\id ROM
\h Xumatari
\toc1 Xumatari
\mt XUMATARI
\mt2 Que Mütivarunüꞌairi Papuru
\c 1
\s Vaürisica
\p
\v 1 Ne Papuru nenixevaüritüaca Cürisitu Quesusisie mieme
nemütiꞌuximayatame, nemutaꞌinierie nüꞌari nemayanicü,
nemupasie Cacaüyari niuquieya ꞌaixüa manuyüne
nemücuxatanicü.
\p
\v 2 Meripai Cacaüyari nainecaitüni temeixeiyaniquecaicü
mücü niuqui, texaxatametemama yametecuxatacacu
ꞌutüaricacü hesüana mümiemecü,
\v 3 yunive xatatü. Tevi hücütütü, nuꞌaya caniutinuiva
Ravirisie müyetüa.
\v 4 Müquite vasata manucuquecü, türücariyacü
caniucayerieni Cacaüyari Nuꞌayatütü, ꞌIyari Cacaüyarisie
mieme mütasipata que müticaye. Quesusi Cürisitu
nixatacaitüni mütatiꞌaitüvame.
\v 5 Mücücü ꞌaixüa tepüꞌitüarie ꞌiya ꞌaixüa
tiucaꞌiyaricacu, tepeutanüꞌariexüata para yunaitü
nuivarite yuri meteꞌerietü yamemütecahunicü, que müꞌane
mühücüsie mieme meyüatü.
\v 6 Xemeta nuivarite xecanihümetüni xemutaꞌinieri Quesusi
Cürisitu teüterimama xemacünecü.
\p
\v 7 Netinixeꞌutaꞌutüirieni yunaime Xumasie xemütama
Cacaüyari müxenaquiꞌerie, xemutaꞌinierie hesiena mieme
xemüpasienicü. Cacaüyari mütaꞌuquiyari, Tiꞌaitame
Quesusi Cürisituta, xüca ꞌaixüa meteꞌuꞌiyarini xehesie
mieme, xüca mexepitüaca yuꞌiyarisie
xemücaꞌuximatüariecacü.
\s Papuru que mütiꞌivatamücücai Xumasie
\p
\v 8 Mericüsü Quesusi Cürisitu nesipareviecacu
pamüpariyusi necanipitüaca necacaüyari meri yunaime
xehesie mieme, naisarie cuiepa mücuxaxasivacü yuri que
xemüteꞌerie.
\v 9 Neꞌiyaricü Cacaüyarisie mieme nepütiꞌuximayata,
niuqui nuꞌaya hepaüsita ꞌaixüa manuyüne necuxatatü. ꞌIya
Cacaüyari müpaü pütihecüata, que nemütixexata
necatihayevatü quepaucua nemünenenevie neheyemecü
\v 10 neꞌivavirietü ꞌuxaꞌa varie sipara xüca ꞌari ꞌaixüa
nepitüarieni xehesüa nemüyemiecü, müpaü tinaquecacu
Cacaüyari.
\v 11 Nepütinecahiveꞌeri nemüxexeiyacü, ꞌIyarisie mieme
nemüxeminicü xemütuicariecacü,
\v 12 neta yacütütü xehesüa temüvaüriyarienicü yuri
xemüteꞌeriecü xeme, neta yuri nemütiꞌeriecü.
\p
\v 13 Neꞌivama müpaü pücanetinaqueniqueyu xüca
ꞌasixecatemaicaque müixa que nemütinecuhaꞌaritüvacai
xehesüa nemüyemiecü, sepa nemücapitüariecai hicüque.
ꞌIcuaxi nehexeiyatü nepayaniqueyu xehesüa, hipame
nuivarite vahesüa nemeixeiyapaü.
\v 14 Neuyeveca nemütivataxatüani Cüriyecusixi
memücacüriyecusixita, temaivavemete memücatemaivaveta.
\v 15 ꞌAyumieme neꞌiyari yapüꞌane nemütixetaxatüanicü
niuqui ꞌaixüa manuyüne xemeta Xuma xemütama.
\s Niuqui ꞌaixüa manuyüne que mütitürücaüye
\p
\v 16 Nepücaꞌiteviya niuqui ꞌaixüa manuyüne. Türücariya
canihücütüni Cacaüyarisüa mieme, yunaitü yuri
memüteꞌerie memütavicueisitüarienicü caniꞌayumiemetüni,
Huriyusixi meri, Cüriyecusixita.
\v 17 Xüca yuri tiꞌerieca, mücü niuquisie
canimasiücücamücü Cacaüyari heiserie que
mütiyupitüva, para yuri mütiꞌeriecacü, que müreꞌuxa,
Que müꞌane heiseriemecü yamüticamie, mücü
canayeyuricamücü yuri mütiꞌeriecü.
\s Teüteri vahesie que mürahüiva
\p
\v 18 Masi haxüa canimasiücüni, Cacaüyari taheima macave
que mütiheca naime teüteri que memüteyurie
mecaheyexeiyatü heiseriemecü yamecatecahutü, müme
meminena tita yuri müraine heiseriemecü yamecatecahutü.
\v 19 Tita mütiyüve mütimaica Cacaüyari hepaüsita,
mücü canimasiücüni vahesüa. Cacaüyaritütü
yatinivaruxeisitüani.
\v 20 Cuie munetüariepai hicüque, tita mücatixeiyarieve
hepaüsitana, yuheyemecü que mütitürücaüye que
müticacaüyari, mücü catinihecüaca yaraꞌerivacacu tita
mütiutivevi hepaüsita. ꞌAyumieme ꞌasimepücayüvave
yuhesie mieme memütiniunicü.
\v 21 Cacaüyari mehetimaica, ꞌaixüa mepücaꞌutiyuanecai
hepaüsitana Cacaüyari hepaüsita temutiyuanepaü.
Pamüpariyusi mepücaꞌipitüacai. Masi yacü metecuxatatü
menacüne mexi niuqui mexüatüacai. Vaꞌiyari
ꞌasicatimaivecacu, niucuyüre vaꞌiyarisie.
\v 22 Temaivavemete meyuxatatü ꞌasimecatemaivavetü
menacüne.
\v 23 Cacaüyari mücapünive visi müꞌane, menipata tevi
müpünivepaü tiyuxexeiyame memayexeiyanicü püta, viquixi
vahepaü yeutari vahepaü cuterixi vahepaü tiyuxexeiyame.
\p
\v 24 ꞌAyumieme Cacaüyari nivayetuani yuꞌiyarisie
meteꞌucahiveꞌeriecacu, para mecaꞌitiyatü memacünecü,
memiseviximanicü yuvaiyari yusata.
\v 25 Cacaüyari yuri que maine, müme menipata ꞌitarica
memexeiyanicü püta. Tita mütiveviya mepayexeiyacai,
hesiena mieme mepüteꞌuximayatacai, mecaheyexeiyatü que
müꞌane mitivevi. ꞌAixüa yemecü queticühüavarüvani ꞌiya
yuheyemecüsü, müpaü xeicüa püꞌane.
\p
\v 26 ꞌAyumieme Cacaüyari nivayetuani memihiveꞌeriecacü
tita ꞌaxa mütiꞌanene. Vaꞌucariri meꞌicuꞌeirieca tita ꞌucari
memüteyuruva, ꞌucapaü mecateyurietü mepacü.
\v 27 ꞌUquisita yaxeicüa, meꞌicuꞌeirieca tita ꞌucari
memüteyuruva, mepüyutaiyacai meyuhiveꞌerietü. ꞌUquisi
ꞌuquisi vahamatü yamepüteyuriecai que mücatinaque. Que
müreuyevecai yamemüteheuyexürüvecaicü,
mepüteꞌepiniriecai yuvaiyarisie.
\p
\v 28 Müpaü memücatecuꞌerivacaicü quename ꞌaixüa ꞌane
meꞌerivanicü Cacaüyari, ꞌayumieme Cacaüyari nivayetuani
que mücatinaque yamemütecuꞌerivanicü, que mücatinaque
memüteyuriecacü.
\v 29 Mecanayeꞌaxüani que mücatiheiserie meyüatü,
mevacumaüvatü que müꞌane mücayüꞌüya mücayücüna,
ꞌaxa metecuyuruvatü, naime metehiveꞌerietü, ꞌaxa
meꞌanenetü. Menihüpünecaitüni meꞌütesatü meyucuitü
mehaꞌatü meteyuꞌirüviyatü ꞌaxa metecuꞌerivatü.
\v 30 Mecaniꞌavieniucani, mecaniniuquixieca, Cacaüyari
mecaniꞌuxieca, mecatenitaveꞌerieca naime,
menanuyehaitürüveni, meteniyucataveꞌerieca,
metenicuvautüveni ꞌaxa que mütiyuruva, yuꞌuquiyarima
mepücavaꞌenie.
\v 31 Yuꞌiyari mepücaꞌenie vatateꞌacacu, yamepücatecahu
que memutiyuane, mepüseseꞌi, mepücayunütüanüa,
mepücateyucanenimaya.
\v 32 Müme mepütehetima tita Cacaüyari mütixata
tiheiserietüme, quename yunaitü müya memüteyurie vahesie
tinaque memücuinicü ꞌutaitü. Müme masi müya
mecateniyurieca, masicutari meninaquiꞌaca hipatü
yamemüteyuriecü.
\c 2
\s Cacaüyari heiseriemecü que mütivaranutaxürüva
\p
\v 1 ꞌAyumieme ꞌecü sepa que pemüpaicü pemüniuquixie,
ꞌahesie mieme pepücataniuni. Xeime que pemütiniuquima,
mücücü pepüꞌaniuquima. Cari yaxeicüa petiniyurieneni
ꞌecü müpaü que pemütiniuquixie.
\v 2 Tame müpaü tepütemate, Cacaüyari yuri haitü
müvaranutaxürüvacü müme müya memüteyurie.
\v 3 Camüsü ꞌecü pemüvaniuquima müme müya
memüteyuruva, vahepaü petiyurienetü queri peticuꞌeriva
ꞌecü pepütavicueni quepaucua Cacaüyari masiꞌanutahüani.
\v 4 Mesü cauca peꞌixaniꞌeri cuini mieme ꞌaixüa que
mütiucaꞌiyari que mütitaꞌicueva que mücatiyumexüitüa.
Cauca ꞌasipecatimate Cacaüyari ꞌaixüa mütiucaꞌiyaricü
para pemütihayevanicü que pemütiyuriene.
\v 5 ꞌEcüsü ꞌaꞌiyari müseꞌicü pemücaꞌavaüriyacü
pemütihayevanicü que pemütiyuriene, ꞌahesie mieme
pepütiꞌutane haxüa, ꞌiya tucarisieque quepaucua
pemühecarieni, quepaucua masiücütü mayani heiseriemecü
que mütivaranutaxürüva Cacaüyari.
\v 6 Mücü que memüteyurie pütivapitüani yuxexuime.
\v 7 Müme meteꞌucaꞌenivatü ꞌaixüa meteyuruvatü
memütecuvautüve visi meꞌanenetü que memüteꞌacüne,
ꞌayeꞌamete que memüteheꞌerivani, que memücatetipüne,
müme nivapitüamücü yuheyemecü memayeyuyurinicü.
\v 8 Mümesü yuhesie mieme xeicüa memüꞌayumiemete,
yamemücatecahu tita yuri mürainesie, yamemütecahu tita
mücatiheiseriesie püta, müme haxüa canivapitüamücü
vahecatü.
\v 9 Nivahiveritüamücü nivaꞌuximatüamücü yunaime
teüteri yuꞌiyarisie ꞌaxa memüteyuruva, Huriyusixi meri,
Cüriyecusixita.
\v 10 Nivapitüamücü visi meꞌanenetü memacünecü,
ꞌayeꞌamete memüꞌerivanicü, yuꞌiyarisie
memücaꞌuximatüariecacü tivapitüani yunaime ꞌaixüa
memüteyuruva, Huriyusixi meri, Cüriyecusixita.
\p
\v 11 Cacaüyari yücü pücativaxeiya teüteri.
\v 12 Queyupaümetü ꞌinüari niuquiyari mecahexeiyatü ꞌaxa
memüteyurie, müme mepücuini ꞌinüari mecahexeiyatü.
Queyupaümetü ꞌinüari niuquiyari mehexeiyatü ꞌaxa
memüteyurie, müme ꞌinüari manuyünepaü
mepanutaxüriyani.
\v 13 Müme memiꞌenie xeicüa ꞌinüari niuquiyari, müme
heiserie mepücahexeiya Cacaüyari hüxie. Müme
yamemütecahu ꞌinüari niuquiyari que maine, müme püta
heiserie mecanipitüariecuni.
\v 14 Müme memücahuriyusixi ꞌinüari niuquiyari
memücahexeiya, quepaucua yücümana yamemüteyurie que
maine ꞌinüari niuquiyari, sepa ꞌinüari niuquiyari
memücahexeiya, ꞌinüari niuquiyari mehexeiyatü mepacüne
yücümana.
\v 15 Mümeri mepüyuhecüata tita ꞌinüari niuquiyaricü
yamütiyuriene metehexeiyatü yuꞌiyarisie mürayeꞌuxa.
Vaꞌiyari que memüteyumate tinihecüatani vahepaüsita.
Yuhamatü metecuxatatü, que memüteyuꞌiyaritüa yuhesie
metenahüpani, yuhesie mieme meniutiniucani nusu.
\v 16 Müpaü catiniyümücü ꞌiya tucarisie quepaucua
Cacaüyari müvataꞌivaviyani teüteri tita
memüteꞌutiꞌavietaxü hepaüsita Cürisitu Quesusi
varahüavecacu, neniuqui ꞌaixüa manuyüne que maine.
\s Huriyusixi ꞌinüari niuquiyari que memütehexeiya
\p
\v 17 Mericüte ꞌecü Huriyu pemütiutaterüvarie, yuri
pemütiꞌerie ꞌinüari niuquiyarisie, ꞌaixüa
pemütiꞌacühüave Cacaüyarisie pemütiviyacü,
\v 18 pemimate tita mütinaque, pemütimaive tita ꞌaixüa
mütiꞌane pemütiutaꞌüquitüariecü ꞌinüari niuquiyarisie
miemecü,
\v 19 pevaranucuhapame memacücüpe pemüꞌaꞌeri,
hecüarivivame pemüꞌaꞌerie yüvipa memuꞌuva vahesie mieme,
\v 20 tiꞌüquitame pemüꞌaꞌerie ꞌasimemücatemate vahesie
mieme, türi tivaꞌüquitüvame pemüꞌaꞌerie, ꞌinüari
niuquiyari pehexeiyatü pemeixeiya tita timaiveme mütimate
tita yuri müraine ꞌuxeicüa,
\v 21 camüsü ꞌecü xeime pemütiꞌüquitüa,
pecatiꞌaꞌüquitüa ꞌecü. ꞌEcü müpaü pepüticuxata
quename ꞌaixüa caꞌane xüca tinavayani. Mericüte,
petinavaya ꞌecü.
\v 22 ꞌEcü müpaü pepüticuxata quename ꞌaixüa caꞌane
micumaüvanicü xeime ꞌüyaya xeime cünaya. Mericüte,
peticumaüva ꞌecü. ꞌEcü müpaü pepaine quename
pevaxaniꞌerie tetexi cacaüyarixiyari. Mericüte, petinava
vapini vamavari.
\v 23 ꞌEcü ꞌaixüa pepütiꞌacühüave ꞌinüari niuquiyari
pemexeiyacü. Mericüte, peꞌitisanatü ꞌinüari niuquiyari
müpaü metecuꞌerivame petivarayeitüa quename Cacaüyari
ꞌasicayüve.
\v 24 Camüsü, que müreꞌuxa, que müꞌane Cacaüyari
mühücü ꞌaxa canixasivani nuivarite vasata xecümana.
\p
\v 25 Xitequiya ꞌinüariyari camaniparevieca xüca ꞌinüari
niuquiyarisie yapeticamieni. Masi xüca ꞌinüari niuquiyari
petisanatü peyüaneni, sepa xitequiya ꞌinüariyari
pemexeiya, pecaꞌinüasietü pepaꞌayeitüa.
\v 26 Masisü xüca que müꞌane ꞌiya ꞌinüari mücahexeiya
yaticamieni que mütiheiserie ꞌinüari niuquiyari que maine,
ꞌinüari sepa mücahexeiya, ꞌinüasiecame catiꞌerivani ꞌiya.
\v 27 Que müꞌane yuvaiyarisie mücaꞌinüasie xitequiyacü,
peru meyeꞌatüva ꞌinüari niuquiyari que maine, mücü
ꞌahesie pürahüpani ꞌinüari niuquiyari pemütisanacü,
sepa ꞌutüaricayari pemexeiya sepa ꞌinüariyari pemexeiya.
\v 28 Que müꞌane herie xeicüa Huriyu teviyari mühücü,
mücü Huriyu pücahücü. Que müꞌane herie xeicüa
yuvaiyarisie xeicüa müꞌinüasie xitequiyacü, mücü
pücaꞌinüasie.
\v 29 Masi que müꞌane yutaüta mühuriyu, mücü püta
Huriyu canihücütüni. Que müꞌane yuꞌiyarisie
müꞌinüasie, mücü ꞌIyari mainepaü püta püꞌinüasie,
sepa mücaꞌinüasie ꞌutüarica mütiꞌeniüriücüpaü. Que
müꞌane müpaü müꞌane, teüteri visi mepücaꞌutiyuaneni
hepaüsitana, Cacaüyari püta visi paineni hepaüsitana.
\c 3
\s Tita rexeiya Huriya hipatü memücaheixeiya
\p
\v 1 Mericüte tita rexeiya Huriyu hipatü memücaheixeiya.
Que tiparevie xitequiya ꞌinüariyari.
\v 2 Vaücavamecü piparevie, naimecü. Camüsü meri,
Huriyusixi niuqui Cacaüyarisüa mümieme hepaüsita
mepuhüritüari.
\v 3 Quete ꞌaneni xüca hipatü yamecatecahucaitüni.
Cacaüyari yacaticamietü que rayeitüarieni müme
yamemücatecahucaicü.
\v 4 Pücatixaüsietü. Masi Cacaüyari tita yuri
mürainesie yaqueticamieni, sepa yunaitü teüteri
memüteꞌitava, que müreꞌuxa,
\q Para ꞌaniuquicü pemümasiücünicü heiserie que
pemürexeiya,
\q Para heiserie pemüpitüarienicü quepaucua
pemütaxanesieni.
\p
\v 5 Mericüsü tame heiseriemecü yatecatecahucacu xüca
masiücütü ꞌayani Cacaüyari heiseriemecü que müticamie,
que teꞌutiyuanenisüari tame. Cacaüyari tiyüane que
mücatiheiserie haxüacü rapitü. Tevipaü nepüticuxata.
\v 6 Pücatixaüsietü. Xüca müpaü ꞌanenique, Cacaüyari
quepaü tivataꞌivaviyaqueyu cuiepa memütama ꞌisücamepaü.
\p
\v 7 Perusü netiꞌitavacacu ne xüca masiücüni Cacaüyari
que müticamie tita yuri mürainesie, masi yeme visi ꞌanetü
mayanicü Cacaüyari, titayari neranutahüiyani ne ꞌaxa
tiyuruvamepaü.
\v 8 Müpaü catiꞌaneniqueyu masi, ꞌaxa
temütecühüavarüvapaü, hipatü memutiyuanepaü quename
müpaü tehaitüca tame, Cümü ꞌaxa tepüteyurieni ꞌaixüa
ꞌanetü mayanicü teꞌutiyuatü vaniu. Heiseriemecü
mecanixaniꞌerivani müme müpaü memutiyuane.
\s Pumave que müꞌane heiseriemecü yamüticamie
\p
\v 9 Mericü titanetü. Tame masi ꞌaixüa teteꞌanene. Tixaü
yemecü. Teteniutahecüata Huriyusixi Cüriyecusixita
yunaitü tita ꞌaxa mütiꞌanesie que memüteviya,
\v 10 que müreꞌuxa,
\q Que müꞌane heiseriemecü yamüticamie ꞌapücaꞌuyeica ni
xevitü.
\q
\v 11 Que müꞌane mütimaive ꞌapücaꞌuyeica,
\q Que müꞌane micuvaune Cacaüyari ꞌapücaꞌuyeica.
\q
\v 12 Yunaitü mepeuyexüri, ꞌaxa meꞌanenetü mepacü
ꞌaxeicüa.
\q Que müꞌane ꞌaixüa tiꞌaneme mütiyuriene ꞌapücaꞌuyeica,
\q Xevitü tüma pumave.
\q
\v 13 Tivaxürüvame müqui terüya canihücütüni
reutenitü.
\q Mepüteꞌirüma yunenicü.
\q Xaye ꞌuhayeya vateta payeca.
\q
\v 14 Vateta pühüne ꞌaxa ꞌanuyütü hasivitü.
\q
\v 15 Yüꞌücatecü mepüyumexüitüa xuriya
memütayeurienicü.
\q
\v 16 Yuhuyeta mepüteꞌucaꞌuna mepüteyuhiveritüa.
\q
\v 17 Huye haque mücatiyuꞌuximatüa mepücahemaririe.
\q
\v 18 Mepücateheiyehüvirie Cacaüyari yuhesüa.
\p
\v 19 Hicü tame müpaü tepütemate, naime ꞌinüari
niuquiyari que maine, pütivarutaxatüa müme ꞌinüari
niuquiyarisie memüteviya, yunaime vateni müranunamacü,
Cacaüyari müvataxanetacü yunaime cuiepa memütama.
\v 20 Cacaüyari hüxie ꞌinüari niuquiyari que maine
yamütiuyuricü, mücücü ni xevitü tevi heiserie
pücapitüarieni. Masi ꞌinüari niuquiyaricü pütimate tita
ꞌaxa mütiꞌane.
\s Heiserie que mütipitüariva yuri mütiꞌeriecü
\p
\v 21 Hicüri masi, masiücütü canayani Cacaüyari
heiserie que mütiyupitüva, sepa ꞌinüari niuquiyari
mumavenique. ꞌInüari niuquiyari, texaxatamete vaxapayarita
yacatinihecüatani.
\v 22 Cacaüyari heiserie que mütiyupitüva yuri
tiꞌeriecacu Quesusi Cürisitusie, mücü nimasiücüni,
heiserie que mütivapitüa yunaime yuri memüteꞌerie. Yücü
mepücaꞌanene.
\v 23 ꞌAxa mepüteꞌuyuri yunaitü, yunaitü
mepücaꞌayeꞌaxüavave Cacaüyari visi mütivaxeiyacü,
\v 24 heiserie mepupitüarie ꞌasimecatecuetatüarietü
ꞌaixüa mütiucaꞌiyaricü ꞌiya, Cürisitu Quesusi
müvatixünacü.
\v 25 Cacaüyari nicayeni ꞌiya ꞌaixüa miyurienicü
yuxuriyacü temüteheuyehüviyarienicü xüca yuri
teteꞌerieca. Müpaü tiuyurieca masiücüme nayeitüani
heiserie que mürexeiya, sepa mücativacühüavecai tita
meripai ꞌaxa memüteꞌuyuri hepaüsita, Cacaüyari
mücayumexüitüacaicü ꞌana.
\v 26 Nicayeni masiücüme mayeitüanicü hicü, heiserie
que mürexeiya. ꞌAyumieme mücü heiserie canexeiyani,
heiserie canipitüanita que müꞌane ꞌamuyeica yuri
tiꞌerietü Quesusisie.
\p
\v 27 Hicüri quepaü ꞌaixüa tiyücühüaveni yuhepaüsita.
Havaicü pücayüve. Mericüte que müꞌane ꞌinüariyaricü
catiyüve. Tita mütiyuriene, mücü tiꞌinüariyari vaꞌatü.
Tixaüsietü. Yuri que mütiꞌerie, mücü
caniꞌinüariyaritüni püta.
\v 28 Tame ꞌipaü tetenitamaica, teüteri heiserie
mecaniupitüarieni yuri memüteꞌeriecü, sepa
yamemücateꞌuyurienique ꞌinüari niuquiyari que maine.
\p
\v 29 Mesü Cacaüyari Huriyusixi xeicüa tivacacaüyari.
Memücahuriyusixita cativacacaüyari. Hü, memücahuriyusixi
canivacacaüyaritüni.
\v 30 Mericüte, Cacaüyari caniyuxevini. Heiserie
nivapitüamücü müme xitequiya ꞌinüariyari memexeiya,
müme yuri memüteꞌeriecü. Heiserie nivapitüamücüta
müme xitequiyacü memücaꞌinüasie, müme yuri
memüteꞌeriecü.
\v 31 ꞌAyumieme nepaine, xüanacüa tetehayeitüa ꞌinüari
niuquiyari xüca yuri teteꞌerieca. Tixaüsietü. Tepiseiriya
püta ꞌinüari niuquiyari.
\c 4
\s ꞌApurahami que mütiuyuri
\p
\v 1 Mericüte que teꞌutiyuaneni tita ꞌApurahami mütiucaxei
hepaüsita. Mücü yateva canitaꞌuquiyaritüni hesiena
temüyecü.
\v 2 ꞌIpaü teputiyuane, xüca ꞌApurahami heiserie
ꞌupitüarienique tixaütü mütiuyuricü, caniyüveniqueyu
ꞌaixüa mütiyücühüaveni yuhepaüsita. Masi Cacaüyari
hüxie pücayüve.
\v 3 Que haine ꞌutüarica xapayari. ꞌApurahami yuri
tinitaꞌeririeni Cacaüyari, ꞌayumieme Cacaüyari heiserie
hexeiyame nimaicaitüni ꞌiya, paine.
\v 4 Que müꞌane tixaü mütiyuriene, tita mütiꞌiva
ꞌimiquieri pücaꞌeriva. Peuyevese masi menuꞌünicü.
\v 5 Que müꞌane püta ꞌasicatiyurienetü yuri mütiꞌeri
ꞌiyasie, müme memücaheyexeiya Cacaüyari que müꞌane
heiserie müvapitüasie, mücü heiserie hexeiyatü
canimarivani yuri mütiꞌeriecü.
\v 6 Ravirita müpaü canaineni tevi que mütiyutemavie,
quepaucua Cacaüyari heiserie hexeiyame mimate, sepa tixaü
mücatiuyurienique,
\q
\v 7 Mecaniyutemamavieca quepaucua memüteheuyehüviyarieni
\q ꞌInüari que memüteꞌutisanaxü,
\q Quepaucua tita ꞌaxa memüteꞌuyuri müranucanamieni.
\q
\v 8 Caniyutemavieca mücü tevi,
\q Tiꞌaitame xüca ꞌaxa tiyurieneme caꞌerieca.
\p
\v 9 Mericüte ꞌipaü meteyutemamavie müme xitequiya
ꞌinüariyari memexeiya xeicüa. Müme memücaꞌinüasieta,
müpaü mecateyutemamavie. Müpaü teputiyuane, ꞌApurahami
yuri mütiꞌeriecaicü, ꞌayumieme heiserie hexeiyatü
canimarivacaitüni.
\v 10 Que ꞌanetü müpaü tiꞌerivacai. Xitequiya
ꞌinüariyari rexeiyacai ꞌana, pücaheixeiyacai nusu.
Xitequiya ꞌinüariyari pücahexeiyacai, masi
pücaꞌinüasievecai.
\v 11 Xitequiya niutanaquiꞌerieni ꞌinüaritüme.
Caniuseyumarieni heiserie mupitüariecü yuri tiutaꞌerieca
mexi xitequiya ꞌinüariyari cahexeiyacai. ꞌAyumieme yunaitü
yuri memüteꞌerie xitequiya ꞌinüariyari mecahexeiyatü,
müme vaꞌuquiyari nayani, müme heiserie mehexeiyatü
memümarivanicü.
\v 12 Mümeta xitequiya ꞌinüariyari memexeiya vaꞌuquiyari
nayani, müme xitequiya ꞌinüariyari xeicüa memexeiya
pücatixaü, masi müme yamemütecahuta taꞌuquiyari
ꞌApurahami huyetana yuri que mütiꞌeriecai xitequiya
ꞌinüariyari cahexeiyatü.
\s Yuri tiꞌeriecacu hesiena que mütiunaquixü tita
mütiutaxasie
\p
\v 13 Quepaucua ꞌApurahami müpaü mütiutahüavarie,
nivemamata, quename hesiena tinaquequecai naitü cuie,
ꞌinüari niuquiyari hexeiyatü müpaü pücatiutahüavarie.
Heiserie ꞌupitüarieca püta yuri mütiutaꞌericü, müpaü
pütiutahüavarie.
\v 14 Xücari müme ꞌinüari niuquiyarisie memüteviya
vahesie tinaquenique, xüanacüa xeicüa yuri
tepüteꞌeriecaqueyu, yacü xeicüa müpaü
pütiutahüavarieniqueyu ꞌiya.
\v 15 ꞌInüari niuquiyari haxüa pütiyupitüva. ꞌInüari
niuquiyari caxuavecacu, pücaꞌitisana.
\p
\v 16 ꞌAyumieme yuri tiꞌeriecacu müpaü caniꞌaneni, para
müpaü mütiyünicü ꞌiya ꞌaixüa tiucaꞌiyaricacu, tita
mütitaxatüa müseiriyarienicü yunaime nivemama vahesie
mieme, müme ꞌinüari niuquiyarisie memüteviya vahesie
mieme xeicüa pücatixaü, masita müme ꞌApurahamipaü yuri
memüteꞌerie vahesie mieme. Mücü tanaime
canitaꞌuquiyaritüni,
\v 17 que müreꞌuxa, Ne yumüireme nuivarite vaꞌuquiyari
nepümasiꞌayeitüa. Cacaüyari hüxie yuri pütiutaꞌeri
hesiena, que müꞌane müquite müvaranutanieritüva, que
müꞌane mütitahüave tita ꞌemücatiuve mütinenicü, mücü
hesie.
\p
\v 18 Mücü que mücatiyüvecai yuri mütiꞌeriecacü
taꞌicuevatü, taꞌicuevatü yuri tiniꞌeriecaitüni. ꞌAyumieme
yumüireme nuivarite vaꞌuquiyari nayani, müpaü que
mütiutahüavarie, Müya meyupaümetü mecanacünicuni
ꞌanivema.
\v 19 Pücaꞌutaveranaxü yuri tiꞌerietü, sepa meꞌerivacai
yuvaiyari que mütimüximecai ꞌesivatücacu xei sienituyari
viyari mexeiyacaicü, sepa meꞌerivacai Sara mücayüvecai
mütinivenicü.
\v 20 Pücayuxamuriecai yücü ticuꞌerivatü tita Cacaüyari
mütitaxatüa hesiena mütinaquequecaicü, mücü
hepaüsita, yuri catiꞌerietü pücahatüa. Masi yuri que
mütiꞌeriecai pütürücariyariecai, visi ꞌixatatü
Cacaüyari.
\v 21 Müpaü pütiyumaicai, tita mütitahüavixü ꞌiya
quename yatiyurieniquecai, müpaüta niyüvecaitüni
yamütiyurienicü.
\v 22 ꞌAyumiemericü heiserie pitüariecame
niꞌerivacaitüni, yuri mütiꞌeriecaicü.
\p
\v 23 Que mütiꞌerivacai ꞌiya, hesiena mieme xeicüa
pücaracaꞌutüarie,
\v 24 masi tahesie miemeta müpaü pütiuꞌutüarie.
Müpaüta tepüteꞌerivani tame yuri teteꞌerietü ꞌiyasie que
müꞌane müquite vasata menucuquetüa Tatiꞌaitüvame
Quesusi, mücü hesie.
\v 25 Mücü püyetuiya taꞌaurie temaxüricü,
panucuquetüarie heiserie temüpitüarienicü.
\c 5
\s Tita temütehexeiya heiserie temupitüariecü
\p
\v 1 Mericüte heiserie temupitüariecü yuri teteꞌerietü,
ꞌayumieme ꞌaixüa tecatenitaxeiyani Cacaüyarimatü,
Tatiꞌaitüvame Quesusi Cürisitu yatatipitüacacu.
\v 2 Mücü yatatipitüacacuta, yuri teteꞌerietü müpaü
teniꞌitüarieca, Cacaüyari ꞌaixüa tiniucaꞌiyarini tahesie
mieme. ꞌAteputiꞌu ꞌiya ꞌaixüa tiucaꞌiyaricacu. ꞌAixüa
tepütetacühüave yuri temüteꞌeriecü tetaꞌicuevatü
Cacaüyari visi mütatixeiyanicü.
\v 3 Mücü meta, ꞌaixüa tepütetacühüave
temüꞌuximatüariecü müpaü tetemaitü, xüca
teꞌuximatüarieca, teteꞌucaꞌenivatü tepacüne.
\v 4 Xüca teteꞌucaꞌenivani, teꞌinüasietü tepacüne. Xüca
teꞌinüasieca, teyüvavetü tepacüne yuri temüteꞌeriecacü
tetaꞌicuevatü.
\v 5 Müpaü tetetaꞌicuevatü xüca yuri teteꞌerieca,
tepücateviyasitüarieni, Cacaüyari taꞌiyarisie
mütihüniyacü tasinaquiꞌerietü, ꞌIyari Mütiyupata
temupitüarie yatiyurienecacu.
\p
\v 6 Cürisituri, quepaucua temuveraranicai cuxi tame,
caniumüni tame Cacaüyari temücaꞌayexeiya tahesie mieme,
tucari ꞌaixüa müꞌane ꞌanuyeyacu.
\v 7 Hicümüsü haveri mieme xeicüa xevitü pümüniqueyu
tevi heiseriemecü yamüticamiesie mieme. Capücari
yuvaüriyaniqueyu ꞌasita mumünicü tevi ꞌaixüa
mütiucaꞌiyarisie mieme.
\v 8 Masi Cacaüyari ꞌipaü tiuyurieca masiücüme
nayeitüani que mütatinaquiꞌerie, Cürisitu tahesie mieme
mumücü tame ꞌaxa teteyuriecacu cuxi.
\v 9 Xuriyayacü heiserie temupitüariecü hicü, masi
vaücava mücü pütasitavicueisitüani temücahecariecacü.
\v 10 Teꞌeyeꞌuniecacu Cacaüyari nuꞌaya mumücü, tepupasie
ꞌaixüa temütetaxeiyanicü Cacaüyarimatü. ꞌAyumieme
ꞌaixüa tetetaxeiyatü, masi vaücava
tepütavicueisitüarieni ꞌiya mayeyuricü.
\v 11 Mücü meta, ꞌaixüa tepütetacühüave Cacaüyari
tehaꞌerivatü Tatiꞌaitüvame Quesusi Cürisitu
yamütiuyuricü. Mücü canihücütüni que müꞌane
mütasiꞌupataxü ꞌaixüa temütetaxeiyanicü.
\s ꞌArani Cürisitupaü que müꞌane
\p
\v 12 Mericüsü tita ꞌaxa mütiꞌane catiniuneni cuiepa tevi
müyuxevicai ꞌaxa mütiuyuricü. ꞌAxa mütiuyuricü
caniumüni. Müpaürita ꞌayumieme yunaitü teüteri
mecuiꞌitü menacüne, yunaitü ꞌaxa memüteꞌuyuricü.
\v 13 ꞌInüari niuquiyari caxuavecacu cuxi, cuiepa memütama
ꞌaxa mepüteyuriecai. Peru ꞌinüari niuquiyari caxuavecacu,
tevisie pücarahüiva ꞌaxa xüca tiuyurieni.
\v 14 Masi ꞌArani meri, ꞌarique yunaitü Muisexi
ꞌamuyeicacaipai, yunaitü meꞌuyuitüarieca mepucui, sepa
hepaüna ꞌaxa memücateꞌuyuri, ꞌArani taꞌaurie mavepaü que
mücatiheiseriecai. Mücü ꞌArani que müꞌane
ꞌumamieniquecai caniꞌüquisicayaritüni.
\p
\v 15 Peru taꞌaurie que mürave, müpaüta yaxeicüa
tepücateꞌumiquie. Mücü müyuxevicai taꞌaurie mavecü,
hipatü mepucui, peru masi vaücava ꞌaixüa pütiucaꞌiyari
Cacaüyari, masi vaücava mepüteꞌumiquie, xevitü tevi
Quesusi Cürisitutütü ꞌaixüa tiucaꞌiyaritü que
mütimüiriyaxü ꞌimiquieri hipame vahesie mieme.
\v 16 Tita mütivarumi, mücü müpaü pücaꞌane que
mütiuyü quepaucua mücü müyuxevicai ꞌaxa mütiuyuri.
Heiva ꞌaxa mütiuyuricü, nanutahüiyani ꞌinüasietü. Masi
que mütivarumi müixa taꞌaurie meꞌaxüriecu, heiserie
mecaniupitüarieni püta.
\v 17 Yuxevitü taꞌaurie mavecü, yunaitü mepuyuitüarie
memücuiꞌinicü xeimecü. Masi vaücava müme
memüyuvaüriya memitanaquiꞌerienicü cuini mieme que
mütiucaꞌiyari ꞌiya, que mütimüiriyaxü yuꞌimiquieri
heiserie vapitüatü, müme meꞌayeyuyuritü mepüteꞌaitani
tevi müyuxevi Quesusi Cürisitutütü müpaü
mütiuyuricü.
\p
\v 18 Hicüri ꞌayumieme, xevitü taꞌaurie mavecü que
memüteꞌanutaxüriya yunaitü teüteri, müpaürita
yaxeicüa yunaitü teüteri heiserie mecaniupitüarieni
memayeyuyurinicü, xevitü heiseriemecü yamütiuyuricü.
\v 19 Xevitü tevi yamücaticamiecaicü, hipame ꞌaxa
teyuruvamete que mütivarayeitüa, müpaürita yaxeicüa
hipame heiserie mehexeiyame nivarayeitüamücü xevitüta
yamüticamiecaicü.
\p
\v 20 ꞌInüari niuquiyariri punua masi yemecü
mütitamüirecü taꞌaurie que memüteꞌaxürie. Masisüari
yemecü tiutamüiriyacu tita ꞌaxa memüteꞌuyuri, ꞌanata
Cacaüyari masi cuini mieme cuxi ꞌaixüa pütiucaꞌiyaricai,
\v 21 tita ꞌaxa mütiꞌane que mütivacuyuitüvacai
vacuiꞌitü, müpaürita yaxeicüa Cacaüyari ꞌaixüa
tiucaꞌiyaritü müvayuitüanicü heiserie vapitüatü,
tucari mücaxüve vapitüatü, Tatiꞌaitüvame Quesusi
Cürisitu yativapitüacacu.
\c 6
\s Que temüteꞌucui ꞌaxa temücateyuriecacü, que
temüteꞌayeyuyuri Cürisitusie teteviyatü
\p
\v 1 Mericüte que teꞌutiyuaneniri. Capüca müpaü ꞌaxa
teteyurietü tetahayevani, ꞌiya masi cuini mieme ꞌaixüa
mütiucaꞌiyarinicü.
\v 2 Pücatixaüsietü. Tameri temucui para ꞌaxa
temücateyuriecacü, queri teteꞌayeyuyurini müpaü
teteyurietü.
\v 3 Capüca ꞌasixecatemate, tame quetapaümetü
temucaꞌüyarie Cürisitu Quesusisie temüteviyanicü, tame
tecanicaꞌüyarieni hepaüna temücuinicü.
\v 4 ꞌAyumieme hamatüana tepucateuquiexüa müpaü
teteꞌucaꞌüyarieca temücuinicü, para yaxeicüa hepaüna
temuꞌuvanicü teꞌutihecuariyarieme que temüteyurie
teꞌayeyuyuritü tameta, müpaüta Cürisitu manucuquepaü
müquite vasata taꞌuquiyari visi müꞌane ꞌenucuquetüaca.
\p
\v 5 Quepaucua hepaüna temucui hamatüana tecanitaxevire.
ꞌAyumieme masisüari hepaünata tenanucuꞌuicuni.
\v 6 ꞌIpaü tepütemate, que temüꞌanenecai matüaripai,
tecaniucuiꞌiva hamatüana curuxisie, mücaꞌunarienicü tita
ꞌaxa temüteꞌuyuri tavaiyarisie, tavari vaüriyarica
temücateꞌuximayacacü tita ꞌaxa mütiꞌanesie mieme.
\v 7 Que müꞌane mümüqui, mücü heiserie pexeiya ꞌaxa
mücatiyurienenicü.
\v 8 Tame Cürisitumatü temucuicü, ꞌayumieme yuri
teteniꞌerieca hamatüana tepayeyuyurini.
\v 9 Müpaü tepütemate, Cürisitu müquite vasata
ꞌanucuqueca hutarieca pücamüni. Pücayüve
mücuyuitüarienicü mumünicü.
\v 10 Que mütiumü, tita ꞌaxa mütiꞌane hepaüsita
caniumüni xei mieme. Que mürayeyuri, Cacaüyarisie mieme
canayeyurini.
\v 11 Xemeta yaxeicüa müquite xequeneyuꞌerieca ꞌaxa
xemücateyuriecacü, xeꞌayeyuyurime püta xequeneyuꞌerieca
Cacaüyarisie mieme, Tatiꞌaitüvame Cürisitu Quesusisie
xeteviyatü.
\p
\v 12 ꞌAyumieme xevaiyari mumüximesie xeꞌuꞌuvatü,
xepücacuyuitüarieni ꞌaxa xemüteyuriecacü
yaxemütecahunicü que mütiucahiveꞌerie xevaiyari.
\v 13 Xepücaꞌiyetuaniri yuvaiyari para cümana ꞌaxa
xemüteyuriecacü heiseriemecü yaxecatecahutü. Masisü
müme memanutanenierixü müquite vasata vahepaü xeyüatü,
xequeneyuyetuaca Cacaüyari müxecuyuitüirienicü
xevaiyari, heiseriemecü yatiyurienetü.
\v 14 Xepücayüvaveni xemücuyuitüarienicü ꞌaxa
xemüteyuriecacü. Xepücayüa ꞌinüari niuquiyari
mütixeꞌaitüacü. Que müꞌane ꞌaixüa mütiucaꞌiyari
mütixeꞌaitüacü püta xecaniyüaca.
\s Que temüteꞌuximaya tita mütiheiseriesie mieme
\p
\v 15 Quesü ꞌaneni. ꞌInüari niuquiyari
mücatatiꞌaitüacü, que müꞌane ꞌaixüa mütiucaꞌiyari
püta mütatiꞌaitüacü, ꞌayumieme ꞌaxa teteyurieca.
Pücatixaüsietü.
\v 16 Capüca ꞌasixecatemate, que müꞌanesüa xemüyuyetua
xemüteꞌuximayacacü ꞌiyasie mieme yaxemütecahunicü que
maine, vaüriyarica teꞌuximayatamete xepühüme que
müꞌanesie mieme yaxemütecahu que maine. Xüca tita ꞌaxa
mütiꞌanesie mieme xeteꞌuximayaca, xecanicuicuni. Me xüca
xeteꞌuximayaca yaxetecahutü Cacaüyari que maine, heiserie
xehexeiyatü xecanacünicuni.
\v 17 Pamüpariyusi nepipitüa Cacaüyari, sepa tita ꞌaxa
mütiꞌanesie mieme xemüteꞌuximayacai, yuꞌiyaricü
yaxetecahutü xenacüne que xemüteyetuiriyarie
yaxeteꞌüquitüarietü.
\v 18 Xeꞌutixünarieca ꞌaxa xemücateyuriecacü, tita
mütiheiseriesie mieme xeteꞌuximayatü xenacüne.
\v 19 Tevipaü nepüticuxata xemüveraranicü teüteri
vahepaü xeteꞌuꞌiyaritü. Xepüyuyetuacai xevaiyari
mütiꞌuximayacacü tita mücatiꞌitiyasie mieme tita ꞌinüari
mütisanasie mieme, ꞌinüari xemütisananicü. Hicürita
yaxeicüa xequeneyuyetua xevaiyari mütiꞌuximayacacü tita
mütiheiseriesie mieme, ꞌiyasie mieme xemüpasienicü.
\p
\v 20 Quepaucua tita ꞌaxa mütiꞌanesie mieme
xemüteꞌuximayacai, xepuxüxünicai tita mütiheiserie
hepaüsita.
\v 21 Que xeteꞌutixuxuaverecai ꞌana. Hicü xepüyuteteviya
mücü hepaüsita. Que müꞌane müpaü mütiyuriene, mücü
müquitü canayeimücü.
\v 22 Hicü püta xeꞌutixünarieca ꞌaxa xemücateyuriecacü,
Cacaüyarisie mieme xeteꞌuximayatü, ꞌayumieme
xeputixuxuavere xemüpasienicü ꞌiyasie mieme. Que müꞌane
müpaü mütiyuriene, mücü tucari mücaxüve hexeiyatü
canayeimücü.
\v 23 Camüsü, que müꞌane ꞌaxa mütiuyuri, mücü müyacü
ꞌapürapiniyarieni, masi Cacaüyari que mütatimicua, mücü
tucari mücaxüve catanimicuacamücü Tatiꞌaitüvame
Cürisitu Quesusisie teteviyacacu.
\c 7
\s Memüneneüque vahesie que mütimasiücü ꞌüquisica
\p
\v 1 Neꞌivamarixi, xeme xemütemate que mütitita ꞌinüari
niuquiyari, nepütixetaxatüaniqueyu. Capüca
ꞌasixecatemate, ꞌinüari niuquiyari pütiꞌaitüa tevi mexi
ꞌayeyuri xeicüa.
\v 2 ꞌInüari niuquiyari que maine, peuyevese ꞌuca
mürecacüna yücünasie mütiviyanicü mexi ꞌayeyuri ꞌiya.
Xüca cünaya ꞌumüni, puxünixü, ꞌinüari niuquiyari
racüna müxata ꞌasipücahaine hepaüsitana.
\v 3 Mericüte, xüca xeime ꞌuquisie tiviyani mexi cünaya
ꞌayeyuri, ꞌuca micumaüva que müꞌane mücayücüna
canitaterüvariemücü. Mesü xüca ꞌumüni cünaya,
puxünarie, ꞌinüari niuquiyari ꞌasicahainecacuri
hepaüsitana. ꞌAna xüca xeime ꞌuquisie tiviyani, ꞌuca
micumaüva que müꞌane mücayücüna pücahücütüni.
\p
\v 4 Müpaüta yaxeicüa xeme neꞌivama, Cürisitu
yuvaiyarisie mumieriecü, xemeta xeniucuiꞌiva ꞌinüari
niuquiyari ꞌasimücahainenicü xehepaüsita. ꞌAyumieme
xeimesie xepüteviya, que müꞌane müquite vasata
manucuquesie, Cacaüyarisie mieme temutixuxuaverenicü.
\v 5 Quepaucua teüteri vahepaü temüteꞌuꞌiyaricai, ꞌaxa
que temüteyuriecai tetetacahiveꞌerietü, tavaiyari
niucuyuitüarivacaitüni, ꞌinüari niuquiyari
yataticuyuitüvacacu. ꞌAyumieme teniucuini que
temüteꞌutixuxuaverecai.
\v 6 Hicüri tenixüxünini, ꞌinüari niuquiyari
ꞌasipücahaine tahepaüsita temucuicü tita mütativiyacai
mücatasiviyacüri. ꞌAyumiemericü hecuamecü ꞌIyari que
maine teteniꞌuximayaca, ꞌutüarica yeꞌimecü que
mütiꞌeniüriücü püta tepücateꞌuximaya.
\s Tita ꞌaxa mütiꞌane nehesie que mütiyeca
\p
\v 7 Queri teꞌutiyuaneni. Capüca ꞌinüari niuquiyari ꞌaxa
ꞌane. Pücatixaüsietü. Masi xüca ꞌinüari niuquiyari
caxuavenique, ne nepücaretimaniqueyu ꞌaxa que
nemütiyuriene. Hiveꞌerica nepücahetimaniqueyu xüca
ꞌinüari niuquiyari müpaü caꞌanuyünenique,
Pepücatiꞌacahiveꞌerieca.
\v 8 ꞌAisicayari muxuavecaicü, tita ꞌaxa nemütiuyuri
nisutüani nesicuyuitüvatü para naimecü
nemütinecahiveꞌeriecacü. Xüca ꞌinüari niuquiyari
ꞌumavenique, tita ꞌaxa mütiꞌane pümüquiniqueyu.
\v 9 Nesü heiva ꞌinüari niuquiyari necahexeiyatü
ꞌanepuyeicacai. Quepaucua ꞌaisica münesiꞌuꞌaxixü, tita
ꞌaxa nemütiyurienecai nanutaniere. Neri neniumüni.
\v 10 Mücü ꞌaisica münesiꞌanutanieritüaniquecai, que
nemütitaxei, mücü pünesiꞌumi püta.
\v 11 Peru ꞌaisica muxuavecaicü, tita ꞌaxa nemütiuyuri
nisutüani netiꞌirüviyatü, mücü ꞌaisicacü pünesiꞌumi.
\p
\v 12 ꞌAyumieme ꞌinüari niuquiyari Cacaüyarisüa
canimiemetüni, ꞌaisicata hesüana pümieme, püheiserie,
ꞌaixüa püꞌane.
\v 13 Mericüte, mücü ꞌaixüa müꞌane tihücü tita
münetiumie. Pücatixaüsietü. Masiri, para
mümasiücünicü ꞌaxa que mütiꞌane, tita ꞌaxa nemütiuyuri
pünesiꞌumi, ꞌicuyuitüvatü tita ꞌaixüa mütiꞌane.
ꞌAyumieme ꞌaisica muxuavecaicü, cuini mieme ꞌaxa ꞌanetü
nayani tita ꞌaxa nemütiuyuri.
\p
\v 14 Tame tepütemate, ꞌinüari niuquiyari ꞌiyarisie
pümieme. Ne püta teüteri vahepaü nepütiucaꞌiyari
xeicüa. Tita ꞌaxa mütiꞌane pünesiꞌunanai.
\v 15 Nepücaꞌimate tita nemütiyuriene. Tita münetinaque
yanepücatiyuriene, masi tita nemütiꞌuxie yanepütiyuriene.
\v 16 Hicü mericü, xüca tita mücanetinaque
yanetiyurieneni, ꞌayumieme ꞌaixüa nepütixeiya ꞌinüari
niuquiyari, quename ꞌaixüa ꞌane neꞌutaitü.
\v 17 Hicü neri nepücahücü que müꞌane müpaü
mütiyuriene, masi tita ꞌaxa mütiꞌane nehesie mütiyeca,
mücü yapütiyuriene.
\v 18 Ne nepütimate, nehesie tita ꞌaixüa mütiꞌane
mücatiyeca, teüteri vahepaü que nemütiucaꞌiyari. ꞌAixüa
nepütiyurieneniqueyu peru nepünetexie ꞌaixüa que
nemütiyurieniqueyu.
\v 19 ꞌAixüa que nemütiyurieniqueyu, müpaü
nepücatiyuriene. Masi ꞌaxa que nemücatiyurieniqueyu,
müpaü püta nepütiyuriene.
\v 20 Mericüte xüca yanetiyurieneni que mücanetinaque,
neri müpaü nepücatiyuriene, tita ꞌaxa mütiꞌane nehesie
mütiyeca püta yapütiyuriene.
\p
\v 21 ꞌIpaü nepüretima ꞌinüari hepaüsita, quepaucua
nemünevaüriya ꞌaixüa nemütiyurienicü, tita ꞌaxa
mütiꞌane nehesie ꞌapuve.
\v 22 Que nemütinemate neꞌiyarisie, nepünetemavi
Cacaüyari ꞌinüarieya hepaüsita,
\v 23 peru ꞌinüari yücü ꞌaneme nepüxeiya nevaiyarisie
tiviyame. Mücü ꞌinüari, que nemütinemate
ꞌinüariyarimatü mepuyucuitüve. Mücü ꞌinüari ꞌaxa
müꞌane nevaiyarisie mütiviya pünesiꞌuvi.
\p
\v 24 Ne xüa ꞌui nepüꞌuximatüarie. Quepai
pünesitavicueisitüani ꞌicü caxari que mütiumü.
\v 25 Pamüpariyusi nepipitüa Cacaüyari, Quesusi Cürisitu
mütatiꞌaitüvame nesipareviecacu. ꞌAyumiemeri, que
nemütinemate, nepütiꞌuximaya Cacaüyari ꞌinüarieyasie
mieme, teüteri vahepaü que nemütiucaꞌiyari püta,
nepütiꞌuximaya ꞌinüari ꞌaxa müꞌanesie mieme.
\c 8
\s Que temüteꞌayeyuyuri ꞌIyarisie teteviyatü
\p
\v 1 ꞌAyumieme hicürixüa müme Cürisitu Quesusisie
memüteviya mepücaꞌanutaxüriyaniri, müme ꞌamemücaꞌuꞌuva
teüteri vahepaü meteꞌuꞌiyaritü, ꞌIyari püta que maine
ꞌamemuꞌuva.
\v 2 Mücü ꞌinüari cümana ꞌIyari tucari mipitüa que
müꞌane Cürisitu Quesusisie mütiviya, mücü
pünesiꞌuxünaxü, mücanesicuyuitüvanicü mücü ꞌinüari
cümana ꞌaxa nemütiyurienecai, cümana nemumü.
\v 3 ꞌInüari niuquiyari que mücatiyüvecai, que
mütiveranicai temüteütericü, Cacaüyari püta
nenutahüani tita ꞌaxa mütiꞌane que memüteyurie teüteri
vahepaü meteꞌuꞌiyaritü. Nenutahüani yunive heyenüꞌaca
teüteri ꞌaxa memüteyuruva vahepaü ꞌaneme, heiyenüꞌaca
tita ꞌaxa mütiꞌane hepaüsita.
\v 4 Müpaü catiniuyurieni, tita mütiheiserie ꞌinüari
niuquiyari que maine mayeꞌatüarienicü tahesie, tame
ꞌatemücaꞌuꞌuva teüteri vahepaü teteꞌuꞌiyaritü, ꞌIyari
püta que maine ꞌatemuꞌuva tahesie.
\p
\v 5 Müme teüteri vahepaü meteꞌuꞌiyaritü ꞌamemuꞌuva,
müme teüteri vahepaü mepüteyumate. Müme ꞌIyari püta
que maine ꞌamemuꞌuva, müme ꞌIyaripaü mepüteyumate.
\v 6 Xüca teüteri vahepaü tiyumaica, canimümücü. Xüca
ꞌIyaripaü tiyumaica, canayeyuricamücü, yuꞌiyarisie
pücaꞌuximatüarieca.
\v 7 Que müꞌane teüteri vahepaü mütiyumate, mücü
Cacaüyari caniꞌuxieca. Yapücaticamie Cacaüyari
ꞌinüarieyasie, ni müpaü pücayüve.
\v 8 Müme teüteri vahepaü memüteꞌuꞌiyari, müme
ꞌasimepücayüvave para Cacaüyari münaquiꞌacacü.
\p
\v 9 Xemeri teüteri vahepaü xepücateꞌuꞌiyari. ꞌIyarisie
püta xepüteviya, xücate Cacaüyari ꞌIyarieya xehesie
yecani. Xüca xevitü Cürisitu ꞌIyarieya cahexeiyani,
mücü Cürisitusüa pücamieme.
\v 10 Xüca Cürisitu xehesie tiviyani, xevaiyari
canimüquini ꞌaxa xemüteꞌuyuricü, xeꞌiyari masi
canayeyurini heiserie xemupitüariecü.
\v 11 Que müꞌane menucuquetüa Quesusi müquite vasata,
mücü ꞌIyarieya xüca xehesie yecani, que müꞌane
menucuquetüa Cürisitu Quesusi müquite vasata,
mücütütü canenutanieritüamücü xevaiyari cuicuiꞌime,
ꞌIyarieya xehesie mütiyeca yatiyurienecacu.
\p
\v 12 ꞌAyumieme neꞌivama, tixaütü püreuyevese
yatemüteyuriecacü. Peru pücaheuyevese teüteri vahepaü
temüyüacacü que memüteꞌuꞌiyari, ꞌateꞌuꞌuvatü teüteri
que memüteꞌuꞌiyari.
\v 13 Xüca ꞌaxeꞌuꞌuvani teüteri que memüteꞌuꞌiyari,
xepücuini. ꞌIyari xepareviecacu xüca xeꞌimieni tita
yuvaiyarisie mütiyuriene tevi, xenayeyuyuricacuni.
\p
\v 14 Queyupaümeme Cacaüyari ꞌIyarieya müvaravitücü,
müme Cacaüyari nivemama mecanihümetüni.
\v 15 Xeme ꞌiyari xepücaꞌutanaquiꞌerie vaüriyarica
xemüteꞌuximaya hesiena mieme, tavari xemümamacacü.
Xenitanaquiꞌerieni ꞌIyari Cacaüyari nivemama müxeꞌayeitüa
püta. Mücüsie teteviyatü müpaü tepüteꞌuhiva, Quemasi,
ꞌuquiyari.
\v 16 Mücü ꞌIyari taꞌiyarimatü ꞌaxeicüa mepütehecüata
quename Cacaüyari türiyamama tehüme.
\v 17 Xüca tetüriyamamatüni, tixaütü tahesie
pütinaqueni. Tita Cacaüyari mütatimini tahesie
pütinaqueni, Cürisitusie que mütinaquenita, xücate
hamatüana teteꞌucuine, hamatüanatari visi teꞌanenetü
temayeitüarienicü.
\p
\v 18 ꞌIpaü nepüticuꞌeriva, que temütecuine hicü, mücü
tixaütü catihücütüme tepüꞌerieca quepaucua
temüxeisitüarieni visi que mütiꞌane ꞌuxaꞌa varie.
\v 19 Naitü mütiunetüari pütaꞌicueva Cacaüyari nivemama
memasiücütü memacünecü, cui vaxeiyamütü.
\v 20 Tita mütiunetüari xüanacüa que mürayeitüari,
müpaü mütiyuvaüriyacaicü müpaü pücatiuyü. Que
müꞌane müpaü ꞌaneme meyeitüa yamütiuyuricü püta
puyü. Taꞌicuevatü xeicüa yuri tiniꞌerieca.
\v 21 Tita mütiunetüari ꞌayumieme püxünarieni, tita
mütipünive mücaꞌiꞌaitüacacüri, masi Cacaüyari
türiyamama visi memüꞌanene vahepaü xünitü mayanicü.
\v 22 Müpaü tepütemate, naitü mütiunetüari ꞌaxeicüa
maꞌaiva, ꞌaxeicüa müticuine hicüque.
\v 23 Mücü meta, tameta ꞌIyari temexeiya tita
ꞌumüramiesie timiemetüme, siepüre tataüta tenaꞌaivani
tetaꞌicuevatü Cacaüyari nivemama temacünecü quepaucua
tavaiyari müxünarieni.
\v 24 Müpaü yuri teteꞌerietü tetetaꞌicuevatü
teputavicueisitüari. Peru xüca ꞌixeiya tita müticuevie,
masi pücaꞌicuevieri. Queri ticuevieca tita mütixeiya.
\v 25 Perusü xüca teꞌicuevieca tita temücatexeiya,
tenitaꞌicuevani teteꞌucaꞌenivatü.
\p
\v 26 Müpaürita yaxeicüa ꞌIyari pütasiparevi que
temüteverarani. ꞌAsitepücatemate tita temüteꞌitavavirieni
que müreuyevese. Mücü ꞌIyari masi tahesie mieme
nitavavirivani Cacaüyari, haꞌaivatü niuquiyari que
mücatixuave.
\v 27 Que müꞌane taꞌiyari mütaꞌinüata, mücü catinimaica
que müticuꞌeriva ꞌIyari, ꞌiya mitavavirivacü Cacaüyari
que mütinaque, müme Cacaüyarisie mieme memupasie vahesie
mieme.
\s Yemecü que temüteheꞌiva naime
\p
\v 28 Tame müpaü tecatenimaica, müme meminaquiꞌerie
Cacaüyari, ꞌiya nivaparevieca, naime ticuyuitüvatü para
ꞌaixüa memüꞌitüarienicü müme memutaꞌinieri, ꞌiya que
mütiyuriemücücai meripai.
\v 29 Müme meripai müvamaicai, müme nuꞌayapaü meꞌaneneme
püvarayeitüamücücai meripai, ꞌiya yumüireme ꞌivamarixi
vamasica mayanicü.
\v 30 Müme meripai müya meꞌaneneme
müvarayeitüamücücai, müme nivarutaꞌinieni. Müme
müvarutaꞌinie, heiserie nivarupitüani. Müme heiserie
müvarupitüa, visi meꞌaneneme nivarayeitüani.
\p
\v 31 Queri teꞌutiyuaneni xüca müpaü ꞌaneni. Xüca
Cacaüyari tasinaquiꞌerieca, quepai pütasiꞌuxiveꞌerieca.
\v 32 Que müꞌane yunive mücaꞌutavicueisitüa, miyetua
püta tanaime tahesie mieme, ꞌiya xüari hamatüana naime
pütatiminita.
\v 33 Quepai püvaxanetani müme Cacaüyari müvaranuyexei.
Cacaüyari canihücütüni que müꞌane heiserie
müvarupitüa.
\v 34 Quepairi püvaranutaxürieni. Cürisitu Quesusi
canihücütüni que müꞌane mumü, que müꞌane masi
manucuque, que müꞌane Cacaüyari serieta macaca, que
müꞌaneta tahesie mieme mitavaviriva.
\v 35 Quepai pütasipata Cürisitu mücatasinaquiꞌeriecacü.
Xüca teꞌuximatüarieca, xüca tesaipünarieca, xüca
teꞌutaveiyarieni, xüca teheuhacacuicuni, xüca temamaveni,
xüca teꞌucuerivaꞌitüarieni, xüca tecuiꞌivarümeni, mücü
naitü que tiyüve.
\v 36 Que müreꞌuxa,
\q Taheyemecü tepücuiꞌiva ꞌahesüa temümiemetecü.
\q Muxasi memücuiꞌivanipaü teniꞌerivani.
\m
\v 37 Sepasü naime, cuini mieme tecateneꞌivani ꞌicü naime
ꞌiya mütasinaquiꞌerie yatatipitüacacu.
\v 38 Ne müpaü nepütinemate, sepa temücuini sepa
temayeyuyurini, sepa niuqui tuayamete sepa teꞌaitamete
memüyüaca, sepa tita hicü mütimieme sepa tita ꞌuxaꞌa
mütimieme, sepa memütürücavi,
\v 39 sepa müreutiteva sepa müreucateva, sepa que
mütitita que ꞌanetü mütiunetüari, mücü pücayüveni
mütasipata Cacaüyari mücatasinaquiꞌeriecacü, Cürisitu
Quesusi mütatiꞌaitüvame que mütatinaquiꞌerie.
\c 9
\s ꞌIxaherisixi que memüteꞌanayexeiyari
\p
\v 1 Yuri nepaine Cürisitusie netiviyatü. Nepücatiꞌitava,
neꞌiyari nehamatü yatinihecüatani ꞌIyari Mütiyupatasie
netiviyacacu.
\v 2 Müpaü nepaine, yemecü nepünehiverie, neꞌiyarisie
nepüticuine necatihayevatü.
\v 3 Nemeuyehüiyaniqueyu Cürisitusie necativiyatü
nemayanicü, neꞌivama vahesie mieme, müme memünemarema que
memüteꞌutinunuiva, müme vahesie mieme.
\v 4 Müme mecaniꞌixaherisixitüni. Müme Cacaüyari
nivemama mepayeitüari, visi tiꞌaneme mepüteꞌupitüari,
türatute mepupitüari, ꞌinüari niuquiyari mepupitüari,
Cacaüyarisie mieme ꞌuximayasica mepexeiya,
mepüteꞌutahüavari que memütemiquieniquecai.
\v 5 Taꞌuquiyarima mepüvaꞌuquiyarima, vasatata
canimiemetüni que müꞌane heiserie mupitüarie
Cürisitutütü, que mütiunuivaxü. ꞌIya nai tiꞌaitame
Cacaüyari canihücütüni. ꞌAixüa quetixasivani
yuheyemecü. Müpaü xeicüa püꞌane.
\p
\v 6 Perusü Cacaüyari niuquieya pücayutatexie, müpaü
pücaꞌane. Yunaitü ꞌIxaherisie memüyecü, müme
mepücaꞌixaherisixi.
\v 7 ꞌApurahamisie memüyecücü xeicüa, yunaitü
mepücatüriyamama. Masi müpaü paine, ꞌIsahaquisie
memüyecüne, müme ꞌanivema mecanitaterüvariecuni.
\v 8 ꞌIpaü caniꞌaneni, türi vaiyarieyasie memüyecü,
müme Cacaüyari türiyamama mepücahüme, masisü müme
memutinunuivaxü Cacaüyari que mütitahüavixü
mütiminiquecai, mümetütü nivemama meputaterüvari.
\v 9 Catinitahüave que mütiminiquecai müpaü haitü,
ꞌEpaucua nepayeneni. ꞌAna Sara yunive pexeiyaniri.
\p
\v 10 Mücürita, ꞌana Xevecasie yamepüteꞌinüaricai türi,
taꞌuquiyari ꞌIsahaqui muyuxevicai vaꞌuquiyaritücacu.
\v 11 Mecatinunuivavecacu cuxi, tita ꞌaixüa mütiꞌane tita
ꞌaxa mütiꞌane mepücateyurievavecai cuxi para
müseiriyarienicü tita Cacaüyari mütiyuriemücücai que
mütivaranuyeteüxixü,
\v 12 que müꞌane müvarutaꞌinie yatiyurienetü, sepa tevi
que mütiyurienecai. ꞌAna Xeveca müpaü pütiutahüavari,
Masicaya catiniꞌuximayacamücü yumutasie mieme,
\v 13 que müreꞌuxa, Nepinaquiꞌeriecai Cacuvu, ꞌEsahu püta
nepuꞌuxiecai.
\p
\v 14 Mericüte, que teꞌutiyuaneni. Cacaüyari que mücatiheiserie pücatiyuriene. Pücatixaüsietü.
\v 15 Müpaüri pütitahüavixü Muisexi, Nepinenimaya que
müꞌane nemünenimayatamücü, nepiꞌüviya que müꞌane
nemüꞌüviyamücü.
\v 16 ꞌAyumieme sepasü xevitü yamütiyuvaüriya
yamütiunanausa, Cacaüyari mütiyucanenimaya
canihücütüni que müꞌane müpaü müyüane.
\v 17 ꞌUtüarica niuquiyari müpaü püticühüave Parahuni,
ꞌAyumieme nepümasiꞌanucuquetüa, ꞌahesie
nemütihecüatanicü que nemütitürücaüye, naisari cuiepa
nemücuxasivanicü que müꞌane nemühücü.
\v 18 ꞌAyumieme caninenimayaca que müꞌane
münenimayatamücü, seꞌime nayeitüani que müꞌane seꞌime
mayeitüamücü.
\p
\v 19 Süricü müpaü pepüneticühüaveni, Mericüte,
titayaricuta tiniuquixie cuxi. Quepai piꞌuxiveꞌerieca tita
mütiyuriemücü ꞌiya.
\v 20 Neuxei, ꞌecüsüari que pepüpaicü pemitaꞌeiyanicü
Cacaüyari. Tita mütiuveviya que ticühüaveni ꞌivevivame,
Titayari ꞌipaü neꞌaneme penetiutavevi, ꞌutaitü.
\v 21 Camü ꞌivevame heiserie carexeiya haxu hepaüsita, xei
tapuriyaricü mütitivevienicü xeime xari visi
mürapiyacacü, xeimeta ꞌaxa mürapiyacacü.
\p
\v 22 Sepa Cacaüyari masiücüme mayeitüamücü que
mütihaꞌa, titahecüatamütü que mütitürücaüye, quesü
yüni xüca cui tiucaꞌenivatü ꞌinevieni paüri mühecarieni
mühaꞌarisie mücaꞌunarienicü.
\v 23 Müpaü pütiuyuri mütihecüatanicü vaücavamecü
visi que mütiꞌane, visi ꞌaneme ꞌayeitüatü paüri
münenimaya, meripai micuhaꞌaritüa visi ꞌanetü mayanicü.
\v 24 Tamesü tecanihümetüni. Pütasiꞌutaꞌinie, Huriyusixi
vasata xeicüa pücatixaü, masi memücahuriyusixi vasatata
pütasiꞌutaꞌinie.
\v 25 Que maine Huxeya xapayarisie,
\q Müme memücaneteüterimatücai, neteüterima
nepütivataterüva.
\q ꞌIya mücanaquiꞌerivacai, münaquiꞌeriva
nepütitaterüva.
\q
\v 26 Haque müpaü memütetahüavarie, Xepücaneteüterima,
\q Mana Cacaüyari mayeyuri nivemama mepütaterüvarieni.
\m
\v 27 Quisariyaxita müpaü tiniuhiva ꞌIxaheri hepaüsita,
Sepanetü ꞌIxaheri xiüyarimama haramarasie mieme
xiecaripaü memüyupaümenique, hipatü xeicüa
mecanitavicueisitüariecuni.
\v 28 Heyeꞌatüatü yuniuqui, ꞌimexüitüatü
yacatiniyuriemücü Tiꞌaitame cuiepa.
\v 29 Meripai que mainecaita Quisariyaxi,
\q Que müꞌane yumüireme mütivaꞌaitüvame
\q Xüca catasiꞌucuꞌeiririenique tatüriyama,
\q Surumatari vahepaü tecaniꞌitüarieniqueyu,
\q Cumuxatari vahepaü tepüꞌaneneniqueyu.
\s Huriyusixi teüteriyari que memüteheiyehüva niuqui
ꞌaixüa manuyüne
\p
\v 30 Mericüte, que teꞌutiyuaneni. Müme memücahuriyusixi
memücayumexüitüacai heiserie memexeiyanicü, müme
heiserie mecaniupitüarieni. Heiserie mepexeiya yuri
memüteꞌeriecü.
\v 31 ꞌIxaherisixi püta memüyumexüitüacai heiserie
memexeiyanicü ꞌinüari niuquiyarisie mieme, müme
mepücaꞌayeꞌaxüa ꞌinüari niuquiyarisie.
\v 32 Titayariri. Yuri mepücateꞌeriecai, masi que
memüteyuriecai mepüyumexüitüacai. ꞌAyumieme
mepücaꞌayeꞌaxüa. Meputiꞌücamürixü tete
müratiꞌücamüritüresie,
\v 33 que müreꞌuxa,
\q Camü Siyunisie nepicaye tete müratiꞌücamüritüre,
\q Tete cümana memütiꞌücamürique.
\q Que müꞌane yuri mütiꞌerie ꞌiyasie pücayuteviyani.
\c 10
\p
\v 1 Neꞌivama, neꞌiyaricü ꞌipaü nepüreixeiyaniqueyu,
ꞌipaü nepütivaviri Cacaüyari müme vahesie mieme,
memütavicueisitüarienicü.
\v 2 Netinihecüatani cuini mieme Cacaüyarisie mieme que
memüteyumexüitüa, masi ꞌaixüa metemaitü
mepücayumexüitüa.
\v 3 ꞌAsimepücatemate heiserie que mütiyupitüva
Cacaüyari. Yücümana püta mepütecuvautüve heiserie que
memüteyupitüanicü. ꞌAyumieme yamepücatecahu Cacaüyari
que maine, heiserie müvapitüanicü.
\v 4 Cürisitu nitaparitüani ꞌinüari niuquiyari, yunaitü
yuri memüteꞌerie heiserie memüpitüarienicü.
\p
\v 5 Muisexiri müpaü tiniuꞌutüani, ꞌinüari niuquiyaricü
heiserie que mürexeiya xatatü, müpaü ꞌutaitü, Que
müꞌane tevi müpaü mütiyurieni, mücü canayeyuricamücü
cümana.
\v 6 Peru yuri mütiꞌeriecü heiserie que mürexeiya, ꞌipaü
püta paine, ꞌAꞌiyarisie müpaü pepücatiꞌacühüaveni,
quepai taheima peutimieni peꞌutaitü, Cürisitu
manacavitünicü peticuꞌerivatü,
\v 7 quepai peucamieni meucatevasie peꞌutaitü nusu,
Cürisitu manativitünicü müquite vasata peticuꞌerivatü.
\v 8 Masi que haine. Niuquiyari canehuraniri ꞌatenisie
ꞌaꞌiyarisie. Tita temütecuxata yuri que mütiꞌerie
hepaüsita, mücü canihücütüni.
\v 9 Müpaü paine, xüca ꞌatenicü petiꞌahecüatüaca
Quesusisie petiviyatü Tiꞌaitame que mütihücü, xüca
ꞌaꞌiyaricü yuri petiꞌerieca quename Cacaüyari
henucuquetüa müquite vasata,
pecanitavicueisitüariemücü.
\v 10 Yuꞌiyaricü tevi yuri pütiꞌerie heiserie
müpitüarienicü. Yutenicü pütiyuhecüatüa
mütavicueisitüarienicü.
\p
\v 11 ꞌIpaü paine ꞌutüarica xapayari, Yunaitü hesiena
yuri memüteꞌerie mepücayuteteviyani.
\v 12 Huriyusixi Cüriyecusixi yücü mepücaꞌanene. Yunaime
Tivaꞌaitüvame caniyuxevini, cui pütivamicua yunaitü
memitahüave.
\v 13 Yunaitü memitahüaveni Tiꞌaitame
mepütavicueisitüarieni.
\v 14 Mericüte, que müꞌanesie yuri memücateꞌutaꞌerie que
meteꞌihüaveni. Quepaü yuri metetaꞌerieni que müꞌanesie
ꞌasimemücatehetimaivave hepaüsitana. Quepaü meteheitimani
xüca ꞌumaveni que müꞌane mütivacuxaxatüvani.
\v 15 Quepaü metecuxatani xüca mecaheutanüꞌariexüani.
Que müreꞌuxa, Müme memütecuxata que
mücatiꞌuximatüarieca yuꞌiyarisie, niuqui ꞌaixüa manuyüne
memütecuxata, visi que ꞌaneneni vaqueiya.
\p
\v 16 Masi yunaitü yamepücatecacü niuqui ꞌaixüa
manuyüne que maine. Quisariyaxi müpaü paine, Tiꞌaitame,
quepai yuri titaꞌeririe tita mütiuꞌenie yatetecuxatacacu
tame.
\v 17 Tita mütiuꞌenie miꞌaxixücü, ꞌayumieme tevi yuri
pütiutaꞌerie. Müpaü catiniꞌenani, tita müticuxasiva
Cürisitu hepaüsita miꞌaxixücü.
\p
\v 18 Masisü müpaü nepaine, meteꞌuꞌenana ꞌacu. Camüsü,
\q Naisarie cuiepa peutayeixüa vaniuqui,
\q Cuie manunierepai netaꞌaxüani vaxasica.
\m
\v 19 Mericüte, müpaü nepaineta, Süricü ꞌIxaherisixi
yamecatehetima ꞌacu. Mericüsü Muisexi meri ꞌipaü paine,
\q Xeꞌütesacame nepüxeꞌayeitüani xemüvatesanicü
\q Müme xei nuivariyari memücahüme.
\q Xevahecame teüteri ꞌasimemücatemaivave
nepüxeꞌayeitüani.
\m
\v 20 ꞌArique Quisariyaxi camatü ꞌipaü paine,
\q Müme memücanesicuvautüvecai mepünesiꞌutaxei.
\q Müme nehepaüsita memücatecuꞌivavacai,
\q Vahüxie nemasiücütü nenayani.
\m
\v 21 Müpaüta naineni ꞌIxaherisixi vahepaüsita, Tucaricü
nemama nepeutasera teüteri yamemücatecahu memüꞌuxivaꞌa
vahepa.
\c 11
\s Hipatü ꞌIxaherisixi que memüteyuhayevani
\p
\v 1 Mericüsü ꞌayumieme ꞌipaü nepaine, Cacaüyari tivarutixaniꞌerie yuteüterima. Pücatixaüsietü. Neri ꞌIxaherisixi necanixevitütüni. ꞌApurahamisie nepüyetüa, Venicamini nuivarieyasie nepümieme.
\v 2 Cacaüyari pücavarutixaniꞌerie yuteüterima meripai
müvamaicai. Mesü ꞌasixecatemate que maine ꞌutüarica
xapayari ꞌEriyaxi xatatü. Mücü nitavavirieni Cacaüyari
ꞌIxaherisixi vahepaüsita, müpaü ꞌutaitü,
\v 3 Neuxei Tiꞌaitame, mepüvarucui müme memütecuxatacai
ꞌahesie mieme. Mepicaꞌunaxüa haque ꞌamavari
müratimemierivasie. Ne nexaüta nepünehayeva,
mepünesicuvautüve memünesimienicü.
\v 4 Peru Cacaüyari que titaꞌeitütü. ꞌIpaüsietü, Nehesie mieme ꞌatahuta miriyari nepüvatiyasa ꞌuquisi, Vahari hüxie memücacatunumaꞌuivave.
\v 5 Müpaüri yaxeicüa hicüta mepüyuhayevaxü hipatü
memanayexeiyarie ꞌaixüa que mütiucaꞌiyari ꞌiya.
\v 6 Camü ꞌaixüa mütiucaꞌiyaricü mepanayexeiyari,
tixaütü memüteꞌuyuricü mepücaꞌanayexeiyari. Mesü,
ꞌaixüa que mütiucaꞌiyari, xüca tixaütü meteyurieca
meꞌanayexeiyarienique, mücü püta ꞌaixüa
pücatiucaꞌiyariniqueyu. Xücateri meꞌanayexeiyarienique
tixaütü memüteꞌuyuricü, ꞌaixüa tiucaꞌiyaritü
pücavaranayexeiyaqueyu. Mesü, que memüteꞌuyurie, xüca
ꞌaixüa tiucaꞌiyaritü varanayexeiyaque, müme püta
tixaütü mepücateyurieniqueyu.
\p
\v 7 Queteri ꞌaneni. ꞌIxaherisixi mepücaheitaxei tita
memütecuvautüvecai. Müme memanayexeiyarie meneitaxeiya
püta. Hipatü müme meseseꞌitü menacüne,
\v 8 que müreꞌuxa,
\q Cacaüyari ꞌiyari müyüꞌüraxie nivarupitüani,
\q Hüxi tivarupitüa cümana memücaheunenierenicü,
\q Naca tivarupitüa cümana memücaheuꞌenanacacü
\q Hicüque.
\m
\v 9 Ravirita müpaü paine,
\q Mexasie quepaucua memüteꞌapica,
\q ꞌIpari queꞌayani, viniyari queꞌayani vahesie mieme,
\q Mequeꞌutiquetamürixüani muva.
\q ꞌAmemüteꞌapinepaü mequeteꞌepinirieni.
\q
\v 10 Vahüxi queꞌacüpire memücaheunenierenicü.
\q Meꞌanacatutusitü mequeꞌacüne yuheyemecü.
\s Memücahuriyusixi que memütetavicueisitüarieni
\p
\v 11 Mericüsü nepaine, metiquetamürixüaca
mecatehecaxüri yuheyemecü. Pücatixaüsietü. Masi
taꞌaurie memaxüricü müme, müme memücahuriyusixi
mepütavicueisitüarieni, Huriyusixi memüꞌütesanicü.
\v 12 Taꞌaurie memaxüricü cuiepa memütama vaüca que
memüteꞌupitüarie, müme memüyutexiecü memücahuriyusixi
vaüca que memüteꞌupitüarie, camü masi vaücava
mecatepitüarieni cuxi quepaucua memayeꞌaxüani Huriyusixi.
\p
\v 13 Ne müpaü nepütixecühüave xeme xemücahuriyusixi,
ne que nemürenüꞌarie memücahuriyusixi vahesüa, ꞌaixüa
nepaine nehüritüarica hepaüsita,
\v 14 siparasü xüca neyüveni nemüvaꞌütesatüanicü
neꞌivamarixi, siparasü xüca nevatavicueisitüani hipame
müme.
\v 15 Müme memüxaniꞌerivacü, cuiepa memütama
meniupasieni ꞌaixüa memütexeiyarienicü. Masi vaücava
cuxi catiyüni quepaucua memünaquiꞌerivani. Xüari cuiepa
memütama ꞌayumieme mepanutaneniereni müquite vasata.
\v 16 Hecuame mavariyari xüca Cacaüyarisie mieme
ꞌupasieni, naitü yacatinipasiemücü. Nanayari xüca
Cacaüyarisie mieme ꞌupasieni, mamateyata canipasiemücü.
\p
\v 17 Hicü hipatü mamateya menanumurixüani, ꞌecü huriva
yeutanaca pehücütütü vasata peniucaquerieni huriva
cüyeyari nanayasie mieme hayari que müracacapaü peꞌietü
pemayanicü vahepaü.
\v 18 ꞌAyumieme pepücavataveꞌerieca mamateya. Xücari
pevataveꞌerieca, camü ꞌecü pepücaꞌitituica nanayari,
nanayari püta pümasitituica ꞌecü.
\p
\v 19 ꞌEcüri müpaü pepütayüni, Mamateya
mepanumurariexüa nemücaquerienicü ne.
\v 20 Mericüte, yuri memücateꞌeriecaicü, ꞌayumieme
mepanumurariexüa. ꞌEcüsü yuri pemütiꞌeriecü ꞌapepuve.
Pepücaꞌanuyehaitürüve que pemütiꞌamate, masi queneumaca.
\v 21 Xücari Cacaüyari cavarucuꞌeirieni mamateya
yücümana memutinexüa, tietü camasicuꞌeiriemücü
ꞌecüta.
\v 22 Camü ꞌaixüa que tiucaꞌiyari que tiseꞌita Cacaüyari.
Caniseꞌicaitüni memacaxüri vahepaüsita. ꞌAixüa
catiniucaꞌiyarini ꞌahepaüsita xüca peꞌahayevani ꞌaixüa
tiucaꞌiyaricacu ꞌiya. Me xüca catixaütüni,
penanuvitequiemücü ꞌecüta.
\v 23 Mümerita xüca yuri mecateꞌerietü mecayuhayevani,
müme mepecaꞌuitüarieni. Cacaüyari türücariya
canexeiyani tavari müvacaꞌuitüanicü.
\v 24 ꞌEcüri huriva yeutanaca mutinuivaxüsie pemiemetütü
penanuvitequieni, haraverita mieme hurivasie peniucaquerieni
que pemücatiunuivaxü. Masi yemecü müme mamateya mücü
hurivasie memümiemete mecatecaꞌuitüarieni yücüyeyarisie.
\s ꞌImatürieca que memütetavicueisitüarieni ꞌIxaherisixi
\p
\v 25 Neꞌivama, yacü xeicüa capa temaivavemete
xeyuꞌeriecacü, pücanesinaqueniqueyu xüca xecaheitimanique
ꞌicü niuqui mutiꞌaviesiecai. Hipatü xeicüa ꞌIxaherisixi
meseseꞌitü menacüne, mexi yunaitü memücahuriyusixi
mecaꞌayeꞌaxüavave.
\v 26 Müpaü tiyüyu, yunaitü ꞌIxaherisixi
menitavicueisitüariecuni, que müreꞌuxa,
\q Tiyuvicueisitüvame Siyunisie nayeyeimücü.
\q Taꞌaurie pehüani Cacuvu,
\q Cacaüyari caꞌayexeiyatü mücayuhayevacü.
\q
\v 27 ꞌIpaü netinivaveviriemücü türatu
\q Quepaucua nemüvanavairieni tita ꞌaxa memüteꞌuyurie.
\p
\v 28 Niuqui ꞌaixüa manuyüne que müticuxasiva, müme
meniuꞌuxivaꞌani, xeme ꞌaixüa xemüꞌitüarienicü. Peru que
memüteꞌanayexeiyarie, Cacaüyari püvanaquiꞌerie
vaꞌuquiyarima müvanaquiꞌeriecaicü.
\v 29 Cacaüyari pücayupata que mütivamicua que
mütivaꞌinie.
\v 30 Xemesü que yaxemücatecahucaiꞌanapai, hicü que
xemütenenimayasie mexi müme yamecatecahu,
\v 31 yaxeicüa müme hicü yamepücatecahu mexi
xenenimayasie xeme, mümerita hicürixüa
memünenimayasiecacü.
\v 32 Cacaüyari yunaime nivayetuani yamemücatecahunicü,
yunaime müvanenimayacacü.
\p
\v 33 Quetimarive, Cacaüyari vaücava que mürexeiya, que
mütimaive, vaüca que mütimate. Que tiyutexie tevi
ꞌiꞌinüatatü tita mütiyücühüave Cacaüyari,
ꞌicuvaunetü huyeteya.
\q
\v 34 Quepai püretima Tiꞌaitame que mütiyumate,
\q Quepai picuꞌimaiya.
\q
\v 35 Quepai pütimicua meri, ꞌamürapinenicü ꞌiya.
\m
\v 36 Naitü hesüana catinaneicani, ꞌacatiniuveni ꞌiya
ticuyuitüvacacu, hesiena catinimiemetüni. ꞌAixüa
queticuxasivani yuheyemecü.
\c 12
\s Que müreuyevese yamütiyurienenicü Cacaüyarisie mieme
pasietü
\p
\v 1 ꞌAyumieme neꞌivama Cacaüyari mütiyucanenimayacü,
müpaü netinixevavirieca, xemiyetuanicü yuvaiyari mavari
mayanicü mayeyuri mupasie minaque Cacaüyari. Mücü
ꞌuximayasicacü xecaneyexeiyacacuni ꞌiyarisie mümiemecü.
\v 2 Müme hicü cuiepa memütama xepücavaꞌüqueni, masi
yücü xeꞌanenetü xequenacüni xetihehecuareme que
xemütecuꞌeriva. Müpaü xeteyurietü heiseriemecü
xeneitimaicuni tita mütinaque Cacaüyari, tita ꞌaixüa
mütiꞌane titacü mütinaquiꞌa titacü mürayeꞌave.
\p
\v 3 ꞌIya ꞌaixüa mütiucaꞌiyaricü nehesie mieme, ꞌayumieme
müpaü nepütixecühüave yuxexuitü yuhesüa xemetitei,
xepücaꞌanuyehaitürüveni xeteyücühüavetü yuhepaüsita
que mücareuyevese yaxemüteyücühüavenicü. Masi
yaxequeteneyücühüaveni para ꞌaixüa xemüteyumaicacü
püta, yuxexuitü Cacaüyari que mütixeꞌuꞌinüasirie yuri
xemüteꞌeriecacü.
\v 4 Tavaiyari caniyuxevini, peru paüriyari hesiena
mümieme canimüireni. Xexuitü paüriyari yücü
pütiyuruva.
\v 5 Tameta temümüire, xei vaiyari tecanihümetüni
Cürisitusie teteviyatü. ꞌAxeicüa taxexuitü
tinitapinitüni.
\p
\v 6 Yücü teteniumiquivani, ꞌiya ꞌaixüa que
mütiucaꞌiyari taxexuime tahesie mieme. Xüca müpaü
teteꞌumiquieni texaxatamete temacünecü, yatepüteꞌumiquiva
yuri que temüteꞌerie.
\v 7 Xüca teteparevivametetüni, teteparevietü
yatepüteꞌumiquiva, xüca teteꞌüquitametetüni,
teteꞌüquitatü yatepüteꞌumiquiva,
\v 8 xüca tetetutuicametetüni, tevatuicatü
yatepüteꞌumiquiva. Que müꞌane mütivamicua, ꞌaixüa
ꞌiyaricü mütivamicuanicü yapütiumiquiva, que müꞌane
mütiꞌaita, yamütiyumexüitüacacü yapütiumiquiva, que
müꞌane müvanenimaya hipame, müyutemaviecacü
yapütiumiquiva.
\s Cürisitu teüterimama que yamemütecahuni
\p
\v 9 Yacü xeicüa xecayüatü xequeteneyucanaquiꞌerieca.
Xeꞌixeümatü tita ꞌaxa mütiꞌane, tita ꞌaixüa mütiꞌanesie
xequeteneviyani.
\v 10 Que xemütevanaquiꞌerie yuꞌivamarixi, yuꞌiyaricü
xequenivahiveꞌerieca. Yuxexuitü masi xequenivapitüaca
yuꞌivama veꞌemete xevaꞌerietü.
\p
\v 11 Xepücayüꞌüraraxieca que xemüteyumexüitüa.
ꞌAixüa ꞌiyaricü xequeneyuvaüriyaca. Xequeteneꞌuximayaca
Tiꞌaitamesie mieme.
\p
\v 12 Yuri que xemüteꞌerie xetaꞌicuevatü,
xequeneyutemamavieca. Que xemüteꞌuximatüarie,
xequeteneucaꞌenivani. Que xemüteyunenevie,
xepücatehayevani.
\p
\v 13 Cacaüyari teüterimama que memüteheiyehüva,
xequenivaparevieca. Xequeneyumexüitüaca xevaꞌinietü
cuꞌuvamete.
\p
\v 14 ꞌAixüa xequetenivaxatani müme memüxeꞌuveiya
vahepaüsita ꞌaixüa memüꞌitüarienicü. ꞌAixüa
xequetenivaxatani, tixaü xepücatevaxatani para ꞌaxa
memüꞌitüarienicü.
\p
\v 15 Memüyutemamavie vahamatü xequeneyutemamavieca.
Memütisuana vahamatü xequeneutisuanani.
\p
\v 16 Yaxeicüa xequeteneyücühüaveni yuhepaüsita
yuxexuitü. Xepücaꞌanuyehaitürüveni que xemüteyumate,
masi tixaütü memücatehüme vahamatü xequeneuꞌuvani.
Yacü xeicüa xetecuꞌerivatü, xetemaivavemete
xepücayuꞌerieca.
\p
\v 17 Ni xeime ꞌaxa xepücateꞌapica ꞌiya ꞌaxa xeꞌuyuriecu.
Xequetenecuvava ꞌaixüa xemüteyuriecacü yunaime teüteri
vahüxie.
\v 18 Xüca xeyüvaveni, que xemüteyurie xeme, cayuvatü
xequeteneteni yunaime teüteri vahamatü.
\v 19 Nenaquiꞌerima, yuhesie mieme xepücayucuitüveni, masi
xequetenehayevani müme püta memühecarienicü. Müpaü
püreꞌuxa, Ne xehesie mieme nepünemieneni. ꞌAnepürapica
ne, canaineni Tiꞌaitame.
\v 20 Masisü xüca que müꞌane mümasiꞌuxie
heuhacamücüni, quetineumicua. Xüca heuharimücüni,
queneuharitüa. Müpaü petiyurienetü
pecanihiveritüamücü müpaü mütiyumaicacü que müꞌane
muteviyasitüariepaü.
\v 21 Xepücaꞌipitüani tita ꞌaxa mütiꞌane
müxehaꞌivanicü, masi xequenaꞌivani tita ꞌaxa mütiꞌane,
ꞌaixüa xeteyurietü püta.
\c 13
\p
\v 1 Yunaitü yamequetecahu que memüteꞌaita müme heiserie
memexeiya memüteꞌaitanicü, müme vaheima memucayasarie.
Tevi heiserie pücahexeiyaniqueyu mütiꞌaitanicü, me xüca
Cacaüyari caꞌipitüanique. Müme heiserie memexeiya hicü
memüteꞌaitanicü mecaniꞌaisieca, Cacaüyari
tivaꞌaitüacacu.
\v 2 ꞌAyumieme que müꞌane meyeꞌunie cuiepa tiꞌaitame,
mücü caneyeꞌunieca tita Cacaüyari mütiutaꞌaitaxü. Müme
memeyeꞌunie yücümana menanuyutaxüricuni.
\v 3 ꞌIsücate mepücayüa memimariutanicü que müꞌane
ꞌaixüa mütiyuriene, masi mepüyüa memimariutanicü que
müꞌane ꞌaxa mütiyuriene püta. Pereuyeimücü
pecaꞌimacarütü que müꞌane heiserie mexeiya
mütiꞌaitanicü ꞌacu. Mericüte, ꞌaixüa quetineyurieneni.
Mücüri ꞌaixüa paineni ꞌahepaüsita.
\v 4 Cacaüyari parevivameya canihücütüni ꞌaixüa
pemüꞌitüarienicü. Me xüca ꞌaxa petiyurieneni,
queneumaca. Yacü pücahecueꞌe ꞌixipara. Cacaüyari
parevivameya canihücütüni haxüacü mürepinirienicü que
müꞌane ꞌaxa mütiyuriene.
\v 5 ꞌAyumieme peuyevese yamüticamienicü que mütiꞌaita,
haxüacü xeicüa pücatixaü, masi yuꞌiyarisie ꞌaixüa
mütiyumaicacüta.
\v 6 ꞌAyumiemerita xepüteyutuani que
xemüteheuyehüviyarüva. Müme Cacaüyari tupirisiximama
mecanihümetüni, mücücü mecaniꞌayumiemetetüni.
\p
\v 7 Xequetenivarapinirieca yunaime tita müreuyevese.
Xequeneꞌüitüa que müꞌane meuyevese xemiꞌüitüanicü tita
xemüteheuyehüviyarüva. Xequeneꞌüitüa que müꞌane
meuyevese cuviyexunu tuminieya xemiꞌüitüanicü.
Xequeteneuyehüvirieca que müꞌane meuyevese
xemüteheiyehüviriecacü. Veꞌeme xequenexatani que müꞌane
meuyevese veꞌeme xemüxatanicü.
\v 8 ꞌAixüa pücayüni xüca heuyeveca xeime
xemüteꞌapiniriecacü. Peuyevese xeicüa
xemüyunaquiꞌeriecacü püta. Que müꞌane minaquiꞌerie
xeime, mücü caneyeꞌatüaniri ꞌinüari niuquiyari.
\v 9 Mücü niuqui, xeime ꞌüyaya pepücacumaüvani,
pepücatiꞌamemivani, pepücatinavayani, petiꞌitavatü
pepücatihecüatani, pepücatiꞌacahiveꞌerieca, que maine,
xevitü ꞌaisica xüca xuavenita, mücü naitü
catiniyutaxevire ꞌicü niuquicü, Pepinaquiꞌerieca ꞌahepaü
tevi que pemütiꞌanaquiꞌerie ꞌecü.
\v 10 ꞌInaquiꞌerietü yuhepaü tevi, ꞌaxa pücaꞌiyurieneni.
ꞌAyumieme tiyucanaquiꞌerietü caneyeꞌatüamücü ꞌinüari
niuquiyari.
\p
\v 11 Mücü meta, xenimaicari ꞌicü tucari. Hicürixüa
canayeꞌaniri xemanutanenierenicü xecusutü. Hicü
canahuraniri temütavicueisitüarieni. Quepaucua yuri
temüteꞌutaꞌerie pücahahuracai hicüpaü.
\v 12 Tücari pütixüxime, tucari nehuraniri. Hicü
ꞌayumieme tequeꞌicuꞌeirieni tita teüteri memüteyurie
yüvipa timieme. Cuya tepüayari tequeꞌanacatücüni
hecüaripa mieme.
\v 13 ꞌAixüa ꞌanemecü tequeꞌuꞌuvani hecüaripa memuꞌuva
vahepaü teyüatü, tecaꞌixüaratüvetü tecatarüvetü
tecarucusixitütü tecaheutayexürietü tecataꞌeririyatü
tecaꞌütesatü.
\v 14 Masi xequenanacatücüni que müꞌane Tiꞌaitame Quesusi
Cürisitu mühücü. Xepücayuhaꞌaritüaca
yaxemüteyuriecacü que memüteꞌucahiveꞌerie teüteri
vahepaü xeteꞌuꞌiyaritü.
\c 14
\s Müme memüverarani yuri que memüteꞌerie
\p
\v 1 Xequeneutanaquiꞌerie que müꞌane müverani yuri que
mütiꞌerie, peru niuqui xemüxüatüacacü que müticuꞌeriva
hepaüsita pücatixaü.
\v 2 Xevitü yuri catiniꞌerieca quename yüve nai
müticuaca, xevitüta müverani sisiüravime xeicüa
pücuaꞌa.
\v 3 Que müꞌane müticuaꞌa pücaꞌitaveꞌerieca que müꞌane
mücaticuaꞌa. Que müꞌaneta mücaticuaꞌa pücaꞌiniuquimani
que müꞌane müticuaꞌa, Cacaüyari mitanaquiꞌericü ꞌiya.
\v 4 ꞌEcüsü que pepüpaicü peminiuquimanicü que müꞌane
xeimesie mieme mütiꞌuximaya. Yucusiyari hürüpa ꞌaputive
ꞌapative nusu. ꞌAputivenitütü. Cusiyarieya türücariya
pexeiya ꞌamitaquetüanicü.
\p
\v 5 Mücü meta, xevitü tucarite yücü ꞌaneneme
caniꞌerieca, xevitüta naitü tucari yaxeicüa tiꞌaneneme
niꞌerieca. Yuxexuitü yuꞌiyarisie heiseriemecü
mequeteyumaica.
\v 6 Que müꞌane maꞌeriva tucari, Tiꞌaitamesie mieme
yüanetü canaꞌerivani. Que müꞌane mücahaꞌeriva tucari,
mücüta Tiꞌaitamesie mieme yüanetü pücahaꞌeriva. Que
müꞌane müticuaꞌa, Tiꞌaitamesie mieme yüanetü
catinicuaca, pamüpariyusi nipitüani Cacaüyari. Que
müꞌane mücaticuaꞌa, mücüta Tiꞌaitamesie mieme yüanetü
pücaticuaꞌa, pamüpariyusi nipitüani Cacaüyari.
\p
\v 7 Xevitü tame yuhesie mieme xeicüa pücaꞌayeyuri,
yuhesie mieme xeicüa pücaꞌumüni.
\v 8 Xüca teꞌayeyuyurini, Tiꞌaitamesie mieme
tenayeyuyurini. Xüca teꞌucuini, Tiꞌaitamesie mieme
tenicuicuni. ꞌAyumieme sepa temayeyuri sepa temücuini,
Tiꞌaitamesüa tecanimiemetetüni.
\v 9 ꞌAyumiemerita Cürisitu niumüni nanutaniere, müme
memümüquite memayeyuyurita tivaꞌaitüvame mayanicü.
\p
\v 10 ꞌEcüri titayari petiniuquima ꞌaꞌiva. ꞌEcütari,
titayari petitaveꞌerie ꞌaꞌiva. Tanaitü tecaniutiꞌuicuni
Cacaüyari ꞌuvenieya hüxie.
\v 11 Müpaü püreꞌuxa,
\q Ne necanayeyurini, canaineni Tiꞌaitame.
\q ꞌAyumieme nehüxie yunaitü menicatunumaꞌuicuni,
\q Yunaitü yutetacü ꞌaixüa mecanihecüatacacuni Cacaüyari.
\m
\v 12 Hicü ꞌayumieme taxexuitü tahesie mieme tepütiniuni
Cacaüyari hüxie.
\s Xepücaꞌicahüani titasie mütitiquetamüreni xeꞌiva
\p
\v 13 ꞌAyumieme tepücataniuquimatüveni. Masi ꞌipaü
xequeteneyumaica püta, xemücaꞌicahüani titasie
mütitiquetamüreni xeꞌiva, titacü mativauseni.
\v 14 ꞌIpaü nepütimate, Tiꞌaitame Quesusisie netiviyatü
ꞌipaü yuri nepütiꞌerie, tixaütü xüca catiꞌitiyaca,
yücümana müpaü pücaꞌane. Masi xeicüa, que müꞌane
caꞌitiyacame müꞌerie, mücüsie mieme pücaꞌitiya.
\v 15 Xüca ꞌaꞌiva ꞌuhiveritüarieni ꞌicuaicü, ꞌecü
peꞌinaquiꞌerietü pepücayüane. ꞌAꞌicuaicü
pepücaꞌicaꞌunani que müꞌanesie mieme mumü Cürisitu.
\v 16 Tita xehesie mieme ꞌaixüa mütiꞌane, xüca tüma ꞌaxa
caticuxasivanique.
\v 17 Cacaüyari ꞌiꞌaitüacacu xüca ꞌaꞌuyeicani tevi, sepa
müticuaꞌa sepa müranuyeꞌe, heiserie caniupitüarieni,
yuꞌiyarisie pücaꞌuximatüarie, niyutemavieca ꞌIyari
Mütiyupatasie tiviyatü.
\v 18 Que müꞌane müpaü tiyurienetü mütiꞌuximaya
Cürisitusie mieme, Cacaüyari caninaquiꞌacamücü ꞌiya
hepaüsita, teüterita meneitimaicuni ꞌaixüa que
mütiyuriene.
\p
\v 19 ꞌAyumiemericü tame tenitamexüitüaca cümana
taꞌiyarisie temücaꞌuximatüariecacü, cümana ꞌaxeicüa
temütaseiriyanicü tanaitü.
\v 20 ꞌIcuaicü pepücaꞌicaꞌunani tita Cacaüyari
mütiuyuri. Naitüri catiniꞌitiyaca, peru ꞌaxa püyüni
xüca tevi ticuatü ꞌitiquetamüra xeime.
\v 21 ꞌAixüa püyüniqueyu masi xüca vai pecacuaꞌanique
xüca vinu pecaꞌanuyeꞌenique, xüca tixaü
pecatiyurienenique cümana ꞌaꞌiva mativauseni
mütiquetamüre müveranare.
\v 22 Yuri que pemütiꞌerie, ꞌacümana yaquetinecuꞌerivani
Cacaüyari hüxie. Caniyutemavieca que müꞌane yuhesie
mücarahüpa paüri ꞌaixüa ꞌaneme ꞌerietü.
\v 23 Que müꞌane müyuxamurie yücü ticuꞌerivatü, mücü
nanutahüiyamücü xüca ticuaca, yuri tiꞌerietü
mücayüanecü. Nai mütiyuriene yuri que mücatiꞌerie, ꞌaxa
tiniyurieneni.
\c 15
\s Memütürücavi memüverarani
\p
\v 1 Caneuyevecani tame temüyüvavemete teminevieni tita
memücateyüvave müme memüverarani. Tepücayüaca para
taxaütame xeicüa temünaquiꞌacacü.
\v 2 Taxexuitü tequeyüaca tahepaü tevi püta
münaquiꞌacacü, ꞌaixüa müꞌitüarienicü
müseiriyarienicü.
\v 3 Ni Cürisitu pücayüanecai para yuxaütame xeicüa
münaquiꞌacacü, masi que müreꞌuxa, Müme ꞌaxa que
memutiyuanecai ꞌahepaüsita, vaniuquixiya pünesiꞌuꞌaxixü
ne püta.
\v 4 Naitü meripai mütiutiꞌutüarie,
temütetiꞌüquitüarienicü tiniutiꞌutüarieni, para
teteꞌucaꞌenivatü ꞌutüarica xapayari tasinütüacacu yuri
temüteꞌeriecacü tetaꞌicuevatü.
\v 5 Mücü Cacaüyari müpaü mütatipitüva
temüteꞌucaꞌenivanicü temünütüarienicü, mücü
quexepitüaca yaxeicüa xemüteyumaicacü yuhesüa,
Cürisitu Quesusi que maine,
\v 6 ꞌaxeicüa xei tetayaricü xeꞌutaniutü ꞌaixüa
xemutiyuanenicü que müꞌane Tatiꞌaitüvame Quesusi
Cürisitu mücacaüyarieya müꞌuquiyarieya hepaüsita.
\s Niuqui ꞌaixüa manuyüne memücahuriyusixi vahesie que
mütimieme
\p
\v 7 ꞌAyumieme xequeneyutanaquiꞌerie yunaitü, Cürisitu
müxeꞌutanaquiꞌeripaü, Cacaüyari ꞌaixüa
müticühüavarüvanicü.
\v 8 ꞌIpaü nepaine, Cürisitu müme xitequiya ꞌinüariyari
memexeiya vaparevivame nayani, masiücüme meyeitüanicü
yuri que maine Cacaüyari, mitaseiriyanicüta tita meripai
mütivarutahüavixü taꞌuquiyarima quename
metemiquieniquecai,
\v 9 mümeta memücahuriyusixi ꞌaixüa memutiyuanenicü
Cacaüyari hepaüsita müvanenimayacü, que müreꞌuxa,
\q ꞌAyumieme ꞌaixüa nemanihecüatacamücü
memücahuriyusixi vahesüa,
\q Nemaninüavacamücü que müꞌane pemühücü.
\m
\v 10 Tavari müpaü paine,
\q Xemücahuriyusixi xequeneyutemamavieca teüterimama
vahamatü.
\m
\v 11 Tavarita,
\q ꞌAixüa xequeteneutahüavi Tiꞌaitame hepaüsita
\q Yunaitü xemücahuriyusixi.
\q Yunaitü nuivarite ꞌaixüa mequehaitücani hepaüsitana.
\m
\v 12 Tavari Quisariyaxi müpaü paine,
\q Quisahi quie mieme tinitinemücü nana,
\q Que müꞌane manucuqueni mütivaꞌaitüanicü
memücahuriyusixi.
\q Hesiena yuri mecateniꞌeriecacuni
\q Memücahuriyusixi metaꞌicuevatü.
\p
\v 13 Hicü ꞌiya Cacaüyari mütasiꞌupitüva
temütaꞌicuevanicü yuri teteꞌerietü, mücü quexehüniyani
naimecü xemüyutemamaviecacü yuꞌiyarisie
xemücaꞌuximatüariecacü mexi yuri xeteꞌerie, masi vaücava
yuri xemüteꞌeriecacü xetaꞌicuevatü, ꞌIyari Mütiyupata
xetürücariyacacu.
\p
\v 14 Neri yuri nepütiꞌerie neꞌivama xehepaüsita, quename
yücümana xehüpüne ꞌaixüa xeteyurietü, quename
xeꞌayeꞌaxüavave nai xetemaitü, quename xeyüvave
xemüyuꞌimaiyanicü.
\v 15 Hipame tapari necuerivaꞌatü nepütixeꞌutaꞌutüiri,
tavari nexehaꞌeritüatü hepaüsitana yacütüniquetü,
Cacaüyari ꞌaixüa tiucaꞌiyaritü müpaü münetiumicü,
\v 16 Cürisitu Quesusi parevivameya nemayanicü
memücahuriyusixi vahesie mieme, maraꞌacamepaü
netiꞌuximayatü Cacaüyari niuquieya ꞌaixüa manuyünesie
mieme, müme memücahuriyusixi mavari memacünecü
memütanaquiꞌeriva, Cacaüyarisie mieme memupasie ꞌIyari
Mütiyupata yativapatacacu.
\p
\v 17 Hicüsü Cürisitu Quesusisie netiviyatü
necaniyüveni ꞌaixüa nemütinecühüaveni nehepaüsita,
tita Cacaüyari mütiyuriene nexatatü.
\v 18 Nepücacuerivaꞌa tixaütü nemüticuxatanicü, tita
Cürisitu mütiuyuri yanetiyurienecacu ne xeicüa
nepüticuxatani. Yanetiyurienecacu, müme memücahuriyusixi
yametecahutü menacüne, netaniucacacu netiꞌuximayacacu,
\v 19 türücariya nehexeiyacacu ꞌinüarite mamarivavemete
mütiyünicü, türücariya nehexeiyacacu ꞌIyarisüa
mümieme. Querusareme neheyeyaca ꞌIriricupai neheuyeyuneca
nenayeꞌani yemecü neticuxatatü niuqui ꞌaixüa manuyüne
Cürisitu hepaüsita,
\v 20 ꞌipaü netinemexüitüatü, nemüticuxatanicü niuqui
ꞌaixüa manuyüne haque que müꞌane Cürisitu mühücü
mücaxasieve xeicüa, capa xeime tenarieya heima
neꞌanuquinicü ne.
\v 21 Masi müpaü que müreꞌuxa,
\q Müme ꞌasimemücateꞌutahüavarie hepaüsitana, müme
menixeiyacacuni,
\q Hepaüsitana memücaꞌuꞌenana meneitimaicuni.
\s Papuru que müreuyeimücücai Xumapaitü
\p
\v 22 ꞌAyumieme müixa nepacunuitüarie
nemücaxeꞌuꞌivatamienicü.
\v 23 Hicüri ꞌuva pumaveri haque nemüreꞌuximayaca. Müixa
viyari nepütihiveꞌerie nemüxeꞌuꞌivatamienicü
\v 24 quepaucua ꞌIsipaniya nemümie. Neꞌanuyeneme
nepüxexeiyaniqueyu. Xemeta mana xepünesiꞌanuyenüꞌani,
xehesüa netemavieritüarieyu ꞌesiva meri.
\v 25 Masi hicü Querusareme nepüyemie nevaparevienique
Cacaüyari teüterimama.
\v 26 Maseruniyatari ꞌAcaiyatari meniyuvaüriya ꞌaxeicüa
tixaütü memütevaminicü müme memümamave Cacaüyari
teüterimama vasata memetitei Querusaremetari.
\v 27 Müpaü meteniyuvaüriyani, neuyevecata müpaü
memütevarapinirienicü. Memücahuriyusixi vahepaü
meheixeiyatü mepacü ꞌIyarisie timieme. Peuyevese mümetari
memüvaparevienicü vaiyarisie timieme hepaüsita.
\v 28 ꞌAyumieme ꞌicü neꞌayeꞌatüame, ꞌicü vaꞌimiquieri
nevayetuirieme, nenayeyeimücü, xehesüa neꞌanuyeneme
ꞌIsipaniya nemetaꞌanicü.
\v 29 Xehesüa quepaucua nemetaꞌani, nepütimate nemunuani
nehünetü niuqui Cürisitu hepaüsita ꞌaixüa manuyünesie
timiemecü ꞌaixüa xemüꞌitüarienicü.
\p
\v 30 Quesusi Cürisitu mütatiꞌaitüvamecü, ꞌIyari
mütasipitüacü temütetacanaquiꞌeriecacü, ꞌipaü
netinixetavavirieni neꞌivama, cui xemünesipareviecacü
nenevieri xeꞌipitüatü Cacaüyari nehesie mieme
\v 31 nemütavicueisitüarienicü, Cureya memütama
yamemücatecahu ꞌaxa memücanesiyurienicü,
memünaquiꞌacacüta Cacaüyari teüterimama, que
nemütivaparevieni Querusaremesie,
\v 32 para xehamatü nemüꞌuxipiecacü quepaucua
nenetemavietü nemetaꞌani xehesüa, que mütinaque
Cacaüyari.
\v 33 Mücü Cacaüyari mütasipitüa taꞌiyarisie
temücaꞌuximatüariecacü, mücü queꞌuyeicani yunaime
xehamatü. Müpaü xeicüa nepaine.
\c 16
\s Que mütivavaüritüacai
\p
\v 1 Nenixehecüatüani taꞌiva ꞌuca Peve mütiteva. Mücü
tiparevivame canihücütüni Senicüreyasie
memüyuyexexeüriva vahesüa.
\v 2 Xequeneutanaquiꞌerie Tiꞌaitamesie xeteviyatü, que
müreuyevese Cacaüyari teüterimama
memüyutanaquiꞌerienicü. Xequeneuparevi xüca tixaütü
reuyehüaca xehesüa. Mücü tiparevivametütü
nivaparevieca yumüireme, neta caneniuparevieni.
\p
\v 3 Xequenivavaüritüaca Pürisira ꞌAquiramame. Nehamatü
mepüteꞌuximaya Cürisitu Quesusisie teteviyacacu.
\v 4 Nemayeyurinicü ne, meniucuerivaꞌitüarieni
meniucuiꞌiva tüma. Ne nexaüta pamüpariyusi
nepücavapitüa, masi yunaitü memüyutixexeüriva
memücahuriyusixi pamüpariyusi mepüvapitüata nehamatü.
\v 5 Vaquita memüyuyexexeürivata xequenivavaüritüaca.
Xequenevaüritüaca ꞌEpainetu neminaquiꞌerie. Mücü meri
ꞌAsiyatari vasata peuꞌisanari Cürisitusie mieme.
\v 6 Xequenevaüritüaca Mariya vaüca mütiꞌuximayacai
xehesie mieme.
\v 7 Xequenivavaüritüaca ꞌAniturunicu Cuniyaximame
nenuivarisie memümiemete nehamatü memanutaxüriya. Müme
meniveꞌemetetüni nüꞌarisixi vasata. Cürisitusie
mepüteviyacai ne hesiena necativiyavecacu cuxi.
\p
\v 8 Xequenevaüritüaca ꞌAmupüriyatu neminaquiꞌerie
Tiꞌaitamesie netiviyatü.
\v 9 Xequenivavaüritüaca ꞌUruvanu tahamatü mütiꞌuximaya
Tiꞌaitamesie teteviyacacu, ꞌIsitaquimame neminaquiꞌerie.
\v 10 Xequenevaüritüaca ꞌAperexi müꞌinüasieve
Cürisitusie tiviyatü. Xequenivavaüritüaca ꞌArisitupuru
quie miemete.
\v 11 Xequenevaüritüaca Heruriyuni nenuivarisie mümieme.
Xequenivavaüritüaca Narusisu quie miemete, queyupaümetü
Tiꞌaitamesie memüteviya.
\v 12 Xequenivavaüritüaca Türipina Türipusamame
Tiꞌaitamesie meteviyatü memüteꞌuximaya.
Xequenevaüritüaca Perüsira münaquiꞌeriva vaücava
mütiꞌuximayacai Tiꞌaitamesie tiviyatü.
\v 13 Xequenivavaüritüaca Xupu manayexeiyari Tiꞌaitamesie
tiviyatü, varusieyamame nevarusipaü müꞌanecaita.
\v 14 Xequenivavaüritüaca ꞌAsinicüritu Pürecuni
Herümexi Patüruva Herüma hipame ꞌivamarixi vahamatü
memuꞌuva.
\v 15 Xequenivavaüritüaca Pirurucuxi Curiyamame, Nereya
ꞌivaya ꞌucamame, ꞌUrimipata yunaitü Cacaüyari teüterimama
vahamatü memuꞌuva.
\p
\v 16 Xequeneyuvaüritüaca ꞌisiyacü Cacaüyarisüa que
xemütemiemete. Yunaitü Cürisitusüa miemete naisari
memüyutixexeüriva mepüxevaüritüa.
\p
\v 17 Neꞌivama ꞌipaü netinixevavirieca, xequenivaxeiyani
müme hixüata memüxesana memüxetiꞌücamüra, müme
memüyüa que yaxemücateꞌutaꞌüquitüarie. Xequeneyupata
vahepaüsita.
\v 18 Tatiꞌaitüvame Cürisitusie mieme mepücateꞌuximaya
müya memüꞌanene, yuyuriepa mieme püta mepüteꞌuximaya.
ꞌAixüa meꞌutiyuatü peru yacü xeicüa, visi meꞌutiniutü
mepütevaꞌirüviya müme tita ꞌaxa mütiꞌane
memücatehaꞌeriva vaꞌiyari.
\v 19 Xeme que xemütecahu metenetimani yunaitüri.
ꞌAyumieme xehepaüsita nepünetemavi. ꞌIpaü pünetinaque,
xemütemaivavenicü ꞌaixüa xeteyurietü, xemücaꞌinücacü
püta tita ꞌaxa mütiꞌane.
\v 20 Mücü Cacaüyari mütasipitüa taꞌiyarisie
temücaꞌuximatüariecacü, mücü nixepitüamücü
xemicaquesinacü Satanaxi yareutevitü. Tatiꞌaitüvame
Quesusi xüca ꞌaixüa tiucaꞌiyarini xehesie mieme.
\p
\v 21 Timuteu nehamatü mütiꞌuximaya nixevaüritüaca,
Rusiyuta Casunita Susipaterita nenuivarisie memümiemete.
\p
\v 22 Ne Terütiyu ꞌicü xapa nemacaꞌutüa nepüxevaüritüa
Tiꞌaitamesie netiviyatü.
\p
\v 23 Que müꞌanesüa nemüꞌaxe ne, yunaitü
memüyuyexexeüriva memüꞌaxeta hesüana, Cayutütü
canixevaüritüaca. ꞌErasitu quiecatari vatumini hüveme,
taꞌiva Cuarutumatü menixevaüritüaca.
\p
\v 24 Yunaime xehesie mieme xüca ꞌaixüa tiucaꞌiyarini
Tatiꞌaitüvame Quesusi Cürisitu.
\s Visi queticühüavarüvani Cacaüyari
\p
\v 25 Mücü caniyüveni müxetuicanicü, que maine niuqui
ꞌaixüa manuyüne nemücuxata, xasica Quesusi Cürisitu
hepaüsita que maine. Catinicuxasivani que maine niuqui ꞌiya
mitahecüataxü. Mücü niuqui müixa
caniutiꞌaviesiecaitüni cayuvatü xeicüa,
\v 26 hicürixüa masiücütü nayani. Texaxatamete
vaꞌutüarica yaꞌutainecacu, que mütiutaꞌaitaxü mücü
Cacaüyari yuheyemecü ꞌamuyeica, canivarutahecüatüani
yunaime nuivarite para yamemütecahunicü yuri meteꞌerietü.
\p
\v 27 Mücü Cacaüyari muyuxevi mütimaive, visi
queticühüavarüvani Quesusi Cürisitu hepaüsita
yuheyemecü. Müpaü xeicüa caniꞌaneni.