\id 1TI - Iñupiat New Testament [esi] Alaska, USA
\ide UTF8
\h 1 TIMOTHY
\toc1 Paul Sivulliich Tuyuutiŋich Timothy-mun
\toc2 1 Timothy
\toc3 1 Ti
\mt1 PAUL SIVULLIICH TUYUUTIŊICH TIMOTHY-MUN
\is1 Iḷitchuqqutit
\ip Timothy, nutaġaaluk ukpiqtuaq Asia Minor-ġmiu, iġñiġiŋa­gaak Jew-guruam aġnam Greek-guruavlu aŋutim. Avilaitqati­giiksinŋaruq ikayuqtiġuqłuniḷu Paul-mun savaaŋani ukpiġniaq­tuaġuqtitchiñiaġniġmi. Piŋasunik isumaaluutausuuruanik uqaŋaruq Paul tuyuutiqqaamiñi Timothy-mun.
\ip Tuyuun taamna siḷġiqsuutauruq aŋŋuuŋ asiñik iḷisaurritquŋił̣­ł̣ugich aŋaayyuvigmi. Jew-guruat isummatiŋich iḷauqługich Jew-guŋitchuat isummatiŋiññik iḷisaurriraġaġniqsut ukpiqqunmik manna qiñiġnaqtuaq piḷuktuagunivḷugu, suli annakkumiñatua­lugnivḷugich iriqsimaruanik iḷisimaruatigun, naaggaunnii paquq­sraġlutik qanusiñik imma niqinik, naaggaunnii tuvaaqasiŋiḷḷutik. Tuyuun imaqaġmiuq maliġuagaksranik aŋaayyuvium aŋalannik­sraŋagullu aullarriñikkullu aŋaayyuruanik, suli quliaqtuuraaqługich iñuum irrusiksraŋich aŋaayyuvigmi aullarriuniaqtuam, ika­yuqtauniaqtuam. Aqulliqsaaġutigiŋagaa Timothy-mik uqaurriv­ḷuni kivgalluatauniaġnikkun Jesus Christ-mun, suli savaanik tun­ŋaruanik ilaanun allagiiñun ukpiġniaqtuanun.
\is1 Avgutit
\io1 Sivulliqsaaġun 1.1-2
\io1 Siḷġiqsuutit aŋaayyuviunikullu aullarraunikkullu 1.3–3.16
\io1 Siḷġiqsuutit Timothy-mun savaaŋagun 4.1–6.21
\c 1
\p
\v 1 Ukua tuyuutit tuyuġigai Paul, tilirautquŋakkaŋata piraksriivḷuni God-im Annaurriptalu Jesus Christ annagummatigikkapta.
\v 2 Tuyuutaurut iliŋnun Timothy, iġñipiaġataptun ittuamun ukpiliqsin­ŋavlutin Christ-mun. God-tiptuq Aapam Christ-lu Jesus Atanipta ivi­ġaummatigilisin nagligilutillu tutqiutiqaqtillutillu.\x + \xo 1.2 \xt Ac 16.1-3.\x*
\s1 Paul Kiliktuutiŋi Iḷumun Inŋitchuatigun Iḷisaurrutitigun
\p
\v 3 Ephesus-miitqugikpiñ, taimanisun Macedonia-muksaqama apiġi­piaŋavlutin. Iñuich iḷaŋich taamani iḷisaurrivḷutiŋ iḷumun inŋitchuanik iḷisaurrutinik, aasii uqallautiraksraġigitin iḷisaurriŋaiqulugich iḷumun inŋitchuanik.
\v 4 Uqautilugich aptatiqaŋaiqulugich unipkaalianik, maŋŋuumiŋniglu takisipiaġataqługich atiqaġviḷiamiŋnik, qanuq tamatkua aguirrutau­giññaġuurut uqaġlaqutiksranun, ikayuutaulaitchut nalautchiñiaġniġ­mun God-im sivunniuġutiŋiñik, ukpiġunmullu agliḷaaġutaulutiŋ piḷait­chut.
\v 5 Piraksriġikpiñ uqallautitquvlugich iñuich piviuttaqqutimmaġiksaali­quvlugich avanmun, naġġutchaktaŋaiġḷutiŋ isumamiŋni, suli suaŋarua­mik ukpiġutiqaquvlugich.
\v 6 Iḷaŋich iñuich saquŋarut iḷumun ittuaniñ taŋiġitchuanun uqavaaġuti­nun.
\v 7 Kipiġniuqtut iḷisaurrausukłutiŋ God-im pitquraŋiñik, kaŋiqsigaluaġ­nagich nallipayaaŋich uqaluŋmiŋ naagga sutigun uqautigikkaġmikkun nalupqinaigivlugich.
\p
\v 8 Paŋmapak iḷisimarugut pitqurat nakuutilaaŋannik, kialiqaa atuq­pagich God-im sivunniutaatun.
\v 9 Qanuq iḷisimarusi God-im pitquraŋi pitquraliaguŋisilaaŋannik iñuŋnun nalaunŋaruanun sivuġaani God-im. Aglaan pitquraliagurut iñuŋnun piḷuusiqirinun uumikłiqsuanun God-mik, tamatkunuŋa paaqłaŋa­ruanun pitquranik, piḷuktuanun iñuŋnun, god-taiḷaqtuanun, iñuaqti­nun aapamiŋnik aakamiŋniglu, iñuaqtuqtinullu,
\v 10 allatuqtinullu, aŋutinullu kanŋunaqtuakun atuutiruanun, tainnatuttauq aġnat aġnauqanmiŋnun, iñuŋniglu tigliguuruanun, tamatkunu­ŋalu sagluturuanun iḷumun inŋitchuanik quliaqtuaqaqłutiŋ, suli piruanun supayaanik paaqsaaŋaruanik nalaunŋaruanun iḷisaurrutinun qanuq God-im pitqutipiaŋiñik.
\v 11 Tamatkua nalaunŋaruat iḷisaurrutit iḷagigai tusaayugaaġiksuam nalunaiqsautigikkaġma uqautigitquvlugich, tusaayugaaġiksuat kamanaqtuamiñ quyyavigiraksrauruamiḷḷu God-miñ.
\s1 Quyyatit God-im Nagliktuutaagun
\p
\v 12 Quyyavigigiga Christ Jesus Ataniqput suaŋŋasiġmaŋa savakku­miñaqsivḷuŋa. Quyyavigimmigiga nalliummatipkaġmaŋa savaktiksraq­taaġivluŋa inmiñun,
\v 13 uvaŋa sivuani uqamaqłuktaugaluaqtilluŋa nagliksaaqtitchivḷuŋalu suli pisaaŋavlugu ilaa. Aglaan God-im nagligiŋagaaŋa pisigivlugu suli­qitilaamnik naluniġa ukpiŋaił̣ł̣uŋa.\x + \xo 1.13 \xt Ac 8.3; 9.4-5.\x*
\v 14 Ataniqput naglikkutiqpaqaŋaruq uvamnun, suli ukpiliqsiłłuŋa piviuttaġipkallasivḷugiḷḷu allat iñuich pigillakkaptiŋnik atausiŋŋuqati­giŋavlugu Christ Jesus.
\v 15 Una uqallautauŋaruaq iḷumun ittuq suli akuqtugaksraupiaqtuq ukpiġilugulu, Christ Jesus qaiŋaruq nunamun annautiyaqtuqługich piḷuktuat iñuich. Aasiuvva uvaŋa piḷuŋniqsrauruŋa piḷuusiqiriniñ.
\v 16 Taamna pisigivlugu God-im nagligiŋagaaŋa. Piḷugniqsraugaluaqtil­luŋa piḷuusiqiriniñ, Christ manimmiḷguŋagaaŋa annautillasiḷaaqamiŋa. Aasii paŋmapak iḷitchuqqutauyumiñaqtuŋa ilaan manimmiḷgutaanun iluqaiññun ukpiliġumaaqtuanun inmiñun aasii iñuullasiḷutiŋ isuitchuamun.
\v 17 Umialik isuitchuamun tuqulaitchuaq, qiñiġnaitchuaq, kisimi God-tauruaq, illi qutchiksuakun isumakkusiaqaġli taimuŋa isuitchuamun. Amen.
\p
\v 18 Timothy iġñiiŋ, piraksriġikpiñ ukpiġnaqtuagutquvlutin savaurri­ñiġni Ataniġmik. Taamna piraksriutigigiga uqaqtiŋisa God-im ilipkun. Taipkua uqaluata piyummiqsillisin aŋuyagluataġumiñaqsiḷugu pigiitchuaq,
\v 19 ukpiġnaqtuagulutin savaaġikkaġni, suli iñuullasiḷutin naġġutchak­taġnaitchuakun isumaŋni. Iñuich iḷaŋich tainna iñuuŋitchut aglaan pisaaġiugaqsiññaqłutiŋ sunik iḷisimagaluakkaġmiŋnik piḷuusiqutauti­laaŋannik, aasii ukpiġutaiqsivḷutiŋ inmiŋnik.
\v 20 Tainnaqtuat iñuich iḷagigaich Hymenaeus-lu Alexander-lu, aitchuu­tigiŋakkaka Satan-mun tatavsaquvlugik, iḷisausiaqaquvlugik uqamaq­łuutiqaġumiñaiġḷutik God-mik.
\c 2
\s1 Qanuq Ukpiqtuat Aŋaayyuniksraŋat Piḷġusiksraŋallu
\p
\v 1 Tavra apiġipiaġivsi aŋaayyutigiłhaaquvlugu sivulliġilugu aŋaayyu­tilugich iñupayaat, qiññuaqtuutilugich God-mun nagligitqulugich, quyyavigilugu supayaatigun ilaan piñiakkaŋigun pisilugich iñuich.
\v 2 Aŋaayyutilugich umialgich iluqaisalu ataniġnaqusiraqtuat, iñuuyu­maugut tuaksruitchuamik tutqigñaqtuamiglu, god-tiliqiruamik isu­makkusiaqaġluataqtuamiglu suraġaġnipayaami.
\v 3 Taamna nakuuruq, suli iviġaumanaqtuq God-mun Annaurriptiŋnun,
\v 4 kipiġniuqtuamun iñupayaat annaurrautquvlugich suli iḷitchuġitquv­lugich ilaan iḷumun ittuaŋanik.
\v 5 Qanuq atausiuruq God, suli atausiq atisipkaiñiaqti God-miglu iñuŋniglu, iñuk Christ Jesus,
\v 6 piviksraq nalautinman tuqutinŋaruaq inmiñik tasuqsaqługich iñupayaat. Taamna ukpiġnaqsiḷġutauŋaruq God-mun annaurrautqutilaaŋan­nik iñupayaat.\x + \xo 2.6 \xt Mt 20.28; Mk 10.45; Ga 1.4; Titus 2.14.\x*
\v 7 Suli taamna pisigivlugu nalunaiqsauŋaruŋa alġaqsruitquvluŋa iḷi­saurritquvluŋalu Jew-guŋitchuanik God-im annaurrisaanik iñuŋnik ukpiliġmata. Sagluŋitchuŋa. Iḷumun ittuamik uqaqtuŋa.\x + \xo 2.7 \xt 2 Ti 1.11.\x*
\p
\v 8 Kipiġniuġutigigiga sumipayaaq iñuich aŋaayyutquvlugich isaaġu­tilugich argatiŋ, iñuuniaqtuaguruat iḷumun pisilugu God qinnautaiḷḷu­tiŋ naagga qanaaġutaiḷḷutiŋ iñupayaanun.
\v 9 Aġnat annuġaaqtuqtuksraugaluaqtut qaaŋiulaaŋaŋaiġḷutiŋ isumattu­tikullu iruġnaiġḷutiŋ annuġaaġlutiŋ. Aġnat ukpiqtuat nalunaigirak­sraułhaaŋaiġḷugich nutchiqiniġmikkun, naagga qiñiyunaqusiqsuġniġ­mikkun uyamitquanik akisuruanik, naagga akitchuuqtinniġnik annu­ġaanik,\x + \xo 2.9 \xt 1 P 3.3.\x*
\v 10 aglaan iḷisimanałhaaġlutiŋ savaalluatatigun nalliummatiruatigun aġnanun aŋaayyuliqiniruanun.
\v 11 Aġnat naalaġniruksraurut iḷisaurriruanun nipaisaaġlutiŋ piuniaŋaiġ­ḷutiglu.
\v 12 Iḷisaurripkaġumiñaitkitka aġnat naaggaunnii ataniġnaqutiqaqulugich aŋutinun. Nipaisaaqtuksraurut.
\v 13 Qanuq Adam iñuġuqtitauqqaaŋaruq, maanna Eve.\x + \xo 2.13 \xt a Gn 2.7. b Gn 2.21-22.\x*
\v 14 Suli Adam sagluqirauŋaitchuq, aglaan aġnaq sagluqirauŋaruq kamagiŋił̣ł̣ugu God-im pitquraŋa.\x + \xo 2.14 \xt Gn 3.1-6.\x*
\v 15 Tavraasii God-im aġnat piqaqtitkai kiiqsiuġunmik isumaaġunmiglu miqłiqtuŋich aniñiaġaġimmata, aglaan ilaan annautiniaġai iliŋisa ukpi­ġikpanni, iñuuyugaġlutiŋ pialaŋiḷḷutiŋ, nakuulutiŋ, piviuttaġinaqtua­nik iñuusiqaġlutiŋ.
\c 3
\s1 Umialiŋnat Aŋaayyuliqiruani
\p
\v 1 Una uqaluk iḷumun ittuq. Kiñaliqaa kipiġniuġumi savaaŋanun umialiŋnaunġum, ilaa kipiġniuqtuq savaaġiksuamik.
\v 2 Umialiŋnat naġġukkusiagitchuksraurut, atautchimik nuliaqaġlutiŋ, qaaŋiulaaŋaŋiḷḷutiŋ, inmiŋnik aŋalalluataġlutiŋ, pialaŋiḷḷutiŋ, tukkuu­lutiŋ, iḷisaurriyumiñaġlutiŋ,\x + \xo 3.2-7 \xt Titus 1.6-9.\x*
\v 3 taaŋŋalaiḷḷutiŋ, piaqłuktaiŋiḷḷutiŋ pikałaktaqtuaguŋiḷḷutiŋ, qanaa­ġuksiññaqtuaguŋiḷḷutiŋ, piviuttaqsrałhaaŋaiġḷutiŋ maniŋmik.
\v 4 Umialiŋnat aŋalalluatapiagaksraġigaich miqłiqtutiŋ, kamaksripkaġ­lugich, qutchiksuakullu isumakkusiaqallasiḷugich.
\v 5 Qanuq iñuk naluruaq aŋalatchiñiġmik miqłiqtumiñik, qanuġluni qaunagiyumiñaqpagich God-im aŋaayyuliqiruaŋi?
\v 6 Umialiŋnaġuġniaqtuaq ukpiqtuaguqqammiqsuksrauŋiñmiuq, iḷaanni kamasaaliqpiaqtuq aasii tatavsaqtauluni Tuunġaqtun.
\v 7 Sulivsauq isumakkusiaqaġluataqtuksraummiuq ukpiqtuaġuŋaitchua­niñ. Tainnainŋisuaġumi, ilaa kanŋusaaġutauniaqtuq aŋaayyuliqirua­nun, aasii Tuunġaġmun payaripkaġluni.
\s1 Tiikauruat Aŋaayyuliqiruani
\p
\v 8 Tiikauruat tainnatuttauq iñuulluataġniaqtuksraummiut, malġuŋnik uqaluqaŋaiġḷutiŋ, imiqpaiñŋaiġḷutiŋ wine-mik, piḷḷatutaiḷḷutiŋ pigiitchuakun maniññaŋniaġniġmun.
\v 9 Iliŋisa ukpiġipiagaksraġigaat iḷumun ittuaq nayummataulutiglu iḷumun ittuanun iḷisaurrutinun Christ-kun, qiñiġnaił̣ł̣uni kaŋiuruamun ukpiġunmiŋnun.
\v 10 Suli tiikauruat uuktuaqtauqqaaġlich, aasii iḷumun itilaaqtauganik­pata, savarraqsiḷich tiikauruatun.
\v 11 Nuliaŋich tainnatuttauq iñuulluataġniaqtuksraummiut, uqqaqtu­ŋaiġḷutiŋ, aglaan qaaŋiulaaŋaŋiḷḷutiŋ, pitqiksiġautaiḷḷutiŋ supayaakun.
\v 12 Tiikauruat nuliaqaġlich atautchimik, suli aŋalallisigik miqłiqtutiŋ igluqatitiglu iłuatun,
\v 13 qanuq tamatkua savaurriḷḷuataqtuat tiikauniġmi piññaktut qutchik­suakun isumakkusiamik inmiŋnun aasii uqautiqaġumiñaqtut ukpiġun mik taluqsrautaiḷḷutiŋ pigikkaptiŋnik atausiŋŋuqatigikaptigu Christ Jesus.
\s1 Kamanaqtuq Kaŋiqsiñaiñŋaruaq
\p
\v 14 Tuyuksriullaġma ukuniŋa tuyuutinik piyummatiqaqtuŋa ullagu­mavlutin tautuŋnasuaġukłutin.
\v 15 Aglaan qaikallaŋisiġuma ukua tuyuutit iḷisimapkaġniaġaatin qanuq iñuusiqaqtuksrautilaaptiŋnik God-mun igluqatauniptiŋni, aŋaayyuliqi­ruaguvluta iñuuruamun God-mun. Ilaan aŋaayyuliqiruaŋi tamatkua­gurut kamaksriruat, ukpiġnaqtuakullu nayummataurut iḷisaurriruat God-im iḷumun ittuamik uqaluanik.
\v 16 Kialiqaa piiḷaaġiyumiñaitkaa qanutun kamanaġniŋa kaŋiqsiñaiñŋa­ruam ukpiġikkapta. Christ qiñiġnaqsiŋaruq timiqaqłuni iñuktun, iḷumun inniŋagaa Ilitqusiġiksuam, tautuŋagaat isaġulgich. Ilaa alġaq­sruutauŋaruq akunġanni nunauruat, ukpiġiŋagaat iñuich, mayuurrau­ŋaruq qiḷaŋmun.
\c 4
\s1 Iḷisaurriŋŋuat
\p
\v 1 Ilitqusiġiksuam nalupqinaiqł̣ugu uqallausiġigai iñuich iḷaŋich ukpiġutaiġñiaġnivḷugich aqulliġñi uvluni, kamagilugich sagluqin­niktuat ilitqutchich, maliġuaġlutiglu ilitqusiqł̣uich iḷisaurrutiŋiññik.
\v 2 Tamatkua iḷisaurrutiginiaġaich ukpiŋŋuaqtuat sagluturuaguvlutiŋ, naġġutchapayaayuitchuatunnii isumamiŋni iḷisaurrikamiŋ tamatkuniŋa saglunik.
\v 3 Tainnatchich iñuich iḷisaurrirut killukuaŋanivḷugu tuvaaqatiniktuni, niġiruniḷu niqit iḷaŋiññik. Aglaan God-im savaŋagai niqiksrat niġitquv­lugich quyyatigiqqaaġlugich aŋaayyutikun, tamatkunuŋa ukpiqtuanun suli iḷitchuġiŋaruanun iḷumun ittuamik.
\v 4 Qanuq supayaat savaaġiŋarai God-im nakuurut, suli sunaliqaa ayya­gaksrauŋitchuq, aglaan akuqtugaksrauruq quyyatigilugu aŋaayyutikun,\x + \xo 4.4 \xt Gn 1.31.\x*
\v 5 qanuq uqaluata God-im aŋaayyutivlu akuqtuġnaġumiñaqsigaak God-mun.
\s1 Christ Jesus-gum Kivgalluataŋa
\p
\v 6 Ilivich iḷisaurrutigigupkich tamatkua aniqatinun kivgaulluataġ­niaqtutin Christ Jesus-mun, suaŋasiñiaġutigillaan ukpiġutin God-im iḷumun ittuanik iḷisaurrutiŋiñik ilivich kamagivlugich.
\v 7 Iḷaksianagich god-taiḷautikun ittuat asiḷiqqutikullu unipkaat. Ayuġaksaġiñ iliŋnik iñuusuglutin God-im iñuutqutaagun iliŋnun.
\v 8 Qanuq timim qiġġaiyaġniŋa anniqsuusiaqaġnaġaluaġmiuq, god-tili­qiniq anniqsuutiqałhaaqtuq qanusipayaakun, unniqsuqłiisiqaqłuni paŋmapak iñuutchimun suli iñuggunmun isuitchuamun.
\v 9 Taamna iḷumun ittuq uqaluk akuqtugaksraupiaqtuq ukpiġilugulu.
\v 10 Taamna sivuniġivlugu siġġaqirugut savautivlugu siġḷiqivluta iñuuruaq God, niġiugikkaqput annautiniaġnivḷuta, annaurrigiyumiñaġa­luakkaŋat iñupayaurat, tamatkuałhaaq ukpiqtuat.
\p
\v 11 Tamatkua iñuŋnun piraksriutigikkich iḷisaurrutigilugiḷḷu.
\v 12 Kialiqaa suuŋiḷaġiŋaiḷḷisin nutauniḷutin, aglaan tuvraaksrikkich ukpiqtuaguruat uqaġnipkun iñuuniaġnipkullu piviuttaqsriñipkullu ukpiġutipkullu iñuulluataġnipkullu.
\v 13 Qaitchiaġiluŋa, atuġuŋ piviksran taiguaġlugich Bible uqaluŋich kasimaruani, alġaqsruiḷutillu iḷisaurriḷutillu.
\v 14 Atupiaġatakkich piḷḷasipkakkaŋi God-im aitchuutiŋi iliŋnun, sat­qummiŋakkaŋich God-im uqaqtiŋisa umialiŋnat iḷimmatigik argatiŋ iliŋnun ilaaguaqłutin savaaksriusiaġnun.
\v 15 Atuqtuiññakkich tamatkua piḷḷasipkausiatin ataramik, iñuich iluqaġmiŋ tautukkumagaat sivunmuktuġniġiñ.
\v 16 Qaunakkuiñ iliŋnun, qaunagilugiḷḷu qanuq iḷisaurrisilaaġnik. Tainna pituiññaġuvich, annautipkallasiñiaqtutin iliŋnun tamatkualu tusaaruat iliŋnik.
\c 5
\s1 Qaunakłaaġniq Ukpiqtuanun
\p
\v 1 Suaŋnagu utuqqanaaq aglaan araktuaġuŋ aapagimmatun. Aŋalatkich nukatpiat aniqatiktun iḷiḷugich.
\v 2 Utuqqanaat aġnat aŋalatkich aakagimmatun, suli niviaqsiat aniqatiktun, aŋalallugich piḷuutaitchuakun.
\p
\v 3 Suuŋiḷaġinagich uiḷgaŋaruat ikayuqtiqaqtuksraupiaqtuat.
\v 4 Uiḷgaŋaruaq miqłiqtuqaqpan naagga tutaaluuqaqpan piḷḷasiŋarua­nik, tamatkua qaunagilirruŋ ilaa, puttuqsriḷutiŋ tainna pigumiŋ paaq­łiiñiḷuktilaamiŋnik aŋayuqaamiŋnik ataataamiŋniglu, aasii tainna pikamiŋ savaurrirut God-mik, iviġakługulu.
\v 5 Aġnaq uiḷgaŋaruaq qaunaksriksraił̣ł̣uni niġiuktuaguruq ikayuusiak­sramiñik God-miñ, aasii aŋaayyuuqłuni apiġivlugu unnuakkaluami uvlumiḷu ilaanun ikayuquvluni.
\v 6 Aglaalli uiḷgaŋaruaq qaunakł̣aaŋił̣ł̣uni aliasuŋiññiaqsiññaqtuaq, iñuugaluaŋŋaġmi tuquŋaruatun ittuq sivuġaani God-im.
\v 7 Taavrumiŋa piraksrikkich, pasiñaġumiñaitchumaut.
\v 8 Kiñaliqaa pamatchiŋitkumi nanmiñiġmiñik, taapkuniŋałhaaqami nanmiñiq qitunġamiñik, iñuuŋitchuq tuvraġlugu ukpiġikkaqput, aasii pigiił̣haaqtuq-unnii ukpiŋaitchuamiñ.
\p
\v 9 Kiñapayaaq kisiuqatiginagu uiḷgaŋaruanun ukiuqaqtuaq inuqsi­malugu piŋasukipiaq ukiuq. Aasiisuli uiñiŋaruksrauruq atautchimi.
\v 10 Suli uiḷgaŋaruaq uqausikkusiaqaġluataqtuksrauruq savaalluatami­gun, iñukkuksaiḷḷuataŋaluni miqłiqtumiñik, tukkuliisuuluniḷu iglaanik aimaaġviŋmiñun, iqaġisuulugiḷḷu ukpiqtuat isigaŋich, ikayuġuulugiḷḷu iłuiḷḷiuqtuat, nakuurualiqiluniḷu qanusipayaakun.
\p
\v 11 Aglaan iḷaḷiutinagich uiḷgaŋaruanun nutauŋŋaġmiŋ uiḷgaŋaruat. Qanuq pisuguunmiŋni uiñigulitqikkumiŋ saquniaqtut savaurriḷḷuataġ­niksramiŋniñ Christ-mik,
\v 12 aasii tainna pikamiŋ pasiraurut navguiñikun unniqsuqłiisiqqaamiŋ­nik ilaanun.
\v 13 Taamnatualuuŋiñmiuq, iḷisaqtut iḷatchiġñiġmik, kukiḷuksiññaqłutiŋ igluniñ iglunun, aasiisuli pigiił̣haaqtuaq iḷisaqługu uqqaqtuniq, iḷak­sianniktuagurullu uqaqłutiŋ uqaluksraġiŋisamiŋnik.
\v 14 Tamatkua pisigivlugich nutauvlutiŋ uiḷgaŋaruat tuvaaqatiniqugitka, miqłiqsiuġlich, qaunagilugiḷḷu aimaaġvisiŋ, uumigirivut uqautikkutik­sraitchumaut pigiitchuamik uvaptigun.
\v 15 Qanuq iḷaŋich uiḷgaŋaruat asivaaniŋarut malikługu Tuunġaq.
\v 16 Kiñaliqaa ukpiqtuaguruaq uiḷgaŋaruaqaġumi qitunġaamiñi ilaan qaunagiraksraġigai, aasii naŋniŋiḷḷugich aŋaayyuliqiruat ikayuiyumaut uiḷgaŋaruanik ikayuqtiksraipiaqtuanik.
\p
\v 17 Umialiŋnat aŋalatchiḷḷuataqtuat aullarrauniġmik nalliummatirut malġuktun akiḷiusiamik, tamatkuałhaaq siġġaqiruat alġaqsruivḷutiŋ iḷi­saurrivḷutiglu,
\v 18 qanuq Bible uqaluŋich uqaqtut inna, “Sigguġutituġniaŋitkiñ qimukti amiġaiyairuaq tunmaqługich palauvaksrat,” suli “Savakti nalliummatiruq akiññaktaaksramiñun.”\x + \xo 5.18 \xt a Dt 25.4. b Mt 10.10; Lk 10.7.\x*
\v 19 Naalaġniñasi suuramikunnii pasikkusiaŋagun umialiŋnam, malġuk naagga piŋasut uqautigiŋisuaqparruŋ pasiḷugu.\x + \xo 5.19 \xt Dt 17.6; 19.15.\x*
\v 20 Tamatkuali sivunmuuruat piḷuunmi, suakkich takkuanni iñuich iluqaġmiŋ, kisiŋŋuqtat piḷuksiŋitchuat sivuuqqatiqaġumaut piḷuksiñik­sramun.
\p
\v 21 Takkuaŋni God-im Christ-lu Jesus piḷuutaitchuallu isaġulgich, piraksripiaġikpiñ kamagitquvlugich tamatkua piraksriutitka, iñuich iḷaŋich iviġaumagiłhaaŋaiġḷugich allaniñ iñuŋniñ supayaatigun ilivich pikkapkun.
\v 22 Qilamiqsruuttaġinagu iḷisiñiaġniq argaŋnik ilaaguaqsiñiksramun iñuŋmik savaaŋanun Atanġum. Patchisauyumiñaqsiñak allat iñuich piḷuutiŋiññun. Qaunakkuiñ iliŋnik piḷuutaitchuglutin.
\v 23 Tavraŋŋaaglaan imiqaġnak imiłhiñamik, aglaan wine-tułaurallaalu­tin pisigilugu aqiaqqun, qanuq naŋitchuurutin akulaitchuamik.
\v 24 Piḷuutiŋich iñuich iḷaŋisa nalunaitchut, aasii taamna pisigilugu nalupqinaitchuq isivġiqsauniaqtut. Aglaan piḷuutiŋich allat iḷisimanaq­siñiaqtut aquvatigun.
\v 25 Tainnatuttauq savaalluatat nalunaiñmiut, nalunaiñŋitkaluaġumik­unnii iriqsimaanikkumiñaitchut.
\c 6
\p
\v 1 Iluqaġmiŋ kivgauruat isumakkutiqaġluataqtuksraurut ataniġik­kaġmiŋnun, kiñaliqaa uqallautiksraitchumauq pigiitchualiḷugu God-im atqa, iḷisaurrutikpullu.
\v 2 Tamatkua kivgat ukpiqtuaguruanik ataniqaqtuat kamaksriruksraurut pisigilugu aniqatiginiḷugich ataniġikkatiŋ. Savautilluataġniałhaaġli­sigik pisigilugu tamatkua kivgauruat savautikkatiŋ ukpiqtuaguniḷugich piviuttaġivlugich. Ilivich iḷisaurrutigiraksraġigitin alġaqsruutigilugiḷḷu tamatkua.
\s1 Iḷumun Inŋitchuat Iḷisaurrutit Suġalipiallu
\p
\v 3 Kiñaliqaa iḷisaurrikpan allauruanik iḷisaurrutinik iḷumun ittuaniñ uqaluŋiñiñ Atanipta Jesus Christ, iḷisaurrutiniḷḷu ukpiġikkaptiŋniñ god-tiliqinikun,
\v 4 ilaa kamanaqsiḷiqtuq, naluruġlu sumik. Pigiitchuamik kipiġniutta­qaqtuq uqavaaġutiksramun qanaaġniksramullu pisigivlugich uqaluich. Taamna salapqiisuuruq killuqsrautinik, atinġiutinik, pisaaŋŋatinik, pigiitchuakun iḷimasuutinik,
\v 5 suli iñiqługu aŋalatchiruq uqavaaġutinik akunġanni iñuich isuma­tummaaġiitchuat, suli ayuqtuat iḷumun ittuamik, isumavlutiŋ aŋaayyu­liqiniq suġallagniutaunasugalugu.
\v 6 Tavra iñuk god-tiliqiruagukami iḷumun ittuamik suġalliruq, apaigi­gumigich pigikkani.\x + \xo 6.6-10 \xt He 13.5.\x*
\v 7 Qanuq sumik qaġġirriŋaitchugut nunamun anikapta, suli tuqugupta aullaurriyumiñaiñmiugut sumik nunamiñ.\x + \xo 6.7 \xt Job 1.21; Ps 49.17; Ec 5.15.\x*
\v 8 Tavraasii niqiksraqaġupta annuġaaksraqaġlutalu taapkua apaigirak­sraurut uvaptiŋni.
\v 9 Aglaan iñuich suġallisuktuat ikł̣igutchaktitausuurut aasii pisaġipkaq­łutiŋ iñugiaktuanun isumalluaġiirrutinun anniaġutauruanullu kipiġniu­ġutinun, tikiurrisuuruanun iñuŋnik suksraunġiunmun.
\v 10 Qanuq iñuich piviuttaqsriruat maniŋñik killukuaġutigisuugaich qanusipayauranik pigiitchuanik. Iñuich iḷaŋich kipiġniuqpaił̣ł̣utiŋ maniŋñun asiñuŋarut ukpiġunmiñ aasii inmiŋnun isumaaqpautiksriuq­łutiŋ.
\s1 Iḷisaurrutit Timothy-mun
\p
\v 11 Aglaalli ilivich, iñua God-im, pitchaiḷikkich iluqaisa tamatkua. Siġġaqilutin iłuaqtualiqiniġmun, god-tiliqiniġmun, ukpiġunmun, piviuttaqqunmun, tuniqsimmanmun, pikałaktaŋirrunmullu.
\v 12 Aqpaliurraqtitun akimasaqtuatun akiññagukłuni, tainnatulli pisuq­tilaaġiñ savaan piḷḷuataġniaġlugu piññaktaaġisuglugu iñuggun isuitchuaq. God-im ququaŋagaatin taavrumuŋa iñuggunmun isuitchuamun, ilivich iñugiaktuanun iñuŋnun iḷisimanaqsivḷugu piŋakapku ukpiliġñiġiñ Christ-mun.
\v 13 Piraksriġikpiñ tamatkuniŋa takkuani God-im aitchuiruam iñuggunmik supayaanun, takkuaniḷu Christ Jesus uqalugaaġluataŋaruam sivuġaani Pontius Pilate,\x + \xo 6.13 \xt Jn 18.37.\x*
\v 14 kamaksritquvlutin iluqaiññik ilaan piksraksriutiŋiññik iliŋnun, iñuŋmun kimulliqaa pasiyumiñaiġḷutin paŋmapaŋmiñ qaiñiŋanun-aglaan Atanipta Jesus Christ.
\v 15 Ilaa salapqiqsitauniaqtuq nalaunŋasikpan piviksriutaa God-im kisimi sapiġñaqtuam quvianaqtuavlu Umialgata umialgich, Atanġatalu atanġich,
\v 16 kisimisualuk tuqulaitchuq, suli iñuuruq qaninŋaġnaitchuami qaummaġmi, iñuum qaŋaunnii tautuŋaitkaa naagga tautukkumiñaitkaa. Ilaa nanġausiaqaġli isuitchuamun atanniqsimmannigli. Amen.\x + \xo 6.16 \xt Ps 104.2.\x*
\p
\v 17 Suġallirualli mattumani nunami piraksrikkich kamasaaġutigit­quŋiḷḷugich suġalitiŋ, naaggaunnii arguaŋŋatiqaquŋiḷḷugich nalupqi­naqtuanik suġaliġnik, aglaan God-mik atqunaqługu piqaqtitchiruamik uvaptiŋnun supayaanik quviasuutigitquvlugich.
\v 18 Piraksrikkich suġalliruat nakuurualiqitqulugich nauttaaŋaiġḷugu nakuuruanik savaaqaġniq, suli anniqsraŋaiġḷutiŋ piyummatiqaqulugich, saqqiqutiqallaatqulugich piiḷḷiuqtuanun.
\v 19 Tainna pigumiŋ tutquiñiaqtut quviasuusiaksramiŋnik qiḷaŋmun, aasii tatpaŋmani quviasuutigilluataaqsiḷugu iñuggutipiaġatavaalluk.
\p
\v 20 Suuramikunnii piŋiññagich, Timothy, sut God-im qaunaksraġit­qukkaŋi iliŋnun. Pitchaiḷiiñ god-taitchuat uqausiŋiññik asiḷiqqutikullu uqavaaġutinik taivḷugich iḷisimmanmik, iñuich iḷaŋisa killukun sivuniqaqługu iḷisimman uqausiatitun.
\v 21 Qanuq iñuich iḷaŋisa iḷisimmatiqaġnigaluaqłutiŋ, taamna pisigivlugu tammaiŋagaat nalaunŋaruakun ukpiġutiqaġniq.
\m God naglikkutiqpaqaġli iluqavsiññun.