 Tavra tamatkua tainnainmata, iñuusitchi tuqunmatun piḷugich iluqaisa pigiitchuat iḷuvsiññi. Isummatigisitchi ilivsiññik tuquruatun naluksriḷḷugich qanusipayaat allatuutit, salumaitchuat isummatit, qanusipayaat pigiitchuat kipiġniuġutit, kaviuqqutillu. Kaviuqqutiqał­haaġniq sunun iñuŋnullu God-mun piviuttaqqunmiñ iñuuraqpaqaġni­ġuruq.
\v 6 Pisigilugu iñuich tainnatchiñik piḷuusiqiniŋat tatavsaġniaġai God-im.\x + \xo 3.6 \xt Eph 2.3.\x*
\v 7 Qaŋauvlugu iñuuŋŋavsi tamatkunatun iñuktun, tamatkua pisuuŋa­galuaġmigisi.
\v 8 Aglaan paŋmapak, aġiusigik tamatkua piḷuutit, sunŋusuutit, qinnau­tit uqautikłiġñiġich pigiitchuanik, saglutillu iñuktigun, salumaitchua­niglu uqaluqaġniġich.
\v 9 Sagluuŋaiġḷusi avanmun, qanuq paŋmapak aŋalataġiŋaiġaasi piḷuktuat isumavsi piḷġusivsiḷu. Tainna iñuusiqaŋaiŋarusi,\x + \xo 3.9 \xt Eph 4.22.\x*
\v 10 aasii iñuusarraqsivḷusi nutauruakun iñuutchimik, iḷitchisaiññaqłusi nalaunŋaruakun iñuutchimik, Christ-tun iḷisaiññaġuktuamik.\x + \xo 3.10 \xt a Eph 4.24. b Gn 1.26; Eph 2.10.\x*
\v 11 Iñuusiġiliutikaptigu taamna nutauruaq iñuusiq, sumiugitchuq akunġanni iñuich, Greek-gugaluaġmata Jew-gugaluaġmatalu, nalunaiñŋut­chiŋavlutiglu timimiŋni God-mun naagga nalunaiñŋutchiŋaitkaluaġ­mata, aglagnik nalugaluaġmata, naagga aŋuyyiqigaluaġmata Scythians-tun, naagga kivgaugaluaġmata kivgauŋitkaluaġmatalu, qanuq Christ naumałhaaqtuq iluqaiññiñ iñuuvluni iluqaiññi ilaan iñuŋmiñi.
\p
\v 12 Tavra God-im iñuksraqtaaġiŋammasi, piḷuutaiqł̣usi piviuttaġiv­lusiḷu, kiikaa iḷunŋusuutiqaġitchi allanun, ikayuiruagulusi, kamasaa­ŋaiġḷusi, paaqłaktautaiḷḷusi qimmaksaliyaiḷḷusiḷu,\x + \xo 3.12-13 \xt Eph 4.2.\x*
\v 13 piaqłuktautiŋaiġḷusi avanmun. Iñuk uqaallatiksraqaġaluaġumi allamun iñuŋmun, suliqutigiŋaiġḷiuŋ itqaumaŋaiġḷugu uqaallatiksraq. Atanġuptauq suliqutigiŋaiŋammagich piḷuutivut itqaumayumiñaiqł̣ugich, tainnatulli uvagut suliqutigiŋaigaksraġigivut allat pimaqłuutiŋich uvaptiŋnun.\x + \xo 3.13 \xt Eph 4.32.\x*
\v 14 Naumałhaaqtuaq iluqaiññiñ, piviuttaqqutituiññaġitchi avanmun. Piviuttaqqutim atausiŋŋuumapkapiallakkai iñupayaat.
\v 15 Aasii aŋuyautairrutim Christ pipkakkaŋata ataramik aŋalallisi, qanuq God-im ququaŋagaasi iḷautquvlusi ativlutiŋ aŋaayyuliqiruanun, suli iñuuqatigiiquvlusi aŋuyautaiḷḷusi. Suli quyyatiqaġitchi ataramik.
\v 16 Ataramik isummatigisigik iluqaisa Christ iḷisaurrutiŋi iñuusiġilu­giḷḷu. Tavraasii tainna piguvsi isumattutinigniaqtusi aasii iḷisaurriyumi­ñaqsiḷusi siḷġiqsuutiyumiñaqsiḷusiḷu avanmun, atuutiqaġumiñaqsiḷusiḷu Psalms-nik nanġautiniglu suli atuutinik qapiŋaisaaġutauruanik ukpiqtuanun, quyyatiqaġlusi uummativsiññiñ God-mun.\x + \xo 3.16-17 \xt Eph 5.19-20.\x*
\v 17 Suli sunapayaaq piguvsiuŋ naagga uqallausiġiguvsiuŋ, pisiuŋ Atanġum Jesus pisiksraŋatun uqallausiksraŋatullu, quyyavigilugu Aapa ilaagun.
\s1 Iñuuniaqatigiigñiq Nutauruami Iñuutchimi
\p
\v 18 Nuliaguruasii, kamakkutiqaġitchi uivsiññun. Taamna nalaunŋaruq ukpiqtuaguruanun Ataniġmun.\x + \xo 3.18 \xt Eph 5.22; 1 P 3.1.\x*
\v 19 Uiguruasii piviuttaġisigik tuvaaqatisi, suammatisuŋaiññaŋaiġḷugich.\x + \xo 3.19 \xt Eph 5.25; 1 P 3.7.\x*
\v 20 Miqłiqtuut, kamagisigik aŋayuqaasi ataramik, qanuq kamaksriñivsi Ataniq iviġaksimaaġaa.\x + \xo 3.20 \xt Eph 6.1.\x*
\v 21 Aapauruasii, suasuŋaiññaġnagich miqłiqtusi, qapiŋasiviaqtut kamaksriñiaġniġmiŋni ilivsiññik.\x + \xo 3.21 \xt Eph 6.4.\x*
\p
\v 22 Kivgaat, kamaksrisitchi ataramik tamatkuniŋa ilivsi ataniġik­kavsiññik, qiñiqtiqaġuvsi kisianik pisuŋaġnasi, iñuŋnik iviġaiñiaqtitun, aglaan ataramik savaglusi iviġaumasuglugu Ataniq.\x + \xo 3.22-25 \xt Eph 6.5-8.\x*
\v 23 Sunapayaaq savaaġiguvsiuŋ, savagitchi piyummatiqaġlusi, savautimmatun Ataniq iñuŋił̣aat,
\v 24 iḷisimaugaġlusi Atanġum akiḷiġñiaġaasi kiŋuvaannaktaamik, qanuq savautigiksi Ataniq Christ.
\v 25 Iñuk killuliqirauruaq akiḷiqsauniaqtuq killuliqiamigun. Iñupayaat atilugich piñiaġaich.\x + \xo 3.25 \xt Dt 10.17; Eph 6.9.\x*
\c 4
\p
\v 1 Atanġuruasii, aŋalataġisigik kivgasi nalaunŋaruakun pitqiksiġau­taitchuakullu, iḷisimalusi ilivsivsauq Ataniqaqtilaavsiññik qiḷaŋmi.\x + \xo 4.1 \xt Eph 6.9.\x*
\s1 Iḷisaurrutit
\p
\v 2 Aŋaayyusimaaġitchi tuniqsimalugu aŋaayyuniqsi. Qiptaiḷḷusi aŋaayyuguvsi, quyyavigilugu Ataniq.\x + \xo 4.2-4 \xt Eph 6.18-20; Phil 4.6.\x*
\v 3 Aŋaayyutilutalu, God-mun aitchuquluta piviksramik alġaqsruiyumi­ñaqsiḷuta tusaayugaaġiksuanik, quliaqtuaġilugu Christ sivuani kaŋiqsiñaiñŋaruaq.
\v 4 Pisigivlugu alġaqsruiñiġa tigutaaqtauruŋa. Aŋaayyutisiŋa kaŋiqsiñaqsiḷugu uqautigiyumagiga kaŋiqsiñaiñŋaruaq Christ-kun. Taamna piraksraġigiga.
\v 5 Piqataukavsi ukpiŋaitchuanun aŋalataġisitchi ilivsiññik isumattuti­kun, atuġlugu piviksraq quliaqtuaġilugich tusaayugaaġiksuat.\x + \xo 4.5 \xt Eph 5.16.\x*
\v 6 Uqaluusiqsi ataramik iviġaumanaġli, anniqsuiyumiñaġlutiŋ uqalusi iḷisimayumiñaġumausi qanuq kiggutilluataksravsiññik iñupayaamun.
\s1 Paġlasuiqsaaġutit
\p
\v 7 Tychicus quliaqtuaġutiniaġaasi iluqaanik irrusimñik. Ilaa piviuttaġirauvluni aniqatauruq ukpiġnaqłuni savaktauruq kivgauqatauvluni kivgauruanun Ataniġmun.\x + \xo 4.7 \xt Ac 20.4; 2 Ti 4.12.\x*\x + \xo 4.7-8 \xt Eph 6.21-22.\x*
\v 8 Tiliŋagiga ilivsiññun una sivuniġivlugu, ilivsi iḷitchuġitquvlusi qanuqitilaaptiŋnik ilaanullu qapiŋaisaaquvlusi iluqasi,
\v 9 aasii piqatigimmigaa Onesimus, ukpiġnaqtuaq piviuttaġirauruaġlu aniqan, iḷauruaq ilivsiññun. Taapkuak quliaqtuaġutiniaġaasi supayaanik piŋaruanik maani.\x + \xo 4.9 \xt Phm 10-12.\x*
\p
\v 10 Aristarchus tigutaaqtauqatiŋma paġlagaasi, Mark-guvlu aġnaqa­tiŋan Barnabas. Piraksriŋagivsi qanuq ilivsiññun paġlaraksraġitilaaŋa­nik. Qaikpan paġlayumagiksi.\x + \xo 4.10 \xt a Ac 19.29; 27.2; Phm 24. b Ac 12.12,25; 13.13; 15.37-39.\x*
\v 11 Paġlayumagiksivsauq Jesus taggisiqaqtuaq Justus-mik. Kisimik taapkua aŋutit Jew-guruat savaqataurut uvamnun akunġanni sava­qanma alġaqsruikama atanniqsimmataanik God-im iñuŋnun, aasii qapiŋaisaaġutauŋarut uvamnun.
\p
\v 12 Epaphras-gum iḷaummiruam ilivsiññun, kivgaŋata Christ Jesus, paġlagaasi, ataramik itqaumavlusi kipiġniuġutikun aŋaayyunmiñi, iñuutquvlusi agliraksraiqsuatun ukpiqtuatun, suli nalupqigiŋaiġumi­ñaqsiḷugu pisuutaa God-im ataramik.\x + \xo 4.12 \xt Col 1.7; Phm 23.\x*
\v 13 Iḷisimapiaġiga ilaa savaŋatilaaŋa siġḷiqivluni pisivlusi taamapkualu Laodicea-miittuat Hierapolis-miittuallu.
\v 14 Luke-gum piviuttaġirauruam taaktim Demas-lu paġlagaasi.\x + \xo 4.14 \xt a 2 Ti 4.11; Phm 24. b 2 Ti 4.10; Phm 24.\x*
\p
\v 15 Qaaŋiqsitchigik paġlatitka aniqatiinun Laodicea-miittuanun Nympha-mullu aŋaayyuliqiruanullu igluani.
\v 16 aasii ukua tuyuutit taiguaganikpatigik akunnavsiññi, taiguaqtinmi­yumagisi aŋaayyuliqiruanun Laodicea-mi, suli taiguaqsaġmigisivsauq tuyuutit Laodicea-ġmiunun,\x + \xo 4.16 \xt Rev 3.14-22.\x*
\v 17 uqallautilugulu Archippus, qaunagiyumaugguuq taŋŋiġuglugu savaaksriusiani Atanġum aitchuutaa ilaanun.\x + \xo 4.17 \xt Phm 2.\x*
\v 18 Uvaŋa Paul aglakkiga una paġlan uvamnik. Itqaumasitchi tigutaaq­tautilaamnik. God naglikkutiqpaqaġli ilivsiññun.
