\id 1CO
\h 1 Curinitutari
\toc1 1 Curinitutari
\mt CURINITUTARI
\mt2 Mexüacame Xapayari Que Mütivarunüꞌairi
Papuru
\c 1
\s Vaürisica
\p
\v 1 Ne Papuru, taꞌiva Susiteneximatü, tecanixevaüritüaca
Curinitutari. Cürisitu Quesusi caneniutaꞌinieni
nüꞌariecame nemayanicü, müpaü mütinaquecaicü
Cacaüyari.
\v 2 Curinitutari xemeyutixexeüriva Cacaüyarisüa
xemiemetetütü, tenixevaüritüaca. Cürisitu Quesusisie
xeteviyatü, xecaniupasieni Cacaüyarisie mieme.
Xecaniutaꞌinierieni yaxemütepasienicü, que
memüteꞌutaꞌinierie yunaitü naisarie memehüave que müꞌane
Tatiꞌaitüvame Quesusi Cürisitu mühücü, que müꞌane
müme tivaꞌaitüvame mühücü tameta tatiꞌaitüvame
mühücü.
\v 3 Cacaüyari mütaꞌuquiyari, Quesusi Cürisitu
mütatiꞌaitüvame, ꞌaixüa xüca meteꞌuꞌiyarini xehesie
mieme, xüca mexepitüaca xemücaꞌuximatüariecacü
yuꞌiyarisie.
\s Pamüpariyusi que mütipitüacai, ꞌiyarisie timieme
memütecumiquivacaicü
\p
\v 4 Neheyemecü pamüpariyusi necanipitüaca Cacaüyari
xehepaüsita, ꞌaixüa tiucaꞌiyaritü mütixeꞌumicü
Cürisitu Quesusisie xeteviyacacu.
\v 5 Nai tinitimüiriyarümeni xehesie mieme, hesiena
xeteviyacacu. Naimecü xecaniyüvaveni xemütiniunicü,
naime xecatenimaica,
\v 6 xehesie que mütiuseiriyarie mücü niuqui mihecüata
Cürisitu.
\v 7 ꞌAyumieme naime xecatenicumiquivani, tixaü
pücareuyevese mexi xeꞌicuevie Tatiꞌaitüvame Quesusi
Cürisitu, masiücütü mayeitüarienique.
\v 8 Mücü canixeseiriyamücü xeme, tapareyuque, xehesie
mücarahüivanicü ꞌiya tucarisie quepaucua munuani
Tatiꞌaitüvame Quesusi Cürisitu.
\v 9 Cacaüyari que maine yacatinicamieni. Mücü
canihücütüni que müꞌane müxeꞌutaꞌini xemüyutaxevirecü
nuꞌayamatü Quesusi Cürisitu mütatiꞌaitüvamematü.
\s Cürisitu que tisanive
\p
\v 10 Perusü neꞌivama, vaüriyarica siepüre
necanixepitüaniqueyu, Tatiꞌaitüvame Quesusi Cürisitusüa
temiemetetütü ꞌipaü neꞌutaitü, xeniuqui yuxevicacu
yaxeicüa xequetenecuꞌerivani, hixüata xepücayusanani.
Masi xequenütüarieca yaxeicüa xeteyumaitü, yaxeicüa
xetecuꞌerivatü.
\v 11 Hipatü Curuhesüa miemete müpaü
mecaneteniuhecüatüani xehepaüsita neꞌivama, quename
vaniu, hipatü xeme xeyucuitüve.
\v 12 ꞌIpaü nepaine, xeme yuxexuitü ꞌipaü xeputiyuane, Ne
Papurusie necatiniviyani, xevitüta, Nesü ꞌApuruxisie püta
necatiniviyani, xevitüta, Nesü Sepaxisie püta
necatiniviyani, xevitüta, Nesü Cürisitusie püta
necatiniviyani.
\v 13 Cürisitu que tisanive ꞌacu. Ne Papuru xehesie mieme
que netiumierie curuxisie. Papurusüa xemiemetetütü que
xeteꞌucaꞌüvaxü.
\v 14 Cari pamüpariyusi nepipitüa Cacaüyari, xeime tüma
nemücaꞌucaꞌüyaxücü xeme, Cürisipu xeicüa, Cayu
xeicüa,
\v 15 capa ꞌuxaꞌatüni varie xevitü müpaü hainenicü,
quename xeme xeꞌucaꞌüyarie nehesüa xemiemetetütü.
\v 16 Mesü necanivarucaꞌüyata ꞌEsitepanaxi quie
quiecatari. ꞌAsinepücaraꞌeriva xeimetüme que
nemütiuꞌüyaxü.
\v 17 Cürisitu que münereyenüꞌa, capünesiheyenüꞌa
nemütiꞌüyanenicü xeicüa. Niuqui ꞌaixüa manuyüne
nemücuxatanicü caneneyenüꞌani masi, peru
nemüticuxatanicü yacü timaivemepaü necatiꞌenierietü
yacü xeicüa neꞌutaitü. Me xüca müpaü netiuniucanique,
yacü xeicüa catinicuxaxasivaniqueyu que mütiumierie
Cürisitu curuxisie.
\s Türücariya que mütatipitüa, temaivavemete que
mütarayeitüa Cürisitu, Cacaüyari yatipitüacacu
\p
\v 18 ꞌIcü niuqui que mütiumierie curuxisie manuyüne,
yacü haineme mecaniꞌerieca müme memütatümaiyariexime.
Tameri püta temütavicueisitüariexime que temüteꞌiꞌenie,
mücü niuqui türücariya canihücütüni Cacaüyarisüa
mümieme.
\v 19 ꞌIpaü catineꞌuca,
\q Tita memütemate temaivavemete, mücü
necanicaꞌunamücü.
\q Tita memütemaivave yüvemete, mücü
necanixaniꞌeriecamücü.
\p
\v 20 Haquevari temaivavemete, haquevari müme ꞌinüaricü
memüteꞌüquita, haquevari niuqui xüxüatüvamete hicü
miemetexi. Camüsü, tita memütemaivave cuiepa memütama,
yacü xeicüa haineme canayeitüani Cacaüyari.
\v 21 Cui timaivetü, müpaü tiniutaꞌaita Cacaüyari,
cuiepa memütama que memütemaivave memüyutatexienicü
meheitimanique Cacaüyari. Masi caniyuvaüriya Cacaüyari
niuqui mücuxasiva müvatavicueisitüanicü müme yuri
memüteꞌerie, sepa mücü niuqui yacü xeicüa haineme
memüꞌerie hipatü.
\p
\v 22 Huriyusixi teüteriyari ꞌinüarite menivauca,
Cüriyecusixi timaiveme niuquieya menivauca.
\v 23 Tame Cürisitu püta tecanixatani, que müꞌane
curuxisie mumierie que mütihücü. Mücücü Huriyusixi
meniutiquetamürixüani, yacü xeicüa ticuxaxasivame
meniꞌerieca hipatü memücahuriyusixi.
\v 24 Tame püta temutaꞌinierie, sepa Huriyusixi sepa
Cüriyecusixi, müpaü tetenitamaica, Cürisitu
canihücütüni que müꞌane türücariya mütasipitüa
Cacaüyarisüa miemetütü, que müꞌane temaivavemete
mütasiꞌayeitüa Cacaüyari que mütimaive.
\v 25 Sepanetü xüca Cacaüyari yacü xeicüa hainenique,
mücüsiere masi yemecü catinimaiveniqueyu, teüteri
hepaüna ꞌasimecatemaivavecacu. Sepa xüca Cacaüyari
catürücaüyenique, masi yemecü canitürücaüyeniqueyu,
teüteri hepaüna mecatürücavicacu.
\v 26 Xequetenaꞌerivani que xeꞌanenetü xemutaꞌinierie
neꞌivama. Camüsü, hipatü xeicüa xeme
xecatenimaivavemetetüni, teüteri que memütecuꞌeriva.
Hipatü xeicüa xepüveꞌemete, hipatü xeicüa
mamarivavemete xepüvanivema, que xemüteꞌutaꞌinierie.
\v 27 Masi ꞌena cuiepa miemete tita yacü haineme
memüteꞌerie cananuyeteüxieni Cacaüyari, para
mütivatiteviyasitüanicü temaivavemete. Canenuyeteüxieni
tita mücatitürücavi ꞌena cuiepa,
mütivatiteviyasitüanicü müme memütürücavi.
\v 28 Cacaüyari canenuyeteüxieni tita tixaü
mücatihücü, tita mütixaniꞌeriva, tita ꞌamücatiuve meta,
para yacü xeicüa meyeitüanicü tita mütixuave,
\v 29 capa xevitü tevi veꞌeme yuxatanicü Cacaüyari
hüxie.
\v 30 Masi Cacaüyari müxeꞌunetüacü, ꞌayumieme
ꞌaxecaniuꞌuvani, Cürisitu Quesusisie que xemüteviya.
Cürisitu canihücütüni que müꞌane Cacaüyari micaye,
temaivavemete mütasiꞌayeitüanicü, tasipitüatü
heiseriemecü yatemütecahunicü, tasipatatü Cacaüyarisie
mieme, tasixünatü.
\v 31 ꞌAyumieme müpaü caniꞌaneni que müreꞌuxa, Que
müꞌane veꞌeme müxatamücü, Tiꞌaitame quexatani
veꞌemetüme.
\c 2
\s Que müticuxatacai Cürisitu hepaüsita, curuxisie que
mütiumierie
\p
\v 1 Yaxeicüa neta neꞌivama, quepaucua xehesüa nemunua,
cui yüvemepaü nepücayüanecai que nemütiuniucacai, que
nemütimaivecai, quepaucua nemütixecuxaxatüvacai
neꞌihecüatatü Cacaüyari que müꞌane.
\v 2 ꞌIpaü netininemaicaitüni püta, tixaü
nepücaraꞌerivaniquecai xehesüa neꞌuyeicatü, Quesusi
Cürisitu xeicüa netinaꞌerivaniquecaitüni, que müꞌane
curuxisie mumierie que mütihücü.
\v 3 Nesüari necatürücaüyetü masi necaninuani xehesüa,
neheumatü vaüca, neꞌuyüyüacatü.
\v 4 Que nemütiuniucacai, tita nemüticuxatacai,
timaivemepaü nemütiꞌenierienicü xeicüa nepücayüanecai,
visi netiuniutü xeicüa yuri nemütixeꞌeritüanicü
nepücayüanecai. Masi necanixehecüatüacaitüni ꞌIyari que
mütiꞌane, Cacaüyari que mütitürücaüye,
\v 5 capa heuyevecacü tita teüteri memütemaivave para
yuri xemüteꞌeriecacü xeme, masi Cacaüyari
türücariyayasie püta yuri xemüteꞌeriecacü.
\s Tita Cacaüyari ꞌIyarieya masiücüme mürayeitüa
\p
\v 6 Tetemaivavetü masi tetenicuxatani müme
memayeꞌaxüavave vasata. Peru que temütemaivave, hicü
miemetexi müpaü mepücatemaivave. Hicü miemetexi
tevaꞌaitüvameteta müpaü mepücatemaivave, müme yacü
xeicüa memacünirüme.
\v 7 Masi que temütecuxata tame, tenihecüatani tita
mütiꞌaviesiecai, que mütimaive Cacaüyari tetecuxatatü.
Timaivetü que mütiyurieniquecai ꞌarique, visi teꞌaneneme
que mütarayeitüani, mücü ꞌana pücamasiücücai
hicüque, sepa Cacaüyari müpaü mütiyumaicai cuie
canetüarievecacu cuxi.
\v 8 Hicü miemetexi tevaꞌaitüvamete hasuacua müpaü
mepücatehetimaivavecai ni xevitü. Xüca müpaü
metehetimanique, curuxisie mepücaꞌimieniqueyu Tiꞌaitame
visi müꞌane.
\v 9 Masi que müreꞌuxa,
\q Tita tevi mücatixeiyave yühüxicü, mücatiꞌenieve
yunacacü,
\q Titacü mücatiyuꞌiyaritüave tevi,
\q Müya ꞌaneneme Cacaüyari nivaruhaꞌaritüirieni
\q Müme meminaquiꞌerie.
\m
\v 10 Müya ꞌaneneme Cacaüyari masiücüme canayeitüani,
ꞌIyari yatatixeisitüacacu. Mücü ꞌIyari catinimaica
naisarie que mütiꞌane, naitü que mütiyumate Cacaüyari.
\p
\v 11 Teüteri, que titita tevisie mieme yamütimate tevi
que mütiyumate. Tevi ꞌiyarieya hesiena müyeca
canihücütüni tita müpaü mütimate. Yaxeicüata tevi
ꞌasipücatimate Cacaüyari que mütiyumate. Cacaüyari
ꞌIyarieya xeicüa müpaü catinimaica.
\v 12 Tame ꞌuva cuiepa mieme ꞌiyari tepücaꞌuyeyesa. ꞌIyari
Cacaüyarisüa mümieme püta tecaniuyeyeca, temütemaicacü
tita Cacaüyari mütatiumi.
\v 13 Tita ꞌIyarisie mütimieme tetenivahecüasitüiyani
müme ꞌIyari memuyeyesa. ꞌAyumieme quepaucua temixata tita
Cacaüyari mütatiumi, tepücatecuxata que
temüteꞌuꞌüquitüarie tevaꞌenietü müme teüteri vahepaü
xeicüa memütemaivave. Yatetenicuxatani ꞌIyari que
mütatiꞌüquitüa püta.
\p
\v 14 Tevi mücü ꞌIyari mücaꞌuyeyesa pücayuvaüriya
mitanaquiꞌerienicü tita Cacaüyari ꞌIyarieyasie mütimieme.
Yacü xeicüa haineme caniꞌeriecamücü. Pücayüve
yamüretimanicü, me ꞌIyari ꞌipareviecacu xeicüa
caniyüvemücü mitaꞌinüatacü que mütiꞌane tita ꞌIyarisie
mütimieme.
\v 15 Que müꞌane mücü ꞌIyari muyeyesa püta, nai
catinitaꞌinüatamücü, peru xevitü ꞌIyari mücaꞌuyeyesa
hepaüna pücaꞌitaꞌinüata que müꞌane miyeyesa.
\v 16 Que müreꞌuxa, Quepaicü pütimate que müticuꞌeriva
Tiꞌaitame, quepai pütitaꞌüquitüani. Peru tame
Cürisitupaü tetenicuꞌerivani.
\c 3
\s Cacaüyarimatü que temüteꞌuximaya
\p
\v 1 Neri neꞌivama, ꞌana nepücayüvecai
nemütixecuxaxatüvanicü que nemütivacuxaxatüva müme
ꞌIyari memuyeyesa. Müme vai xeicüa memühüme, türi
Cürisitusie memüteviya que nemütivacuxaxatüva, müpaü
püta netinixecuxaxatüvacaitüni xeme.
\v 2 Resi nenixemicuacaitüni, ꞌicuai nepücaxeꞌumi,
xemücaꞌiquemacaicü. Peru hicü cuxi xepücaꞌiquema,
\v 3 vaisie xemüteviyacü cuxi. Mexi xeyumexüitüa hipame
vahepaüsita, mexi xeyucuitüve cuxi, cari vaisie xecateviya
xeicüa, teüteri vahepaü xecateyüa.
\v 4 Xevitü quepaucua müpaü maine, Nesü Papurusie
necatiniviyani, xevitüta, Nesü ꞌApuruxisie netiniviyani,
cari teüteri xeicüa xecanihümetüni.
\p
\v 5 Mericüte, ꞌApuruxitütü que titita. Papurutütü que
netitita. Cacaüyari parevivametemama tecanihümetüni,
tacümana yuri xeteniutaꞌerieni. Tiꞌaitame que mütatiumi
taxexuime,
\v 6 ne neniucaꞌeni, ꞌApuruxi niꞌipanecaitüni. Peru
Cacaüyari canihücütüni mitinetüa.
\v 7 ꞌAyumieme ꞌesame tixaü pücatihücü, ꞌipavame tixaü
pücatihücü. ꞌIya xeicüa mitinetüa tixaütü
catinihücütüni Cacaüyaritütü.
\v 8 Mecaniyuxevini ꞌesame ꞌipavame. Yuxexuitü yuꞌivarica
mecateniꞌivacacuni que memütecumaüvacai.
\v 9 Cacaüyarimatü tecateniꞌuximayaca. Xemeri Cacaüyari
vasiyaya xecanihümetüni.
\p Mücü meta, Cacaüyari veviyaya xecanihümetüni.
\v 10 Cacaüyari ꞌaixüa tiucaꞌiyaritü que münetiumi,
müpaü nepütitavevi tesariya quitüa mieme, qui vevivamete
tivaꞌaitüvamepaü neyüanetü mütimaivepaü. Xevitü qui
pütavevieni heimana. Yuxexuitü mequeyucuerivayurieca que
memüteꞌiveviva.
\v 11 Tesariya quitüa mümieme ꞌapuve yuxevitü. Xevitü
pücayüve tavari mitavevieni xeime. Quesusi Cürisitu
canihücütüni tesariya ꞌamuve.
\v 12 Hurucü püratacü tetexi visi müꞌanenecü xüca
ꞌutaquini heimana, cüyexicü ꞌüxacü müaxacü nusu,
\v 13 yuxexuime vaveviya canihecüacamücü. Tucari ꞌayeꞌayu
hecüatü canayeimücü, tucari masiücütü que mürayani
tai xuavecacu. Tai canitaꞌinüatamücü yuxexuime vaveviya,
ꞌaixüa que mütiꞌanene.
\v 14 Tita mütiutavevie xüca yuhayeva, ꞌivevivame
catiniꞌivacamücü.
\v 15 Me xüca ꞌutitani, ꞌivevivame tinitatümaiyamücü.
ꞌIvevivame xeicüa canitavicueimücü, peru que müꞌane
taicü mutavicueipaü catiniꞌeriecamücü.
\p
\v 16 Xüari xeme müpaü xecatenimaica, Cacaüyari tuquieya
xemühümecü haque Cacaüyari ꞌIyarieya meyeca.
\v 17 Tevi xüca ꞌicaꞌuna Cacaüyari tuquieya, Cacaüyari
canicaꞌunamücü ꞌiya. Cacaüyari tuquieya canipasieca
hesiena mieme. Xemeri xepühüme tuqui.
\p
\v 18 Xepücateyuꞌirüviyani. Xüca xevitü xeme timaiveme
yuꞌerieca, temaivavemete que memüteyuꞌerie hicü miemetexi,
ꞌasicatimaitü püta queꞌayani, yuri timaivetü mayanicü.
\v 19 Cuiepa memütama que memütemaivave, yacü xeicüa
haineme caniꞌerieca Cacaüyari. ꞌIpaü catineꞌuca,
Temaivavemete que memüteyucuamana, mücü yacatinivaviyani.
\v 20 Tavari ꞌipaü catineꞌuca, Tiꞌaitame catinimaica niuqui
que memütexüatüa temaivavemete, yacü xeicüa niuqui
memüxüatüacü catinimaica.
\v 21 ꞌAyumieme ꞌaixüa pücaꞌane veꞌemete müvaxatanicü
teüteri. Masi naitü xehesüa catinimiemetüni.
\v 22 Sepa Papuru, sepa ꞌApuruxi sepa Sepaxi, sepa cuie,
sepa xemayeneniere, sepa xemucui, sepa hicü mieme
xemütehexeiya, sepa ꞌuxaꞌatüni varie mieme xemütehexeiya,
naitü xehesüa catinimiemetüni.
\v 23 Xemeta Cürisitusüa xecanimiemetetüni, Cürisituta
Cacaüyarisüa canimiemetüni.
\c 4
\s Nüꞌarisixi que memütehüritüariecai
\p
\v 1 ꞌIpaüta tequeteꞌerivani tame, Cürisitu tupirisiximama
que temütehüme, que temüteꞌuhüritüarie
temihecüatanicü tita mütiꞌaviesiecai Cacaüyari
hepaüsita.
\v 2 Camüsü ꞌena xüca hüritüarieca, caneuyeveca
yamüticamienicü.
\v 3 Peru xüca xeme xenesicuꞌivaviyanique ꞌisücate
vahepaü, xüca ꞌisücate memüteüteri xeicüa
menesicuꞌivaviyanique, tixaü nepücaneꞌiyaritüacaqueyu
mücücü. Ni necümana nepücaneꞌivaviyave.
\v 4 Sepa ꞌasinemücatimate nehesie nemürahüpanicü,
mücücü xeicüa heiserie nepücahexeiya.
\v 5 Tiꞌaitame püta canihücütüni que müꞌane
ꞌisücametütü münesicuꞌivaviyani. ꞌAyumieme
xepücaꞌinüatani tucariyari caꞌayeꞌavecacu cuxi, Tiꞌaitame
ꞌacuxi canuavecacu. Mücü canihecüariviyamücü tita
mütiutiꞌaviesie yüvipa. Masiücüme caneyeitüamücü que
memüteyuriecu teüteri yuꞌiyarisie. ꞌAnaqueri yuxexuitü
ꞌaixüa mecatenicühüavarüvacuni, Cacaüyari que
mütivanaquisitüani.
\p
\v 6 Yanemütixehecüatüanicü neꞌivama, ꞌayumieme
necaninexatacaitüni, ꞌApuruxi necanixatacaitünita, para
xetasihaꞌerivatü xemeitimanicü ꞌicü ꞌinüari, Que
müreꞌuxa pücaꞌanuyehaitürüveni, manuyüne, capa xevitü
ꞌutahüsierienicü, xeimecü naquiꞌatü, xeime püta
xaniꞌerietü.
\v 7 Camüsü quepaicü peꞌanuyehaitürüveme
pümasiꞌayeitüa. Tita perexeiya pecatimiquievetü.
Mericüte, xüca petiumiquieni, titayariri veꞌeme
petiꞌaxata, pecaticumiquivame peꞌaxatatü.
\p
\v 8 Xemeri xüari xeniuhuxaca, naime xetehexeiyatü
xenacüneri. Xecanayeꞌaxüani teꞌaitamete xeꞌacüneca,
xetasitaveꞌerietü tame. Xüca yuricü teꞌaitamete
xeꞌacüneque tüma, tametari xehamatü teteꞌaitatü
temacünecü.
\v 9 ꞌIpaü netinicuꞌerivani, Cacaüyari pütasiꞌucayasaxü
tame nüꞌarisixi, ꞌimatüremete temühümetünicü, müme
memanutaxüriya mecuiꞌivaque vahepaü temüꞌanenenicü.
Teꞌixüariyatü tecanacüne cuiepa memütama vahüxie,
Cacaüyari tupirisiximama teüterita vahüxie.
\v 10 Tame yacü teꞌutiyuaneme tecaniꞌerivani Cürisitusie
mieme, cari xeme püta xecatenimaivaveni Cürisitusie
xeteviyatü. Tameri tepücatürücavi, cari xeme
xecanitürücavini. ꞌAixüa xecatenicuxaxasivani xeme, tame
püta tenixaniꞌerivani.
\v 11 Hicüque teneuhacacuicuni teneuharicuni tenimamaveni
teniutiveiyani teneuꞌuvacatetüni.
\v 12 Tetenitaꞌuxitüaca tamamacü teteꞌivatü. ꞌAxa
tetecühüavarüvatü, ꞌaixüa teputiyuane. Teꞌuveiyarietü
yatepüteꞌucaꞌeniva.
\v 13 ꞌAxa meꞌutiyuanecacu tahepaüsita, tepüvanütüa.
Cuiepa xasiyaripaü tecaniꞌaneneni, naime temüxiquiyaripaü
tecaniꞌaneneni hicüque.
\p
\v 14 ꞌIpaü netiꞌutüatü nepücaxeteviyasitüamücü. Masi
nepüxenütüamücü nenivema xemühümecü
nemüxenaquiꞌeriecü.
\v 15 Sepa tamamata miriyari xemüvarexeiyanique
texeꞌüquitüvamete Cürisitusie xeteviyacacu, yumüireme
xepücavarexeiya yuquemasima. Cürisitu Quesusisie
netiviyatü, niuqui ꞌaixüa manuyüne neticuxatatü,
necanixeꞌutinuivitüani.
\v 16 ꞌAyumieme vaüriyarica necanixepitüaca,
xenesiꞌüquetü xequenacüni.
\p
\v 17 Müpaü xemütecahunicü, ꞌayumieme xehesüa
nepeitanüꞌa Timuteu. Mücüta caninenivetüni,
neninaquiꞌerieca, yacatinicamieni Tiꞌaitamesie tiviyatü.
Mücü canixeꞌayeꞌeritüamücü que nemütiuyeica Cürisitu
Quesusisie netiviyatü, yaxeicüa que nemütiꞌüquita
naisarie memeyutixexeüriva vahesüa.
\v 18 Hipatü vaniu mecaniutihüsierieni, xehesüa
necahetaꞌame meꞌerietü.
\v 19 Neri cuitüva necanetaꞌamücü xehesüa, xüca müpaü
tinaqueni Tiꞌaitame. ꞌAna nepüretimani que
memütetürücavi müme müpaü memütehüsierietüca, sepa
que memütecuxata.
\v 20 Cacaüyari tiꞌaitametücacu, pücaheuyevese vaüca
müticuxatanicü. Mücü tiꞌaitametücacu, türücariya
puxuave püta.
\v 21 Que tixenaque. Xehesüa netitaꞌani nexetavayatü.
Nepetaꞌani nusu nexenaquiꞌerietü necaꞌaneꞌeriyatü ꞌacu.
\c 5
\s Que mütiutaꞌinüasie xevitü mürucuyanecai
\p
\v 1 Cari müpaü catinicuniuvani, quename xeniu, xevitü
xeme ꞌicumaüva que müꞌane mücayüꞌüya. Que
memücateyurie nuivarite, yacatiniyurieneni ꞌiya
ꞌicumaüvatü. Yuteivari xeniu caniutivitüni.
\v 2 Cari xeme xepühüsierietüca. Caneuyeveca masi
xemutisuananicü, yusata xemenuyenüꞌanicü müya
mütiyuriene.
\v 3 Nesü sepa nevaiyarisie teva nemuyeica, netininemaica
xehesüa nemuyeicanipaü.
\v 4 ꞌIpaü xequeteneuyuri Tiꞌaitame Quesusi xehüavetü.
Xequeneuyucuxeürie, neta xehamatü neꞌuyeicacacu
yacütütü. Tatiꞌaitüvame Quesusi xetürücayacacu,
\v 5 xequeneyetua que müꞌane müya müꞌane, Cauyumarie
micaꞌunacü vaiyarieya, ꞌiyarieya püta
mütavicueisitüarienicü ꞌiya tucarisie quepaucua munuani
Tiꞌaitame.
\p
\v 6 Veꞌemete que xemüteyuxata, mücü ꞌaixüa pücaꞌane.
Müpaü xecatemate, ꞌesipemecü pa naitü
caniutacuxaniriyarieni ticuxanariyamecü.
\v 7 Xequeneyuꞌitieca ticuxanariyame müyeꞌi mumavenicü,
ꞌaxa que xemüteyuriecai. Pa mühecua püta xequenacüni,
xemüꞌitiyatücanicü yaxeicüa mücü ꞌixüararipa que
memüteꞌiꞌitiva pa cuxaxanime, cacuxaxanime xeicüa
memütecuanicü püta. Mücü ꞌixüararipa muxasi türixi
que memüteꞌucuicuiva, teüteri metehaꞌerivacacu Cacaüyari
que mütivaruhayevaxü vateüterima, hicüta yaxeicüa
mavariyari ꞌari caniumierieni Cürisitutütü.
\v 8 ꞌAyumieme tame temüꞌixüaramete yacütütü, yeꞌimecü
cuxaxanimecü tepücayüaca, ꞌaxa ꞌaneneme tehexeiyatü ꞌaxa
teteyurietü. Masi cacuxaxanitü que müticuaiva
ꞌixüararipa, tameta ꞌaixüa tequetehecüasieca, yuri
tequeꞌutiyuaneni.
\p
\v 9 Müpaü netinixeꞌuꞌutüirieni xeime xapasie,
xemücavanücacü rucusixi neꞌutaitü.
\v 10 Nesü nepücavaxatacai ꞌena cuiepa memürucusixi,
müme naime memütehiveꞌerie yuhesie mieme, memütenavaya,
mümeta tetexi memüvarayexeiya. Müme yemecü xüca
xecavanücaque, caneuyevecaqueyu masi cuiepa
xemücayuhayevacü, xemanuyecünecü püta.
\v 11 ꞌIpaü necanaineni hicü, que nemütixeꞌuꞌutüiri
ꞌana, taꞌiva yuxatatü xüca rucuyaneni, xüca naime
tihiveꞌerieca yuhesie mieme, xüca tetexi varayexeiyani,
xüca ꞌaxa ꞌutaineni hipame vahepaüsita, xüca taveneni,
xüca tinavayani, müpaü nepaine, müpaü ꞌaneme
xepücanüca, ni hamatüana xepücatecuaca.
\v 12 Careuyevese ꞌacu xemüvaꞌinüatanicü yuhesüa
miemete. Queri reuyevecaqueyu nemüvataꞌinüatanicü tacua
miemete,
\v 13 Cacaüyari püta müꞌisücamecü müvacuꞌivaviyacü.
Peru yusata xequenanuyenüꞌa xeme que müꞌane ꞌaxa
mütiyuriene.
\c 6
\s Que mütivarutahüavixü, que memüteyuxanetacai
ꞌisücate yuri memücateꞌerie vahüxie
\p
\v 1 Xevitü xeme xüca ꞌixanetamücüni yuꞌivatüme, queri
tiyumaica menuhanacü ꞌisücate yuri memücateꞌerie
vahüxie, Cacaüyari teüterimama vahüxie püta
cayuvaüriyatü.
\v 2 Müpaü xecatemate, Cacaüyari teüterimama ꞌisücate
tenacünicuni cuiepa memütama tevatiꞌivaviyaque. Xücasü
xeme xehümetüni xemüvaꞌinüatani cuiepa memütama,
titayari xecateyüvave xemüteꞌinüatanicü ꞌesitipeme
hepaüsita.
\v 3 Müpaü xecatemate, tame tepüvataꞌinüatani Cacaüyari
tupirisiximama. Pini hepaüsita titayari xecateyüvave masi
yemecü.
\v 4 Me xücari pini hepaüsita xeyuxanetani, titayari
xetevarayasa ꞌisücate memücamariva memüyuyexexeüriva
vasata memüvaꞌenienicü.
\v 5 Nexeteviyasitüanique ꞌipaü netinicuxatani. Ni xevitü
ꞌacatiuyeica xesata timaivetü, yüvetü mütiꞌinüatanicü
ꞌivamama que memüteyuxaneta.
\v 6 Masisü yuꞌivamatü xepüyuxaneta, müya xeteyurietü
müme yuri memücateꞌerie vahüxie.
\p
\v 7 Masiri mexi xeyuxaneta, yemecü xeniyutexieca
xemayeꞌaxüanicü. Titayari masi xecatevapitüaca hipame,
ꞌaxa memüxeyurienicü, titayari masi xecateyutauni
xemünavaiyarienicü.
\v 8 Peru xeme püta ꞌaxa xecaniyuyurieni.
Xecaniyunavatüveni yuꞌivamatü.
\p
\v 9 Müpaü xecatemate, müme ꞌaxa memüteyurie vahesie
pücatinaqueni memayeꞌaxüanicü Cacaüyari tivaꞌaitüvame
mayanicü. Xepücateyuꞌirüviyaniri. Xüca ꞌicumaüvani que
müꞌane mücayüꞌüya mücayücüna, tetexi xüca
varayexeiyani, xüca ꞌicumaüvani xeime ꞌüyaya cünaya,
xüca ꞌuquitütü ꞌucari vahepaü yüaneni, ꞌuquitütü
xüca ꞌicumaüvani xeime ꞌuqui,
\v 10 xüca tinavayani, xüca naime tihiveꞌerieca yuhesie
mieme, xüca taveneniri, xüca ꞌaxa ꞌutaineni hipame
vahepaüsita, xüca ticumaüvani hipame tivapini, hesiena
pücatinaqueni mayeꞌanicü, Cacaüyari tiꞌaitüvame
mayanicü.
\v 11 Müpaü xeꞌanenetü xecanihümetücaitüni hipatü.
Perusü hicürixüa xecaniuꞌitiyani masi. Xecaniupasieni
Cacaüyarisie mieme. Heiserie xecaniupitüarieni, Tiꞌaitame
Quesusi Cürisitusüa xemiemetetütü, tacacaüyari
ꞌiyarieyasie xeteviyatü.
\s Yuvaiyarisie xeꞌuꞌuvatü, visi ticuxaxasivame
xequenayeitüa Cacaüyari
\p
\v 12 Heiserie necanexeiyani nai nemütiyurienenicü, que
pemaine. Xasunicü, peru nai netiyurienetü
nepücapareviyani. Que pemaine, heiserie nepexeiya nai
nemütiyurienenicü, peru nepücanevaüriya tixaütü
heiserie mexeiyanicü nehepaüsita.
\v 13 ꞌIcuai rayuriepa catiniꞌayumiemetüni, rayuriepa
ꞌicuaisie catiniꞌayumiemetünita, que pemaine. Hü, peru
Cacaüyari ꞌuxaꞌatüni varie canitaxütüamücü rayuriepa
ꞌicuaimame. Peru ravaiyari para micumaüvanicü que müꞌane
mücayüꞌüya mücayücüna, mücücü pücaꞌayumieme.
Tiꞌaitamesie mieme püta catiniꞌayumiemetüni, Tiꞌaitame
tavaiyarisie mieme catiniꞌayumiemetünita.
\v 14 Cacaüyari canenucuquetüani Tiꞌaitame.
Catananucuꞌuitüamücü tameta yütürücariyacü.
\p
\v 15 Müpaü xecatemate, xevaiyari Cürisitu mamateya
ꞌücateya canihücütüni. Mericüte, tita Cürisitu
vaiyarieyasie mütimieme, ne que netinavairieni Cürisitu,
para ꞌuca tuminicü muyuvitünüa pinieya mürayanicü.
Pücatixaü yemecü.
\v 16 Müpaü xecatemate, que müꞌane ꞌuca tuminicü
muyuvitünüasie mütiviya, yuhamatü xei vaiyari
mecanacücani meyuxevitü. Que maine ꞌutüaricayari,
Yuhutatü xei vaiyari mecanacünicuni meyuxevitü.
\v 17 Masi que müꞌane Tiꞌaitamesie mütiviya, yuhamatü xei
ꞌiyariyari mecanacücani meyuxevitü.
\p
\v 18 Xequeneyutaꞌuna capa xeꞌimayüanicü que müꞌane
mücayüꞌüya mücayücüna. Naime ꞌaxa que mütiyuriene
tevi, pücayusevixima yuvaiyarisie, peraine. Pücatixaü,
masi que müꞌane micumaüva que müꞌane mücayüꞌüya
mücayücüna, mücü püyusevixima yuvaiyarisie.
\v 19 Müpaü xecatemate, xevaiyari tuqui canihücütüni
ꞌIyari Mütiyupatasie mieme, xehesie müyecacü. Cacaüyari
canixepitüaca mücü ꞌIyari. Xeme yücümana
xepücayucusiyarima.
\v 20 Xevitü püta ꞌuyutuacu xepunanaiya. ꞌAyumieme
yuvaiyarisie visi ticuxaxasivame xequenayeitüa Cacaüyari,
yuꞌiyarisie meta, Cacaüyari mücusiyarieyacü.
\c 7
\s Müme memüneneüque memüviqui vahepaüsita
\p
\v 1 Nepütixetaxatüaniqueyu yuxapasie que
xemüneteꞌutaꞌivaviyaxü. ꞌAixüa caniꞌaneni xüca ꞌuqui
ꞌuca cacumaüvani.
\v 2 Peru rucusixi memüyumüirecü, ꞌuquisi yuxexuitü
yüꞌüitama mequevarexeiyani, ꞌucarita yuxexuitü yücünama
mequevarexeiyani.
\v 3 ꞌUqui queꞌipitüaca yüꞌüya que müreuyevese,
yaxeicüata ꞌuca quetipitüaca yücüna.
\v 4 ꞌUca heiserie pücahexeiya yuvaiyari hepaüsita,
cünaya püta heiserie canexeiyani. Yaxeicüata ꞌuqui
heiserie pücahexeiya yuvaiyari hepaüsita, ꞌüyaya püta
heiserie canexeiyani.
\v 5 Xepücatehayeva xeyucumaüvatü, me xeyuꞌenietü ꞌesiva
xeicüa xüca yaxeteheutevini, neneviericü
xemüꞌayumiemetetünicü, tavari xeyuxevitü xeꞌacüneque,
capa Cauyumarie xeꞌutaꞌinüatacü, capa xecayüvavenicü
xemüteyuꞌaitüacacü.
\p
\v 6 ꞌIpaü nepaine xemütemaicacü que xemüteꞌupitüarie.
Netixeꞌaitüatü nepücahaine.
\v 7 Müpaü pünetinaqueniqueyu, xüca yunaitü teüteri
nehepaü meꞌanenenique. Masisü Cacaüyari ꞌaixüa
tiucaꞌiyaritü yücü catinivapitüaca yuxexuime, xeime
ꞌipaü, xeimeta müpaü.
\p
\v 8 ꞌIpaü netinivarutahüave müme memücaneneüque
memücaviqui, viyurasixi meta. ꞌAixüa caniyümücü xüca
nehepaü meꞌanenetü meyuhayeva.
\v 9 Me xüca müpaü mecayüvaveni, mequeꞌutineneüque
mequeꞌutiviquieni. Mecuxi queneüqueni, mecuxi queviequieca,
capa ꞌutatanicü.
\p
\v 10 Peru müme memüneneüque memüviqui, müpaü
netinivaꞌaitüaca, masi ne pücatixaü, Tiꞌaitame püta
müpaü tinivarutaꞌaitüani, ꞌuca yücüna pücacuꞌeirieni.
\v 11 Me xüca ꞌicuꞌeirieni, neuyeveca caviquietü
müyuhayevacü, ya neuyeveca hutarieca munuanicü
yücünasüa. ꞌUquita yüꞌüya pücacuꞌeirieni.
\p
\v 12 Hipameri müpaü netinivarutahüave, Tiꞌaitame
ꞌasimücaꞌutayücü ꞌicü hepaüsita, xevitü taꞌivatütü
yüꞌüya xüca ꞌavitücüni yuri catiꞌeriecame, xüca
ꞌüyaya yuvaüriyani hamatüana mucanicü, mücü
pücaꞌicuꞌeirieni yüꞌüya.
\v 13 ꞌUca meta yücüna xüca hexeiyani yuri catiꞌeriecame,
xüca cünaya yuvaüriyani hamatüana mucanicü, mücü
pücaꞌicuꞌeirieni yücüna.
\v 14 ꞌUqui yuri mücatiꞌerie canipasieca yüꞌüyasie
tiviyatü. ꞌUca yuri mücatiꞌerieta canipasieca taꞌivasie
tiviyatü. Mesü xüca müpaü caꞌanenique, xenivema
mepücaꞌitiyatücanique, peru müpaü müꞌanecü,
mecanipasieca Cacaüyarisie miemecü.
\v 15 Peru que müꞌane yuri mücatiꞌerie xüca
ꞌiꞌeirimücüni yuri tiꞌeriecame, mecuxi queheyani.
Pücaheuyevese taꞌiva ꞌuquitütü ꞌucatütü hesiena
tiviyatü müyuhayevacü xüca müpaü ꞌaneni. Cacaüyari
que mütatiutaꞌini, cataniutaꞌinieni hesiena
temüteviyanicü tecaꞌuximatüarietü taꞌiyarisie.
\v 16 ꞌUca queri petimate, xüca peꞌitavicueisitüani
ꞌacüna. ꞌUquita que petimate xüca peꞌitavicueisitüani
ꞌaꞌüya.
\p
\v 17 Mücü xeicüari, Tiꞌaitame que mütivarupitüa
yuxexuime, que meꞌanenetü ꞌamemuꞌuvacai yuxexuitü
quepaucua Cacaüyari müvarutaꞌini, müpaü meꞌanenetü
mequeꞌuꞌuvani. ꞌIpaü netinivaꞌaitüaca yunaitü
memeyutixexeüriva naisarie.
\v 18 Huriyusixi vaxitequiyacü ꞌinüasietü xüca
ꞌutaꞌinierieni, pücaheyeitüani vaꞌinüari. Caꞌinüasietü
vaxitequiyacü xüca ꞌutaꞌinierieni, pücayuꞌaitani
müꞌinüaritüarienicü.
\v 19 Sepa muꞌinüasie, sepa mücaꞌuꞌinüasie, xüca
yaticamieni que mütiꞌaita Cacaüyari, mücü xeicüa
caneuyeveca.
\v 20 Yuxexuitü que meꞌanenetü memutaꞌinierie, müpaü
meteyurietü mequeyuhayeva.
\v 21 Vaüriyarica petiꞌuximayacai quepaucua pemutaꞌinierie.
Sepasü pepücaꞌaꞌiyaritüaca mücücü. Me xüca peyüveni
pemüxünecü, ꞌaixüa caniyümücü masi.
\v 22 Que müꞌane mutaꞌinierie Tiꞌaitamesie mütiviyanicü,
vaüriyarica tiꞌuximayatame hücütütü, xünariecame
nayani Tiꞌaitamesie mieme. Müpaüta yaxeicüa, que müꞌane
mutaꞌinierie xünitü, ꞌiya Cürisitusie mieme
catiniꞌuximayatametüni.
\v 23 Xevitü ꞌuyutuacu xepunanaiya. Teꞌuximayatametetütü
xepücaꞌacüne teüteri vahesie mieme.
\v 24 Yuxexuitü que meꞌanenetü memutaꞌinierie, müpaü
meteyurietü mequeyuhayeva Cacaüyarisie meteviyatü.
Müpaü nepaine neꞌivama.
\p
\v 25 Müme memücaxuriquitüca vahepaüsita tixaü
nepücarexeiya Tiꞌaitame yatiuꞌaitacu. Peru que
nemüticuꞌeriva netinixetaxatüani müpaü netimaitü,
Tiꞌaitame caneninenimayaca neniuqui müseüyenicü.
\v 26 ꞌAyumieme ꞌipaü ꞌaixüa ꞌaneme neniꞌerieca hicü
temüꞌuximatüariecü, ꞌaixüa caniꞌaneni xüca tevi
yuhayeva que mütiꞌane.
\v 27 ꞌUca petiuvitütüarie ꞌacu. Mericüte,
pepücaticuvauneni pemüꞌaxünacü. ꞌUca petimave ꞌacu.
Pepücaꞌicuvauni ꞌuca.
\v 28 Me xüca peneüqueni, ꞌaixüa caniꞌaneni, ꞌaxa
petiuyurieme pepücaꞌaꞌerieca. ꞌÜimari mücaxuriqui xüca
ꞌutiviquieni, ꞌaixüa caniꞌaneni, ꞌaxa tiuyurieme
pücayuꞌerieca. Mücü xeicüa, müme memüvitütüarie
mecaniꞌuximatüariecuni mexi yuvaiyarisie meꞌuꞌuva. Ne masi
nepünaquiꞌacaqueyu xüca xecaꞌuximatüariecaque.
\p
\v 29 ꞌIpaü nepaine neꞌivama, tucari canayeꞌaximeniri.
Mexicuxi, müme memüvaravitücü yüꞌüitama, yaxeicüa
müme memücavaravitücü vahepaü mequeꞌaneneni,
\v 30 mümeta memutisuana müme memücaꞌutisuana vahepaü
mequeꞌaneneni, mümeta memüyutemamavie müme
memücayutemamavie vahepaü mequeꞌaneneni, müme
memütenanetüve, müme memücaꞌatüiyarievave vahepaü
mequeꞌaneneni,
\v 31 müme memiꞌusarüva ꞌena cuiepa timieme, yaxeicüa
müme memücaꞌiꞌusarüva vahepaü mequeꞌaneneni. ꞌIcü cuie
que müꞌane ꞌepücareutere.
\p
\v 32 Pünesinaque xemücayuꞌiyaritüacacü vaüca
xetehaꞌerivatü. Que müꞌane mücarecaꞌüya, Tiꞌaitamesie
timiemecü niyuꞌiyaritüaca, que mütinaquiꞌasitüani
Tiꞌaitame.
\v 33 Que müꞌane mürecaꞌüya cuiepa timiemecü
niyuꞌiyaritüaca, que mütinaquiꞌasitüani yüꞌüya.
\v 34 Hutamecü müpaü tinimaica. ꞌUca mücarecacüna
mücaxuriqui meta niyuꞌiyaritüaca Tiꞌaitamesie timiemecü,
hesiena mieme müpasienicü yuvaiyarisie yuꞌiyarisieta. Que
müꞌane mürecacüna niyuꞌiyaritüaca cuiepa timiemecü, que
mütinaquiꞌasitüani yücüna.
\p
\v 35 ꞌIpaü netinicuxatani xemüpareviyanicü.
Nexeviniyamütü nepücaꞌutaine. ꞌAixüa ꞌanemecü
xemümasiücünicü que müreuyevese neputaine, Tiꞌaitamesie
mieme xemüꞌayumiemetetünicü xecacuhapanietüvetü.
\p
\v 36 Me xüca ꞌüimari hexeiyani mücaxuriqui, ꞌaixüa que
mücatiꞌane ꞌiyurieme xüca yuꞌerieca, xüca ꞌeꞌuteviniri,
xüca reuyeveca müpaü müꞌanenicü, que mütinaque
yaquetiuyurieni. ꞌAixüa caniyümücü, mequeꞌutineneüque,
ꞌaxa meteꞌuyurieme mepücayuꞌerieca.
\v 37 Que müꞌane müseire yuꞌiyarisie, tixaü
careuyehüatü, yünüꞌavetü que mütiyumate, xüca
yuꞌiyarisie müpaü tiyumaica miꞌüviyanicü caxuriquime que
müꞌane hesüana mümieme, ꞌaixüa catiniyuriemücü.
\v 38 ꞌAyumieme que müꞌane mivitütüa ꞌüimari
mücaxuriqui hesüana mümieme, mücü ꞌaixüa
catiniyuriemücü, que müꞌane mücaꞌivitütüa masi ꞌaixüa
catiniyuriemücü.
\p
\v 39 Caneuyeveca ꞌuca yücünasie mütiviyanicü mexi
ꞌayeyuri ꞌuqui. Xüca cünaya ꞌumüni, canixünariemücü.
Caniyüvemücü mütiviquienicü que mütinaque, peru
Tiꞌaitamesie tiviyatü xeicüa canitivitümücü.
\v 40 Ne que nemüticuꞌeriva, caniyutemaviecamücü masi
xüca müpaü ꞌanetü yuhayeva. Müpaüta netinicuꞌerivani,
neta Cacaüyari ꞌIyarieya nepexeiya.
\c 8
\s Tita tetexi memütemaviyari hepaüsita
\p
\v 1 Tita cacaüyarixi memütemaviyari hepaüsita
netinixetaxatüaniqueyu. ꞌIpaü tetenimaica, quename
tanaitü tetemate que temütecuꞌeriva. Peru yatetemaitü que
temütecuꞌeriva, mücücü tecanihüsieriecuni xeicüa.
Tetetacanaquiꞌerietü püta tecaniseiriyariecuni masi.
\v 2 Tixaütü timaiveme xüca yuꞌerieca, ꞌacuxi
ꞌasipücatimaive que müreuyevese yamütimaicacü.
\v 3 Masi xüca ꞌinaquiꞌerieca Cacaüyari, Cacaüyari
canimaicamücü müya müꞌane.
\p
\v 4 Mericüte, ꞌicuai hepaüsita cacaüyarixi que
memütemaviyari, müpaü tepütemate, tete pücaxuave cuiepa
yuri mücacaüyari, xevitü pücaxuave cacaüyaritütü.
ꞌIya yuxevitü ꞌacaniuveni xeicüa cacaüyaritütü.
\v 5 Peru sepa ꞌamemuꞌuva müme cacaüyarixi
memüteꞌumamativa taheima cuiepa, cacaüyarixi que
memüteyumüire, teꞌaitamete que memüteyumüire,
\v 6 masi tame que temütemate, Cacaüyari caniyuxevini
taꞌuquiyaritütü. Naitü hesiena canayeneicani, tame
hesiena mieme tecaniꞌayumiemetetüni. Tiꞌaitameta
caniyuxevini Quesusi Cürisitu hücütütü. Naitü
tiniunetüarieni ꞌiya ꞌinetüacu, tameta teniunexüani ꞌiya
tasiꞌunetüacu.
\p
\v 7 Peru yunaitü ꞌipaü mepücatemate. Hipatü ꞌacuxi
mecacanivaratümaiyavaveni, mevamaiveꞌerietü
memanucuneniere. Müme quepaucua memicuaꞌa tete mavarieya,
mücü cacaüyari mecanaꞌerivani. Müpaü metecuꞌerivatü
mecaniyuseviximaca yuꞌiyarisie, memücaseseüye que
memüteyumatecü.
\v 8 Mericüte, taꞌicuai pücatasiꞌayeꞌatüani
Cacaüyarisüa. Sepa temücaꞌicuaꞌa, yaxeicüa tixaü
tepücateheuyehüva. Mesü, sepa temicuaꞌa, mücücü
tepücapareviya.
\v 9 Xequeneyucuerivayurieca, capa xevarutiquetamüracü
müme memücaseseüye, xetecuatü heiserie que
xemütehexeiya.
\v 10 ꞌEcü müpaü xeniu pemütimate, xüca caseüyetü
masixeiyani mana peticuacame xeime cacaüyari tuquieyasie,
que mütiyumate catiuvaüriyarieni miticuanicü tita
mütimaviyari mücü cacaüyari.
\v 11 ꞌIya mücaseüye canitatümaiyariemücü masi, ꞌecü
müpaü pemütimatecü, sepa müꞌaꞌiva, sepa Cürisitu
hesiena mieme mumü.
\v 12 Müpaü ꞌaxa xevayurietü yuꞌivama, xevatavayatü
müme que memüteyumate, ꞌaxa xecaniyurieca Cürisitu.
\v 13 ꞌAyumieme xüca ꞌicuaicü ꞌutiquetamüre neꞌiva,
mecuxi nemücaꞌiticuani vai neheyemecü, capa
neꞌitiquetamüracü neꞌiva.
\c 9
\s Nüꞌaritütü heiserie que mürexeiyacai
\p
\v 1 Camüsü necatinenüꞌave ne. Necatinüꞌariecame ꞌacu.
Quesusi necatiuxei Tatiꞌaitüvame. Xeme xecatehüme tita
mütiutixuaverixü neticumaüvacacu ne, Tiꞌaitamesie
netiviyatü.
\v 2 Sepa hipatü nüꞌariecame memücanesiꞌeriecaque, xeme
xecanenimaica nüꞌari que nemütihücü. Neꞌinüari
xecanihümetüni, xecümana catinimasiücüni nüꞌari que
nemütihücü Tiꞌaitamesie netiviyatü.
\p
\v 3 ꞌIpaü nepaine neꞌutaniutü nehesie mieme, nevaꞌeiyatü
müme memünesixaneta.
\v 4 Camüsü, heiserie tecatehexeiya temütemiquienicü
para temütecuanicü temüteꞌienicü.
\v 5 Heiserie tecatehexeiya taꞌüitama
temüvaravitücünicü taꞌutüma, ꞌivamarixi mehümetüme,
que memüteyurie hipatü nüꞌarisixi, Tiꞌaitame ꞌivamama que
memütevaravitücü, Sepaxita que mütiyuriene.
\v 6 Ne xeicüa Verunave xeicüa xüari müpaü
tepücatepitüarie, temütehayevacü teteꞌivatü.
\v 7 Tamüsü, quepaicü cuya payani yuxaüta tiyupitüatü.
Quepaicü haraveri mucaꞌiteüta pücaticuani ꞌicuaxiyari.
Quepaicü vaꞌüviyatü muxasi, varesiyari caꞌanuꞌieni.
\v 8 Tevipaü xeicüa que neticuxata, ꞌipaü neꞌutaitü.
ꞌInüari niuquiyari yaxeicüa caraine ꞌacu.
\v 9 Müpaü catineꞌuca Muisexi ꞌinüarieyasie,
Pepücaꞌisurihüani puixi quepaucua mitiquesina türicu
mütihenarienicü. Puixisixi vahütü xeicüa que ticuxata
Cacaüyari.
\v 10 Masi tahesie mieme caticuxata. Tahesie mieme yemecü
müpaü püracaꞌutüarie, meuyevesecü cuiesaname
mücuiesananenicü yuri tiꞌerietü mexi taꞌicueva, ꞌuvameta
mütiꞌunicü yuri tiꞌerietü quename ꞌicuaxiyari hexeiyatü
ꞌayani.
\v 11 Tame ꞌiyarisie timieme tecaniucaꞌeni xehesüa. ꞌAixüa
catiyüni vaisie timieme xüca teꞌucaꞌisanani
yaxetatemicuacacu.
\v 12 Hipame xecanivapitüaca heiserie memexeiyanicü
xehepaüsita. Tame masi yemecü heiserie tecatehexeiya
temütemiquienicü.
\p Peru sepa heiserie temexeiya mücücü, müpaü
tepücayüa. Naime tepütenevie masi, temücaꞌinenacacü
niuqui ꞌaixüa manuyüne Cürisitu hepaüsita.
\v 13 Müpaü xecatemate, müme tuquita memüteꞌuximaya,
müme tuquita mieme mepütecuaꞌa. Müme müratimavatüre
memüꞌayumiemete, mavaripa mieme meteniuhapanani.
\v 14 Tiꞌaitame yaxeicüa tinivarutaꞌaitüani müme niuqui
ꞌaixüa manuyüne memücuxata, müme memüteꞌivanicü
yametecuxatatü.
\v 15 Ne xeicüa nepücanevaüriya müpaü
nemütiyurienenicü. Que nemütiuꞌutüa meta, müpaü
nepücaꞌutaine yanemütimiquienicü. Mecuxi nemümüniqueyu
masi. Xevitü yacü neꞌutaineme pücanesiꞌayeitüani,
ꞌaixüa que nemüticuxata nehepaüsita.
\p
\v 16 Sepa niuqui ꞌaixüa manuyüne nemücuxata, masi
mücücü nepücayüve ꞌaixüa nemüticuxatanicü
nehepaüsita. Vaüriyarica masi netinicuxatani. Xüa ꞌui,
que nemütinemaicaqueyu, xüca niuqui ꞌaixüa manuyüne
necacuxatanique.
\v 17 Xüca nenevaüriyanique müpaü nemütiyurienenicü,
nepütiꞌivaniqueyu. Masi nepuviyarie hüritüaricacü, sepa
nemücanevaüriyanique.
\v 18 Querite netiꞌivani ꞌacu. Niuqui ꞌaixüa manuyüne
xüca necuxatani necatinecuetatüatü, mücü
canineꞌivaricatüni. Netinicuxatamücüni yanecatiyurienetü
heiserie que nemürexeiya, niuqui ꞌaixüa manuyüne
necuxatatü.
\p
\v 19 Sepa nemünenüꞌave, yunaime vahesie mieme
vaüriyarica netiꞌuximayatatü nepaneyeitüva, yumüireme
masi nemüvarahapanacü.
\v 20 Huriyusixi nevacuxaxatüvatü, nepünehuriyuta,
nemüvarahapanacü Huriyusixi. Müme ꞌinüari niuquiyarisie
mepüteviya, ꞌayumieme vahepaü neꞌanetü nepaneyeitüva
nemüvarahapanacü müme ꞌinüari niuquiyarisie memüteviya,
sepa vaꞌinüarisie nemücativiya ne.
\v 21 Nuivarite meta mücü ꞌinüari niuquiyari memümamave
nevacuxaxatüvatü, vahepaü neꞌanetü nepaneyeitüva,
nemüvarahapanacü müme ꞌinüari niuquiyari memümamave,
sepa Cacaüyari hüxie ꞌinüari nemücamave ne, Cürisitu
ꞌinüarieya nehexeiyatü.
\v 22 Müme memücaseseüye nevacuxaxatüvatü,
necaseüyetü nepaneyeitüva, nemüvarahapanacü müme
memücaseseüye. Yunaime nevacuxaxatüvatü, naime
nenaneyeitüvani xüca ꞌacu naimecü nevatavicueisitüani
hipame.
\v 23 ꞌIpaü naime yanecatiniyurieneni niuqui ꞌaixüa
manuyünesie mieme, neta nehesie mieme mütinaquenicü que
maine niuquiyari.
\p
\v 24 Müpaü xecatemate, müme parecu memüteꞌunanausa,
yunaitü metanausame, xevitü xeicüa heixeiyatü
nayeimücü ꞌivaricasie mieme. Yaxeicüata xeme,
xequeteneunanausani para xeheixeiyatü xemacünecü.
\v 25 Yunaitü parecu memüteꞌunanausa mecateniyuꞌaitüaca
naimecü. Müpaü meteniyurieca müme muma mütixainive
memühuritüarienicü. Tame masi muma mücatixainive
tecanihuritüariecuni.
\v 26 Nesietü que nemütiunanausa, ꞌaixüa necatinimaica
que nemütimie. Que nemütinemiene, ꞌeca
nepücacuvaxüaxime.
\v 27 Masi nevaiyari nepücuvaya. Nepünemaxiuta capa
neꞌutixaniꞌerivacü ne, netivacuxaxatüvame hipame.
\c 10
\s Que mütivacuꞌimaiyacai capa tetexi mevarayexeiyanicü
\p
\v 1 Yaxeicüa neꞌivama, neuyeveca müpaü xemütemaicacü,
tatevarima yunaitü mücü haivitüritüa quepaucua
memuꞌuvacai, yunaitü mana haramarasie quepaucua memanucü,
\v 2 yunaitü müme yacütütü Muisexisie meteviyatü
meniucaꞌüyarieni haivitürisie haramarasie.
\v 3 Yunaitü ꞌaxeicüa ꞌiyarisie mieme metenicuacaitüni,
\v 4 yunaitü ꞌaxeicüa ꞌiyarisie mieme meteniharecaitüni.
ꞌIyarisie mieme tete müvaruveiyacai, mücü
nivaharitüacaitüni. Mücü tete Cürisitu
canihücütücaitüni.
\v 5 Sepanetü, Cacaüyari pücanaquiꞌacai yumüireme
vahepaüsita. Macumavesie mecaniutixüriyaniri vacaxarite.
\p
\v 6 Mericüsü, mücü ꞌinüari caniuyüni tahesie mieme,
capa teꞌihiveꞌeriecacü tita ꞌaxa mütiꞌanene, müme
memüteyucahiveꞌeriecaipaü.
\v 7 Yaxeicüa tetexi xevarayexeiyatü xepücaꞌacüne,
hipame müme vahepaü. Müpaü catineꞌuca, Teüteri
meniucayaxixüani memütecuanicü memüteꞌienicü, ꞌarique
menanucuꞌuni memüteneitüvenicü.
\v 8 Yaxeicüata, que müꞌane mücataꞌüya mücatacüna
tepücavacumaüvani, hipatü müme que memüteꞌuyuri.
Mevarucumayüaca, meniucuini xei tucarisie, xei teviyari
heimana haica miriyari meyupaümetü müme.
\v 9 Mücü meta, tepücateꞌiꞌuxitüaca Tiꞌaitame
teꞌiꞌisipatüvetü, hipatü müme que memüteꞌuyuri.
Meꞌiꞌisipaca, cuterixi vacü meniutatümaiyarieni müme.
\v 10 Mücü meta, xepücaniuquixieca, yaxeicüa hipatü
müme que memüteꞌuyuri. Meꞌuniuquixiecu, tiꞌuname
nivarucaꞌuna müme.
\p
\v 11 Mericüte, que memuꞌitüarie müme, ꞌinüari
caniuyüni. Yacatinacaꞌutüarieni que mütiuyü,
temüꞌimaiyarienicü tame, tucari manucatüa mayeꞌacü,
taparetü ꞌateꞌuꞌuvacacu tame.
\v 12 ꞌAyumieme que müꞌane ꞌaꞌuveme müyuꞌerie, mücü
queyüꞌüviyani capa ꞌacavenicü.
\v 13 Teüteri que memüteꞌisiparie xeicüa
xecateniꞌisiparieca xeme. Cacaüyari masi yacatinicamieni
que maine. Mücü pücaxepitüani xemüꞌisiparienicü que
xemücateyüvave. Xeꞌisipariecacu masi canixepitüamücü
que xemütevicuecacü, xepitüatü xemüyüvavenicü
xeteꞌucaꞌenivatü.
\p
\v 14 ꞌAyumieme nenaquiꞌerima, xequeneyutaꞌuna capa tetexi
xevarayexeiyanicü.
\v 15 Temaivavemete nemütivacuxaxatüvapaü, müpaü
necatinixecuxaxatüvani xeme. Yücümana xequeneuꞌinüata
tita nemüraine.
\v 16 Tecüxi hepaüsita quepaucua ꞌaixüa temutiyuane
Cacaüyari hepaüsita, mücü tecüxicü tecatetaxevi
Cürisitumatü, yuxuriya que mütiutayeuri. Pa quepaucua
temititara, mücü pacü tecatetaxevi Cürisitumatü,
yuvaiyarisie que mütiumierie.
\v 17 Mücü pa que mütiyuxevi, tameta tamüiretü xei
vaiyari tecanihümetüni. Tanaitü ꞌaxeicüa tenitihapanani
xei payarisie mieme.
\p
\v 18 Mücü meta, müme ꞌIxaheri nuivarieyasie
memütinunuiva xequenivaraꞌerivani. Müme mavari
memütecuaꞌa, mecateyuxevi müratimavatüre miemematü.
\v 19 Mericüte, quesü nehainericü. Tita tete
mütimaviyari tixaütü mütihücücü neraine. Tete
cacaüyariyari tixaütü mütihücücü neraine.
\v 20 Masisüari ꞌipaü nenaineni, tita memütemava
nuivarite, cacaüyarixi ꞌaxa memüꞌanene vahesie mieme
mecatenimavani, que müꞌane yuri cacaüyari mücahücüsie
mieme. Pücanesinaque xemüyutaxevirecü cacaüyarixi ꞌaxa
memüꞌanene vahamatü.
\v 21 Xepücayüvave Tiꞌaitame tecüxieyasie mieme
xemanuꞌieni, mexi xeꞌenuyeꞌe cacaüyarixi ꞌaxa memüꞌanene
vatecüxisie mieme. Xepücayüvave Tiꞌaitame ꞌicuaiya
xemütecuani, mexi xetecuaꞌa cacaüyarixi ꞌaxa memüꞌanene
vaꞌicuai.
\v 22 Me, teteꞌihaxüatüani Tiꞌaitame. Que tetetürücavi
tame, Tiꞌaitame tahepaü catitürücaüyecacu.
\s Nai xequeteneyurieca Cacaüyari visi müticuxaxasivanicü
\p
\v 23 Que pemaine, heiserie tecanexeiyani nai
temüteyurienicü, peru nai teteyurietü tepücapareviyani.
Heiserie tecanexeiyani nai temüteyurienicü ꞌacu, peru nai
teteyurietü tepücaseiriyarieni.
\v 24 Mecuxi yuxexuitü mepücatecuvauni yuxaüta ꞌaixüa
memüꞌitüarienicü. Mequetecuvauni hipatü püta ꞌaixüa
memüꞌitüarienicü.
\p
\v 25 Naitü mütituiya quiecari hixüapa, mücü
xequetenecuaca, tixaü xecayuꞌiyaritüatü que
xemüteyumate.
\v 26 Cuie Tiꞌaitame pinieya catinihücütüni, naitü
cuiepa mütixuave catinipinieyatünita.
\p
\v 27 Peru xevitü yuri catiꞌerietü xüca xeꞌutaꞌinieni
xemütecuanicü quiena, xüca xeyuvaüriyani xemuhucü, nai
que xemütemiquieni xequeteneuticuaꞌi, tixaü
xecayuꞌiyaritüatü que xemüteyumate.
\v 28 Peru xevitü xüca müpaü tixeꞌutahüaveque, ꞌIcü
tete mavarieya canihücütüni, ꞌutaitü, mecuxi
xepücaꞌiticuaniqueyu, xeheꞌerivatü que müꞌane
yamütixeꞌutahecüatüa, xeheꞌerivatü que mütiyumate, capa
yuꞌiyaritüanicü.
\v 29 Que xemüteyumate xeme, ꞌasinepücahaine. ꞌIya püta
que mütiyumate nepaine.
\p Mericüte, peru ꞌaixüa que tiyüni, xüca nenenüꞌavetü
nexaniꞌerivani, xevitü müyuꞌiyaritüacü que mütiyumate.
\v 30 Xüca neꞌiticuani pamüpariyusi neꞌipitüatü
Cacaüyari, titayariri ꞌaxa neticühüavarüva neꞌicuatü,
hepaüsitana pamüpariyusi nemipitüacü Cacaüyari.
\v 31 Mericüsü, sepa xemütecuaꞌa, sepa xemüteꞌie, sepa
tita xemüteyurie, nai xequeteneyurieca Cacaüyari visi
müticuxaxasivanicü.
\v 32 Xepücavatiꞌücamüraxüani Huriyusixi, müme
memücahuriyusixi meta, müme meta memeyutixexeüriva
Cacaüyarisüa miemete.
\v 33 Naimecü necatiniyurieneni memüpareviyanicü
yunaitü. ꞌAixüa nemüꞌitüarienicü ne, mücücü
nepücayüane. Yumüiretü ꞌaixüa memüꞌitüarienicü püta
necaniyüaneni, memütavicueisitüarienicü müme.
\c 11
\p
\v 1 Xenesiꞌüquetü xequenacüni, neta que nemütiꞌüque
Cürisitu.
\s ꞌUcari que memüteꞌumucuresi
\p
\v 2 ꞌAixüa nepaine xehepaüsita xemünesihaꞌerivacü
naimecü, yaxemütecahucü yeiyarisie que nemütixeyetuiri.
\v 3 Peru neuyeveca müpaü xemütemaicacü, Cürisitu
yunaime ꞌuquisi canivamuꞌutüni, ꞌuquita ꞌuca
canimuꞌuyatüni, Cacaüyarita Cürisitu canimuꞌuyatüni.
\v 4 ꞌUqui xüca yutanenevieni, xüca ticuxatani,
yucumuꞌututü, caniyuteviyasitüaca yumuꞌucü.
\v 5 ꞌUca püta xüca yutanenevieni, xüca ticuxatani,
cayucumuꞌututü, caniyuteviyasitüaca yumuꞌucü. Yaxeicüa
catiniyüniqueyu xüca yumuꞌusie yucaxicanique.
\v 6 Xüca cayucumuꞌutuca ꞌuca, mecuxi queheyucaxicani. Me
ꞌuca xüca yuteviyani yucaxime, muꞌumesetü, queyucumuꞌutuca
masi.
\v 7 Pücaheuyevese müyucumuꞌutucacü ꞌuqui, Cacaüyari
ꞌüquisicaya mühücücü, hesiena mümasiücücü que
müꞌane Cacaüyari. ꞌUcasie masi canimasiücüni que müꞌane
ꞌuqui.
\v 8 Sutüapai ꞌuqui ꞌucasie pücaꞌayene, ꞌuca ꞌuquisie
payene püta.
\v 9 Mücü meta, ꞌuqui pücaꞌunetüarie ꞌucasie mieme, ꞌuca
ꞌuquisie mieme caniunetüarieni püta.
\v 10 ꞌAyumieme caneuyeveca ꞌuca ꞌinüari manuyecacü
yumuꞌusie, cümana mümasiücüni heiserie que mürexeiya,
Cacaüyari tupirisiximama varaꞌerivatü.
\v 11 Peru Tiꞌaitamesie meteviyatü que memüteꞌuꞌuva, ꞌuca
ꞌapücaꞌuyeica ꞌuqui caheuyehüatü, ꞌuquita ꞌapücaꞌuyeica
ꞌuca caheuyehüatü.
\v 12 ꞌUca ꞌuquisie payene ꞌana, peru ꞌuqui ꞌucasie
püyenuiva. Naitü masi Cacaüyarisie catinayenexüani.
\p
\v 13 Yücümana xequeneuꞌinüata que xemüteyumate. ꞌAixüa
tiꞌane xüca ꞌuca nenevieri ꞌipitüani Cacaüyari
cayucumuꞌututü.
\v 14 Camü yututuyaricü müpaü xecateꞌüquitüarie, que
mütitevive ꞌuqui xüca cüpateya ꞌetütüni,
\v 15 ꞌuca püta visi que mütiꞌane xüca cüpateya
ꞌetütüni. Yücüpa caniumiquieni manuyunacacü.
\v 16 Me xüca xevitü niuquixiemücüni, müpaü
quetimaica, tame tepücaheixeiya yeiyari müpaü ꞌaneme,
Cacaüyarisüa miemete memeyutixexeüriva, mümeta mücü
yeiyari mepücahexeiya.
\s Que memüteꞌiseviximacai Tiꞌaitame ꞌIcuaiya ꞌinüariyari
\p
\v 17 ꞌIpaü que nemütixeꞌaitüa, nepücayüve ꞌaixüa
nemutainenicü xehepaüsita, que xemüteyuyexexeüriva.
ꞌAixüa xepücaꞌitüariva yaxeteyuyexexeürivatü, ꞌaxa
xecaniꞌitüarieca püta.
\v 18 Mücü meri, que müraniuva, ꞌaxeicüa quepaucua
xemüyuyexexeüriva, yuhixüata xecaniyusanani. Hixüata
ꞌarücamecü müpaü yuri nepütiꞌerie que müraniuva.
\v 19 Süricü neuyeveca yuxexuime vahesie xemüteviyanicü,
xesata mümasiücünicü müme memühecüasie.
\v 20 ꞌAxeicüa quepaucua xemüyuyexexeüriva que
xemütecuaꞌa, Tiꞌaitame ꞌIcuaiya pücahücü.
\v 21 Yuxexuitü xecaniyumexüitüaca, yuꞌicuai xeꞌahapatü,
quepaucua xemütecuaꞌa. Xevitü neuhacamücüni, xevitüta
nitaveca.
\v 22 Cari quite xepücatehexeiya xemütecuanicü
xemüteꞌienicü. Masicutaxi xetevateviyasitüa müme tixaü
memücatehexeiya, xevaxaniꞌerietü müme memüyuyexexeüriva
Cacaüyarisüa miemete. Queri netixetahüave. ꞌAixüa
netiutaineni xehepaüsita ꞌacu. ꞌIpaü que xemüteyurie,
ꞌaixüa nepücaꞌutaineni xehepaüsita.
\s Tiꞌaitame ꞌIcuaiya que mütiuꞌaisie ꞌinüariyari
\r (Mateu 26:26‑29; Maricuxi 14:22‑25; Rucaxi 22:14‑20)
\p
\v 23 Que nemütixeyetuiri, neta necaniyetuiriyarieni
Tiꞌaitamesüa mieme. Müpaü tiniuyüni. Mücü tücarisie
quepaucua müyetuiyaniquecai, Tiꞌaitame Quesusi pa
nanucuꞌüni.
\v 24 Pamüpariyusi ꞌipitüaca Cacaüyari, canititara pa,
müpaü ꞌutaitü, ꞌIcü nevaiyari canihücütüni. Xehesie
canimiemetüni. ꞌIpaü xequeteneyurieca
xemünesihaꞌerivanicü ne.
\v 25 Yaxeicüata tiniuyurieni tecüxi ꞌanucuhanatü
meteꞌucuacu, müpaü ꞌutaitü, ꞌIcü tecüxita mieme türatu
mühecua canihücütüni. Nexuriyacü caniseiriyariemücü.
Quepaucua xemiꞌieca, ꞌipaü xequeteneyurieca
xemünesihaꞌerivanicü.
\v 26 Quepaucua ꞌicü pa xemuticuaꞌani, ꞌicü tecüxi
quepaucua xemanuyeꞌeni, xecatenihecüatacacuni que mütiumü
Tiꞌaitame, mexi canuave.
\s Que mütiyüni xüca ꞌiticuani Tiꞌaitame ꞌIcuaiya,
ꞌiyarieya yacaꞌanecacu
\p
\v 27 ꞌAyumieme que müꞌane ꞌicü pa müticuani ꞌicü
tecüxi manuꞌieni, hesiena catinaquecacu ꞌiyarieya que
mütiꞌane, hesiena pürahüiyani miseviximacü Tiꞌaitame
vaiyarieya xuriyaya.
\v 28 Tevi queyuꞌinüatani. Müpaü tiyurienetü, ꞌicü pa
quehecuaca, ꞌicü tecüxita mieme queꞌanuyeꞌeni.
\v 29 Mesü, ticuaꞌatü ꞌienetü xüca heiseriemecü
catimaica tita vaiyarieya mütihücü, yuhesie rahüpatü
catinicuacamücü caniꞌiecamücü.
\v 30 Müpaü xemüteyuriecü, ꞌayumieme xeneuveraranini
yumüiretü xeme, xetenicucuyeni, yuvaücavatü meneucusu.
\v 31 Xüca tacümana tetaꞌinüataque, tatacuri
tepücapitüarieniqueyu.
\v 32 Peru Tiꞌaitame quepaucua mütasitaꞌinüata,
teteniꞌüquitüarieca ꞌuximatüaricacü, capa
teꞌanutaxüriyanicü cuiepa memütama vahamatü.
\p
\v 33 ꞌAyumieme neꞌivama, quepaucua xemüyuxeürie
xetecuanique, xequeneyucuevieca.
\v 34 Xüca heuhacamücüni, yuquita quetiucuani, capa
xeꞌuꞌinüasienicü xeyucuxeürieme. Hipatü müreuyevese
ꞌaixüa netiniyuriemücü quepaucua nemunuani.
\c 12
\s ꞌIyarisie timieme que temüteꞌumiquiva
\p
\v 1 Neꞌivama, neuyeveca ꞌipaü xemütemaicacü tita
ꞌIyarisie mütimieme hepaüsita.
\v 2 Xeme müpaü xecatenimaica que mütiꞌanecai quepaucua
xemünuivaritetücai xeicüa. Xecanicuhapanietüvecaitüni
tetexi memücaniuvave vahesüa, que
xemütecühüavarüvacai.
\v 3 ꞌAyumieme ꞌipaü netinixetahecüatüaniqueyu, tevi
xüca müpaü ꞌutayüni, Quesusi ꞌaxa queticuxaxasivani,
ꞌutaitü, mücü Cacaüyari ꞌIyarieyasie tiviyatü
pücaꞌutaine. Mücü meta, tevi xüca müpaü ꞌutayüni,
Quesusi catiniꞌaitametüni, ꞌutaitü, ꞌIyari Mütiyupatasie
tiviyatü xeicüa caniyüveni müpaü mütayüni.
\p
\v 4 Yücü tepüteꞌumiquiva, ꞌIyari yuxevicacu.
\v 5 Yücü tepüteꞌuhüritüariva, Tiꞌaitame yuxevicacu.
\v 6 Yücü tepütecuyuitüariva, Cacaüyari yuxevicacu.
Mücü canihücütüni que müꞌane yunaime müvacuyuitüva
naimecü.
\v 7 Taxexuime tahesie, ꞌIyari masiücütü
canayeitüarivani, ꞌaixüa temüꞌitüarienicü tanaitü.
\v 8 Xevitü canipitüarieca mütaniunicü timaivemepaü,
ꞌIyari yatipitüacacu. Xevitüta canipitüarieca
mayeniuvenicü vaüca timaitü, mücütütü ꞌIyari
yuxevitü que mütipitüa.
\v 9 Xevitüta canipitüarieca yuri mütiꞌeriecacü, mücü
ꞌIyarisie tiviyatü. Xevitüta canipitüarieca
müvaranayexürüvanicü tecuicuicate, mücü ꞌIyari
müyuxevisie tiviyatü.
\v 10 Xevitüta canipitüarieca türücaüyemecü
yamütiyurienenicü, xevitüta müticuxatanicü, xevitüta
müvaꞌinüatanicü ꞌiyarite, xüca ꞌaixüa meꞌaneneni me
xüca ꞌaxa meꞌaneneni. Xevitüta ꞌaiteüya vevietü
mütaniunicü canipitüarieca, xevitüta mütihecüatanicü
que müticuxaxasiva ꞌaiteüya veviecacu.
\v 11 Mücü ꞌIyari yuxevitü canihücütüni que müꞌane
müvacuyuitüva yunaime. Yücü catinivapitüaca yuxexuime,
que mütiyuvaüriya.
\s Xei vaiyari tecanacüne tanaitü
\p
\v 12 Yaxeicüa tavaiyari caniyuxevini, tamamate taꞌücate
tatenite naitü timüirecacu. Naitü tavaiyarisie timieme
timüirecacu müyuxevipaü vaiyari, müpaüta caniꞌaneni
Cürisitu.
\v 13 ꞌIyari müyuxevi que mütatiutaxeviriyaxü, xei
vaiyari tecanacüne quepaucua temucaꞌüyarie, sepa
Huriyusixi Cüriyecusixi temühüme, sepa vaüriyarica
temüteꞌuximaya, sepa temütanüꞌa. Tanaitü
tecaniuhatuiyarieni, ꞌIyari müyuxevi tahesie mieme
mütayeuriyacü.
\p
\v 14 Mücü meta, ravaiyari xei mamayari xei ꞌücayari
pücahücü. Pümüire püta.
\v 15 Raꞌüca xüca müpaü hainenique, Ne ramama
nemücahücücü, ꞌayumieme ravaiyarisie nepücamieme,
ravaiyarisie camiemetütü pücaꞌayaniqueyu, müpaü
ꞌutayüca xeicüa.
\v 16 Ranaca xüca müpaü hainenique, Ne rahüxie
nemücahücücü, ꞌayumieme ravaiyarisie nepücamieme,
ravaiyarisie camiemetütü pücaꞌayaniqueyu, müpaü
ꞌutayüca xeicüa.
\v 17 Ravaiyari naitü xüca hüxitünique,
quetiꞌenaniqueyu. Naitü xüca nacatünique, queri
reuꞌücueniqueyu.
\v 18 Peru hicü Cacaüyari ravaiyarisie canicayasa xexuime
que mütinaque.
\v 19 Me naitü xüca xei paüriyaritünique, queri
tihücütüniqueyu ravaiyari.
\v 20 Masi pümüire, peru ravaiyari caniyuxevini.
\p
\v 21 Rahüxie pücayüve müpaü mütitahüave ramama,
Nepücamasiheuyehüva, ꞌutaitü. Yaxeicüata ramuꞌu
pücayüve müpaü mütitahüave raꞌücate,
Nepücaxeheuyehüva, ꞌutaitü.
\v 22 Masi tita catitürücavime temüteꞌerie, mücü
yemecü tepeuyehüva.
\v 23 Tavaiyarisie timieme, tita ꞌaixüa catiꞌaneneme
temüxata, mücü tecaniquemaritüaca masi. Tavaiyarisie
tita visi mücatixeiyarie, visi ꞌanenetü masi
canayeitüarivani,
\v 24 tita visi mütixeiyarie müpaü mücareuyevesecü.
Masi Cacaüyari nitaxeviriyani tavaiyari, ꞌaixüa
ꞌiyurienetü masi tita tixaü müreuyehüva,
\v 25 tavaiyari capa hixüata saninicü, masi tita
tavaiyarisie mütimieme ꞌaxeicüa mütiyüꞌüviyanicü
naitü.
\v 26 Xei paüriyari xüca ticuyeni, naitü hamatüana
tinicuyecamücü. Xei paüriyari xüca visi ꞌuꞌitüarieni,
naitü hamatüana niyutemaviecamücü.
\p
\v 27 Xemeri Cürisitu vaiyarieya xecanihümetüni.
Yuxexuitü vaiyarieyasie timieme xei paüriyari
xecanihümetüni, que xemüteꞌupitüarie.
\v 28 Müme memeyutixexeüriva, hipame canivarucayasa
Cacaüyari nüꞌarisixi meri, ꞌarique texaxatamete, ꞌarique
teꞌüquitamete, ꞌanarique müme türücaüyemecü
memüteyurie, ꞌarique müme memütemiquiva
memüvaranayexürüvanicü tecuicuicate, teparevivamete
meta, teꞌaitamete, mümeta ꞌaiteüya memüvevie.
\v 29 Yunaitü nüꞌarisixi que metehüme. Yunaitü
texaxatatamete que metehüme. Yunaitü teꞌüquitamete que
metehüme. Yunaitü türücaüyemecü que meteyurie.
\v 30 Yunaitü que metemiquiva memüravanayexürüvanicü
tecuicuicate. Yunaitü ꞌaiteüya que metevevie. Yunaitü que
meteꞌihecüata tita müticuxaxasiva ꞌaiteüya veviecacu.
\v 31 Xequeneyuvaüriyani ꞌaixüa ꞌaneneme masi
xemütemiquienicü. ꞌAcuxi huye yemecü ꞌaixüa müꞌane
necanixetahecüatüamücü.
\c 13
\s Cuini mieme que müreuyevese mütiyucanaquiꞌeriecacü
\p
\v 1 Xüca ꞌaiteüya nevevienique que memüteniuvave
teüteri Cacaüyari tupirisiximama yunaitü, peru xüca
necatinecanaquiꞌeriecaque, tepüa mucuyuanepaü
necanayaniqueyu, tirinari mutatiriurücapaü.
\v 2 Xüca netiumiquienique nemüticuxatanicü, xüca
netimaicaque naime que mütiꞌavie, naime meta que
mütimasiücü, naimecü yuri netiꞌerietü xüca
neyüvenique yemurite nemüvatayuitüanicü, peru xüca
necatinecanaquiꞌeriecaque, tixaütü
nepücatihücütüniqueyu.
\v 3 Xüca nepini naime netivaminique hipame, xüca
neneyetuanique nevaiyari mütataiyarienicü, peru xüca
necatinecanaquiꞌeriecaque, tixaütü nepücaraꞌivaqueyu.
\p
\v 4 Tiyucanaquiꞌerietü ꞌecatineutevini cahaꞌatü. ꞌAixüa
catiniucaꞌiyarini tiyucanaquiꞌerietü, pücayumexüitüa
hipame vahepaüsita varaꞌivamütü. Tiyucanaquiꞌerietü
pücatiyucataveꞌerie, pücaꞌutahüsierie.
\v 5 Yapücatiyuriene que mütiyuteviyasitüa.
Pücaticuvaune tita yuhesie mütimieme xeicüa,
pücayuhaxüatüa, ꞌaxa mütiꞌanene pücaraꞌeriva.
\v 6 Pücayutemavie yameteyuriecacu hipatü que
mücatiheiserie, masi tita yuri müraine hepaüsita
caniyutemavieca.
\v 7 Nai tininevieca, naimecü yuri catiniꞌerieca, naimecü
canitaꞌicuevani yuri tiꞌerietü, naimecü catiniucaꞌenivani.
\p
\v 8 Que mütiyucanaquiꞌerie, hasuacua pücatapare. Que
temütecuxata, mücü canitaparimücü. ꞌAiteüya que
temütevevie, mücü pücaheuyeveca. Que temütemaivave,
mücüta canitaparimücü.
\v 9 Xei taparie xeicüa tecanimaica, xei taparie xeicüa
tetenicuxatani.
\v 10 Quepaucua munuani que müꞌane tixaütü
mücareuyehüva, tita xei tapariesie mütimieme
catinitaparimücü.
\p
\v 11 Quepaucua nemünunusitücai, nununsipaü
netinicuxatacaitüni, nununsipaü netininemaicaitüni,
nunusipaü netinicuꞌerivacaitüni. Quepaucua ꞌuqui nematüa,
netiniuhayeva nunusipaü neyüanetü.
\v 12 Cahecüacamecü tecanineniereni hicü, que müꞌane
xicüri mayeyüvisie mücanierepaü. ꞌAnari tahüxie
teniutineniericuni püta. Xei tapariecü netinimaica hicü,
ꞌanari püta netinitimaimücü, yaxeicüa ꞌiya
münesimatepaü.
\v 13 Mericüsü, yuri que temüteꞌerie, que
temütetaꞌicueva, que temütetacanaquiꞌerie, mücü haicatü
ꞌecatineuterimücü. Que temütetacanaquiꞌerie, mücü masi
caneuyeveca.
\c 14
\s ꞌAiteüya que memüteveviecai
\p
\v 1 Xequeneyumexüitüaca xemüteyucanaquiꞌeriecacü.
Mücü meta, xequeneyuvaüriyani ꞌIyarisie timieme
xemütehexeiyanicü, peru masi yemecü xequeneyuvaüriyani
xemütecuxatanicü.
\v 2 Que müꞌane ꞌaiteüya müvevie, mücü pücavatahüave
teüteri. Nitahüave Cacaüyari püta. Tevi pücaꞌiꞌenie,
catinicuxatani tita mütiꞌavie ꞌIyari ꞌicuyuitüvacacu.
\v 3 Que müꞌane mütixaxatame, mücü masi
canivarutahüaveni teüteri, vaseiriyatü vatuicatü
vanütüatü.
\v 4 Que müꞌane ꞌaiteüya müvevie, mücü niyuseiriyani
yuxaüta, peru que müꞌane müticuxata, mücü nivaseiriyani
müme memüyuyexexeüriva.
\p
\v 5 Caneninaqueni yunaitü ꞌaiteüya xemüveviecü, peru
pünesinaqueniqueyu masisü xüca xetecuxatanique. Que
müꞌane müticuxata ꞌaixüa caniyüaneni, que müꞌane
ꞌaiteüya müvevie ꞌaixüa cayüanecacu hepaüna, me xüca
xevitü tihecüatani que mutaine xeicüa, ꞌaixüa
caniyüaneni, müme memüyuyexexeüriva
memüseiriyarienicü.
\v 6 Hicüri neꞌivama, xüca xehesüa nenuanique ꞌaiteüya
nevevietü, tita netixepitüaniqueyu, me xüca
nexetahüavenique netihecüatatü tita mütiꞌaviesiecai,
xüca neꞌayeniuvenique, xüca neticuxatanique, xüca
netiꞌüquitanique xeicüa mücücü tixaü
nepütixepitüaniqueyu.
\p
\v 7 Tamüsü, tita mücarayeyuri caniniuveni cürautatütü
canaritütü. Xüca ꞌaixüa catipünarieca, que
timasiücüni tita müticürautasieni tita müticanarisieni.
\v 8 Cuxineta xüca hüsierieca cahecüaca, quepai püyucuhaꞌaritüani cuya.
\v 9 Xemerita yaxeicüa, yunenicü xüca niuqui ꞌaixüa
mühecüa xecaꞌutiniucani, que timasiücüni que
xemutiyuane. ꞌEcapa xeicüa xeputiniucani.
\v 10 Xüari teüteri vaniuqui canimüireni ꞌena cuiepa.
Yuxexuitü yuniuquicü meꞌutiniutü mecaniꞌenierieca.
\v 11 Masi xüca ꞌasinecatimaica que mutaine niucame, yacü
xeicüa tiriurücame necaniꞌeriecamücü niucame, mücüta
yaxeicüa canetiniꞌeriecamücü ne.
\v 12 Xemeta xeyuvaüriyatü xemüteheixeiyanicü tita
ꞌIyarisie mütimieme, xequetenecuvava cuini mieme
xemüvaseiriyanicü müme memüyuyexexeüriva.
\p
\v 13 ꞌAyumieme que müꞌane ꞌaiteüya müvevie,
queyutanenevieni müyuhecüatanicü que mutaine.
\v 14 Xüca nenetanenevieni ꞌaiteüya nevevietü,
neꞌiyaricü nepünenenevie, peru tixaü pücatiutixuxuavere
que nemütinemate.
\v 15 Quesü yüni. Neꞌiyaricü nepünenenevieca, peru
yanetinemaitü que nemutaine, müpaüta
netinineneneviecamücü. Neꞌiyaricü nenitacuicamücü, peru
yanetinemaitü que nemutaine, müpaüta nenitacuicamücü.
\v 16 Camüsü xüca ꞌaꞌiyaricü xeicüa ꞌaixüa pehaineni
Cacaüyari hepaüsita, ꞌiya vana muca ꞌenamete memateisie,
quepaüricü müpaü paineni, Caniyuritüni niuqui,
ꞌutaitü, quepaucua ꞌecü pamüpariyusi pemütayüni.
ꞌAsipücatimate que pemutaine.
\v 17 ꞌEcü ꞌaixüa ꞌanemecü pamüpariyusi peꞌipitüacacu
Cacaüyari, ꞌiya püta pücaseiriyarie mücücü.
\v 18 Ne pamüpariyusi necanipitüaca Cacaüyari, cuini
mieme nemüyüvecü ꞌaiteüya nemüvevie, nexehaꞌivatü xeme
yunaime.
\v 19 Peru xeüripa necaninevaüriyani masi ꞌauxüme
niuquiyari nemütaniunicü yanetinemaitü que nemutaine,
nemütivaꞌüquitüanicü hipame, sepa tamamata miriyari
niuquiyari nemücataniunicü ꞌaiteüya nevevietü.
\p
\v 20 Neꞌivama, türi vahepaü xepücateyumaica. ꞌAixüa
caniꞌaneni xüca türi vahepaü ꞌasixecatemaica tita ꞌaxa
mütiꞌane hepaüsita, peru xequenayeꞌaxüa püta que
xemüteyumate.
\v 21 ꞌInüari niuquiyarisie müpaü catineꞌuca,
Nenivatahüavimücü ꞌicü teüteri, hipatü yücü
memütiniuca yametevacuxaxatüvacacu. Müme vaniuqui yücü
müꞌanene, vatenicü nenitayümücü. Sepa müpaü
nemütiyurieni mepücayuvaüriyani memünesiꞌenienicü,
canaineni Tiꞌaitame.
\v 22 ꞌAyumieme ꞌaiteüya ꞌinüari pücahücü müme yuri
memüteꞌerie vahesie mieme. Müme yuri memücateꞌerie püta
vahesie mieme caniꞌinüaritüni. Tixaxatame niuquieya
ꞌinüari pücahücü müme yuri memücateꞌerie vahesie
mieme. Müme yuri memüteꞌerie püta vahesie mieme
caniꞌayumiemetüni.
\v 23 Hicü ꞌaxeicüa xüca meyucuxeürieni yunaitü
memüyuyexexeüriva, yunaitü ꞌaiteüya mevevietü, xüca
mana meheutahaxüani hipatü ꞌenamete ya yuri
memücateꞌerie, cari müpaü mecanitiyuacuni, quename
xecayumate xeme.
\v 24 Me xüca yunaitü metecuxatani püta, xüca mana
heutahani ꞌenametütü ya yuri catiꞌerietü, yunaitü
menitahecüatacuni que mütiuyuri, yunaitü
meniꞌinüatacuni.
\v 25 Tita mütiꞌaviesiecai ꞌiyarieyasie masiücütü
nayeimücü. Müpaü tiuꞌename, ꞌutihüximaqueme, nenevieri
canipitüamücü Cacaüyari, müpaü ꞌutaitü, Yuricü
Cacaüyari xehesie catiniviyani.
\s Naitü heiseriemecü quetiuyüni
\p
\v 26 Queteri ꞌaneni neꞌivama. Quepaucua
xemüyucuxexeüriva, yuxexuitü masi cuicari xecanexeiyani,
ya ꞌüquitüarica, ya xecanihaꞌarisieca xemütehecüatanicü
tita xemüteꞌuxeisitüarie, ya ꞌaiteüya xemüvevienicü, ya
xemütehecüatanicü tita müticuxaxasiva ꞌaiteüya
veviecacu.
\v 27 Naitü masi quetiyüni xemüseiriyarienicü. Xüca
ꞌaiteüya vevimücüni, yuhutatü xeicüa yuhaicatü nusu,
xevitü meri, xevitüta ꞌarique, müpaü mequeteyurieni.
Xevitüta queꞌihecüatani vaniuqui.
\v 28 Me xüca ꞌucaꞌayecani que müꞌane mütihecüatani
ꞌaiteüya veviecacu, niucame cayuvatü queꞌumaca xeüripa.
Mecuxi queyutaxatüani yücümana, quetitaxatüani
Cacaüyari.
\v 29 Texaxatamete yuhutatü ya yuhaicatü mequetecuxatani,
hipatü mequeꞌiꞌinüatani tita memüteꞌutiyua.
\v 30 Xüca xevitü mana ꞌacaitü tixaütü tiupitüarieni
mütihecüatanicü, que müꞌane müticuxata quetiuhayeva.
\v 31 Xecaniyüvaveni xemütecuxatanicü yuxexuitü, xevitü
meri, xevitüta ꞌarique, memüteyüꞌüquitüanicü yunaitü,
memütuicarienicü yunaitü.
\v 32 Texaxatamete yuꞌiyari mecaniꞌaitüaca,
\v 33 Cacaüyari tiyuxamuriecame mücahücücü, cayuvatü
tiyupitüvame mühücücü püta.
\p Que memüteyurie naisarie haque Cacaüyari teüterimama
memeyutixexeüriva,
\v 34 cayuvatü mequeꞌumaca ꞌucari xeüripa.
Mepücapitüariva memütiniunicü. Mequeteꞌaitüarieca masi,
yaxeicüa ꞌinüari niuquiyarita mainepaü.
\v 35 Xüca tixaütü meteyüꞌüquitüacuni, yücünama
mequevacuꞌivaviyani yuquita. ꞌAixüa pücaꞌane xüca ꞌuca
ꞌutaniuni xeüripa.
\p
\v 36 Mesü, xehesüa xeicüa que rayene Cacaüyari
niuquieya. Xehesüa xeicüa quetinua.
\v 37 Xüca tixaxatame yuꞌerieca, ꞌIyari hexeiyame xüca
yuꞌerieca, müpaü quetimaica, tita nemütixeꞌutüirie,
mücü Tiꞌaitame ꞌaitüaricaya canihücütüni.
\v 38 Me tevi xüca müpaü catimaica, mücüta
pücamarivani.
\p
\v 39 ꞌAyumieme neꞌivama, xequeneyumexüitüaca
xemütecuxatanicü, peru xecavanenatü ꞌaiteüya
memüvevienicü.
\v 40 Naitü heiseriemecü quetiuyüni, xevitü meri,
xevitüta ꞌarique.
\c 15
\s Cürisitu que müranucuquetüarie ꞌumierieca
\p
\v 1 Neꞌivama, necanixetahecüasitüiyamücü niuqui ꞌaixüa
manuyüne, que nemütixecuxaxatüvacai. Xecanitanaquiꞌerieni
mücü niuqui, hesiena xeteviyatü xecaniutiꞌuni.
\v 2 Xüca cui xeꞌeyexeiyani tita nemütixecuxaxatüvacai,
mücü niuquicü xecanitavicueisitüarieximeni, me yacü
xeicüa xüca yuri xeteꞌutaꞌerieni.
\p
\v 3 Ne necanixeyetuirieni tita masi müreuyevese, que
nemütiyetuiriyarie neta, quename Cürisitu ꞌumü tame ꞌaxa
temüteꞌuyuricü, ꞌutüaricate mainepaü,
\v 4 quename ꞌucateuque, quename ꞌanucuquetüarie hairieca
tucari ꞌayeꞌacu, ꞌutüaricate mainepaü,
\v 5 quename Sepaxi ꞌixei, ꞌarique Tamamata Heimana
Yuhutatü meꞌixei.
\v 6 ꞌArique ꞌauxüme sientuyari heimana yameyupaümetü
mecanixeiya ꞌaxeicüa ꞌivamarixi. Yumüiretü müme
ꞌameniuꞌuvani hicüque, hipatüri meneucusuri.
\v 7 ꞌArique Cacuvu nixeiya, ꞌariqueta nüꞌarisixi yunaitü
menixeiya.
\p
\v 8 ꞌImatürieca neta necanixeiya, que müꞌane ꞌaxa ꞌanetü
mutinuivaxüpaü neꞌanetü.
\v 9 Nüꞌarisixi vasata necaniꞌimatüremetüni ne, ꞌaixüa
nepücatiucaꞌiyari nehesie mütinaquenicü nüꞌariecame
nemütaterüvarienicü, nemüvareutaveiyaxüacaicü müme
memeyutixexeüriva Cacaüyarisüa miemete.
\v 10 Peru Cacaüyari ꞌaixüa mütiucaꞌiyaricü, ꞌayumieme
müpaü necaniꞌaneni que nemüꞌane. Yacü xeicüa
pücaꞌuyü, ꞌaixüa que mütiucaꞌiyaricai nehesie mieme. Ne
masi cuini mieme necatiniꞌuximayaca, müme yunaitü que
memücateꞌuximayatavave. Peru ne nepücahücü que müꞌane
müpaü mütiyuriene. Cacaüyari püta ꞌaixüa
tiucaꞌiyaritü nehamatü yacatiniꞌuximayaca.
\v 11 Mericüte, sepa ne, sepa müme, müpaü
tetenihecüatani, xemeta müpaü yuri xeteniutaꞌerieni.
\s Müquite que memüteꞌanucuꞌuni
\p
\v 12 Cürisitu xüca cuxaxasivani müquite vasata
manucuquetüarie, que meꞌutiyuane xeme hipatü, quename
vaniu, müquite mecaꞌanucuꞌuni.
\v 13 Müquite xüca mecaꞌanucuꞌuni, Cürisituta
pücaꞌanucuquetüarie.
\v 14 Mericüte, xüca Cürisitu caꞌanucuquetüarieni,
xüanacüa canayani tita temütehecüata, xüanacüa yuri
xecateniutaꞌerieni.
\v 15 Xüca müquite mecaꞌanucuꞌuni, canimasiücüni que
temüteꞌitava tameta, ꞌaxa temütehecüatacü Cacaüyari
hepaüsita, quename henucuquetüa Cürisitu teꞌutiyuatü,
ꞌiya cahenucuquetüacu, xüca müpaü ꞌaneni.
\v 16 Mericüsü, müquite xüca mecaꞌanucuꞌuni, Cürisitu
pücaꞌanucuquetüarieveta.
\v 17 Xüca Cürisitu caꞌanucuquetüarieni, xüanacüa yuri
xeteniutaꞌerieni, tita ꞌaxa xemüteyuriecaisie xeteniviyani
cuxi.
\v 18 Mücü meta, müme memeucusixüa Cürisitusie
meteviyatü, müme meniutatümaiyarieniri.
\v 19 ꞌUva mexi teꞌayeyuyuri, xüca yuri teteꞌeriecaqueyu
Cürisitusie tetaꞌicuevatü xeicüa, yunaime teüteri vasata
tame masi neuyevecaqueyu temünenimayasienicü.
\p
\v 20 Peru müpaü pücaꞌane. Cürisitu
cananucuquetüarieniri müquite vasata, müme memeucusixüa
vamatüari hücütütü.
\v 21 Tevi que mütiuyuri, tame tenitacucuveni. Yaxeicüata
xevitü tevi que mütiuyuri, mecananucuꞌuicuni müquite.
\v 22 ꞌAranisie meteviyatü yunaitü que memütetacucuve,
müpaürita Cürisitusie meteviyatü yunaitü
mecananutanieritüariecuni,
\v 23 yuxexuitü que mütivarunaquixü. Cürisitu
vamatüaritütü cananucuqueniri. ꞌAriqueta müme
Cürisitusüa memümiemete mecananucuꞌuicuni quepaucua
munuani.
\v 24 ꞌArique naitü catinitaparimücü, quepaucua Cürisitu
müyuyetuani que mütiꞌaita, ꞌuquiyarieya mütiꞌaitanicü
Cacaüyaritütü. Yacatiniyetuiriemücü vacaꞌuname yunaitü
memüteꞌaita, yunaitü heiserie memexeiya türücariya
memexeiya.
\v 25 Caneuyeveca mücü mütiꞌaitanicü mexi varaꞌiva
yunaime memiꞌuxie.
\v 26 ꞌImatürieca que mürayuꞌivani, catanitaxünamücü
temücatacucuvenicüri.
\v 27 Naime caniucayasa ꞌiya miꞌaitüacacü, que maine
ꞌutüarica. Quepaucua müpaü maine, naitü caniucayasarieni
ꞌutaitü, canahecüaca mücaꞌixatacü que müꞌane
micayasaxü naime, Cürisitu miꞌaitüacacü.
\v 28 Quepaucua mücü miꞌaitüaca naime, ꞌanari mücüta
yücümana niyuyetuamücü, ꞌuquiyarieya püta
miꞌaitüacacü, ꞌuquiyarieya naime mucayasaxücü nuꞌaya
miꞌaitüacacü. ꞌAna Cacaüyari naitü catinayeimücü
yunaime vahesie mieme.
\p
\v 29 Mesü xüca müpaü caꞌaneni, que meteyurieni müme
memucaꞌüyarie müquite vahesie mieme. Xüca yemecü
müquite mecaꞌanucuꞌuitüarieni, titayari vahesie mieme
meteꞌucaꞌüyarie.
\p
\v 30 Tameta titayari tetecuerivaꞌa tucaricü.
\v 31 Tucaricü ꞌesivatücacu necanicumemierivani tüma.
ꞌIpaü nepaine ꞌaixüa nemutainecü xehepaüsita neꞌivama,
que nemütinetemavie nexehaꞌerivatü Cürisitu Quesusi
mütatiꞌaitüvamesie nemütiviyacü.
\v 32 Teüteri que memüteniniuqui, ꞌEpesusie xüca ne
yeutari vahamatü tetacuitüvecaitüni, titasü neraꞌiva.
Müquite xüca mecaꞌanucuꞌuitüarieni, cümü mecuxi
temütecuani temüteꞌieni, ꞌuxaꞌa temücuini.
\p
\v 33 Xepücateꞌirüviyarieni. Vanütü ꞌaxa ꞌanenemete,
caniseviximamücü yeiya ꞌaixüa müꞌane.
\v 34 Xequenanutahütüvani heiseriemecü que müreuyevese.
ꞌAxa xepücateyurieca. Hipatü ꞌasimepücatemate Cacaüyari
hepaüsita. ꞌIpaü nepaine nexeteviyasitüanique.
\s Quepaü meꞌanenetü mepanucuꞌuni
\p
\v 35 Perusü xüari müpaü paineni xevitü, Quepaü
meteꞌanucuꞌuitüarieni müquite. Que ꞌanecacu vavaiyari
mepayeꞌaxüani.
\v 36 Cari ꞌasipepücatimate müpaü pehaitü. Tita
pemütiucaꞌe, mücü xüca caꞌumüni,
pücaꞌanutanieritüarieni.
\v 37 Mücü meta, tita pemütiucaꞌe, tita mütitineicapaü
ꞌaneme pepücaꞌucaꞌe. ꞌImüari mümave xeicüa peniucaꞌeni,
türicu ꞌimüariyari ya xeime ꞌimüariyari.
\v 38 Cacaüyari caniquemaritüaca que mütinaque, yücü
tiquemaritüatü xexuime ꞌimüari que müꞌanene.
\v 39 Naitü vai yaxeicüa pücaꞌanene. Teüteri vavaiyari
püxevitü, vatevama vavaiyari yücü püꞌanene, quesüte
vavaiyari yücü püꞌanene, viquixi vavaiyari yücü
püꞌanene.
\v 40 Taheima miemete, cuiepa miemete, yunaitü yücü
mecaniꞌaneneni. Taheima mieme visi püꞌanene, cuiepa mieme
visi ꞌanenetü yücü püꞌanene.
\v 41 Tau visi caniꞌaneni, mesata visi püꞌane yücü
ꞌanetü, xuravesixita visi mepüꞌanene yücü meꞌanenetü.
Xuravesixi yuxexuitü visi meꞌanenetü yücü
mecaniꞌaneneni.
\v 42 Müpaürita catiniyümücü quepaucua müquite
memanucuꞌuitüarieni. Tita tipünirümetü mütiucaꞌesi,
mücü catipünivetü catinanucuquetüariemücü.
\v 43 Tita ꞌaxa ticühüavarüvatü mütiucaꞌesi, mücü
visi ꞌanetü cananucuquetüariemücü. Tita
catürücaüyetü mütiucaꞌesi, mücü türücaüyetü
cananucuquetüariemücü.
\v 44 Vaitütü tita mütiucaꞌesi, mücü ꞌiyarisie
miemetütü cananucuquetüariemücü. Xüca ravaiyari
xuaveni vai xeicüa hücütütü, ravaiyari canixuavenita
ꞌiyarisie miemetütü.
\p
\v 45 Müpaü catineꞌuca, Mexüacame tevi, ꞌArani
mütitevacai, tiyumaitü ꞌayeyuritü canayani. Mücü
ꞌimatüreme ꞌArani püta, ꞌiyari tucari tiyupitüvame
canayani.
\v 46 Peru tevi ꞌiyarisie mieme pücahexeiya meri. Vai
xeicüa canexeiyani meri, ꞌarique ꞌiyarisie mieme
canexeiyacamücü.
\v 47 Mexüacame tevi cuiepa canimiemetücaitüni, cuiecü
mutaveviya. ꞌImatüreme tevi taheima püta canimiemetüni.
\v 48 Que müꞌane mücü cuiecü mutaveviya, müpaüta
mecaniꞌaneneni cuiepa miemete. Que müꞌane mücü taheima
mümieme, müpaüta mecaniꞌaneneni taheima miemete.
\v 49 Que temüteꞌuꞌuvacai mücü cuiecü mutaveviyapaü
tequemaritüarietü, yaxeicüa ꞌatecaniuꞌuvacuni ꞌiya
taheima mümiemepaü tequemaritüarietü.
\p
\v 50 ꞌIpaü nepaine neꞌivama, tita mütivai mütixuriya,
mücü pücayüveni heixeiyatü mayanicü tita Cacaüyari
müraꞌaita. Tita mütipünive pücayüveni heixeiyatü
mayanicü tita mücatipünive.
\v 51 Camü netinixetahecüasitüiyamücü tita
mütiꞌaviesiecai. Tanaitü tepücaheucusu, peru tanaitü
tecanipasiecuni
\v 52 yapaucua, xei cüpiyaricü, ꞌimatürieca cuxineta
tahüsierieyu. Canitahüsieriemücü, müquite
mecananucuꞌuitüariecuni mecatipünivavetü, tameta
tecanipasiecuni.
\v 53 Caneuyeveca ꞌicü mütipünive menacatüni tita
mücatipünive, ꞌicü mumüxime menacatüni tita
mücatimüve peuyevese.
\v 54 ꞌAnari, quepaucua ꞌicü mütipünive menacatüni tita
mücatipünive, quepaucua ꞌicü mumüxime menacatüni tita
mücatimüve, ꞌana canayeꞌamücü mücü niuqui müpaü
müreꞌuxa,
\q Tacucuyame caniutaxütüarieni ꞌaꞌivarieca.
\q
\v 55 Haqueva pepüraꞌiva, ꞌecü pemütasicuicai ꞌacu.
\q Haqueva pepütasiheseni, ꞌecü pemütasicuicai ꞌacu.
\m
\v 56 ꞌAxa temüteyuriecü tenicuseivani tecuitü. ꞌInüari
niuquiyari canitürücariyani tita ꞌaxa temüteyurie.
\v 57 Pamüpariyusi tecanipitüaca Cacaüyari, mücü
mütasipitüacü temüteꞌataꞌivanicü, Tatiꞌaitüvame
Quesusi Cürisitu tasipareviecacu.
\p
\v 58 ꞌAyumieme neꞌivama nemüxenaquiꞌerie, xeseiriyarietü
xequenacüne, xepücayuyuitüarinüaca. Cuini mieme
xequeteneꞌuximayaca Tiꞌaitamesie mieme yuheyemecü, müpaü
xetemaitü, Tiꞌaitamesie xeteviyatü sepa xemüteyuꞌuxitüa,
xüanacüa pücaꞌayani.
\c 16
\s Tumini que memüteꞌucuxeürie Cacaüyari teüterimama
vahesie mieme
\p
\v 1 Tumini hepaüsita netinixetaxatüaniqueyu, que
xemüteꞌicuxeüriexime Cacaüyari teüterimama vahesie
mieme. Que nemütivarutaꞌaitüa Carasiya cuieyarisie
memeyutixexeüriva, xemeta yaxeicüa xequeteneyurieca.
\v 2 Mexüacame tucarisie xexuime semanasie, yuxexuitü xeme
xequeꞌitiꞌuta yuhesüa, xeꞌixeürietü ꞌaixüa que
xemuꞌitüarie, ꞌana xemücaꞌicuxexeürivanicü quepaucua
nemünuani.
\v 3 Mana quepaucua nemetaꞌani, müme memüꞌinüasie
xemüvaranuyexeiyacü, müme xapa nevahuritüame
nenivaranunüꞌamücü, xeꞌimiquieri memanuꞌünicü
Querusaremepai.
\v 4 Xüca ꞌaixüa ꞌaneni nemüyemiecü neta, müme
mepünesiteütani.
\s Papuru que mütiuyeicaniquecai
\p
\v 5 Xehesüa necanetaꞌamücü Maseruniyasie neheyeyame.
Maseruniyasie nepeuyeyanisü.
\v 6 Xehesüa capüca nenehayeva yapaümexa, ya
macuhaütüsie naime. ꞌArique xeme xecanenanunüꞌacuni que
nemüreuyune.
\v 7 Neꞌivatanetü xeicüa nepücaheuyeimücü xehesüa.
ꞌEnepüreuteviniqueyu masi xehesüa, xüca Tiꞌaitame müpaü
netipitüaca.
\v 8 ꞌEpesusie nepünehayeva ꞌauracacuque ꞌixüarari
ꞌatahutarieca semanasie mieme ꞌayeꞌayuque.
\v 9 Quitenie catiniuyepiyani ꞌamuyeyevasie
nemütiꞌuximayacacü, yumüiretü meꞌuxivaꞌacacu.
\p
\v 10 Timuteu xüca henuani, xequeneyumexüitüaca mücü
ꞌaixüa ꞌiyaricü xehesüa muyeicanicü. Cacaüyarisie mieme
catiniꞌuximayaca nehepaü.
\v 11 ꞌAyumieme xevitü pücaꞌitaveꞌerieca. ꞌAixüa
xeteyuxexeiyatü xequenanunüꞌa nehesüa müyemiecü. Ne
necanicuevieca ꞌivamarixi vahamatü.
\p
\v 12 Taꞌiva ꞌApuruxi hepaüsita nepütixetaxatüaniqueyu.
Vaüriyarica necanipitüacaitüni xehesüa müyemiecü
ꞌivamarixi vahamatü. Hicü pücayuvaüriyacai yemecü, peru
quepaucua tucari mühüca püyemie niu.
\s Vaürisica que mütivarunüꞌairiexüa
\p
\v 13 Xequenayeneniereni. ꞌAixüa xequeneutiꞌuti yuri
xeteꞌerietü. Seꞌimecü xequeneyüaca. Xequenetürücavini
xetürücariyarietü.
\v 14 Nai que xemüteyurie, xeteyucanaquiꞌerietü
yaxequetenecahuni.
\p
\v 15 Neꞌivama, ꞌipaü netinixevavirieca. Xeme xecanivamaica
ꞌEsitepanaxi quie quiecatari. ꞌAcaiya cuieyarisie
nivesicayari mecanihümetüni. ꞌAyumiemete mecanayuyeitüani
memüvaparevienicü Cacaüyari teüterimama.
\v 16 Xequenivaꞌenieca müya memüꞌanene, yunaime meta müya
memüteparevie memüteꞌuximaya.
\v 17 Necaninetemavieca ꞌEsitepanaxi Purutunatumatü
ꞌAcahicumatü memüꞌaxüacü yunaitü. Xehesie mieme
mepünesitemavieritüa, sepa xemücayüvavecai yunaitü
xemahunicü.
\v 18 Mecaneniuꞌuxipitüani neꞌiyarisie, xeꞌiyarisie
mecanixeꞌuꞌuxipitüanita. ꞌAyumieme xequenivamateni müme
müya memüꞌanene.
\p
\v 19 ꞌAsiyatari memeyutixexeüriva mecanixevaüritüaca.
ꞌAquira Pürisiramatü, müme vaquita memüyuyexexeüriva
vahamatü, yunaitü menixevaüritüaca vaücava,
Tiꞌaitamesie meteviyatü.
\v 20 ꞌIvamarixi yunaitü menixevaüritüaca.
Xequeneyuvaüritüaca xemeta xeyuviyatü que xemütepasie.
\p
\v 21 Nemamacü netiꞌutüatü nenixevaüritüaca ne Papuru.
\p
\v 22 Xüca xevitü caꞌinaquiꞌerieca Tiꞌaitame, ꞌaxa
queꞌuꞌitüarieni. Hepürayusixi que memüteniniuqui, Marana
Ta, meꞌutiyuatü, taniuquicü nepaine, Quenayeꞌa Tiꞌaitame.
\p
\v 23 Tiꞌaitame Quesusi xüca ꞌaixüa tiucaꞌiyarini xehesie
mieme.
\v 24 Yunaime necanixenaquiꞌerieca, Cürisitu Quesusisie
netiviyatü.