\id TIT - Iñupiat New Testament [esi] Alaska, USA
\ide UTF8
\h TITUS
\toc1 Paul Tuyuutiŋich Titus-mun
\toc2 Titus
\toc3 Tit
\mt1 PAUL TUYUUTIŊICH TITUS-MUN
\is1 Iḷitchuqqutit
\ip Titus Jew-guŋitchuaq isumalitqiksuaq ukpiqtuaġuqłuni ika­yuqtiġuŋaruq Paul-mun uqalugiksuamik siamitchiñiŋani. Paul-gum taamna tuyuutaa Titus-mun Crete-mi qaunaksrimman aŋaayyuviŋmik, uqausiġivlugi piŋasut isumaaluutini.
\ip Sivulliġivlugu Titus itqautigaa aŋaayyuvium aullarriŋisa irru­siksraŋannik siġġaġnaqtuani iñuuniaqtuni Crete-miutun. Tugliani uqautigaa qanuq iḷisaurriñaqtilaaŋa allagiiksuanik iñuŋiñik aŋaayyuvium, utuqqanaanik iḷisaurriñiaqtuanik, nutaqqanik, nukatpianik, suli kivganik. Aasii aqulliġivlugu uqautigaa ukpiġ­niaqtuam irrusiksraŋanik, pił̣ł̣aktautaiññiġmik, avilaitqatauniġ­mik, uumikkutaiññiġmik, atiŋirrutaiññiġmik, suli avigaaŋaŋiññi­ŋagun aŋaayyuvium.
\is1 Avgutit
\io1 Sivulliqsaaġun 1.1-4
\io1 Aŋaayyuvium aullarriŋich 1.5-16
\io1 Savaaksrautiŋich iḷauruat 2.1-15
\io1 Siḷġiqsuutit 3.1-11
\io1 Aġiusaun 3.12-15
\c 1
\p
\v 1 Ukua tuyuutit qairut uvamniñ Paul-miñ, God-im kivgaŋaniñ, suli Jesus Christ tiliraunikun iḷitchitquraŋaniñ. God-im piksraqtaaġiŋa­gaaŋa aasii tilivḷuŋa ikayuquvlugich ilaan iñuksraqtaani, ukpiliquvlugich iḷisautilugich iḷumun ittuanik uqaluŋmiñik iñuupkaiḷḷaruanik god­iliqinikun
\v 2 iñuuyumaliquvlugich isuitchuamun. God-im suuramikunnii saglu­laitchuam unniqsuqłiiŋagaatigut taavrumiŋa iñuggunmik nunaunnii isagutiŋaiñŋaan,
\v 3 aasii piviksraq nalautinman taamna salapqiŋagaa tusaayugaaġiksua­tigun uqaluŋmigun. Tamatkua tusaayugaaġiksuat qaisauŋarut uvamnun aasii God-im annaurripta pitqutaatun uvamnun alġaqsruutigi­gitka.
\v 4 Ukua tuyuutaurut Titus-mun, iġñipiaġataptun ittuamun qanuq atunim ittuamik ukpiġutiqaqłunuk. God-ttuq Aapa, Christ Jesus-lu Annaurrikput, naglikkutiqpaqaġli iliŋnun, tutqiutiqaqtillutillu.\x + \xo 1.4 \xt 2 Co 8.23; Ga 2.3; 2 Ti 4.10.\x*
\s1 Titus-gum Savaaŋa Crete-mi
\p
\v 5 Qimaŋagikpiñ Crete-mun, iłuaqsruquvlugich sut iłuaqsrugaksrau­ruat taamani, suli nalunaiqsitquvlusi umialiŋnanik nunaaqqipayaani. Itqaumalugich iḷisaurrutitka.
\v 6 Umialiŋnaq pasiñaġumiñaitchuksrauruq, atautchimik nuliaqaġluni, miqłiqtuqaġluni ukpiqtuaguruanik, uqautikkusiaqaŋitchuanik piala­suuniḷugich kamasulaiññiḷugiḷḷu.\x + \xo 1.6-9 \xt 1 Ti 3.2-7.\x*
\v 7 Qanuq umialiŋnaq qaunaksrauruq God-mun savaanik, pasiñaqtuk­srauŋitchuq. Isumamisun piruksrauŋitchuq naaggaunnii piavsayaruk­srauŋitchuq naagga taaŋŋaqtauluni naagga anayaitchuaguluni naagga piḷḷaturuaguluni.
\v 8 Aglaan umialiŋnaq tukkuuruksrauruq, nakuurualiqillatuluniḷu aŋa­lalluataqtuksrauruq inmiñik, nalaunŋaruaguluni piḷuutaiḷḷuni qaaŋiu­laaŋaŋiḷḷuni.
\v 9 Umialiŋnam ukpiġipiagaksraġigai nayummatauluniḷu God-im iḷumun ittuat uqaluŋi iḷisausiaġiŋarani, iḷisaurriyumiñaġugluni allaniktauq iñuŋnik suli iḷisautilugich killukuaqtilaaŋannik tamatkua akiḷḷiḷiq­suisaaruat inmiñik.
\p
\v 10 Qanuq iñugiaktut kamasuutaitchuat iñuich sagluqinniktuallu taŋiġiḷanik uqaqłutiŋ, tamatkuałhaaq iḷisaurriruat nalunaiñŋutchiq­suksrauvlugu iñuk annaurrauniaqpan.
\v 11 Tainna uqaŋaiqsitaksraurut, qanuq maqutchirut tamatkiqł̣ugich qitunġaġiiñik iḷisaurrivḷutiŋ iḷisaurrutiksraġiŋisamiŋnik kanŋunaqtua­kun sivuniġivlugu maniññaŋniaġniq.
\v 12 Iḷaŋat iliŋisa Cretan-miut nalautchaqtaat uqallaŋaruq, “Cretans ataramik saglusuurut, niġrułłuktun ittut, iqiasuuvlutiŋ niġġiqsunialgiñ­miut.”
\v 13 Taamna iḷaŋata uqallautaa iḷumun ittuq. Taamna pisigilugu suapia­ġatakkich, nalaunŋasiyumaut ukpiġunmiŋni,
\v 14 ukpiġiŋaiġḷugich Jew-guruat taŋiġiḷat unipkaaŋich, kamagiŋaiġḷu­giḷḷu iñugruiññaich pitquraliaŋich ayyairuat iḷumun ittuamik.
\v 15 Niqipayaurat piraġautchiḷḷu salumarut, akuqtuġnaġumiñaqtullu ukpiqtuaguruanun isummasiqaqtuanun nalaunŋaruamik God-itun, aglaalli sumik salumaruagitchuq tamatkunuŋa piḷuusiqirauruanun ukpiŋaitchuanullu, qanuq isumaqaġviŋich isumaŋiḷḷu salumaitchut piḷuktuaguvlutiŋ.
\v 16 Iḷisimanigaluaġaat God, aglaan iñuuniaġusimiŋni naluruatun itkaat, naġġunapiaġataqtut kamasulaitchullu, nalliummatiŋitchut qanusipayaamun nakuuruamun.
\c 2
\s1 Nalaunŋaruat Iḷisaurrutit
\p
\v 1 Aglaalli ilivich, iḷisaurriiñ nalaunŋaruamik iḷisaurrunmik.
\v 2 Iḷisautikkich utuqqanaaġuqtuat aŋutit qaaŋiulaaŋasitquŋiḷḷugich, kinnaksaqtuagutquŋiḷḷugich, inmiŋnik aŋalalluataqulugich, nalaunŋaruamik ukpiġutiqaġlutiŋ, piviuttaqqutiqaġlutiglu, suli nikatchaŋiḷḷutiŋ.
\v 3 Tainnatun suli utuqqanaaġuqtuat aġnat iḷisautikkich iñuusiqaqulugich piḷuutaitchuanik, tiġliraqłiŋaiġḷutiŋ imiŋasiraġaŋaiġḷutiglu. Iḷi­saurrutigiraksraġigaich sut nakuuruat,
\v 4 ayuġaksautigilugich niviaqsianun piviuttaġitqulugich uiŋich miqłiq­tuŋiḷḷu,
\v 5 inmiŋnik aŋalalluataqulugich, piḷuutaitchuakun iñuutqulugiḷḷu, aimaaġviŋmik qaunaksriḷḷuataġlutiŋ, suli kamagilugich uisiŋ, God-im uqalua iñuich suuŋiḷaqsruŋitchumagaat.
\v 6 Tainnatuttauq kiaqsrukkich nukatpiat inmiŋnik aŋalalluataqulugich.
\v 7 Iliviḷḷiasii qanusipayaatigun savaaġiksuatigun tuvraaksriiruksrauru­tin. Iḷisaurriguvich pimmaġiksaapiaġlutin.
\v 8 Uqaluqaġlutin naġġuksruġnaġumiñaitchuamik, akiḷḷiḷiqsuqtitin kan­ŋutchaktitauyumaut, sumik pigiitchuamik uqaksraiḷḷutiŋ uvaptigun.
\p
\v 9 Iḷisautikkich kivgat kamagitqulugich ataniŋich suli iviġagniaqulugich supayaatigun. Kiummatiqaqtuksrauŋitchut ataniġmiŋnun,
\v 10 naaggaunnii tigligaġvigiŋaiġḷugich. Aglaan iḷisimanaqtuksraurut ataramik nakuutilaamiŋnik ukpiġnaqtilaamiŋniglu, uqautigilluataġu­magaich iḷisaurrutit God-ikun Annaurriptigun iluqaisigun piramikkun.
\v 11 Qanuq God-im annaurrisaa nagliktuutiqpaŋmigun iḷisimanaqsiŋaruq iñupayaanun.
\v 12 Aasii taavrumuuna nagliktuutiqpaŋmigun ilaan iḷisautigaatigut iñuusiqaŋaiquvluta god-aiḷaġluta kipiġniuġutigiŋaiġḷugiḷḷu pigiitchuat, aglaan iñuutquvluta aŋalalluataġluta uvaptiŋnun, nalaunŋaruakullu god-iliqiruaguluta mattumani iñuutchimi,
\v 13 utaqqiŋŋapta niġiugivlugu quvianaqtuaq uvluq tikitchumaaqtuaq tautugviksrautikput qaumanġanik kamanaqtuam God-ipta Annaurrip­talu Jesus Christ.\x + \xo 2.13 \xt 2 P 1.1.\x*
\v 14 Tuquvluni aitchuutigiŋaruq inmiñik uvaptiŋnun atanniqsimaŋaiqsit­chaqłuta iluqaanun pigiitchuamun, ilaaguaqsaqłuta ilaan iñugisukłuta, kipiġniuqtuaguut nakuurualiqisukłuta.\x + \xo 2.14 \xt a Mt 20.28; Mk 10.45; Ga 1.4; 1 Ti 2.6. b Ps 130.8; Mt 20.28. c Ex 19.5; Dt 4.20; 7.6; 14.2; 1 P 2.9.\x*
\v 15 Iḷisautigikkich tamatkua, atuġlugu iluqaan ataniġnaqutin. Qapiŋai­saakkich suaglugiḷḷu naalaġniruat iliŋnik. Kialiqaa suuŋiḷaġiŋaiḷḷisin.
\c 3
\s1 Ukpiqtuam Iñuusiksraŋa
\p
\v 1 Itqaqtitkich ukpiqtuat kamakkutiqaqulugich atanauranun ataniġ­naqusiraqtuanullu, kamagitqulugich itqanaitqulugich qanusipayaamun nakuuruamun savaamun.
\v 2 Iḷisautikkich uqautikłiquŋiḷḷugich pigiitchuamik iñulimaakun, qanaaqsaiḷitqulugich, piaqłuktaquŋiḷḷugich, suli taluġnairrutilugich iñupayaat.
\v 3 Qanuqtauq uvagut qaŋauvlugu isumalluaġiiñŋagaluaġmiruaguut, kamasuutaił̣ł̣utalu killukuaŋavlutalu suli maliġuaġuuŋavlugich qanusiḷimaat pisuutivut, aliasuŋisaaġutillu qanusiḷimaat, atuqługich iñuutchi­vut uumisuunmi killuqsraunmiḷu, iñuich uumigivluta uvaguttauq uumigivlugich.
\v 4 Tavra God-im Annaurripta salapqiqamiuŋ nakuutini piviuttaqquti­niḷu uvaptiŋnun,
\v 5 ilaan annautiŋagaatigut, pisigiŋitkaluaŋŋaan uvagut nakuurualiqini­ḷuta, aglaan pisigigiññaqługu ilaan nagliktuutini. Ilaan annautiŋagaati­gut anitqiksiłłuta piḷuutiptiŋniñ salummaqłuta, aasii Ilitqusiġiksuamun iñuupkallasipkaqłuta nutauruakun iñuutchikun.\x + \xo 3.5 \xt a Dn 9.18 b Eph 5.26.\x*
\v 6 Qanuq God-im aitchuqpaŋagaatigut Ilitqusiġiksuamiñik Jesus Christ-kuaqługu Annaurriptigun,
\v 7 nalaunŋasirautquvluta sivuqqamiñi. Tainna pikami ilaa naglikkutiq­paqaŋaruq uvagut kiŋuvaannallasivḷuta iñuggunmik isuitchuamik paŋmapak niġiugikkaptiŋnik.
\p
\v 8 Kipiġniuġutigigikpiñ katchuŋaitquvlutin tamatkua uqautigigup­kich, ukpilianiŋaruat God-mun kipiġniuġumaut savaaqaġuglutiŋ savaaġiksuanik, tamatkua nakuupiallaktut anniqsuutaupiallaktullu iñuŋnun.
\v 9 Aglaan pitchaiḷiḷugich isumalluaġiirrutikun uqavaaġutit, atisalaŋiḷḷu maŋŋuuruat, atiŋirrutit qanaaġutillu pitquratigun qaisauruatigun Moses-kun, qanuq tamatkua atiŋirrutit anniqsuutauŋitchut, sivunik­sraqaġnaitchullu.
\v 10 Aasiiḷi iñuk atiŋirrutauruaq, siḷġiqsuġaluaġupku atausiaġlugu naagga malġuŋni, iḷaksiatqigñagu,
\v 11 iḷisimalugu tainnasiq iñuk killunmuŋaruq, piḷuusiqirauruġlu, inmiñik suksraunġiqsuq.
\s1 Aqulliich Iḷisaurrutit
\p
\v 12 Tiligupku iliŋnun Artemas naagga Tychicus, pisuqtilaaqtun qai­saġniaġumautin uvamnun Nicopolis-mi, qanuq sivunniŋaruŋa ukiisuk­łuŋa tavrani.\x + \xo 3.12 \xt Ac 20.4; Eph 6.21-22; Col 4.7-8; 2 Ti 4.12.\x*
\v 13 Pisuqtilaaġumautin ikayuġuglugik Zenas-lu pitquraliqiri, Apollos-lu iglauniksraŋaŋni, upaluŋaiyammaġiksaaġlugik sumik inuaŋayumiñaiġ­ḷugik.\x + \xo 3.13 \xt Ac 18.24; 1 Co 16.12.\x*
\v 14 Suli iñuvut iḷitchiyumaut savaaqaġuglutiŋ savaaġiksuanik, piqaqtit­chiḷutiŋ piiḷḷiupiaġataqtuanik anniqsuutauŋitchuanik iñuusiqaŋitchu­maut.
\v 15 Iluqaġmiŋ nayuutiruat uvamnun paġlagaatin. Paġlatisigut tamatkunuŋa ukpiqtuaġuqatiptiŋnun. God nagliktuutiqpaqaġli iluqavsiññun.