﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:10,540
Yulghuteghllaget unegtekat inglungani naayvam,

2
00:00:10,540 --> 00:00:15,300
unaamingani piyalghiimeng Jesus aviituq.

3
00:00:15,300 --> 00:00:20,760
Liisimakegkangat ataasiinaalghii angyaq esnami.

4
00:00:20,760 --> 00:00:26,780
Jesus maligusimangilnguq maligsaaghteminun angyakun,

5
00:00:26,780 --> 00:00:30,620
ellnginaghmeng pikaalghiit unilluku.

6
00:00:30,620 --> 00:00:35,940
Taagken ilangi angyat kaatquutkat Tiberias‑meng.

7
00:00:35,940 --> 00:00:42,460
Tamlakat tungangakun yulghuteghllaget neghuutfigitgun ighivgaq.

8
00:00:42,460 --> 00:00:45,660
Neghegkaalghiit neqekrangllameng,

9
00:00:45,660 --> 00:00:49,500
kingunganeng Jesus‑em iqamsiqayullghan.

10
00:00:49,500 --> 00:00:56,400
Yulghuteghllaget piyalghiimeng Jesus‑enkut maligsaaghtekullghiit aviitut,

11
00:00:56,400 --> 00:01:05,240
enkaam angyanun uuglleghaalluteng Capernaum‑emun ivaghyaghtuqaat Jesus.

12
00:01:05,240 --> 00:01:10,140
Naalkesamegteggu Jesus aaptekaat,

13
00:01:10,140 --> 00:01:11,380
“Apeghtughista,

14
00:01:11,380 --> 00:01:14,760
qavngaq maavek kaasin?”

15
00:01:14,760 --> 00:01:17,100
Jesus‑em kiimsiqii,

16
00:01:17,100 --> 00:01:19,920
“Ipa ungipaatamsi,

17
00:01:19,920 --> 00:01:27,400
ivaghaghpesinga qayughllak neghelghiisi neqekrangllameng kepsughaaghlusi.

18
00:01:27,400 --> 00:01:32,460
Ivanghitaghpesinga allaaghlluwhaghtillghenka apalluqluki.

19
00:01:32,460 --> 00:01:36,240
Qepghaategpenaan neqa mulungigalnguq.

20
00:01:36,240 --> 00:01:42,320
Yeghlegi qepghaataqiteggu neqa naavyaghqaanghilnguq,

21
00:01:42,320 --> 00:01:45,220
kenlengunaan unguvallengestikayuk.

22
00:01:45,220 --> 00:01:52,260
Tawatelnguq neqa Ighneghan Yugem tuunyaghqaqa elpesinun,

23
00:01:52,260 --> 00:01:57,380
qayughllak Kiyaghneghem Atam itagnaqegkaqaa ellnga.”

24
00:01:57,380 --> 00:01:59,380
Yuget aaptekaat Jesus,

25
00:01:59,380 --> 00:02:05,060
“Sangaawat qepghaqat Kiyaghneghem pisqesukii whangkunnun?”

26
00:02:05,060 --> 00:02:06,980
Jesus‑em kiimsiqii,

27
00:02:06,980 --> 00:02:14,060
“Elpesinun qepghaqaq Kiyaghneghem pisqesukaa esgha una:

28
00:02:14,060 --> 00:02:19,740
ugpeqesqelluku taana ataasiq Kiyaghneghem kayagtekaa.”

29
00:02:19,740 --> 00:02:22,340
Enkaam yuget aaptekaat,

30
00:02:22,340 --> 00:02:26,940
“Sangwaa allaaghlluwhaghtilleq pinayaghsigu?

31
00:02:26,940 --> 00:02:31,700
Esghapagyaqumteggu elngaatall ugpeqnayaghamken.

32
00:02:31,700 --> 00:02:33,540
Sanayaghsin?

33
00:02:33,540 --> 00:02:39,220
Sivuneput neghegkaagut manna‑meng kilgaani.

34
00:02:39,220 --> 00:02:43,420
Akuzitni Igaqegkani igaqegkaaguq whaten,

35
00:02:43,420 --> 00:02:49,220
‘Qilagmeng pamaken tuunegkaqii neqekrangllameng neghesqelluki.’”

36
00:02:49,220 --> 00:02:50,300
Jesus‑em pikii,

37
00:02:50,300 --> 00:02:53,380
“Ipa ungipaatamsi,

38
00:02:53,380 --> 00:02:58,940
qilagmeng pamaken Moses‑ngunghituq tuunikaq neqekrangllameng.

39
00:02:58,940 --> 00:03:06,580
Qilagmeng pamaken Atakaqa tuunikayuk neqekrangllapigmeng elpesinun.

40
00:03:06,580 --> 00:03:12,940
Kiyaghneghem neqekrangllaa esgha taana ataasiq ukikaq qilagmeng,

41
00:03:12,940 --> 00:03:16,380
tuunilghii unguvalleghmeng nunam yuganun.”

42
00:03:16,380 --> 00:03:18,220
Yuget pikaat,

43
00:03:18,220 --> 00:03:19,860
“Yuguniiq,

44
00:03:19,860 --> 00:03:24,540
iiwleng tuunikut tawatelngughmeng neqekrangllameng.”

45
00:03:24,540 --> 00:03:27,580
Jesus‑em pikii,

46
00:03:27,580 --> 00:03:33,180
“Whanganguuq neqekrangllaq unguvallelitikayuk.

47
00:03:33,180 --> 00:03:38,960
Kina taana tagilghii whangamnun allamengllu iyataghnaanghituq.

48
00:03:38,960 --> 00:03:45,380
Kitum taam ugpeqegkuminga allamengllu meqsugnaanghituq.

49
00:03:45,380 --> 00:03:50,060
Iwernga sivunghani ungipaatellemtun piimsi,

50
00:03:50,060 --> 00:03:55,820
esghaqaqaghpesinga iwernga salin ugpeqigataghpesinga.

51
00:03:55,820 --> 00:04:01,220
Kina alngunak Atam tagivaqaa tagiyaghqaaguq whangamnun.

52
00:04:01,220 --> 00:04:05,700
Ighsaksaghqaqenghitaqa kina alngunak tagilghii whangamnun,

53
00:04:05,700 --> 00:04:13,160
qayughllak ukikaagunga qilagmeng atuqnaluku piyukellgha Kayagtistema.

54
00:04:13,160 --> 00:04:16,580
Whanga piyukelqa piyaghtuunghitaqa.

55
00:04:16,580 --> 00:04:21,500
Kayagtistema ifliisunghitaanga taakuneng tagivaqamineng,

56
00:04:21,500 --> 00:04:24,060
talwa ataasighhaq.

57
00:04:24,060 --> 00:04:31,380
Itupill whangamnun unguvaghtesqesuwii kingulighmi aghneghmi.

58
00:04:31,380 --> 00:04:33,980
Una Atama piyukelqaa:

59
00:04:33,980 --> 00:04:42,060
kitum alngunak esghaghluku Ighneq ugpeqegkumigu kenlengilngughmeng unguvallengellequq.

60
00:04:42,060 --> 00:04:46,440
Enkaam unguvaghlleqaqa kingulighmi aghneghmi.”

61
00:04:46,440 --> 00:04:50,640
Jews‑et ungyupghutkaat Jesus‑em whaten pillgha,

62
00:04:50,640 --> 00:04:54,660
“Whanga neqekrangllaguunga ukikaq qilagmeng.”

63
00:04:54,660 --> 00:04:55,880
Pikat,

64
00:04:55,880 --> 00:04:57,260
“Jesus‑nguuq,

65
00:04:57,260 --> 00:04:59,380
Joseph‑em ighneqaa,

66
00:04:59,380 --> 00:05:03,460
liisimakagput atangallu naangallu.

67
00:05:03,460 --> 00:05:05,180
Sangami whaten pii,

68
00:05:05,180 --> 00:05:07,940
‘Ukikaagunga qilagmeng?’”

69
00:05:07,940 --> 00:05:10,300
Iwernga Jesus‑em pikii,

70
00:05:10,300 --> 00:05:12,660
“Ungyupeghtegpenasi.

71
00:05:12,660 --> 00:05:16,260
Atanguuq kayagtikaq whangamneng.

72
00:05:16,260 --> 00:05:23,460
Kina alngunak taginaanghituq whangamnun wetkuqun Atam tagistekumigu whangamnun.

73
00:05:23,460 --> 00:05:28,340
Enkaam unguvaghlleqaqa kingulighmi aghneghmi.

74
00:05:28,340 --> 00:05:31,500
Uuknaliqistet igaqegkaqaat una,

75
00:05:31,500 --> 00:05:36,700
‘Kiyaghneghem apeghtughyaghqaqii qamaglluki yuget.’

76
00:05:36,700 --> 00:05:39,480
Tamaghhaghmi nagallghii,

77
00:05:39,480 --> 00:05:44,260
liillghii Atameng tagikayuguuq whangamnun.

78
00:05:44,260 --> 00:05:50,260
Sumeghtaghaghpenasi kitumun alngunak esghaamaniluku Ata.

79
00:05:50,260 --> 00:05:56,100
Kiyaghneghmeng tagikam ellnginaghhaghmi esghaqaqaa Ata.

80
00:05:56,100 --> 00:05:58,260
“Ipa ungipaatamsi,

81
00:05:58,260 --> 00:06:04,300
ellnga taana ugpeqilghii kenlengilngughmeng unguvallelguuq.

82
00:06:04,300 --> 00:06:10,020
Whanga neqekrangllaagunga tuunikayuk kenlengilngughmeng unguvalleghmeng.

83
00:06:10,020 --> 00:06:14,540
Sivunesi neghegkaagut manna‑meng kilgaani,

84
00:06:14,540 --> 00:06:19,020
iwernga paninang tuqulaghaatkaagut.

85
00:06:19,020 --> 00:06:23,260
Iwernga una neqekrangllaq ukikaq qilagmeng,

86
00:06:23,260 --> 00:06:28,140
kitum alngunak neghegkumigu tuqunaanghitngwaaghtuq.

87
00:06:28,140 --> 00:06:31,860
Whanga unguvallelitikayuguunga,

88
00:06:31,860 --> 00:06:34,820
neqekrangllaq ukikaq qilagmeng.

89
00:06:34,820 --> 00:06:39,140
Kitum alngunak neghegkumigu taana neqekrangllaq,

90
00:06:39,140 --> 00:06:42,140
kiyaghsaghqaaguq quunperugllak.

91
00:06:42,140 --> 00:06:45,380
Taana neqekrangllaq kemekrakaqa,

92
00:06:45,380 --> 00:06:49,840
tuunaqegkegka nunam yugi unguvallengesqelluki.”

93
00:06:49,840 --> 00:06:55,500
Taagken Jews‑et aaghtiiraaghusagutkat ellmeggneng.

94
00:06:55,500 --> 00:06:56,460
Pikat,

95
00:06:56,460 --> 00:07:02,020
“Naten uum yugem kemekrani tuunaqagu neghesqelluku?”

96
00:07:02,020 --> 00:07:03,220
Jesus‑em pikii,

97
00:07:03,220 --> 00:07:06,200
“Ipa ungipaatamsi,

98
00:07:06,200 --> 00:07:10,900
Ighneghan Yugem kemekraga neghyaghqaqaghsi,

99
00:07:10,900 --> 00:07:13,660
aawallu meghyaghqaqaghsi.

100
00:07:13,660 --> 00:07:16,360
Tawaten pinghilkufsi,

101
00:07:16,360 --> 00:07:20,180
unguvallepigitusi ilugpesini.

102
00:07:20,180 --> 00:07:24,320
Kitum alngunak neghegkumigu kemekraka,

103
00:07:24,320 --> 00:07:26,820
meghegkumigu aakwa,

104
00:07:26,820 --> 00:07:29,700
kenlengilngughmeng unguvallelguuq,

105
00:07:29,700 --> 00:07:34,300
unguvaghlleqaqallu kingulighmi aghneghmi.

106
00:07:34,300 --> 00:07:36,900
Kemekraka neqeghpigaaguq,

107
00:07:36,900 --> 00:07:40,840
aakwallu meghyaghqapiiguuq.

108
00:07:40,840 --> 00:07:45,040
Kitum alngunak neghegkumigu kemekraka,

109
00:07:45,040 --> 00:07:47,920
meghegkumigu aakwa,

110
00:07:47,920 --> 00:07:50,480
kiyaghtengnguuq whangamni,

111
00:07:50,480 --> 00:07:54,400
whanga kiyaghtengnguunga ellngan ilungani.

112
00:07:54,400 --> 00:07:58,920
Atam unguvastikayugem kayagtekaqaanga,

113
00:07:58,920 --> 00:08:02,040
whangallu unguvastaqaanga.

114
00:08:02,040 --> 00:08:09,520
Enkaam kitum alngunak neghegkuminga unguvallequq whanga apalluqlunga.

115
00:08:09,520 --> 00:08:17,660
Sivunemta neghegkiistun neqekrangllastun ayuqenghitunga.

116
00:08:17,660 --> 00:08:25,300
Neghegkaagut neqekrangllameng iwernga paninang tuqulaghaatkaagut.

117
00:08:25,300 --> 00:08:28,540
Neqekrangllaagunga ukikaq qilagmeng.

118
00:08:28,540 --> 00:08:35,160
Kina alngunak neghegkumi taagken neqekrangllameng kiyaghsaghqaaguq quunperugllak.”

119
00:08:35,160 --> 00:08:43,260
Jesus‑em tamaana qamaglluku aapqaa apeghtughinguluni synagogue‑ngani Capernaum‑em.

120
00:08:43,260 --> 00:08:48,620
Jesus‑em maligsaaghtengita nagalluku allulluteng pikat,

121
00:08:48,620 --> 00:08:52,400
“Una apeghtuusaq piyaqnapigtuq,

122
00:08:52,400 --> 00:08:55,440
kitumngam tuguklighlleqagu?”

123
00:08:55,440 --> 00:09:03,260
Ungipaatestengngunani Jesus‑em liisimakegkangi maligsaaghteni ungyupghullghiit tawaten,

124
00:09:03,260 --> 00:09:04,840
enkaam pikii,

125
00:09:04,840 --> 00:09:09,640
“Taam apeghtullghem iilqayugtestisii?

126
00:09:09,640 --> 00:09:18,880
Samengꞌngam pinayaghetsi esghaghyaqufsigu Ighnegha Yugem mayulghii neksaqeminun sivunghani?

127
00:09:18,880 --> 00:09:22,560
Taghneghak unguvallelitikayuguuk,

128
00:09:22,560 --> 00:09:26,700
iwernga yuuk unguvallelitinaanghituq.

129
00:09:26,700 --> 00:09:32,220
Akuzitenka elpesinun taghneghaagutlu unguvallghuutlu.

130
00:09:32,220 --> 00:09:37,640
Iwernga ilagpesi ugpeqigatiit akuzitenka.”

131
00:09:37,640 --> 00:09:42,420
(Jesus‑em liisimakegkangi kinkut ugpeqinghilnguut.

132
00:09:42,420 --> 00:09:47,480
Liisimakegkangi ima piinlighyuwhaalleghmeng.

133
00:09:47,480 --> 00:09:54,200
Talwa liisimakegkanga kinangutanga uveghpagutiyaghqaq ellmineng.)

134
00:09:54,200 --> 00:09:55,240
Jesus‑em pikii,

135
00:09:55,240 --> 00:10:02,280
“Ilagpesi ugpeqinghitellgha apalluqluku whaten pikaagunga,

136
00:10:02,280 --> 00:10:06,560
‘Atam tagisneghilkumigu yuuk whangamnun,

137
00:10:06,560 --> 00:10:09,340
taginaanghitngwaaghtuq.’”

138
00:10:09,340 --> 00:10:19,360
Kingunganeng Jesus‑em tawaten pillghan uglapiglleghhiim maligsaaghtengan unitkaa maligsaaghnaniqaat.

139
00:10:19,360 --> 00:10:25,720
Jesus‑em aaptekii qula maalghuk siipneqluku maligsaaghtet,

140
00:10:25,720 --> 00:10:29,100
“Elpesillu aghulaqsugetsii?”

141
00:10:29,100 --> 00:10:31,760
Simon Peter‑em kiimsiqaa,

142
00:10:31,760 --> 00:10:32,980
“Ataneq,

143
00:10:32,980 --> 00:10:35,860
kitumunꞌngam pilleqesta?

144
00:10:35,860 --> 00:10:43,940
Elpek akuzitegpek aapghaqaa naten allgeghutelleghqaq kenlengilngughmeng unguvalleghmeng.

145
00:10:43,940 --> 00:10:46,340
Whangkuta ugpeqamken,

146
00:10:46,340 --> 00:10:51,440
liitkaqamken elpek Agleghnalghiikaaten Kiyaghneghem.”

147
00:10:51,440 --> 00:10:54,180
Taagken Jesus‑em pikii,

148
00:10:54,180 --> 00:11:00,140
“Nakmikegkaqaqa qula maalghuk siipneqluku maligsaaghtekaghqaq,

149
00:11:00,140 --> 00:11:02,020
elpesinguut.

150
00:11:02,020 --> 00:11:06,280
Iwernga nalighsi ataasiq tughneghaaguq.”

151
00:11:06,280 --> 00:11:09,860
Jesus‑em akuzitkengngukanga Judas,

152
00:11:09,860 --> 00:11:16,880
ighnegha Simon Iscariot‑em qayughllak taakwaningani uveghpagusaghqaqegkanga.

153
00:11:16,880 --> 00:11:25,640
Judas ilakegkangat taakut qula maalghuk siipngalghiit maligsaaghtet.

