\id 1TI
\h 1 Timuteu
\toc1 1 Timuteu
\mt TIMUTEU
\mt2 Mexüacame Xapayari Papuru Que Mütinüꞌairi
\c 1
\s Vaürisica
\p
\v 1 Ne Papuru Cürisitu Quesusi nüꞌarieya
necanihücütüni müpaü mütiuꞌaitaxücü
tasivicueisitüvame Cacaüyari, que müꞌanesie yuri
temüteꞌerie mexi tetaꞌicueva meta Cürisitu Quesusi müpaü
mütiuꞌaitaxücü.
\v 2 Nemanivaüritüaca Timuteu. Yuricü pecaninenivetüni
yuri temüteꞌeriecü. Cacaüyari mütaꞌuquiyari, Cürisitu
Quesusita mütatiꞌaitüvame, xüca ꞌaixüa meteꞌuꞌiyarini
ꞌahesie mieme, xüca memasinenimayaca, xüca memasipitüaca
ꞌaꞌiyarisie pemücaꞌuximatüariecacü.
\s ꞌUquisica ꞌaxa müꞌane hepaüsita que mütiꞌimaiyaxü
\p
\v 3 Maseruniya cuieyarisie quepaucua nemüyemieximecai,
müpaü nepümatituicacai ꞌEpesusie pemüꞌahayevacü,
pemütivaꞌaitüanicü hipame capa yücü meteꞌüquitanicü
\v 4 capa mevaꞌenienicü yacü xeicüa que memüteꞌüxasita
niuqui mücaparivecü xeime ramare hepaüsita. Que müꞌane
müpaü mütiꞌüquita niuqui xüatüarica püvevie xeicüa,
pücaheyeꞌatüa tita Cacaüyari mütihüritüa para yuri
tiꞌerietü yamütiyurienenicü.
\p
\v 5 ꞌIcü ꞌayumieme pucuyüane xasica,
mütiyucanaquiꞌeriecacü ꞌiyarieya ꞌitiyacacu,
caꞌitateꞌacacu, yuri tiꞌerietü peru huta ꞌiyariyari
cahexeiyatü.
\v 6 Hipatü xaüsie meꞌucuyuneca mücü hepaüsita,
taꞌaurie menaxürieni. ꞌAyumieme yacü xeicüa
mecatenicuxatani.
\v 7 Püvanaque ꞌinüari niuquiyari hepaüsita
memüteꞌüquitanicü, peru ꞌasimepücatemate tita
memütehaitüca. Mepücaheitimaivave tita memütexata, sepa
türücaüyemecü müpaü memütecuxata.
\p
\v 8 Süricüte müpaü tepütemate, ꞌinüari niuquiyari
ꞌaixüa caniꞌaneni tevi xüca yaticamieni heꞌerivatü
ꞌinüari mühücücü,
\v 9 müpaü timaitü, ꞌinüari pücaheuyevese xüca tevi
heiseriemecü yaticamieni hesiena. Müme ꞌinüari
memütisana vahepaüsita püta pücuxasiva, müme
memücaꞌenana vahepaüsita, müme Cacaüyari
memücaꞌayexeiya ꞌaxa memüteyurie vahepaüsita, müme ꞌaxa
memüꞌanene Cacaüyari memüxaniꞌerie vahepaüsita, müme
memüvacuya yuꞌuquiyarima yuvarusima memüteyumemiva
vahepaüsita,
\v 10 memüvacumaüva que müꞌane mücavaꞌüya mücavacüna
vahepaüsita, ꞌuquisi hipame ꞌuquisi memüvacumaüva
vahepaüsita, müme memüvanava teüteri vahepaüsita, müme
memüteyuꞌitaiya vahepaüsita, müme memüyühüritüa
meteꞌitavatü müme vahepaüsita. Hipatü yunaitü
memeyeꞌunie ꞌüquisica müseüye, müme vahepaüsita
pücuxasiva ꞌinüari,
\v 11 que maine mücü niuqui müpaü manuyüne visi que
mütimarive Cacaüyari yutemavietü, que
nemütiuhüritüarie yanemüticuxatanicü ne.
\s Papuru que mütiuhüritüarie
\p
\v 12 Pamüpariyusi necanipitüaca que müꞌane
münesitürücariya Quesusi Cürisitu mütatiꞌaitüvame,
mücü yaneticamieme münesiꞌeriecü, münesiꞌucayecü
müpaü nemütiꞌuximayacacü,
\v 13 sepa ne meripai nemiseviximacai ꞌaxa neꞌutaitü
hepaüsitana, sepa nemitaveiyarümecai, sepa
nemitaveꞌeriecai. Nepunenimayasie masi müpaü
nemütiyurienecaicü ꞌasinecatimaitü quepaucua yuri
nemücatiꞌeriecai.
\v 14 Tatiꞌaitüvame cuini mieme ꞌaixüa pütiucaꞌiyaricai
nehesie mieme, pünesiꞌupitüa yuri nemütiꞌeriecacü
nemütinecanaquiꞌeriecacü Cürisitu Quesusisie netiviyatü.
\p
\v 15 ꞌIcü niuqui yuricü paine, neuyeveca
münaquiꞌerivanicü yemecü, quename Cürisitu Quesusi
cuiepa nua ꞌaxa teyuruvamete vatavicueisitüanique. Ne ꞌaxa
teyuruvamete vasata nepüveꞌeme.
\v 16 Peru ꞌayumieme nepunenimayasie, Quesusi Cürisitu masi
vaücavamecü masiücüme mayeitüanicü nehesie, naimecü
que müreuterive tiucaꞌenivatü, ꞌinüari nemayanicü
mexüacame nehücütütü, memünesihaꞌerivanicü müme
ꞌarique hesiena yuri memütetaꞌerieni yuheyemecü
memayeyuyurinicü.
\v 17 Que müꞌane cuie naime mütiꞌaitame yuheyemecü, que
müꞌane capünivetü caxeiyarievetü yuxevitü timaivetü
mücacaüyari, mücü veꞌeme quexasivani, visi
quetixeiyarieca yuheyemecü. ꞌIcü niuqui caniseꞌini.
\p
\v 18 Neuxei nenive Timuteu, ꞌipaü nepümatiꞌaitüa,
nepümasihüritüa yaxeicüa niuqui ꞌahepaüsita que
mütixasivacai meripai quename müpaü petiyurieniquecai.
Que pemütihecüasiecai, cuyapaü queneyüaneni, ꞌaixüa
ꞌanemecü queneꞌamieneni yuri petiꞌerietü ꞌaꞌiyari
camasiꞌutateꞌacacu.
\v 19 Hipatü memitixaniꞌericü yuꞌiyari varutateꞌacacu,
vacanuva pucayunixü yuri que memüteꞌeriecai.
\v 20 Müpaü mecaniꞌaneneni Himeneu Herecanituru.
Nepüvayetua Cauyumarie müvaviyacü. Mücücü müpaü
mepüteꞌüquitüarieca ꞌaxa memücaꞌutiyuanenicü.
\c 2
\s Nenevieri hepaüsita que mütiꞌüquitüa
\p
\v 1 ꞌAyumieme müpaü nepümatituica müpaü yemecü
müreuyevesecü, xequenevavirieca Cacaüyari, nenevieri
xequenepitüaca, vaüriyarica xequenepitüaca, pamüpariyusi
xequenepitüaca yunaime teüteri vahesie mieme,
\v 2 cuiepa teꞌaitamete vahesie mieme, yunaime vavemete
vahesie mieme, tame cayuvatü teꞌumatü tecaꞌuximatüarietü
ꞌatemuꞌuvanicü, naimecü Cacaüyari teꞌayexeiyatü ꞌaixüa
tetecahutü.
\v 3 Xüca müpaü ꞌaneni, ꞌaixüa caniyümücü,
catininaquimücü tasivicueisitüvame Cacaüyari que
mütixeiya.
\v 4 Müpaü pütinaque yunaitü teüteri
memütavicueisitüarienicü, tita yuri müraine metemaitü
memacünecü.
\v 5 Cacaüyari caniyuxevini. Niucame meta que müꞌane
Cacaüyari teüteri müvatahüave, mücüta püyuxevi
tevitütü Cürisitu Quesusitütü.
\v 6 Mücü püyuyetua yunaime vahesie mieme vaxünaque.
Müpaü pütiuhecüasie tucari ꞌaixüa müꞌane ꞌayeꞌacu.
\v 7 Neta ꞌayumieme nepuqueri tixaxatame nüꞌari. Yuri
nepaine, nepücatiꞌitava. Nepuqueri memücahuriyusixi
nemütivataꞌüquitüanicü tita yuri temüteꞌerie hepaüsita
tita yuri müraine hepaüsita.
\p
\v 8 ꞌAyumieme müpaü pünetinaque, haqueva
memeyutixexeüriva ꞌuquisi mequeyunenevieca yumamatecü
meheutimetü mepasietü tixaü mecahaꞌatü niuqui
mecaxüatüatü yuꞌiyarisie.
\v 9 ꞌUcari yaxeicüa, vaꞌixuriqui ꞌaixüa requemaricacu
mequeyuquemaritüaca mecateyucataveꞌerietü que
memüteyuxexeiya, meyumaivavetü püta. Sarica huru perüra
ꞌixuriqui cui mürayeꞌaxe mücü naitü pücavaquemari.
\v 10 ꞌAixüa meteyurietü visi mequeteyuquemaritüaca
püta. ꞌAixüa caniyümücü müpaü memüteyuriecacü
ꞌucari xüca müpaü meꞌutiyuaneni quename Cacaüyari
meꞌayexeiya.
\v 11 ꞌUca cayuvatü ꞌumatü quetiyüꞌüquitüaca, naimecü
tiꞌaitüarietü.
\v 12 Nepücaꞌitauni ꞌuca mütiꞌüquitanicü
mütiꞌaitüacacü ꞌuqui, masi peuyevese cayuvatü mumacacü
püta.
\v 13 ꞌArani meri putaveviya, ꞌarique ꞌEva.
\v 14 ꞌArani meta pücatiuꞌirüviyarie, peru ꞌuca
tiuꞌirüviyarieca ꞌaisica saname patüa.
\v 15 Nitavicueisitüariemücü quepaucua mütiniveni, yuri
meteꞌerietü meteyucanaquiꞌerietü mepasietü xüca
meyuhayevani meyumaivavetü.
\c 3
\s Que müreuyevese teꞌüviyamete müpaü memüꞌanenenicü
\p
\v 1 ꞌIcü niuqui yuricü paine. Que müꞌane tiꞌüviyame
mayeimücü, mücü ꞌuximayasica ꞌaixüa müꞌane
pühiveꞌerie.
\v 2 ꞌAyumieme caneuyeveca tiꞌüviyamesie tixaütü
mücarahüivanicü, sepa mutaxanesie. Xeime hücüa
pavitücüni ꞌuca, püyumaica, pütimaiveni, ꞌaixüa
pütiquemaca, püvanaquiꞌerieca tevanarixi,
pütiꞌüquitaveni,
\v 3 tavecame pücahücütüni, pücavativayani, masi
pücaꞌayuꞌeriyani, pücayumieneni, tumini pücahiveꞌerieca,
\v 4 ꞌaixüa ꞌanemecü pütivaꞌaitüaca yuquie quiecatari,
yütüriyama püvarexeiyani tivaꞌaitüatü naimecü ꞌaixüa
ticamietü.
\v 5 Que müꞌane ꞌasimücatimate yuquie quiecatari
mütivaꞌaitüacacü, queri tivaꞌüviyani memüyuyexexeüriva
Cacaüyarisüa miemete.
\v 6 Xique yuri mütiutaꞌeri pücahücütüni, capa
ꞌuhüsierieme ꞌacavenicü Cauyumariepaü tatacuri
pitüarietü.
\v 7 Caneuyeveca tacua miemete ꞌaixüa
memüteꞌihecüatanicü capa tatierivatü ꞌuviyarienicü
Cauyumarie viniyarieyasie.
\s Que müreuyevese teparevivamete müpaü memüꞌanenenicü
\p
\v 8 Teparevivamete yaxeicüa peuyevese müpaü
memüꞌanenenicü. ꞌAixüa mepütecahuni, hutacüa
mehaitücaitü yücü mepücahaitücani,
yamepücaꞌayumiemetetüni vaücava vinucü, tumini
mepücahiveꞌerieca meteyucuamanacutü,
\v 9 vaꞌiyari ꞌitiyatücaicacu cavatateꞌacacu mepiꞌüviyani
niuqui masiücütü mayeitüarie titasie yuri temüteꞌerie
hepaüsita.
\v 10 Mümeta yaxeicüa vahepaü mequeꞌutaꞌinüasieni meri
xüca meyüvaveni, ꞌarique teparevivamete mequeꞌacüne xüca
vahesie carahüivani.
\v 11 Vaꞌüitama yaxeicüa ꞌaixüa mepütecahuni,
niuquiperaixi mepücayüaca, mepüyumaica, yamepütecahuni
naimecü que memaitüca.
\v 12 Teparevivamete ꞌamequeꞌuꞌuvani yuxexuime
mevaravitütü yüꞌüitama, ꞌaixüa ꞌanemecü
metevaꞌaitüatü yütüriyama yuquie quiecatari.
\v 13 Müme teparevivamete ꞌaixüa memeyeꞌatüa
yühüritüarica, müme mepüteꞌiva ꞌaixüa
memümarivanicü, cui meyuyetuatü yuri memüteꞌeriecacü
Cürisitu Quesusisüa miemete vahepaü.
\s Niuqui masiücütü matüa, que temüteheyexeiya
Cacaüyari manuyüne
\p
\v 14 Müpaü nepütitaꞌicueva, cuitüva ꞌahesüa
nemetaꞌanicü.
\v 15 Me xüca ꞌenereutevini, müpaü nepümatiꞌutüirie
pemütimaicacü que müreuyevese yamütiuyeicanicü
Cacaüyari quie quiecatari vasata. Müme mecanihümetüni
memüyutixexeüriva Cacaüyari mayeyurisie memiemetetütü,
ꞌiquisaraü tenari mecanihümetüni mitituica tita yuri
müraine.
\v 16 Müpaü catinihecüaca, pümarive mücü niuqui masiücütü matüa, que temüteheyexeiya Cacaüyari manuyüne.
\q ꞌIya masiücütü nayani
\q Yuvaiyarisie ꞌuyeicatü.
\q Heiserie pupitüarie
\q Yuꞌiyari hexeiyatü.
\q Niuqui tuayamete mepixei.
\q Pücuxaxasivacai
\q Nuivarite vasata.
\q Yuri mepüteꞌutaꞌeri hesiena cuiepa.
\q Visi ꞌanetü panutivitüquie.
\c 4
\s Que mutayü, ꞌarique que memütehayevani yuri
meteꞌerietü
\p
\v 1 Yacatinihecüaca ꞌIyari que maine. ꞌImatürieca
ꞌayeꞌaximecacu, hipatü metenihayevacuni yuri que
temüteꞌerie. Mepüvaꞌenieni ꞌiyarite memüteꞌirüma,
cacaüyarixi ꞌaxa memüꞌanene que memüteꞌüquita,
\v 2 meteꞌitavatü yacü xeicüa metecuxatatü. Cauyumarie ꞌinüarieyacü mepütitepüatüarieni yuꞌiyarisie, ꞌayumieme pücavarutateꞌani vaꞌiyari.
\v 3 Müpaü mepüteꞌaitani memücaneneüquenicü
memücaviquiecacü, memütehayevanicü hipame ꞌicuai
metecuatü, sepa Cacaüyari minetüa ꞌicuai memenuꞌünicü
pamüpariyusi meꞌipitüatü müme yuri memüteꞌerie, müme
tita yuri müraine memütehetima.
\v 4 ꞌAixüa caniꞌaneni naitü Cacaüyari mütiunetüa.
Tixaütü pücatixaniꞌeriva xüca ꞌutanaquiꞌeriva
pamüpariyusi ꞌipitüacacu Cacaüyari.
\v 5 Cacaüyari niuquieyacü nitipasivani neneviericü.
\s Cürisitu Quesusi parevivameya ꞌaixüa müꞌane
\p
\v 6 Müpaü xüca petivaꞌaitüaca ꞌivamarixi, Cürisitu
Quesusi parevivameya ꞌaixüa müꞌane pecaniyüanemücü,
peveretü niuqui yuri que temüteꞌerie peꞌenietü,
ꞌüquisica müseüye peꞌenietü que pemütiveiya
ꞌinüaritüme.
\v 7 Que memüteꞌuꞌüxasita Cacaüyari mecaꞌayexeiyatü
ꞌucaravesixi vaꞌüxasicü, mücü quenexaniꞌerieca.
Quetineꞌaꞌüquitüaca masi pemüꞌiyamacacü Cacaüyari
pemayexeiyanicü türücaüyemecü.
\v 8 Xüca tiyüꞌüquitüaca vaiyari müꞌiyamacacü, ꞌesiva
püyüne, peru xüca Cacaüyari ꞌayexeiyani, ꞌaixüa
püyüne naimecü, tucari mexeiyacü que
temüteꞌutahüavarie temeixeiyanicü. Payeyurini hicü,
tucari ꞌumamiesieta payeyurini.
\v 9 Mücü niuqui yuricü paine, neuyeveca
münaquiꞌerivanicü yemecü.
\v 10 Müpaü müꞌanecü, ꞌayumieme tepütetaꞌuxitüa, ꞌaxa
tepütecühüavarüva, yuri temüteꞌutaꞌericü Cacaüyari
mayeyurisie tetaꞌicuevatü. Mücü yunaime teüteri
canivavicueisitüvametüni, masi yemecü
\p
\v 11 Müpaü quetineꞌaitatü quetineꞌüquitani.
\v 12 Xevitü pücamasitaveꞌerieca pemühecuacü. Masi müme yuri memüme yuri memüteꞌerie püvavicueisitüvame. müteꞌerie müpaü memüꞌanenenicü, ꞌinüari quenaꞌayeitüvani que pemütiutaniuca, que pemütiuyeica, que pemütiꞌacanaquiꞌerie, que yapemüticamie ꞌaniuquicü, que pemütiꞌitiya.
\v 13 Nemunuanique queneꞌayumiemetüni petiterüvatü niuqui
memüꞌenienicü, pevatuicatü, petiꞌüquitatü.
\v 14 Quetineuhayeva peꞌitümaiyatü tita pemütiupitüarie
ꞌiyarisie timieme. Müpaü pepütiupitüarie tixaxatame
ticuxatacacu, quepaucua ꞌuquiravesixi ꞌaxeicüa ꞌahesie
memutimeixüa.
\p
\v 15 Mücücü queneꞌayumiemetüni, mücüsie queneuyeicani
yunaitü memümasixeiyacü que pemürayeꞌaxime.
\v 16 Queneꞌaꞌüviya queneꞌüviyani ꞌüquisica. Müpaü
petiyurienetü queneꞌahayeva. Mücücü
pepüꞌatavicueisitüani pepüvatavicueisitüani müme
memümasiꞌenieta.
\c 5
\s Que müreuyevese müpaü müvayurienicü hipame
\p
\v 1 ꞌUquirasi pepücatatieni, masi pepinütüani
ꞌaꞌuquiyaripaü. ꞌUquisi ꞌaꞌivama vahepaü
quetinivacühüaveni.
\v 2 ꞌUcaravesixi ꞌateteima vahepaü quetinivacühüaveni,
ꞌucari ꞌaꞌivama vahepaü quetinivacühüaveni naimecü
peꞌitiyatü.
\p
\v 3 Quetinivareuyehüvirieca ꞌucari vacünama memucui xüca
yemecü meyuxevini.
\v 4 Que müꞌane cünaya ꞌumücu yütüriyama yumamaꞌüma
müvarexeiya, masi yemecü neuyeveca müme
yamemüteyüꞌüquitüanicü memütevareuyehüvirienicü
yuquie quiecatari, ꞌamemüteꞌapicacü mevaparevietü
yuꞌuquiyarima. Müpaü memüteyuriecacü pinaque Cacaüyari.
\v 5 Que müꞌane cünaya mumü yuxaüta ꞌamuca yemecü,
mücü yuri pütiꞌerie Cacaüyarisie, ꞌivavirietü nenevieri
ꞌipitüatü püꞌayumieme tucaricü tücaricü.
\v 6 Peru ꞌucatütü que müꞌane que mütiyücühüave
xeicüa ꞌamuyeica hiveꞌericacü, mücü müquitü ꞌapuyeica
sepa mayeniere.
\v 7 Müpaü quetinivaꞌaitüaca tixaü vahesie
mücarahüivanicü.
\v 8 Mesü, que müꞌane mücativamicua yumarema, yuquie
quiecatari masi, mücü püyucuꞌimava, yuri temüteꞌeriesie
camiemetütü püyuhecüata, tevi yuri mücatiꞌerie hepaüna
ꞌaxa pücayüane.
\p
\v 9 ꞌUca cünaya mumü queꞌacayerieni xüca haica teviyari
viyari hüca xeicüa, xüca yücünasie xeimesie
tiviyacaitüni,
\v 10 xüca ꞌaixüa timarivani ꞌaixüa mütiyurienecü,
xüca türi vaveriyaveni, xüca tevanarixi vanaquiꞌerieca,
xüca Cacaüyari teüterimama vaꞌücate hauxinaveni, xüca
vapareviveni müme memüꞌuximatüariecai, xüca
yaticamiecaitüni naimecü ꞌaixüa tiyurienetü.
\p
\v 11-12 Memühehecua vacünama memucui, pepücavaracayasa.
ꞌUxaꞌatüni varie mepüviquiecuni, yunaquiꞌeriyacü
mepücuhapanieni. Mücücü yuhesie mepüteꞌahüpani
yamemücatecahucü que memüteꞌuyuhüritüa Cürisitu hesie
mieme.
\v 13 Mücü meta, müpaü mepüteyüꞌüquitüaca
memüyüꞌüraraxiecacü quieta meꞌuꞌuvatü xeicüa.
Meyüꞌüraraxietü, masicutari niuquiperaixi mepüyüaca,
tita ꞌaixüa mücatiꞌane yamütayünicü, müpaü
mepütecuxatani.
\v 14 ꞌAyumieme müpaü nepüticuꞌeriva, peuyevese müme
memühehecua vacünama memucui memütivitüquienicü,
memütinivexüanicü, yuquita memüteꞌaitanicü. Xüca
müpaü meteyurieca, tixaütü mepücateꞌipitüaca que
müꞌane mütasiꞌayeꞌunie misutüanicü ꞌaxa
taticühüavetü.
\v 15 Hipatüsietü ꞌari taꞌaurie mepaxürie Cauyumarie
meꞌanuveiyaque.
\p
\v 16 Que müꞌane yuri mütiꞌerie ꞌuquitütü ꞌucatütü
xüca yumarema varexeiyani ꞌucari vacünama memucui,
quevaparevieca müme. Pücavaꞌuximatüaca
memüyuyexexeüriva. Müme püta mepüvaparevieca ꞌucari
yemecü yuxaüta memuꞌuva.
\p
\v 17 Taꞌuquiyarima ꞌaixüa ꞌanemecü memüteꞌaita ꞌaixüa
mequeteꞌuxeiyarieni masi vaüca. Müme memüteꞌuximaya
metecuxatatü meteꞌüquitatü masi yemecü
mequeteheuyehüviyarieni.
\v 18 ꞌUtüarica xapayari müpaü paine, Pepücaꞌisurihüaca
puixi quepaucua türicu müquesinani mütihenarienicü.
Müpaürita paine, Tiꞌivamesie catininaqueni ꞌivarica.
\p
\v 19 Heiserie haineme pepücaꞌerieca xüca ꞌitaxaneta
mühüritüarie, me xüca yuhutatü yuhaicatü
memunenierixü metehecüatani xeicüa pepüvaꞌenieca.
\v 20 Müme ꞌaxa memüteyurie quenivarutatiꞌa yunaitü
memasiꞌeniecacu hipatüta marica memexeiyanicü.
\v 21 Nemanihüritüaca Cacaüyari masixeiyacacu Cürisitu
Quesusi masixeiyacacu niuqui tuayamete memanayexeiyarie
memasixeiyacacu, müpaü yaquetinecamieni, cuitü
pepücaꞌitahüave tevi petimarietü xeicüa peru
pecaꞌiꞌenievetü. ꞌAsipepücatiyurieneni xeimesie
petiviyatü xeime püta petaveꞌerietü.
\v 22 Cuitüva tevisie pepücaꞌutimemeni ꞌumarivacacuque.
Mücü meta, ꞌaxa que memüteyurie hipatü, ꞌahesieta
rahüivanicü. Peꞌitiyatü queneꞌaꞌüviyani.
\p
\v 23 Peru quetineuhayeva ha xeicüa peharetü, masi ꞌesiva
vinu quenanuyeꞌeni ꞌayuriepa pemüticuyecü müixa.
\p
\v 24 ꞌAxa que memüteyurie hipatü mepanuhaitürüve,
cuitü mepümasiücü sepa ꞌisücame mücavatahüavive.
Hipatü ꞌaxa que memüteyurie mepuꞌimatü mepücaviyarievave
cuitüva.
\v 25 Yaxeicüa müme ꞌaixüa memüteyurie cuitüva
mepümasiücü, me sepa memücamasiücü, mepücayüvave
memüꞌaviesiecacü yuheyemecü.
\c 6
\p
\v 1 Vaüriyarica teꞌuximayatamete cüye memanuyetequiyarie,
yemecü vavemete mequevaꞌerieca yucusiyarima. Xüca müpaü
meteyurieca, ꞌaxa pücaticuxasivani que müꞌane Cacaüyari
mühücü, ꞌüquisicata ꞌaxa pücaticuxasivani.
\v 2 Me vacusiyarima xüca yuri meteꞌerieca,
mepücavataveꞌerieca yuꞌivama mevaxeiyatü, masi ꞌaixüa
ꞌiyaricü mequeteꞌuximayaca vahesie mieme yuri
memüteꞌeriecü memünaquiꞌerivacü müme ꞌaixüa
memüꞌitüarie meteꞌuximayacacu. Müpaü quetineꞌüquitani
müpaü quetinivatuicani.
\s Cacaüyari que mürayexeiya, que mütinaquiꞌa
\p
\v 3 Xüca yücü tiꞌüquitani xevitü, xüca yacaꞌaneni,
niuqui müseüye caꞌeniemütü Tatiꞌaitüvame Quesusi
Cürisitu müniuquieya caꞌiꞌeniemütü ꞌicü ꞌüquisica
cümana Cacaüyari temayexeiya,
\v 4 mücü pühüsierie, ꞌasipücatimate. Catinicuyeni
niuqui xüatüarica cuvaunetü xeicüa, niuqui hepaüsita
tiyumiemütü. Mücüsie payeneica que memüteyüꞌütesa,
que memüteyuheca, que memütevasevixima hipame ꞌaxa
meꞌutiyuatü vahepaüsita, ꞌaxa que memüteyücühüave,
\v 5 que memücatehayeva meniuquixietü. Müpaü
mepüteyurie teüteri memütipünirüme que memüteyumate
memeivivi tita yuri müraine. Müpaü metenicuꞌerivani, que
müꞌane mürayexeiya ꞌivarica pexeiya.
\v 6 Siepüre xüca Cacaüyari ꞌayexeiyani tixaütü
careuyehüatü, yemecü pütiꞌiva.
\v 7 Tixaütü tepücateꞌatücücai cuiepa temuꞌaxüa,
ꞌayumieme tepücayüvave tixaütü temüteꞌanutüni
temüyehu.
\v 8 ꞌIcuai quemari tehexeiyatü, mücücü tequenaquiꞌaca.
\v 9 Müme memeucaꞌunicü xeicüa memüyüa, müme
mepecaxürieni meꞌinüasietü, viniyaricü mepüviyarieni,
vaüca mepüteyucahiveꞌerieca ꞌasimecatemaitü,
meteyucuinitüatü. Mücü hiveꞌerica teüteri püvacatuica
memücaꞌunarienicü memütatümaiyarienicü.
\v 10 Teüteri que memüteꞌihiveꞌerie tumini, mücü
nanarisie caniutineicani naitü ꞌaxa mütiꞌanene. Hipatü
müpaü meteyuvaüriyatü mepeuyexüri, yuri mecateꞌerietü
mepacü. Yuꞌiyarisie mepüyucuseve vaücava hivericacü.
\s Yuri tiꞌerietü quemütiunanausani yutatuatü
\p
\v 11 ꞌEcüsü Cacaüyari teviyari pecanihücütüni.
Queneꞌataꞌuna mücücü. Müpaü püta
quetineꞌamexüitüaca, heiseriemecü yapemüticamienicü,
Cacaüyari pemayexeiyanicü, yuri pemütiꞌeriecacü,
pemütiꞌacanaquiꞌeriecacü, pemütiucaꞌenivanicü,
pemücahaꞌaꞌeriyanicü.
\v 12 ꞌAixüa ꞌanemecü peꞌatatuatü queneutananausani yuri
petiꞌerietü, queneuviya tucari mücaxüve. Mücü ꞌayumieme
peputaꞌinierie, yumüiretü tehecüatamete memasixeiyacacu
ꞌaixüa ꞌanemecü pepüꞌahecüatacai yapeꞌanetü.
\v 13 Cacaüyari nai mürayenieritüa masixeiyacacu,
Cürisitu Quesusi ꞌaixüa ꞌanemecü muyuhecüata yaꞌanetü
Punisiyu Piratu hüxie, mücüta masixeiyacacu müpaü
nepümatiꞌaitüa
\v 14 yaquetinecamieni que pemütiuꞌaitüarie,
pecaꞌiseviximatü ꞌaisica, hesiena pecarahüpatü,
Tatiꞌaitüvame Quesusi Cürisitu masiücütü mayanique.
\v 15 Tucari ꞌaixüa müꞌane ꞌayeꞌayu, masiücüme
canayeitüamücü
\q Que müꞌane yutemavietü yuxevitü Tiꞌaitame mühücü,
\q Que müꞌane teꞌaitamete mütivaꞌaitüvame
\q Cusiyarima müvacusiyari,
\q
\v 16 Que müꞌane yuxevitü mücamüve,
\q Hecüaripa meca haque mücayüve ꞌaura mayanicü xevitü,
\q Que müꞌane tevi mücaꞌixeiyave
\q Mücayüve mixeiyacü,
\q Mücü veꞌeme quexasivani
\q Quehetürücaüyeni yuheyemecü.
\q Müpaü xeicüa caniꞌaneni.
\p
\v 17 Müpaü quetinivaꞌaitüaca müme memeucaꞌu hicü
cuiepa, mepücateyucataveꞌerieca, yuri mepücateꞌerieca
yupinisie, ꞌasimücatimasiücücü xüca xuavecamücü, masi
yuri mequeteꞌerieca Cacaüyarisie püta. Mücü nai
pütatipitüa yemecü masi temütatemamaviecacü.
\v 18 Müpaü quetinivaꞌaitüaca meta ꞌaixüa
memüteꞌuximayacacü, memeucaꞌunicü ꞌaixüa meteyurietü,
ꞌaixüa memüteꞌuꞌiyarinicü, hipame vahamatü
memüyuxevinicü.
\v 19 Müpaü meteyurietü mepüyutatenaritüani ꞌaixüa
ꞌaneme ꞌuxaꞌa varie mayeꞌanisie mieme, tita yuricü
mütitucari metehexeiyatü mepacüne.
\s Papuru Timuteu que mütiuhüritüa
\p
\v 20 Neuxei Timuteu queneꞌüviyani ꞌahüritüarica.
Taꞌaurie quenavesie pemücavaꞌenienicü yacü xeicüa que
memutiyuane mecateꞌayexeiyatü. Vaniuquisie pepücativiyani
metasiꞌayeꞌunietü que memutiyuane müme temaivavemete
memüyuxata meteꞌitavatü.
\v 21 Hipatü mücüsie meteꞌuviyaca xaüsie
meneucuyunixüani yuri que memüteꞌeriecai.
\q ꞌAixüa que tiucaꞌiyarini xehesie mieme.